Kenmerk
VGP/3112040

Den Haag,

Besluit houdende wijziging
van lijst II, behorende bij de Opiumwet,
in verband met plaatsing op deze lijst
van het middel Qat.

Daartoe gemachtigd door de ministerraad bied ik Uwe Majesteit het
bovenvermelde ontwerp van een algemene maatregel van bestuur aan. Het
ontwerp gaat vergezeld van een nota van toelichting.
Ik moge U verzoeken het ontwerp aan de Afdeling advisering van de Raad van
State ter advisering voor te leggen en de Afdeling advisering van de Raad van
State te machtigen haar advies rechtstreeks aan mij te doen toekomen.

De Minister van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport,

mw. drs. E.I. Schippers

Besluit van

houdende wijziging van lijst II,
behorende bij de Opiumwet, in
verband met plaatsing op deze
lijst van het middel Qat.

Op de voordracht van Onze Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
, kenmerk VGP/3112040, gedaan in overeenstemming met
Onze Minister van Veiligheid en Justitie;
Gelet op artikel 3a, tweede lid, van de Opiumwet;
De Afdeling advisering van de Raad van State gehoord (advies van
nr.
);

,

Gezien het nader rapport van Onze Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
van
, VGP/
uitgebracht in overeenstemming met
Onze Minister van Veiligheid en Justitie;
Hebben goedgevonden en verstaan:
Artikel I
Lijst II, behorende bij de Opiumwet, wordt als volgt gewijzigd:
Na de tekst die betrekking heeft op het middel pyrovaleron wordt ingevoegd:
a. in de kolom International Non-proprietary Name: -.
b. in de kolom Andere benamingen: Qat.
c. in de kolom Nadere omschrijving: de bladeren en takjes van de plant Catha Edulis
Forsk.
Artikel II
Dit besluit treedt in werking met ingang van de dag na de datum van uitgifte van het
Staatsblad waarin het wordt geplaatst.
Lasten en bevelen dat dit besluit met de daarbij behorende nota van toelichting in
het Staatsblad zal worden geplaatst.
De Minister van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport,

mw. drs. E.I. Schippers

Nota van toelichting
Het middel Qat is ook wel bekend als khat of miraa. Het zijn de bladeren en takjes
van de plant Catha Edulis Forsk. De belangrijkste psychoactieve stoffen in Qat zijn
de alkaloïden cathinon en cathine. Het middel cathinon staat op lijst I van de
Opiumwet en heeft amfetamineachtige eigenschappen. Het middel cathine staat op
lijst II van de Opiumwet en heeft efedrineachtige eigenschappen.
Het kauwen van Qat wekt tot enkele uren erna euforie op met een energiek gevoel
met verhoogde alertheid en opwinding. Symptomen nadat het middel is uitgewerkt
zijn concentratieverlies, depressieve gevoelens, geïrriteerdheid, anorexia en
slaapproblemen. De volgende ochtend is er sprake van lethargie en slaperigheid,
hetgeen leidt tot laat opstaan en slecht presteren. Frequent kauwen van Qat heeft
een milde, maar dikwijls langer durende psychologische afhankelijkheid tot gevolg.
Het middel Qat wordt in Nederland voornamelijk gebruikt door Somaliërs en door
Nederlanders van Somalische herkomst. Uit onderzoek is gebleken dat zo’n 11% van
de gebruikers van Qat als probleemgebruiker kan worden getypeerd. Dat wil zeggen
dat zij Qat op zo’n manier gebruiken dat daardoor lichamelijke, psychische of sociale
problemen ontstaan. De gezondheidsklachten betreffen stemmingswisselingen,
hartkloppingen, paniekaanvallen, slaapgebrek, gebrek aan eetlust.
Naast schade voor de gezondheid veroorzaakt Qat ook sociale en maatschappelijke
schade. De sociale schade bestaat uit spanningen en conflicten met andere
qatkauwers, ruzies, te weinig tijd/aandacht voor het gezin, integratieproblemen,
moeite met het volgen van een opleiding of het vinden van werk. Ook leidt het tot
financiële problemen, zoals te weinig geld voor Qat, huishouden en andere zaken.
De maatschappelijke schade manifesteert zich binnen Nederland vooral in problemen
rond de openbare orde en veiligheid. Er is sprake van overlast rond het gebruik en
de verkoop van Qat. Daarnaast wordt schade geleden door invoer, uitvoer en
distributie van Qat. Omdat Nederland een van de EU-lidstaten is waar het middel
niet is verboden, lijkt deze uitzonderingspositie extra druk te leggen op Nederland
als doorvoerland. In meer dan de helft van de landen binnen de EU is het importeren
van Qat strafbaar gesteld.
Door het middel Qat op lijst II te plaatsen geeft het onderhavige besluit uitvoering
aan artikel 3a, tweede lid, van de Opiumwet. Dit heeft tot gevolg dat de invoer- en
uitvoer, de verkoop en het vervoer van Qat worden verboden, alsmede alle andere
handelingen, als genoemd in van artikel 3 van de Opiumwet.
De handhaving zal zich voornamelijk richten op het tegengaan van de invoer en
uitvoer, de handel en de distributie van Qat en zal binnen de bestaande kaders
worden meegenomen.
Plaatsing op lijst II van de Opiumwet betekent niet dat de (BI)AHOJG-criteria op
enigerlei wijze op Qat van toepassing zullen zijn.
Ten aanzien van het middel Qat verwacht de Inspectie voor de Gezondheidszorg
enkele aanvragen voor een ontheffing als bedoeld in artikel 6 van de Opiumwet, in
verband met analytisch onderzoek voor controle doeleinden.

Voorhang en administratieve lasten
In artikel 3a, vierde lid, van de Opiumwet is bepaald dat een besluit als het
onderhavige niet wordt vastgesteld dan nadat vier weken zijn verstreken sinds het
ontwerp van dit besluit is overgelegd aan de beide Kamers der Staten-Generaal.

De Minister van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport,

mw. drs. E.I. Schippers