Staatsblad
van het Koninkrijk der Nederlanden
Jaargang 2009

376
Besluit van 28 augustus 2009, houdende regels
inzake de verdeling van aanvullend
investeringsbudget onderscheidenlijk
aanvullende middelen voor investeringsbudget
voor bodem in het kader van het
Investeringsbudget stedelijke vernieuwing
2010–2014 (Besluit bodemmiddelen ISV-3)
Wij Beatrix, bij de gratie Gods, Koningin der Nederlanden, Prinses van
Oranje-Nassau, enz. enz. enz.
Op de voordracht van Onze Minister voor Wonen, Wijken en Integratie
van 4 juni 2009, nr. BJZ2009038745, Directie Bestuurlijke en Juridische
Zaken;
Gelet op artikel 18, eerste lid, van de Wet stedelijke vernieuwing;
De Raad van State gehoord (advies van 17 juni 2009,
nr. W08.09.0195/IV);
Gezien het nader rapport van Onze Minister voor Wonen, Wijken en
Integratie van 24 augustus 2009, nr. BJZ2009048459, Directie Bestuurlijke
en Juridische Zaken;
Hebben goedgevonden en verstaan:

HOOFDSTUK 1 ALGEMENE BEPALINGEN
Artikel 1
In dit besluit wordt verstaan onder:
a. wet: Wet stedelijke vernieuwing;
b. werkvoorraad landbodems stedelijk gebied: kosten van onderzoek en
sanering van in stedelijk gebied gelegen verontreinigde landbodems.

HOOFDSTUK 2 DE AANWIJZING VAN GEMEENTEN WAARAAN
GEDURENDE DE PERIODE 2010–2014 DOOR HET RIJK
AANVULLEND INVESTERINGSBUDGET VOOR BODEM KAN
WORDEN VERSTREKT
Artikel 2
De gemeenten waaraan Onze Minister gedurende de periode 2010–2014
aanvullend investeringsbudget voor bodem kan verstrekken zijn:
a. Alkmaar,

Staatsblad 2009

376

1

b. Almelo,
c. Amersfoort,
d. Amsterdam,
e. Arnhem,
f. Breda,
g. Deventer,
h. Dordrecht,
i. Eindhoven,
j. Emmen,
k. Enschede,
l. ’s-Gravenhage,
m. Groningen,
n. Haarlem,
o. Heerlen,
p. Helmond,
q. Hengelo,
r. ’s-Hertogenbosch,
s. Leeuwarden,
t. Leiden,
u. Maastricht,
v. Nijmegen,
w. Rotterdam,
x. Schiedam,
y. Sittard-Geleen,
z. Tilburg,
aa. Utrecht,
bb. Venlo,
cc. Zaanstad en
dd. Zwolle.

HOOFDSTUK 3 DE BEREKENING VAN HET UIT ’S RIJKS KAS
BESCHIKBARE AANVULLEND INVESTERINGSBUDGET ONDERSCHEIDENLIJK DE AANVULLENDE MIDDELEN VOOR
INVESTERINGSBUDGET VOOR BODEM GEDURENDE DE PERIODE
2010–2014
Artikel 3
Onze Minister verstrekt het aanvullend investeringsbudget onderscheidenlijk de aanvullende middelen voor investeringsbudget aan de in artikel
2 genoemde gemeenten en aan de provincies.
Artikel 4
1. De berekening van het gedurende de periode 2010–2014 door Onze
Minister te verstrekken aanvullend investeringsbudget onderscheidenlijk
de aanvullende middelen voor investeringsbudget, bedoeld in artikel 18,
eerste lid, van de wet, geschiedt op de in dit artikel aangegeven wijze.
2. Onze Minister berekent voor de in artikel 2 genoemde gemeenten en
voor de provincies de factor investeringspotentieel (I) met behulp van de
formule:
I(i) = ((2x ( KOOPPRIJS - 1)) +1) x 0,94414339,
in welke formule voorstelt:
KOOPPRIJS: de gemiddelde prijs voor de verkochte woningen in een in
artikel 2 genoemde gemeente of een provincie, gedeeld door het
Nederlands gemiddelde van die prijs, uitgedrukt in een percentage.
3. Onze Minister berekent voor de in artikel 2 genoemde gemeenten en

Staatsblad 2009

376

2

de provincies de uitkomst van de formule:

in welke formule voorstelt:
A(i): budget Landbodems stedelijk gebied voor de individuele gemeente
genoemd in artikel 2 of voor de provincie.
G: de werkvoorraad landbodems stedelijk gebied in die gemeente of
provincie.
BUDGET LANDBODEMS STEDELIJK GEBIED: het in het budget voor
stedelijke vernieuwing opgenomen deelbudget dat ter beschikking gesteld
wordt om te verdelen overeenkomstig het criterium landbodems stedelijk
gebied.
4. Onze Minister berekent voor de in artikel 2 genoemde gemeenten en
de provincies de uitkomst van de formule:

in welke formule voorstelt:
B(i): het budget woningbouwcijfers voor de individuele gemeente
genoemd in artikel 2 of voor de provincie.
W: de woningbouwcijfers in die gemeente of provincie.
I: de factor investeringspotentieel, zoals die is berekend ingevolge het
tweede lid.
BUDGET WONINGBOUWCIJFERS: het in het budget voor stedelijke
vernieuwing opgenomen deelbudget dat ter beschikking gesteld wordt
om te verdelen overeenkomstig het criterium woningbouwcijfers.
5. Onze Minister bepaalt voor de gemeenten Amsterdam, ’s-Gravenhage
en Rotterdam een aanvullend investeringsbudget C(i) ten behoeve van
onderzoek en sanering van gasfabrieksterreinen op het grondgebied van
deze gemeenten.
6. Onze Minister telt voor de in artikel 2 genoemde gemeenten en voor
de provincies de bedragen A(i) + B(i) + C(i) op die ingevolge het derde,
vierde en vijfde lid van dit artikel voor de desbetreffende gemeente of
provincie zijn berekend.

HOOFDSTUK 4 GRONDSLAG VOOR DE VERDELINGSNORM
Artikel 5
1. De gegevens die benodigd zijn voor het bepalen van de gemiddelde
prijs, bedoeld in artikel 4, tweede lid, worden ontleend aan de bij de
Dienst voor het kadaster en de openbare registers geregistreerde
verkochte woningen in de periode 2004 tot en met 2007.
2. De gegevens die benodigd zijn voor het bepalen van de werkvoorraad
landbodems stedelijk gebied in een gemeente of provincie, bedoeld in
artikel 4, derde lid, worden ontleend aan de bij het Ministerie van
Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer daaromtrent
beschikbare gegevens naar de stand op 28 februari 2009.

Staatsblad 2009

376

3

3. De gegevens die benodigd zijn voor het bepalen van het deelbudget
ten behoeve van woningbouw, bedoeld in artikel 4, vierde lid, zijn
gebaseerd op de Primos Prognose 2007: De toekomstige ontwikkelingen
van bevolking, huishoudens en woningbouwbehoeften.
4. De gegevens die benodigd zijn voor het bepalen van het deelbudget
ten behoeve van gasfabrieksterreinen, bedoeld in artikel 4, vijfde lid, zijn
gebaseerd op de evaluatie van het gasfabrieksprogramma in 2008.

HOOFDSTUK 5 SLOTBEPALINGEN
Artikel 6
Dit besluit treedt in werking met ingang van 1 januari 2010.
Artikel 7
Het advies van de Raad van State wordt niet
openbaar gemaakt op grond van artikel 25a,
vijfde lid j° vierde lid, onder b van de Wet op
de Raad van State, omdat het zonder meer
instemmend luidt.

Dit besluit wordt aangehaald als: Besluit bodemmiddelen ISV-3.
Lasten en bevelen dat dit besluit met de daarbij behorende nota van
toelichting in het Staatsblad zal worden geplaatst.
’s-Gravenhage, 28 augustus 2009
Beatrix
De Minister voor Wonen, Wijken en Integratie,
E. E. van der Laan
Uitgegeven de vijftiende september 2009
De Minister van Justitie,
E. M. H. Hirsch Ballin

STB12581
ISSN 0920 - 2064
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

Staatsblad 2009

376

4

NOTA VAN TOELICHTING
1. Algemeen
1.1 Het investeringsbudget stedelijke vernieuwing (ISV)
Het beschikbaar stellen en verdelen van een investeringsbudget voor
stedelijke vernieuwing vloeit voort uit de op 1 januari 2000 in werking
getreden Wet stedelijke vernieuwing (Wsv). Deze wet is opgesteld naar
aanleiding van de Nota stedelijke vernieuwing1 en de door de Tweede
Kamer aanvaarde motie Hofstra2. In de Nota is de behoefte aan stedelijke
vernieuwing vastgelegd in kostenramingen voor de afronding van stadsvernieuwing en het op gang brengen van de herstructureringsopgave. Op
grond van de ramingen heeft de regering destijds een budget beschikbaar
gesteld voor de periode 2000 tot en met 2004. In de motie Hofstra werd
gevraagd om een bundeling en vereenvoudiging van instrumenten.
Daarop is besloten tot integratie van geldstromen op het gebied van
stedelijke vernieuwing in één investeringsbudget stedelijke vernieuwing
(ISV). Na het eerste investeringstijdvak stedelijke vernieuwing (ISV-1) in de
periode 2000–2004 volgde het tweede investeringstijdvak stedelijke
vernieuwing (ISV-2) in de periode 2005–2009 en vanaf 2010 zal het derde
investeringstijdvak starten.
In dit besluit, gebaseerd op artikel 18 van de Wet stedelijke vernieuwing,
is de verdeelsleutel opgenomen voor het aanvullend investeringsbudget
onderscheidenlijk de aanvullende middelen voor investeringsbudget die
gedurende het derde investeringstijdvak voor bodem beschikbaar zullen
komen. Dit betreft dus een separaat besluit naast de wijziging van het
Besluit aanwijzing rechtstreekse gemeenten en verdeelsleutel stedelijke
vernieuwing voor het investeringstijdvak 2010–20143 (hierna: ISV-3
algemeen).
Naar verwachting wordt het ISV per 1 januari 2011 gedecentraliseerd.
Deze decentralisatie betekent dat vier doelen uit het Coalitieakkoord van
februari 20074 gerealiseerd kunnen worden. De rijksoverheid schenkt
meer vertrouwen en werkt in dialoog met medeoverheden, bestuurlijke
drukte wordt verminderd, zelfstandigheid van provincies en gemeenten
wordt met kracht bevorderd en dit moet tevens leiden tot minder
bestuurslasten en vermindering van bureaucratische drukte op rijksniveau. In lijn met het bovenstaande is er op 21 mei 2008 een intentieverklaring inzake het bodemsaneringsbeleid getekend waarin besloten is tot
het opstellen van het convenant bodemontwikkelingsbeleid en aanpak
spoedlocaties. Het Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening
en Milieubeheer (VROM) (tezamen met het Ministerie van Landbouw,
Natuur en Voedselkwaliteit en het Ministerie van Verkeer en Waterstaat)
heeft op 10 juli 2009 het convenant bodemontwikkelingsbeleid en aanpak
spoedlocaties (hierna: het convenant) gesloten samen met de vertegenwoordigers van het Interprovinciaal Overleg (IPO), de Vereniging van
Nederlandse Gemeenten (VNG) en de Unie van Waterschappen (UvW). Bij
de besteding van de budgetten zijn de beleidsafspraken van het convenant leidend. De budgetten voor bodemsanering in stedelijk gebied
blijven wel integraal onderdeel uitmaken van het (per 1 januari 2011 te
decentraliseren) ISV.

1
2
3
4

Kamerstukken II 1996/97, 25 427, nr. 2.
Kamerstukken II 1996/97, 25 000 XI, nr. 29.
Stb. 2009, 29.
Kamerstukken II 2006/07, 30 891, nr. 4.

Het ISV als geheel omvat deelbudgetten ten behoeve van stadsvernieuwing, herstructurering, geluidhinder, luchtkwaliteit (ISV-3 algemeen)
en tevens deelbudgetten ten behoeve van bodem (hierna: ISV-3 bodem).
In de wijziging van het Besluit aanwijzing rechtstreekse gemeenten en
verdeelsleutel stedelijke vernieuwing voor het investeringstijdvak
2010–2014 (ISV-3 algemeen) is het onderdeel bodem niet opgenomen.

Staatsblad 2009

376

5

Als gevolg van de bestuursconferenties over bodemsanering die
hebben plaatsgevonden is gebleken dat zowel op provinciaal als op
gemeentelijk niveau draagvlak is voor een andere benadering van de
opgave voor bodemsanering.
Naast de gevalsgerichte aanpak is het bij grotere locaties met meer
bronnen doelmatiger om uit te gaan van gebiedsaanpak. Tevens wordt er
meer prioriteit voor locaties met gezondheidsrisico’s gewenst geacht.
Vervolgens zijn er tijdens regioconferenties afspraken gemaakt over de
uitvoering van de saneringsopgave. Deze ontwikkelingen hebben geleid
tot de (eerdergenoemde) intentieverklaring van 21 mei 2008 en tot het
sluiten van het convenant.
In aansluiting op de ondertekening van het convenant is het onderhavige besluit op grond van artikel 18, eerste lid, van de Wsv opgesteld,
naast ISV-3 algemeen. De reden hiervan is dat het onderhavige besluit pas
in de loop van 2009 zal worden vastgesteld, na vaststelling van het besluit
ISV-3 algemeen. Het wordt echter wel als wenselijk beschouwd om begin
2010 een integrale beschikking te geven, met daarin zowel ISV-3 algemeen
als ISV-3 bodem. Deze laatste middelen moeten dan ook worden gekwalificeerd als extra middelen voor investeringsbudget als bedoeld in artikel
18 Wsv. Het onderhavige besluit sluit zoveel als mogelijk aan bij de
systematiek van ISV-3 algemeen. Noch het decentraliseren van ISV, noch
het separaat opnemen van de deelbudgetten ten behoeve van bodem in
onderhavig besluit, heeft invloed op de continuïteit van deze middelenstroom, die geldend is voor de periode 2010–2014 en het ISV betreft.
1.2 De verdeling van het budget
Het ISV berust op de Wet stedelijke vernieuwing. Naar verwachting zal
het ISV per 1 januari 2011 gedecentraliseerd worden, al blijft de in dit
besluit gepresenteerde verdeelsystematiek voor de periode 2010–2014
van kracht. Het decentraliseren van ISV betekent dat de Wet stedelijke
vernieuwing zal moeten worden ingetrokken. De uitbetaling van de aldus
berekende middelen zal vanaf 1 januari 2011 naar verwachting derhalve
niet meer plaatsvinden op grond van de Wet stedelijke vernieuwing, maar
op grond van de Financiële verhoudingswet.
De opzet van het ISV is en blijft zodanig dat met een vijfjarig budget,
waarvan de verdeling over de budgethouders vooraf bekend is, meerjarige financiële zekerheid wordt geboden. Op grond van de geboden
meerjarige financiële zekerheid worden de gemeenten in staat geacht
voor de periode van vijf jaar ontwikkelingsprogramma’s (MOP’s) te
maken, rekening houdend met de eisen die het ISV-beleidskader stelt. De
met het oog op het derde investeringstijdvak in het ISV-beleidskader aan
te brengen wijzigingen zullen leiden tot een nieuw Besluit beleidskader
stedelijke vernieuwing 2010–2014. De ontwikkelingsprogramma’s zullen
afspraken op hoofdlijnen bevatten. Voor meer informatie wordt verwezen
naar het nieuwe ISV-beleidskader en naar het op 10 juli 2009 ondertekende convenant.
1.3 De verdeelsleutel
Bij de verdeling van bodemsaneringsmiddelen is in het ISV geprobeerd
zo goed mogelijk aan te sluiten bij de twee hoofddoelstellingen van het
bodemsaneringsbeleid, namelijk de aanpak van spoedlocaties en het
voorkomen dat bodemverontreiniging een belemmering vormt voor
ruimtelijke dynamiek. Invulling aan de eerste doelstelling is gegeven door
gebruik te maken van de indicator werkvoorraad landbodems stedelijk
gebied. Bij de tweede doelstelling is gebruik gemaakt van de indicator
woningbouwcijfers.

Staatsblad 2009

376

6

Zoals eerder reeds opgemerkt is de verdeelsleutel voor de extra
bodemmiddelen zoals opgenomen in het onderhavige besluit aanvullend
op de wijziging van het Besluit aanwijzing rechtstreekse gemeenten en
verdeelsleutel stedelijke vernieuwing voor het investeringstijdvak
2010–2014 (ISV-3 algemeen). In de nota van toelichting bij dat besluit is
aangegeven welke verschillen er zijn tussen budgetten onder ISV-2 en
ISV-3.
Ten behoeve van bodemsanering zijn in het onderhavige besluit drie
deelbudgetten opgenomen, te weten het budget ten behoeve van
landbodems stedelijk gebied, het budget ten behoeve van woningbouwcijfers en het budget ten behoeve van gasfabrieksterreinen.
Om het uitgangspunt te bewerkstelligen dat een sleutel maximaal
aansluit bij de behoeften van gemeenten of provincies, gebaseerd op per
gemeente algemeen beschikbare en objectieve basisgegevens, zijn ten
behoeve van bodemsanering (in het onderhavige besluit) twee verdeelsleutels opgenomen.
Het betreft de verdeelsleutel landbodems stedelijk gebied en de
verdeelsleutel woningbouwcijfers. Het budget dat beschikbaar gesteld
wordt ten behoeve van onderzoek en sanering van gasfabrieksterreinen,
behoeft niet berekend te worden aan de hand van een verdeelsleutel. In
de artikelsgewijze toelichting op artikel 4 wordt hierop nader ingegaan.
Er zijn twee verdeelsleutels, dus zullen er per rechtstreekse gemeente
en per provincie twee getallen volgen, uit elke sleutel één. Dit betekent
één getal voor het budget landbodems stedelijk gebied en één getal voor
het budget woningbouwcijfers. De som van deze twee getallen betreft het
totale budget bodemmiddelen ISV-3 (met uitzondering van de gemeenten
Amsterdam, ’s-Gravenhage en Rotterdam, die daarbij een derde getal ten
behoeve van gasfabrieksterreinen kunnen optellen voor het totaal aan
bodemmiddelen ISV-3).
De sleutel voor de berekening van het budget landbodems stedelijk
gebied werkt als volgt. De hoofdletter G is de werkvoorraad landbodems
stedelijk gebied, het gaat om een absoluut getal dat per desbetreffende
gemeente of provincie verschilt. De vijf tekens onder de streep horen bij
elkaar en drukken de totale landelijke werkvoorraad landbodems stedelijk
gebied uit. Op deze manier ontvangt iedere budgethouder een percentage
van dit deelbudget dat overeenkomt met zijn relatieve aandeel in de totale
landelijke werkvoorraad landbodems stedelijk gebied.
De sleutel voor de berekening van het budget woningbouwcijfers werkt
als volgt. De hoofdletter W bevat de woningbouwcijfers, het gaat om een
absoluut getal dat per desbetreffende gemeente of provincie verschilt. De
vijf tekens onder de streep horen bij elkaar en drukken de totale landelijke
woningbouwcijfers uit. Vervolgens dient de uitkomst hiervan vermenigvuldigd te worden met de factor I. De I staat voor het investeringspotentieel, een getal dat ook met behulp van een formule dient te worden
berekend. Op deze manier ontvangt iedere budgethouder een percentage
van dit deelbudget dat overeenkomt met zijn relatieve aandeel in de totale
landelijke woningbouwcijfers.
Het investeringspotentieel is gewijzigd ten opzichte van ISV-2. In ISV-3
algemeen is ook met deze factor gerekend, die één op één hetzelfde is. De
factor investeringspotentieel is een maatstaf die tot uitdrukking brengt dat
de ene stad voor private investeerders aantrekkelijker is dan de andere. De
(financiële) inspanningen van steden om die investeerders tot deelname
te bewegen verschillen derhalve per gemeente. De factor I corrigeert dus

Staatsblad 2009

376

7

het aandeel in de woningbouwcijfers. Het investeringspotentieel (I) wordt
berekend met een formule waarin de koopprijs is meegenomen. Dit
betekent dat bij de berekening van I rekening gehouden kan worden met
de gemiddelde prijs voor de verkochte woningen van de betreffende
gemeente of provincie. Een en ander om zoveel mogelijk aan te sluiten bij
de desbetreffende behoeften van gemeenten of provincies.
1.4 Effecten voor burgers, bedrijven en overheid
Met betrekking tot de administratieve lasten, bedrijfseffecten en
milieu-effecten zijn de effecten van dit besluit getoetst. Wat betreft de
administratieve lasten kan worden vermeld dat het besluit, inclusief
wijzigingen, uitsluitend is gericht op mede-overheden. Van administratieve lasten voor burgers of het bedrijfsleven is derhalve geen sprake. Ook
Actal heeft geconcludeerd dat in het onderhavige besluit geen sprake is
van administratieve lasten voor burgers en bedrijven en dat een Actaladvies om die reden niet benodigd is.
Ook is geen sprake van ongunstige milieu-effecten. De geldstromen van
het ISV dienen juist mede, conform artikel 1 van de Wsv, voor verbetering
van de milieukwaliteit.
Artikelsgewijs
Artikel 2
In dit artikel worden de dertig gemeenten aangewezen waaraan door de
Minister voor Wonen, Wijken en Integratie (WWI) rechtstreeks aanvullende middelen voor bodem in het kader van het investeringsbudget
kunnen worden verstrekt.
In de Wsv is bepaald dat voor andere gemeenten dan de door de
Minister voor WWI aangewezen gemeenten de middelen voor investeringsbudget aan de onderscheidene provincies worden verstrekt. Voorts
bepaalt de Wsv dat de aangewezen gemeenten in elk geval voor de duur
van een investeringstijdvak als zodanig blijven aangewezen.
Net als in de voorgaande perioden zal ook in ISV-3 aan Lelystad geen
bodembudget worden toegekend. De reden hiervoor is dat de gemeente
Lelystad een zeer beperkte bodemverontreinigingsproblematiek heeft.
Mede om die reden heeft deze gemeente ervoor gekozen om als rechtstreekse gemeente geen bevoegd gezag Wet bodembescherming te
worden.
In het derde investeringstijdvak stedelijke vernieuwing zal de provincie
Flevoland bodemsaneringsmiddelen ontvangen. Dit in tegenstelling tot
ISV-2, toen Flevoland geen ISV-budget ontving. In de periode voor ISV-2
was de inschatting dat de provincie in 2005 tot en met 2009 het overheidsgefinancierde deel van de bodemsaneringsoperatie zou kunnen afronden.
In deze periode van 2005 tot en met 2009 zijn de daarvoor benodigde
budgetten via de bijdrageregeling Wet bodembescherming ter beschikking gesteld. Aangezien het overheidsgefinancierde deel in 2009 nog niet
is afgerond in de provincie Flevoland, zal de provincie in ISV-3 weer
bodembudget ontvangen en zal dit niet meer op grond van de Wet
bodembescherming toegekend worden, mede vanwege de overgang naar
decentralisatie. Ten overvloede wordt opgemerkt dat de gemeente
Lelystad geen extra middelen voor bodem in het kader van het investeringsbudget zal ontvangen.

Staatsblad 2009

376

8

Artikel 3
In dit artikel is opgenomen dat Onze Minister aan de in artikel 2
genoemde rechtstreekse gemeenten aanvullende bodemmiddelen
verstrekt en dat aan de provincies aanvullend (bodem)investeringsbudget
wordt verleend.
Artikel 4
In artikel 4, tweede lid, is de nieuwe berekeningsmethode voor de factor
investeringspotentieel opgenomen. Deze factor komt aan de orde in de
sleutel voor de verdeling van de budgetten die gericht zijn op woningbouwcijfers. De berekening van de factor investeringspotentieel is ten
opzichte van ISV-2 gewijzigd5. De factor investeringspotentieel is een
maatstaf die tot uitdrukking brengt dat de ene stad voor private investeerders aantrekkelijker is dan de andere. De (financiële) inspanningen van
steden om die investeerders tot deelname aan de stedelijke vernieuwing
te bewegen verschillen derhalve per gemeente. Voor een toelichting op de
werking van de verdeelsleutel wordt verwezen naar paragraaf 1.3 van
deze nota van toelichting.
In het derde lid is opgenomen waaraan de gegevens met betrekking tot
de werkvoorraad landbodems stedelijk gebied zijn ontleend. Het Ministerie van VROM ontvangt deze gegevens van het Rijksinstituut voor
Volksgezondheid en Milieu (RIVM). Het RIVM beheert op landelijk niveau
de gegevens over de omvang en de voortgang van de aanpak van de
bodemverontreinigingsproblematiek.
De basis voor het inzicht in de omvang van de bodemverontreinigingsproblematiek is gelegd aan de hand van de Circulaire Landsdekkend
Beeld, fase 1, nulmeting werkvoorraad landbodems, van november 2001.
Het eerste landsdekkend beeld is tot stand gekomen in 2004. In de jaren
daarna is dit beeld door onderzoek steeds verder verfijnd. Aan de hand
van uitgevoerd bodemonderzoek en uitgevoerde saneringen zijn de cijfers
geactualiseerd. De laatste actualisatieslag heeft plaatsgevonden aan de
hand van de door de bevoegde overheden bodemsanering aan het RIVM
aangeleverde monitoringsgegevens over het jaar 2008.
Het RIVM heeft aan de hand van het geactualiseerde beeld van
(mogelijk) verontreinigde locaties aan de hand van een kostenmodel
berekend wat de kosten van onderzoek en sanering zijn per individueel
bevoegd gezag. Deze kosten zijn de maatstaf voor de bepaling van de
werkvoorraad landbodems in stedelijk gebied en daarmee ook van het
relatieve aandeel van ieder bevoegd gezag in de kosten van aanpak van
de bodemverontreinigingsproblematiek in het stedelijk gebied.

5

Zie Nota van toelichting bij het Besluit
wijziging verdeelsleutel stedelijke vernieuwing
voor het investeringstijdvak 2010–2014,
Stb. 2009, 29.

Bij de vaststelling van de omvang van de werkvoorraad landbodems in
stedelijk gebied ten behoeve van de budgetverdeling van de in het ISV
ingebrachte bodemsaneringsmiddelen is een aantal (potentieel) verontreinigde locaties in stedelijk gebied buiten beschouwing gelaten. De reden is
dat deze locaties potentieel in aanmerking komen voor (mede)financiering
vanuit andere financieringsbronnen dan het ISV. Het gaat daarbij om:
– locaties die deel uitmaken van het Convenant bodemsanering
NS-locaties;
– locaties waarvoor een Convenant gasfabrieksterreinen is afgesloten;
– waterbodems;
– bedrijventerreinen (omdat daar de bedrijvenregeling van toepassing
is).

Staatsblad 2009

376

9

Het vierde lid betreft de verdeelsleutel op grond van woningbouwcijfers. Dit budget is gericht op het wegnemen van ruimtelijke stagnatie
door toedoen van bodemverontreiniging. Dit is een van de hoofddoelstellingen van het bodemsaneringsbeleid. Voor de budgetverdeling zijn de
cijfers gebruikt, die een indicatie geven van de maatschappelijke
dynamiek per budgethouder. Het betreft de bruto productiecijfers
(uitbreidingsnieuwbouw en vervangende nieuwbouw), die een raming
van de ontwikkeling van woningbehoeften bevatten, uit het rapport
«Primos Prognose 2007, Uitgevoerd in opdracht van VROM, auteurs: ABF
Research, H.R. Heida en A. van der Meer, november 2007». Het rapport
«Primos Prognose 2007» is op 22 november 2007 door de Minister voor
WWI als bijlage bij een brief aangeboden aan de Tweede Kamer6.
In het vijfde lid zijn drie rechtstreekse gemeenten genoemd waarvoor
door de Minister voor WWI tevens aanvullend investeringsbudget wordt
vastgesteld met als (verdeel)criterium gasfabrieksterreinen. Anders dan in
het derde en vierde lid is geen verdeelsleutel gehanteerd. De gemeenten
Amsterdam, ’s-Gravenhage en Rotterdam ontvangen de desbetreffende
middelen via het ISV.
Het Rijk heeft in het verleden over de aanpak van deze gasfabrieksterreinen een (uitvoerings)convenant met een aantal bevoegde overheden
afgesloten. De redenen voor het maken van deze specifieke afspraken zijn
onder andere gelegen in het feit dat deze terreinen over het algemeen
zwaar vervuild zijn en vaak gelegen zijn op (binnenstedelijke) locaties die
interessant zijn voor diverse (ruimtelijke) ontwikkelingen. In de beschikkingen waarin toezeggingen voor de budgetperiode Wet bodembescherming zijn vastgelegd is op grond van een inventarisatie een bestuurlijk
gebonden reservering opgenomen voor de periode 2005 tot en met 2014.
In 2008 heeft een evaluatie plaatsgevonden van de nog benodigde
middelen. Op grond van deze evaluatie is onder andere vastgesteld
hoeveel budget nodig is in de periode 2010 tot en met 2014 voor de
rechtstreekse gemeenten die al eerder direct van het Rijk budget voor de
aanpak van deze terreinen hebben ontvangen en/of die (direct) partij zijn
bij het convenant gasfabrieksterreinen. Het gaat om de volgende
bedragen:
a. Amsterdam: € 46,32 miljoen;
b. ’s-Gravenhage: € 10,46 miljoen;
c. Rotterdam: € 10,98 miljoen.
Het zesde lid is opgenomen om vast te leggen dat onze Minister de
desbetreffende deelbudgetten optelt en daarmee het totaal aan bodemmiddelen onderscheidenlijk bodeminvesteringsbudget kan worden
bepaald.
Artikel 5
Voor een toelichting op de benodigde gegevens voor het bepalen van
de input voor de verdeelsleutels, wordt verwezen naar de artikelsgewijze
toelichting op artikel 4.
De Minister voor Wonen, Wijken en Integratie,
E. E. van der Laan

6

Kamerstukken 2007–2008, 31 200 XV III,
nr. 10.

Staatsblad 2009

376

10