2017

Publieksversie Jaarrapportage

Bedrijfsvoering Rijk

De resultaten die met de Rijksbrede bedrijfsvoering in 2017 behaald zijn in beeld
De bedrijfsvoering bij het Rijk is bijzonder:
efficiënte en kwalitatief optimale dienst­
verlening, maar geleverd onder de rand­
voorwaarden en eisen die de politiek en
de maatschappij op het terrein van duur­
zaamheid en inclusiviteit stellen aan het
Rijk. De Jaarrapportage Bedrijfsvoering
Rijk 2017 laat zien dat het Rijk er op veel
terreinen goed in slaagt die doelstellingen
te realiseren.

De rijksbrede bedrijfsvoering bestaat uit de
ministeries (afnemers), de uitvoeringsorganisaties
(opdrachtnemers) en de beleid- en kadersteller (ministerie
van BZK). Gezamenlijk zetten ze stappen om gebruikers te
voorzien van adequate ondersteuning op het gebied van
ICT, Personeel & Organisatie (P&O), facilitair, huisvesting
en inkoop. De Landschapskaart rijksbrede bedrijfsvoering
geeft de rijksbrede dienstverleners binnen het brede
bedrijfs­voeringsdomein weer.1

Domein
I&ICT

Domein
Facilitair

Domein
Huisvesting

Domein
Inkoop

Domein
P&O

Overige
dienstverleners

€ 11,71 miljard
waren de totale apparaatsuitgaven in 2017.
Dit is een daling ten opzichte van 2016 met
€ 189 miljoen. De apparaatsuitgaven bevatten
de kosten voor eigen personeel, externe inhuur,
huisvesting en ICT van de ministeries.
Ontwikkeling van de apparaatsuitgaven van de rijksdienst
14
12
10
Mld €

Organisatie van
de rijksdienst

Landschapskaart Dienstverlening
Rijksbrede Bedrijfsvoering

8

4,7%

4,6%

4,6%

4,7%

4,7%

4,71

4,73

4,65

4,71

4,85

6,75

6,81

6,85

7,19

6,86

2013

2014

2015

2016

2017

6
4
2
0

1	https://www.rijksoverheid.nl/documenten/kaarten/2017/09/04 landschaps­
kaart-dienstverlening-rijksbrede-bedrijfsvoering

Kerndepartementen
b/l-agentschappen

Als % rijksbegroting

Het Rijk stelde 8.420 vacatures open in
2017, een stijging ten opzichte van 2016
van 24%. In 2017 was er bij het Rijk verhoudingsgewijs veel vraag naar ICT-medewerkers,
economen, verpleegkundigen, bewaarders,
inspecteurs en schoonmaakpersoneel.

Rijk als
werkgever
Verdeling
fte'over
de ministeries
110.649 fte
in 2017,
verdeling over de ministeries:
Financiën 29321

IenM 12412

BZK 9180

Aantal vacatures
Sector Rijk

2013

2014

2015

2016

2017

Aantal

3.867

3.670

5.042

6.753

8.420

Overig 1449
EZ 9133

VWS 4424
Rechtspraak 7631
VenJ 27276

BZ 2652
OCW 4191

Het streefcijfer is 4.000 stageplekken per jaar, in 2017 startten
4.558 stagiairs bij het Rijk.

AZ 353

 e leeftijdsverdeling bij rijksmedewerkers wijkt af van die van
D
de totale beroepsbevolking:
De leeftijdsverdeling bij rijksmedewerkers wijkt
af van die van de totale beroepsbevolking.

SZW 2626

35

en uitstroom
leeftijdscategorie in 2017:
In- enIn-uitstroom
perper
leeftijdscategorie

Instroom

Uitstroom

< 35 jaar

< 35 jaar

58,5%

25,3%

35-54 jaar

35-54 jaar

34,9%

29,4%

30
25

Rijk 2017 Q4

20
15
10

Werkenden
NL 2017 Q4

5
0

15-25

25-35

35-45

45-55

55-65

65-75

Leeftijd

> 55 jaar

> 55 jaar

6,6%

45,3%

13,0% van de medewerkers van het Rijk was in

2017 mobiel: zij stroomden door naar een andere functie binnen het
Rijk of verlieten het Rijk (exclusief reorganisaties en pensioen).
Aantal integriteitsschendingen, vermoed en geconstateerd
1000
900

5,4% was het gemiddeld ziekteverzuim
bij het Rijk (in 2017)

800
700
600
500
400
300
200
100
0

34% aandeel vrouwen dat een
managementfunctie bekleedt in de top van
de rijksdienst

Vermoed

Geconstateerd

De overheid heeft als geheel onvoldoende banen voor mensen met
een arbeidsbeperking gerealiseerd in 2016, daarom is de quotum-regeling geactiveerd. Het kabinet kondigde in 2017 verschillende
onderzoeken aan naar knelpunten en mogelijkheden.

Duurzaamheid
in de bedrijfsvoering
Duurzaamheid van de rijksbedrijfsvoering staat al een
aantal jaren in de belangstelling. Met de ambitieuze
klimaatdoelstellingen van het nieuwe kabinet is dit belang
verder toegenomen. Zo staat in het regeerakkoord expliciet
benoemd dat de overheid haar inkoopkracht beter gaat
benutten voor het versnellen van duurzame transities, voor
het inschakelen van kwetsbare groepen en om innovatief in
te kopen. De doelstellingen, inspanningen en prestaties wat
betreft duurzaamheid in de bedrijfsvoering uitgewerkt:

12% reductie van het energieverbruik per vierkante meter in 2017
Energieverbruik per m2

- 12%
Met maatschappelijk verantwoord inkopen
CO2 uitstoot
draagt de bedrijfsvoering van het Rijk bij aan de realisatie
van de duurzame ambities van het kabinet.

- 9%

Maatregelen
van het Rijk

=
= ton
256.710

CO2-reductie
in tonnen
per jaar

CO2-uitstoot Rijk in tonnen
Rijksmarktplaats

323

Huishoudens
1 jaar lang van
stroom voorzien

Vluchten
naar Parijs

CO2 uitstoot na compensatie
223
2.261

600.000
500.000
Elektriciteit

400.000
300.000
200.000

Afgedankte
kleding recyclen

1.081

Gerecycled katoen

25

17

175

Duurzame lunches

6,6

4,6

46,2

1.362

13.825

€ 7,4 miljoen
746

7.567

Rijksmarktplaats bespaard

Vervoer/mobiliteit

2016

2017

50% van de CO2-uitstoot wordt gecompenseerd
9% gedaald
t.o.v vorig jaar

518.000 ton

256.710 ton

40% reductie van het energieverbruik
over de periode van 2008 - 2017
7.000

Rijkshuisvesting
en inkoop
In de komende jaren werkt het Rijk verder aan een flexibele rijksdienst. De ambitie daarbij is dat de kwaliteit van de
werkomgeving toeneemt, met aandacht voor ICT, het stroomlijnen van de dienstverlening en de verduurzaming van de
bedrijfsvoering. Dit heeft uiteraard zijn weerslag op de rijkshuisvesting. Ook in 2017 was het streven om de rijkskantoorhuis­
vesting zoveel mogelijk te concentreren in gebouwen die voor
langere tijd huisvesting bieden aan verschillende rijkspartijen.

Elektriciteitsverbruik TJ

6.000
5.000

Gasverbruik TJ

4.000

Energieverbruik TJ

3.000
2.000

Streven TJ

1.000
0

1.975

Gas

100.000
0

Retourstroom
bedrijfskleding

20082009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020

2.838.114

24,8 m2

Totaal aantal bruto vierkante meters
vloeroppervlak kantoorruimte

Gemiddeld vloeroppervlak
per kantoorwerkplek

125
Aantal ICT-projecten
boven de 5 miljoen

In 2017 zijn acht panden verkocht die overbodig waren
geworden door de masterplannen

13

Rijk en ICT

35.527 m2

Aantal BIT-adviezen

verkoop

kantoorruimte

€ 2.681 miljoen waren de

2,68

ICT-uitgaven van de rijksoverheid.
Hiervan is € 813 uitgegeven aan eigen
Totale ICT-uitgaven
personeel.

structurele besparing
per jaar 2,5 miljoen

in miljarden euro’s

Het Rijk heeft in 2017 maatregelen
genomen om de toegankelijk-

1

125 grote ICT-projecten

heid voor mensen met een
chronische beperking van rijks­

lopend of afgerond in 2017

kantoren te verbeteren.

Totale gebruiksvergoedingen in miljoenen euro’s
2013
2014
2015
2016

2017

Gebruiksvergoeding

806

2.838.114
1.075
927

958

41

Aantal
Het Plan van aanpak ‘Versterking
HRICT-trainees
ICT Rijksdienst’ is
in 2017 naar de Tweede Kamer gestuurd, met knel­
punten en oplossingsrichtingen rond het aantrekken,
ontwikkelen en behouden van ICT’ers bij het Rijk.

15% daling van de huisvestingskosten

1.223

Aa
bo

Totaal aantal bruto vierkante
meters vloeroppervlak
kantoorruimte

1

Aa

7% ICT-projecten > € 100 miljoen
7%
3%

Voor de inkooporganisatie van het Rijk is een belangrijke
doelstelling professioneel en maatschappelijk verantwoord
inkopen (MVI). Met name
door met elkaar samen te werken
Gemiddeld vloeroppervlak
per kantoorwerkplek
en te specialiseren kunnen
de inkooporganisaties van het
Rijk de gestelde doelen halen.

10,2 miljard zijn de
58%
inkoopuitgaven
van het
Percentage inkoopuitgaven
Rijk
aan marktpartijen
bij het MKB
Inkoopuitgaven 2016 naar organisatietype

10-20

33%

24,8 m2

11%

30-40
40-50
10%

50-100
28%

>100

125

Aantal BIT-adviezen

overig

37%

41

24,8 m2

Aa

13
13
BIT-adviezen

Aantal BIT-adviezen

10,4 km
2,68

Gemiddeld vloeroppervlak
per kantoorwerkplek

4

in 2017

30 dagen

MKB

125

Aantal ICT-projecten
boven de 5 miljoen

Aantal ICT-projecten
boven de 5 miljoen

Bron: Rijks ICT-Dashboard.

rijksoverheid te voorkomen, is in 2015 het
Totaal aantal bruto vierkante
58% van de inkoopuitgaven
van het Rijkmeters
95,8%
vloeroppervlak
Bureau ICT-Toetsing
kantoorruimte
gaat naar het MKB
Betaaltermijn binnen
Inkoopuitgaven 2016
naar organisatietype
(BIT) opgericht.
42%
44%

To
in

20-30

Om problemen rondom ICT-projecten bij de
2.838.114
13

MKB

overig

2

0-10

8%

2,68

archief weggewerkt en 9,3 km
Totale ICT-uitgaven
vernietigd
in miljarden euro’s

Totale ICT-uitgaven
in miljarden euro’s

ICT- trainees in 2017
14%
14%

>250

100-250

2-100

medewerkers

medewerkers

medewerkers

2%
2%

2%
4%

eenmanszaak

Niet bekend

95,8% van de betalingen
binnen de termijn van
30 dagen

42%
44%

58%

37%

Percentage inkoopuitgaven
bij het MKB

41

9,3 km
vernietigd

10,4 km
archief weggewerkt
bewerkt

Aantal ICT-trainees

14%

Deze14%
Publieksuitgave van de Jaarrapportage Bedrijfsvoering Rijk 2017
is een uitgave van:

95,8%

2%
2%
4%
Betaaltermijn Ministerie
binnen
van Binnenlandse Zaken2%
en Koninkrijksrelaties,
DGOO |
30 dagen

Postbus 20011 | 2500EA Den Haag, Turfmarkt 147 | 2511EZ Den Haag

>250

100-250

2-100

medewerkers

medewerkers

medewerkers

eenmanszaak

Niet bekend

41
Aantal ICT-trainees