Personeelsrapportage
midden 2016

Voorwoord
De indeling van deze rapportage is gelijk aan die van de vorige rapportage. Deel 1 betreft de
informatie over de personeelslogistieke keten. Deel 2 behandelt de formatie en het
personeelsbestand. Deel 3 bevat de uitwerking van een aantal toezeggingen.
Inhoudsopgave

Deel 1: Personeelslogistieke keten .................................................................................. 3
1.1
1.2
1.3
1.4

Instroom ............................................................................................................... 3
Doorstroom ............................................................................................................ 7
Uitstroom............................................................................................................... 9
Prognose personeelslogistieke keten 2016 ................................................................ 12

Deel 2: Formatie en personeelsbestand ......................................................................... 13
2.1
2.2
2.3
2.4
2.5
2.6
2.7
2.8
2.9

Formatie en personeel per rang/schaal ..................................................................... 13
Verdeling militair/burger ......................................................................................... 15
Topfunctionarissen ................................................................................................. 16
Personele vulling.................................................................................................... 17
Prognose vulling .................................................................................................... 19
Personele samenstelling Defensie............................................................................. 20
Leeftijd ................................................................................................................. 24
Ziekteverzuim ....................................................................................................... 26
Monitor werkbeleving ............................................................................................. 27

Deel 3: Toezeggingen .................................................................................................... 28
3.1
3.2
3.3
3.4

Vullingspercentages schaarstecategorieën ................................................................. 28
Dagelijkse ergernissen............................................................................................ 30
Uitspraak centrale raad van beroep (voorziening AOW-gat) ......................................... 31
Wachttijden LZV instellingen ................................................................................... 32

-2-

DEEL 1: PERSONEELSLOGISTIEKE KETEN
Dit deel bevat tabellen en grafieken over instroom, doorstroom en uitstroom (IDU) in de periode 1
januari tot standdatum 1 juli 2016. Deze zijn voorzien van een uitleg en waar mogelijk een
prognose voor heel 2016. In de rapportage over geheel 2016 worden de tabellen uitgebreid met de
categorie reservisten. Vooruitlopend hierop zijn in paragraaf 2.6 enkele overzichten van het
reservistenbestand opgenomen.

1.1 Instroom
Grafiek A: Wervingsketen militair personeel midden 2016

Wervingsketen militair personeel midden 2016
8.000
7.000

Personen

6.000
5.000
4.000
3.000
2.000
1.000
0

CZSK

CLAS

CLSK

KMar

Defensie

Sollicitaties

1.423

3.200

1.672

1.130

7.425

Aanstelbaren

610

1.069

263

244

2.186

Deze grafiek geeft per krijgsmachtdeel de aantallen sollicitaties en aanstelbaren in de eerste helft
van 2016 weer. Bij het aantal sollicitaties kunnen dubbeltellingen voorkomen omdat een sollicitant
meerdere sollicitaties kan doen. Een aanstelbare is iemand die van het ministerie een brief heeft
gekregen met het besluit dat hij/zij mag beginnen aan een initiële opleiding. Ten opzichte van
dezelfde periode vorig jaar is het aantal sollicitaties afgenomen (medio 2015: 10.666). Het aantal
aanstelbaren is in dezelfde periode licht gestegen. De aanstelbaren kunnen na de initiële opleiding
op een startfunctie bij Defensie worden geplaatst.

-3-

Grafiek B: Realisatie externe wervingsopdracht militair personeel midden 2016

Deze grafiek geeft de realisatie weer van de meest recente externe wervingsopdracht voor 2016,
inclusief een prognose voor de tweede helft van 2016. De externe wervingsopdracht van 2016 is
verhoogd ten opzichte van de opdracht van 2015. In 2016 was deze 3.584 ten opzichte van 3.091
militairen in 2015. Deze verhoging houdt onder meer verband met de formatieve uitbreidingen bij
de KMar.
De realisatie van de huidige (hogere) externe wervingsopdracht is procentueel lager dan in
dezelfde periode in 2015. In absolute aantallen is het aantal aanstelbaren ten opzichte van midden
2015 licht gestegen (midden 2015: 2.123)
De externe wervingsopdracht berust op de behoeften van de operationele commando’s, vastgelegd
in de aanstellingsopdrachten. Het is niet altijd mogelijk de externe wervingsopdracht voor 100
procent te realiseren, omdat personeel in een aantal schaarstecategorieën lastig te werven is. De
overige categorieën worden vaak wel volledig gerealiseerd.
Met een realisatie van 2.186 aanstelbaren over de eerste helft van 2016 verloopt de
wervingsopdracht voorspoedig. De wervingsresultaten voor technische functies bij het CLAS,
manschappen Luchtmobiele Brigade, het Korps Mariniers en vliegtuigtechniek blijven echter achter
ten opzichte van de planning. Om deze achterstand in te lopen zijn inmiddels maatregelen
genomen, waaronder extra wervingscampagnes. De extra campagne voor de werving bij de
infanterie en het Korps Mariniers is succesvol geweest.

-4-

Grafiek C: Instroom militair personeel midden 2016

Deze grafiek geeft defensiebreed de gerealiseerde instroom (cumulatief) weer van militair
personeel in de eerste helft van 2016, inclusief een prognose voor de tweede helft van 2016. Het
betreft de instroom van personeel dat een dienstverband met Defensie is aangegaan. De planning
berust op het Instroom-, Doorstroom- en Uitstroomplan 2016-2020 (IDU-plan 2016-2020) en de
prognose op historische gegevens.
De eerder gemelde verhoging van de externe wervingsopdracht heeft geleid tot een hogere
instroom.
De gewenste instroom vanuit VeVa is niet gerealiseerd. Om dit te veranderen wordt een
verbeterplan uitgevoerd. Hierover heb ik u in de vorige P-rapportage reeds geïnformeerd (bladzijde
5).

-5-

Grafiek D: Instroom burgerpersoneel midden 2016

Deze grafiek geeft defensiebreed de gerealiseerde instroom (cumulatief) weer van burgerpersoneel
in de eerste helft van 2016, inclusief een prognose voor de tweede helft van 2016. Het betreft de
instroom van personeel dat een dienstverband met Defensie is aangegaan. Voor burgerpersoneel
wordt niet specifiek gepland met externe instroom. Er is instroomruimte beschikbaar die kan
worden gevuld met externe instroom maar ook met doorstroom. De planning berust op het
Instroom-, Doorstroom- en Uitstroomplan 2016-2020 (IDU-plan 2016-2020) en de prognose op
historische gegevens.
De verminderde instroom hangt samen met de verminderde uitstroom. Hierdoor is er sprake van
een lagere vervangingsbehoefte.

-6-

1.2 Doorstroom
Tabel 1: Doorstroom van militair personeel per contract midden 2016
Midden 2016

BBT naa r FPS
FPS fa s e 1 naar FPS fas e 2
FPS fa s e 2 naar FPS fas e 3
TOTAAL

Mi dden 2015

CZSK

CLAS

CLSK

KMar

Defens i e

4
140

16
411

25
114

0
114

45
779

Defens i e
125
904

40
184

93
520

54
193

29
143

216
1.040

161
1.190

In deze tabel staat het aantal militairen dat in de eerste helft van 2016 is doorgestroomd naar een
nieuw FPS-contract.
De daling van de doorstroom van BBT naar FPS zet door als gevolg van de afname van het aantal
mensen met een BBT-aanstelling. De doorstroom van FPS fase 1 naar FPS fase 2 is lager dan over
dezelfde periode in 2015. De doorstroom van FPS fase 2 naar FPS fase 3 is in dezelfde periode
hoger dan in 2015 maar nog steeds beperkt. In de eerste helft van 2016 is hiermee ongeveer 35
procent van de geplande doorstroom voor 2016 van FPS fase 2 naar FPS fase 3 gerealiseerd.
Er zijn diverse redenen voor de beperkte doorstroom naar FPS fase 3. Dit ligt onder andere aan het
feit dat bij de invoering van het FPS een overgangsbeleid is vastgesteld waarbij alle aanstellingen
beroeps onbepaalde tijd (BOT) van veelal relatief jonge militairen zijn omgezet in een FPS fase 3aanstelling. Hierdoor kreeg 50 procent van de militairen een FPS fase 3-aanstelling, een aanzienlijk
deel in de rang van sergeant en kapitein. Daarnaast is de doorstroomruimte als gevolg van de
reorganisaties na 2011 beperkt gebleven. De doorstroomruimte is ook beperkt gebleven als gevolg
van het verhogen van de LOM-leeftijd en de daarmee gepaard gaande (tijdelijk) verminderde
uitstroom van oudere militairen met een FPS fase 3-aanstelling.

Tabel 2: Aantal militairen per contract midden 2016
Mi dden 2016

BBT
FPS fa s e 1
FPS fa s e 2
FPS fa s e 3
Tota al

CZSK
36
2.784
1.904
4.241
8.965

CLAS
70
2.888
7.883
7.116
17.957

CLSK
157
1.502
1.774
4.490
7.923

Mi dden 2015
KMa r
0
1.039
1.374
3.528
5.941

Defens i e
263
8.213
12.935
19.375
40.786

Defens i e
530
8.070
12.950
20.322
41.872

Deze tabel geeft de verdeling weer van het aantal militairen per contractvorm, uitgesplitst naar
operationeel commando.
Het totaal aantal militairen is gedaald ten opzichte van de rapportage over midden 2015. Deze
daling vindt voornamelijk plaats bij militairen met een BBT en FPS fase 3-contract. De BBT
militairen zullen naar verwachting in 2020 Defensie hebben verlaten.

-7-

Grafiek E: Verdeling contracten militairen Defensie midden 2016

Verdeling militairen per contract Defensie midden
2016
1%
20%

BBT
FPS fase 1

48%

FPS fase 2
32%

FPS fase 3

Deze grafiek geeft de verdeling weer van de contracten van militairen op 1 juli 2016. Dit is
nagenoeg hetzelfde beeld als op 1 januari 2016.

-8-

1.3 Uitstroom
Defensie registreert twee typen van uitstroom, namelijk reguliere en irreguliere uitstroom.
Tabel 3: Uitstroom van militair personeel midden 2016
Midden 2016

2016 *

CZSK

CLAS

CLSK

KMar

Defens i e

Defens i e

Regul ier

128

211

111

64

514

569

Irreguli er

296

830

182

135

1.443

2.882

w.o. Opleidingsverloop

100

209

41

29

379

856

TOTAAL

424

1.041

293

199

1.957

3.451

* de pl a nni ng i s geba s eerd op het IDU-pl a n 2016-2020

In deze tabel wordt de uitstroom van militair personeel weergegeven per operationeel commando
tussen 1 januari 2016 en 1 juli 2016. De uitstroom wordt verdeeld in:
•
•

Reguliere uitstroom: uitstroom ten gevolge van leeftijdsontslag militairen, het bereiken van de
pensioengerechtigde leeftijd bij burgers of het eindigen van de BBT/FPS-aanstelling.
Irreguliere uitstroom: uitstroom ten gevolge van vrijwillig ontslag (dit kan een eigen keuze zijn
of in verband met een negatief doorstroombesluit) en/of enige vorm van gedwongen ontslag
(uitval in de initiële opleiding, disciplinaire maatregel of overtolligheid). Het overgrote deel van
de irreguliere uitstroom bestaat uit militairen met een FPS fase 1 of FPS fase 2-contract (84
procent van de irreguliere uitstroom).

Ten opzichte van dezelfde periode in 2015 is de uitstroom van militair personeel in 2015 over de
gehele breedte toegenomen van 1.399 naar 1.957. Dit wordt grotendeels veroorzaakt door een
hogere reguliere uitstroom in de eerste helft van 2016. Het grootste deel van de uitstroom betreft
irreguliere uitstroom in de FPS fases 1 en 2. Niet alle irreguliere uitstroom is voor Defensie
onverwacht of ongepland. Als een militair een negatief doorstroombesluit heeft ontvangen, is het
mogelijk dat betrokkene voor het einde van zijn contract Defensie verlaat. Doorstroombesluiten
worden alleen in het personeelsdossier en niet in PeopleSoft vastgelegd. Voor een nadere analyse
van de verschillende soorten uitstroom zijn aanpassingen in PeopleSoft en bedrijfsvoering
noodzakelijk. Deze zijn niet voorzien vóór 2018.

Tabel 4: Uitstroom van burgerpersoneel midden 2016
Mi dden 2016

2016 *

CZSK

CLAS

CLSK

KMa r

BS

CDC

DMO

Defensi e

Reguli er

16

21

47

2

4

34

32

155

Defensi e
651

Irregul i er

22

63

18

15

24

86

60

287

695

TOTAAL

38

83

64

17

28

120

91

442

1.346

* de pl a nni ng is gebas eerd op het IDU-pl an 2016-2020

In deze tabel wordt de uitstroom van burgerpersoneel per defensieonderdeel van 1 januari 2016
tot 1 juli 2016 weergegeven.
Na een aanvankelijke stijging in 2015 is de uitstroom van burgerpersoneel bij Defensie in de eerste
helft van 2016 weer gedaald. Deze daling is vooral veroorzaakt door een lagere irreguliere
uitstroom.
De geringere uitstroom resulteert in een lagere vervangingsbehoefte en verminderde instroom.

-9-

Grafiek F: Uitstroom militair personeel midden 2016

Deze grafiek geeft de defensiebrede uitstroom (cumulatief) van militair personeel weer in de eerste
helft van 2016 en een prognose van deze uitstroom voor de tweede helft van 2016, afgezet tegen
het IDU-plan 2016-2020.
Na een trendmatige daling van de uitstroom van militair personeel sinds 2012 is deze in de eerste
helft van 2016 toegenomen. Er is zowel sprake van een stijging van de reguliere als de irreguliere
uitstroom. Met de stijging van de reguliere uitstroom was in het IDU-plan 2016-2020 rekening
gehouden.
Er wordt in 2016 een hogere irreguliere uitstroom verwacht van personeel dat Defensie voortijdig
verlaat mede omdat er beperkte ruimte is om FPS fase 2-contracten om te zetten naar FPS fase 3contracten.

- 10 -

Grafiek G: Uitstroom burgerpersoneel midden 2016

Deze grafiek geeft de defensiebrede uitstroom van burgerpersoneel weer in de eerste helft van
2016 en een prognose van deze uitstroom voor de tweede helft van 2016, afgezet tegen het IDUplan 2016-2020. De verminderde uitstroom hangt samen met de verminderde instroom waardoor
de werkelijke uitstroom afwijkt van de planning.

- 11 -

1.4 Prognose personeelslogistieke keten 2016
Defensie zal zich de komende periode richten op de personeelsuitbreiding ter versterking van de
basisgereedheid zoals in de begroting 2016 en de ontwerpbegroting 2017 is aangekondigd. Om een
evenwichtig personeelsbestand te kunnen waarborgen is het van belang dat een gezonde
doorstroom en afdoende uitstroom worden gerealiseerd. De instroombehoefte zal hierdoor verder
toenemen, wat zich vertaalt in een verdere stijging van de aanstellingsopdracht. Daarbij blijft de
werving van enkele specifieke categorieën zoals technici en IT-ers een uitdaging. Ook in de
komende jaren zal aandacht voor gerichte wervingsactiviteiten noodzakelijk blijven. Het is van
belang zoveel mogelijk gebruik te maken van VeVa-instroom. De wervingsresultaten van VeVakandidaten bij zowel CZSK als CLAS blijven echter achter bij de planning. Vooral de lage instroom
van manschappen bij de mariniers en manschappen en onderofficieren infanterie (grondoptreden)
is opvallend. Maatregelen in het hele VeVa-traject, zoals vaststellen normering met ROC’s, een
uniforme intakeprocedure en het aanpassen van doorlopende leerlijnen moeten in de komende
jaren resulteren in een hogere instroom vanuit VeVa.
Waar nodig dient de instroom te worden aangevuld met kandidaten die geen VeVa-opleiding
hebben gevolgd. Hiertoe wordt de aanstellingsopdracht voor niet-VeVa kandidaten verhoogd. Dit
vereist extra wervingsactiviteiten.
Er is nog steeds een tekort aan Algemeen Militair Artsen (AMA’s). De AMA’s maken weinig gebruik
van de mogelijkheid om het contract na FPS fase 1 te verlengen. Een dergelijke verlenging past
voor veel AMA’s minder goed met oog op het vervolg van een loopbaan buiten Defensie. De
instroom van het medisch personeel is sinds twee jaar weer op het juiste niveau gebracht maar
blijft precair en vraagt daardoor blijvende aandacht. Het planmatige verloop van de AMA’s kan
hierdoor worden opgevangen maar tekorten worden nauwelijks ingelopen. Door een beperkte
opleidingscapaciteit (afhankelijk van externe partijen) in combinatie met het langdurige
opleidingstraject is het niet mogelijk een snelle inhaalslag te maken. Voor het geheel inlopen van
de tekorten bij AMA’s maar ook van de huisartsen en bedrijfsartsen die vanuit de populatie AMA’s
wordt geworven, wordt ingezet op behoud na initiële aanstelling van vijf jaar.

- 12 -

DEEL 2: FORMATIE EN PERSONEELSBESTAND
Dit deel van de personeelsrapportage bevat tabellen en grafieken over de formatie en het
personeelsbestand.

2.1 Formatie en personeel per rang/schaal
Tabel 5: Numerus fixus (NF) 2016 en 2021 per rang/schaal versus personeel vallend
onder de formatie per 1 januari 2016 en 1 juli 2016

Personeel
1 januari 2016

Personeel
1 juli 2016

24
39
82
293
770
1.046
1.223
837
829
1.210
1.264
1.900
2.545
12.062

25
42
85
294
799
1.057
1.215
851
830
1.222
1.282
1.904
2.520
12.126

Personeel
1 januari 2016

Personeel
1 juli 2016

GEN*
KOL
LKOL
MAJ
KAP
LNT
AOO
SM
SGT (1)
SLD / KPL
TOTAAL militairen op functie**

67
330
1.354
2.240
2.718
1.971
2.789
4.356
10.594
10.900
37.318

72
321
1.350
2.236
2.699
1.986
2.740
4.348
10.469
10.558
36.778

67
321
1.309
2.246
2.808
2.275
2.838
4.514
10.914
11.976
39.268

67
330
1.359
2.307
2.920
2.316
2.893
4.667
11.002
11.607
39.468

Initiële opleidingen (NBOF)
TOTAAL militairen (inclusief NBOF)

3.119
40.437

3.202
39.980

2.998
42.266

2.998
42.466

TOTAAL personeel Defensie**

52.499

52.107

54.893

54.975

Burger personeel

Schaal 16 t/m 18*
Schaal 15
Schaal 14
Schaal 13
Schaal 12
Schaal 11
Schaal 10
Schaal 9
Schaal 8
Schaal 7
Schaal 6
Schaal 5
Schaal 1 t/m 4
TOTAAL Burger Personeel**

Militair Personeel

Formatie 2016 Formatie 2021

27
36
89
275
768
1.082
1.255
857
785
1.184
1.256
1.976
3.037
12.627

27
36
90
273
803
1.139
1.318
872
804
1.196
1.255
1.902
2.794
12.509

Formatie 2016 Formatie 2021

* de aantallen schaal 16-18 en generaal zijn incl. hoogleraren NLDA, die niet als topfunctionarissen worden aangemerkt
** Het formatieplan bevat afrondingsverschillen

In dit overzicht zijn de formatieve maatregelen naar aanleiding van de motie-Van der Staaij
meegenomen.

- 13 -

In deze tabel wordt de NF van 2016 afgezet tegen het personeel dat op 1 januari 2016 en 1 juli
2016 onder het reguliere functiebestand van Defensie valt. Personeel dat werkzaam is bij
agentschappen, projectorganisaties en derden (zoals andere ministeries, Kustwacht Caribisch
gebied etc.) valt buiten deze formatie. Personeel in een extern bemiddelingstraject, valt eveneens
buiten deze formatie. Militairen die hun initiële opleiding volgen, bezetten geen reguliere functie,
maar het maximum aantal is wel genormeerd in de niet-beschikbaarheid op functie (NBOF).
De stijging van het aantal topfunctionarissen wordt veroorzaakt door het wisselschema in de vulling
van de internationale functies.

- 14 -

2.2 Verdeling militair/burger
Grafiek H: Verhouding militair personeel/burgerpersoneel per 1 juli 2016

Verdeling militair-/burger-personeel
1-7-2016 (NF 2016: 77%/23%)

23%

Militair
Burger

77%

Voor de verhouding tussen militaire functies en burgerfuncties is in de NF (2012) een streefwaarde
van 77/23 vastgesteld. Bovenstaande grafiek geeft de verhouding tussen het militaire
personeelsbestand en het burger personeelsbestand op 1 juli 2016 weer. Dit betreft het
personeelsbestand, inclusief de militairen in initiële opleidingen. De verhouding komt onveranderd
overeen met de streefwaarde.

- 15 -

2.3 Topfunctionarissen
Tabel 6: Overzicht militaire topfunctionarissen per 1 juli 2016
WERKZAAM BIJ

CZSK

CLAS

CLSK

KMar

BS

CDC

DMO

Defensie

RANG

OPCO
KM

***
**
*
***
**
*
***
**

1
1
6

*
***
**
*

1

****
***
**
*
***
**
*
***
**
*
****
***
**
*

Totaal aantal militaire topfunctionarissen Defensie

KL

Klu

KMar

1
1
6
2
1
10
1
1

2
1
10
1
1
3
1
1
3
1
1
3
2

2
4

1
2
2

1
3
6

1
4

TOTAAL

4
1
1
3
1
2
7
8

3
5

1
3
7

2
4

1
1

1
5
12
1
1
2
1
9
17

11

20

10

4

45

19

31

16

6

72

1
1
1

1

1
1

1

Deze tabel geeft de aantallen militaire topfunctionarissen weer binnen het reguliere functiebestand
per 1 juli 2016. De toename is het gevolg van de stijging van het Nederlandse aandeel in het
internationale functiebestand. Daarnaast beschikt Defensie op 1 juli 2016 over vijf militaire
topfunctionarissen die buiten het reguliere functiebestand vallen. Daarvan worden drie
functionarissen gefinancierd door derden, waaronder de Navo en andere ministeries. Eén
functionaris is werkzaam bij een agentschap. Ten slotte is één functionaris tijdelijk aangesteld als
projectdirecteur Arbo.

- 16 -

2.4 Personele vulling
Tabel 7: Vulling organieke arbeidsplaatsen voor militair personeel per 1 juli 2016*

Deze tabel geeft het vullingspercentage weer van functies voor de kerntaken1 van Defensie voor
militairen per 1 juli 2014, 2015 en 2016. Tevens bevat deze tabel een prognose van de vulling op 1
januari 2017. De vulling is daarbij afgezet tegen het functiebestand (formatie) zoals dat in het
formatieplan 2017-2021 is vastgelegd.

Grafiek I: Ontwikkeling organieke vulling militair personeel

Ontwikkeling vulling organiek MP
105,0%
100,0%
95,0%

%

90,0%
85,0%
80,0%
75,0%
70,0%
MP

1/7/10

1/1/11

1/7/11

1/1/12

1/7/12

1/1/13

1/7/13

1/1/14

1/7/14

1/1/15

1/7/15

1/1/16

1/7/16

1/1/17

86,3%

86,3%

86,9%

87,4%

81,5%

78,0%

76,9%

82,5%

91,4%

91,7%

93,4%

93,8%

90,7%

90,6%

De grafiek geeft de ontwikkeling weer van het vullingspercentage van functies voor de kerntaken
van Defensie voor militair personeel per zes maanden, inclusief een prognose van de vulling per 1
januari 2017.

1

Betreft de organieke functies van Defensie exclusief initiële opleidingen.
- 17 -

Tabel 8: Vulling organieke arbeidsplaatsen voor burgerpersoneel per 1 juli 2016*

Deze tabel geeft het vullingspercentage weer van de functies voor de kerntaken van Defensie voor
burgerpersoneel per 1 juli 2014, 2015 en 2016. Tevens bevat deze tabel een prognose van de
vulling op 1 januari 2017. De vulling is daarbij afgezet tegen het functiebestand (formatie) zoals
dat in het formatieplan 2017-2021 is vastgelegd.
Het CZSK heeft meer burgerpersoneel in dienst dan het aantal beschikbare functies. Dit komt
doordat een aantal lastig te vullen militaire functies worden gevuld met burgerpersoneel om kennis
en capaciteit te kunnen waarborgen. Het streven blijft echter deze functies met militair personeel
te vullen. Het CZSK heeft tijdens de reorganisatie besloten een aantal burgermedewerkers aan te
houden ter begeleiding van de invoering van het SAP-systeem en ter ondersteuning van het Project
IPW/Onderzeeboten. Zij zijn geplaatst op tijdelijke functies. De medewerkers, van wie dit jaar de
(tijdelijke) functie wordt opgeheven, worden begeleid naar een interne of externe herplaatsing.
Naar verwachting zal het vullingspercentage van organieke arbeidsplaatsen voor burgerpersoneel
bij de bestuursstaf dalen. Dit wordt veroorzaakt door een stijging van het aantal burgerfuncties bij
de bestuursstaf, terwijl vanaf 1 januari 2017 met de vulling kan worden gestart.Hierdoor geeft de
prognose op peildatum 1 januari 2017 een enigszins vertekend beeld. Bij het CLAS is iets
soortgelijks aan de hand.
Grafiek J: Ontwikkeling organieke vulling burgerpersoneel

Deze grafiek geeft de ontwikkeling van het vullingspercentage weer van de functies voor de
kerntaken van Defensie voor burgerpersoneel per zes maanden, inclusief een prognose van de
vulling per 1 januari 2017.

- 18 -

2.5 Prognose vulling
Defensiebreed is de vullingsgraad het afgelopen half jaar voor het eerst in jaren gedaald. Enerzijds
omdat het functiebestand inmiddels de in 2011 vastgestelde numerus fixus (NF) heeft bereikt en
niet verder krimpt. Anderzijds omdat de defensieonderdelen bewust de vulling hebben verlaagd als
tijdelijke maatregel om het personeelsbestand betaalbaar te houden. Hierbij worden de
operationele eenheden ontzien.
Tot slot blijft er defensiebreed sprake van een tekort aan onderhouds-, medisch (vooral Algemeen
Militaire Artsen) en IT-personeel. De maatregelen om voldoende vulling in deze
schaarstecategorieën te realiseren, kosten geld en hebben een directe weerslag op de
betaalbaarheid van het personeelsbestand. Met het herstel van de basisgereedheid zoals
aangekondigd in de begroting 2016 en de ontwerpbegroting 2017 zal de vulling vanaf 2017 weer
kunnen stijgen.

- 19 -

2.6 Personele samenstelling Defensie
Aan het aantal vrouwen en de verdeling man/vrouw zijn geen doelstellingen gekoppeld. De
overzichten in deze paragraaf zijn uitsluitend ter informatie opgenomen.
Tabel 9: Personele samenstelling Defensie incl. agentschappen per 1 juli 2016*(exclusief
reservisten)
Man

CZSK

CLAS

CLSK

KMar

BS

BP
MP
Subtotaal
BP
MP
Subtotaal
BP
MP
Subtotaal
BP
MP

Personen
1.903
6.743
8.646
1.865
15.504
17.369
736
5.907
6.643
239
4.906

VTE'n
1.888
6.743
8.631
1.846
15.504
17.350
703
5.907
6.610
232
4.906

Subtotaal

Vrouw
Personen
297
785
1.082
366
1.068
1.434
208
548
756
240
833

VTE'n
260
785
1.045
317
1.068
1.385
177
548
725
209
833

Totaal
Personen
VTE'n
2.200
2.148
7.528
7.528
9.728
9.676
2.231
2.163
16.572
16.572
18.803
18.735
944
880
6.455
6.455
7.399
7.335
479
441
5.739
5.739

5.145

5.138

1.073

1.042

6.218

6.180

BP

648

643

306

287

954

930

MP

707

707

53

53

760

760

1.355

1.350

359

340

1.714

1.690

Subtotaal
BP

3.648

3.582

1.818

1.503

5.466

5.084

CDC

MP
Subtotaal
BP

2.447
6.095
2.811

2.446
6.028
2.791

546
2.364
691

546
2.048
623

2.993
8.459
3.502

2.991
8.076
3.414

DMO

MP
Subtotaal
BP

707
3.518
11.850

707
3.498
11.684

34
725
3.926

34
657
3.377

741
4.243
15.776

741
4.155
15.061

Defensie

MP

36.921

36.920

3.867

3.867

40.788

40.786

TOTAAL

48.771

48.603

7.793

7.244

56.564

55.847

* Als gevolg van afrondingen kunnen er afwijkingen in de totalen ontstaan.

Tabel 10: Opbouw militair personeelsbestand per 1 juli 2016* (exclusief reservisten)
Man
Vrouw
Personen
VTE'n
Personen
VTE'n
Manschappen
12.013
12.013
1.101
1.101
Onderofficieren
16.652
16.652
1.671
1.671
Officieren
8.256
8.255
1.095
1.095
TOTAAL
36.921
36.920
3.867
3.867
* Als gevolg van afrondingen kunnen er afwijkingen in de totalen ontstaan.

Totaal
Personen
13.114
18.323
9.351
40.788

VTE'n
13.114
18.323
9.349
40.786

Tabel 11: Opbouw burger personeelsbestand per 1 juli 2016*
Man
Personen

VTE'n

Vrouw
Personen

VTE'n

Totaal
Personen
VTE'n

T/M SCHAAL 5

4.186

4.131

1.267

997

5.453

5.128

SCHAAL 6 T/M 8

3.017

2.976

1.264

1.103

4.281

4.078

SCHAAL 9 en hoger

4.647

4.577

1.395

1.277

6.042

5.854

TOTAAL

11.850

11.684

3.926

3.377

15.776

15.061

* Als gevolg van afrondingen kunnen er afwijkingen in de totalen ontstaan.

Tabel 12: Trend aandeel vrouwen in rang- en schaalgroepen 2012-2016 (exclusief
reservisten)
Militair personeel
Tot rang LTZ1/Majoor
Vanaf rang LTZ1/Majoor
Vanaf rang KTZ/Kolonel
Burger personeel
Tot schaal 10
Vanaf schaal 10
Vanaf schaal 14

1-7-2012

1-7-2013

1-7-2014

1-7-2015

1-7-2016

9,6%
7,4%
4,2%

9,5%
7,7%
4,0%

9,3%
8,5%
4,6%

9,3%
9,1%
4,3%

9,5%
9,6%
4,7%

26,5%
19,9%
11,4%

26,1%
19,8%
14,1%

25,7%
20,8%
14,4%

25,6%
21,8%
16,7%

25,8%
22,9%
18,1%

- 20 -

Als gevolg van de beleidsbrief 2011 heeft de afname van de totale omvang van Defensie zich ook in
2016 doorgezet. Sinds begin dit jaar is het personeelsbestand van Defensie gedaald met ruim 600
vte’n.
Het percentage vrouwen in de opbouw van het personeelsbestand is in de eerste helft van 2016
licht gestegen. Het aandeel vrouwen is in nagenoeg alle rang- en schaalgroepen toegenomen.
Defensie heeft eind 2015 het diversiteitscharter ondertekend en zich ten doel gesteld het aantal
vrouwen bij Defensie in 2016 te verhogen door de werving te intensiveren en door behoud en
doorstroom te bevorderen. Inmiddels is een speciale wervingscampagne gericht op vrouwelijke
militairen gestart. Het Dienstencentrum Werving en Selectie (DCWS) constateert een toename in
de belangstelling van vrouwen voor Defensie. Of dit leidt tot een toename, zal moeten blijken.

- 21 -

Tabel 13: Overzicht aantal reservisten per dienstonderdeel en OPCO.

Bezetting in aantallen
CZSK
CLAS
CLSK
KMar
BS
CDC
DMO
Totaal

KM
450
19
0
0
0
6
0
475

KL
0
3.862
0
0
10
132
0
4.004

KLU
0
17
440
0
0
1
0
458

KMar
0
2
0
157
0
0
0
159

Totaal
450
3.900
440
157
10
139
0
5.096

Tabel 14: Overzicht aantal reservisten per dienstonderdeel, per rangcategorie en
man/vrouw verdeling.

- 22 -

Tabel 15: Overzicht aantal reservisten per dienstonderdeel en leeftijdscategorie

Bezetting in aantallen
CZSK
CLAS
CLSK
KMar
BS
CDC
DMO
Totaal

Leeftijdscategorie
35-40
40-45
45-50

00-20

20-25

25-30

30-35

50-55

55-60

60+

0

3

12

25

78

99

140

71

21

1

Totaal
450

34

451

498

376

352

396

694

661

417

21

3.900

3

29

42

54

67

73

77

61

32

2

440

0

1

19

22

23

24

29

28

11

0

157

0

0

1

0

3

0

2

3

0

1

10

0

5

12

18

16

20

19

25

16

8

139

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

37

489

584

495

539

612

961

849

497

33

5.096

- 23 -

2.7 Leeftijd
Aan de verdeling over leeftijden zijn geen doelstellingen gekoppeld. De overzichten in deze
paragraaf zijn uitsluitend ter informatie opgenomen.
Grafiek K: Leeftijdsopbouw militair personeelsbestand

Leeftijdsopbouw MP per 1 juli 2015 en 2016
10.000
9.000
8.000
7.000
6.000
5.000
4.000
3.000
2.000
1.000
0

tot en met 19

20 - 24

25 - 29

30 - 34

35 - 39

40 - 44

45 - 49

50 - 54

55 - 59

60+

2015

924

7.333

8.876

6.479

4.095

3.671

3.773

4.819

1.900

3

2016

903

6.977

8.739

6.359

4.096

3.616

3.617

4.385

2.092

4

Grafiek L: Leeftijdsopbouw burger personeelsbestand

Leeftijdsopbouw BP per 1 juli 2015 en 2016
3.500
3.000
2.500
2.000
1.500
1.000
500
0

tot en met 19

20 - 24

25 - 29

30 - 34

35 - 39

40 - 44

45 - 49

50 - 54

55 - 59

60+

2015

8

163

560

1.348

1.618

2.027

2.336

3.259

3.055

2.097

2016

18

177

592

1.269

1.560

1.844

2.207

2.922

2.952

2.235

- 24 -

Grafiek M: Ontwikkeling gemiddelde leeftijd defensiepersoneel

Ontwikkeling gemiddelde leeftijd defensiepersoneel
50
Gemiddelde
leeftijd militair
personeel

47,4

47,6

47,7

47,9

48,0

47,9

48,0

48,0

48,0

48,0

48,0

48,0

48,1

47,3

47,9

47,1

34,3

34,3

34,4

34,4

34,4

34,4

34,6

34,5

34,6

34,6

34,8

34,8

35,0

34,9

35,0

35,0

45
Gemiddelde
leeftijd
burgerpersoneel

Leeftijd

40

35

30

25

3e KW 4e KW 1e KW 2e KW 3e KW 4e KW 1e KW 2e KW 3e KW 4e KW 1e KW 2e KW 3e KW 4e KW 1e KW 2e KW
2012 2012 2013 2013 2013 2013 2014 2014 2014 2014 2015 2015 2015 2015 2016 2016

Gemiddelde leeftijd militair personeel 34,3

34,3

34,4

34,4

34,4

34,4

34,6

34,5

34,6

34,6

34,8

34,8

35,0

34,9

35,0

35,0

Gemiddelde leeftijd burgerpersoneel

47,3

47,4

47,6

47,7

47,9

47,9

48,0

47,9

48,0

48,0

48,0

48,0

48,0

48,0

48,1

47,1

De gemiddelde leeftijd van militairen is het afgelopen half jaar constant gebleven. Bij
burgermedewerkers is de gemiddelde leeftijd licht gestegen met 0,1 jaar. De gemiddelde leeftijd,
die iets hoger ligt dan in 2012, heeft geen directe negatieve gevolgen voor de personele
gereedheid. Het heeft echter wel een opdrijvend effect op de personeelsuitgaven. Omdat de LOMleeftijd op grond van het bestaande overgangsbeleid voor de grootste groep militairen oploopt naar
60 jaar in 2022 en het overgangsbeleid naar een LOM-leeftijd van 62 jaar nog moet volgen, ligt
een daling niet in de rede.

- 25 -

2.8 Ziekteverzuim
Grafiek N: Overzicht gemiddeld ziekteverzuim over de eerste helft van 2016

Ziekteverzuim 1e helft 2016 in %
8,00
7,00
6,00
5,00
4,00
3,00
2,00
1,00
0,00

CZSK

CLAS

CLSK

KMAR

BS

CDC

DMO

Defensie

Militair

2,84

4,20

3,27

3,82

1,88

3,17

3,17

3,62

Burger

6,84

6,97

6,13

5,29

3,94

6,76

5,60

6,29

Totaal

3,75

4,54

3,65

3,94

3,03

5,56

5,18

4,37

In bovenstaande grafiek wordt per defensieonderdeel en per militair/burgerpersoneel het overzicht
ziekteverzuimpercentage over de eerste helft van 2016 weergegeven volgens de CBS-norm.
Tevens is het landelijk gemiddelde van alle bedrijfstakken (groene lijn) en de overheid (rode lijn),
gebaseerd op de meest recente cijfers van het CBS, weergegeven. Ten opzichte van de vorige
rapportage is het ziekteverzuim over de hele linie licht gestegen. Het gemiddeld ziekteverzuim bij
burgers is hoger dan het gemiddelde bij de overheid. Bij militairen ligt het percentage onder het
landelijk gemiddelde van alle bedrijfstakken. Het totale gemiddelde ziekteverzuim ligt lager dan het
gemiddelde bij de overheid.

Uit PICTURE-onderzoek (jaarrapportage 2015) blijkt dat de oorzaken van het verzuim voornamelijk
fysiek en psychologisch van aard zijn en dat gemiddeld 89 procent van de respondenten opgaf dat
de oorzaak niet in het werk lag.

- 26 -

2.9 Monitor werkbeleving
Grafiek O: Trends in vertrouwen, motivatie, tevredenheid en sollicitatiegedrag bij het
defensiepersoneel
90%
80%
70%
60%
50%
40%
30%
20%
10%
0%

Vertrouwen in de toekomst

Kw3 Kw4 Kw1 Kw2 Kw3 Kw4 Kw1 Kw3 Kw4 Kw1 Kw2 Kw3 Kw4 Kw1 Kw2 Kw3 Kw4 Kw1 Kw2
2011 2011 2012 2012 2012 2012 2013 2013 2013 2014 2014 2014 2014 2015 2015 2015 2015 2016 2016
25% 27% 25% 27% 26% 29% 32% 30% 35% 35% 37% 40% 41% 41% 40% 44% 47% 49% 49%

Gesolliciteerd buiten Defensie 13% 15% 12% 14% 15% 15% 13% 12% 14% 13% 11% 11% 11% 11% 11% 11% 11% 11% 11%
Gemotiveerd

59% 60% 60% 60% 60% 62% 62% 62% 66% 66% 73% 71% 71% 73% 73% 69% 69% 71% 71%

Tevreden

45% 55% 56% 58% 56% 62% 56% 64% 61% 60% 62% 64% 63% 63% 64% 68% 67% 77% 77%

Als onderdeel van de Monitor Werkbeleving Defensie worden elk kwartaal onder het personeel
metingen uitgevoerd over het vertrouwen in de toekomst, sollicitaties buiten Defensie, motivatie en
tevredenheid. Deze grafiek geeft weer hoe deze aspecten zich ontwikkelen sinds het derde kwartaal
van 2011. Vanaf 2013 is er sprake van een (licht) toenemend vertrouwen in de toekomst. Deze
positieve trend is in 2016 voortgezet. De motivatie bevindt zich de laatste jaren rond de 70
procent. Ook de tevredenheid is in de eerste helft van 2016 toegenomen.

- 27 -

DEEL 3: TOEZEGGINGEN
Dit deel bestaat uit informatie die de Tweede Kamer is toegezegd. Het betreft de volgende
toezeggingen:
•
•
•
•

Vullingspercentage schaarste categorieën
(Algemeen overleg van 1 juli 2015)
Dagelijkse ergernissen
(Wetgevingsoverleg 3 november 2014 en begrotingsbehandeling van 13 november 2014)
Uitspraak centrale raad van beroep over voorziening AOW-gat (brief van 27 juli 2016)
Wachttijden LZV-instellingen (Nota overleg veteranen van 20 juni 2016)

3.1 Vullingspercentages schaarstecategorieën
Op als schaarstecategorieën aangemerkte functiegebieden blijft de bezetting gedurende langere
tijd achter bij de geplande vulling. Dit kan meerdere oorzaken hebben, zoals een structureel lage
instroom, een structureel hoge irreguliere uitstroom, stagnatie in de doorstroom of een combinatie
van deze drie factoren. Een structureel lage instroom kan drie oorzaken hebben:
•
•
•

Er is schaarste op de arbeidsmarkt;
Er is geen schaarste op de arbeidsmarkt maar Defensie is niet aantrekkelijk genoeg als
werkgever
Er is geen schaarste op de arbeidsmarkt, er worden voldoende kandidaten geworven, de
uitval tijdens de opleiding is echter erg hoog, waardoor de werkelijke instroom op functie
achter blijft.

Bij het bepalen van schaarstecategorieën wordt onderscheid gemaakt in officieren (Off) en
onderofficieren (Ooff). De onderstaande percentages betreffen de verhouding tussen het aantal
functies dat gevuld is door militair personeel afkomstig uit een specifieke schaarstecategorie en het
totale aantal functies in die schaarstecategorie. Dit leidt tot het volgende overzicht:

Categorie

vulling

Bijzonderheden

Off Techniek & elektrotechniek

85%-90%

Schaarste op de arbeidsmarkt, blijvend
aandachtsgebied.

Off Luchtverkeersleiding en
gevechtsleiding

80%-85%

De werving is door gerichte campagnes sterk verbeterd.
De schaarste wordt veroorzaakt door een hoge
opleidingsuitval luchtverkeers- en gevechtsleiders en
een hogere irreguliere uitstroom door een aantrekkende
externe arbeidsmarkt bij de luchtverkeersleiders. Het
verbeterde wervingsresultaat zal, gelet op de duur van
de vakopleiding en de blijvend hoge opleidingsuitval pas
op langere termijn leiden tot een verbetering van de
vulling.

Off Communicatie en
Informatie Systemen (CIS)
Off Arts

85%-90%

Off Tandarts

60%-65%

Ooff B2 Vliegtuigavionica
Ooff Elektrotechniek (IVS/IDT)

85%-90%
80%-85%

Ooff B1 Vliegtuigmechanica
Ooff en korporaals
Gronduitrustingstechniek

85%-90%
75%-85%

Schaarste op de arbeidsmarkt, blijvend
aandachtsgebied.
Door een beperkte opleidingscapaciteit en een hogere
uitstroom door korte contracten blijft de vulling achter.
Schaarste op de arbeidsmarkt. De kleine aantallen in
deze beroepsgroep maakt dat irreguliere uitstroom van
een of meer tandartsen snel leidt tot verminderde
vulling. Er is ook een groot verloop door vertrek na
uitdienen van de dienverplichting.
Schaarste op de arbeidsmarkt.
Schaarste op de arbeidsmarkt. Instroomeis is verruimd.
Beperkte opleidingscapaciteit.
Schaarste op de arbeidsmarkt.
Schaarste op de arbeidsmarkt. Instroomeis is verruimd.

CLSK

65%-70%

- 28 -

CLAS
Off Techniek (genie en
verbindingsdienst)

85%-90%

Schaarste op de arbeidsmarkt.

Off Onderbouw (luitenant t/m
kapitein) Infanterie
Off Onderbouw (luitenant t/m
kapitein) Artillerie
Ooff Techiek technische dienst,
explosieven opruimingsdienst,
elektronisch systeem
technicus, schiet systeem
technicus(EOD, EST, SST)

85%-90%

Hoge opleidingsuitval tijdens de vaktechnische opleiding
leidt tot een verminderde instroom op functie.
Hoge opleidingsuitval en minder interesse vanuit de
arbeidsmarkt.
Schaarste op de arbeidsmarkt, vaak interne doorstroom
wat een langere opleidingstijd vereist.

Ooff Artillerie en Infanterie

85%-90%

Manschappen Infanterie

80%-85%

Off Arts

70%-75%

Off Tandarts

70%-75%

75%-80%
80%-85%

Hoge opleidingsuitval. Lagere doorstroom vanuit VeVa
(veiligheid en vakmanschap).
Hoge opleidingsuitval. Lagere doorstroom vanuit VeVa
(veiligheid en vakmanschap).
De werving is sterk verbeterd. Door een beperkte
opleidingscapaciteit en een hogere uitstroom door korte
contracten blijft de vulling achter.
De kleine aantallen in deze beroepsgroep maakt dat
irreguliere uitstroom van een of meer tandartsen snel
leidt tot verminderde vulling.

CZSK
Off Onderbouw (LTZ2 – LTZ2
OC) (Wapen-)Techniek

60%-75%

Schaarste op de arbeidsmarkt is een blijvend
aandachtsgebied en de irreguliere uitstroom is hoog.

Off (Kapitein) Mariniers

60%-65%

Verhoogde irreguliere uitstroom en recente reorganisatie
heeft geleid tot toename in formatie op niveau KAPT en
het kost tijd om deze formatie te vullen.

Off (Majoor) Mariniers

85%-90%

Off Onderbouw (LTZ2OC/LTZ1)
Zeedienst
Off (LTZ1) Logistiek
Deelgebied financiën
Deelgebied MATLOG
Operationele Dienst
(SGTOperaties)
Ooff (Wapen-)Techniek (KPL –
SGT)

70%-75%

50%-55%
75%-80%
70%-75%

Ooff Luchtvaarttechniek (KPL)
Korporaal Mariniers

70%-75%
75%-80%

60%-70%

Een tekort aan Commando Centrale Officieren wordt
veroorzaakt door een beperkte opleidingscapaciteit.
Verhoogde irreguliere uitstroom

Door een beter beheer en vulling van de relevante
loopbaanopleidingen wordt het tekort ingelopen.
Hoge irreguliere uitstroom door aantrekkende
arbeidsmarkt.
Schaarste op de arbeidsmarkt.
Er zijn niet genoeg opgeleide MARNS 1 om dit tekort
snel te kunnen inlopen.

Een deel van de onderbezetting in de bovenstaande schaarstecategorieën wordt op alternatieve
wijze gevuld. Alternatieve vulling omvat onder meer externe inhuur, nadienende militairen, de
tijdelijke inzet van burgerpersoneel, reservisten of personeel dat nog in opleiding is.

- 29 -

3.2 Dagelijkse ergernissen
Tijdens het WGO-Personeel in 2014 is toegezegd een top-tien van ergernissen met de Kamer te
delen. In de vorige P-rapportage is een update van deze lijst opgenomen. In deze rapportage
komen de nog resterende punten aan de orde en de stand van zaken per 15 augustus jl.
De in 2013 geïnventariseerde ergernissen (toen nog: ‘dissatisfiers’) zijn voor een groot deel
weggewerkt. De ‘menselijke consequenties’ van beleidskeuzes vooraf in ogenschouw nemen, is een
van de manieren waarop Defensie het strategische aandachtpunt ‘Goed werkgeverschap’ invulling
wil geven. Een andere is te voorzien in kennis en kunde op de werkvloer om kleinschalige
innovaties en andere praktische manieren verbeteringen te helpen realiseren. Ook zo kunnen
ergernissen worden weggenomen of, beter nog voorkomen.
Daarnaast blijft Defensie actief werken aan het wegnemen van ergernissen. Omdat kleine
ergernissen kunnen ontstaan waar mensen in het dagelijks werk tegenaan lopen, investeert
Defensie gericht in het probleemoplossend vermogen van medewerkers. Ook wordt er meer
‘ruimte’ gecreëerd om alledaagse problemen zélf te kunnen oplossen en zo ergernissen te
voorkomen. In gevallen dat problemen niet kunnen worden opgelost, is het van belang de pijn
zoveel mogelijk te verzachten en te streven naar wederzijds begrip.
Recreatieve internetvoorzieningen
Nieuwe contracten met providers en de aanleg van (glasvezel)infrastructuur hebben ertoe geleid
dat op veel locaties significant meer bandbreedte beschikbaar is gekomen. Onderzocht is welke
investeringen nodig zijn voor significante verbetering van (recreatief) internet aan boord van
schepen. Deze bleken aanzienlijk en daarvoor ontbreekt momenteel de budgettaire ruimte. Dit
geldt ook voor de jaarlijkse exploitatielasten van intensiever internetgebruik die dan zouden
ontstaan.
Loslaten sollicitatieplicht onderbouw
In maart 2015 hebben de centrales hun steun voor deze maatregel in principe bevestigd. Er kon
echter geen overeenstemming worden bereikt over de reikwijdte en de wijze van uitvoering door
de defensieonderdelen. Daarom is besloten het onderwerp mee te nemen bij de doorontwikkeling
van het FPS. Dit maakt deel uit van de lopende onderhandelingen over een nieuw
arbeidsvoorwaardenakkoord.
Kwaliteit en beschikbaarheid loopbaanbegeleiding
Om de dienstverlening aan het personeel te verbeteren zijn reeds 58 VTE toegevoegd aan de
Divisie Personeel & Organisatie Defensie van het CDC.
Faciliteiten genetwerkt samenwerken
De grootste ergernissen op dit punt zijn opgelost, bijvoorbeeld met betrekking tot toegang tot een
beveiligde werkomgeving vanuit huis. Hinderlijke tekortkomingen in het zogenaamde ‘telestick’
systeem zijn opgelost, evenals de aanvankelijke incompatibiliteit ervan met Apple-apparatuur. De
stand der techniek vormt de maatstaf voor de wensen en verwachtingen van gebruikers. Defensie
onderzoekt permanent de toepasbaarheid van nieuwe technieken en het toepasbaar maken ervan
binnen het beveiligde netwerk.
Aankopen of bestellen dagelijkse goederen en diensten
Deze ergernis betrof de moeizame verwerving van incidentele maar ‘dagelijkse’ goederen en
diensten voor de ondersteuning van de bedrijfsvoering, veelal met een waarde van minder dan
€1.250=. Een vereenvoudigde procedure is succesvol getest op Vliegbasis Eindhoven en in Oirschot
en wordt vervolgens overal bij Defensie ingevoerd.

- 30 -

3.3 Uitspraak centrale raad van beroep (voorziening AOW-gat)
De Centrale Raad van Beroep heeft op 18 juli jl. geoordeeld dat het beëindigen van
wachtgelduitkeringen van voormalige burgermedewerkers bij het bereiken van de leeftijd van 65
een verboden onderscheid naar leeftijd oplevert. De voorziening die met de vakcentrales is
afgesproken zou ontoereikend zijn. De Raad oordeelt dat de voormalige burgerambtenaren bij de
beëindiging van het wachtgeld zijn geconfronteerd met een inkomstenderving die te groot is in
verhouding tot het wachtgeld. De maandelijkse tegemoetkoming die op de voorziening berust, is
netto lager dan een reguliere AOW-uitkering. Verder kan naar het oordeel van de Raad van
betrokkenen in redelijkheid niet worden gevraagd dat zij gebruikmaken van de mogelijkheid hun
ABP-pensioen eerder te laten ingaan.
In de zaken waarop de uitspraken betrekking hebben, worden nieuwe besluiten genomen. Ook is
Defensie met de vakcentrales in overleg over de gevolgen van de uitspraak voor de voorziening
AOW-gat.

- 31 -

3.4 Wachttijden LZV-instellingen

De LZV-rapportage met betrekking tot de wachttijden voor toegang tot de LZV-keten wordt elk
kwartaal aangeleverd aan de Raad voor civiel-militaire Zorg en Onderzoek en toegelicht door de
voorzitter van het LZV.
Deze rapportage omvat twee wachttijdregistraties:
a.

b.

Eerste intakegesprek (eerstelijns gespecialiseerd maatschappelijk werk Dienstencentrum
Bedrijfsmaatschappelijk Werk (DC BMW) of de Basis) na aanmelding bij het Veteranenloket
Basis Aanmeld Punt (BAP)
Eerste contact na aanmelding bij een tweedelijns GGZ instelling (LZV partner)

Met deze gegevens wordt de eerdere toezegging tijdens het notaoverleg Veteranen van 20 juni jl.
gestand gedaan.
De vastgestelde criteria voor deze wachttijdregistraties zijn:
BEOORDELINGSCRITERIA TOEGANGSTIJDEN
1e intakegesprek na aanmelding BAP

< 14 dgn

14-21 dgn

?

> 21 dgn

X

1e face-to-face contact na aanmelding GGZ inst.

< 14 dgn

14-21 dgn

?

> 21 dgn

X

Indien de indicaties op oranje of rood staan is dit aanleiding voor de Manager Ketenregie en/of het
Dagelijks Bestuur van het LZV om in actie te komen.
Rapportage aan de Raad voor civiel-militaire Zorg en Onderzoek van30 juni 2016:

1e intakegesprek na aanmelding BAP
1e face-to-face contact na aanmelding GGZ inst.

X

?

De oplopende wachttijd bij Centrum 45 en het Sinaï Centrum is te wijten aan een tijdelijke
fluctuatie in het personeel en daarmee een tijdelijk lagere behandelcapaciteit. Ook is sprake van
een toename van het aantal aanmeldingen. Om de wachttijden te verkorten zijn er
voorrangsafspraken gemaakt voor acute behandelingen. Daarnaast vindt er tussen de LZV
instellingen wachtlijstbemiddeling plaats. Waar mogelijk worden cliënten gelijkwaardige
behandelingen aangeboden bij andere instellingen met een kortere wachttijd.

- 32 -

VICTAS

VIBU

de
Waag

Sinai
centrum

PTC
Zuid

MGGZ

GGZ
Drenthe

Centru
m 45

de Basis

DC BMW

TOEGANGSTIJDEN ZORG