Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2010–2011

22 112

Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven
van de lidstaten van de Europese Unie

Nr. 1179

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 30 mei 2011
Overeenkomstig de bestaande afspraken heb ik de eer u hierbij twee
fiches aan te bieden die werden opgesteld door de werkgroep Beoordeling Nieuwe Commissievoorstellen (BNC).
– Fiche 1: Mededeling bijstand aan luchtreizigers
– Fiche 2: Richtlijnvoorstel betreffende herziening van de energiebelastingrichtlijn (EBR) (kamerstuk 22 112, nr. 1180)
De staatssecretaris van Buitenlandse Zaken,
H. P. M. Knapen

kst-22112-1179
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2011

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 22 112, nr. 1179

1

Fiche: Mededeling bijstand aan luchtreizigers
1. Algemene gegevens
Titel Voorstel
Mededeling van de Europese Commissie aan het Europees Parlement en
de Raad betreffende de toepassing van Verordening (EG) nr. 261/2004 tot
vaststelling van gemeenschappelijke regels voor compensatie en bijstand
aan luchtreizigers in geval van instapweigering en bij annulering of
langdurige vertraging van vluchten
Datum Commissiedocument
11 april 2011
Nr. Commissiedocument
COM(2011) 174 definitief
Pre-lex
http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/
LexUriServ.do?uri=COM:2011:0174:FIN:NL:PDF
Nr. impact assessment Commissie en Opinie Impact-assessment
Board
Nog niet opgesteld. Wordt dit jaar nog wel verwacht.
Behandelingstraject Raad
Raadswerkgroep Luchtvaart, Transportraad
Eerstverantwoordelijk ministerie
Ministerie van Infrastructuur en Milieu
2. Essentie voorstel
Op 11 april 2011 heeft de Europese Commissie een mededeling gepubliceerd over Verordening 261/2004, de zgn. Denied Boarding verordening.
Deze verordening bevat minimumkwaliteitsnormen die zijn vastgesteld
om passagiers in de luchtvaart te beschermen en is van kracht sinds
17 februari 2005. De Europese Commissie is verplicht zes jaar na
inwerkingtreding de werking van de verordening te evalueren.
De Commissie concludeert dat de toepassing van de verordening een
drietal knelpunten met zich mee brengt:
1. een eenduidige interpretatie en handhaving in de hele EU;
2. duidelijke en vlot toegankelijke kanalen voor klachtenbehandeling;
3. adequate informatie voor de passagiers.
Hieraan verbindt de Europese Commissie twaalf vervolgacties. Deze acties
zullen op korte termijn de huidige procedures en mechanismes verbeteren. Op de middellange termijn zal een impact assessment uitgevoerd
worden en in 2012 wordt dan besloten welke verdere maatregelen de
Commissie zal nemen, inclusief herziening van de verordening door
middel van wetgeving.
De belangrijkste acties op de korte termijn zijn:
1. de Commissie zal overeenstemming trachten te bereiken over een
eenduidige interpretatie en in 2011 een effectbeoordeling starten om
de evenredigheid van de huidige maatregelen te onderzoeken;
2. de Commissie zal samen met lidstaten trachten belemmeringen in
nationale wetgeving weg te werken, informatie-uitwisseling tussen
handhavende instanties onderling en met luchtvaartmaatschappijen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 22 112, nr. 1179

2

3.

te optimaliseren en een meer uniforme en snellere behandeling van
klachten te bevorderen;
de Commissie zal luchtvaartmaatschappijen aansporen om relevante
gegevens over de toepassing van de verordening te delen met
handhavingsinstanties met het oog op publicatie; de Europese
Commissie zal passagiers beter informeren over hun rechten via
grootschalige informatiecampagnes.

3. Kondigt de Commissie acties, maatregelen of concrete wet- en
regelgeving aan voor de toekomst? Zo ja, hoe luidt dan het
voorlopige Nederlandse oordeel over bevoegdheidsvaststelling,
subsidiariteit en proportionaliteit en hoe schat Nederland de
financiële gevolgen in?
De Commissie kondigt twaalf acties aan in de mededeling die op korte
termijn de ergste belemmeringen voor passagiers en industrie weg
moeten nemen. Deze twaalf acties behelzen:
1. Wegwerken van belemmeringen voor de handhaving van de
verordening in nationale wetgeving met de lidstaten.
2. Vaststellen mandaat en werkafspraken van de Commissie met NEB’s
(National Enforcement Body) om de coördinatie binnen het
bestaande handhavingsnetwerk onderling te verbeteren.
3. Handhavingsmaatregelen op nationaal niveau versterken door betere
coördinatie tussen diverse instanties.
4. Een overlegplatform voor luchtvaartmaatschappijen en passagiers in
het leven roepen; de Adviesgroep Rechten Luchtvaartpassagiers.
5. NEB’s aansporen meer informatie uit te wisselen (o.a. juridische
beslissingen).
6. Level playing field bevorderen door publicatie van opgelegde
sancties en algemene prestaties van luchtvaartmaatschappijen.
7. Problemen bij de nationale klachtenbehandelingsinstanties- en
procedures onderzoeken en aanpakken.
8. Wetgeving passagiersrechten beter afstemmen met bestaande of
toekomstige EU maatregelen op het gebied van handhaving en
herstel.
9. Een uniformere en snellere behandeling van klachten bevorderen
door een gemeenschappelijk standaardformulier te ontwikkelen.
10. Samenwerken bevorderen tussen het handhavingsnetwerk (NEB’s) en
de Adviesgroep op het gebied van de rechten van luchtreizigers.
11. Passagiers beter informeren over hun rechten via grootschalige
informatiecampagnes.
12. In 2011 een effectbeoordeling laten uitvoeren om de evenredigheid
van de huidige maatregelen te toetsen aan de opgedane ervaring
teneinde in 2012 nieuwe maatregelen, waaronder van regelgevende
aard, voor te stellen.
Bevoegdheid
De EU is bevoegd tot het nemen van deze maatregelen op basis van
artikel 100, lid 2 VWEU.
Subsidiariteit
De subsidiariteit wordt positief beoordeeld, omdat met het nemen van de
maatregelen op Europees niveau gewaarborgd wordt dat er meer
harmonisatie komt in de toepassing van de verordening in de lidstaten.
Meer harmonisatie in Europa komt zowel de vliegpassagier als de
luchtvaartmaatschappij ten goede.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 22 112, nr. 1179

3

Proportionaliteit
De proportionaliteit wordt positief beoordeeld, omdat Nederland een
groot voorstander is van een goede regeling die zorgt voor een zo groot
mogelijke harmonisatie in de lidstaten en die erop ziet dat de balans
tussen passagiersrechten enerzijds en belangen van de sector anderzijds
gewaarborgd wordt. Met de herziening van de verordening wordt hiermee
een stap in de goede richting gedaan. Deze herziening laat echter wel
langer op zich wachten dan Nederland wenselijk acht. Het is van belang zo
snel mogelijk de werking van de ordening te verbeteren en een duidelijk
kader te geven voor overmacht voor zowel de consument als de luchtvaartmaatschappijen.
Financiële gevolgen
De mededeling gaat niet in op de eventuele financiële gevolgen van de
voorgestelde acties. Nederland acht het van belang dat eerst meer inzage
komt in de financiële consequenties van de voorstellen, voordat een
definitieve positie door Nederland wordt ingenomen. Eventuele financiële
gevolgen voor de EU begroting dienen te worden opgevangen binnen de
betreffende begrotingscategorie. Financiële gevolgen voor de nationale
begroting komen voor rekening van het beleidsverantwoordelijke
departement.
4. Nederlandse positie over de mededeling
Nederland verwelkomt deze mededeling, maar is op enkele punten ook
teleurgesteld.Nederland heeft de afgelopen jaren aangedrongen op een
eenduidige Europese lijn wat betreft de handhaving en de interpretatie en
evenredigheid bij de toepassing van de verordening. De noodzaak hier
van wordt met het verstrijken van de tijd steeds groter, gelet op de
ontwikkelingen in de jurisprudentie van het Europese Hof (zoals in het het
Sturgeon-arrest1. Tevens hebben de gevolgen van de vulkaancrisis tot
weerstand en onduidelijkheden geleid. Het is tijd dat hier iets aan gedaan
wordt en dat zien we ook terug in de mededeling.
De mededeling biedt helaas geen perspectief om het Sturgeon-arrest via
herstellende wetgeving een plek te geven en daarmee de balans
consument/sector te herstellen. Evenmin worden er specifieke regelgevende voorstellen gedaan om de werking van de verordening te verbeteren en een duidelijk kader te geven voor overmacht. Dit is in de
Transportraad wel toegezegd.
Nederland zal wel pleiten voor een snelle uitvoering van de acties uit de
mededeling. Daarmee wordt een stap in de goede richting gezet.
Een gelijke handhavingspraktijk binnen Europa is in het belang van de
Europese consument en de luchtvaartmaatschappijen en dient dan ook
met voorrang te worden uitgewerkt. Nederland zal bovendien pleiten voor
mediation en arbitrage als vereiste vorm voor de klachtenafhandeling van
passagiers, om daarmee aan passagiers snelle en betaalbare oplossingen
aan te reiken met de mogelijkheid van bindende uitspraken.
Wel wekt het voornemen van de Commissie passagiers via grootschalige
informatiecampagnes te informeren bevreemding aangezien het
informeren van de passagiers over hun rechten volgens de huidige
verordening in eerste instantie een verantwoordelijkheid van de luchtvaartmaatschappijen is en niet van de Europese Commissie
1
In de zaak Sturgeon inzake lange vertragingen heeft het Hof van Justitie gesteld dat een
vertraging van minstens drie uur bij aankomst
passagiers recht kan geven op dezelfde
compensatie als bij annulering van de vlucht
omdat zij een vergelijkbaar ongemak
ondervinden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 22 112, nr. 1179

4