Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2022–2023

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3254
Vragen van het lid Mutluer (PvdA) aan de Minister van Justitie en Veiligheid
over de agent die veroordeeld is voor racisme en nu leidinggevende wordt bij
de vreemdelingenpolitie (ingezonden 15 juni 2023).
Antwoord van Minister Yeşilgöz-Zegerius (Justitie en Veiligheid) (ontvangen
19 juli 2023). Zie ook Aanhangsel vergaderjaar 2022–2023, nr. 3161.
Vraag 1
Kent u het bericht «Agent die zwarte man uitschold krijgt leidinggevende
functie bij Vreemdelingenpolitie»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Begrijpt u de verontwaardiging waartoe dit bericht heeft geleid, die zich
onder meer richt op het feit dat a) de hoger beroepsprocedure en de zaak
tegen de arrestanten nog loopt en b) de betreffende agent leidinggevende
wordt bij de Vreemdelingenpolitie, waar afkomst leidend is? Zo ja, kunt u dit
toelichten? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 2
In deze casus heeft de politie haar besluit inmiddels heroverwogen en is tot
de conclusie gekomen dat de aanstelling van de desbetreffende politiemedewerker, gezien de context, niet passend is. Zijn benoeming op functie bij de
vreemdelingendienst is om die reden ingetrokken. Er lopen op dit moment
nog twee zaken over dit incident. Ten eerste het hoger beroep van de
betrokken politiemedewerker tegen de door de rechter opgelegde boete. De
politiemedewerker heeft na het heroverwegen van zijn aanstelling het hoger
beroep gestaakt, maar formeel moet nog een zitting plaatsvinden om hem
niet-ontvankelijk te verklaren in zijn appel. Ten tweede loopt nog een zaak
tegen de arrestanten. De rechtbank zal nog oordelen over deze zaak, ik kan
niet ingaan op individuele zaken die onder de rechter zijn.

1

ah-tk-20222023-3254
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2023

AD, 12 juni 2023, Agent die zwarte man uitschold krijgt leidinggevende functie bij Vreemdelingenpolitie (https://www.ad.nl/binnenland/agent-die-zwarte-man-uitschold-krijgtleidinggevende-functie-bij-vreemdelingenpolitie~a7ac9c57/).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

1

Vraag 3
Kunt u aangeven hoe de keuze tot stand is gekomen om de agent te
promoveren tot leidinggevende bij de Vreemdelingenpolitie en in hoeverre de
veroordeling daarin een rol heeft gespeeld?
Antwoord 3
De betrokken politiemedewerker is bestraft voor zijn uitlating in december
2020. Zowel via een disciplinaire sanctie in de vorm van een schriftelijke
waarschuwing als via het strafrecht in de vorm van een boete voor belediging. De politiemedewerker heeft uit eigen beweging gesolliciteerd naar een
andere functie. In de sollicitatieprocedure is afgewogen of de medewerker
kon voldoen aan de eisen voor de functie – daarbij is ook expliciet gesproken
over wat hij geleerd heeft van het incident van december 2020. Op basis
hiervan was geconstateerd dat hij op de functie geplaatst kon worden. De
politie heeft haar besluit inmiddels heroverwogen en is tot de conclusie
gekomen dat de aanstelling van de desbetreffende politiemedewerker gezien
de context, niet passend is.
Vraag 4
Kent u naast bovengenoemd voorbeeld meer casussen van agenten die
promotie maakten na een veroordeling voor racisme of discriminatie? Zo ja,
hoeveel casussen zijn bij u bekend en kunt u meer inzicht geven in die
casussen? Zo nee, acht u het wenselijk om meer onderzoek te doen naar
eventuele andere casussen en hoe gaat u daarvoor zorgen?
Antwoord 4
Hierover worden geen aparte cijfers bijgehouden. De politie publiceert in haar
jaarverantwoording over het aantal disciplinaire onderzoeken en de wijze
waarop deze worden afgedaan. Hierbij worden verschillende categorieën
geregistreerd, waaronder de categorie: ongewenste omgangsvormen.
Momenteel worden deze categorieën door de politie verfijnd. Vanaf de
jaarverantwoording van 2023 (publicatie medio 2024) zal deze verfijning
zichtbaar zijn.
Vraag 5
Hoe verhoudt deze promotie zich tot de uitspraak van plaatsvervangend
korpschef Liesbeth Huyzer dat overtreders van discriminatie en racisme
binnen de politie strenger worden bestraft en desnoods worden ontslagen?2
Antwoord 5
De politie treedt actief op tegen uitsluiting, discriminatie en racisme, zowel in
eigen huis als naar burgers toe. Het uitgangspunt is dat op elke overschrijding van de norm door een politiemedewerker een reactie volgt. Deze reactie
maakt helder waarom de norm is overschreden en wat het gedrag onacceptabel maakt. De betrokken medewerker is bestraft met een disciplinaire sanctie
en een strafrechtelijke boete voor uitlatingen in december 2020. Voor het
overige verwijs ik u naar het antwoord op vraag 3.
Vraag 6 en 7
Deelt u de mening van Nationaal Coördinator tegen Discriminatie en Racisme
Rabin Baldewsingh dat de benoeming van deze agent aantoont dat er sprake
is van een gebrek aan normstelling binnen de politieorganisatie, waarbij
enerzijds naar de buitenwereld en in de media volop wordt ingezet op een
inclusievere organisatie en het bestraffen van incidenten, maar waarbij
anderzijds in de praktijk te weinig gebeurt?3 Zo nee, waarom niet? Zo ja, wat
gaat u daaraan doen?
Hoe verhoudt de benoeming zich tot het tonen van leiderschap en de
cultuuromslag binnen de politie waarvan de Minister aangaf voorstander te
2

AD, 8 juni 2023, Politie gaat racisme en discriminatie strenger bestraffen: «Moet altijd consequenties hebben» (https://www.ad.nl/binnenland/politie-gaat-racisme-en-discriminatie-strengerbestraffen-moet-altijd-consequenties-hebben~a7659f65/).
3
NPO Radio 1, 14 juni 2023, Voor racisme veroordeelde agent naar vreemdelingenpolitie:
«Vreemd dat dit kan» (https://www.nporadio1.nl/fragmenten/nos-radio-1-journaal/91539d8b7023–478e-a45b-f42c49b6b88f/2023-06-14-voor-racisme-veroordeelde-agent-naarvreemdelingenpolitie-vreemd-dat-dit-kan).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

2

zijn? Deelt u de mening dat deze benoeming vragen kan oproepen over de
geloofwaardigheid van de politieorganisatie en de leidinggevenden? Zo nee,
waarom niet? Heeft u hier al met de korpsleiding over gesproken en zo nee,
waarom niet? Zo ja, wat was diens reactie?
Antwoord 6 en 7
De aanpak van racisme en discriminatie binnen de politieorganisatie is een
complexe en maatschappelijke opgave en vergt een diepe cultuurverandering
die niet vandaag of morgen is gerealiseerd. De eerste stappen worden gezet
en de beweging is onomkeerbaar en voelbaar in de politieorganisatie. De
documentaire de Blauwe Familie vormde een kantelpunt met de belofte
«nooit meer wegkijken» en een plan van aanpak hiervoor dat verdieping
aanbracht in het thema «veilige en inclusieve teams» onder Politie voor
Iedereen. Het doel is om sociale veiligheid binnen teams te bevorderen en
duidelijkheid te bieden over de geldende normen en de wijze van sanctionering bij de overschrijding daarvan. Uitgangspunt is dat op elke overschrijding
van de norm een reactie volgt. Deze reactie maakt helder waarom de norm is
overschreden en wat het gedrag onacceptabel maakt. In deze casus was een
heldere norm – en de betrokken medewerker heeft hiervoor ook een
disciplinaire sanctie voor opgelegd gekregen. Het leren van fouten en het
verbeteren van gedrag maakt ook onderdeel uit van sociale veiligheid binnen
een organisatie. De initieel beoogde benoeming illustreert dat gevoelens van
discriminatie en racisme in de samenleving nog lang na een incident actueel
zijn. De politie heeft de benoeming daarom ingetrokken. Ik zie dat als een
illustratie van de complexiteit van de aanpak van discriminatie en racisme.
Ik zie de vragen die deze benoeming oproepen als een spiegel voor de politie
om te blijven werken aan haar aanpak van uitsluiting, discriminatie en
racisme. Met deze extra aandacht voor een veilige werkomgeving komen er
ook meer verhalen over negatieve ervaringen naar buiten. Dit levert stof tot
nadenken en biedt de kans om het gesprek aan te gaan over onvermijdelijke
dilemma’s die verbonden zijn met deze thematiek. Ik vind het goed om te zien
dat de politie hier transparant over is. Dit laat zien dat de korpsleiding bereid
is om hiervan te leren en in te grijpen waar dat nodig is. Ik heb vertrouwen in
de aanpak van de korpschef en heb in het eerste halfjaarbericht van 2023
uitgebreid toegelicht op welke wijze uw Kamer de voortgang van de
genomen maatregelen kan blijven volgen.
Vraag 8
Deelt u de mening dat bovengenoemde berichtgeving bevestigt dat duidelijke
protocollen en landelijke eenduidigheid over hoe om te gaan met discriminatie en racisme binnen de politieorganisatie nodig zijn? En dat daarbij meer
nodig is dan alleen het vaststellen van normen in gedragscodes? Zo ja, wat
gaat u hier op korte termijn aan doen? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 8
De norm was in de genoemde casus helder en de betrokkene heeft in 2021
een sanctie opgelegd gekregen door zowel de politie als de rechter.
In algemene zin vind ik het van belang dat er in de politieorganisatie
eenduidig wordt gehandeld op het vlak van sociale veiligheid en bij de
aanpak van racisme en discriminatie. Regionale verschillen bij de aanpak van
discriminatie en racisme moeten zoveel als mogelijk voorkomen worden. In
het Plan Aanpak Uitsluiting, Racisme en Discriminatie zijn maatregelen
opgenomen voor het helder expliciteren en uitdragen van de gedeelde en
aangescherpte norm. Daarnaast worden leidinggevenden gefaciliteerd met de
juiste hulpmiddelen, expertise en handelingsperspectieven om daadwerkelijk
te kunnen komen tot de gewenste cultuurverandering in teams. Om hen te
helpen wordt een handelingskader opgesteld dat eenduidige werkwijzen
bevat voor de omgang met meldingen van uitsluiting, racisme en discriminatie.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

3