Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2014–2015

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2073
Vragen van de leden Karabulut en Gesthuizen (beiden SP) aan de Minister
voor Wonen en Rijksdienst en de Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie
over een tekort aan woningen voor statushouders (ingezonden 2 april 2015).
Antwoord van Minister Blok (Wonen en Rijksdienst) mede namens de
Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie (ontvangen 24 april 2015)
Vraag 1
Wat is uw reactie op het bericht «Opvang asielzoekers puilt uit door tekort
woningen»?1
Antwoord 1
Uw Kamer is gedurende de tweede helft van 2014 geregeld geïnformeerd
over de verhoogde instroom asielzoekers. Bij brief van 2 februari jl. (Kamerstuk 19 637, nr. 1948) is gemeld dat Nederland in 2014 een totale asielinstroom kende van 30.020 personen, een stijging van 75% ten opzichte van
2013. Op 1 maart jl. bestond circa 55% van de COA-bezetting, ongeveer
13.000 personen, uit vergunninghouders. De meesten hiervan hebben in de
laatste maanden van 2014 een vergunning gekregen. Uiteraard drukt hun
aantal op de schaarse opvangcapaciteit. Na vergunningverlening dienen de
vergunninghouders zo snel mogelijk gehuisvest te worden in een gemeente.
Om die reden is ook voor de eerste helft van 2015 een forse taakstelling
huisvesting vergunninghouders voor gemeenten opgesteld.
Vraag 2
Hoeveel gemeenten geven aan te weinig sociale huurwoningen te hebben om
asielzoekers met een verblijfsvergunning (statushouders) te huisvesten?
Antwoord 2
Er is geen overzicht van gemeenten die aangeven dat ze te weinig sociale
huurwoningen hebben om asielzoekers met een verblijfsvergunning
(statushouders) te huisvesten.

1

ah-tk-20142015-2073
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2015

Volkskrant, 1 april 2015, http://www.volkskrant.nl/binnenland/opvang-asielzoekers-puilt-uitdoor-tekort-woningen~a3939329/

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

1

Vraag 3
Kunt u een overzicht verschaffen per gemeente van het aantal vrijkomende
sociale woningen enerzijds en het aantal statushouders dat de betreffende
gemeente zou moeten huisvesten? Kunt u uw antwoord toelichten?
Antwoord 3
Ja, in de bijlage bij deze antwoorden treft u de volgende overzichten:
Tabel 1 Het aantal toegewezen woningen van corporaties per gemeente in
2013;2
Tabel 2 De taakstelling per gemeente voor de eerste helft van 2015;3
Tabel 3 De taakstelling per gemeente voor de tweede helft van 2015.4
Vraag 4
Hoe is de woningnood voor sociale huurwoningen in algemene zin? Hoeveel
woningzoekenden en huurders staan op wachtlijsten en hoeveel van hen
hebben een urgentieverklaring?
Antwoord 4
Er is geen overzicht van het aantal woningzoekenden. De huidige systemen
om woonruimte te verdelen zijn meestal gebaseerd op meerdere modellen.
Daarnaast kan een woningzoekende onder meer in dagbladen en woonkranten zoeken en digitaal onderzoek doen en tevens bij verhuurders informeren.
Een van de gevolgen hiervan is dat de klassieke wachtlijst niet meer bestaat.
Hoe snel een woningzoekende aan een woning komt is sterk afhankelijk van
de eisen die hij stelt en de inspanningen die hij ervoor wenst te leveren. Een
directe invloed van vergunninghouders op wachttijden of wachtlijsten is
derhalve niet te geven.
Vraag 5
Waar is de norm van gemiddeld 12 weken voor gemeenten om statushouders
te huisvesten op gebaseerd en hoeveel gemeenten kunnen daaraan voldoen?
Waarom kunnen deze gemeenten wel aan de norm voldoen? Geldt deze
norm voor alle mensen met een urgentieverklaring?5
Antwoord 5
De norm om in gemiddeld 14 weken vergunninghouders te huisvesten is in
2012 afgesproken tussen de toenmalige Minister voor Immigratie, Integratie
en Asiel, de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) en het Interprovinciaal Overleg (IPO). Uw Kamer is bij brief van 27 april 2012 geïnformeerd
over de achtergronden voor deze norm (Kamerstuk 19 637, nr. 1524). De
norm is gebaseerd op een uitvoerig uitgevoerde en geteste pilot in drie
provincies. Daarbij is vastgesteld dat, met een aangepaste werkwijze,
huisvesting van vergunninghouders binnen de gestelde normtijd van 14
weken mogelijk was.
Vraag 6
Bent u van mening dat het beboeten van een gemeente, die niet aan de
vereiste huisvesting kan voldoen omdat er te weinig betaalbare woningen zijn
voor alle urgente woningzoekenden, geen oplossing biedt omdat er daardoor
geen huisvesting beschikbaar komt? Kunt u uw antwoord toelichten?
Antwoord 6
De provincie houdt toezicht op een correcte uitvoering van de taakstelling
door de gemeente. Het is mij niet bekend dat er boetes worden opgelegd aan
gemeenten door de provincies indien zij niet aan hun taakstelling kunnen
voldoen. De provincie gaat in dat geval in gesprek met de betreffende
gemeente en zoekt samen met de stakeholders naar een oplossing. Ik ben
van mening dat gemeenten nog niet alle mogelijkheden om vergunninghouders te huisvesten benutten en dat actieve betrokkenheid en toezicht door de

2

Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer
Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer
4
Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer
5
http://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/asielbeleid/huisvesting-asielzoekers-metverblijfsvergunning
3

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

2

provincie bijdraagt aan een betere en snellere huisvesting van vergunninghouders.
Vraag 7
Hoe vaak vinden statushouders een woning in de particuliere sector per jaar?
Kunt u een overzicht geven van de afgelopen 3 jaren?
Antwoord 7
Hoe vaak een vergunninghouder een woning krijgt toegewezen in de
particuliere sector wordt niet bijgehouden en is derhalve niet bekend. Een
overzicht van de afgelopen drie jaar is hierdoor niet te geven. Wel wordt de
mogelijkheid om vergunninghouders te huisvesten in de particuliere voorraad
bij de gemeenten onder de aandacht gebracht via het Platform Opnieuw
Thuis.
Vraag 8
Op welke manier wordt er rekening gehouden met schaarste van sociale
huurwoningen in gemeenten en het toewijzen van het aantal statushouders?
Antwoord 8
De verdeling van vergunninghouders over de gemeenten (taakstelling) gaat
naar rato van het aantal inwoners van de gemeenten. Dit is vastgelegd in de
Huisvestingswet. Er is in het verleden enige malen, samen met gemeenten en
provincies, onderzoek gedaan naar alternatieven, maar tot op heden is de
huidige verdeelsleutel gehandhaafd. Het is moeilijk om een andere (eerlijker
en logischer) verdeelsleutel te bedenken die niet op weerstand zal stuiten.
Bovendien is deze wijze van verdeling eenvoudig en transparant en is het
benodigde cijfermateriaal onomstreden.
Bij deze verdeelsleutel wordt geen rekening gehouden met schaarste van
sociale huurwoningen in gemeenten. Wel hebben gemeenten binnen het
huidige huisvestingsstelsel de mogelijkheid de opgelegde taakstelling
onderling te herverdelen. Dit instrument uit de Huisvestingswet waar twee of
meer gemeenten zelfstandig voor kunnen kiezen wordt nog onvoldoende
door gemeenten benut. Gemeenten hebben de mogelijkheid de opgelegde
taakstelling te vereffenen met een andere gemeente of gebruik te maken van
andere mogelijkheden om statushouders te huisvesten indien er sprake is van
schaarste binnen de gemeente. Hierbij valt te denken aan ombouwen van
verzorgingstehuizen en/of leegstaand vastgoed en de huisvesting van
meerdere alleenstaanden in een woning.
Vraag 9
Welke oplossingen heeft het Platform Opnieuw Thuis onderzocht om ervoor
te zorgen dat gemeenten meer statushouders kunnen huisvesten en bent u
bereid geld uit te trekken voor nieuwe oplossingen, bijvoorbeeld door de
verhuurdersheffing om te zetten in een investeringsplicht voor de bouw van
betaalbare huurwoningen? Kunt u uw antwoord toelichten?6
Antwoord 9
Het Platform Opnieuw Thuis is juist opgericht om gemeenten te ondersteunen en in staat te stellen om de – hoge – taakstellingen weer volledig en op
tijd te behalen in 2015 en 2016. Het platform zet in op vier verschillende
deelprojecten:
a. Gemeenten aan zet; dat beoogt de huisvesting van vergunninghouders
op de politieke agenda te zetten van alle gemeenten en bestuurders én
uitvoerders bewust te maken van taken en rol.
b. Procesverbeteringen; het realiseren van zodanige verbeteringen in het
huisvestingsproces, inclusief informatievoorziening en administratieve
afhandeling, dat dit proces als zodanig geen belemmering meer vormt
voor het behalen van de tijdige huisvesting van vergunninghouders.
c.
Kansen op de woningmarkt; dat zich richt op het creëren van meer
mogelijkheden op de woningmarkt om de groep vergunninghouders te
huisvesten met oog voor verschillende vormen van huisvesting, zoals
huisvesting in particulier verhuurde woningen, transformatie van
6

https://www.opnieuwthuis.nl/het-platform

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

3

d.

leegstaand vastgoed tijdelijk wonen, al dan niet in verplaatsbare units en
het huisvesten van meerdere alleenstaanden in één woning;
Communicatie; waarbij het doel is om onder meer via de website het
verspreiden van kennis en best practices te bevorderen en een digitaal
forum te bieden voor contact en discussie tussen partijen.

Er is geen budget beschikbaar om geld uit te trekken voor nieuwe oplossingen. Het omzetten van de verhuurderheffing in een investeringsplicht voor de
bouw van betaalbare huurwoningen past niet gezien de beoogde opbrengst
van de verhuurderheffing. Ook heb ik eerder aangegeven dat de verhuurderheffing niet per definitie heeft geleidt tot een beperking van de investeringscapaciteit.
Vraag 10
Hoeveel worden de asielzoekerscentra momenteel meer belast dan normaal?
Wat is het percentage ten opzichte van de gemiddelde, reguliere capaciteit?
Antwoord 10
Op peildatum 1 maart 2015 zaten er 13.133 vergunninghouders in de
COA-opvang. Dat is 55% van de totale bezetting. Uitgaande van de afgesproken normstelling van 14 weken zou ongeveer 42% van de groep vergunninghouders inmiddels gehuisvest moeten zijn. Concreet betekent dit dat circa
5.500 vergunninghouders extra gehuisvest worden in de asielzoekerscentra
van het COA.
Vraag 11
Wordt momenteel in één of meerdere asielzoekerscentra de maximale
opvangcapaciteit overschreden? Zo ja, met hoeveel personen en op welke
locaties?
Antwoord 11
Nee, er zijn momenteel geen COA-opvanglocaties waar de maximale
opvangcapaciteit wordt overschreden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

4