Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2021–2022

32 847

Integrale visie op de woningmarkt

Nr. 921

BRIEF VAN DE MINISTER VOOR VOLKSHUISVESTING EN RUIMTELIJKE ORDENING
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 24 juni 2022
Iedereen in Nederland moet goed en betaalbaar kunnen wonen, nu en in
de toekomst. Dit houdt in dat er niet alleen voldoende beschikbare
woningen moeten zijn, maar ook dat de woningen passend zijn, in
leefbare wijken op de juiste plek staan en betaalbaar zijn en blijven. Op dit
moment zijn er onvoldoende woningen. Daarom zet ik met het
programma Woningbouw in op de realisatie van 900.000 woningen tot en
met 2030, een groei van de bouwproductie naar 100.000 woningen per
jaar en het streven dat ten minste twee derde van deze woningen
betaalbare huur- en koopwoningen zijn. Op 11 maart jl. heb ik dit
programma gepresenteerd1. Met de voorliggende brief informeer ik u
over de voortgang van dit programma, waarbij ik tevens een aantal
moties en toezeggingen betrek.
Zo hebben alle provincies onlangs een indicatief bod gedaan voor hun
provinciale aandeel in de nationale opgave. Daarnaast blijkt uit de
rapportage plancapaciteit dat de netto plancapaciteit voor de periode tot
en met 2030 is toegenomen tot 131 procent, ten opzichte van de bruto
toevoeging van 900.000 woningen. Verder heb ik de bestaande ondersteuningsstructuur versterkt, met onder meer de Taskforce Versnelling
Tijdelijke Huisvesting, om de realisatie van de woningbouwopgave te
versnellen en knelpunten tijdig te kunnen signaleren. Voorts zal in
augustus de vierde tranche van de Woningbouwimpuls worden opengesteld en in september een volgende tranche van de regeling huisvesting
aandachtsgroepen. Om grootschalige woningbouwlocaties sneller te
realiseren hebben de Minister van IenW en ik de eerste ronde van € 7,5
miljard voor de ontsluiting van deze woningen beschikbaar gesteld. Met
ca. € 1,2 miljard kunnen ca. 135.000 woningen binnen nu en de komende
5 jaar worden gerealiseerd en bereikbaar gemaakt. Ook is een ontwerpafweegkader opgesteld voor de bereikbaarheids- en gebiedsinveste-

1

kst-32847-921
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2022

Kamerstuk 32 847, nr. 878

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 32 847, nr. 921

1

ringen. In dit kader verwijs ik u ook naar de Kamerbrief over de
uitkomsten van de Bestuurlijke Overleggen Leefomgeving.
Deze brief is opgebouwd langs de actielijnen uit het programma
Woningbouw. Achtereenvolgens ga ik in deze brief in op:
– Actielijn 1: Versterken regie met subonderdelen:
C Bestuurlijke afspraken en regie op de woningbouw.
C Halfjaarlijkse rapportage voortgang plancapaciteit woningbouw.
C CBS-cijfers verleende bouwvergunningen.
C Eenduidige definities en plannen op de kaart.
– Actielijn 2: Sneller van initiatief naar realisatie met subonderdelen:
C Versterking capaciteit en expertise.
C Wegnemen van knelpunten.
C Optimalisatie regelgeving.
C Het Didam arrest.
– Actielijn 3: Stimuleren snelle woningbouw.
– Actielijn 4: Grootschalige woningbouw.
– Overige: Herstructurering.
Actielijn 1: Versterken regie
In actielijn 1 van het programma Woningbouw zet ik in op het versterken
van regie. De doelstelling van deze actielijn is te zorgen dat alle
gemeenten, provincies en Rijk hun deel van de taak en verantwoordelijkheid nemen voor voldoende betaalbare woningen, de groei naar
100.000 nieuwbouwwoningen per jaar en de bouw van 900.000 woningen
tot en met 2030.
Bestuurlijke afspraken en regie op de woningbouw
In mijn Programma Woningbouw heb ik aangegeven dat ik afspraken ga
maken met medeoverheden over de woningbouwopgave. Op 3 juni heb ik
uw Kamer2 geïnformeerd over de eerste stappen die zijn gezet in de
totstandkoming van deze woningbouwafspraken en heb ik een planning
met het vervolgproces opgenomen. Inmiddels hebben alle provincies een
indicatief bod gedaan voor hun provinciale aandeel in de nationale
opgave. Ik ben blij dat de eerste gezamenlijke stap gezet is. Ik zal alle
provincies een schriftelijke reactie geven op hun bod en ook uw Kamer
daarover informeren voor het einde van deze maand. Mijn inzet is om op
1 oktober definitieve afspraken te maken met de provincies. In het vierde
kwartaal met enige uitloop naar januari 2023 worden vervolgens in het
hele land regionale woondeals gesloten.
Uw Kamer heeft daarbij specifieke aandacht gevraagd voor het sluiten van
een Woondeal Breda-Tilburg en de regering verzocht in gesprek te gaan
met desbetreffende gemeenten over een mogelijke Woondeal BredaTilburg3. Ook met de regio Breda-Tilburg zal een regionale Woondeal
worden gesloten. De afgelopen periode heb ik met deze regio gesproken
over de regionale woningbouwopgave.
De realisatie van de woningbouw moet plaatsvinden in heel Nederland,
ook in kleine kernen en dorpen. In het kader van de toezegging aan Eerste
Kamerlid Raven over de plancapaciteit in kleine kernen en dorpen4, heb ik
in de gesprekken met provincies, ook gesproken over de woningbouwopgave in deze gebieden. Een uitwerking van de opgave in deze regio’s en
2

Kamerstuk 32 847, nr. 916
Kamerstuk 35 925 VII, nr. 62
4
Toezegging tijdens de plenaire vergadering in de Eerste Kamer op 16 maart 2021 van het
initiatiefwetsvoorstel-Nijboer (Handelingen I 2020/21, nr. 29, items 4, 11 en 15)
3

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 32 847, nr. 921

2

gemeenten vindt plaats in de regionale woondeals. In de woondeals
vertalen provincies en gemeenten -in regionaal verband- de woningbouwopgave naar concrete locaties en naar afspraken over de uitvoering van
de woningbouw. De plancapaciteit en woningbouwopgave in kleine
kernen en dorpen is hier een onderdeel van.
Halfjaarlijkse rapportage voortgang plancapaciteit woningbouw
Om de voortgang van de woningbouwopgave te monitoren, informeer ik
u halfjaarlijks over de plancapaciteit conform de motie van de leden
Koerhuis en Ronnes5. Deze halfjaarlijkse rapportages over de plancapaciteit en de realisaties met betrekking tot de woningbouw stuur ik ook
naar de Eerste Kamer conform de toezegging aan het lid Rietkerk (CDA). In
bijlage 1 bij deze brief treft u het rapport Inventarisatie Plancapaciteit,
voorjaar 2022 van ABF Research aan.
Conclusies op basis van de rapportage plancapaciteit:
1. Voldoende woningbouwplannen
Uit de rapportage blijkt dat er ruim voldoende woningbouwplannen zijn
om de ambitie uit het programma Woningbouw, 900.000 bruto nieuwbouwwoningen6, te realiseren. Ten opzichte van het rapport van eind
vorig jaar is het aantal woningen in de plannen zelfs nog wat toegenomen
(met 66.700 woningen). Daar er altijd plannen afvallen of vertragen, heb ik
met de provincies afgesproken te zorgen voor een overmaat aan
plancapaciteit (130 procent). Uit de rapportage blijkt dat deze overmaat
wordt gerealiseerd: de netto plancapaciteit voor de periode tot en met
2030 ten opzichte van 900.000 woningen bedraagt 131 procent.
2. Prognose van de woningbouwproductie
Uit het rapport blijkt dat de raming van de bruto woningbouwproductie
nog niet op de door mij geambieerde 900.000 woningen uitkomt. De
raming komt op 822.600 woningen. Daarbij wordt opgemerkt dat het
woningbouwbeleid meer effect kan gaan hebben dan in deze prognoses
nu is geraamd. Daarvoor zullen eerst de voornemens uit mijn programma
Woningbouw gerealiseerd moeten worden. Dat deze uitwerking kan
leiden tot de geambieerde 900.000 woningen maakt dit rapport duidelijk.
Er zijn woningbouwplannen genoeg.
3. Aandeel betaalbaarheid
Uit het rapport is af te leiden dat net iets minder dan de helft van de
nieuwbouwwoningen als betaalbaar kunnen worden gekwalificeerd. Dit is
verklaarbaar, omdat deze woningbouwplannen zijn gebaseerd op
bestuurlijke afspraken waarin twee derde betaalbaarheid nog niet als
doelstelling was opgenomen. In mijn brief aan uw Kamer van 3 juni jl.7
hierover gaf ik aan dat provincies goede stappen hebben gezet met
betrekking tot het aandeel betaalbaar, maar dat er nog extra werk te doen
is om de tweede derde betaalbaarheidsdoelstelling te behalen. De
betaalbaarheid zal in mijn gesprekken met de provincies en gemeenten
5

Kamerstuk 34 775 XVIII, nr. 19
Het rapport over de voortgang plancapaciteit hanteert het begrip bruto nieuwbouw. Bruto
nieuwbouw minus sloop geeft de netto uitbreiding. Onder bruto nieuwbouw valt in het rapport
ook het saldo van overige onttrekkingen en toevoegingen. Hieronder vallen transformaties,
woningsplitsingen, samenvoegingen, verbouw van woningen en «administratieve toevoegingen en onttrekkingen». De ambitie van 900.000 woningen heeft betrekking op bruto
nieuwbouw conform de wijze waarop het rapport dit definieert.
7
Kamerstuk 32 847, nr. 916
6

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 32 847, nr. 921

3

over de bestuurlijke afspraken de nodige aandacht krijgen. De bestuurlijke
afspraken die worden gemaakt met de provincies en gemeenten over
betaalbaarheid van nieuwbouw zullen dan vervolgens worden doorvertaald in de plancapaciteit van gemeenten.
4. Harde plannen en versnelling woningbouw
ABF constateert dat het aandeel woningen in harde plannen 33% bedraagt
voor de periode 2022 tot en met 2030. Plannen worden vaak pas in een
laat stadium van het voorbereidingstraject hard gemaakt. Een beperkte
wijziging van een plan zou anders immers tot gevolg hebben dat een
nieuwe procedure moet worden doorlopen. Om die reden is vooral de
hardheid van de plannen voor de korte termijn interessant. Voor de
periode tot en met 2025 is het aantal woningen in harde plannen ten
opzichte van de geraamde woningbouw 89%. Dit hoge percentage
betekent dat een groot deel van de in het rapport verwachte uitbreiding
van de woningvoorraad reeds vastligt in harde bestemmingsplannen. In
de zachte plannen voor de periode tot en met 2025 zijn bovendien nog
eens 335.600 woningen opgenomen. Dit biedt mogelijkheden om de
woningbouwproductie in de genoemde periode te versnellen.
5. Plancapaciteit per provincie
Het rapport biedt ook inzicht in de plancapaciteit per provincie. Het beeld
daarvan en de verschillen per provincie zijn grosso modo hetzelfde als in
de rapportage van het najaar. Ik heb alle provincies gevraagd om ter
voorbereiding op de definitieve afspraken met de provincies te kijken naar
mogelijkheden om de woningbouw te versnellen. Verhogen van de harde
plancapaciteit is hierbij belangrijk.
CBS-cijfers verleende bouwvergunningen
Monitoring van de afgifte van bouwvergunningen is één van de indicatoren van de voortgang woningbouw. In het eerste kwartaal van 2022 was
in het algemeen een daling te zien van het aantal uitgegeven bouwvergunningen. Cijfers van het CBS laten zien dat in het eerste kwartaal van
2022 voor bijna 13 procent minder te bouwen woningen een vergunning
werd afgegeven dan in het eerste kwartaal van 2021. Het aantal verleende
bouwvergunningen schommelt gedurende de maanden. Vooral in januari
en februari zijn er minder bouwvergunningen verleend dan de
voorgaande maanden. In maart zijn er weer meer bouwvergunningen
verleend. Het beeld bij gemeenten is wisselend. Er is (nog) geen sprake
van een landelijk beeld in teruggang in de afgifte van bouwvergunningen.
Ik krijg signalen van gemeenten uit de huidige woondealregio’s dat er
minder vergunningen zijn verleend vanwege verhoogde bouwkosten en
stikstof. Sommige gemeenten geven aan dat er geen afname is, maar juist
een toename van verleende vergunningen.
Sturen op de nationale woningbouwopgave doe ik op meer manieren:
door het maken van bestuurlijke afspraken woningbouw met provincies
en gemeenten, via de inzet van financiële middelen (zoals de Woningbouwimpuls), door ondersteuning met expertteams en flexpools, via
wetgeving, monitoring en via overleggen met provincies en gemeenten
over de voortgang van woningbouw. Door deze manier van sturen kunnen
knelpunten tijdig worden gesignaleerd, zoals ook ten aanzien van de
bouwkostenstijging. In dat kader heb ik met diverse betrokken partijen de
intentieovereenkomst «Samen doorbouwen in onzekere tijden» gesloten8.
Deze intentieovereenkomst heb ik u onlangs toegezonden.
8

Kamerstuk 32 847, nr. 913

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 32 847, nr. 921

4

Eenduidige definities en plannen op de kaart
Bij de totstandkoming van bijgaande rapportage is tevens invulling
gegeven aan het deel van de motie van het lid Geurts c.s.9 waarin uw
Kamer mij vraagt om een duidelijke definitie voor harde en zachte
plancapaciteit vast te stellen. Ik heb in december 2021 met de medeoverheden afspraken gemaakt over een eenduidige definitie van harde en
zachte plancapaciteit. Deze definitie is ook gehanteerd bij de bovengenoemde inventarisatie plancapaciteit.
De motie van het lid Geurts vraagt mij daarnaast om de bouwplannen dit
jaar toegankelijk te publiceren. In de regionale woondeals worden, naast
de andere regionale locaties van betekenende omvang, alle grootschalige
en grote locaties op kaart opgenomen. Hierbij zal ik tevens mijn
toezegging aan Kamerlid De Groot over een overzicht van de plancapaciteit per provincie met gehonoreerde gemeentelijke plannen en locaties
betrekken. In het eerste kwartaal van 2023 zal ik uw Kamer informeren
over de gesloten regionale Woondeals.
Ten derde vraagt de motie mij dit jaar een planningskaart te maken met de
ruimtelijke opgaves tot 2050. Voor de ruimtelijke opgave op lange termijn
verwijs ik u naar de Ruimtelijke Ordeningsbrief10. De drie perspectieven in
deze brief en de bijbehorende verbeelding ervan geven inzicht in de
ruimtelijke impact van de grote opgaven voor de toekomst, doorkijkend
naar 2100 en de nationale vraagstukken die daaruit volgen.
Actielijn 2: Sneller van initiatief naar realisatie
In actielijn 2 van het programma Woningbouw zet ik in op het versnellen
van de woningbouwontwikkeling. De doelstelling van deze actielijn is te
zorgen dat het proces van het realiseren van een woning efficiënter en
ingekort wordt. Daarbij wordt ingezet op het versnellen van processen en
procedures, het versterken van capaciteit en expertise, het wegnemen van
knelpunten en het optimaliseren van regelgeving in dit kader.
Versterking capaciteit en expertise
Om de realisatie van de woningbouwopgave te versnellen en knelpunten
tijdig te kunnen signaleren, heb ik de bestaande ondersteuningsstructuur
versterkt. Zo heb ik onlangs de Taskforce Versnelling Tijdelijke
Huisvesting11 opgericht en zal ik binnenkort een Landelijke Versnellingstafel en het Expertteam Huisvesting Aandachtsgroepen oprichten. De
verschillende gremia opereren op verschillende niveaus en op verschillende onderwerpen. Een volledig overzicht van de ondersteuningsstructuur is opgenomen in bijlage 2.
Expertteam Woningbouw
Het Expertteam Woningbouw is één van de ondersteuningsteams en biedt
gemeenten, provincies en woningcorporaties onafhankelijk advies en
praktische ondersteuning bij woningbouwvraagstukken, passend bij de
lokale omstandigheden. In 2021 heeft het Expertteam Woningbouw 159
trajecten uitgevoerd, waaronder 20 langdurige samenwerkingstrajecten.
Hierbij heeft het Expertteam Woningbouw geadviseerd over verschillende
vraagstukken zoals flexwonen, transformatie, gebiedsontwikkeling en
wetgeving. De jaarrapportage Expertteam Woningbouw 2021 geeft het
9

Kamerstuk 35 925 VII, nr. 113
Kamerstuk 34 682, nr. 92
11
Kamerstuk 32 847, nr. 919
10

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 32 847, nr. 921

5

overzicht van deze activiteiten en maakt inzichtelijk hoe dat in de praktijk
gaat. De rapportage is bijgevoegd als bijlage 3.
De werkzaamheden van het Expertteam Woningbouw worden in 2022
verder uitgebreid. Zo zal het Expertteam Woningbouw worden ingezet bij
het aanjagen van transformatie en flexwonen, o.a. in samenwerking met
de Taskforce Versnelling Tijdelijke Huisvesting. De kennis die het
Expertteam Woningbouw in de praktijk opdoet wordt in kennissessies en
concrete handreikingen gedeeld met medeoverheden en levert waardevolle input voor beleidsontwikkeling.
Flexpoolregeling
Via de flexpoolregeling worden medeoverheden in staat gesteld om extra
flexibele capaciteit en expertise aan te trekken voor de realisatie van de
woningbouwopgave. In het programma Woningbouw is aangekondigd
dat de flexpoolregeling wordt gecontinueerd. De komende vier jaar is hier
in totaal € 80 miljoen voor beschikbaar. In 2020 was ruim € 34 miljoen
beschikbaar gesteld, waarvan het grootste deel voor de provincies was
bestemd. Recentelijk is een tussenevaluatie afgerond naar de meerwaarde
van de flexpoolregeling (zie bijlage 4). De conclusie hieruit is dat de
regeling in het algemeen voorziet in een behoefte aan extra expertise en
capaciteit en voldoende ruimte biedt voor medeoverheden. In de
tussenevaluatie is tevens advies opgenomen over voorwaarden bij een
nieuwe regeling.
Een conceptversie van de nieuwe flexpoolregeling is in juni voor
internetconsultatie gepubliceerd. Naast de huidige activiteiten (voorfase
woningbouw) kunnen straks ook flexpoolmiddelen worden ingezet voor:
herstructureringsprojecten, het opstellen van lokale en/of regionale
integrale woonzorgvisies en het realiseren van betaalbare woningen met
passende zorg en ondersteuning voor aandachtsgroepen. De nieuwe
meerjarige regeling voor de flexpools zal rondom het zomerreces
gepubliceerd worden. Provincies kunnen daarna aanspraak maken op de
middelen. In 2022 is er een bedrag van € 40 miljoen beschikbaar en in
2024 zal er wederom € 40 miljoen beschikbaar zijn voor de ondersteuning
van capaciteit bij medeoverheden.
Wegnemen van knelpunten
Tijdens een technische briefing in juni 2021 heeft de Provincie
Zuid-Holland u geïnformeerd over de knelpunten bij woningbouwlocatie
Valkenhorst ten aanzien van stikstof, bereikbaarheid en duurzaamheid. U
zult inmiddels uit de media hebben vernomen dat het college van B&W
van Katwijk het bestemmingsplan voor vaststelling aan de gemeenteraad
heeft aangeboden. Er is afgelopen jaar intensief overlegd met de
gemeente Katwijk, het Rijksvastgoedbedrijf, de provincie Zuid-Holland en
mijn ministerie om oplossingen te vinden voor de knelpunten. Dat is
inmiddels gelukt. De stikstofberekeningen sluiten op een afname van de
depositie. De kosten voor de noodzakelijke investeringen in de bereikbaarheid zijn gedekt. En de wijk Valkenhorst zal een voorbeeldwijk zijn
voor wat betreft duurzaamheid. Het is nu aan de gemeenteraad van
Katwijk om het bestemmingsplan Valkenhorst vast te stellen, zodat de
ontwikkeling van de wijk voortvarend verder kan worden opgepakt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 32 847, nr. 921

6

Ook in de provincie Overijssel speelden knelpunten ten aanzien van
stikstof. Ik heb contact gezocht met deze provincie naar aanleiding van de
motie van het lid Pouw-Verweij12 over een uitgiftestop van bouwvergunningen vanwege stikstofhandel. Overijssel heeft het instrument van extern
salderen tijdelijk on hold gezet. Projecten met een programmering van
meer dan 100 woningen en relatief dichtbij N2000-gebieden hebben
stikstofruimte nodig. Normaliter konden die putten uit de stikstofruimte
ontstaan via de landelijke snelheidsmaatregel. Doordat die ruimte niet
meer te gebruiken is en het alternatief extern salderen tijdelijk is
opgeschort, kunnen de grotere projecten dichtbij N2000 hinder ondervinden. Binnenkort komt er (ook in Overijssel) weer ruimte in het
Stikstofregistratiesysteem (SSRS) vrij voor onder andere woningbouw als
gevolg van de opbrengst van de Regeling Sanering Varkenshouderijen. De
provincie Overijssel werkt op dit moment aan het hervatten van het extern
salderen en kijkt daarvoor ook naar de brief van LNV, inzake stikstof. De
provincie geeft tevens aan dat het grootste deel van de woningbouw geen
last heeft van stikstofbeperkingen en dat die woningbouwvergunningen
gewoon doorgang kunnen krijgen.
Optimalisatie regelgeving
Voor de realisatie van de woningbouwopgave speelt regelgeving een
belangrijke rol. Enerzijds kan regelgeving ondersteuning bieden voor de
realisatie, doordat mogelijkheden en randvoorwaarden zijn vastgelegd.
Anderzijds kan regelgeving knellend zijn als deze niet goed aansluit op de
praktijk. Gesignaleerde knelpunten nemen we weg of verminderen we,
waar mogelijk.
Ladder voor duurzame verstedelijking
JA21 en de VDD hebben een motie ingediend om de ladder duurzame
verstedelijking uit de Omgevingswet te verwijderen om de bouwopgave
in buitenstedelijke gebieden te versnellen13. Deze motie is aangehouden.
Dit omdat ik in het commissiedebat van 12 april jl. al had toegezegd dat ik
terugkom op hoe we de ladder praktischer kunnen hanteren, of wellicht
moeten wijzigen om die praktisch te kunnen hanteren14. Ik zal uw Kamer
hier nog voor het zomerreces in een aparte brief over informeren.
Wet voorkeursrecht gemeenten
In juli 2021 heeft u een motie15 van het lid Bromet aangenomen. Met deze
motie heeft u gevraagd de mogelijkheden uit de Wet voorkeursrecht
gemeenten onder de aandacht van gemeenten te brengen en om hen bij
het gebruik van deze bevoegdheden zo mogelijk te ondersteunen.
Daarnaast is er naar aanleiding van de motie Nijboer over het voorkomen
van braakliggende gronden onderzoek gedaan naar de reden dat
woningbouwplannen vertragen16. Dit is aanleiding geweest gemeenten te
informeren over hun mogelijkheden om vertraging van woningbouwplannen te voorkomen.

12

Kamerstuk 35 925 VII, nr. 128
Kamerstuk 32 847, nr. 905.
Verslag van een commissiedebat d.d. 12 april 2022, Kamerstuk 32 847, nr. 884.
15
Kamerstuk 32 847, nr. 774
16
Kamerstuk 32 847, nr.721
13
14

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 32 847, nr. 921

7

In april 2020 is de handreiking «Vertraging voorkomen met grondbeleid»17
gepubliceerd op de website Volkshuisvesting Nederland. Daarnaast staat
het Expertteam Woningbouw klaar om gemeenten bij de toepassing van
de maatregelen en instrumenten te ondersteunen. Het voorkeursrecht is
een van de instrumenten die gemeenten kunnen inzetten. Voor
gemeenten kan het voorkeursrecht financiële consequenties hebben. De
inzet is alleen effectief als gemeenten ook in staat zijn de gronden, als de
situatie zich voordoet, daadwerkelijk te kopen en de bijbehorende risico’s
van de aankoop te dragen. Om die reden onderzoek ik momenteel ook
hoe het Rijk gemeenten hierin kan ondersteunen door bijvoorbeeld een
garantstelling vanuit het Rijk.
Bestemmingscategorie sociale koop
Het is belangrijk dat jongeren en gezinnen – ook wanneer zij zich op de
koopmarkt richten – de kans krijgen om te blijven wonen in het dorp of de
stad waar zij zijn opgegroeid. Ook mensen met een cruciaal beroep
moeten dicht bij hun werk kunnen wonen. Daarom krijgen gemeenten
meer ruimte om deze groepen voorrang te geven in hun zoektocht naar
een passende woning. In de nieuwe Huisvestingswet wordt daartoe de
toewijzing van sociale koopwoningen mogelijk.
Daarnaast hadden de leden Van Eijs (D66) en Ronnes (CDA) verzocht om
met gemeenten en provincies in gesprek te treden om experimenten met
de bestemmingscategorie sociale koop in de Crisis- en herstelwet te
stimuleren18. Uit de gesprekken met gemeenten en provincies bleek dat
de oorspronkelijke prijsgrens van € 200.000 voor een sociale koopwoning
voor veel gemeenten (en ontwikkelaars) een barrière was om een
kwalitatief goede koopwoning op te leveren. In dat kader hebben we
vooruitlopend op de inwerkingtreding van de Omgevingswet, bij wijze
van experiment, de maximaal toegestane verkoopprijs van een sociale
koopwoning verhoogd. Momenteel zijn 117 gemeenten aangemeld voor
dit experiment. Na inwerkingtreding van de Omgevingswet kunnen alle
Nederlandse gemeenten gebruikmaken van de hogere prijsgrens.
Het Didam-arrest
Snelheid in de ontwikkeling van nieuwe woningen is essentieel om het
woningtekort in te lopen. Daarbij moeten procedures echter wel
zorgvuldig worden doorlopen, dienen de beginselen van het behoorlijk
bestuur te worden gerespecteerd en is er ruimte nodig voor een
zorgvuldige belangenafweging. Dit kan soms op gespannen voet staan
met de gewenste snelheid in ontwikkelingen. Zeker nu de Hoge Raad zich
eind 2021 in het Didam-arrest heeft uitgesproken over de wijze waarop
overheden bij grondverkoop invulling moeten geven aan het gelijkheidsbeginsel als één van de algemene beginselen van behoorlijk bestuur.19
Het arrest heeft voor veel onduidelijkheid gezorgd bij zowel gemeenten
als marktpartijen en woningbouwcorporaties, onder meer over de
gevolgen voor reeds gesloten overeenkomsten en lopende onderhandelingen. Maar ook over de vraag in welke gevallen één-op-één selectie nog
mogelijk is.
Tijdens het commissiedebat van 16 februari 2022 heb ik toegezegd u
nader te informeren over de gevolgen voor de gebiedsontwikkeling van
dit Didam-arrest. Half januari heb ik Kamervragen beantwoord van het lid
17

https://www.volkshuisvestingnederland.nl/documenten/publicaties/2022/04/01/
handreiking_vertraging_voorkomen_met_grondbeleid
18
Kamerstuk 35 300 VII, nr. 64
19
HR 26 november 2021, ECLI:NL:HR:2021:1778, zie de bijlage voor een korte toelichting

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 32 847, nr. 921

8

Geurts (CDA) en het lid Pouw-Verweij (JA21).20 Op de webpagina
Volkshuisvesting Nederland.NL21 van het Ministerie van BZK is een
(juridische) factsheet gepubliceerd, met vragen en antwoorden over dit
arrest. Deze factsheet is mede tot stand gekomen na overleg met de
Neprom, Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) en Vereniging
van Grondbedrijven (VvG). Via deze verenigingen, maar ook op andere
wijze, heb ik signalen ontvangen van de problematiek waar tegenaan
wordt gelopen bij de implementatie van het Didam-arrest in de praktijk.
Recent heb ik gemeenten een brief (bijlage 5) gestuurd met concrete
handvatten welke zij kunnen gebruiken bij het implementeren van het
Didam-arrest in het beleid. In samenwerking met de Neprom, VNG en VvG
werk ik ook aan een brochure om gemeenten en (markt)partijen hier
verder bij te ondersteunen.
Het arrest beoogt transparantie en gelijke kansen bij de verkoop van
onroerende zaken door overheidsinstanties. Tot het arrest kwam het vaak
voor dat overheden onroerende zaken na een één-op-één selectie gunden
aan één partij. Ten gevolge van het arrest is openbare selectie het
uitgangspunt, waarbij het overheidslichaam criteriamoet opstellen aan de
hand waarvan de koper wordt geselecteerd. Een één-op-één selectie is
niet meer zonder meer mogelijk. En ook in het geval van een één-op-één
selectie is een zorgvuldige procedure vereist.
Het kan in bepaalde gevallen wenselijk zijn te kunnen werken met een
preferente partner of partners. Hieraan bestaat met name behoefte bij een
partij, zoals een woningbouwcorporatie, die (mede) een rol heeft bij de
uitvoering van publieke taken. De wens om niet telkens een selectie te
hoeven te organiseren, kan gerealiseerd worden door het benutten van de
ruimte die het arrest biedt. Het is mogelijk om geen uitgebreide selectieprocedure te volgen wanneer – op grond van objectieve, toetsbare en
redelijke criteria – gemotiveerd kan worden vastgesteld dat er slechts één
serieuze gegadigde in aanmerking komt. In die zin is het mogelijk te
werken met preferente partners.
Hiertoe is wetgeving niet nodig. Ook anderszins zie ik geen reden om nu
tot wetgeving over te gaan. Er is nog veel onduidelijk en de materie zal de
komende tijd nog uitgekristalliseerd worden in nadere jurisprudentie. De
uitspraak van het Hof Arnhem-Leeuwarden, waarnaar de zaak is terugverwezen, maar ook vervolguitspraken, zullen naar verwachting meer
duidelijkheid scheppen over de precieze reikwijdte van de hoofdlijn. Ook
wordt meer duidelijkheid verwacht over uitzonderingsmogelijkheden, de
voorwaarden, de betekenis voor specifieke rechtshandelingen met
betrekking tot overheidseigendommen en samenwerkingsvormen terzake
de invulling van beleid op basis van de objectieve, toetsbare en redelijke
criteria, de relatie tot het aanbestedingsrecht etc., 22 23 Het ligt in de rede
af te wachten hoe een en ander uitpakt.
In samenwerking met de VNG, VvG en NEPROM zal ik komen met een
praktische brochure voor gemeenten waarin nader wordt beschreven hoe
zij het Didam-arrest kunnen verankeren in het beleid voor gronduitgifte,
verkoop of verhuur van onroerende zaken. Hierbij zal ook aandacht
20

Aanhangsel Handelingen II 2021/22, nr. 1350.
https://www.volkshuisvestingnederland.nl/onderwerpen/grondbeleid/gronduitgifte-overhedenarrest-didam.
22
Tot op heden is een vervolguitspraak gewezen. Op 28/1/»22 heeft het Gerecht in eerste aanleg
(voorzieningenrechter) van Sint Maarten, kortgezegd, bepaald dat «Didam» ook geldt terzake
van erfpacht. De zeer specifieke omstandigheden van het geval maken dat terughoudend moet
worden omgegaan met het trekken van (verdere) conclusies.
23
Zie ook bijvoorbeeld ook de uitspraak van 6-4-2022 van de rechtbank Gelderland (ECLI:NL:RBGEL:2022:1618) en de uitspraak van de afdelRvS 20-4-2022 (ECLI:NL:RVS:2022:1157)
21

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 32 847, nr. 921

9

worden gegeven hoe vertraging bij bestaande procedures zo veel
mogelijk voorkomen kan worden. Mocht in een later stadium blijken dat
wetgeving wenselijk is om het handelingsperspectief en proceduresnelheid van gemeenten bij gebiedsontwikkeling te bevorderen, dan is dat
een mogelijkheid die ik zal overwegen.
Actielijn 3: Stimuleren van snelle woningbouw
In actielijn 3 van het programma Woningbouw zet ik in op het stimuleren
van snelle woningbouw. De doelstelling van deze actielijn is dat goede
woningbouwprojecten met voldoende betaalbare woningen, die vanwege
financiële problemen niet realiseerbaar zijn, toch van start gaan. Deze
projecten, waarvoor de ruimtelijke afweging al heeft plaatsgevonden,
worden financieel ondersteund. Ook zet ik binnen deze actielijn in op
specifieke oplossingen, zoals transformatie en flexwoningen. Hierover heb
ik u op 10 juni jl. geïnformeerd24. Bij actielijn 4 rapporteer ik over het
versnellen van woningbouwlocaties door extra ondersteuning voor
bereikbaarheid. Dit vanwege de samenhang met de invulling van de
besteding van de € 7,5 miljard die in het Mobiliteitsfonds voor ontsluiting
van woningbouw beschikbaar is gesteld.
Woningbouwimpuls
Het doel van de Woningbouwimpuls (Wbi) is het sneller bouwen van meer
betaalbare woningen, door bij te dragen aan publieke investeringen die
noodzakelijk zijn om de woningbouw te kunnen realiseren.
In de Kamerbrief «Vooraankondiging Woningbouwimpuls vierde tranche
en rapport versnellen voorfase gebiedsontwikkelingen»25 is aangekondigd
dat in de vierde tranche een aantal wijzigingen worden doorgevoerd. Deze
tranche opent in augustus en na beoordeling van de projecten zal hierover
nog dit jaar besluitvorming plaatsvinden. Daaraan voorafgaand is
onderzocht wat de impact zou zijn van mogelijke wijzigingen op de
«pijplijn» van projecten. De uitkomsten van dit onderzoek zijn gebruikt
voor de doorontwikkeling van de Woningbouwimpuls. Het volledige
rapport is bijgevoegd (bijlage 6).
Daarnaast is in de Kamerbrief «invulling 10*100mln voor additionele
woningbouw»26 aangekondigd dat onderzocht wordt hoe het additionele
karakter van de Woningbouwimpuls geborgd kan worden. Dit onderzoek
is inmiddels afgerond. Dit rapport is opgenomen als bijlage 7. Het
onderzoek toont aan dat de Woningbouwimpuls op verschillende
manieren voor versnelling van projecten zorgt. Daarnaast zijn er in het
onderzoek geen aanwijzingen gevonden voor substitutie of verdringing
van andere projecten. Verder blijkt dat het meten van additionaliteit van
een subsidie voor gebiedsontwikkeling lastig is uit te drukken in aantallen
(betaalbare) woningen. Dit komt voort uit de grote onzekerheden die met
complexe gebiedsontwikkelingen gepaard gaat. De concrete aanbevelingen die het onderzoeksbureau doet om de additionaliteit beter te meten
zijn doorgevoerd in de aanvraagdocumentatie voor de vierde tranche.
Ondanks de positieve signalen blijft het additionele karakter van de
Woningbouwimpuls nauwlettend gevolgd worden. Indien het noodzakelijk
blijkt, wordt het instrument aangepast om de doelmatigheid te
waarborgen.

24

Kamerstuk 32 847, nr. 919
Kamerstuk 32 847, nr. 910
26
Kamerstuk 32 847, nr. 827
25

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 32 847, nr. 921

10

Regeling huisvesting aandachtsgroepen
In het programma Woningbouw en het programma Een thuis voor
iedereen is aangekondigd dat er € 100 miljoen beschikbaar is voor de
huisvesting van aandachtsgroepen. In 2021 hebben gemeenten ruim € 35
miljoen ontvangen voor het realiseren van huisvesting voor aandachtsgroepen. Daarna heeft in het tweede kwartaal van 2022 een tussenevaluatie plaatsgevonden naar de effectiviteit van de regeling en in hoeverre
de regeling aansluit bij de wensen van de gemeenten. Deze tussenevaluatie is aangekondigd bij de beantwoording van de Kamervragen over de
situatie rondom de Regeling huisvesting aandachtsgroepen (Podt en
Boulakjar)27 en is bijgevoegd als bijlage 8.
Op basis van de tussenevaluatie en gesprekken met stakeholders is er
geen aanleiding om de opzet van de regeling te veranderen. Wel zullen
een aantal aspecten worden aangepast en dienen aanvragers extra
toelichting te geven op hun projecten. Zo zullen onder andere het
maximumbedrag per woonruimte en het maximumbedrag dat een
gemeente kan aanvragen worden verhoogd. De nieuwe meerjarige
regeling voor de huisvesting van aandachtsgroepen zal rondom het
zomerreces worden gepubliceerd. RVO zal het loket voor het indienen van
aanvragen openstellen van 19 september 2022 tot en met 17 oktober 2022.
Actielijn 4: Grootschalige woningbouw
In actielijn 4 van het programma Woningbouw zet ik in op grootschalige
woningbouw. In heel Nederland moeten we meer woningen bouwen op
kleine, middelgrote en waar mogelijk ook grootschalige locaties.
Grootschalige woningbouw is nodig omdat het woningtekort zo groot is,
dat het ontwikkelen van alleen kleine en middelgrote locaties met goed
betaalbare woningen niet genoeg is om voldoende bij te dragen aan
realisatie van 900.000 woningen tot en met 2030. Het kabinet heeft
daarom € 7,5 miljard beschikbaar gesteld voor het ontsluiten van nieuwe
woningen in heel Nederland.
Versnellingsafspraken grootschalige woningbouw
Het kabinet stelt maximaal € 1,5 miljard (inclusief btw) beschikbaar voor
de versnelling van het realiseren van grootschalige woningbouwlocaties
door middel van financiële ondersteuning op het gebied van bovenplanse
of bovenlokale bereikbaarheidsmaatregelen.28 Het betreffen locaties met
een minimale omvang van 500 woningen in de verstedelijkingsgebieden
of minimaal 200 woningen in de gebieden daarbuiten. Het zijn woningbouwplannen waar binnen 3 tot 5 jaar de schop de grond in kan, waar
minimaal 50% betaalbare woningen29 worden gebouwd en waarbij het
effect op de robuustheid van het totale hoofdwegen- en spoornet
minimaal is.
In de MIRT-kennismakingsgesprekken met de regio’s van het afgelopen
voorjaar zijn de regio’s en gemeenten uitgenodigd om voorstellen in te
dienen voor deze versnellingsafspraken. In de afgelopen periode zijn er
veel voorstellen ingediend. In het Bestuurlijk Overleg Leefomgeving heb
27

Aanhangsel Handelingen II 2021/22, nr. 3104
Bovenplanse infrastructuur is infrastructuur die nodig is voor een gebiedsontwikkeling, maar
die niet 100% toerekenbaar is aan die gebiedsontwikkeling zelf. Dit is het geval als een ingreep
niet alleen (of slechts voor een deel) ten dienste staat van de gebiedsontwikkeling, maar
daarnaast ook effect en invloed heeft op bestaande gebieden. Een voorbeeld hiervan is een
rondweg die niet alleen de gebiedsontwikkeling ontsluit, maar ook andere bestaande wijken.
29
Onder het betaalbare segment vallen huurwoningen tot een max van € 1.000 per maand en
koopwoningen tot aan de NHG-grens (€ 355.000)
28

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 32 847, nr. 921

11

ik, samen met de Minister en Staatssecretaris van Infrastructuur en
Waterstaat, over 70 woningbouwlocaties principeafspraken gemaakt om
versnelling te kunnen realiseren.30 De 70 voorstellen tellen op tot
versnelde realisatie en ontsluiting van circa 135.000 woningen, tussen nu
en de komende 5 jaar. De totale omvang van de benodigde investering
voor het realiseren van de 70 voorstellen bedraagt circa € 1,2 miljard. Het
resterende bedrag zal onderdeel uitmaken van de besluitvorming in het
Bestuurlijk Overleg MIRT van het najaar. Hiermee geeft het kabinet
invulling aan de toezegging om nog voor de zomer een eerste ronde van
de € 7,5 miljard beschikbaar te stellen.

De voorstellen komen uit alle delen van het land. Van de 70 voorstellen
zijn er 32 dusdanig uitgewerkt dat hierover in de Bestuurlijke Overleggen
Leefomgeving reeds concrete bestuurlijke afspraken zijn gemaakt. Over de
andere 38 plannen is het streven tijdens de Bestuurlijke Overleggen MIRT
in het najaar concrete afspraken te maken. Voor deze voorstellen zijn
30

Op basis van de criteria uit het programma Woningbouw en Kamerstuk 34 682, nr. 92

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 32 847, nr. 921

12

middelen gereserveerd onder voorbehoud dat kan worden voldaan aan
een nader te bepalen percentage cofinanciering door gemeenten,
provincies en/of de regio’s.
De middelen worden via een eenmalige specifieke uitkering beschikbaar
gesteld aan gemeenten. De regeling wordt op grond van de Wet op het
Mobiliteitsfonds opgesteld en zal in het najaar bij uw Kamer worden
voorgehangen. De gemeenten waarvan de door hen ingediende
voorstellen niet zijn gehonoreerd, krijgen de gelegenheid hun voorstel ten
behoeve van de tweede ronde voor het Bestuurlijk Overleg MIRT in het
najaar te verbeteren. Binnen het beschikbare budget voor de versnellingsafspraken zullen -bovenop de criteria voor de eerste ronde- de voorstellen
gerankt worden op inhoudelijke kwaliteit. Over de voortgang van de
versnellingsafspraken zal uw Kamer geïnformeerd worden.
Grootschalige NOVEX-woningbouwlocaties
De versnellingsafspraken grootschalige woningbouw richten zich vooral
op woningbouwversnelling op de korte termijn. Voor een aantal locaties is
langjarige zekerheid en continuïteit van de bouwproductie op de
middellange en lange termijn nodig (dus ook na 2030). Dit zijn de
grootschalige NOVEX-woningbouwlocaties die binnen de zeven NOVEXverstedelijkingsgebieden zijn geïdentificeerd. Eerder zijn 15 van deze
grootschalige NOVEX-woningbouwlocaties geïdentificeerd.31 In het
programma Woningbouw heb ik aangekondigd te analyseren of er, naast
deze geïdentificeerde gebieden, andere gebieden zijn waar eenzelfde inzet
vanuit het Rijk aan de orde is. Deze analyse heeft ertoe geleid dat
Foodvalley en Spoorzone Arnhem-Oost aan de lijst grootschalige
NOVEX-woningbouwlocaties zijn toegevoegd. De definitieve lijst met
grootschalige NOVEX-woningbouwlocaties is vastgesteld in de Bestuurlijke Overleggen Leefomgeving.
In de 17 grootschalige NOVEX-woningbouwlocaties is sprake van een
dusdanige grote en brede schaal van ontwikkeling, dat als het ware
nieuwe delen van steden worden gecreëerd waar mensen wonen, werken,
leren en elkaar ontmoeten. Dit vergt een specifieke aanpak. De ontwikkeling is veelal binnenstedelijk en/of rondom bestaande of nieuwe
stationslocaties wat de opgave complex maakt. Naast het realiseren van
grote aantallen woningen gaat het ook om het creëren van arbeidsplaatsen, een klimaatbestendige inrichting van gebouwen en openbare
ruimten en het stimuleren van lopen, fietsen en deelmobiliteit. Veelal is
ook een schaalsprong in stedelijke ontwikkeling, bereikbaarheid en
voorzieningen nodig.
Zonder extra investeringen in bereikbaarheid komt de ontwikkeling van
deze locaties niet of pas veel later van de grond. Daarom wordt het
resterende deel van de beschikbaar gestelde € 7,5 miljard bestemd om
deze 17 grootschalige NOVEX-woningbouwlocaties bereikbaar te maken.
Daarnaast stellen we voor deze locaties € 500 miljoen gebiedsbudget
beschikbaar. Het Rijk richt samen met de betrokken locaties een procesaanpak en governance in voor de verdere ontwikkeling van de grootschalige NOVEX-woningbouwlocaties en bijbehorende investeringen.

31

Amsterdam Havenstad, MRA-West, MRA-Oost, Rotterdam Oostflank, Den Haag
CID-Binckhorst, Oude Lijn Leiden-Dordrecht, Utrecht Groot Merwede, Eindhoven Internationale knoop XL, de Brabantse stedenrij, Groningen Suikerunieterrein, Groningen
Stadshavens, Nijmegen Stationsgebied, Nijmegen Kanaalzone, Zwolle Spoorzone en
Amersfoort Spoor en A1-zone

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 32 847, nr. 921

13

Ontwerp-afweegkader bereikbaarheids- en gebiedsinvesteringen
Voor de inzet van de bereikbaarheids- en gebiedsinvesteringen in de 17
grootschalige NOVEX-woningbouwlocaties is een ontwerp-afweegkader
in voorbereiding. Dit kader is bedoeld om beslisinformatie te verzamelen
en te prioriteren. Naast de afwegingen op het gebied van woningbouwwaarde en bereikbaarheidswaarde gaat het ook om het kunnen voldoen
aan wettelijke randvoorwaarden en bredere ruimtelijke integrale
afwegingen. Over het afweegkader is een bestuurlijk gesprek gevoerd met
de koepels van decentrale overheden. De koepels brengen begin juli een
bestuurlijk advies uit over het ontwerp-afweegkader. Bij de ontwikkeling
van het ontwerp-afweegkader zijn daarnaast de kennisinstellingen PBL en
KIM en de vervoerregio’s betrokken. Het ontwerp-afweegkader ontvangt u
als bijlage 9 bij deze brief.
Het voornemen is om in de Bestuurlijke Overleggen MIRT dit najaar
richting te geven aan investeringen waar de informatie voldoende is en
conform de MIRT-spelregels zo mogelijk investeringsbesluiten te nemen
voor de ontwikkeling van de grootschalige NOVEX-woningbouwlocaties
in combinatie met maatregelen die nodig zijn om deze gebieden
volwaardig te kunnen ontwikkelen richting 2030 en verder.
Overige
Herstructurering
Gezien de grote bouwopgave die deels binnenstedelijk wordt opgelost en
de vernieuwende nieuwbouwopgave van kwetsbare gebieden krijgen
steeds meer mensen te maken met veranderingen in hun buurt. Tijdelijk
geluidsoverlast door bouwverkeer, nieuwe mensen die in de buurt komen
wonen, de wens om terug te keren bij vernieuwende nieuwbouw en
buurten die er anders uit komen te zien zijn voorbeelden waar bestaande
bewoners mee te maken kunnen krijgen. In dat licht behandel ik de motie
van lid Beckerman cs die verzoekt om bij het verlenen van financiële
steun, zoals uit het Volkshuisvestingsfonds of de Regeling Vermindering
Verhuurderheffing (RVV), te eisen dat zeggenschap voor bewoners goed
geregeld is en dat bewoners recht op terugkeer hebben.32
Hoewel het collectief gebaat is bij binnenstedelijke bouw en vernieuwende nieuwbouw, zodat meer mensen in een goed, duurzaam en
betaalbaar huis kunnen wonen, kan dat individueel anders liggen. Dit
onderstreept het belang van goede participatie. Participatie is bedoeld om
te onderkennen dat veranderingen in de buurt impact kunnen hebben op
individuen en plannen te verbeteren. In de Omgevingswet en Woningwet
is participatie een belangrijke pijler.
Ik onderschrijf het belang om met de wensen van bewoners rekening te
houden en dat zij in het geval van sloopactiviteiten waar mogelijk de
keuze krijgen om terug te keren naar hun wijk. Hierbij geldt dat de
mogelijkheden en wensen per locatie en per bewoner kunnen verschillen.
Het vraagt om maatwerk. Tegelijkertijd vind ik het toepassen van een
vorm van een veto, waar zeggenschap op uit kan komen, onwenselijk. Dit
leidt tot een disbalans tussen het individueel belang en het collectieve
belang om te voldoen aan de eerste levensbehoefte van een goede,
duurzame en betaalbare woning.

32

Kamerstuk 32 847, nr. 770

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 32 847, nr. 921

14

In de motie wordt ingegaan op de RVV, die inmiddels gesloten is. Met de
afschaffing van de verhuurderheffing is een nieuwe RVV ook niet meer
aan de orde. Het is niet mogelijk om op al gedane toekenningen op grond
van de RVV een aanscherping van de regels toe te passen voor die
(verlopen) regeling. Partijen zijn immers begonnen met het investeren op
basis van de bekende regels. Het overleg dat plaats moet vinden met de
bewoners is reeds geregeld bij wet, zoals in de Woningwet.
Omdat ik het belang van participatie zie, heb ik dit betrokken in de
beoordeling van de eerste tranche van het Volkshuisvestingsfonds, als
onderdeel van toetsing om te beoordelen of het past binnen de kaders
van het fonds. Ik ben voornemens om dat bij het vervolg van het
Volkshuisvestingsfonds te herhalen. Uw Kamer informeer ik dit najaar
over de contouren van de nieuwe regeling. Ook zie ik dat in steeds meer
gemeenten wordt gewerkt met nieuwe vormen van bewonersparticipatie
en varianten van een recht op terugkeer bij vernieuwende nieuwbouw. Ik
ben blij dat medeoverheden en verhuurders hier steeds meer aandacht
voor hebben.
Tot slot
Met het indicatieve bod van provincies ten aanzien van te realiseren
aantallen woningen en het beschikbaar stellen van een eerste tranche van
de € 7,5 miljard hebben we de eerste stappen gezet in het stimuleren van
de realisatie van de woningbouwopgave. Een opgave die we alleen met
alle partijen, zowel markt als medeoverheden kunnen realiseren. Samen
zetten we ons in om zo snel mogelijk voldoende en passende woningen
voor iedereen te realiseren.
De Minister voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening,
H.M. de Jonge

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 32 847, nr. 921

15