Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

32 013

Toekomst financiële sector

Nr. 248

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ECONOMISCHE ZAKEN
EN KLIMAAT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 14 juni 2021
Begin juni heeft de Europese Commissie de uitwerking van de Europese
Taxonomie ten aanzien van klimaatmitigatie en -adaptatie formeel
aangenomen.1 De EU-taxonomie maakt onderdeel uit van het Europese
actieplan duurzame groei financieren.2
Deze eerste uitwerking van de EU-taxonomie is onderdeel van een breder
duurzaam financieringspakket van de Commissie3, dat bestaat uit een
voorstel Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD), amenderende gedelegeerde handelingen over rapportagevereisten, en de
voorliggende gedelegeerde handeling. Over het CSRD-voorstel volgt
separaat een BNC-fiche. Ten aanzien van gedelegeerde handelingen is het
niet gebruikelijk dat de Kamer een appreciatie toegaat. Gelet op het feit
dat over de overkoepelende mededeling geen separaat BNC-fiche zal
worden opgesteld, aangezien dit een chapeau mededeling is voor het
CSRD-voorstel en de gedelegeerde handeling, en gelet op de relevantie
van en de belangstelling voor het onderwerp EU-taxonomie, wordt uw
Kamer bij uitzondering per brief over de gedelegeerde handeling
geïnformeerd. In deze brief informeer ik uw Kamer, mede namens de
Minister van Financiën over deze uitwerking, geplaatst in de bredere
context van de EU-taxonomie, en het vervolg van dit traject inclusief de
Nederlandse inzet daarin.

1

Deze uitwerking geschiedt op basis van de taxonomie-verordening in de vorm van gedelegeerde handelingen, waarover uw Kamer reeds is geïnformeerd in de Kamerbrief met uitkomst
onderhandelingen taxonomie-verordening: Kamerstuk 32 013, nr. 230. Vanaf deze formele
adoptie van de gedelegeerde handeling begint een non-objection periode van vier maanden
(die nog verlengd kan worden met twee maanden), waarin de lidstaten de gedelegeerde
handeling met een blokkerende meerderheid in zijn geheel kunnen verwerpen. Als tijdens de
non-objection periode geen bezwaar van het Europees parlement of de Europese Raad volgt,
dan wordt daarmee automatisch het akkoord aan de Europese Commissie afgegeven.
2
Zie voor dit actieplan Kamerstuk 22 112, nr. 2545.
3
Zie https://ec.europa.eu/info/publications/210421-sustainable-finance-communication_en.

kst-32013-248
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2021

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 32 013, nr. 248

1

Taxonomie algemeen
De EU-Taxonomie is een classificatie van duurzame economische
activiteiten, bedoeld voor vrijwillig gebruik door de private markt voor
financieringen. Dit beoogt het spreken van één taal over duurzaamheid te
vergemakkelijken, en te voorkomen dat private investeringen als
duurzaam worden aangemerkt, als deze in feite niet in lijn zijn met de
lange termijn EU-milieudoelstellingen (het zogenaamde «groenwassen»).
Met de EU-taxonomie wordt bepaald welke investeringen in economische
activiteiten op basis van zes milieudoelstellingen als duurzaam kunnen
worden bestempeld, te weten:
(1) Klimaatmitigatie
(2) Klimaatadaptatie
(3) Duurzaam gebruik en bescherming van water en mariene hulpbronnen
(4) Transitie naar een circulaire economie
(5) Preventie en beheersing van vervuiling
(6) Bescherming en het herstel van biodiversiteit en gezonde ecosystemen
Om als duurzaam te worden bestempeld onder de EU-taxonomie, moet
een economische activiteit in substantiële mate bijdragen aan een of meer
van de zes milieudoelstellingen en geen significante schade opleveren
voor een van de andere milieudoelstellingen. Zowel de substantiële
bijdrage als significante schade wordt uitgewerkt in technische beoordelingscriteria. De EU-taxonomie wordt ontwikkeld op basis van de meest
recente wetenschappelijke inzichten. Het gebruik van deze «taal» is
vrijwillig en daarom kunnen deze hierin opgenomen vereisten voor
substantiële bijdragen op sommige gebieden verder gaan dan de
relevante Europese wetgeving. De EU-taxonomie is technologie-neutraal,
op voorhand worden geen duurzame technologieën uitgesloten van
opname daarin.4
De EU-taxonomie-verordening5 vraagt van financiële instellingen en
bedrijven die onder de toepassing van de Richtlijn niet-financiële
rapportage vallen, dat zij rapporteren over in hoeverre hun investeringen
en activiteiten in lijn zijn met de EU-taxonomie. Daarnaast zullen er in de
toekomst vrijwillige Europese standaarden voor duurzame financiële
producten worden ontwikkeld op basis van de EU-taxonomie. Ook zal de
EU-taxonomie een belangrijke basis vormen voor andere Europese
rapportagevereisten, zoals bijvoorbeeld de toekomstige Corporate
Sustainability Reporting richtlijn.
Uitwerking t.a.v. klimaatmitigatie en -adaptatie
De recent vastgestelde uitwerking van technische beoordelingscriteria
betreft de eerste twee milieudoelstellingen van de EU-taxonomie.6 In
algemene zin is het kabinet tevreden met het grondige proces dat de
Commissie heeft gevolgd om tot deze gedelegeerde handeling te komen,
net als met het algehele ambitieniveau van deze uitwerking.

4

Met uitzondering van vaste fossiele brandstoffen, die in de taxonomie-verordening zijn
uitgesloten (art. 19-3).
5
Verordening (EU) 2020/852 van 18 juni 2020, betreffende de totstandbrenging van een kader ter
bevordering van duurzame beleggingen en tot wijziging van Verordening (EU) 2019/2088.
6
Deze uitwerking geschiedt op basis van de taxonomie-verordening in de vorm van gedelegeerde handelingen, waarover uw Kamer reeds is geïnformeerd in de Kamerbrief met uitkomst
onderhandelingen taxonomie-verordening: Kamerstuk 32 013, nr. 230.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 32 013, nr. 248

2

Klimaatmitigatie
De uitwerking t.a.v. klimaatmitigatie betreft 88 economische activiteiten in
negen sectoren.7 Onderstaand zijn enkele belangrijke elementen uitgelicht
die tijdens de onderhandelingen over de uitwerking van de gedelegeerde
handeling tussen de lidstaten en de Commissie tot discussies hebben
geleid. Dit betreft echter geen uitputtend overzicht. De Commissie heeft
besloten later nader terug te komen op een aantal sectoren en activiteiten,
die nu om verschillende redenen nog niet gereed waren om te worden
opgenomen in de uitwerking. Naar verwachting zal de Commissie na de
zomer met een aanvullende uitwerking komen op deze sectoren en
activiteiten.
Zo is de sector landbouw nu niet opgenomen in de uitwerking, en zal deze
sector worden opgepakt na de herziening van het Gemeenschappelijk
Landbouwbeleid.
In de huidige technische uitwerking wordt voor elektriciteitsproductie een
drempelwaarde gehanteerd van 100gram CO2/kWh, waarbij de uitstoot
gemeten wordt over de hele levenscyclus (LCA). Elektriciteitsproductie
onder deze drempelwaarde wordt duurzaam geacht. In de praktijk halen
aardgascentrales die drempelwaarde niet. Eerder gelekte conceptuitzonderingen t.a.v. elektriciteitsopwekking op basis van aardgas, zitten
niet in deze uitwerking. De Commissie heeft aangekondigd op het
onderwerp aardgas later dit jaar terug te komen. Zoals reeds aangegeven
is het kabinet voorstander van een technologie-neutrale EU-taxonomie,
waarin economische activiteiten aan de hand van wetenschappelijke
criteria worden beoordeeld en wil het kabinet voorts vasthouden aan de
huidige drempelwaarde van 100gram CO2/kWh.
De criteria ten aanzien van productie van waterstof zijn op basis van o.a.
Nederlandse input iets versoepeld ten opzichte van een eerdere conceptuitwerking. Bij de toe te passen drempelwaarde in de EU-taxonomie
(3tCO2eq/tH2) is productie van blauwe waterstof (op basis van fossiele
brandstof) met hoge mate (~90%) van CO2-afvang mogelijk. In de meeste
gevallen is dit alleen technisch/economisch haalbaar voor installaties die
specifiek zijn ontworpen voor hoge mate van CO2-afvang. Het kabinet is
positief dat de drempelwaarden ten aanzien van productie van waterstof
zijn versoepeld, maar had deze gezien de beoogde rol van (blauwe)
waterstof graag nog iets flexibeler gezien. De taxonomie kan een rol
spelen in het faciliteren van private investeringen in waterstof en kan
daarmee een positief effect hebben op de verdere ontwikkeling van deze
markt.
De uitwerking ten aanzien van zowel bosbouw als bioenergie is
opgenomen met iets afgezwakte criteria t.o.v. eerdere concepten en
sluiten grotendeels aan op de criteria in o.a. REDII-wetgeving. Volgens de
Commissie kunnen deze criteria na herziening van respectievelijk de REDII
en de EU Forest Strategy worden aangescherpt.
Europese bossen vervullen functies die de landsgrenzen overstijgen.
Daarmee vervullen bossen dus een rol voor de gehele EU en dus ook voor
Nederland. Veel beleidsvelden zoals klimaat, energie, biodiversiteit en
groene economie hebben invloed op bossen en spelen bossen een rol bij
het realiseren van betreffende beleidsdoelstellingen. Effectief duurzaam
bosbeheer is gebaat bij coherentie tussen deze beleidsvelden. Duurzaam
7

De gedelegeerde handeling is te vinden via https://eur-lex.europa.eu/
resource.html?uri=cellar:d84ec73c-c773–11eb-a925–01aa75ed71a1.0010.02/
DOC_2&format=PDF.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 32 013, nr. 248

3

bosbeheer, via een geïntegreerde aanpak met gelijkwaardige aandacht
voor ecologische, economische en sociale aspecten, is uitgangspunt van
het Nederlandse nationale en internationale beleid. Het kabinet
verwelkomt daarom het voornemen van de Europese Commissie om dit
jaar een EU-bossenstrategie uit te brengen.
Nederland heeft eerder t.a.v. de REDII ingezet op aansluiting bij de daarin
opgenomen criteria. Na herziening van de REDII zal de inzet voor de
gerelateerde taxonomie-criteria worden bezien. Met betrekking tot
duurzame investeringen in bossen is de EU-Taxonomie een belangrijk
hulpmiddel voor het identificeren van criteria voor groene investeringen
in de bosbouwsector. Het kabinet vindt het van belang dat in het kader
van de EU Bossenstrategie de verschillende criteria voor duurzaam
bosbeheer in de instrumenten van de EU, zoals LULUCF-Verordening8,
REDII en de EU-taxonomie meer met elkaar in overeenstemming worden
gebracht.
Het valt het kabinet op dat de gelegeerde verordening geen activiteiten
voor de luchtvaart bevatten (met uitzondering van luchthavens) en dat de
opgenomen criteria voor de scheepvaart nog steeds onvoldoende recht
doen aan de transitiefase naar emissieloze scheepvaart die deze sector te
wachten staat. Het gevolg hiervan is dat investeringen in de luchtvaart
momenteel niet als duurzaam bestempeld worden. Het kabinet acht de
criteria in de scheepvaart te streng, waardoor investeringen op basis van
de meest schone technologieën die de komende jaren voorhanden zijn,
buiten de boot vallen. Het kabinet zal de Commissie blijven verzoeken om
met aanvullende, realistischer criteria te komen voor de luchtvaart en
scheepvaart, zodat private financiering optimaal benut kan worden voor
de noodzakelijke energietransitie in deze sectoren.
Klimaatadaptatie
De uitwerking t.a.v. klimaatadaptatie betreft 95 economische activiteiten in
13 sectoren.9 Van een substantiële bijdrage aan klimaatadaptatie is sprake
als maatregelen zijn genomen om de belangrijkste klimaatrisico’s die aan
een specifieke activiteit kleven te reduceren. Dit vereist dat de risico’s in
kaart zijn gebracht die gedurende de gehele duur van de activiteit kunnen
optreden en de mogelijke maatregelen om die risico’s te voorkomen of de
effecten ervan te verminderen. De eisen die aan activiteiten worden
gesteld zijn uiteraard afhankelijk van de specifieke kenmerken van de
verschillende activiteiten. Wel zijn er een aantal algemene vereisten aan
de te nemen maatregelen te noemen. Zo mogen de maatregelen die
worden geïmplementeerd geen negatief effect hebben op andere
adaptatie inspanningen of het bestaande niveau van klimaatadaptie
aantasten. De maatregelen dienen in overeenstemming te zijn met
algemene en sectorale lokale, regionale en nationale adaptatieplannen en
-strategieën.
De gedelegeerde handeling ter uitwerking van de EU-taxonomie klimaatadaptatie sluit aan bij de EU-klimaatadaptatiestrategie die de Europese
Commissie op 24 februari 2021 heeft gepubliceerd.10 De EU-taxonomie
8

LULUCF staat voor Land Use, Land Use Change and Forestry: https://eur-lex.europa.eu/legalcontent/NL/TXT/PDF/?uri=CELEX:32018R0841&from=LV.
De gedelegeerde handeling is te vinden via https://eur-lex.europa.eu/
resource.html?uri=cellar:d84ec73c-c773–11eb-a925–01aa75ed71a1.0010.02/
DOC_3&format=PDF.
10
Mededeling van de Commissie aan het Europees parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio’s; Een klimaatveerkrachtig Europa tot
stand brengen – de nieuwe EU-strategie voor aanpassing aan de klimaatverandering
(COM(2021) 82 final).
9

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 32 013, nr. 248

4

draagt bij aan het vergroten van het bewustzijn omtrent klimaateffecten
en de noodzaak tot het nemen van mitigatie- en adaptatie maatregelen. In
de EU-klimaatadaptatiestrategie is aangegeven dat aanpassing aan
klimaatadaptatie niet uitsluitend een kostenpost vormt, maar een
investering is voor de toekomst. De EU-taxonomie maakt van de
uitvoering hiervan een belangrijk deel uit en het kabinetstreven is gericht
op een ambitieuze uitwerking van de EU-taxonomie voor klimaatadaptatie.
De gedelegeerde handeling ziet op een beoordeling van de bijdragen van
individuele activiteiten aan klimaatadaptatie en draagt zo bij aan het halen
van de nationale doelstelling om Nederland in 2050 klimaatbestendig en
waterrobuust te hebben ingericht.11
Vervolgproces
Nederland blijft via de Member States Expert Group aangesloten op de
verdere ontwikkeling van de EU-taxonomie. Daarbij zal in hoofdlijnen
telkens worden gepleit voor een technologie-neutrale EU-taxonomie,
waarin economische activiteiten aan de hand van wetenschappelijke
criteria worden beoordeeld.
Zoals reeds eerder gecommuniceerd12, heeft de Commissie het Joint
Research Centre (JRC) van de Europese Commissie verzocht een
technisch adviesrapport te schrijven over de «do no significant harm»aspecten van kernenergie. Dit rapport is eind maart gepubliceerd en aan
twee groepen experts voorgelegd voor een review. Daarna neemt de
Commissie op basis van deze stukken een beslissing of kernenergie onder
de EU-taxonomie wordt gebracht.
Op het terrein van klimaatmitigatie zal de Commissie naar verwachting na
de zomer terugkomen op de genoemde onderdelen: kernenergie;
landbouw; bosbouw en bioenergie; en de rol van aardgas. Eerder gaf de
Commissie aan dat het proces rondom kernenergie in juni zou worden
afgerond. De Commissie heeft de timing gewijzigd en zal na de zomer
terugkomen op alle openstaande punten van de taxonomie. Voor
activiteiten die door de Commissie in de EU-taxonomie worden
opgenomen, komt de Commissie met een aanvullende uitwerking in een
gedelegeerde handeling.
Daarnaast zal de Commissie zich komende periode o.a. richten op de
technische uitwerking van milieudoelstellingen 3 t/m 6. Voor het einde van
het jaar neemt de Commissie daar gedelegeerde handelingen over aan.
Rond de zomer zullen hierover tevens publieke consultaties over
plaatsvinden.
Voorts zullen de technische beoordelingscriteria van de EU-taxonomie
door de Europese Commissie op advies van het Platform regelmatig
(tenminste elke drie jaar) opnieuw worden beoordeeld en zo nodig
worden herzien of aangescherpt.
De Staatssecretaris van Economische Zaken en Klimaat,
D. Yeşilgöz-Zegerius

11
12

Nationaal Deltaprogramma 2021, Bijlage bij Kamerstuk 35 570 J, nr. 4.
Kamerbrief Minister EZK 22 april 2021 – beantwoording schriftelijk overleg Energieraad
22 april.
Kamerstuk 21 501-33, nr. 853.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 32 013, nr. 248

5