Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2015–2016

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3335
Vragen van het lid Ulenbelt (SP) aan de Ministers van Sociale Zaken en
Werkgelegenheid en van Infrastructuur en Milieu over uitstoot van
kankerverwekkende stof door Chemours (ingezonden 20 juli 2016).
Antwoord van Staatssecretaris Dijksma (Infrastructuur en Milieu), mede
namens de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (ontvangen
26 augustus 2016).
Vraag 1
Wat is uw reactie op het bericht dat de fabriek van Chemours (voorheen
Dupont) een kankerverwekkende stof uitstoot?1
Antwoord 1
Deze stof2 (FRD-903) heeft op diverse niveaus al langer de aandacht van de
overheid. De Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid heeft in 2013 voor
Chemours een maximale uitstoot vastgesteld, in lijn met de regelgeving. Het
Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) heeft op verzoek van het
Ministerie van Infrastructuur en Milieu in april 2016 een notitie geschreven
die de bestaande informatie bevestigde, namelijk dat het een persistente (P)
en toxische (T) stof is. Over bioaccumulatie (B) bestaat volgens het RIVM
onzekerheid. Verder heeft Duitsland voor 2017 een onderzoek naar de stof
(een stofevaluatie in het kader van de REACH-verordening) gepland.
Ik realiseer me dat de omwonenden van de fabriek, bovenop de onrust over
de stof PFOA, nu opnieuw in onzekerheid worden gebracht. Voor die onrust
heb ik alle begrip. De elkaar tegensprekende uitingen over GenX bieden de
omwonenden geen antwoord op hun vragen. Voor mij is dat aanleiding
geweest om, in overleg met de provincie Zuid-Holland, nader onderzoek te
laten doen naar FRD-903. Ik heb daarom het RIVM inmiddels gevraagd mij
uitgebreider te rapporteren over wat bekend is over de persistentie, bioaccumulatie, toxiciteit, carcinogeniteit, mutageniteit en reprotoxiciteit van
FRD-903. Ik heb daarbij ook gevraagd deze inzichten te leggen naast de
gegevens over de emissies, om zodoende een uitspraak te kunnen doen over
1
2

ah-tk-20152016-3335
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2016

Volkskrant 20 juli 2016
GenX is een technologie waarbij ter vervanging van PFOA een hulpstof wordt gebruikt die in
de omgevingsvergunning wordt aangeduid als FRD-903 (ammonium 2,3,3,3-tetrafluoro-2(heptafluoropropoxy)propanoate (CAS-nummer 62037-80-3)). Zie ook: https://
www.chemours.com/Industrial_Bakery_Solutions/en_GB/assets/downloads/
Chemours_GenX_Brochure_Final_07July2010.pdf.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

1

het risico dat eventuele blootstelling met zich meebrengt. Ik heb het RIVM
verzocht bij zijn onderzoek de toxicologen te betrekken die publiekelijk hun
zorgen hebben geuit. Ik zal u uiterlijk in november over het onderzoek
informeren.
Met deze bevindingen wil ik vervolgens ook in de Europese Unie de discussie
aangaan over de eigenschappen van FRD-903. Ik zal onze bevindingen
gebruiken om samen op te trekken met mijn Duitse collega bij de genoemde
stofevaluatie.
De vraag veronderstelt een carcinogene (kankerverwekkende) werking van de
stof. Op basis van de huidige wetenschappelijke kennis is FRD-903 niet
geclassificeerd als kankerverwekkend, zie ook het antwoord op vraag 2. Wel
is duidelijk dat de stof toxisch en persistent in het milieu is. Dat een stof
schadelijke eigenschappen heeft, betekent overigens nog niet dat er risico’s
zijn voor omwonenden of werknemers. Er wordt in de chemische industrie
met duizenden toxische stoffen gewerkt, om daarmee nuttige toepassingen
mogelijk te maken (zoals brandwerendheid, desinfectie, grondstof voor
materialen, etc.). De risico’s hangen af van de vraag of een stof kan vrijkomen
of wordt geëmitteerd en zo ja, in welke hoeveelheden. Daarom vraag ik het
RIVM om ook hiernaar te kijken op basis van de bestaande informatie. In
antwoord op vraag 8 van het lid Van Veldhoven (D66)(Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2015–2016, nr. 3337) ga ik in op de systematiek van
vergunningverlening voor gevaarlijke stoffen.
Wat betreft blootstelling van werknemers neemt de Minister van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid het signaal eveneens serieus. Op grond van de
Arbeidsomstandighedenwet hebben bedrijven de zorgplicht richting
werknemers om op basis van de beschikbare gegevens over de gebruikte
stoffen de juiste maatregelen te treffen om blootstelling aan gevaarlijke
stoffen zoveel mogelijk te voorkomen. De Inspectie SZW betrekt in haar
toezicht de vraag of het bedrijf voldoet aan zijn zorgplicht.
Vraag 2
Is het waar dat in dierproeven de stof GenX dezelfde effecten geeft als C8? Zo
ja, welke gevolgen moet dat hebben voor het gebruik van deze stof?
Antwoord 2
Voor de stof FRD-903 bestaat in de Europese Unie één registratiedossier. Uit
dat dossier blijkt dat de stof toxisch en persistent in het milieu is, maar dat er
bij registratie geen reden was de stof te classificeren als kankerverwekkend.
FRD-903 veroorzaakt inderdaad vergelijkbare typen effecten (aantasting van
de lever en de nier, tumorvorming bij hoge dosis) in dierproeven als PFOA
(C8), maar wel bij hogere concentraties dan bij PFOA. PFOA heeft in Europa
een geharmoniseerde classificatie3 als carcinogeen categorie 2. Categorie 2
betekent dat de stof ervan verdacht wordt kankerverwekkend te zijn voor de
mens, maar dat er onvoldoende bewijs is om de stof in te delen in categorie
1 (stoffen waarvan bekend is of verondersteld wordt dat zij kankerverwekkend
zijn voor mensen).
Het RIVM doet nader literatuuronderzoek naar de mogelijk kankerverwekkende eigenschappen van PFOA.4

3

Classificatie op basis van Verordening 1272/2008 betreffende de indeling, etikettering en
verpakking van stoffen en mengsels (CLP-verordening).
4
Zie Kamerstuk 28 089, nr. 34 m.b.t. de tweede aanbeveling van het RIVM.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

2