Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

35 807

Wijziging van de Wet publieke gezondheid in
verband met het stellen van tijdelijke regels
over de inzet van testbewijzen bij de bestrijding
van het virus SARS-CoV-2 (Tijdelijke wet
testbewijzen covid-19)

Nr. 25

NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET NADER VERSLAG
Ontvangen 4 mei 2021
De regering heeft met belangstelling kennis genomen van het nader
verslag inzake het wetsvoorstel tot wijziging van de Wet publieke
gezondheid in verband met het stellen van tijdelijke regels over de inzet
van testbewijzen bij de bestrijding van het virus SARS-CoV-2 (Tijdelijke
wet testbewijzen covid-19). De aanvullende vragen van de leden van
verschillende fracties worden in deze nota naar aanleiding van het verslag
beantwoord in de volgorde waarin ze gesteld zijn.
De fracties van D66, PVV, SP en PvdA hebben opgemerkt de beantwoording van hun vragen niet (altijd) aan de maat te vinden. De regering
betreurt dat. De regering heeft er daarom in voorliggende nota naar
aanleiding van het nader verslag voor gezorgd dat op alle vragen zo
specifiek mogelijk wordt ingegaan. Bij enkele gelijksoortige vragen wordt
verwezen voor de beantwoording. Hiertoe zijn de vragen genummerd en
in een cursief lettertype geplaatst. De beantwoording staat in gewone
typografie.
I. ALGEMEEN
1. INLEIDING
1.
De leden van de VVD-fractie hebben nog een paar vragen, die anders in
het debat aan de orde waren gesteld. De leden van de VVD-fractie willen
graag een uitgebreide duiding van de regering van het advies van het
Outbreak Management Team (OMT) van 26 april jl. over het tussentijdse
advies van het Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding
(ECDC). Wat betekent dit nu precies? In hoeverre neemt het OMT-advies
het tussentijdse ECDC-advies van 21 april jl. nu over? Wat bedoelt het
OMT precies met het wachten op het European Digital Pass, want dat is
toch niet een onderzoek naar het nog besmettelijk kunnen zijn van
gevaccineerden? Wat vindt de regering met het OMT-advies in de hand
van het ECDC-advies? Wanneer verschijnt het advies van de Gezondheidsraad over deze problematiek? En wat is exact de vraag geweest aan
de Gezondheidsraad waarover ze een advies moeten uitbrengen?

kst-35807-25
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2021

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 807, nr. 25

1

Op 21 april jl. heeft het Europees Centrum voor ziektepreventie en –
bestrijding (ECDC) een tussentijdse richtsnoer gepubliceerd met
betrekking tot de positieve effecten van volledige vaccinatie voor
overdracht van het virus en de implicaties voor maatregelen. Hierin geeft
het ECDC aan dat het restrisico voor besmetting en transmissie dat een
volledig gevaccineerde reiziger vormt als zeer laag beoordeeld wordt.
Daarom wordt aanbevolen dat lidstaten, een overweging maken om een
uitzondering te maken op de test- en quarantaineverplichting voor
reizigers die volledig zijn gevaccineerd. Het ECDC geeft hierbij wel aan dat
de verspreiding van zorgwekkende varianten, waarvoor opgebouwde
afweer minder effectief is, in acht genomen dient te worden. Het Kabinet
heeft naar aanleiding van het ECDC richtsnoer het OMT advies gevraagd
over het eventueel aanpassen van maatregelen voor volledig gevaccineerde reizigers. Op 26 april jl. is het OMT met een advies gekomen.
Hierin stellen zij dat alvorens uitzonderingen voor gevaccineerden
gemaakt worden het noodzakelijk is dat er dan eerst duidelijkheid komt
over een (Europees) vaccinatiepaspoort. Het kabinet is van mening dat,
gezien de huidige epidemiologische situatie in Nederland, waarbij een
grote groep mensen nog niet is gevaccineerd en er verspreiding van
zorgwekkende varianten te zien is in verschillende landen, het op dit
moment niet verstandig lijkt om een uitzondering te maken op de test- en
quarantaineplicht voor reizigers die volledig zijn gevaccineerd. Ook is op
2 maart jl. de Gezondheidsraad advies gevraagd te adviseren over een
aantal vragen aangaande de vaccinatiestrategie. Hierin is ook een
specifieke vraag gesteld met betrekking tot het effect van vaccinatie op
transmissie: «Wat is de verwachting over het effect van vaccinatie op de
transmissie van SARS-CoV-2 in Nederland? Hoe moet dit beoordeeld
worden in de internationale context waarin verspreiding kan blijven
plaatsvinden?»
Het advies wordt medio mei verwacht. De regering hecht eraan om dit
advies bij de uiteindelijke besluitvorming te betrekken. Op basis van het
Gezondheidsraad advies zal in de tweede helft van mei opnieuw worden
beoordeeld of een uitzondering kan worden gemaakt voor volledig
gevaccineerde reizigers op de test- en quarantaineplicht en onder welke
voorwaarden. Daarbij zal ook het OMT worden gevraagd te adviseren
over de epidemiologische randvoorwaarden waaronder het mogelijk is
om gevaccineerde reizigers uit te zonderen.
2.
De leden van de VVD-fractie lezen in de nota naar aanleiding van verslag
dat wordt aangegeven dat de algemene maatregel van bestuur (AMvB)
om de vaccinatiebewijzen gelijk te stellen pas wordt opgesteld wanneer is
vastgesteld dat het risico vergelijkbaar is. Is het niet logischer dat nu al
voor te breiden en klaar te hebben liggen voor medio mei 2021 als het
advies van de Gezondheidsraad er is?
De benodigde regelgeving zal voortvarend tot stand gebracht worden. De
gelijkstelling zal zo spoedig mogelijk na ommekomst van het advies van
de Gezondheidsraad en het nieuwe OMT-advies ingevoerd worden. Het is
de bedoeling dat een ontwerp van een algemene maatregel van bestuur
bij uw Kamer wordt voorgehangen zo snel mogelijk nadat, mede aan de
hand van het advies van de Gezondheidsraad en het nieuwe OMT-advies,
is vastgesteld dat en onder welke condities het risico op transmissie van
het coronavirus bij personen die gevaccineerd zijn aanvaardbaar is en een
aanzienlijk deel van de bevolking is gevaccineerd. Uiteraard zullen waar
mogelijk voorbereidingen worden getroffen. Deze voorbereidingen
betreffen overigens niet alleen het opstellen van een algemene maatregel
van bestuur en de daarop te baseren ministeriële regeling, maar ook de
praktische uitvoering. Hierbij wordt onder meer gewezen op de aanpassingen van de applicatie CoronaCheck en de aansluiting op deze applicatie

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 807, nr. 25

2

van de organisaties die de vaccinatiebewijzen verstrekken. De regering
hecht aan een zorgvuldige besluitvorming over de gelijkstelling van
vaccinatiebewijzen alsmede aan een gedegen implementatie ervan.
De leden van de D66-fractie hebben kennisgenomen van de nota naar
aanleiding van het verslag. Genoemde leden willen daarover allereerst het
volgende opmerken. Deze leden begrijpen dat gezien de korte termijn
voor beantwoording, het lastig was deze op alle vragen volledig en
uitputtend te maken. Maar we spreken hier over een gewichtig en
ingrijpend wetsvoorstel, dat raakt aan diverse grondrechten. Een voorstel
waar bovendien verscheidene maanden aan is gewerkt door het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Bij een dergelijk voorstel
mag de Tweede Kamer als controlerende en medewetgevende macht
verwachten dat er deugdelijke, specifieke antwoorden volgen. Niet dat er
veelvuldig op een set specifieke vragen wordt terugverwezen naar een
generiek antwoord op een eerdere enkele vraag, of dat daarop een nieuw
generiek antwoord volgt. Als de regering van mening is dat zij geen
andere optie ziet gezien de geboden haast, dan had zij die haast zelf
moeten maken. Er werd hier immers al vele maanden eerder over
gesproken, door Kamer en kabinet. Gezien de beperkte en onvolledige
beantwoording, zullen de genoemde leden verscheidene vragen uit het
vorige verslag herhalen, met het verzoek daarop nu wel concrete,
individuele antwoorden te krijgen. Zo niet, zullen deze vragen nogmaals
terugkomen.
3.
De leden van de D66-fractie wensen allereerst een concrete beantwoording te ontvangen op hun vragen bij de vormgeving van het
voorliggende wetsvoorstel, dat primair ziet op testbewijzen. Genoemde
leden lezen dat bij indiening van het voorstel nog niet te bepalen was op
welk moment en voor welke van deze activiteiten en voorzieningen
testbewijzen feitelijk zullen worden ingezet. Dit zal per sector verschillen
en hangt af van de actuele omstandigheden, de dan geldende maatregelen, de effectiviteit, de praktische uitvoerbaarheid en de testbereidheid.
Gelet op het feit dat al deze onzekerheden nog in lagere regelgeving
worden ingekleurd, vragen deze leden de regering waarom er in dit
wetsvoorstel wel al voor wordt gekozen dat dit wetsvoorstel primair de
voorwaarden voor toegang via testbewijzen regelt en slechts één artikel
bevat dat mogelijke gelijkstelling regelt voor andere documenten, zoals
een vaccinatiebewijs en immuniteitsbewijs, in een aparte AMvB. Daarbij
komt dan ook nog de eis dat «met betrekking tot het virus SARS-CoV-2
kan worden vastgesteld dat een vergelijkbare kans op overdracht van het
virus SARS-CoV-2 bestaat.» Zou het volgens de regering niet veel
logischer zijn de wet zo vorm te geven dat deze de kaders voor de
verschillende typen bewijzen regelt, waarna een onderscheid daartussen –
indien gewenst- in de lagere regelgeving kan worden gemaakt? Of vindt
de regering het prudent dat voor testbewijzen nu vele wettelijke
waarborgen worden verankerd, en deze bij mogelijk gebruik van een
vaccinatiebewijs slechts in een Algemene Maatregel van AMvB
ingrijpend? Wat rechtvaardigt het om deze knip nu reeds te maken?
De zogenoemde knip tussen testbewijzen enerzijds en vaccinatie- en
herstelbewijzen anderzijds wordt gerechtvaardigd door het gegeven dat
negatieve testbewijzen blijkens onderzoek naar het verloop van een
infectie met het coronavirus, advisering door het OMT en praktijkervaring
in Fieldlabs en pilots direct kunnen worden ingezet voor het versoepelen
van maatregelen en het heropenen van de samenleving. Wanneer het
parlement heeft ingestemd met het wetsvoorstel, kan dat onmiddellijk –
met inachtneming van de toepasselijke nahangprocedure – bij ministeriële
regeling worden geregeld. Voor vaccinatie- en immuniteitsbewijzen is het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 807, nr. 25

3

nu nog niet zover. De gelijkstelling voor deze twee typen bewijzen zal zo
spoedig mogelijk na ommekomst van het advies van de Gezondheidsraad
en het nieuwe OMT-advies ingevoerd worden. De regering hecht eraan
dat het versoepelen van maatregelen en het heropenen van de samenleving op verantwoorde wijze gebeurt. Daarom is expliciet in de wet
vastgelegd dat genoemde bewijzen slechts met een testbewijs gelijk
gesteld zullen kunnen worden wanneer een vergelijkbaar risico op
transmissie van het coronavirus bestaat. Alvorens deze mogelijkheid
wordt ingeroepen dient ook een aanzienlijk deel van de bevolking te zijn
gevaccineerd, zo heeft het kabinet eerder aangegeven in de brief van
8 maart jl. Er worden nog onderzoeken gedaan naar de besmettelijkheid
van personen die gevaccineerd zijn of die met het coronavirus geïnfecteerd zijn geweest en covid hebben doorgemaakt. Voorts wordt advies
ingewonnen bij het OMT en de Gezondheidsraad. Alvorens deze bewijzen
in te kunnen zetten, vindt een zorgvuldige, democratisch gelegitimeerde
besluitvorming plaats. Daartoe is bepaald dat voor een eventuele
gelijkstelling eerst een algemene maatregel van bestuur nodig is. Het
ontwerp daarvan wordt aan het parlement voorgelegd en vervolgens
wordt advies aan de Raad van State gevraagd. Verder wijst de regering
erop dat de wettelijke kaders voor de inzet van testbewijzen evenzeer van
toepassing zijn op vaccinatie- en immuniteitsbewijzen. Het wetsvoorstel
bevat immers de mogelijkheid van een gelijkstelling van deze bewijzen
met een testbewijs. Er komt op grond van dit wetsvoorstel dus geen apart
regime voor vaccinatie- of immuniteitsbewijzen, naast een regime voor
testbewijzen. Met deze bewijzen zal op dezelfde manier toegang
verkregen kunnen worden tot activiteiten en voorzieningen waarvoor men
over een testbewijs dient te beschikken. Het effect van de inzet van
vaccinatie- of immuniteitsbewijzen is alleen dat er geen test meer hoeft
afgenomen te worden. Overigens blijft dat wel altijd mogelijk.
4.
De leden van de D66-fractie willen ook graag een deugdelijke reflectie op
hun kanttekeningen vanuit epidemiologisch opzicht. Van vaccinatie is
inmiddels bekend dat het voor een wezenlijk deel de transmissie van het
virus vermindert, volgens het ECDC tot wel 60%.1 Terwijl sneltesten
slechts 58% van de positieve gevallen detecteren als mensen zich zonder
klachten laten testen.2 Deze leden merken daarbij op dat het testen voor
toegang bedoeld is voor mensen zonder klachten. Waarop stoelt de
regering derhalve haar voorkeur voor testbewijzen? Kan zij daarbij ingaan
op het feit dat andere landen, zoals Denemarken, het vaccinatiebewijs
reeds inzetten voor toegang?
Er is een grote variatie in de accuratesse van verschillende type antigeentesten. De testen die worden gebruikt voor toegangstesten hebben over
het algemeen een hogere sensitiviteit dan de 58% uit het hierboven
genoemde onderzoek. Er zijn twee redenen voor. Ten eerste zijn voor
toegangstesten gevoelige antigeentesten ingekocht met een hoge
betrouwbaarheid. Ten tweede is de gevoeligheid van antigeentesten
hoger als je kijkt naar besmettelijkheid, en niet naar besmette personen.
Daarnaast wordt onderzocht of gevaccineerden het virus veel minder
kunnen overdragen. Of het gelijkgesteld kan worden aan een negatief
testbewijs hangt af van de mate van virusoverdracht. Het kabinet wil

1

European Centre for Disease Prevention and Control, 29 maart 2021, «Risk of SARS-CoV-2
transmission from newly-infected individuals with documented previous infection or vaccination» (https://www.ecdc.europa.eu/en/publications-data/sars-cov-2-transmission-newlyinfected-individuals-previous-infection)
2
Cochrane, J. Dinnes c.s, 24 maart 2021, «How accurate are rapid tests for diagnosing
COVID-19?» https://www.cochrane.org/CD013705/INFECTN_how-accurate-are-rapid-testsdiagnosing-covid-19

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 807, nr. 25

4

inzicht krijgen in de vraag of het risico op besmetting gelijkwaardig is als
bij een negatieve testuitslag. De resultaten van onderzoeken naar
virustransmissie na vaccinatie zijn voorlopig slechts gedeeltelijk
beschikbaar en vaak nog niet collegiaal getoetst door een onafhankelijke
partij (peer-review). Gezien het feit dat asymptomatische patiënten een
mogelijke bron van overdracht van SARS-CoV-2 zijn, is voorzichtigheid
gewenst met betrekking tot de aanname dat vaccinatie de overdracht van
het virus tegengaat. De reeds beschikbare studies laten wel zien dat
vaccinatie transmissie zou kunnen verminderen. Aanvullend onderzoek is
echter gewenst. Gebaseerd op de voorlopige resultaten is de verwachting
dat vaccinatie het aantal dagen dat iemand besmettelijk is sterk inkort.
Bovendien wordt verwacht dat door de vermindering van klachten bij
mensen, zoals hoesten en niezen, de transmissie wordt beperkt. Aannemelijk is dat vaccinatie leidt tot een reductie van transmissie, maar niet tot
steriele immuniteit. Transmissie hangt ook samen met het vaccin, leeftijd,
virusvariant, lokale omstandigheden, vaccinatiegraad en bijvoorbeeld het
seizoen af. De onderzoeken uit het buitenland zijn ook nog onvoldoende
vergelijkbaar met de Nederlandse situatie. Dit onder meer omdat in ons
land verschillende vaccins worden ingezet met verschillende effectiviteit.
Het RIVM is gevraagd de meest recente (onderzoeks)ontwikkelingen te
monitoren. Daarnaast is op 2 maart jl. de Gezondheidsraad gevraagd te
adviseren over het effect van vaccinatie op de transmissie van
SARS-CoV-2 in Nederland en ook hoe dit moet worden beoordeeld in de
internationale context waarin verspreiding kan blijven plaatsvinden. De
regering hecht eraan om dit advies bij de uiteindelijke besluitvorming te
betrekken. Dit advies wordt medio mei verwacht. Zoals in de Kamerbrief
van 8 maart jl. is beschreven, is het effect op transmissie één van de
voorwaarden voor de inzet van een vaccinatiebewijs in Nederland, een
tweede voorwaarde is dat de omvang van de groep mensen die is
gevaccineerd aanzienlijk is. Aan beide voorwaarden dient te zijn voldaan
voordat een vaccinatiebewijs in Nederland wordt ingezet. Het kabinet zet
daarmee in op verschillende manieren om aan te tonen dat personen een
voldoende laag risico hebben om virusoverdracht te veroorzaken naast
elkaar toestaan (negatieve testuitslag, vaccinatiebewijs, herstelbewijs) als
aan de voorwaarden wordt voldaan.
5.
De leden van de D66-fractie wensen in de derde plaats een helder
antwoord op hun vragen aangaande het criterium in artikel 58rf., waar is
opgenomen dat «met een testuitslag worden gelijkgesteld een daarbij aan
te wijzen document, waaronder een bewijs van vaccinatie tegen covid-19
of een medische verklaring, indien op basis daarvan met betrekking tot
het virus SARS-CoV-2 kan worden vastgesteld dat een vergelijkbare kans
op overdracht van het virus SARS-CoV-2 bestaat.» Acht de regering deze
bewijzen werkelijk onderling vergelijkbaar?
De leden van de D66-fractie roepen graag in herinnering wat de regering
hier in een ander geval over schreef: bij het Europees vaccinatiepaspoort,
de Digital Green Certificate. In het verslag van het schriftelijk overleg over
de kabinetsappreciatie Digital Green Certificate, stelt de Minister van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport: «Om (in)directe vaccinatieplicht te
voorkomen, moet een recent negatief testbewijs – of mogelijk een
herstelbewijs na een doorgemaakte infectie – als gelijkwaardig alternatief
worden gesteld aan het vaccinatiebewijs. Het is echter niet mogelijk om
een kwantitatieve uitspraak te doen over de mate van gelijkwaardigheid.
Het gaat om het bewust aanvaarden van een klein restrisico als een
geaccepteerde marge, gelet op de grote belangen die hier spelen voor de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 807, nr. 25

5

maatschappij.»3 Deze leden concluderen hieruit dat het ook volgens de
Minister zelf letterlijk niet mogelijk is een kwantitatieve uitspraak te doen
over de mate van gelijkwaardigheid. Is de regering in dit licht bereid de
eis van een «vergelijkbare kans op overdracht» voor andersoortige
bewijzen te laten varen, en deze in een nota van wijziging te laten
vervallen? Zo nee, waarom niet?
Nee, de regering is niet bereid de eis van een «vergelijkbare kans op
overdracht» voor andersoortige bewijzen te laten varen, en deze in een
nota van wijziging te laten vervallen. Een bewijs van vaccinatie tegen
covid-19 en een medische verklaring omtrent een doorgemaakte infectie
zijn in zoverre vergelijkbaar met een testuitslag dat ze alle drie een
indicatie kunnen zijn van de besmettelijkheid van betrokkene. Ook dragen
zij alle drie een restrisico op transmissie met zich mee dat afhangt van de
epidemiologische situatie. Immers, hoe meer mensen gevaccineerd zijn,
hoe kleiner het restrisico van alle drie de mogelijkheden. Het criterium
«vergelijkbare kans op overdracht» heeft tot doel om een bandbreedte
van deze restrisico’s aan te geven waarbinnen een bewijs van vaccinatie
of een verklaring omtrent een doorgemaakte infectie ingezet zou kunnen
worden om op een verantwoorde manier maatregelen te versoepelen en
de samenleving te heropenen. Ook is in de Kamerbrief van 8 maart jl.
aangegeven dat voordat vaccinatiebewijzen ingezet kunnen worden in
Nederland, er eerst aan twee voorwaarden voldaan moet worden. Een van
de twee voorwaarden is dat er duidelijkheid moet zijn over het effect van
vaccineren op de virustransmissie. De voorlopige resultaten van onderzoeken naar virustransmissie na vaccinatie zijn slechts gedeeltelijk
beschikbaar. Er is nog voorzichtigheid geboden met betrekking tot de
aanname dat vaccinatie de overdracht van het virus in voldoende mate
tegengaat. Uitgangspunt is dat het restrisico in dezelfde orde van grootte
valt als bij de inzet van testbewijzen. De tweede voorwaarde is dat ook
een aanzienlijk deel van de bevolking is gevaccineerd.
6.
Wat voegt dit strikte criterium toe ten opzichte van adviezen van onder
meer het OMT? Graag op iedere individuele vraag een antwoord.
Er is nog voorzichtigheid geboden met betrekking tot de aanname dat
vaccinatie de overdracht van het virus in voldoende mate tegengaat. De
onderzoeken uit het buitenland zijn onvoldoende vergelijkbaar met de
Nederlandse situatie. Dit onder meer omdat in ons land verschillende
vaccins worden ingezet met verschillende effectiviteit. De Minister van
Volksgezondheid heeft het RIVM gevraagd de meest recente (onderzoeks)ontwikkelingen te monitoren. Daarnaast is op 2 maart jl. de Gezondheidsraad gevraagd te adviseren over het effect van vaccinatie op de
transmissie van SARS-CoV-2 in Nederland en ook hoe dit moet worden
beoordeeld in de internationale context waarin verspreiding kan blijven
plaatsvinden. De regering vindt het van belang om dit advies bij de
uiteindelijke besluitvorming te betrekken. Dit advies wordt medio mei
verwacht. Zoals bij de beantwoording van vraag 5 is beschreven, is het
uitgangspunt dat het restrisico in dezelfde orde van grootte valt als bij de
inzet van testbewijzen. Met inachtneming van dit criterium kan het OMT
adviseren over het restrisico op transmissie in het licht van de epidemiologische situatie.
7.
De leden van de D66-fractie stellen voorts vast dat volgens de Minister het
negatief testbewijs – en mogelijk een herstelbewijs – ondanks de
3

TK 22 112, nr. 3082, Verslag van een schriftelijk overleg over de kabinetsappreciatie Digital
Green Pass, p. 53.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 807, nr. 25

6

onmogelijkheid van een kwantitatieve uitspraak als gelijkwaardig
alternatief moet worden gesteld aan het vaccinatiebewijs. Geldt dat bij dit
wetsvoorstel dan ook? Zo nee, wat maakt de situatie bij het Europese
vaccinatiepaspoort anders dan bij het gebruiken van bewijzen voor
toegang? Zo ja, waarom trekt het voorliggend wetsvoorstel een vaccinatiebewijs en testbewijs niet reeds gelijk in het hele voorstel?
Het is andersom. Het wetsvoorstel regelt dat een vaccinatiebewijs
gelijkgesteld kan worden aan een testbewijs. Zoals in het antwoord op de
vorige vragen van de leden van de D66-fractie uiteengezet, kunnen deze
bewijzen met elkaar vergeleken worden wat betreft het risico van
transmissie. Indien vaccinatiebewijzen worden gelijkgesteld, zal men zich
ook nog steeds kunnen laten testen voor het verkrijgen van een testbewijs
teneinde toegang te krijgen tot de activiteiten of voorzieningen waar een
testbewijs is voorgeschreven. Een vaccinatiebewijs wordt dus niet
verplicht. De Europese verordening Digitaal Groen Certificaat betreft een
kader voor de afgifte, verificatie en acceptatie van interoperabele
certificaten, specifiek vaccinnatiebewijzen, testbewijzen en bewijzen van
herstel. De voorgestelde verordening verplicht lidstaten tot de afgifte van
deze certificaten en regelt de vorm en de inhoud van de certificaten. Er
wordt bijvoorbeeld voorgeschreven welke gegevens het certificaat moet
bevatten. Wanneer een lidstaat maatregelen versoepelt voor gevaccineerden of getesten en daartoe certificaten als bewijsstuk inzet, verplicht
het voorstel de lidstaat om ook Digitale Groene Certificaten die zijn
afgegeven door andere lidstaten te erkennen. De voorgestelde verordening regelt echter niet wanneer dergelijke bewijzen door de lidstaat
moeten worden ingezet. Het blijft aan lidstaten zelf om te bepalen of, en
zo ja, in welke situaties een certificaat vereist wordt. Op dit moment
onderhandelt het Portugese voorzitterschap namens de Raad met het
Europees parlement en de Europese Commissie in de zogenaamde
triloogfase. Het is de inzet van het voorzitterschap deze onderhandelingen
zo snel mogelijk af te ronden. De verwachting is momenteel dat de
onderhandelingen half mei zijn afgerond. Naar verwachting kan de
verordening dan in juni in werking treden.
8.
De leden van de D66-fractie ontvangen graag ook een reactie van de
regering op de eigen woorden van de Minister dat het «gaat om het
bewust aanvaarden van een klein restrisico als een geaccepteerde marge,
gelet op de grote belangen die hier spelen voor de maatschappij.»
Onderschrijft de regering deze woorden – van 13 april jl. – nog steeds?
De leden van de D66-fractie vragen tevens inzage op welk moment de
keuze voor dit onderscheid is gemaakt, in welk gremium en of en wanneer
dit met verloop van tijd nog is heroverwogen?
De door de leden aangehaalde frase ziet op een schriftelijk overleg over
de verordening voor het Digitaal Groen Certificaat waarin een technisch
kader wordt geregeld voor de uitgifte, verificatie en acceptatie van
vaccinatie-, test- en herstelcertificaten inzake covid-19 dat in alle lidstaten
worden erkend. Hiermee wordt het voor de houders gemakkelijker hun
recht van vrij verkeer tijdens de epidemie van covid-19 uit te oefenen,
omdat van de betrouwbaarheid van het certificaat uitgegaan kan worden.
Deze frase ziet uitdrukkelijk niet op de keuze voor de inzet van welk
certificaat in welke situatie binnen Nederland. De regering onderschrijft
deze woorden nog steeds. De keuze om binnen Nederland in de huidige
situatie vooralsnog alleen te werken met negatieve testuitslagen wordt
gedurende het proces van de totstandkoming van het wetsvoorstel
voortdurend gemonitord. Juist vanwege de stijging van het aantal
gevaccineerde inwoners en de groeiende kennis over de kans op
transmissie na vaccinatie heeft de regering de mogelijkheid tot gelijk-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 807, nr. 25

7

stelling in het wetsvoorstel opgenomen. Naar aanleiding van het advies
van de Raad van State is ervoor gekozen om de mogelijkheid tot
gelijkstelling naar het niveau van een algemene maatregel van bestuur te
tillen.
Het kabinet heeft in maart besloten tot een onderscheid tussen testbewijzen en vaccinatiebewijzen. Op dat moment was vastgesteld dat een
negatief testbewijs gebruikt kan worden als toegangstest, maar was nog
niet zeker of dit ook zou kunnen gaan gelden voor het vaccinatiebewijs en
herstelbewijs. In de wet is een voorziening getroffen om een vaccinatiebewijs en herstelbewijs, indien geschikt als toegangsbewijs, zo snel
mogelijk gelijk te stellen aan een negatief testbewijs.
9.
De leden van de D66-fractie lichten op dit punt ook graag de reactie van
de regering op de afdeling advisering van de Raad van State uit. De
regering geeft aan dat de verordening voor het Digitaal Groen Certificaat
naar verwachting in juni 2021 in werking treden, en stelt daarop: «De
grondslag in het wetsvoorstel om een vaccinatiebewijs gelijk te stellen
met een testbewijs is daarom zowel qua inhoud, als planning niet
voorbarig in het licht van de aanstaande verordening». Als de regering de
gelijkstelling geenszins prematuur acht, waarom verankert zij het
testbewijs en vaccinatiebewijs dan niet daadwerkelijk in gelijke mate in
het voorliggende voorstel?
De strekking van de reactie op het advies van de Raad van State is dat de
door de Europese Commissie voorgestelde verordening voor het digitaal
groen certificaat geen betrekking heeft op een eventuele gelijkstelling van
het vaccinatiebewijs met een testbewijs. Het geeft een (technisch) kader
voor de uitgifte, verificatie en acceptatie van vaccinatie-, test- en herstelcertificaten inzake covid-19 dat in alle lidstaten wordt erkend. De wederzijdse erkenning van certificaten maakt het voor de houders gemakkelijker
hun recht van vrij verkeer tijdens de epidemie van covid-19 uit te oefenen.
Als informatie over of bewijs van vaccinatie, testen of herstel inzake
covid-19 nodig is of zelfs wordt vereist, kan daarvoor het interoperabele
certificaat worden gebruikt. Het is volgens de regering wel mogelijk om
een grondslag te creëren voor deze gelijkstelling voordat de verordening
is vastgesteld. De voorgestelde verordening is op dit punt immers niet
relevant. In de vraag wordt verondersteld dat de regering de gelijksteling
niet prematuur acht. Dat is een misvatting. De regering vindt het creëren
van een grondslag voor de gelijkstelling niet prematuur. De gelijkstelling
zelf is thans wel voorbarig. In het antwoord op vraag 3, die door de leden
van de D66-fractie is gesteld, is dat al uiteengezet.
10.
De leden van de D66-fractie vragen voorts nogmaals om meer inzicht in
het verloop van het wetstraject, en de vraag waarom het wetsvoorstel
(pas) op dit tijdstip naar de Tweede Kamer komt. Deze leden ontvangen
graag een precies overzicht van data waarin zowel alle stappen van de
voorbereidingsfase als het formele wetstraject worden vermeld. Ook
willen zij weten hoeveel FTE hiervoor is ingezet.
De regering is van mening dat het wetstraject tijdig is opgepakt en dat
zeer voortvarend is gewerkt om het onderhavige wetsvoorstel zo spoedig
mogelijk bij uw Kamer in te dienen. Met name het advies van de Gezondheidsraad was een uiterst belangrijke voorwaarde om het wetsvoorstel op
te kunnen stellen. In het onderstaande schema is per stap aangegeven
hoe het wetsvoorstel tot stand is gekomen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 807, nr. 25

8

Datum

Stap

1 december en
24 december 2020
9 december

Initiatiefnota van het lid Klaver «Tijdelijke testsamenleving» (TK
36 653, nr. 2) en verzending reactie kabinet aan Tweede Kamer
Motie van de leden Jetten en Klaver over testen in het onderwijs
(TK 25 295, nr. 781)
Adviesvraag kabinet aan Gezondheidsraad ethisch kader
testbeleid
Start ontwikkeling apps Coronacheck en Coronacheckscan
Ontvangst advies Gezondheidsraad «Testbewijzen voor SARSCoV-2: ethische en juridische voorwaarden″
Opstellen wetsvoorstel testbewijzen met memorie van toelichting
Interdepartementale afstemming met OCW, SZW, BZK en JenV
Advies SER denktank
Adviesaanvraag AP, CRM, ATR en handhavingstoetsen NVWA,
IGH, IvhO
Internetconsultatie
Advies CRM
Advies AP
Verwerking adviezen en reacties consultatie
Afronding wetgevingstoets JenV
Besluitvorming kabinet
Adviesaanvraag Raad van State
Advies CPB-BES
Brief aan Tweede Kamer over de uitvoering van de motie van het
lid Hermans (TK 25 295, nr. 1066) om samen met genoemde
partijen begin april een aantal pilots te starten, zodat voor een
goede invoering van deze vorm van testen breed inzicht
verzameld wordt.
Advies Raad van State
Aanpassing wetsvoorstel en memorie van toelichting nav advies
Raad van State en opstellen Nader rapport
Besluitvorming kabinet Nader rapport
Indiening bij Tweede Kamer
Ontvangst Verslag Tweede Kamer
Nota naar aanleiding van het verslag + nota van wijziging
Ontvangst Nader Verslag Tweede Kamer
Nota naar aanleiding van het nader verslag

17 december 2020
Vanaf 1 januari
14 januari
18 januari t/m 3 februari
3 februari t/m 8 maart
7 maart
8 maart
8 t/m 15 maart
15 maart
16 maart
15 t/m 22 maart
23 maart
Week van 22-26 maart
26 maart
6 april
6 april

12 april
12 t/m 15 april
16 april
16 april
21 april
23 april
28 april
30 april

Voor het wetsvoorstel is zowel beleidsmatige als juridische inzet van
medewerkers vereist. Een groot deel van de medewerkers van de
verschillende departementen waaronder JenV, BZK, EZK, OCW en VWS,
die werken aan het wetsvoorstel, zijn tevens betrokken bij de beleidsontwikkeling rondom het coronavirus in algemene zin of hebben daarnaast
andere niet-Coronagerelateerde werkzaamheden. Om toegangstesten
mogelijk te maken zijn er onder leiding van VWS snelle testmethoden
ontwikkeld en gevalideerd, is de uitvoering voorbereid in samenwerking
met de Stichting Open Nederland, zijn de apps Coronacheck en Coronacheckscan ontwikkeld, zijn de Fieldlabs Evenementen ondersteund en de
pilots testen voor toegang georganiseerd. Vele tientallen mensen binnen
en buiten de rijksoverheid werken al maanden aan het mogelijk maken
van toegangstesten. Hoeveel fte precies zijn ingezet de afgelopen
maanden voor het wetsvoorstel kan daarom niet gezegd worden.
11.
De leden van de PVV-fractie zijn teleurgesteld in de antwoorden in de
nota naar aanleiding van het verslag. De antwoorden zijn rommelig,
incompleet en spreken elkaar tegen. De antwoorden roepen extra vragen
op. Genoemde leden zullen beperken zich tot degene die hen het meeste
dwars zitten. Deze leden vragen de regering de vragen zoals gesteld onder
vraag 14 compleet, allemaal en los van elkaar te beantwoorden. Zo ook de
vragen hieronder. Gaarne geen samenvoegingen, want dan wordt een
deel van de vragen niet beantwoordt.
De regering geeft hieronder antwoord op vraag 14 uit de nota naar
aanleiding van het verslag van 23 april jl.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 807, nr. 25

9

Is de regering voornemens het testbewijs te koppelen aan het
BSN-nummer? Zo ja, waarom is er niet voor gekozen om het testbewijs te
koppelen aan een tijdelijke code?
De regering is niet voornemens het testbewijs te koppelen aan het
Burgerservicenummer. Voor het testbewijs volstaan de eerste letter van de
voornaam, de eerste letter van de achternaam, de geboortemaand en de
geboortedag van de geteste persoon. In combinatie met het legitimatiebewijs kan met deze gegevens worden vastgesteld dat het testbewijs
betrekking heeft op de toonder.
Is de regering bereid dit wel vanaf de start mogelijk te maken?
Zoals hierboven geschreven is het niet nodig om het Burgerservicenummer op te nemen in het testbewijs.
Wordt er bij de testbewijzen welke worden gebruikt als een bewijs van
niet besmet zijn bij aanvang een behandelrelatie aangegaan waarbij erg
veel persoonsgegevens dienen te worden verzameld zoals BSN-nummer,
adresgegevens, telefoonnummer, et cetera? Zo ja, waarom?
Bij het maken van de afspraak voor een test komt automatisch een
geneeskundige behandelingsovereenkomst tot stand. Een testaanbieder is
verplicht om het Burgerservicenummer te controleren en vast te leggen.
Dit staat in de Wet aanvullende bepalingen verwerking persoonsgegevens
in de zorg. Een testaanbieder moet zich bij de verwerking van persoonsgegevens houden aan alle wet- en regelgeving, waaronder de Wgbo en de
AVG.
Zo ja, acht de regering dit proportioneel? Zo ja, waarom?
Ja. Er worden niet meer gegevens verwerkt dan noodzakelijk voor het
uitvoeren van de testen en het genereren van een testbewijs. Verder is in
het wetsvoorstel een bepaling opgenomen die de bewaartermijn van
medische dossiers beperkt. Ingevolge de Wgbo geldt een bewaartermijn
van 20 jaar voor medische dossiers. Het wetsvoorstel brengt dat terug tot
maximaal een jaar voor medische dossiers die uitsluitend een testuitslag
bevatten.
Zou het niet beter zijn pas een behandelrelatie aan te gaan als iemand
besmet blijkt te zijn naar analogie van de blaastest in het verkeer? Van de
verkeersdeelnemer die een blaastest doet en die niet teveel heeft
gedronken, wordt niets geregistreerd. Pas als iemand te veel heeft
gedronken worden er persoonsgegevens verzameld. Is de regering bereid
het systeem zo vorm te geven dat van de mensen die meewerken aan een
testbewijs voor toegang en die niet besmet blijken te zijn geen persoonsgegevens worden verzameld?
Het door de leden van de PVV-fractie voorgestelde systeem is niet
mogelijk. Het gaat erom dat iemand met een negatieve test toegang krijgt
tot activiteiten of voorzieningen waar een testbewijs is voorgeschreven.
Een negatieve testuitslag is volgens de Wgbo een medisch gegeven.
Daarbij dient gecontroleerd te worden of betrokkene daadwerkelijk een
geldig negatief testbewijs kan tonen. Met het testbewijs worden slechts de
eerste letter van de voornaam, de eerste letter van de achternaam, de
geboortemaand en de geboortedag van de geteste persoon getoond. In
combinatie met het legitimatiebewijs kan met deze gegevens worden
vastgesteld dat het testbewijs betrekking heeft op de toonder.
12.
Het binnendringen in de neusholte is een invasieve handeling, zo stellen
de leden van de PVV-fractie. Waarop baseert de regering dat alle testen
waarvan een testbewijs kan worden gegenereerd niet of nauwelijks
invasief zijn?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 807, nr. 25

10

Afhankelijk van het soort test kan sprake zijn van een invasieve handeling.
Echter, zoals ook al in paragraaf 4.1 van de memorie van toelichting
uiteengezet, is de invasiviteit naar de mening van de regering relatief
gering. Afhankelijk van het type test is het afnemen ervan niet of
nauwelijks invasief. Zo is een ademtest bijvoorbeeld niet invasief en een
PCR-test over het algemeen nauwelijks invasief, afhankelijk van de
persoonlijke omstandigheden van het individu.
13.
Waarop concludeert de regering dat het binnendringen proportioneel zou
zijn?
Testen worden slechts incidenteel of hooguit 1 à 2 keer per week ingezet.
De inzet van testbewijzen is bovendien een tijdelijke maatregel. Met de
inzet van toegangstesten kunnen maatregelen eerder los gelaten worden
of versoepeld worden. Waar mogelijk worden voor personen die zich niet
willen laten testen, alternatieven gecreëerd voor deelname aan activiteiten
of toegang tot voorzieningen.
14.
Is daar onderzoek naar gedaan?
Ja, er is onderzoek gedaan naar verschillende vormen van testen.
15.
Zo ja, wat zijn de uitkomsten daarvan?
Recentelijk zijn validatiestudies voor gorgelen of mondspoelen uitgevoerd. Deze zijn in het 109e advies van het OMT besproken. Op basis
daarvan worden alleen kinderen met een keel en ondiepe neuswat
bemonsterd en wordt geadviseerd ook de zogenaamde «sabbelwat», als
alternatieve afnamemethode voor moeilijk te bemonsteren personen,
beschikbaar te hebben op GGD-testlocaties. Gorgelen of mondspoelen
inzetten voor toegangstesten, wordt vooralsnog als onvoldoende gevoelig
bevonden.
16.
Wat is de bedoeling van de 14 miljoen zelftests die verspreid zijn onder
basisscholen?
De regering heeft omvangrijke hoeveelheden zelftesten beschikbaar
gesteld voor het funderend onderwijs. Met deze zelftesten kan onderwijspersoneel in het primair, voortgezet en (voortgezet) speciaal onderwijs
zich tot aan de zomervakantie twee keer per week preventief testen. Ook
zijn testen beschikbaar gesteld voor het risicogericht testen van leerlingen
in het voortgezet onderwijs. De regering benadrukt dat deze zelftesten niet
bedoeld zijn om kinderen in de basisschoolleeftijd te testen. Onderwijspersoneel is hier ook niet voor bevoegd. Zelftesten zijn, behalve in het
funderend onderwijs, ook beschikbaar gesteld in het mbo en ho voor
studenten en docenten om zichzelf preventief te kunnen testen.
17.
De leden van de PVV-fractie begrijpen dat er leerkrachten of ouders van
kinderen kunnen zijn die een verhoogd risico lopen op een ernstig verloop
van COVID-19, maar schrikken nogal van de stap die genomen wordt
zonder dat het parlement daarover heeft beslist. Hoe ziet de regering dit
voor zich?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 807, nr. 25

11

De regering heeft uw Kamer op verschillende momenten in stand van
zakenbrieven geïnformeerd over het voornemen om zelftesten
beschikbaar te stellen aan het onderwijs.4 Zelftesten dragen bij aan de
continuïteit van het onderwijs. Het testen is geheel vrijwillig, vindt bij
voorkeur thuis plaats (tenzij het risicogericht testen betreft) en deelname
heeft geen consequenties voor de mate waarin iemand toegang krijgt tot
de onderwijsinstelling. De gebruiker van de test voert alle handelingen
zelf uit. Specifiek voor het risicogericht testen bij een besmetting in het
voorgezet onderwijs geldt dat leerlingen zichzelf op school kunnen testen
onder de begeleiding van een vrijwilliger.
18.
Gaan juffen en meesters naar eigen inzicht de zeer kleine neusholte van
hun leerlingen met lange wattenstokjes binnendringen?
De regering benadrukt dat dit niet aan de orde is. Er worden geen
handelingen voor testafname door onderwijzend personeel bij kinderen
uitgevoerd.
Overigens wordt bij de zelftesten gebruik gemaakt van ondiepe
neusswabs die mensen veilig zelf kunnen toepassen.
19.
Wat als een kind zich verzet?
De regering benadrukt dat dit niet aan de orde is. Er worden geen
handelingen voor testafname door onderwijzend personeel bij kinderen in
het basisonderwijs uitgevoerd. Specifiek met betrekking tot klachten geldt
dat kinderen bij klachten thuis blijven en zich bij de GGD-teststraat kunnen
laten testen. Specifiek voor het risicogericht testen bij een besmetting in
het voorgezet onderwijs geldt dat leerlingen zichzelf op school kunnen
testen onder de begeleiding van een vrijwilliger. Daarbij geldt dat het
testen altijd geheel vrijwillig is en geen consequenties heeft voor de mate
waarin iemand toegang krijg tot de onderwijsinstelling
20.
Wat is de juridische grondslag hiervoor?
De regering benadrukt dat er geen handelingen voor testafname door
onderwijzend personeel bij kinderen worden uitgevoerd. Het testen van
kinderen bij klachten door de GGD en het begeleid zelftesten in het
voortgezet onderwijs geschiedt op basis van vrijwilligheid.
21.
De neusholtes van kinderen zijn nog niet volgroeid, vaak zitten ze
langdurig «vol». Ouders kunnen beter dan juffen of meesters inschatten of
de volle neus van hun dochtertje of zoontje normale klachten zijn en het
kind gezond is, of dat ze de klachten niet te duiden zijn. Als scholen zelf
gaan testen gaan ze hieraan voorbij. Wat is de rechtvaardiging daarvoor?
De regering benadrukt dat dit niet aan de orde is. Er worden geen
handelingen door onderwijzend personeel bij kinderen uitgevoerd.
Specifiek met betrekking tot klachten geldt dat kinderen bij klachten thuis
blijven en zich bij de GGD-teststraat kunnen laten testen.
22.
De regering stelt in haar antwoorden dat zelftests niet voldoende zijn en
dat voor de wet die voorligt een registratie, plus een test uitgevoerd door

4

Kamerstuk 25 295 nr. 1105

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 807, nr. 25

12

een professionele medewerker van een commerciële partij of de GGD
nodig is. Waarom stapt de regering daarvan af bij de scholen?
Zelftesten dragen bij aan de continuïteit van het onderwijs. Het testen is
geheel vrijwillig, vindt bij voorkeur thuis plaats (tenzij het risicogericht
testen betreft) en deelname heeft geen consequenties voor de mate
waarin iemand toegang krijgt tot de onderwijsinstelling. De gebruiker van
de test voert alle handelingen zelf uit. Specifiek voor het risicogericht
testen bij een besmetting in het voorgezet onderwijs geldt dat leerlingen
zichzelf op school kunnen testen onder de begeleiding van een vrijwilliger.
Nu het hier niet gaat om een juridische verplichting om een testbewijs te
tonen, maar om veelvuldig testen op basis van vrijwilligheid, meent de
regering dat zelftesten daartoe het juiste middel zijn.
23.
Wat als het misgaat en de juf of meester veroorzaakt schade in de
neusholte?
De regering benadrukt dat dit niet aan de orde is. Er worden geen
handelingen door onderwijzend personeel bij kinderen uitgevoerd.
24.
Wie is er dan juridisch aanspreekbaar?
De regering benadrukt dat dit niet aan de orde is. Er worden geen
handelingen door onderwijzend personeel bij kinderen uitgevoerd. De
vraag naar aansprakelijkheid doet zich dus niet voor.
25.
Andersom geredeneerd, waarom worden voor het onderwijs zelftesten
beschikbaar gesteld en wordt dit niet gedaan voor de toegang van
evenementen en activiteiten waarvoor een testverplichting geldt, zodat je
ook niet te maken krijgt met de registratie van persoonsgegevens?
De regering vindt het niet opportuun om zelftesten te gebruiken voor
toegangstesten. Bij een zelftest kan niet gecontroleerd worden of iemand
de test zelf heeft uitgevoerd en of dit op een correcte wijze gebeurd is.
Daarnaast is een zelftest minder gevoelig dan een test die door een
professional is afgenomen. Het gaat weliswaar in beginsel om dezelfde
test, maar een professional kan de handelingen beter uitvoeren en maakt
gebruik van een invasievere afnamemethode, waarbij meer viraal
materiaal geïsoleerd kan worden. De zelftesten die aan het onderwijs
beschikbaar gesteld zijn, zijn bedoeld om de continuïteit van het onderwijs
zo goed als mogelijk te kunnen waarborgen. Daarbij geldt dat het testen
altijd geheel vrijwillig is en geen consequenties heeft voor de mate waarin
iemand toegang krijg tot de onderwijsinstelling. Het gaat hier dus niet om
een juridische verplichting om een testbewijs te tonen zodat maatregelen
kunnen worden versoepeld, maar om veelvuldig testen op basis van
vrijwilligheid.
26.
De regering stelt dat op het testbewijs slechts de naam en geboortedatum
van de geteste persoon worden getoond, maar het is toch waar dat er
WEL een behandelrelatie aangegaan wordt bij het afnemen van de test
door een commerciële partij of de GGD en dat daarvoor nog steeds het
Burgerservicenummer (BSN) en dus de gegevens uit de gemeentelijke
basisadministratie voor persoonsgegevens (GBA) worden gegenereerd?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 807, nr. 25

13

Het is juist dat er een geneeskundige behandelingsovereenkomst tot
stand komt tussen de persoon die zich laat testen en de uitvoerder van de
test. Een testaanbieder is een zorgaanbieder in de zin van de Wet
aanvullende bepalingen verwerking persoonsgegevens in de zorg.
Zorgaanbieders moeten ingevolge die wet de identiteit en het Burgerservicenummer van hun cliënt vaststellen. Zij raadplegen daarvoor het
register van Burgerservicenummers bij de Sectorale Berichten
Voorziening in de Zorg (SBV-Z). De SBV-Z gebruikt hiervoor de gegevens
uit de basisregistratie personen. Deze raadpleging bij SBV-Z kan
achterwege blijven indien het Burgerservicenummer rechtstreeks is
verkregen uit de basisregistratie personen; zo kunnen GGD’en gegevens
uit de basisregistratie ontvangen. Het Burgerservicenummer wordt
gebruikt bij het uitvoeren van de testen. Het Burgerservicenummer wordt
echter niet gebruikt voor het testbewijs zelf. Voor het testbewijs volstaan
de eerste letter van de voornaam, de eerste letter van de achternaam, de
geboortemaand en de geboortedag van de geteste persoon. In combinatie
met het legitimatiebewijs kan met deze gegevens worden vastgesteld dat
het testbewijs betrekking heeft op de toonder.
27.
Op welk moment worden testbewijzen in het onderwijs verplicht?
De afgelopen weken zijn een aantal belangrijke stappen gezet om meer
fysiek onderwijs in het middelbaar beroepsonderwijs (mbo) en hoger
onderwijs (ho) mogelijk te maken. Het kabinet heeft eerder besloten dat
het mbo vanaf 1 maart weer fysiek onderwijs kan aanbieden, met
inachtneming van de basismaatregelen zoals de 1,5 meter afstand. Met
het kabinetsbesluit van 20 april jongstleden is besloten dat ook in het ho
per 26 april weer fysiek onderwijs kan worden aangeboden met inachtneming van de 1,5 meter afstand. Dat betekent dat fysiek onderwijs weer
mogelijk is voor alle studenten, in aanvulling op de specifieke groepen
voor wie dit al mogelijk was (praktijkonderwijs, tentamens en begeleiding
van kwetsbare studenten). Ook met deze versoepelingen blijft echter
sprake van een tekort aan fysiek onderwijs in het mbo en ho en daarom is
verdere uitbreiding hiervan gewenst. Dit kan echter alleen als dat op een
verantwoorde en veilige manier kan gebeuren. Alleen in de situatie dat
ook komend studiejaar nog de 1,5 meter afstand noodzakelijk blijft en een
substantiële hoeveelheid fysiek onderwijs in de weg staat, zal de regering
de inzet van een testbewijs overwegen. Er zal enkel gebruik worden
gemaakt van de grondslag indien geen minder ingrijpende maatregel
mogelijk blijkt om het fysieke onderwijs aanzienlijk op te schalen. Eerst
wordt bezien wat onderwijsinstellingen nog kunnen doen op basis van de
actueel geldende maatregelen. In het mbo en ho wordt in acht regionale
pilots onderzocht op welke manier (snel)testen zouden kunnen bijdragen
aan het op termijn mogelijk maken van meer fysiek onderwijs. De
resultaten van de verschillende pilots komen begin mei beschikbaar.
Daarnaast stelt het kabinet vanaf begin mei in het mbo en ho zelftesten
beschikbaar voor studenten en docenten. Daarmee kunnen zij zich
vrijwillig preventief testen wat bijdraagt aan het mogelijk maken van
veiliger studeren. Daarnaast wordt met vaccinatie gestreefd het virus sterk
terug te dringen. Als dat in voldoende mate lukt is het nemen van de
basismaatregelen niet langer nodig en kan fysiek onderwijs zonder
beperkingen weer plaats vinden. Concluderend kan de regering op dit
moment daarom nog niet zeggen of en wanneer de testbewijzen in het
onderwijs verplicht worden.
28.
Is de datum die de regering aangeeft proportioneel, aangezien de
verwachting is dat op korte termijn veel mensen een natuurlijk doorge-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 807, nr. 25

14

maakte infectie hebben gehad (20–30%) en dat de vrijwillige vaccinatie
van mensen uit de risicogroep in mei is afgerond?
Zoals aangegeven in antwoord op vraag 28 zal voor het werken met
testbewijzen in het onderwijs alleen worden gekozen in het uiterste geval,
als er geen andere manier is om een tekort aan fysiek onderwijs weg te
nemen. Er is op dit moment daarom nog geen datum te noemen. De
voornaamste belemmering voor onderwijsinstellingen om fysiek
onderwijs op grotere schaal te organiseren is de 1,5 meter afstand. Op het
moment dat de 1,5 meter afstand in het onderwijs zou kunnen worden
losgelaten, zou dit voor aanzienlijk meer fysiek onderwijs zorgen. Op het
moment dat veel studenten in het mbo en ho zijn gevaccineerd of de
epidemiologische situatie is verbeterd, kan dit aanleiding zijn voor een
kabinetsbesluit tot het loslaten van de 1,5 meter afstand in het onderwijs.
In dat geval is het gebruik van verplichte testbewijzen niet aan de orde.
Kan de 1,5 meter afstand echter niet worden losgelaten, dan is het werken
met testbewijzen een manier om een veilige omgeving te creëren waar
alle aanwezige studenten niet besmet zijn met het coronavirus althans dat
het risico daarop zeer laag is en de 1,5 meter afstand in die gevallen dus
wel kan worden losgelaten. Alleen in de situatie dat ook komend
studiejaar nog de 1,5 meter afstand noodzakelijk blijft en een substantiële
hoeveelheid fysiek onderwijs in de weg staat, zal de regering de inzet van
een testbewijs overwegen. Er zal enkel gebruik worden gemaakt van de
wettelijke grondslag indien geen minder ingrijpende maatregel mogelijk
blijkt om het fysieke onderwijs aanzienlijk op te schalen.
29.
Hoe staat het met de uitvoering van de aangenomen motie Verhoeven c.s.
(Kamerstuk 27 529, nr. 253 ) waarin verzocht wordt onderzoek te doen
naar een tijdelijk BSN dat per transactie kan worden gegenereerd?
Deze motie is door de Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties in behandeling genomen. Hij zal de Tweede Kamer
voor het zomerreces een brief sturen over ontwikkelingen in het
BSN-beleid, en daarin over de stand van zaken van het onderzoek
rapporteren.
30.
Waarom is dit niet opgenomen in voorliggende wet?
De regering hecht eraan te benadrukken dat het testbewijs niet gekoppeld
wordt aan het Burgerservicenummer. Op het testbewijs staan alleen de
eerste letter van de voornaam, de eerste letter van de achternaam, de
geboortemaand en de geboortedag van de geteste persoon. In combinatie
met het legitimatiebewijs kan met deze gegevens worden vastgesteld dat
het testbewijs betrekking heeft op de toonder. Iets anders is de verwerking
van het BSN bij het afnemen van een test. Een testaanbieder is verplicht
het Burgerservicenummer te controleren en vast te leggen conform de
Wet aanvullende bepalingen verwerking persoonsgegevens in de zorg.
31.
De Kamer heeft toch in zeer ruime meerderheid aangegeven niet meer het
BSN te willen inzetten als het ook zonder kan?
Ja.
32.
Waarom negeert de regering deze wens van de Tweede Kamer?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 807, nr. 25

15

Deze wens wordt niet genegeerd. Het wetsvoorstel bepaalt niet dat het
Burgerservicenummer moet worden gebruikt. Integendeel, het Burgerservicenummer wordt niet gebruikt voor een testbewijs. Daarin worden
slechts opgenomen de eerste letter van de voornaam, de eerste letter van
de achternaam, de geboortemaand en de geboortedag van de geteste
persoon.
Bij het uitvoeren van de test wordt wel het Burgerservicenummer gebruikt
om met een hoge mate van zekerheid te waarborgen dat persoonsgegevens die worden gebruikt op een bepaalde persoon betrekking hebben.
Het vormt daarmee een fundament in de identiteitsvaststelling binnen
zorgketens. Dit is een verplichting die volgt uit de Wet aanvullende
bepalingen verwerking persoonsgegevens in de zorg.
De leden van de CDA-fractie hebben kennisgenomen van de nota naar
aanleiding van het verslag.
De leden van de SP-fractie hebben kennisgenomen van de nota naar
aanleiding van het verslag. Genoemde leden hebben een aantal aanvullende vragen naar aanleiding van de antwoorden van de regering.
33.
De leden van de SP-fractie vinden de reactie van de regering op de vraag
wat de meerwaarde en noodzaak is van een testsamenleving onvoldoende beantwoord. Hoewel de regering stelt dat we niet naar een
testsamenleving toegaan, is dat uiterst onzeker, aangezien nog onbekend
is of de huidige vaccins voldoende bescherming kunnen bieden tegen
nieuwe varianten en het onduidelijk is hoelang het coronavirus zorgt voor
een hoge mate aan besmettingen en ziekenhuisopnames. Dit maakt het
volgens deze leden onzeker hoe lang de voorgestelde wetgeving gaat
duren. Kan de regering hier nader op ingaan?
De regering benadrukt dat er geen sprake zal zijn van een testsamenleving. De verwachting van de regering, op basis van de huidige epidemiologische vooruitzichten, is dat in juli en augustus een groot gedeelte
van de samenleving weer open kan, ook zonder toegangstesten. Toegangstesten zouden dan alleen nog ingezet kunnen worden om bepaalde
activiteiten met een hoog risico op besmetting mogelijk te maken of ter
vervanging van de 1,5 meter maatregel. Zoals de leden van de SP-fractie
stellen, is dit afhankelijk van de epidemiologische ontwikkelingen. Het kan
immers zijn dat er varianten optreden waartegen de huidige vaccins
onvoldoende bescherming bieden. Daarom is geen harde einddatum voor
de inzet van testbewijzen te noemen. Dat neemt niet weg dat de regering
op basis van de huidige prognoses verwacht dat inzet van testbewijzen na
de zomer niet meer of alleen in specifieke gevallen nog van toegevoegde
waarde zal zijn. De regels over de inzet van testbewijzen zijn ondergebracht in het tijdelijke hoofdstuk Va Wpg en lopen op deze manier mee in
de 3-maandelijkse verlengingscyclus van de Wet tijdelijke maatregelen
covid-19. Daarvoor is gekozen omdat de inzet van testbewijzen deel
uitmaakt van de maatregelen ter bestrijding van de epidemie van
covid-19.
34.
Ook vragen de leden van de SP-fractie de regering in hoeverre commerciële belangen botsen met maatschappelijke en persoonlijke belangen van
mensen. Waarom worden straks wel massa-evenementen toegestaan,
maar zijn mensen ook gehouden aan een maximum van twee bezoekers
per dag thuis? Zijn massa-evenementen nu überhaupt wel verstandig
gezien de hoge druk op de zorg en het feit dat de reguliere zorg
momenteel sterk is afgebouwd?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 807, nr. 25

16

Door toegangstesten in te zetten worden bepaalde activiteiten eerder
en/of met minder maatregelen mogelijk. Door mensen te testen voorafgaand aan een activiteit kan met een grote mate van waarschijnlijkheid
worden gesteld dat zij op basis van een negatieve testuitslag op dat
moment geen coronavirus hebben en niet besmettelijk zijn. Daarom is het
verantwoord om met toegangstesten eerder en/of met minder maatregelen activiteiten mogelijk te maken, zoals geplaceerde of ongeplaceerde
evenementen. Zo kunnen evenementen bijvoorbeeld één risiconiveau
eerder worden toegestaan, met meer bezoekers in totaal maar met
inachtneming van de 1,5 meter maatregel en/of uiteindelijk ter vervanging
van de 1,5 meter maatregel. Voor thuisbezoek geldt dat hier niet met
toegangstesten meer mogelijk wordt gemaakt, omdat de regering voor
bezoek thuis geen juridische verplichting wil instellen. Bovendien is reeds
voorzien dat bij elke stap van het openingsplan en de routekaart het aantal
bezoekers dat thuis ontvangen mag worden, wordt verruimd. Elk besluit
om een stap te zetten volgens het openingsplan wordt gedaan op basis
van de epidemiologische situatie, waarbij telkens wordt bekeken wat de
impact van versoepelingen is op de verspreiding van de epidemie en wat
dat betekent voor de IC-capaciteit en de zorg.
35.
De tweedeling in de samenleving wordt volgens de leden van de
SP-fractie ernstig versterkt in het voorliggende wetsvoorstel. De € 7,50 die
vanaf juli moet worden betaald voor een testbewijs is voor veel mensen
veel geld, zeker voor mensen die het (financieel) zwaar hebben (gehad)
tijdens de voortdurende crisis. Maar ook de klassencomponent heeft de
regering behoorlijk over het hoofd gezien. Door deze kosten bij individuen
neer te leggen ontstaat namelijk een situatie waarin mensen met veel geld
meer toegang krijgen tot het heropenen van de samenleving dan mensen
met een laag inkomen. Kan de regering daar nogmaals nader op ingaan?
Vanaf 1 juli is de regering voornemens een bijdrage van circa € 7,50 te
vragen voor toegangstesten. Het is de verwachting dat dan een groot deel
van de samenleving ook zonder toegangstesten open kan. Tegen die tijd
zijn dus veel alternatieven beschikbaar voor de activiteiten waartoe inzet
van een testbewijs mogelijk is. Bovendien meent de regering dat het
bedrag dusdanig is dat dit niet tot ongelijkheid leidt. De verwachting is dat
de activiteiten waarvoor toegangstesten vanaf 1 juli zullen gelden,
voornamelijk (eenmalige) evenementen van bepaalde omvang en duur
zullen betreffen. De regering is van mening dat voor toegang tot dergelijke activiteiten een eigen bijdrage van circa € 7,50 in verhouding staat tot
de reguliere toegangsprijs voor dergelijke activiteiten, die geldt zonder
test. Voor doorlopende activiteiten is de verwachting dat toegangstesten
vanaf 1 juli van minder toegevoegde waarde zal zijn gezien de epidemiologische vooruitzichten. Mochten deze vooruitzichten tegenvallen, dan
acht de regering het toepassen van een eigen bijdrage gerechtvaardigd,
want ook dan zijn alternatieven voorhanden door bijvoorbeeld online deel
te nemen aan activiteiten. Daarmee is het kabinet van mening dat voldaan
wordt aan de voorwaarde die de Gezondheidsraad benoemt inzake het
voorkomen van ongelijke toegang. Ten slotte geldt dit bedrag niet alleen
voor een enkele activiteit maar voor de volledige duur van de geldigheid
van een testbewijs. Daarmee kan voor dit bedrag dus aan meerdere
activiteiten worden deelgenomen.
36.
En vindt de regering het eerlijk dat mensen met een kwetsbare
gezondheid of ziekte, die het wellicht moeilijk aandurven om een activiteit
of evenement te bezoeken uit angst om besmet te raken, af te schepen
met digitale uitzendingen? Vindt de regering nu werkelijk dat online
meekijken een goed alternatief is voor deze mensen? Moeten mensen met

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 807, nr. 25

17

een kwetsbare gezondheid of een ziekte nog maandenlang extra thuis
zitten, omdat voor deze groep mensen vrijheden enkel online mogelijk
wordt gemaakt? Hoe zit dat bijvoorbeeld met de groep mensen die
digitaal niet vaardig zijn? Zijn er andere alternatieven overwogen voor
deze groep mensen? Genoemde leden vragen om een uitgebreide
toelichting over deze tweedeling in de samenleving en hoe dit zich
verhoudt tot het advies van de Gezondheidsraad waarin is benadrukt dat
er sprake moet zijn van gelijke (financiële) toegang tot testmogelijkheden
en -bewijzen voor iedereen en dat hierbij geen sprake mag zijn van
discriminatie.
Uit het wetsvoorstel volgt niet dat mensen die niet aan de in de
regelingen gestelde eisen voldoen, extra lang «thuis moeten zitten». Dit
voorstel doet er niet aan af dat zo snel als mogelijk de samenleving verder
wordt geopend, waar dit mogelijk is zonder toegangstesten. Het
wetsvoorstel heeft alleen de bedoeling om waar mogelijk met toepassing
van toegangstesten bepaalde sectoren eerder te openen. Iedereen die aan
de activiteiten in die niet-essentiële sectoren deel wil nemen, kan dat doen
op basis van de daar geldende voorwaarden. Mogelijk zou het zelfs een
voordeel kunnen zijn om aan een dergelijke activiteit deel te nemen, nu
daar in beginsel alleen negatief geteste aanwezigen zijn, en de gezondheidsrisico’s hierdoor in beginsel minder groot zullen zijn. Daarbij komt
dat in ieder geval de meest kwetsbare groepen (ouderen en medische
hoogrisicogroepen) al gevaccineerd worden en dat ook andere medische
risicogroepen vanaf mei een uitnodiging krijgen voor hun vaccinatie. De
verwachting is nog steeds dat iedereen die dat wil begin juli zijn eerste
prik moet kunnen hebben gehad. Daarmee nemen de gezondheidsrisico’s
nog verder af. De regering verwacht dat op 1 juli, het moment wanneer de
bijdrage van circa € 7,50 wordt gevraagd, een groot deel van de samenleving ook zonder toegangstesten open kan. Er zijn tegen die tijd dus veel
alternatieven beschikbaar voor de activiteiten waartoe inzet van een
testbewijs mogelijk is. Bovendien meent de regering dat het bedrag
dusdanig is dat dit niet tot ongelijkheid leidt, zeker aangezien de activiteiten waartoe toegangstesten toegang geven van 1 juli op basis van de
epidemiologische vooruitzichten naar verwachting voornamelijk
(eenmalige) evenementen van een bepaalde omvang en duur betreffen en
minder activiteiten van een doorlopende aard. De regering is van mening
dat voor toegang tot dergelijke activiteiten het bedrag van circa € 7,50 in
verhouding staat tot de prijs die veelal ook zonder test voor dergelijke
activiteiten wordt gevraagd. Voor doorlopende activiteiten verwacht de
regering dat toegangstesten vanaf 1 juli minder toegevoegde waarde zal
hebben. Wat betreft de gelijke toegang voor testmogelijkheden voor
iedereen, vindt nauw overleg plaats met de Stichting Open Nederland
over de locatie en toegankelijkheid van de teststraten, zodat deze voor
iedereen goed bereikbaar zijn. De testbewijzen zelf zijn ook voor iedereen
toegankelijk. Voor bezoekers met een smartphone via de CoronaCheck
app. Voor bezoekers zonder een smartphone via een website, waarbij het
testbewijs kan worden uitgeprint. Daarnaast verkent de regering of het
laten printen van een testbewijs via servicepunten een mogelijke optie kan
zijn, waarbij de technische uitvoerbaarheid en kosten meegewogen
worden.
37.
Daarnaast is het voor de leden van de SP-fractie nog onduidelijk voor
welke evenementen deze € 7,50 zal worden moeten betaald. De Minister
van Volksgezondheid, Welzijn en Sport noemde in het debat over de
ontwikkelingen rondom het coronavirus van 22 april 2021 het voorbeeld
van «heel grote festivals». Betekent dit dat een minimumgrootte van
evenementen zal worden vastgesteld waarbij deze bijdrage niet hoeft te
worden betaald? Zo ja, wat zal deze minimumgrootte zijn? Zo nee,

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 807, nr. 25

18

betekent dit dat er een mogelijkheid blijft bestaan dat mensen ook € 7,50
moeten betalen voor een test voor kleine evenementen en activiteiten,
indien de ontwikkeling van de epidemiologische situatie tegenvalt?
Vanaf 1 juli is de regering voornemens een bijdrage van circa € 7,50 te
vragen voor een test. Het is de verwachting dat dan een groot deel van de
samenleving ook zonder toegangstesten open kan. Tegen die tijd zijn dus
veel alternatieven beschikbaar voor de activiteiten waartoe inzet van een
testbewijs mogelijk is. Bovendien meent de regering dat het bedrag
dusdanig is dat dit niet tot ongelijkheid leidt. De verwachting is dat de
activiteiten waarvoor toegangstesten vanaf 1 juli zullen gelden, voornamelijk (eenmalige) evenementen van bepaalde omvang en duur zullen
betreffen. De regering is niet voornemens een minimumgrootte in te
stellen. Voor doorlopende activiteiten is de verwachting dat toegangstesten vanaf 1 juli van minder toegevoegde waarde zal zijn gezien de
epidemiologische vooruitzichten. Mochten deze vooruitzichten toch
tegenvallen dan acht de regering het toepassen van een beperkte eigen
bijdrage gerechtvaardigd. Ook dan zijn alternatieven voorhanden door
bijvoorbeeld online deel te nemen aan activiteiten.
38.
De leden van de SP-fractie hebben vragen gesteld over het aantal
reisbewegingen die gemaakt worden door het toestaan van activiteiten en
evenementen en wat de effecten daarvan zijn op het aantal besmettingen
en de druk op de zorg. In de antwoorden lezen deze leden dat het OMT
naar advies hierover gevraagd zal worden. Waarom is dit advies niet
gevraagd bij de voorbereiding van deze wet? Kan de regering dit nader
toelichten?
Het wetsvoorstel expliciteert de grondslag om bij ministeriële regeling
testbewijzen te kunnen inzetten voor toegang tot sport- en jeugdactiviteiten, culturele instellingen, evenementen, restaurants en overige horeca,
een en ander met inbegrip van doorstroomlocaties. Met andere woorden,
met alleen deze wet is nog niet concreet in welke (deel)sectoren en onder
welke voorwaarden het testbewijs wordt ingezet en kan het OMT dus ook
nog niet adviseren over het aantal reisbewegingen die gemaakt worden
door het toestaan van activiteiten en evenementen en wat de effecten
daarvan zijn op het aantal besmettingen en de druk op de zorg. Pas bij de
concrete inzet van het testbewijs wordt duidelijk voor welke (deel)sectoren
het testbewijs zal worden ingezet en onder welke voorwaarden. Dat wordt
uitgewerkt in het openingsplan en verder geconcretiseerd in het
addendum van de routekaart. Op dat moment kan het OMT een reële
inschatting maken en dus adviseren over het aantal reisbewegingen die
gemaakt worden door het toestaan van activiteiten en evenementen en
wat de effecten daarvan zijn op het aantal besmettingen en de druk op de
zorg. Het OMT wordt om advies gevraagd per stap van het openingsplan.
Op basis van een dergelijk advies neemt de regering een besluit en wordt
dit verwerkt in de aanpassing van de Tijdelijke regeling maatregelen
covid-19.
39.
Voorts vragen de leden van de SP-fractie waarom de regering verzuimd
heeft te antwoorden op de vraag van de leden om de reeds ingediende
Kamervragen De pilots met testbewijzen5 en Het bericht dat het ministerie
in strijd met de wet, en zonder toezicht 925 miljoen euro stort voor

5

https://www.tweedekamer.nl/kamerstukken/kamervragen/
detail?id=2021Z05622&did=2021D12505

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 807, nr. 25

19

entreetesten6 apart en in de nota naar aanleiding van het verslag te
beantwoorden. Wil de regering dit alsnog doen? Zo nee, wat is de reden
dat de regering dit niet wil doen?
De beantwoording van de Kamervragen over «De pilots met testbewijzen»
en «Het bericht dat het ministerie in strijd met de wet, en zonder toezicht
925 miljoen euro stort voor entreetesten» zijn beide op 29 april jl.7 naar
uw Kamer gezonden.
40.
De leden van de SP-fractie vinden het onbegrijpelijk dat de regering
ervoor kiest om de inzet van testbewijzen commercieel te regelen, maar
de rekening op een publieke wijze laat betalen. Kan de regering nogmaals
ingaan waarom hiervoor gekozen is, aangezien de regering er ook voor
had kunnen kiezen om de € 1.1 miljard te investeren in de GGD’en in
plaats van commerciële aanbieders? Kan de regering de eerder gestelde
vraag van de leden nu wel beantwoorden over waarom niet gekozen is
voor een strikte scheiding van de twee testsporen binnen de infrastructuur
van de GGD’en?
Het kabinet heeft, in overleg met de GGD’en, er niet voor gekozen om de
taak van het heropenen van de samenleving bij de GGD’en te beleggen.
De GGD is namelijk in eerste plaats verantwoordelijk voor de bestrijding
van het virus en is daarnaast belast met een groot deel van de uitvoering
van het vaccinatiebeleid. Deze twee kerntaken, waarop we altijd moeten
kunnen terugvallen, vergen de volledige inzet en toewijding van de GGD.
De regering heeft daarom besloten dat het niet in het algemeen belang is
om de GGD’en te belasten met een aanvullende taak gericht op het
heropenen van de samenleving.
41.
Indien de wet in werking treedt kunnen mensen ook een negatieve test
laten zien die ze bij een GGD hebben gekregen. De regering stelt echter in
haar beantwoording dat wanneer sprake is van «shop’gedrag van mensen
bij de GGD-teststraten, ervoor gekozen kan worden om geen negatieve
testbewijzen af te laten geven. De leden van de SP-fractie willen graag
weten wie dan bepaalt dat mensen geen negatief testbewijs meekrijgen.
Hoe is «shop’gedrag te bewijzen en willen de GGD’en deze taak wel
hebben?
Het kabinet vindt het belangrijk dat de GGD zich in kan blijven zetten voor
de bestrijding van het virus en ook dat de samenleving zo veel mogelijk
heropend wordt. Om het virus effectief te bestrijden is het belangrijk dat
mensen met klachten en een verhoogd risico op infectie áltijd terecht
kunnen bij de GGD. De GGD voert strikte triage op de mensen die zich bij
de GGD melden met klachten of een verhoogd risico op infectie om
misbruik te ontmoedigen. Door mensen met een negatieve testuitslag
verkregen van de GGD een testbewijs te verlenen, tracht het kabinet zo
maximaal mogelijk bij te dragen aan het spoedig heropenen van de
samenleving. De GGD’en hebben aangegeven mee te willen werken om
dit doel te verwezenlijken voor zover hun kerntaak (zie het antwoord op
vraag 40) daardoor niet in het gedrang komt. In de Landelijke Coördinatiestructuur Testcapaciteit (LCT) worden de testcijfers sinds april 2020
nauwgezet in de gaten gehouden. Het kabinet bekijkt in overleg met de
GGD of het omzetten van negatieve testuitslagen in testbewijzen op basis
6

https://www.tweedekamer.nl/kamerstukken/kamervragen/
detail?id=2021Z05945&did=2021D13172
7
Beantwoording kamervragen over de pilots met testbewijzen en Beantwoording Kamervragen
over financiële steun entreetesten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 807, nr. 25

20

hiervan verantwoord mogelijk is. De regering hecht eraan te benadrukken
dat het omzetten van negatieve uitslagen van de GGD in testbewijzen
wordt gestopt als blijkt dat de capaciteit in de GGD-teststraten voor
mensen met klachten en verhoogde kans op besmetting in het gedrang
komt. In dat geval zal het kabinet daartoe beslissen; vanzelfsprekend na
afstemming met de GGD’en.
42.
De leden van de PvdA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van de nota n.a.v. het verslag. De antwoorden op de eerder
gestelde vragen in de eerste schriftelijke ronde riepen bij deze leden soms
meer vragen op dan dat ze helderheid verschaften. Vandaar de volgende
aanvullende vragen.
De leden van de PvdA-fractie zijn zich bewust van het feit dat het
voorliggende wetsvoorstel vooral een wettelijk kader moet bieden voor
het introduceren van testbewijzen en dat de nadere concretere invulling
daarvan via onderliggende regelgeving zal moeten gebeuren. Toch menen
deze leden dat het op een aantal punten te onduidelijk is wanneer, op
welke wijze en voor hoe lang eventueel testbewijzen nodig kunnen zijn.
Wat dat laatste betreft lezen deze leden dat (bijvoorbeeld bij het antwoord
op de eerdere vraag 64) de inzet van testbewijzen niet meer noodzakelijk
zal zijn als testbewijzen geen toegevoegde waarde meer hebben. Dat
lezen genoemde leden als «testbewijzen zijn niet nodig als ze niet meer
nodig zijn». Dat achten deze leden als te onbepaald. Eveneens achten deze
leden het te onbepaald als steeds wordt gesteld dat de inzet van testbewijzen mede zal gebeuren aan de hand van de epidemiologische situatie.
Daarbij wordt weliswaar verwezen naar de routekaart of het
openingsplan, maar er wordt geen enkele concrete invulling gegeven aan
bij welke (epidemiologische) situatie testbewijzen wel of niet ingesteld
worden. Genoemde leden menen dat de routekaart of het openingsplan
geen grondslag kunnen zijn voor onder welke voorwaarden testbewijzen
ingevoerd gaan worden. Deze leden hebben meer wettelijke houvast
nodig om in te kunnen stemmen met een wetsvoorstel dat toch meerdere
grondrechten van burgers kan gaan raken. Kan de regering hier nader op
in gaan?
Op basis van het geldende risiconiveau bepaalt het kabinet na advies van
onder andere het OMT in welke sectoren testbewijzen kunnen worden
ingezet en welke maatregelen hiermee versoepeld kunnen worden. Het
kabinet is voornemens om vanaf stap 2, risiconiveau zeer ernstig,
toegangstesten in te zetten om bepaalde (deel)sectoren eerder te openen
of bijvoorbeeld om het maximaal aantal bezoekers te vergroten. In lagere
risiconiveaus kunnen testbewijzen mogelijk ook worden ingezet ter
vervanging van de 1,5 meter maatregel. Met toegevoegde waarde doelt
de regering erop dat een testbewijs wordt ingezet om een andere
zwaarder wegende maatregel te versoepelen. Vanaf stap 5 in het
openingsplan, risiconiveau waakzaam, zouden bijvoorbeeld toegangstesten ingezet kunnen worden om de 1,5 meter maatregel los te laten in
bepaalde sectoren die in het wetsvoorstel zijn aangewezen. Er kan hierbij
bijvoorbeeld gedacht worden aan evenementen ongeplaceerd. Zodra de
basismaatregelen overal veilig los kunnen worden gelaten hebben
testbewijzen geen toegevoegde waarde meer, omdat de toegang tot
instellingen en activiteiten niet langer door maatregelen wordt
belemmerd. Toegangstesten mogen dan niet meer worden ingezet. Dit
vloeit voort uit de wettelijke eisen voor het vaststellen van de ministeriële
regeling, waarmee de testverplichting mogelijk wordt gemaakt. De inzet
van testbewijzen geschiedt immers op basis van een geclausuleerde
delegatiegrondslag. De voorwaarden voor het vaststellen van regels voor
de inzet van testbewijzen zijn geborgd in artikel 58b, tweede lid, Wpg.
Zo’n maatregel mag slechts getroffen worden indien dat gelet op de ernst

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 807, nr. 25

21

van de bedreiging van de volksgezondheid noodzakelijk is en de uitoefening van grondrechten daarbij zo min mogelijk wordt beperkt. Bij de
uitwerking in lagere regelgeving moet ook worden voldaan aan de in het
wetsvoorstel opgenomen specifieke voorwaarden. Het voorgestelde
artikel 58rb, tweede lid, vereist onder meer dat de regels alleen kunnen
worden gesteld als deze in het maatschappelijk belang zijn aangewezen,
ze uitvoerbaar en doelmatig zijn, en gepaard gaan met voorzorgsmaatregelen om eventuele maatschappelijk ongewenste effecten ervan,
waaronder afbreuk aan andere maatregelen tegen verspreiding van het
virus SARS-CoV-2, vermijdbare achterstanden of ongelijke toegang tot
activiteiten, voorzieningen of onderwijs te voorkomen, weg te nemen of te
verminderen. In het voorgestelde artikel 58ra is specifiek ten aanzien van
onderwijs bepaald dat bij algemene maatregel van bestuur regels moeten
worden gesteld met betrekking tot de wijze waarop de onderwijsinstelling
zorg draagt voor een toegankelijke testvoorziening en de toegankelijkheid
van het onderwijs waarborgt voor de student die niet over een testuitslag
beschikt.
43.
De leden van de PvdA-fractie lezen in meerdere antwoorden in de nota
naar aanleiding van het verslag dat het afhankelijk is van de epidemiologische situatie. Deze leden willen graag weten wel concrete criteria
daarvoor gelden en bij welke waarden testbewijzen ingevoerd kunnen
gaan worden?
De regering is voornemens om testbewijzen in te zetten vanaf stap 2 van
het openingsplan, bij risiconiveau zeer ernstig. Vervolgens zal de inzet van
testbewijzen van toegevoegde waarde blijven tot overal de 1,5 meter
afstand veilig losgelaten kan worden zonder toegangstesten. Voor de inzet
van toegangstesten wordt aangesloten bij de criteria zoals die gehanteerd
worden voor het openingsplan en de routekaart zoals beschreven in de
stand van zaken brief van 13 april jl.8
44.
De leden van de PvdA-fractie vinden de onderbouwing van de stelling dat
nog niet duidelijk is of gevaccineerde personen een risico vormen voor de
verspreiding van het virus niet toereikend. Kunt u hier nader op ingaan?
De resultaten van onderzoeken naar virustransmissie na vaccinatie zijn
voorlopig slechts gedeeltelijk beschikbaar en vaak nog niet collegiaal
getoetst door een onafhankelijke partij (peer-review). Gezien het feit dat
asymptomatische patiënten een mogelijke bron van overdracht van
SARS-CoV-2 zijn, is voorzichtigheid gewenst met betrekking tot de
aanname dat vaccinatie de overdracht van het virus tegengaat. De reeds
beschikbare studies laten wel zien dat vaccinatie transmissie zou kunnen
verminderen. Aanvullend onderzoek is echter gewenst. Gebaseerd op de
voorlopige resultaten is de verwachting dat vaccinatie het aantal dagen
dat iemand besmettelijk is sterk inkort. Bovendien wordt verwacht dat
door de vermindering van klachten bij mensen, zoals hoesten en niezen,
de transmissie wordt beperkt. Aannemelijk is dat vaccinatie leidt tot een
reductie van transmissie, maar niet tot steriele immuniteit. Transmissie
hangt ook samen met het vaccin, leeftijd, virusvariant, lokale omstandigheden, vaccinatiegraad en bijvoorbeeld het seizoen af. De onderzoeken
zijn ook nog onvoldoende vergelijkbaar met de Nederlandse situatie. Dit
onder meer omdat in ons land verschillende vaccins worden ingezet met
verschillende effectiviteit. De Minister van Volksgezondheid heeft het
RIVM gevraagd de meest recente (onderzoeks)ontwikkelingen te
monitoren. Daarnaast is op 2 maart jl. de Gezondheidsraad gevraagd te
8

Kamerstuk 25 295 nr. 1105

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 807, nr. 25

22

adviseren over het effect van vaccinatie op de transmissie van
SARS-CoV-2 in Nederland en ook hoe dit moet worden beoordeeld in de
internationale context waarin verspreiding kan blijven plaatsvinden. Dit
advies wordt medio mei verwacht.
45.
Genoemde leden menen dat een negatieve test evenmin een volledige
garantie geeft op het niet verder verspreiden van het virus. Bovendien
zouden deze leden erop willen wijzen dat meerdere andere landen,
waaronder EU-lidstaten, voor het verlenen van toegang het gevaccineerd
zijn gelijk stellen aan een negatief testbewijs. Kan de Minister hier nader
op ingaan?
Het is aan ieder land om (binnen de kaders van het Europees recht) zelf te
besluiten welke eisen aan toegang worden gesteld. Negatieve testbewijzen kunnen blijkens onderzoek naar het verloop van een infectie met
het coronavirus, advisering door het OMT en praktijkervaring in Fieldlabs
en pilots worden ingezet voor het versoepelen van maatregelen en het
heropenen van de samenleving. Daarmee kan het risico op besmettingen
worden verkleind en inderdaad nooit worden weggegenomen. Over de
mogelijke inzet van vaccinatiebewijzen moet nog worden besloten. De
regering hecht eraan dat het versoepelen van maatregelen en het
heropenen van de samenleving op verantwoorde wijze gebeurt. Daarom
is expliciet in de wet vastgelegd dat genoemde bewijzen slechts met een
testbewijs gelijk gesteld zullen kunnen worden wanneer een vergelijkbaar
risico op transmissie van het coronavirus bestaat. Er worden nog
onderzoeken gedaan naar de besmettelijkheid van personen die gevaccineerd zijn of die met het coronavirus geïnfecteerd zijn geweest en covid
hebben doorgemaakt. De benodigde regelgeving zal voortvarend tot
stand gebracht worden. De gelijkstelling zal zo spoedig mogelijk na
ommekomst van het advies van de Gezondheidsraad en het nieuwe
OMT-advies ingevoerd worden. Het is de bedoeling dat een ontwerp van
een algemene maatregel van bestuur bij uw Kamer wordt voorgehangen
zo snel mogelijk nadat, is vastgesteld dat en onder welke condities het
risico op transmissie van het coronavirus bij personen die gevaccineerd
zijn aanvaardbaar is en een aanzienlijk deel van de bevolking is gevaccineerd. Uiteraard zullen waar mogelijk voorbereidingen worden getroffen.
46.
De leden van de PvdA-fractie lezen dat zij en ook leden van andere fracties
er niet van overtuigd zijn dat een bedrag van € 7.50 als eigen bijdrage
voor een test geen financiële drempel voor de toegang tot de
niet-essentiële sectoren vormt. Genoemde leden zijn het ook niet met de
regering eens dat het online bijwonen van culturele voorstellingen, het
online bezoeken van musea of het laten bezorgen van eten of drinken uit
de horeca reële alternatieven voor het fysiek aanwezig zijn. Kan de
Minister alsnog terugkomen op haar mening en de testen voor iedereen
gratis beschikbaar stellen?
Vanaf 1 juli is de regering voornemens een bijdrage van circa € 7,50 te
vragen voor toegang. Het is de verwachting dat dan een groot deel van de
samenleving ook zonder toegangstesten open kan. Tegen die tijd zijn dus
veel alternatieven beschikbaar voor de activiteiten waartoe inzet van een
testbewijs mogelijk is. Bovendien meent de regering dat het bedrag
dusdanig is dat dit niet tot ongelijkheid leidt. Daarnaast is de verwachting
dat de activiteiten waar toegangstesten vanaf 1 juli voor zullen gelden,
voornamelijk (eenmalige) evenementen met een bepaalde omvang en
duur zullen betreffen. Voor doorlopende activiteiten is de verwachting dat
toegangstesten vanaf 1 juli van minder toegevoegde waarde zal zijn
gezien de epidemiologische vooruitzichten. Mochten deze vooruitzichten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 807, nr. 25

23

toch tegenvallen acht de regering het toepassen van een beperkte eigen
bijdrage gerechtvaardigd. Ook dan zijn alternatieven voorhanden door
bijvoorbeeld online deel te nemen aan activiteiten. Online alternatieven
zijn gegeven de omstandigheden een aanvaardbaar alternatief, ook omdat
het een tijdelijke situatie is. Daarnaast hebben ondernemers en instellingen die onder het wetsvoorstel en een ministeriele regeling op grond
hiervan vallen, altijd de keuze om open te gaan zonder toegangstesten.
Daarmee is het kabinet van mening dat voldaan wordt aan de voorwaarde
die de Gezondheidsraad benoemt inzake het voorkomen van ongelijke
toegang. Bovendien geldt dit bedrag niet alleen voor een enkele activiteit
maar voor de volledige duur van de geldigheid van een testbewijs.
Daarmee kan voor dit bedrag dus aan meerdere activiteiten waarvoor
testbewijzen worden gevraagd, worden deelgenomen.
47.
De leden van de GroenLinks-fractie hebben naar aanleiding van de
beantwoording van de vragen wederom nog een aantal vragen voor de
regering.
De leden van de GroenLinks-fractie merken op dat het doel van de inzet
van testbewijzen ambigu is. Onderhavig wetsvoorstel maakt het mogelijk
om in een breed aantal sectoren testbewijzen in te kunnen zetten, maar in
de communicatie-uiting van de Minister wordt vooral gehamerd op
«grotere evenementen». Genoemde leden wijzen erop dat de huidige
opzet niet laagdrempelig is, omdat het van burgers én vraagt een eigen
bijdrage te betalen van € 7,50 én vraagt om naar een teststraat af te
reizen. Kan de regering zich voorstellen dat dit een hoge drempel opwerpt
en hoe kijkt zij naar de inzet van – al dan niet begeleid – zelftesten?
Tot en met juni verwacht het kabinet in verscheidene sectoren testbewijzen in te kunnen zetten. Zo wil het kabinet bij stap 2 van het
openingsplan toegangstesten inzetten om culturele instellingen,
doorstroomlocaties binnen (in de sectoren genoemd in het wetsvoorstel)
en publiek bij professionele sportwedstrijden eerder mogelijk te maken.
Bij stap 3 wil het kabinet toegangstesten inzetten om de mogelijkheden
voor culturele instellingen, publiek bij professionele sportwedstrijden en
horeca voor uiteten te verruimen en om geplaceerde evenementen eerder
mogelijk te maken. De regering verwacht dat vanaf 1 juli wanneer de
eigen bijdrage van circa € 7,50 wordt gevraagd een groot deel van de
samenleving ook zonder toegangstesten open kan. Er zijn tegen die tijd
dus veel alternatieven beschikbaar voor de activiteiten waartoe inzet van
een testbewijs mogelijk is. De regering is van mening dat voor toegang tot
activiteiten van een bepaalde omvang en duur waarvoor toegangstesten
van 1 juli zullen gelden, het bedrag van circa € 7,50 goed in verhouding
staat tot de toegangsprijs, die zonder test voor dergelijke activiteiten
wordt gevraagd. Voor doorlopende activiteiten is de verwachting dat
toegangstesten vanaf 1 juli van minder toegevoegde waarde zal zijn
gezien de epidemiologische vooruitzichten. Mochten deze vooruitzichten
tegenvallen acht de regering het toepassen van een eigen bijdrage
gerechtvaardigd, want ook dan zijn alternatieven voorhanden door
bijvoorbeeld online deel te nemen aan activiteiten. Daarmee is het kabinet
van mening dat voldaan wordt aan de voorwaarde die de Gezondheidsraad benoemt inzake het voorkomen van ongelijke toegang. Ten
slotte geldt dit bedrag niet alleen voor een enkele activiteit maar voor de
volledige duur van de geldigheid van een testbewijs. Daarmee kan voor
dit bedrag dus aan meerdere activiteiten worden deelgenomen. De
regering vindt het niet opportuun om zelftests te gebruiken voor toegangstesten. Bij een zelftest kan niet gecontroleerd worden of iemand de test
zelf heeft uitgevoerd en of dit op een correcte wijze gebeurd is. Daarnaast
is een zelftest minder gevoelig dan een test die door een professional is
afgenomen. Het gaat weliswaar in beginsel om dezelfde test, maar een

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 807, nr. 25

24

professional kan de handelingen beter uitvoeren en maakt gebruik van
een invasievere afnamemethode, waarbij meer viraal materiaal geïsoleerd
kan worden. Een vorm van supervisie op afstand bij het zelftesten, waarbij
iemand vaststelt wie de test afneemt en of de handelingen juist uitgevoerd worden zou enkele van de genoemde bezwaren weg kunnen
nemen. Daarbij moet wel rekening gehouden worden met nieuwe
bezwaren die dan kunnen optreden, bijvoorbeeld de privacy rondom
informatie die tijdens de begeleiding gedeeld wordt. Het bezwaar van de
mindere gevoeligheid van zelftesten wordt met een vorm van supervisie
niet weggenomen.
48.
De regering stelt dat dat op dit moment niet «opportuun» is, omdat er niet
kan worden gecontroleerd of iemand de test zelf heeft uitgevoerd. Kan de
regering omschrijven hoe dergelijke fraude eruit zou zien? Iedere zelftest
kent immers een unieke (bar)code en de technologie om iedere zelftest
uniek te registeren bestaat al. Ziet de regering daadwerkelijk voor zich dat
burgers zodoende eerst een zelftest aanschaffen, vervolgens een ander
laten testen en deze unieke testuitslag te gebruiken als testbewijs?
Hoeveel burgers, zo schat de regering, zouden hiermee frauderen? Wat
zou de intentie zijn van de fraudeur?
Dit betreft niet alleen het risico dat niet gecontroleerd kan worden of
iemand de test bij zichzelf uitvoert. Andere redenen zijn dat niet gecontroleerd kan worden of de handelingen correct uitgevoerd zijn en dat
zelftesten minder gevoelig zijn. Het is bijvoorbeeld denkbaar dat iemand
bewust of onbewust de neuswat niet diep genoeg in de neus brengt
waardoor te weinig viraal materiaal geïsoleerd wordt om tot een
kwalitatief goed testuitslag te kunnen komen. Met als gevolg dat een
positieve uitslag niet geïdentificeerd wordt. Daarnaast kan de test door of
bij een ander persoon afgenomen zijn. Met een dergelijke vorm van
onbewuste foutieve afname of bewuste fraude moet, ook al zou deze van
beperkte omvang zijn, gezien het risico op transmissie van het coronavirus rekening worden gehouden. De aanwezigen bij een activiteit waarbij
toegangstesten zijn vereist mogen ervan uitgaan dat alle bezoekers besc
over de negatieve testuitslag. Fraude vormt dus een risico voor de andere
aanwezigen.
49.
En staat dit in verhouding met het aanzienlijk laagdrempeliger maken van
een dergelijke test? De regering stelt dat een gemiddelde prijs van een
gevalideerde antigeentest circa € 5 betreft, terwijl de kosten per
testbewijs, vanwege overhead en winstmarge, circa € 30 betreft. Staat dit
nog met elkaar in verhouding, vragen genoemde leden de regering?
De regering vindt het op dit moment niet opportuun om zelftests te
gebruiken voor toegangstesten. Bij een zelftest kan niet gecontroleerd
worden of iemand de test zelf heeft uitgevoerd en of dit op een correcte
wijze gebeurd is. Daarnaast is een zelftest minder gevoelig dan een test
die door een professional is afgenomen. Het gaat weliswaar in beginsel
om dezelfde test, maar een professional kan de handelingen beter
uitvoeren en maakt gebruik van een invasievere afnamemethode, waarbij
meer viraal materiaal geïsoleerd kan worden. Een vorm van supervisie op
afstand bij het zelftesten waarbij iemand vaststelt wie de test afneemt en
of de handelingen juist uitgevoerd worden zou enkele van de genoemde
bezwaren weg kunnen nemen. Daarbij moet wel rekening gehouden
worden met nieuwe bezwaren die dan kunnen optreden, bijvoorbeeld de
privacy rondom informatie die tijdens de begeleiding gedeeld wordt. Het
bezwaar van de mindere gevoeligheid van zelftesten wordt met een vorm
van supervisie niet weggenomen. De kosten voor de afname van een test

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 807, nr. 25

25

in een teststraat zien op meer dan alleen de kosten van een test. Voor de
toegangsteststraten is een ICT-infrastructuur opgezet, zijn teststraten
gebouwd, wordt personeel bekostigd en andere exploitatiekosten. De
kostenopbouw voor een testafname bij een GGD-teststraat met een
antigeentest zijn vergelijkbaar met die van testaanbieders voor toegangstesten. De testcapaciteit bij toegangstesten is groter in omvang,
waardoor de kosten over meer testen verspreid kunnen worden. De
kosten van toegangstesten staan nog niet vast en zijn onder andere
afhankelijk van de aanbesteding (Open house procedure) onder testaanbieders. De verwachting dat deze lager zullen uitkomen.
50.
De regering stelt dat toegangstesten «weer van waarde» kunnen zijn om
sectoren open te houden of minder beperkende maatregelen op te leggen,
mocht de bescherming van de huidige lichting vaccins te zijner tijd
tegenvallen vanwege de verspreiding van zorgwekkende nieuwe
varianten. Is de regering van mening dat de huidige opzet met een eigen
bijdrage per testbewijs en het niet inzetten van zelftesten, een toekomstbestendige infrastructuur is voor een dergelijk scenario?
De huidige verwachting van het kabinet is dat in juli en augustus een
groot deel van de samenleving weer open kan, zonder toegangstesten.
Toegangstesten zouden dan nog ingezet kunnen worden om bepaalde
activiteiten met een hoog risico mogelijk te maken of ter vervanging van
de 1,5 meter maatregel. Dit is wel afhankelijk van de epidemiologische
ontwikkelingen. Het kan immers zijn dat varianten optreden waartegen de
huidige vaccins onvoldoende bescherming bieden. Daarom is op dit
moment geen harde einddatum voor de inzet van testbewijzen te geven.
Als het nodig blijkt om toegangstesten langer in te zetten dan nu de
verwachting is, is een infrastructuur beschikbaar met testcapaciteit en een
systeem om testbewijzen af te geven. Verwacht wordt dat de kosten zullen
dalen als meerdere testaanbieders zijn aangesloten. In deze infrastructuur
is ruimte om innovatieve oplossingen die gebruikersvriendelijker,
goedkoper en betrouwbaar blijken te zijn, in te passen. Het kabinet meent
dat daarmee een toekomstbestendige infrastructuur wordt opgebouwd.
51.
Tevens valt onderhavig wetsvoorstel onder de Tijdelijke wet maatregelen
COVID-19 (TWM). Ziet de regering mogelijkheden om enkele instrumenten
wel te gebruiken in een dergelijk scenario, maar tegelijkertijd niet de
volledige TWM van stal te halen?
In een scenario waarin zich zorgwekkende nieuwe varianten van het
coronavirus verspreiden, zal bezien worden welke maatregelen noodzakelijk zijn ter bestrijding van die verspreiding. Dat hoeven niet alle
maatregelen te zijn die opgenomen zijn in hoofdstuk Va Wpg. De
routekaart is leidend voor de keuze van de maatregelen. Naarmate het
risiconiveau stijgt, zullen er meer en meer ingrijpende maatregelen
genomen moeten worden. Het is dus niet zo dat meteen het hele
maatregelenpakket tegen de verspreiding van het coronavirus volledig
wordt ingezet.
52.
De leden van de GroenLinks-fractie vragen de regering of Lead Healthcare
betrokken is geweest bij de totstandkoming van onderhavig wetsvoorstel.
Zo ja, hoe zag deze betrokkenheid er uit? Kan de regering hier gedetailleerd op ingaan? Zijn in het proces van onderhavig wetsvoorstel ook
criticasters gesproken over de gekozen opzet? Zo ja, wie waren deze
criticasters en wat was de voornaamste kritiek? Wat heeft de regering met
deze input gedaan?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 807, nr. 25

26

Lead Healthcare is niet betrokken geweest bij de totstandkoming van
onderhavig wetsvoorstel. Uiteraard is met Lead Healthcare wel gesproken
over de (on)mogelijkheden in de uitvoering van het realiseren van de
benodigde testcapaciteit. In het proces van de totstandkoming van het
wetsvoorstel is het concept voorgelegd aan de samenleving via internetconsultatie. Er kwamen 5.840 reacties van met name individuele burgers
en bedrijven. In deze reacties is gewezen op de mogelijke beperking van
grondrechten, mogelijke discriminatie en tweedeling. Verder zijn vragen
gesteld over de proportionaliteit van de inzet van testbewijzen en de
betrouwbaarheid en de waarde van testen. Er zijn voorts zorgen over het
wetsvoorstel als (een opmaat naar) een vaccinatieplicht, met alle
bezwaren van dien. Het wetsvoorstel zou niet passen bij de demissionaire
status van het kabinet. Bij de tijdelijkheid van de maatregelen worden
eveneens vraagtekens gesteld. De regering heeft naar aanleiding van deze
inbreng de memorie van toelichting op deze punten verduidelijkt.
Daarnaast heeft de regering in een aparte paragraaf van de memorie van
toelichting een reactie gegeven op de internetconsultatie. Er zijn ook vele
andere adviseurs betrokken geweest bij het wetsvoorstel, graag verwijst
de regering hiervoor naar het overzicht opgenomen in het antwoord op
vraag 11.
De leden van de SGP-fractie hebben kennisgenomen van de nota naar
aanleiding van het verslag. Zij danken de regering voor de beantwoording. De antwoorden van de regering riep bij de leden van de
SGP-fractie een enkele vervolgvraag op.
53.
De leden van de BBB-fractie vragen aan de regering of iemand nou wel
of niet moet testen als iemand al kan aantonen dat hij/zij gevaccineerd is.
Andere Europese landen stellen een vaccinatiebewijs gelijk aan een
testbewijs. Wat is dan de definitie van een vaccinatiebewijs?
Op dit moment moet men zich nog laten testen als men al kan aantonen
dat men is gevaccineerd; er is in dit verband geen Europese regelgeving,
dus ieder Europees land beslist zelf hoe hiermee op zijn eigen grondgebied om te gaan. Nederland geeft nog geen vaccinatiebewijzen uit. Pas
als voldoende is aangetoond dat vaccinatie daadwerkelijk bijdraagt aan
vermindering van de overdracht van het virus, als een aanzienlijk deel van
de bevolking is gevaccineerd en het vaccinatiebewijs technisch is
gerealiseerd, zal een algemene maatregel van bestuur kunnen worden
vastgesteld waarmee vaccinatiebewijzen gelijk gesteld zullen worden met
een bewijs van een negatieve testuitslag. Voor de toepassing van dit
wetsvoorstel is er dan geen verschil meer tussen een bewijs van een
negatieve test en een bewijs van vaccinatie. Op dit moment wordt er wel
gewerkt aan een verordening ten behoeve van het vrije verkeer van
personen tussen lidstaten van de Europese Unie (digitaal groen certificaat). De verordening geeft een (technisch) kader voor de uitgifte,
verificatie en acceptatie van vaccinatie-, test- en herstelcertificaten inzake
covid-19 dat in alle lidstaten worden erkend. In de Europese verordening
wordt ook een onderscheid gemaakt tussen een bewijs van vaccinatie en
een bewijs van een testuitslag. Op het bewijs moet zichtbaar zijn of het
gaat om een vaccinatie of een afgenomen test. Iedere lidstaat beslist zelf
hoe de certificaten in het kader van het vrij verkeer worden ingezet.
2. HOOFDLIJNEN VAN HET VOORSTEL
2.1 Afwegings- en toetsingskader
54.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 807, nr. 25

27

De leden van de D66-fractie vragen de regering – mede op basis van
ervaringen uit het buitenland – een indicatie te geven hoe lang testbewijzen noodzakelijk zijn als het thans geldende vaccinatieschema
verwezenlijkt wordt? Bij welke signaalwaarden geldt de noodzakelijkheid
van het wetsvoorstel niet langer, en wanneer worden deze waarden in
prognoses van het RIVM bereikt? Als de regering hier geen waarden of
vaccinatiegraad aan koppelt, hoe gaat zij het dan bepalen? Of heeft de
regering deze indicatoren nu nog niet te bepalen?
De huidige verwachting van de regering is dat in juli en augustus, op
basis van de verwachte bereikte vaccinatiegraad, een groot deel van de
samenleving weer open kan, zonder toegangstesten. Toegangstesten
zouden dan nog ingezet kunnen worden om bepaalde activiteiten met een
hoog risico mogelijk te maken of ter vervanging van de 1,5 meter
maatregel. Dit is uiteraard afhankelijk van de epidemiologische ontwikkelingen. Het kan immers zijn dat varianten optreden waartegen de huidige
vaccins onvoldoende bescherming bieden. Daarom is geen harde
einddatum voor de inzet van testbewijzen te geven. Deze besluitvorming
vindt plaats op basis van de dan geldende epidemiologische situatie, de
druk op de IC-capaciteit en de zorg, de vaccinatiegraad en het effect
hiervan.
55.
De leden van de D66-fractie zullen hun bezwaren tegen de eigen bijdrage
niet opnieuw uiteenzetten in dit verslag. Wel vragen zij of de regering kan
bevestigen dat het oorspronkelijke «maximale» bedrag van € 7,50
inmiddels is verworden tot een vast bedrag van € 7,50? Zo wordt de
rekensom in de nota naar aanleiding van het verslag immers wel
gemaakt.
De regering gaat uit van een bedrag van circa € 7,50. Hier kan om
praktische of technische redenen van worden afgeweken. Wanneer dit het
geval is, zal bijstelling alleen een verlaging en geen verhoging betekenen.
2.2 Niet-essentiële sectoren
56.
In de schriftelijke beantwoording gaf de regering aan te verwachten dat
we begin juli de vijf stappen uit het openingsplan al hebben doorlopen.
De leden van de CDA-fractie vragen wat er gebeurt als we tegen die tijd
nog niet bij stap vijf zijn Wordt dan ook de invoerdatum van de eigen
bijdrage opgeschoven? Kan de Minister een inschatting geven wat de
extra kosten zullen zijn voor de belastingbetaler als er geen bijdrage wordt
gevraagd?
Het bedrag van € 7,50 zal ongeacht het verloop van de epidemie vanaf
1 juli worden gevraagd. De huidige verwachting van de regering is dat in
juli en augustus, op basis van de verwachte bereikte vaccinatiegraad en
de epidemiologische situatie, een groot deel van de samenleving weer
open kan, zonder toegangstesten. Toegangstesten zouden dan nog
ingezet kunnen worden om bepaalde activiteiten met een hoog risico
mogelijk te maken of ter vervanging van de 1,5 meter maatregel. Dit is
uiteraard afhankelijk van de epidemiologische ontwikkelingen. Het kan
immers zijn dat varianten optreden waartegen de huidige vaccins
onvoldoende bescherming bieden. Daarom is geen harde einddatum voor
de inzet van testbewijzen te geven Deze besluitvorming vindt plaats op
basis van de dan geldende epidemiologische situatie, de druk op de
IC-capaciteit en de zorg, de vaccinatiegraad en het effect hiervan. Het
vragen van een financiële bijdrage van burgers is geen doel op zich. Een
(beperkte) eigen bijdrage draagt ook bij aan doelmatige inzet van

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 807, nr. 25

28

testcapaciteit. De eigen bijdrage vormt voor mensen een additionele
prikkel om de toegestane 40 uur goed te benutten. Dit verhoogt de
maatschappelijke en economische waarde van de inzet van een
testbewijs, doordat een burger zal overwegen meerdere activiteiten te
bezoeken. Daarmee is niet alleen de burger gediend. De afname van
sectoren zal door deze doelmatigere inzet van een testbewijs namelijk
toenemen en daarmee ook (indirect) de aanspraak op de bestaande
steunpakketten. Een bijdrage van 7,50 euro voor 2 maanden uitgaande
van 400.000 testen per dag bespaart het Rijk 180 miljoen euro aan directe
kosten.
57.
De leden van de CDA-fractie vragen of de uitkomst van de Open Houseconstructie inmiddels bekend is (van Stichting Open Nederland). Wanneer
wordt de aanbesteding in de markt gezet?
Om de testcapaciteit te vergroten in spoor 2 heeft SON door middel van
een toelatingsprocedure waarbij aansluiting is gezocht bij de «open
house», de markt benaderd voor het beschikbaar stellen en exploiteren
van testlocaties. Deze partijen zullen worden ingezet om het landelijk
fijnmazig netwerk van testaanbieders te organiseren. Uit deze «open
house» zijn 7 partijen, gekomen die nu worden opgelijnd om vanaf
midden mei ingezet te worden voor toegangstesten. Een volgende
marktuitvraag voor testaanbieders wordt volgende week uitgezet. Er zal
een aanbesteding door SON uitgezet worden om nieuwe XL-teststraten te
bemensen. Rekening houdend met de duur van een aanbesteding en de
opbouw van de XL-teststraten, is de verwachting dat eind juni de eerste
XL-teststraten operationeel zijn. Doelstelling is om in juni een totale
testcapaciteit van maximaal 295.000 testen per dag te hebben voor
toegangstesten.
58.
De leden van de SP-fractie hebben de regering gevraagd of mensen die
werken op locaties zich ook verplicht moeten laten testen. Gelukkig is dat
niet het geval, maar hoe is nu precies die bescherming geregeld voor
personeel als er sprake is van dwang? Is het indienen van een klacht of
zelfs een mogelijke gang naar de rechter hier echt wenselijk? Zijn er
alternatieven onderzocht waarbij werknemers zich ergens buiten hun
eigen organisatie kunnen melden als zij gedwongen getest moeten
worden door hun werkgever? Waarom wordt een onderscheid gemaakt
met vrijwilligers die zich wel verplicht moeten laten testen als zij komen
helpen op een locatie? Moeten zij iedere keer een negatieve test
aantonen? En moeten vrijwilligers die helpen bij grote evenementen dan
ook allemaal € 7,50 per test betalen?
In algemene zin kunnen werkgevers hun werknemers niet verplichten,
maar wel verzoeken om zich te laten testen op corona. De werknemer is
hier echter niet toe verplicht. Arbeidsrechtelijk mogen hier ook geen
consequenties aan verbonden worden. Als een werknemer denkt dat er
sprake is van dwang of drang vanuit zijn werkgever is het verstandig dit
eerst met de werkgever te bespreken. Zo nodig, kan de werknemer ook
binnen zijn organisatie terecht bij de ondernemingsraad of de vertrouwenspersoon voor advies. Ook de Arbodienst of de bedrijfsarts kan
worden geraadpleegd. Het is belangrijk dat de werkgever zich goed op de
hoogte stelt van de bezwaren die een werknemer heeft. Op basis van het
goed werkgeverschap en goed werknemerschap, zoals neergelegd in
artikel 7:611 van het Burgerlijk Wetboek, mag van de werkgever en de
werknemer worden verwacht dat zij in onderling overleg streven naar een
passende oplossing. In het uiterste geval, mocht onverhoopt binnen de
arbeidsrelatie geen overeenstemming bereikt worden over de door de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 807, nr. 25

29

werknemer (ervaren) dwang of -drang, is er nog de mogelijkheid voor de
werknemer om naar de rechter te stappen. De regering is het eens met de
leden van de SP-fractie dat juridische procedures niet wenselijk zijn, en
pas in laatste instantie aan de orde zijn. Overigens merkt de regering
hierbij op dat in de Fieldlab praktijktesten een hoge vrijwillige testbereidheid onder de werknemers is waargenomen. Gezien de aard van de
rechtsverhouding en de afhankelijkheidsrelatie tussen werkgever en
werknemer is een testbewijs vereisen een zeer ingrijpende maatregel. Bij
vrijwilligers is deze rechtsverhouding en afhankelijkheidsrelatie er niet.
Dat maakt dat vrijwilligers wel verplicht kunnen worden tot testen, net als
deelnemers en bezoekers. Voor vrijwilligers gelden dezelfde regels met
betrekking tot het testen als voor deelnemers en bezoekers. Met
betrekking tot de eigen bijdrage aan een test op een evenement, adviseert
de regering dat vrijwilligers afspraken maken met de organisatoren over
een eventuele onkostenvergoeding.
59.
De leden van de SGP-fractie lezen in antwoord op vraag 84 in de nota
naar aanleiding van het verslag het volgende: ««({) Voor ondernemers
van sectoren waar het testbewijs wel juridisch verplicht wordt gesteld,
staat het hen altijd vrij om al dan niet deel te nemen. Als zij besluiten dit
niet te doen, blijven de dan geldende maatregelen van kracht, kunnen de
bestaande protocollen die eerder zijn opgesteld opnieuw worden
toegepast, en is geen eerdere openstelling of verruiming van de
voorwaarden bij openstelling mogelijk.»»
De leden van de SGP-fractie vragen zich af hoe dit precies uitgewerkt
wordt. Hoe verhoudt een «juridische verplichting» voor een testbewijs
zich tot de stelling dat het «ondernemers altijd vrij staat om al dan niet
deel te nemen»? Komt er in de ministeriële regeling een bepaling welke
regels gelden voor ondernemers die zich niet aan de testbewijsplicht
wensen te houden? Zou dit niet op wetsniveau moeten worden geregeld?
Als voorbeeld noemen deze leden de horeca. Betekent dit concreet dat
wanneer een horecaondernemer weigert om een toegangsbeleid te
voeren met een toegangstest, dat hij dan bijvoorbeeld minder klanten
mag verwelkomen dan zijn collega-ondernemer die daar wel toe bereid
is?
Het testbewijs is juridisch verplicht op het moment dat een ondernemer
gebruik wil maken van de versoepelingen van de covid-maatregelen die
de inzet van toegangstesten en het testbewijs kunnen bieden. Op deze
manier kan de ondernemer zelf kiezen of hij gebruik wil maken van het
testbewijs en de daarbij behorende versoepelingen. In de ministeriële
regeling wordt bepaald welke regels gelden als door een instelling of
ondernemer een testbewijs wordt gevraagd en welke regels gelden als het
testbewijs niet wordt gevraagd. Hiermee sluit de systematiek aan bij de
systematiek die al gebruikt wordt voor het aanpassen van het maatregelenpakket. Dit kan inderdaad betekenen dat een ondernemer die ervoor
kiest toegangstesten wel toe te passen meer klanten zou kunnen
ontvangen dan een andere ondernemer die ervoor kiest toegangstesten
niet toe te passen, afhankelijk van de voorwaarden die aan het testbewijs
worden verbonden voor die specifieke (deel)sector.
2.3. Onderwijs
60.
De leden van de D66-fractie constateren dat het voorliggende
wetsvoorstel de grondslag creëert om in de toekomst indien nodig
testwijzen voor studenten in het middelbaar beroepsonderwijs (mbo) en
het hoger onderwijs (ho) verplicht te stellen. Een van de randvoorwaarden
is dat onderwijsinstellingen ervoor zorg dienen te dragen dat hun

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 807, nr. 25

30

studenten zich kunnen laten testen. Genoemde leden is nog niet geheel
helder hoe die verantwoordelijkheid voor de testinfrastructuur door
onderwijsinstellingen mag worden ingekleurd. Mag dit ook door middel
van testen bij de instelling ter plekke? Zo ja, aan welke criteria moet dan
concreet worden voldaan? Zo nee, kunnen zij capaciteit reserveren bij de
commerciële teststraten die voor testen voor toegang worden opgezet?
Wat als die niet afdoende blijkt? Deze leden vragen op dit punt om een
reflectie van de regering op de eigen sceptische overwegingen op de
vraag of de testcapaciteit 400.000 testen per dag te allen tijde genoeg zal
zijn.
Als het gaat om de testvoorzieningen voor studenten, heeft de onderwijsinstelling de zorgplicht voor de studenten een toegankelijke testvoorziening te bieden. Deze voorziening kan al dan niet in eigen beheer van de
instelling zijn. De instelling kan ervoor kiezen een testvoorziening op
locatie van de instelling te faciliteren, maar dit hoeft niet. Belangrijk is dat
instellingen zich er van vergewissen dat de aangeboden voorziening
laagdrempelig, toegankelijk en vindbaar is en dat er voldoende capaciteit
is voor de studenten om zich kosteloos te laten testen. Zowel bij een
testvoorziening ter plekke als een ander type testvoorziening zal de
instelling er zorg voor moeten dragen dat er een testvoorziening
beschikbaar is waar studenten laagdrempelig gebruik van kunnen maken.
Laagdrempelig betekent in ieder geval dat voor de student geen kosten
zijn verbonden aan het testen. De instelling dient zich ervan te vergewissen dat dit ook daadwerkelijk niet het geval is. Verder ziet de zorgplicht
ook op de bereikbaarheid van de testvoorziening; de bereikbaarheid van
de voorziening moet geen reden zijn dat een student zich niet kan laten
testen. Mede op basis van ervaringen met pilots rondom testen in het
onderwijs, zal gekeken worden hoe testvoorzieningen laagdrempelig
kunnen worden geboden. Bekeken zal worden hoe onderwijsinstellingen
ondersteund kunnen worden bij de inrichting van testvoorziening. Daarbij
zal ook worden gekeken naar de mogelijke synergie van verschillende
type testvoorzieningen. De zorgplicht voor een toegankelijke testvoorziening wordt bij lagere regelgeving uitgewerkt. Deze lagere regelgeving
wordt voorgehangen aan de Tweede en Eerste Kamer. Waar de leden
vragen naar de testcapaciteit van 400.000 testen per dag, ziet dit aantal op
de capaciteit in niet-essentiële sectoren. Voor het onderwijs geldt dat
wordt bezien aan welke capaciteit behoefte is. Dit wordt onder andere
bepaald door het aantal keren per week dat studenten fysiek onderwijs
volgen, wat weer afhangt van het type onderwijsactiviteit, en de geldigheidsduur van een testbewijs. Onderwijsinstellingen kunnen hierbij met
roosters sturen dat studenten zich niet vaker hoeven te laten testen dan
nodig is.
61.
De leden van de SP-fractie hebben een vraag over de kosten van
testbewijzen in het onderwijs. De regering geeft aan nog te bezien of het
testen voor toegang tot het onderwijs gratis gehouden kan worden. Is de
regering voornemens om hier kosten aan te gaan verbinden? Kan de
regering hun voornemens op dit punt nader toelichten?
De kosten voor de testbewijzen in het onderwijs komen voor rekening van
het Rijk. De kosten komen niet voor rekening van de instellingen of
studenten.
2.4 Testen en teststrategieën
62.
De leden van de SP-fractie vinden het erg zorgelijk dat deze wet een
grondslag biedt aan het gelijkstellen van een vaccinatiebewijs aan een

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 807, nr. 25

31

testbewijs. Is het juist dat in de voorliggende wet enkel een vaccinatiebewijs kan worden ingesteld als wetenschappelijk onderbouwd is dat
gevaccineerde mensen voldoende beschermd zijn? Waarom wordt dit
eventueel geregeld via een AMvB en wordt die AMvB dan vooraf naar de
Tweede Kamer gestuurd? Waarom wordt dit niet in een apart wetsvoorstel
geregeld, zoals ook de Raad van State adviseert? Geeft het vaccinactiebewijs in de voorliggende wet alleen toegang tot bepaalde activiteiten en
evenementen en geldt het niet als een soort vaccinatiepaspoort voor de
hele samenleving? En als een vaccinatiebewijs zou worden voorgesteld,
wat voor alternatieven zijn er dan precies voor mensen die die geen
testbewijs, vaccinatiebewijs of bewijs van een positief testresultaat willen
aantonen? Tenslotte vragen deze leden of de regering de mening deelt dat
ook hier weer sprake is van een tweedeling, gezien een vaccinatie gratis is
en een testbewijs niet. Kan de regering hier nader op ingaan?
Het gaat om de vraag of het zo is dat gevaccineerde mensen het virus niet
of minder kunnen overdragen (besmettelijkheid). Als het antwoord op
deze vraag duidelijk is – wat uit onderzoek moet blijken –, en de vaccinatiegraad hoog genoeg is, dan kan inderdaad worden overwogen een
vaccinatiebewijs gelijk te stellen met een testbewijs. De overweging om
dit niet via een aparte wet te doen is, zoals ook in het nader rapport is
aangegeven, gelegen in de voortvarendheid die naar verwachting nodig
zal zijn om de beoogde gelijkstelling te regelen. Doordat een voorhangprocedure van toepassing is op de algemene maatregel van bestuur, is
voorzien in een zorgvuldige, democratisch gelegitimeerde besluitvorming.
Het vaccinatiebewijs zal, indien wordt besloten de gelijkstelling in te
roepen, gelden voor dezelfde activiteiten en evenementen als voor
testbewijzen en alleen als alternatief voor een testbewijs. De genoemde
verschillende soorten bewijzen zullen onderling uitwisselbaar zijn en
vormen daarmee elkaars alternatief. Het kan zijn dat voor sommige
mensen geen van die alternatieven aanvaardbaar is. Zij kunnen dan aan
die activiteiten niet fysiek deelnemen, maar wel aan alternatieven,
bijvoorbeeld via een digitale deelname. Het kabinet acht het een belangrijke voorwaarde dat vaccinatiebewijzen niet mogen leiden tot ongerechtvaardigde uitsluiting en discriminatie. Om uitsluiting te voorkomen zijn
alternatieven van belang, te denken valt aan een recente negatieve
testuitslag. De Gezondheidsraad geeft aan dat indirecte discriminatie
toegestaan kan zijn als daarvoor een objectieve rechtvaardiging bestaat,
zoals de bescherming van de volksgezondheid. Dit acht de regering op dit
moment, gezien de pandemische omstandigheden, verdedigbaar. De
hoogte van de bijdrage voor een testbewijs zal naar verwachting geen
financiële drempel opwerpen die leidt tot maatschappelijk onaanvaardbare ongelijke toegang tot activiteiten of voorzieningen. Omdat
vaccinaties gratis zijn, zou hiermee wel een (zij het geringe) financiële
prikkel voor vaccinatie kunnen ontstaan. Nu echter de testmogelijkheden
zodanig worden vormgegeven dat deze voor iedereen toegankelijk
moeten zijn, ook wat kosten betreft, wordt het effect op tweedeling
minimaal geacht. Voor het antwoord op de vragen waarom de gelijkstelling bij algemene maatregel van bestuur wordt geregeld en het
daaraan voorafgaande onderzoek, verwijst de regering naar het antwoord
op vraag 3.
2.5 Testcapaciteit
63.
De leden van de VVD-fractie vinden het belangrijk dat de testcapaciteit
dichtbij georganiseerd wordt. Het kan toch niet de bedoeling zijn dat als
we de bewegingen willen beperken, dat mensen voor een sneltest en
testbewijs dan grote afstanden moeten afleggen. Wat is de regionale
spreiding van de testpaviljoens in Nederland? Genoemde leden

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 807, nr. 25

32

ontvangen graag een overzicht. Wat is met de Stichting Open Nederland
afgesproken over de regionale spreiding?
De regering vindt het van belang dat de testcapaciteit zo georganiseerd
wordt, dat deze voor iedereen goed bereikbaar is. Om deze reden heeft de
Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) de Stichting Open
Nederland de opdracht gegeven om een fijnmazig testnetwerk op te
zetten met goede geografische spreiding. Hiermee wordt de testcapaciteit
verdeeld over verschillende regio’s in het land. De spreiding van de
testcapaciteit vindt plaats op basis van inwoneraantallen. Hierbij wordt
ook rekening gehouden met de spreiding van S, M of L-testlocaties. Op dit
moment is nog geen volledig overzicht van de regionale spreiding van
testpaviljoens in Nederland te geven. Momenteel zijn 7 nieuwe testaanbieders in beeld voor contractering, waarna definitief gestart wordt met
het operationaliseren van deze testlocaties.
64.
De leden van de D66-fractie willen graag een helder antwoord op de
vraag of de testvoorzieningen zo geregeld zijn of worden dat de maximale
reisafstand van de plek waar men toegang wenst tot de testlocatie een
bepaald aantal kilometer is. En zo ja, om hoeveel kilometer gaat het? Welk
aantal kilometer vindt de regering reëel? Of wordt gekeken naar reistijd
met bepaalde vervoersmiddelen, en zo ja, welk aantal minuten acht de
regering verantwoord? De analyse op postcodeniveau waarover in de
nota naar aanleiding van het verslag wordt gesproken, vinden zij nog
weinig concreet.
De regering vindt het van belang dat de testcapaciteit zo georganiseerd
wordt, dat deze voor iedereen goed bereikbaar is. Om deze reden heeft de
Minister van VWS de Stichting Open Nederland de opdracht gegeven om
samen met meerdere testaanbieders een fijnmazig testnetwerk op te
zetten met goede geografische spreiding. Hiermee wordt de testcapaciteit
verdeeld over verschillende regio’s in het land. De spreiding van de
testcapaciteit vindt plaats op basis van inwoneraantallen. Er zijn geen
specifieke vereisten aan het aantal te reizen kilometers of minuten gesteld,
omdat dit verschillend zal zijn in afzonderlijke delen van het land mede in
relatie tot daar voor de hand liggende vervoersmiddelen.
2.6 Testbewijzen
65.
De leden van de SP-fractie lezen in de beantwoording van de regering
dat commerciële testaanbieders verplicht zijn een positieve uitslag door te
geven aan de GGD. De leden willen weten waarom negatieve uitslagen
niet worden doorgegeven. Als er dan toch registraties zijn, waarom wordt
er dan niet voor gekozen om alles bij te houden in plaats van enkel een
beperkt deel?
Dat positieve uitslagen moeten worden doorgegeven aan de GGD vloeit
voort uit het al bestaand algemeen voorschrift in de Wpg (zie het reguliere
Hoofdstuk V). Het is de verwachting dat de overgrote meerderheid van de
testresultaten negatief zal zijn. Het is onnodig en gelet op privacy zelfs
onwenselijk om de database van de GGD te vullen met persoonsgegevens
gekoppeld aan een testuitslag die medisch gezien geen waarde heeft. Het
IT-systeem van de GGD zou hiermee onnodig worden belast.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 807, nr. 25

33

3. VERHOUDING TOT ANDERE REGELGEVING
3.1 Nationale wetgeving
66.
De leden van de SP-fractie hebben grote zorgen over ondernemers nu
de regering heeft aangegeven de steunpakketten af te bouwen wanneer
ondernemers dankzij toegangstesten weer wat inkomsten kunnen
genereren. Deze leden wijzen op het feit dat heel veel ondernemers het
water aan de lippen staat en dat veel ondernemers hun spaargeld of zelfs
hun pensioen hebben aangebroken om overeind te blijven. Genoemde
leden vinden het dan ook onbegrijpelijk dat ondernemers moeten blijven
werken voor een uitkering, door de asociale partnertoets bijvoorbeeld.
Ondernemers zullen namelijk niet ineens grote winsten boeken. Kan de
regering garanderen dat ondernemers er op inkomen niet op achteruit
zullen gaan?
Het kabinet heeft aangegeven de steun niet abrupt te zullen beëindigen.
Het kabinet is nu dan ook bezig met het uitdenken van de toekomstige
vormgeving van het steun- en herstelpakket en zal in de tweede helft van
mei uw Kamer hierover nader informeren. De doelstelling daarbij is om
zoveel mogelijk levensvatbare ondernemers door deze crisis heen te
trekken. De mogelijkheid van toegangstesten moet er juist voor zorgen dat
ondernemers weer sneller meer kunnen en daardoor meer inkomsten
kunnen genereren, in plaats van geconfronteerd te worden met beperkingen die omzet kosten.
67.
De leden van de SP-fractie hebben een aantal vragen over de praktische
uitwerking van het voorliggende wetsvoorstel. De Raad van State
waarschuwde ook al voor de hele serie ministeriele regelingen en AMvB’s.
De leden zijn bezorgd dat na de bekrachtiging van de wet het parlement
niets meer over de uitwerking te zeggen zal hebben. Kan de regering
verduidelijken of de Tweede Kamer met alle zaken vooraf betrokken wordt
via een voorhangprocedure?
Het parlement is door middel van voor- en nahangprocedures als volgt
betrokken bij de uitwerking van het wetsvoorstel.
Voor alle algemene maatregelen van bestuur waar het wetsvoorstel een
grondslag voor biedt, geldt een voorhangprocedure. Deze procedure
houdt in dat het ontwerp van een algemene maatregel van bestuur
gedurende een week aan beide Kamers wordt voorgelegd alvorens advies
te vragen aan de Raad van State. Dit is geregeld in elk van de artikelen
van het wetsvoorstel dat een grondslag voor een algemene maatregel van
bestuur bevat.
Voor alle ministeriële regelingen ter bestrijding van de epidemie van
covid-19 geldt een nahangprocedure. Wanneer een dergelijke ministeriële
regeling is vastgesteld, wordt zij aan de Kamers overgelegd. De regeling
treedt niet eerder in werking dan een week na deze overlegging. Indien
binnen die termijn de Tweede Kamer besluit niet in te stemmen met de
regeling, vervalt deze van rechtswege. Dit is geregeld in het bestaande
artikel 58c in hoofdstuk Va Wpg. Overigens is het zo dat het bij een
ministeriële regeling steeds gaat over een wijziging van de Tijdelijke
regeling maatregelen covid-19 (Trm). Het is dus niet zo dat er meerdere
ministeriële regelingen geraadpleegd moeten worden; alle maatregelen
staan bij elkaar in de Trm.
Daarnaast kunnen op grond van dit wetsvoorstel twee andere ministeriële
regelingen tot stand gebracht worden waarvoor geen voor- of nahangprocedure geldt. Ten eerste is dat de regeling waarmee de bewaartermijn
wordt bepaald van medische dossiers die uitsluitend testuitslagen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 807, nr. 25

34

bevatten. Het wetsvoorstel maximeert deze termijn op één jaar (artikel II).
Ten tweede kunnen bij algemene maatregel van bestuur, waarop een
voorhangprocedure van toepassing is, regels gesteld worden ter
uitvoering van bindende onderdelen van EU-rechtshandelingen die direct
of indirect zijn gebaseerd of mede zijn gebaseerd op artikel 21 van het
Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie en die het vrij
verkeer van personen gedurende de epidemie van covid-19 betreffen.
Deze grondslag is bij nota van wijziging toegevoegd met het oog op de
aanstaande verordening van het Europees parlement en de Raad
betreffende een kader voor de afgifte, verificatie en aanvaarding van
interoperabele vaccinatie-, test- en herstelcertificaten teneinde het vrije
verkeer tijdens de covid-19-pandemie te vergemakkelijken (digitaal groen
certificaat). In deze algemene maatregel van bestuur, waarop de
voorhangprocedure van toepassing is, kan bepaald worden dat nadere
uitwerking wordt neergelegd in een ministeriële regeling (bijvoorbeeld
over aanwijzing van met de uitvoering van de verordening belaste
instanties). Dit vloeit voort uit de formulering «bij of krachtens algemene
maatregel van bestuur» in het voorgestelde artikel 6ba Wpg. Tot slot kan,
indien dat met het oog op de onmiddellijke inwerkingtreding nodig is, een
ministeriële regeling worden gemaakt voor de uitvoering van deze
verordening. Die regeling moet dan binnen drie maanden worden
vervangen door een algemene maatregel van bestuur. Voor deze
ministeriële regeling geldt geen voorhang, aangezien het een spoedregeling betreft.
4. TOEZICHT EN HANDHAVING
68.
Over het toezicht en handhaving van commerciële testaanbieders hebben
de leden van de SP-fractie een onvoldoende onderbouwde reactie
gekregen van de regering over wie nu precies toezicht houdt en ingrijpt
als commerciële aanbieders die toegangstesten aanbieden hun werk
verzaken. Wie houdt precies toezicht en welke sancties kunnen worden
opgelegd als een aanbieder zijn werk niet goed uitvoert?
De IGJ houdt toezicht op het testen, waaronder toezicht op commerciële
teststraten en het gebruik van antigeensneltesten bij toegangstesten.
Meerdere wetten zijn van toepassing op het toezicht dat door de IGJ
wordt uitgevoerd, te weten: de Wet publieke gezondheid (Wpg), de Wet
medische hulpmiddelen (Wmh), de Wet kwaliteit klachten en geschillen
zorg (Wkkgz), als ook het Besluit in-vitro diagnostica. De Landelijke
Coördinatie Infectieziektenbestrijding (LCI) heeft om die reden een
handreiking opgesteld voor deze groep testaanbieders. De IGJ hanteert
deze handreiking als professionele standaard naast de geldende
wetgeving. De IGJ houdt ook steekproeven bij commerciële testaanbieders, die toegangstesten uitvoeren, om de kwaliteit van zorg te
beoordelen. Indien nodig kan IGJ handhaving inzetten zoals in
voornoemde wetten is opgenomen. Dat is bij de aanbieders van testen ten
behoeve van toegangstesten tot nu toe niet nodig gebleken. Algemene
informatie over het toezicht van de IGJ op commerciële coronatestaanbieders is te vinden op het factsheet «Commerciele Coronatestaanbieders» die op 10 maart 2021 op de website van de IGJ is gepubliceerd.9
5. FINANCIELE GEVOLGEN
69.
De leden van de VVD-fractie lezen dat de regering in antwoord op vraag
217 aanneemt dat er geen risico bestaat dat sectoren en activiteiten die
9

https://www.igj.nl/publicaties/rapporten/2021/03/10/factsheet-van-swab-tot-lab

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 807, nr. 25

35

niet onder de wet vallen aantrekkelijker zullen worden dan sectoren die
wel onder het wetsvoorstel vallen. De regering onderbouwt deze stelling
door aan te geven dat ondernemers er altijd voor kunnen kiezen het
testbewijs niet in te zetten en open te gaan onder de voorwaarden die
gelden zonder inzet van testbewijs. Kan de regering nader onderbouwen
in hoeverre zij verwacht dat ondernemers die geen testbewijs inzetten, en
dus moeten voldoen aan deze voorwaarden, minder aantrekkelijk of juist
aantrekkelijker zijn voor het publiek dan ondernemers die om een
testbewijs vragen? Kan de regering dit toelichten?
Indien testbewijzen worden voorgeschreven, hebben ondernemers en
instellingen de keuze om hun activiteiten of voorzieningen al dan niet
open te stellen met inachtneming van het voorgeschreven inzet van
testbewijzen. Dit betekent ook dat zij zelf de afweging kunnen maken of
het inzetten van een testbewijs gunstig is voor hun bedrijfsmodel. Het is
afhankelijk van de markt en de behoefte van de consument of het
testbewijs een specifieke voorziening aantrekkelijker maakt of niet. Zo zal
het voor ondernemingen waar consumenten spontaan en kortstondig
verblijven en kleine bedragen uitgeven mogelijk minder aantrekkelijk zijn
om toegangstesten in te zetten dan voor ondernemingen waar een
gepland en langer verblijf de standaard is en de kosten voor toegang
hoger zijn. Daarnaast is voor sommige ondernemingen en instellingen de
versoepeling minder aantrekkelijk. Zo zal een klein theater waar sowieso
maar 30 mensen in kunnen mogelijk weinig baat hebben bij een
testbewijs waarmee de capaciteit sterk zou worden verruimd. Daarom
wordt de keuze ook aan de ondernemer gelaten. De inzet van het
testbewijs kan dus voor de ene voorziening potentieel aantrekkelijker zijn
dan voor de ander.
70.
De leden van de VVD-fractie vinden dat één vraag niet dan wel onvoldoende is beantwoord. Genoemde leden begrijpen dat de kosten van het
innen van de eigen bijdrage op € 200.000 wordt geschat. In de
antwoorden op vraag 220 Hoe groot worden de kosten voor het Rijk
geschat na 1 juli 2021 (op jaarbasis)? Wat is de schatting van de
«inkomsten» uit de eigen bijdrage van 7,50 euro? Ofwel wat zouden de
kosten zijn indien er geen eigen bijdrage zou zijn? wordt verwezen naar
vraag 217, maar daar wordt alleen ingegaan op de inningkosten. Kan
vraag 220 alsnog worden beantwoord?
De regering heeft kosten geraamd voor de periode tot en met augustus.
De huidige verwachting is dat na die tijd de samenleving zonder toegangstesten weer geopend kan worden. Dit is wel afhankelijk van de epidemiologische ontwikkelingen. Het vragen van een bijdrage van 7,50 euro voor
de maanden juli en augustus uitgaande van 400.000 testen per dag
bespaart het Rijk 180 miljoen euro aan directe kosten. Indien testbewijzen
daarna onverhoopt toch nodig blijken, hangen de kosten af van de
testcapaciteit die na genoemde periode wordt ingezet.
71.
De leden van de VVD-fractie lezen in het antwoord op de eerder gestelde
vraag 233 geen onderbouwing over waarom een tussenoplossing zoals
een QR-code niet zou kunnen. De regering geeft alleen aan waarom zij een
papieren testbewijs toegankelijk vindt. Kan de regering toelichten in
hoeverre een QR-code minder toegankelijk is dan een papieren bewijs?
De vraag lijkt te veronderstellen dat er geen QR-codes worden gebruikt
voor een papieren testbewijs. Dit misverstand neemt de regering graag
weg. Op een papieren testbewijs staat, net als in de digitale variant, uit

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 807, nr. 25

36

een QR-code die op de locatie waartoe iemand toegang wilt krijgen kan
worden gescand.
72.
De leden van de D66-fractie vernemen zij graag hoe het in paragraaf 7
uitgewerkte profijtbeginsel zich volgens de regering verhoudt tot mensen
die een voucher bezitten en reeds op een eerder tijdstip naar een
evenement wilden gaan, maar dit niet konden door de onverwachtse
opkomst van het virus. Geldt voor hen het profijtbeginsel onverkort, en zo
ja, waarom?
Indien organisatoren van evenementen ervoor kiezen om eerder of ruimer
open te gaan met de inzet van testbewijzen, zullen de bezoekers een
negatieve testuitslag moeten kunnen tonen. Als deze evenementen met
testbewijs na 1 juli worden georganiseerd, zal bezoekers om een eigen
bijdrage van circa € 7,50 voor een testafname worden gevraagd. Het wel
of niet in bezit hebben van een voucher heeft daar geen invloed op.
Daarmee geldt dus ook voor mensen met een voucher onverkort het
profijtbeginsel. Het is technisch niet mogelijk om met unieke codes te
werken en een koppeling te maken tussen een specifieke activiteit of
persoon en een testafname voor een testbewijs. Daarmee kan er bij het
plannen en betalen voor een afspraak bij een toegangsteststraat geen
onderscheid gemaakt worden tussen mensen die zich willen laten testen
en die in bezit zijn van een voucher enerzijds en mensen die zich willen
laten testen maar niet in bezit zijn van een voucher anderzijds.
II. ARTIKELSGEWIJS
Artikel I
73.
Bij de nota van wijziging wordt Artikel 6ba toegevoegd, waarmee mogelijk
gemaakt wordt om bij AMvB regels te stellen ter uitvoering van bindende
onderdelen van het Europese digitaal groen certificaat. De leden van de
CDA-fractie constateren dat deze grondslag niet wordt opgenomen in de
artikelen die conform de Tijdelijke wet maatregelen covid-19 steeds voor
een periode van drie maanden verlengd kunnen worden. Betekent dit dat
de regering voornemens is deze grondslag definitief in de Wet publieke
gezondheid (Wpg) op te nemen? Kan de regering aangeven op welke
wijze gegarandeerd wordt dat het niet permanent het geval zal zijn dat het
Europees digitaal certificaat nodig is voor reizen binnen de EU? Is
tijdelijkheid in de betreffende Verordening (2021/0068(COD)) opgenomen?
Zo ja, op welke wijze zal dat doorwerken naar dit artikel 6ba in de Wpg?
Komt deze dan te zijner tijd te vervallen?
Het voorgestelde artikel 6ba Wpg bevat de grondslag om bij of krachtens
algemene maatregel van bestuur regels te kunnen stellen ter uitvoering
van de aanstaande verordening van het Europees parlement en de Raad
betreffende een kader voor de afgifte, verificatie en aanvaarding van
interoperabele vaccinatie-, test- en herstelcertificaten teneinde het vrije
verkeer tijdens de covid-19-pandemie te vergemakkelijken (digitaal groen
certificaat). Dit artikel is inderdaad niet opgenomen in hoofdstuk Va Wpg
dat steeds voor een periode van drie maanden verlengd kan worden.
Daarvoor is gekozen omdat de looptijd van de verordening naar
verwachting twaalf maanden zal zijn. Daarna vervalt de verordening. Dit
zal inderdaad in de verordening zelf worden geregeld. Het digitaal groen
certificaat is derhalve niet permanent. Zodra de looptijd van de verordening is verstreken, zijn het voorgestelde artikel 6ba Wpg en de daarop
gebaseerde regels uitgewerkt. Deze regels kunnen dan niet meer worden
toegepast en die bepaling zal vervolgens worden geschrapt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 807, nr. 25

37

Artikel 58ra
74.
De leden van de D66-fractie ontvangen graag heldere toelichting
waarom de regering er in het voorliggende voorstel voor kiest dat in een
krachtens paragraaf 2 van dit hoofdstuk vast te stellen ministeriële
regeling wordt bepaald bij welke activiteiten en voorzieningen testbewijzen worden ingezet. Waarom kiest de regering er niet voor dit per
AMvB te regelen, zoals ook in artikel 58re voor de gelijkstelling van andere
bewijzen wordt voorgesteld? Genoemde leden vragen de regering in haar
antwoord de adviesrol van de Raad van State te betrekken.
In het antwoord op vraag 3, die door de leden van de D66-fractie is
gesteld, is uiteengezet waarom de inzet van testbewijzen direct per
ministeriële regeling mogelijk is gemaakt, terwijl voor de gelijkstelling van
andere bewijzen eerst een algemene maatregel van bestuur nodig is. Eén
van de redenen is dat een algemene maatregel van bestuur, na voorhang
bij het parlement, voor advies aan de Raad van State wordt voorgelegd.
Zoals in het nader rapport vermeld, zijn de wezenlijke verplichtingen die
verbonden (kunnen) zijn aan de inzet van testbewijzen in het wetsvoorstel
vastgelegd, namelijk de verplichting om een geldig testbewijs te tonen, de
verplichting om op een geldig testbewijs te controleren en de verplichting
om de toegang te ontzeggen bij gebreke van een geldig testbewijs. De
regering acht het onder de bijzondere omstandigheden van de bestrijding
van de epidemie van covid-19 die spoedeisende maatregelen vergen en
gegeven de extra waarborgen van hoofdstuk Va Wpg omtrent de
totstandkoming van ministeriële regelingen, toelaatbaar dat delegatie
plaatsvindt naar een ministeriële regeling om te bepalen bij welke
activiteiten en voorzieningen testbewijzen worden ingezet. Het is
noodzakelijk om met spoed tijdelijke regelingen tot stand te kunnen
brengen om de maatregelen te treffen die nodig zijn in snel veranderende
omstandigheden. Daar komt bij dat de inzet van testbewijzen is gekoppeld
aan de voorschriften die thans ook al direct bij ministeriële regeling
worden getroffen met gebruik van de daarvoor reeds bestaande grondslagen in hoofdstuk Va Wpg. Tot slot wordt gewezen op de clausules die
het wetsvoorstel verbindt aan de delegatiegrondslag. Om regels te mogen
stellen moet voldaan zijn aan – kortweg – noodzaak, subsidiariteit,
proportionaliteit, maatschappelijk belang, uitvoerbaarheid en voorzorgsmaatregelen.
Artikel 58rb
75.
In artikel 58rb. Voorwaarden staat bij punt c. dat alleen om testbewijzen
kan worden gevraagd als voorzorgsmaatregelen zijn getroffen om
eventuele maatschappelijke ongewenste effecten ervan, zoals ongelijke
toegang tot activiteiten, weg te nemen of te verminderen.
De leden van de BBB-fractie vragen aan de regering welke voorzorgsmaatregel kan worden getroffen als iemand naar een sportwedstrijd wil
gaan met een vriend die geen testbewijs heeft. Beide personen of de
persoon zonder testbewijs toegang weigeren is een maatschappelijk
ongewenst effect. Door het testbewijs als toegangscriterium in te stellen
ontstaat er toch per definitie een maatschappelijk ongewenst effect? Is de
Minister dat met genoemde leden eens? En zo ja, dan kan deze wet toch
nooit toegepast worden en is deze bij voorbaat overbodig?
De regering is het niet eens met de stelling dat door het testbewijs als
toegangscriterium in te stellen er per definitie een maatschappelijk
ongewenst effect ontstaat. Het testbewijs zal alleen worden ingezet om
activiteiten en voorzieningen eerder of met minder beperkende maatre-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 807, nr. 25

38

gelen te openen. Het is dus niet bedoeld als verzwarende maatregel, maar
om de samenleving weer meer of sneller te heropenen. Ondernemers
kunnen zo eerder hun deuren openen of meer bezoekers toe laten. Het is
aan de ondernemingen zelf of zij dit testbewijs ook daadwerkelijk inzetten.
Als zij besluiten dit niet te doen, blijven de dan geldende maatregelen van
kracht, kunnen de bestaande protocollen die eerder zijn opgesteld
opnieuw worden toegepast en is geen eerdere openstelling of verruiming
van de voorwaarden bij openstelling mogelijk.
In individuele gevallen zal het inderdaad voor kunnen komen dat
bezoekers geen testbewijs kunnen of willen tonen. In dat geval kunnen zij
terecht bij voorzieningen of activiteiten waar zonder testbewijs toegang
wordt verleend of gebruik maken van alternatief.
Mede namens de Minister van Justitie en Veiligheid en de Minister van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
H.M. de Jonge

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 807, nr. 25

39