Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2012–2013

33 605 X

Jaarverslag en slotwet Ministerie van Defensie
2012

Nr. 4

MEMORIE VAN TOELICHTING
A. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL
Wetsartikelen 1 en 2
De begrotingsstaten die onderdeel uitmaken van de Rijksbegroting,
worden op grond van artikel 1, derde lid, van de Comptabiliteitswet 2001
elk afzonderlijk bij de wet vastgesteld en derhalve ook gewijzigd. Het
onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om voor het jaar 2012 wijzigingen
aan te brengen in:
a. de departementale begrotingsstaat van het Ministerie van Defensie
(X);
b. de begrotingsstaat inzake de baten-lastendiensten van dit Ministerie.
De in de begrotingsstaten opgenomen begrotingsartikelen worden in
onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht (de zgn.
begrotingstoelichting).
De minister van Defensie,
J.A. Hennis-Plasschaert

kst-33605-X-4
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2013

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 X, nr. 4

1

B. BEGROTINGSTOELICHTING
B1. LEESWIJZER
Budgettair kader
Uit de hiervoor vermelde samenvattende departementale begrotingsstaat
blijkt dat ten opzichte van de tweede suppletoire begroting 2012 de
begroting van de uitgaven voor 2012 met € 27,9 miljoen wordt verhoogd
en dat het begrotingsbedrag van de ontvangsten voor 2012 met een
bedrag van € 20,0 miljoen wordt verhoogd. Met deze mutaties uit de
slotwet 2012 leidt dit tot een uitgavenbudget van € 8066,8 miljoen en een
ontvangstenbudget van € 433,6 miljoen. Het bedrag voor de in 2012 aan
te gane verplichtingen wordt verhoogd met € 174,9 miljoen tot een
bedrag van € 7.967,1 miljoen.
Samenvatting belangrijkste begrotingswijzigingen
Eén van de voornaamste oorzaken die het totaal van uitgavenbudget
beïnvloeden, is de doorwerking van de per saldo hogere ontvangsten van
€ 20,0 miljoen, waaronder hogere HGIS-ontvangsten (Homogene groep
Internationale Samenwerking) van € 2,8 miljoen en € 17,2 miljoen hogere
overige ontvangsten bij de defensieonderdelen.
De totale eindejaarsmarge Defensie bedraagt € 106,0 miljoen.
Met de najaarsnota was € 33,7 miljoen voor het veteranenbeleid
doorgeschoven naar 2013. In 2012 is het budget veteranenbeleid met
€ 20 miljoen overschreden. Dit komt enerzijds door het sneller afwikkelen
van de claims en anderzijds door een groter aantal aanspraken op de
claims. De overschrijding van het veteranenbudget werkt door in 2013 op
het gereserveerde bedrag van € 33,7 miljoen, waardoor er in 2013 nog
een bedrag resteert van € 13,7 miljoen.
Voor HGIS is de eindejaarsmarge vastgesteld op € 35,7 miljoen. Deze
eindejaarsmarge is bepaald op basis van de beschikbare budgetten
Najaarsnota en de uiteindelijke realisatie 2012.
De hogere verplichtingen van € 174,9 miljoen worden vooral veroorzaakt
door investeringen op het gebied van groot materieel.
Toelichtingen
De mutaties in de slotwet hebben een niet-beleidsmatig karakter en
ontstaan door het verloop van de realisatie.
Mutaties
Bij de beleidsartikelen worden de mutaties naar oorzaak toegelicht waarbij
het totaal van de mutaties sluit op de slotwet zoals die is opgenomen in
de tabel voor de verplichtingen, de uitgaven en de ontvangsten.
Baten-lastendiensten
In de eerste en tweede suppletoire begroting 2012 zijn bij de batenlastendiensten geen mutaties opgenomen. Het verschil tussen de stand
ten tijde van de tweede suppletoire begroting en de uiteindelijke realisatie
is daarom gelijk aan het verschil tussen het niveau van de begroting en de
eindrealisatie. Hiervoor geeft het jaarverslag een toelichting.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 X, nr. 4

2

B2. ALGEMENE TOELICHTING
In aansluiting op de tweede suppletoire begroting 2012 (samenhangende
met de Najaarsnota), vastgesteld bij de Wet van 28 januari 2013, Stb. 39,
strekt het onderhavige wetsvoorstel ertoe, op grond van artikel 10, derde
lid, onder c, van de Comptabiliteitswet, per begrotingsartikel een positief
dan wel negatief verschil tussen het beschikbare begrotingsbedrag en de
realisatie op te heffen.
Overeenkomstig de voorschriften zijn de mutaties niet-beleidsmatig en
hebben betrekking op boekhoudkundige dan wel uitvoeringstechnische
aspecten.
Voor zover de aanpassingen van enige omvang zijn, is daarvan reeds
eerder melding gemaakt in de Voorlopige Rekening Defensiebegroting
2012.
In aansluiting op de tweede suppletoire begroting 2012 ontstaat samenvattend het volgende beeld:
A. Uitgaven
Totaal van de verhoging + € 27,981 miljoen
B. Ontvangsten
Totaal van de verhoging + € 20,000 miljoen
Ad A. Uitgaven
Uit onderstaand overzicht blijken, vanaf de autorisatiebegroting, de
gevolgen van de mutaties voor de verschillende deelbudgetten en welk
bedrag uiteindelijk voor elk defensieonderdeel beschikbaar was
(x € 1 miljoen):
Bedragen x € 1 miljoen
Omschrijving

Begroting 2012
(incl. Nota v
Wijz.)
Wijzigingen in
samenhang met
de Voorjaarsnota
2012
Stand Voorjaarsnota 2012

Inzet

CZSK

CLAS

CLSK

CKMar

DMO

CDC

204,5

650,9

1.242,9

699,1

372,1

1.813,6

27,1

19,4

22,6

– 8,3

13,5

231,6

670,3

1.265,5

690,8

385,6

B. Beleidsmatige
wijzigingen:

0,0

Geh.

Nom.

Alg.

Centr
App

Totaal

1.059,2

5,3

146,9

202,7

1.476,0

7.873,0

– 4,5

73,3

– 0,3

48,0

21,0

23,4

235,2

1.809,1

1.132,5

5,0

194,9

223,7

1.499,4

8.108,2

62,9

– 0,6

72,9

135,8

0,6

Stand Miljoenennota 2013

231,6

670,3

1.265,5

690,8

385,6

1.809,7

1.132,5

5,0

257,8

223,0

1.572,3

8.244,1

Wijzigingen in
samenhang met
de Najaarsnota
2012

– 34,4

7,4

7,9

– 15,2

6,1

– 159,0

103,0

0,0

– 257,8

– 25,8

162,5

– 205,3

Stand Najaarsnota 2012

197,2

677,8

1.273,4

675,6

391,7

1.650,7

1.235,5

5,0

0,0

197,2

1.734,8

8.038,8

Nadere
wijzigingen:

– 6,0

– 5,8

3,9

– 13,7

0,6

50,6

– 11,8

0,3

– 18,8

28,7

27,9

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 X, nr. 4

3

Omschrijving

Inzet

CZSK

CLAS

CLSK

CKMar

DMO

CDC

Stand slotwet
2012

191,2

672,0

1.277,3

661,9

392,3

1.701,2

1.223,6

Geh.

Nom.

Alg.

Centr
App

Totaal

5,3

0,0

178,4

1.763,5

8.066,7

opmerking: afrondingsverschillen zijn mogelijk

De belangrijkste posten die de deelbudgetten en/of het defensiebudget
ten opzichte van het financiële niveau van de tweede suppletoire
begroting 2012, samenhangend met de Najaarsnota 2012, beïnvloeden,
zijn:
Wijzigingen
1. Eindejaarsmarge
Ten opzichte van de tweede suppletoire begroting betreffen de meeruitgaven € 27,9 miljoen. Hierbij moet rekening worden gehouden met de
uitsplitsing naar HGIS (minder uitgaven van – € 4,4 miljoen), veteranenbeleid (meer uitgaven van € 20 miljoen) en defensie overig (€ 13,8
miljoen). De meeruitgaven worden voor een groot deel gecompenseerd
door de doorwerking van de meer ontvangsten van € 20,0 miljoen.
Hiervan is € 17,1 miljoen van Defensie en € 2,9 miljoen HGIS.
Eindejaarsmarge Defensie exclusief HGIS en veteranenbeleid
Bedrag x € 1.000
Omschrijving

Totaal uitgaven

Saldo vrijgave najaarsnota
Bijstelling (meer) uitgaven excl HGIS en veteranenbeleid
Bijstelling (meer) ontvangsten excl HGIS
Totaal eindejaarsmarge Defensie

+ 102.645
– 13.771
+ 17.121
+ 105.995

Veteranenbeleid 2013
Omschrijving
Vrijgemaakt budget veteranenbeleid
Najaarsnota: compensatie loonheffing veteranenbeleid
Doorgeschoven naar 2013 met najaarsnota Veteranenbeleid
Totaal budget
Realisatie veteranenbeleid (schadeloosstelling)
Bijstelling (meer) uitgaven in 2012 veteranenbeleid
Totaal

Begroting 2012

Begroting 2013

110.000
73.000
– 33.700

33.700

149.300
169.317
20.017
0

33.700
–
– 20.017
13.683

Eindejaarsmarge HGIS
Bedrag x € 1.000
Omschrijving
Saldo vrijgave tweede suppletoire begroting
Bijstelling (minder) uitgaven Crisisbeheersingsoperaties
Bijstelling (meer) uitgaven Contributies
Bijstelling (minder) uitgaven Attachés
Bijstelling (meer) ontvangsten
Totaal eindejaarsmarge HGIS

Totaal uitgaven
+ 28.400
+ 5.707
– 1.389
+ 81
+ 2.879
+ 35.678

De bijstellingen hebben betrekking op de alle defensieonderdelen en
worden nader toegelicht onder B3. Artikelsgewijze toelichting.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 X, nr. 4

4

2. Bijstelling (verrekenbare) ontvangsten
Conform de regels van de budgetdiscipline wordt het uitgavenbudget bij
hogere en/of lagere ontvangsten evenredig bijgesteld. Voor 2012 geldt na
de tweede suppletoire begroting een bijstelling van totaal € 20,0 miljoen
(inclusief ontvangsten HGIS + € 2,8 miljoen). Derhalve wordt het
uitgavenbudget met dit bedrag verhoogd. De meer ontvangsten komen
vooral voort uit de extra ontvangsten bij het beleidsartikel Defensie
Materieel Organisatie uit de overige materiële ontvangsten en BTW
ontvangsten (€ 8 miljoen). De overige bijstellingen hebben betrekking op
alle defensieonderdelen en worden nader toegelicht onder B3. Artikelsgewijze toelichting.
3. Overhevelingen overige departementen
Dit betreft een overheveling van € 0,243 miljoen van het Ministerie van
Infrastructuur en Milieu als bijdrage voor de milieueffecten van militaire
luchthaven Eindhoven.
Ad B. Ontvangsten
Uit onderstaand overzicht blijken, vanaf de autorisatiebegroting, de
gevolgen van de mutaties voor de verschillende deelbudgetten en welk
(eventueel afgerond) bedrag uiteindelijk voor elk defensieonderdeel
beschikbaar was (x € 1 miljoen):
Overzicht ontvangstenmutaties
Omschrijving
Begroting 2012 (incl
NvW)
Wijzigingen in
samenhang met de
Voorjaarsnota 2012

Inzet

CZSK

CLAS

CLSK

CKMar

DMO

CDC

Geh.

Nom.

Alg.

Centr
App

Totaal

12,6

13,6

15,8

9,2

4,7

231,3

53,8

0,0

0,0

0,5

6,4

347,8

10,4

0,2

0,4

55,0

Stand Voorjaarsnota
2012

12,6

13,6

15,8

9,6

4,7

231,3

108,8

0,0

0,0

10,9

6,6

413,8

Stand Miljoenennota
2013

12,6

13,6

15,8

9,6

4,7

231,3

108,8

0,0

0,0

10,9

6,6

413,8

– 11,4

– 22,0

Wijzigingen in
samenhang met de
Najaarsnota 2012
1. Bijstelling
Domeinen
2. Bijstelling overige
ontvangsten
Najaarsnota 2012

– 6,0
6,6

13,6

15,8

9,6

2,9
7,6

219,9

15,1
101,9

Wijzigingen in
samenhang met de
Slotwet 2012

1,8

– 3,2

2,5

4,3

0,5

9,1

3,9

Stand slotwet 2012

8,4

10,4

18,3

13,9

8,1

229,0

105,8

– 33,4

0,0

0,0

0,0

0,0

10,9

21,2
27,8

33,2
413,6

4,1

– 3,0

20,0

15,0

24,8

433,6

Opmerking: afrondingsverschillen zijn mogelijk

Wijzigingen ontvangsten
De per saldo hogere ontvangsten (inclusief HGIS) die, volgens de regels
van de budgetdiscipline, eveneens het uitgavenbudget met € 20,0 miljoen
verhogen, vinden vooral hun oorzaak bij beleidsartikel Defensie Materieel
Organisatie uit de overige materiële ontvangsten en BTW ontvangsten
(€ 8 miljoen). De overige kleinere (meer) ontvangsten komen voort uit
personele en materiële ontvangsten bij de defensieonderdelen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 X, nr. 4

5

Voor alle wijzigingen wordt voor een meer uitgebreide toelichting op de
mutaties van de ontvangsten verwezen naar het gestelde in de artikelsgewijze toelichting.
B3. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING
Voor het verklaren van verschillen tussen de gerealiseerde bedragen en
de standen in de tweede suppletoire begroting 2012 is een norm
gehanteerd. Op het niveau van (beleids)artikel worden in principe alleen
de verschillen toegelicht die groter zijn dan, of gelijk zijn aan 5 procent
(van het begrotingsartikelbedrag) of € 5 miljoen.
Beleidsartikel 20. Uitvoeren Crisisbeheersingsoperaties
Verplichtingen
De neerwaartse bijstelling van de verplichtingen van dit artikel ten
opzichte van de tweede suppletoire begroting 2012 bedraagt – € 6,1
miljoen en houdt vooral verband met de lagere uitgaven.
Uitgaven
De realisatie van de totale uitgaven van het artikel inzet wijkt € 5,8 miljoen
af ten opzichte van de tweede suppletoire begroting.
Diverse operaties en contributies (HGIS)
De HGIS realisatie is uitgekomen op een bedrag van € 185,3 miljoen. Het
verschil ten opzichte van de tweede suppletoire begroting bedraagt
– € 4,3 miljoen. Dit verschil is opgetreden in minder uitgaven bij de
diverse operaties (€ 5,7 miljoen) en houdt vooral verband met de
NAVO-operatie Ocean shield. Daartegenover vallen de bijdragen aan
contributies € 1,4 miljoen hoger uit.
Nationale Inzet en overige inzet
Voor de inzet van VPD’s is de realisatie – € 1,7 miljoen lager dan was
voorzien ten tijde de tweede suppletoire begroting.
Ontvangsten
De HGIS-ontvangsten komen € 2,8 miljoen hoger uit ten opzichte van de
tweede suppletoire begroting 2012. Het betreft voornamelijk vorderingen
op de partnerlanden voor de door Nederland verrichte diensten. De
ontvangsten van de rederij voor de vergoeding van de inzet van VPD’s ter
bestrijding van de piraterij in Somalië valt met € 1,1 miljoen lager uit als
gevolg van minder inzet van VPD’s.
Beleidsartikel 21. Commando zeestrijdkrachten (CZSK)
Verplichtingen
De bijstelling van de verplichtingen van dit artikel ten opzichte van de
tweede suppletoire begroting 2012 bedraagt € 1,7 miljoen en wordt
veroorzaakt door meer aangegane verplichtingen binnen het budget van
gereedstelling en inzet kustwachttaken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 X, nr. 4

6

Uitgaven
De uitgaven ten opzichte van de tweede suppletoire begroting 2012 zijn
€ 5,8 miljoen lager dan verwacht. Het betreft € 11 miljoen minder
uitgaven voor gereedstelling (uitgaven voor toelages, voeding en
brandstoffen) en lagere uitgaven voor instandhouding en informatievoorziening (€ 2,8 miljoen). Daarentegen zijn de uitgaven voor formatie € 8
miljoen hoger dan was voorzien bij 2e suppletoire begroting. In het laatste
kwartaal 2012 is gemiddelde sterkte bij militair personeel gemiddelde 32
fte hoger dan ten opzichte van 3e kwartaal als gevolg van instroom.
Ontvangsten
De lagere ontvangsten van € 3,1 miljoen ten opzichte van de tweede
suppletoire begroting 2012 zijn vooral het gevolg van lagere personele
ontvangsten en diverse overige ontvangsten.
Beleidsartikel 22. Commando landstrijdkrachten (CLAS)
Verplichtingen
De realisatie van de verplichtingen sluit aan bij de stand van de tweede
suppletoire begroting 2012.
Uitgaven
De uitgaven ten opzichte van de tweede suppletoire begroting 2012 zijn
€ 3,8 miljoen hoger dan verwacht. Dit betreft hogere uitgaven voor
formatie (€ 10,2 miljoen) door meer inzet van reservisten, de bijstelling
van de eindejaarsuitkering voortkomend uit de CAO overleg. De financiering van de verhoging van de eindejaarsuitkeringen wordt mede
mogelijk gemaakt door de tegemoetkoming van de verlenging van de
arbeidsduur te versoberen (40 uur werken, wordt niet meer als 41 uur
uitbetaald). Echter deze maatregel is pas per 1 december ingevoerd,
waardoor de besparing pas later gerealiseerd wordt. Tegenover de hogere
uitgaven formatie staan de neerwaartse bijstelling (– € 7 miljoen) van
gereedstelling (voeding en oefentoelages) en instandhouding.
Ontvangsten
De hogere ontvangsten van € 2,5 miljoen ten opzichte van de tweede
suppletoire begroting 2012 betreffen extra materiële- en personele
ontvangsten.
Beleidsartikel 23. Commando luchtstrijdkrachten (CLSK)
Verplichtingen
De verlaging van de verplichtingen van dit artikel ten opzichte van de
tweede suppletoire begroting 2012 bedraagt € 48,5 miljoen. De posten die
bij de uitgaven worden benoemd zorgen mede voor lagere verplichtingen.
Daarnaast zijn minder verplichtingen aangegaan voor overige exploitatie
(opleidingen) en huisvesting en infrastructuur.
Uitgaven
De uitgaven ten opzichte van de tweede suppletoire begroting 2012 zijn
€ 13,7 miljoen lager dan verwacht. Dit wordt veroorzaakt door lagere
uitgaven voor instandhouding doordat een contract voor reservedelen
niet tijdig kon worden afgesloten. De lagere uitgaven voor gereedstelling

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 X, nr. 4

7

betreffen getankte brandstof in het buitenland, overige oefenkosten, het
verbruik van klein kaliber munitie en uitgekeerde oefentoelagen.
Ontvangsten
De hogere ontvangsten van € 4,3 miljoen ten opzichte van de tweede
suppletoire begroting 2012 hebben vooral betrekking op meerontvangsten
voor medegebruik van vliegvelden, personele ontvangsten en
ontvangsten voor geneeskundige zaken.
Beleidsartikel 24. Commando Koninklijke marechaussee (CKmar)
De realisatie van verplichtingen is € 3,2 miljoen lager dan was voorzien bij
de tweede suppletoire begroting door het neerwaarts bijstellingen van de
verplichtingen vanwege gewijzigde overeenkomsten, afbouw of vrijgave
van het restant aan verplichtingen.
De realisatie van de uitgaven en ontvangsten laten geen noemenswaardige verschillen zien ten opzichte van de tweede suppletoire
begroting 2012.
Beleidsartikel 25. Defensie Materieel Organisatie (DMO)
Verplichtingen
De realisatie van het verplichtingenbudget is € 238 miljoen hoger dan was
voorzien bij de tweede suppletoire begroting als gevolg van een tijdige
verwervingsprocedure.
Het betreft onder meer de grote projecten Genie- & doorbraak tanks (€ 80
miljoen), Modificatie SMART L Radarsystemen (€ 105 miljoen); versimpeling project GPW Boxer (€ 28 miljoen) en diverse Foreign Military Sales
projecten, waaronder upgrade MK48 (€ 59 miljoen). Daarentegen zijn er
minder verplichtingen aangegaan voor onderhoud en wapensystemen en
operationele zaken (– € 25 miljoen) en infrastructurele aanpassingen
(– € 9 miljoen).
Uitgaven
De realisatie is € 50,6 miljoen hoger ten opzichte van de tweede suppletoire begroting. De opbouw hiervan wordt hieronder toegelicht.
Investeringen
Het verschil tussen de totale investeringsraming ten tijde van de tweede
suppletoire begroting 2012 en de realisatie bedraagt € 83 miljoen.
Enerzijds is dit het gevolg van het versimpeling van het project GPW
Boxer (€ 67 miljoen) en diverse kleine investeringsprojecten
(€ 54 miljoen) waardoor er meer in 2012 is gerealiseerd. Anderzijds is de
afwijking het gevolg van de vertraging in de aflevering van de projecten
IGV plus training (– € 14 miljoen) en Genie- & doorbraak tanks
(– € 24 miljoen).
Logistieke ondersteuning DMO bedrijven
Het verschil tussen de raming ten tijde van de tweede suppletoire
begroting 2012 en de realisatie bedraagt – € 25 miljoen. Deze lagere
realisatie is vooral het gevolg van lagere uitgaven voor onderhoud
wapensystemen en operationele zaken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 X, nr. 4

8

DMO Staf en Ondersteuning operationele diensten
Het verschil tussen de raming ten tijde van de tweede suppletoire
begroting 2012 en de realisatie bedraagt – € 8 miljoen en wordt vooral
veroorzaakt door minder uitgaven voor huisvesting en infrastructurele
aanpassingen.
Ontvangsten
Exploitatie
Het verschil tussen de raming van ontvangsten ten tijde van de tweede
suppletoire begroting 2012 en de realisatie bedraagt € 9,1 miljoen. Het
verschil wordt veroorzaakt door het hoger uitvallen van de verkoopopbrengsten via Domeinen (€ 1,3 miljoen) en de overige materiële en BTW
ontvangsten (€ 7,8 miljoen).
Beleidsartikel 26. Commando DienstenCentra (CDC)
Verplichtingen
De verlaging van de verplichtingen van dit artikel ten opzichte van de
tweede suppletoire begroting 2012 bedraagt per saldo € 39 miljoen. Het
verschil wordt vooral veroorzaakt door een neerwaartse bijstelling van het
budget voor instandhouding van vastgoed.
Uitgaven
De totale realisatie van het CDC is ten opzichte van de tweede suppletoire
begroting € 11,8 miljoen lager uitgevallen.
Programma-uitgaven,
De realisatie bij dienstverlenende eenheden is € 4,5 miljoen lager doordat
er minder uitgaven zijn gedaan voor aanvulling van strategische
voorraden geneesmiddelen (€ 3,0 miljoen). Voor afstotingskosten
onroerend goed is € 1,0 miljoen minder uitgegeven door vertragingen in
het verkopen van onroerend goed.
De investeringen Informatievoorziening zijn voor € 7,1 miljoen niet
gerealiseerd. Het betreft de projecten Legacy ERP, EKMS en DEFCERT.
Apparaatuitgaven
De realisatie apparaatuitgaven is € 1,0 miljoen lager dan was voorzien bij
de tweede suppletoire begroting.
Ontvangsten
Domeinenopbrengsten en overige ontvangsten
Het verschil tussen de raming van ontvangsten ten tijde van de tweede
suppletoire begroting 2012 en de realisatie bedraagt € 3,9 miljoen. Dit
wordt veroorzaakt door een hogere ontvangst van de baten-lastendienst
Ivent voor verrekening van inzet van personeel (€ 1,3 miljoen). Daarnaast
zijn meerdere kleine meerontvangsten gerealiseerd (totaal € 2,0 miljoen).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 X, nr. 4

9

Niet-beleidsartikel 90. Algemeen
Verplichtingen
De per saldo verhoging van de verplichtingen van dit artikel ten opzichte
van de tweede suppletoire begroting 2012 bedraagt € 5,7 miljoen. Dit
betreft vooral de aangegane verplichtingen investeringen wetenschappelijk onderzoek en NAVO-bijdragen.
Uitgaven
Het verschil tussen de raming ten tijde van de tweede suppletoire
begroting en de realisatie bedraagt – € 18,8 miljoen. Dit wordt vooral
veroorzaakt door € 14,7 miljoen minder uitgaven voor investeringen
NAVO (3e Call for contributies en ACCS milestone betalingen zijn
doorgeschoven naar 2013) en NAVO bijdrage AWACS exploitatie. Ook
betreft het € 3,7 miljoen minder uitgaven voor overige exploitatie.
Ontvangsten
Het verschil tussen de raming van de tweede suppletoire begroting en de
realisatie bedraagt € 4,0 miljoen. De hogere ontvangsten worden
gerealiseerd door de tegemoetkomingen vanuit de NAVO-bijdragen.
Niet-beleidsartikel 91. Centraal Apparaat
Verplichtingen
De verplichtingen vallen € 26,1 miljoen hoger uit dan was voorzien bij de
tweede suppletoire begroting. De posten die bij de uitgaven worden
genoemd zorgen mede voor de hogere verplichtigen.
Uitgaven
De uitgaven komen € 28,7 miljoen hoger uit ten opzichte van de tweede
suppletoire begroting onder meer doordat voor de ereschuld veteranen
meer uitkeringen dan gepland zijn uitgekeerd (€ 20 miljoen). Daarnaast
zijn de decemberbetaling pensioenen en de opbouw kapitaaldekking
pensioenen hoger dan verwacht (€ 17,6 miljoen). Hiertegenover staan
minder uitgaven bij wachtgelden (€ 3 miljoen) en minder uitgaven voor
de exploitatie bij de bestuurstaf (€ 5 miljoen).
Ontvangsten
De realisatie van de personele ontvangsten bedraagt € 2,9 miljoen minder
dan was geraamd bij de tweede suppletoire begroting.
Baten-lastendiensten
Defensie Telematica Organisatie, Dienst Vastgoed Defensie en
Paresto
In de eerste en tweede suppletoire begroting 2012 zijn bij de batenlastendiensten geen mutaties opgenomen. Het verschil tussen de raming
ten tijde van de tweede suppletoire begroting en de uiteindelijke
realisatie, zijnde de zogenoemde slotwetmutaties, is derhalve gelijk aan
het verschil tussen het niveau van de begroting en de eindrealisatie. Een
nadere verklaring van de slotwetmutaties zou derhalve leiden tot een
weergave van het jaarverslag 2012. Om deze reden wordt voor een
toelichting op het verschil tussen het beschikbare bedrag na de tweede

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 X, nr. 4

10

suppletoire begroting en de eindrealisatie verwezen naar eerder genoemd
jaarverslag 2012.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 X, nr. 4

11