Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2016–2017

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2612
Vragen van de leden Koopmans (VVD) en Bruins Slot (CDA) aan de Ministers
van Veiligheid en Justitie en van Volksgezondheid, Welzijn en Sport over het
bericht dat er camera’s hangen in de kleedkamers van fitness keten Fit For Free
(ingezonden 7 juli 2017).
Antwoord van Minister Blok (Veiligheid en Justitie) mede namens de Minister
van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (ontvangen 5 september 2017). Zie ook
Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2016–2017, nr. 2452.
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht «Camera’s in kleedkamers fitnessketen Fit For
Free»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2, 3
Rechtvaardigt het tegengaan van diefstal de schending van de persoonlijke
levenssfeer?
Hoe beoordeelt u de motivatie van Fit For Free dat de camera’s gedurende
een periode niet aanstonden, maar slechts dienden als afschrikwekkend
middel?
Antwoord 2, 3
Cameratoezicht in een sportclub kan helpen om eigendommen maar ook
bezoekers en personeel te beschermen. De inbreuk op de privacy van
bezoekers en werknemers is echter wel groot. Cameratoezicht mag dan ook,
ingevolge de Wet bescherming persoonsgegevens (Wbp), alleen plaatsvinden
als er wordt voldaan aan een aantal voorwaarden. Voor deze voorwaarden
verwijs ik naar het antwoord op vraag 3 van de set Kamervragen inzake het
bericht dat er een camera in een toilet in een café is geplaatst.2 Een van de
voorwaarden is het hebben van een gerechtvaardigd belang. Het tegengaan
van diefstal kan een gerechtvaardigd belang zijn om cameratoezicht te laten
plaatsvinden, maar eerst moet altijd gekeken worden of het probleem
(diefstal) op een andere – voor de privacy minder ingrijpende – manier kan

1
2

ah-tk-20162017-2612
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2017

https://www.rtlnieuws.nl/nederland/cameras-in-kleedkamers-fitnessketen-fit-for-free
Aanhangsel Handelingen II, 2016/17, nr. 2332.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

1

worden opgelost (bijvoorbeeld door gebruik te maken van kluisjes of door
personeel rond te laten lopen). Voorts moet er voor worden gezorgd dat de
inbreuk op de privacy van bezoekers en werknemers zo klein mogelijk is als
tot cameratoezicht wordt overgegaan. Cameratoezicht in kleedkamers of
toiletten gaat te ver omdat mensen dan ontkleed in beeld komen.
Vraag 4, 5, 6
Klopt het dat camera’s in ruimtes als kleedkamers en toiletten wel mogen
worden opgehangen, zolang ze maar niet aan staan?
Is het ophangen van camera’s in zichzelf niet al een inbreuk op de persoonlijke levenssfeer en de individuele vrijheid, omdat de mogelijk gefilmde
personen niet kunnen weten of ze al dan niet gefilmd worden?
Indien het in vergelijkbare situaties wel toegestaan zou zijn om camera’s op
te hangen, zolang ze maar niet filmen, biedt deze juridische situatie in uw
optiek niet grote mogelijkheden voor misbruik, aangezien het onmogelijk is
zeker te weten of er daadwerkelijk niet gefilmd wordt?
Antwoord 4, 5, 6
Van een inbreuk op de persoonlijke levenssfeer is volgens de Wbp sprake als
persoonsgegevens worden verwerkt. In dat geval moet aan de hand van de
Wbp worden bepaald of de verwerking van de persoonsgegevens rechtmatig
is. Indien camera’s worden opgehangen terwijl vaststaat dat zij niet daadwerkelijk worden gebruikt, is er geen sprake van het verwerken van persoonsgegevens en derhalve ook niet van een inbreuk op de persoonlijke levenssfeer.
Indien de gebruiker van een kleedkamer of toilet ziet dat er camera’s hangen,
kan hij uiteraard de beheerder daarop aanspreken. Indien hij geen bevredigend antwoord krijgt, kan hij zich wenden tot de Autoriteit persoonsgegevens
(AP). De AP zal dan kunnen verifiëren of er daadwerkelijk beelden worden
gemaakt. Als dat het geval is, kan de AP handhavend optreden.
Indien camera’s daadwerkelijk worden gebruikt voor het maken van beelden,
geldt een van de in het antwoord op de vragen 2 en 3 genoemde voorwaarden dat ondernemers een informatieplicht hebben. Deze informatieplicht
houdt in dat ondernemers aan hun bezoekers moeten laten weten dat er
sprake is van cameratoezicht alvorens zij naar binnen gaan. Ik verwijs verder
naar de door de AP uitgegeven beleidsregels voor de toepassing van
bepalingen uit de Wpb en de Wet politiegegevens omtrent cameratoezicht.3
Vraag 7
De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) heeft volgens het artikel vorig jaar
«enkele meldingen» ontvangen over de camera’s; zijn deze meldingen
efficiënt en effectief opgevolgd en wat is daarvan het resultaat geweest?
Antwoord 7
De AP heeft twee meldingen gekregen. Naar aanleiding hiervan heeft de AP
contact opgenomen met de betreffende sportschool en een waarschuwing
gegeven. Fit For Free heeft daarop verklaard hun klanten goed te informeren
en ervoor te zorgen dat er geen ontklede mensen in beeld kunnen komen. De
AP heeft nadien geen meldingen meer ontvangen. Fit For Free heeft
inmiddels laten weten dat de camera’s in alle filialen zijn verwijderd.
Vraag 8
Ziet u aanleiding om bestaande wet- en regelgeving aan te passen naar
aanleiding van meerdere berichten over de schending van de horizontale
privacy?4 5
Antwoord op vraag 8
Nee.

3

https://autoriteitpersoonsgegevens.nl/sites/default/files/atoms/files/
beleidsregels_cameratoezicht-.pdf
2017Z09677 Vragen van de leden Koopmans en Tellegen (beiden VVD) aan de Minister van
Veiligheid en Justitie over het bericht «In je blootje op Dumpert» (ingezonden 4 juli 2017)
5
2017Z08496 Vragen van het lid Koopmans (VVD) aan de Minister van Veiligheid en Justitie over
het bericht dat er een camera in een toilet in een café is geplaatst (ingezonden 19 juni 2017).
4

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

2

Vraag 9
Voeren fitnesscentra sociaal veiligheidsbeleid om sporters te beschermen net
zoals sportverenigingen dat behoren te doen? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 9
Binnen de fitnessbranche wordt op diverse manieren aandacht besteed aan
de veiligheid van sporters en medewerkers. Zo wordt er bij de fitnesscentra
die zijn aangesloten bij NL Actief (60% van de totale branche) getoetst of
klanten voldoende worden geïnformeerd over de aanwezigheid van eventuele
camera’s. Tevens wordt er getoetst of fitnesscentra werken volgens de Wet
bescherming persoonsgegevens. Daarnaast wordt gevraagd of er een
gedragscode is opgesteld waar alle medewerkers zich aan moeten houden.
Bovendien kan een fitnesscentrum besluiten om medewerkers om een VOG
(Verklaring Omtrent gedrag) te vragen. In de opleiding tot fitnessinstructeur
wordt aandacht besteed aan een veilige begeleiding van klanten. Op deze
wijze zorgt de branche er binnen haar invloedssfeer voor dat er sprake is van
een sociaal veilige omgeving binnen fitnesscentra.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

3