Bijlage uitvoering moties en toezeggingen voorjaar 2016
1. Moties

Nr.
1.

Betreft
Verzoekt om de termijn voor
verplichte kantoorroulatie zo
snel mogelijk in de Nederlandse
wetgeving vast te stellen op
tien jaar (in combinatie met een
termijn voor partnerroulatie na
vijf jaar en een
afkoelingsperiode van vier
jaar).

Vindplaats
VAO Evaluatie
Wet toezicht op
financiële
verslaggeving
d.d. 20-5-2014
(Kamerstukken
II, 2013/14, 32
681, nr. 5)

2.

Te onderzoeken in hoeverre de
privacy, door nieuwe
ontwikkelingen in de markt van
het betalingsverkeer, wordt
geraakt en in hoeverre de Wet
bescherming persoonsgegevens
nog afdoende bescherming
biedt om de privacy van
rekeninghouders te garanderen.

VAO
Betalingsverkee
r 20 mei 2015
(Kamerstukken
II, 2014/15, 27
863, nr. 60)

Moties
Reactie
In de Wijzigingswet Financiële Markten 2016 is geregeld dat de Nederlandse verplichte
kantoorroulatie niet in werking zal treden, waardoor het regime van de EU-Verordening geldt.
De termijnen daarin komen overeen met die in de motie. De partnerroulatie wordt gewijzigd
conform de motie in de Wijzigingswet Financiële Markten 2016, die in werking is getreden
per 1 januari 2016 (Staatsblad 2015, 428).

Tijdens het VAO betalingsverkeer op 20 mei 2015 is een motie ingediend door de leden
Merkies (SP) en Nijboer (PvdA), welke is aangenomen op 26 mei 2015 (Kamerstuk 27 863,
nr. 60). In deze motie verzoeken genoemde leden de regering om te onderzoeken in
hoeverre de privacy wordt geraakt door nieuwe ontwikkelingen in de markt voor het
betalingsverkeer en in hoeverre de Wet bescherming persoonsgegevens nog afdoende
bescherming biedt om de privacy van rekeninghouders te garanderen. Tijdens het VAO is
door mij toegezegd dat ik bij de uitvoering van deze motie de Europese ontwikkelingen
inzake de privacyverordening wil betrekken, alsook het College bescherming
persoonsgegevens (vanaf 1 januari 2016 Autoriteit Persoonsgegevens) en het onderzoek van
het Maatschappelijk Overleg Betalingsverkeer (MOB) naar de opvattingen van Nederlanders
ten aanzien van het gebruik van betaalgegevens door banken en andere partijen.
Daarnaast zal de Algemene verordening gegevensbescherming ook van toepassing zijn op
verwerkingen van persoonsgegevens door verantwoordelijken die niet in de EU zijn
gevestigd, maar die gerelateerd zijn aan het aanbod van goederen en diensten aan
betrokkenen die zich in de EU bevinden. Daaruit volgt dat ook betaaldienstverleners uit derde
landen die actief zijn op de Europese markt de verordening zullen moeten naleven en de
Europese consument de bescherming van de verordening jegens deze dienstverleners kan
inroepen. De verordening voorziet in de nodige toezichts- en handhavingsbevoegdheden.
Naast de toegang van betaaldienstverleners tot betaalrekeningen voor het verlenen van door
de betaaldienstgebruiker uitdrukkelijk gevraagde betaaldiensten, vormt ook het gebruik van

betaalgegevens door betaaldienstaanbieders voor marketingdoelen een punt dat raakt aan de
privacy van rekeninghouders. In opdracht van het Maatschappelijk Overleg Betalingsverkeer
(MOB) heeft in de tweede helft van 2015 onderzoek plaatsgevonden naar de opvattingen van
Nederlanders ten aanzien van het gebruik van betaalgegevens door banken en andere
partijen, zoals Google en Apple. Het onderzoeksrapport is te raadplegen via onderstaande
link1. De conclusie van het onderzoek is – kort samengevat – dat Nederlanders het
commercieel gebruik van betaalgegevens door banken slechts in geringe mate accepteren.
Het gebruik van betaalgegevens voor algemene, niet-commerciële doelen, zoals het
nakomen van de zorgplicht, beveiliging en verbetering van de service is meer geaccepteerd.
In de komende periode zal het MOB een nadere verkenning uitvoeren naar de mogelijke
impact van nieuwe wetgeving, zoals de PSD2-richtlijn, op het gebruik van betaalgegevens.
Verder heb ik de Autoriteit Persoonsgegevens geïnformeerd over de ontwikkelingen in de
markt voor het betalingsverkeer en over de inhoud van de motie. De Autoriteit
Persoonsgegevens stelt in haar reactie – kort samengevat - dat geen specifieke wetgeving
nodig is in verband met de ontwikkelingen in de markt voor het betalingsverkeer en dat ook
nieuwe partijen, evenals reeds gevestigde partijen, moeten voldoen aan de geldende
privacywetgeving. Verder wijst de Autoriteit Persoonsgegevens in haar reactie op de in de
huidige Wet bescherming persoonsgegevens vastgelegde beginselen van de bescherming van
persoonsgegevens en stelt dat deze in het MOB-onderzoek naar het gebruik van
betaalgegevens als het ware nog eens zijn bevestigd. Een kopie van de reactie van de
Autoriteit Persoonsgegevens is als bijlage bij deze brief gevoegd.
Gelet op het vorenstaande is aanpassing van de huidige regelgeving aan de ontwikkelingen in
het betalingsverkeer niet nodig. Zodra de nieuwe Algemene verordening
gegevensbescherming in werking treedt geldt deze rechtstreeks in de Nederlandse
rechtsorde.

2. Toezeggingen

Nr.
1.

Betreft
Geschiktheid en
betrouwbaarheid. Toegezegd is

Vindplaats
WGO
Wijzigingswet

Toezeggingen
Reactie
DNB heeft mij laten weten dat in totaal 516 leidinggevenden uit het zogenaamde tweede
echelon zijn getoetst op betrouwbaarheid. DNB heeft in een aantal gevallen nadere

http://www.dnb.nl/binaries/Motivaction,%20Opvattingen%20van%20Nederlanders%20ten%20aanzien%20van%20het%20gebruik%20va..._tcm46333931.pdf?2016032308
1

om aan de Tweede Kamer te
rapporteren over (a) de
uiteindelijke omvang van de
groep personen die op grond
van de wijziging van de
bepalingen omtrent
geschiktheid en
betrouwbaarheid is getoetst
(tweede echelon) en (b) wat de
resultaten op geaggregeerd
niveau zijn van deze toetsingen.

financiële
markten 8
september 2014
(Kamerstukken
II, 2014/15, 33
918, nr. 14)

schriftelijke informatie opgevraagd bij de betrokken persoon. Bij geen van de personen was
het nodig om een gesprek te hoeven voeren om nadere informatie te krijgen ten behoeve
van de betrouwbaarheidstoetsing. Deze 516 personen waren voor het overgrote deel zittende
leidinggevenden.
Afgesproken was dat een volledige geschiktheidstoetsing door DNB zou worden gedaan als
signalen (uit onder meer de betrouwbaarheidstoets) daar aanleiding toe gaven. Bij geen van
de 516 personen is aanleiding gevonden om over te gaan tot een volledige toetsing door DNB
op geschiktheid. Een tiental beoordelingen is op dit moment nog in behandeling. Dit betreft
voor een groot deel leidinggevenden die pas eind 2015 bij DNB zijn aangemeld.
Bij betrouwbaarheidstoetsingen wordt in minder dan 1% van de gevallen geoordeeld dat
twijfel bestaat over de betrouwbaarheid. Dat geldt zowel bij toetsingen van personen uit het
tweede echelon als bij bestuurders en commissarissen. Bij de personen uit het tweede
echelon ligt het percentage significant onder die 1%.

2.

Naar aanleiding van het advies
van de Afdeling advisering van
de Raad van State, zijn bij
consultatie voorgestelde
bepalingen die betrekking
hadden op de mogelijkheid voor
DNB en de AFM om, kort
gezegd, bij gerede twijfel aan
geschiktheid of
betrouwbaarheid reeds een
aanwijzing te kunnen geven,
niet opgenomen in het voorstel
voor de Wijzigingswet financiële
markten 2016. Toegezegd is dat
zal worden bezien of het
mogelijk is om een wettekst te
maken die recht doet aan het
advies van de Raad van State.

WGO W6,
BRRD, CSD op 7
september 2015
(Kamerstukken
II, 2014/15, 34
208, 34 198, 34
204 nr. 11)

In samenspraak met DNB en de AFM is nader onderzoek gedaan naar de mogelijkheid van
een aanpassing van de destijds voorgestelde wettekst, om hiermee te voldoen aan de
zwaarwegende opmerkingen van de Raad van State. Geoordeeld is dat dit niet mogelijk lijkt.
Om die reden wordt afgezien van het opnemen van deze bevoegdheid voor de
toezichthouders.

3.

In het MOB inbrengen dat het
wenselijk zou zijn als ook bij
een iDEAL-betaling voor de
klant direct zichtbaar is hoeveel
de betalingstransactie kost.

AO
Betalingsverkee
r 26 maart 2015
(Kamerstukken
II, 2014/15, 34

Tijdens het AO Betalingsverkeer van 26 maart 2015 (Kamerstukken II, 2014/15, 34 033, nr.
4) is toegezegd om het punt dat een consument bij een internetbestelling meteen moet
weten wat de kosten van de betalingstransactie zijn bij gebruik van bijvoorbeeld iDEAL, in
plaats van dat de kosten pas zichtbaar worden nadat op de send-knop is gedrukt, mee te
nemen naar het Maatschappelijk Overleg Betalingsverkeer (MOB). Dit onderwerp is op 21

033, nr. 4)

mei 2015 besproken in het MOB. Het MOB heeft hier positief op gereageerd en geconcludeerd
dat het goed is als hierover transparantie wordt geboden.
Naar aanleiding hiervan is contact gezocht met de Thuiswinkelbranche. Thuiswinkel.org heeft
aangegeven voor transparantie te zijn en daarover te communiceren met de achterban. Een
voorbeeld daarvan is communicatie over de regel dat niet meer kosten in rekening mogen
worden gebracht dan de werkelijke kosten die een webwinkel voor een betaalproduct moet
betalen. Er is niet specifiek gecommuniceerd over iDEAL, omdat hiervoor volgens
Thuiswinkel.org nagenoeg nooit een toeslag wordt gerekend. Men kent slechts één voorbeeld
waarbij wel een toeslag werd gerekend, maar die partij is geen lid (meer) van
Thuiswinkel.org. Ik heb daarnaast geen indicaties gekregen van andere gevallen waarbij deze
problematiek zou spelen.

4.

Ik zal de ACM vragen naar de
handhaafbaarheid van het
huidige verbod op surcharging.

WGO W6,
BRRD, CSD op 7
september 2015
(Kamerstukken
II, 2014/15, 34
208, 34 198, 34
204 nr. 11)

Tijdens het Wetgevingsoverleg van 7 september 2015 (Kamerstukken II, 2014/15, 34 208,
34 198, 34204 nr. 11) is toegezegd bij de Autoriteit Consument en Markt (ACM) na te gaan
of de bestaande regels betreffende surcharging handhaafbaar zijn. In artikel 230k van Boek
6 van het Burgerlijk Wetboek – dat sinds 13 juni 2014 van kracht is - is geregeld dat de
vergoeding die de handelaar aan de consument vraagt voor het gebruik van een bepaald
betaalmiddel ten hoogste de kosten voor het gebruik daarvan bedraagt. Dit artikel
implementeert artikel 19 van de richtlijn consumentenrechten (2011/83/EU). Het toezicht op
de naleving hiervan ligt bij de ACM. In 2015 heeft de ACM onderzoek gedaan naar de
naleving van dit artikel. Naar aanleiding van dat onderzoek heeft de ACM een aantal
ondernemingen, te weten een aantal grote maaltijdbezorgers en aanbieders van vliegtickets,
aangesproken die meer kosten in rekening brachten bij de consument dan de werkelijke
kosten voor het gebruik van een betaalmiddel, zoals iDEAL of creditcard, bij
internetaankopen. De ACM heeft in een nieuwsbericht van 14 januari 2016 op haar website2
laten weten dat de betreffende ondernemingen de kosten die zij in rekening brengen voor
het gebruik van het betaalmiddel hebben verlaagd en in lijn hebben gebracht met de
geldende regeling. Ik heb van de ACM geen indicaties gekregen dat zij bij de handhaving van
de huidige regeling tegen problemen aanloopt.

5.

In een vervolgrapportage
specifiek ingaan op de vraag
hoe de gedragscode
(verwerking persoonsgegevens
financiële instellingen) zich
verhoudt tot de wet

AO
Betalingsverkee
r 26 maart 2015
(Kamerstukken
II, 2014/15, 34
033, nr. 4)

Tijdens het AO Betalingsverkeer op 26 maart 2015 (Kamerstukken II, 2014/15, 34 033, nr.
4) is toegezegd dat in een vervolgrapportage specifiek zal worden ingegaan op de vraag hoe
de Gedragscode Verwerking Persoonsgegevens Financiële Instellingen zich verhoudt tot de
Wet bescherming persoonsgegevens. Op de verwerking van persoonsgegevens door een
financiële instelling is in de eerste plaats de Wet bescherming persoonsgegevens (Wbp) van
toepassing, mits de instelling valt onder de reikwijdte van die wet. Als dat het geval is, is

2

https://www.acm.nl/nl/publicaties/publicatie/15210/Bedrijven-verlagen-kosten-voor-betaling-internetaankopen-na-optreden-ACM/

(bescherming
persoonsgegevens).

daarnaast ook de Gedragscode Verwerking Persoonsgegevens Financiële Instellingen (hierna:
de Gedragscode)3 op de financiële instelling van toepassing als het gaat om:
1. banken die lid zijn van de NVB;
2. banken die zijn aangesloten bij Rabobank Nederland; of
3. verzekeraars die lid zijn van het Verbond van Verzekeraars.
Als een financiële instelling niet aan één van deze eisen voldoet, is de Gedragscode niet op
die instelling van toepassing, maar is dus in beginsel de Wbp van toepassing.
De Gedragscode is opgesteld door de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) en het
Verbond van Verzekeraars en bevat een uitwerking van de Wbp voor financiële instellingen.
Het doel van de Gedragscode is om regels te stellen voor financiële instellingen voor het
verwerken van persoonsgegevens, informatie te verschaffen aan personen van wie
persoonsgegevens door financiële instellingen worden verwerkt of zullen worden verwerkt en
bij te dragen aan de transparantie van de regels van financiële instellingen voor het
verwerken van persoonsgegevens. Het College bescherming persoonsgegevens (sinds 1
januari 2016 de Autoriteit Persoonsgegevens) heeft een goedkeurende verklaring4 afgegeven
voor de Gedragscode. Dit houdt in dat het CBP heeft verklaard dat de Gedragscode, gelet op
de bijzondere kenmerken van de sector, een juiste uitwerking vormt van de Wbp en andere
wettelijke bepalingen betreffende de verwerking van persoonsgegevens.

6.

3
4

Beperkte tussenrapportage van
de AFM over voortgang
implementatie NBA-voorstellen
is beschikbaar bij de
behandeling van het
wetsvoorstel.

Stcrt. 2010, 6429.
Stcrt. 2010, 6360.

AO Evaluatie
Wet toezicht
accountantsorga
nisaties13
november 2014
(Kamerstukken
II, 2014/15, 33
977, nr. 5)

De AFM heeft in oktober 2015 een rapportage uitgebracht over de voortgang van de
implementatie van de verbetermaatregelen (rapport van 15 oktober 2015, dashboard 2015,
verandering en verbetermaatregelen oob-accountantsorganisaties).