3
Vragenuur: Vragen Van Weyenberg
Vragen van het lid Van Weyenberg aan de minister van
Sociale Zaken en Werkgelegenheid, viceminister-president
over het bericht dat UWV verwacht dat bij de nieuwe WWuitkering in het begin 99% mis zal gaan.

De heer Van Weyenberg (D66):
Voorzitter. Over een week is het 1 juli. Dan gaan nieuwe
regels voor de WW in. Wie na 1 juli in de WW komt, mag
voortaan een deel van zijn bijverdiensten naast de WWuitkering houden. Het gaat om 30% om precies te zijn. Dat
is een goede zaak. Werken gaat meer lonen. Het wordt
aantrekkelijker om een baan te accepteren of om een tijdelijke klus te aanvaarden.
Dat nieuwe systeem heeft echter wel tot gevolg dat WW'ers
voortaan elke maand hun inkomsten moeten doorgeven
aan het UWV in een digitaal systeem. Het UWV luidt nu de
noodklok daarover. In de testfase ging het bij 99% van de
mensen fout met het invoeren van hun inkomsten, zo
meldde Trouw. Mijn vraag aan de minister is: klopt dat
percentage? Een UWV-bestuurder zegt nu: "We gaan ervan
uit dat in de eerste maand iedereen het fout doet. We hebben er wel zorgen om."
D66 is voorstander van dit nieuwe systeem, omdat werken
meer gaat lonen, maar ik wil wel voorkomen dat het in de
uitvoering een chaos wordt. Ik schrik als het UWV twee
weken voor invoering zodanig aan de bel trekt. Ik wil hier
niet in augustus staan om dan met de minister in gesprek
te gaan over tienduizenden mensen die zonder geld zitten,
omdat hun WW-uitkering niet is betaald omdat het hun niet
lukte om de goede inkomsten door te geven. Alleen al in
juli komen er naar verwachting 60.000 nieuwe mensen in
de WW. Die vragen dan zo'n uitkering aan en moeten hun
inkomsten doorgeven. Nu heeft het UVW in allerijl ook extra
ambtenaren aangenomen. Als ik het goed begrijp, zijn het
er 100. Ook is er 5 miljoen euro uitgetrokken voor een
voorlichtingscampagne. Mijn vraag aan de minister is echter: is er nu genoeg gedaan om dit in goede banen te leiden? Heeft de minister er vertrouwen in dat de uitvoering
per 1 juli goed gaat? Heeft het UVW er vertrouwen in dat
dit op 1 juli goed gaat? Vinden het UVW en de minister
invoering op 1 juli verantwoord?

Minister Asscher:
Voorzitter. Wij doen dit omdat voortaan iedereen die vanuit
een WW-uitkering gaat werken van iedere verdiende euro
€0,30 mag houden. Dat is nu niet het geval, maar straks
wel. Dit zal mensen aan het werk helpen. Daarvoor is het
wel nodig dat de inkomsten worden opgegeven. Dat is een
nadeel van het systeem. Voortaan moeten uitkeringsgerechtigden hun inkomsten opgeven. Om het geheel voor te
bereiden, is er getest. In die test is aan 26 mensen gevraagd
om hun SV-loon in te vullen. Zij konden dat niet en daar
komt de uitspraak vandaan dat het in 99% van de gevallen
niet goed ging. Met de uitkomsten van de test zijn vervolgens de helpfuncties en de website verbeterd.

Tweede Kamer

Vragenuur: Vragen Van Weyenberg

De allerbelangrijkste vraag is: wat gebeurt er als je een
verkeerd bedrag invult? Dan krijg je gewoon je uitkering
verrekend met het verkeerde bedrag. De maand daarna
wordt dit aan de hand van de polisadministratie van de
werkgever verrekend. Als mensen aan het begin niet het
goede bedrag invullen, betekent dit niet dat zij zonder geld
komen te zitten.
Dan de getallen. Een deel van de mensen in de WW heeft
geen inkomsten. Dat is dus makkelijk invullen. Ze worden
wel gewaarschuwd. Er komt ook een app. Bij een deel van
de betrokkenen zal de werkgever op tijd de gegevens
doorgeven. Nu geeft een derde van de werkgevers op tijd
de inkomsten van de WW-gerechtigden door. In dat geval
krijgt men een vooringevuld scherm en hoeft men alleen
maar op "ok" te drukken. Dit betreft een derde van de 45.000
of 60.000 mensen waar wij het over hebben.
Je houdt een kleiner deel over van mensen die wel inkomsten moeten opgeven en daarbij een vergissing maken. Dat
wordt de maand daarna verrekend. Toch zetten wij 100
mensen extra in om vragen te beantwoorden, om terug te
bellen en om te waarschuwen als men vergeet om inkomsten op te geven. Wij doen er dus alles aan. Een invoering
zal natuurlijk met vergissingen gepaard gaan, maar het gaat
om een heel goed doel. Mensen houden er wat aan over
als zij vanuit de WW gaan werken. Wij zorgen ervoor dat
wij het op een verantwoorde manier doen. Ja, ik heb er
vertrouwen in dat het ons gaat lukken. Wij weten dat er
dingen misgaan en dat mensen zich zullen vergissen, maar
dat hoeft voor de betrokkenen geen nadelige gevolgen te
hebben.
De heer Van Weyenberg (D66):
Het is goed dat er allerlei acties worden ondernomen en
dat de minister er vertrouwen in heeft. Mijn vraag of dit
ook voor het UWV geldt, herhaal ik. Wij willen niet dat het
straks in de uitvoering misgaat. Mijn fractie is overtuigd
van de toegevoegde waarde van inkomstenverrekening.
Als mensen gaan werken, houden zij er geld aan over.
Niemand zit echter te wachten op een systeem dat crasht
als mensen het formulier verkeerd of niet hebben ingevuld.
Kan de minister garanderen dat het systeem dit waarschijnlijk vrij omvangrijke gebeuren van aanpassen en verrekenen
aankan? Is er genoeg getest om te weten dat het goed gaat
met de tienduizenden mensen die ermee te maken krijgen?
Kan de minister nog een keer uitleggen waarom hij vindt
dat je ook moet opgeven dat je geen inkomsten hebt? Ik
kan mij voorstellen dat hij daarvan afziet. Dan hoeven veel
minder mensen zich hiervoor te melden.
Veel mensen gaan per ongeluk de fout in. Het is belangrijk,
ook gegeven de fouten in het verleden, dat de minister hier
nog een keer klip-en-klaar zegt dat je nooit door hem of
door het UWV als fraudeur zal worden behandeld als je je
hebt vergist of als je het gewoon niet begreep.
Minister Asscher:
Laat ik het met het laatste beginnen. Dat is juist het mooie
aan dit systeem. Doordat de werkgever via de loonadministratie aangifte doet, wordt er automatisch de maand erna
verrekend. Als je je hebt vergist, wordt het correcte bedrag
verrekend met de maand ervoor. Dat betekent dat je niet
meer kunt frauderen. Het betekent ook dat mensen die per

23 juni 2015
TK 99

99-3-1

ongeluk het verkeerde bedrag invullen geen boete krijgen.
Dat is heel belangrijk.
Waarom heeft het UWV de pers gezocht? Dat hoort bij een
campagne om mensen alert te maken, om mensen te
waarschuwen. Er komen radiospotjes en de website wordt
erop aangepast. Dat gebeurt altijd bij een grote verandering
en dit is een grote verandering. Voor de mensen die nu al
een WW-uitkering hebben, verandert er niets. Het gaat om
de nieuwe instroom vanaf volgende maand. Het is belangrijk om er aandacht aan te geven dat er iets verandert. In
dat licht is door het UWV ook in alle openheid persvoorlichting gegeven. Je moet eerlijk zijn over de nadelen en de
problemen die je altijd kunt verwachten bij een grote verandering.
Er was nog een vraag.
De heer Van Weyenberg (D66):
Mijn vraag was: waarom moet mensen …
Minister Asscher:
… toch zelf wat invullen? Mensen moeten toch iedere
maand verschillende keren in het systeem inloggen. Het is
belangrijk dat zij zelf aanklikken of de inkomsten correct in
het scherm staan. Uiteindelijk willen wij werkgevers verleiden om veel sneller loonaangifte te doen. Wij doen daarvoor
op dit moment samen met de Belastingdienst testen. Dan
ziet iedereen dus het scherm van zijn inkomsten voor zich.
Dat bevestig je en daarna wordt de uitkering overgemaakt.
Of daar nu nul staat of een bedrag, je zult er iedere maand
naartoe moeten. Daar zullen mensen aan moeten wennen.
Het zou juist nadelen hebben als je het de ene keer wel
moet doen en de andere keer niet. Als je het bevestigt, heb
je een paar dagen daarna de uitkering op de rekening.
De heer Van Weyenberg (D66):
Het is goed dat er extra communicatie is, maar door dit
soort berichten worden mensen gewoon bang. Ik ben blij
dat de minister zegt dat, ook als je je vergist, dat nooit
betekent dat je geen uitkering krijgt. Ik heb de minister
daarover een heldere belofte horen doen. Ik heb hem ook
horen zeggen dat je nooit als fraudeur kan worden aangepakt. Dan resteren er nog twee vragen. Is er vertrouwen bij
het UWV dat dit goed gaat? Wil de minister de Kamer
ogenblikkelijk informeren als straks, eind juli/begin augustus, blijkt dat een grote groep mensen toch vastloopt omdat
het systeem de volumes niet aan kan? De minister zou ook
nog ingaan op de vraag of die tests zodanig zijn dat wij echt
vertrouwen in het ICT-systeem kunnen hebben.

de begroting de Kamer een appreciatie geef van hoe de
invoering is verlopen. Wij hebben dit een aantal maanden
gedaan. Je mag hopen dat de cijfers van de mensen die
het verkeerde bedrag invoeren, steeds verbeteren. Dan ga
je eraan wennen. Ik hoop vooral winst te kunnen boeken
door de snelheid van de loonaangifte door werkgevers te
verbeteren. Dat maakt het veel gemakkelijker voor WWgerechtigden.
De heer Van Weyenberg (D66):
De minister heeft duidelijk vertrouwen in de uitvoerder. Wij
gaan het zien. Ik vind het een ingrijpende operatie. Ik hoop
dat het vertrouwen gerechtvaardigd is en dat mensen straks
niet in een uitvoeringsmoeras terechtkomen. Wij moeten
dat afwachten, want wij kunnen beiden niet in de toekomst
kijken.
Mevrouw Voortman (GroenLinks):
De minister gaf net aan dat als iemand een verkeerd bedrag
invult, dat alsnog wordt rechtgezet en dat iemand daardoor
niet ten onrechte zijn uitkering niet krijgt. Daar ben ik heel
erg blij mee. Nu kreeg ik uit de berichtgeving de indruk dat,
als mensen te laat zijn, dat ertoe zou kunnen leiden dat
mensen geen uitkering krijgen, in ieder geval niet over die
maand. Hoe zit het daarmee?
Minister Asscher:
Als je laat bent, wordt daardoor het hele proces vertraagd.
Nadat je de inkomsten heb opgegeven, duurt het drie tot
tien werkdagen voordat de uitkering wordt overgemaakt.
De heer Ulenbelt (SP):
De mensen moeten hun SV-loon opgeven, het Sociale
Verzekeringsloon. Het grote probleem is dat niemand weet
wat dat is. Je moet iets opgeven waarvan je niet weet wat
het is. Voorts moet ieder mens iets doorgeven aan een
ander op het moment waarop de situatie veranderd is. Nu
gaan wij mensen dwingen om op te geven als het niet verandert.
De voorzitter:
Wat is uw vraag?
De heer Ulenbelt (SP):
Dit is toch werklozen en werkzoekenden pesten?

Minister Asscher:
Er zijn vier ICT-releases geweest om het systeem te testen.
Dat heeft ertoe geleid dat wij in mei een go-besluit hebben
kunnen nemen omdat wij het systeem betrouwbaar genoeg
vinden. Het UWV heeft vertrouwen in de techniek en de
uitvoering, maar neemt ook maatregelen, omdat je mag
verwachten dat veel mensen in het begin een verkeerd
bedrag zullen opgeven. Als dat toch leidt tot grote problemen, zal ik de Kamer daar vanzelfsprekend van op de
hoogte stellen. Anders staat de toezegging die ik in het
algemeen overleg in april heb gedaan, namelijk dat ik bij

Minister Asscher:
Als het niet verandert, komt het vooraf ingevuld op het
scherm en dan moet je dat bevestigen. Wij vragen nu al
van WW-gerechtigden om zich te melden en om op de
website te laten zien dat zij actief zijn met solliciteren et
cetera. Dat is dus geen extra werk. Daar hoort ook bij dat
je bevestigt dat de inkomsten die er staan correct zijn. De
heer Ulenbelt zegt terecht dat het SV-loon veel mensen
weinig zegt. Dat bleek uit het proefpanel met 26 mensen.
In 99% van de gevallen is dat echter hetzelfde als het fiscaal
loon of het loonheffingsloon. Op de website van het UWV
nemen wij mensen stap voor stap bij de hand om te laten
zien welk bedrag zij moeten opgeven. Als daar iets niet

Tweede Kamer

23 juni 2015
TK 99

Vragenuur: Vragen Van Weyenberg

99-3-2

goed gaat, bellen wij mensen terug om te zeggen dat het
bedrag niet helemaal klopt met de loonadministratie en dat
zij het voortaan anders moeten doen. Ik hoop dat in de
toekomst de loonstrookjesproducenten ook verbeteringen
kunnen aanbrengen. Het is een systeem dat bedoeld is om
mensen te helpen. Voortaan ga je erop vooruit als je gaat
werken vanuit de WW, ook als je voor een lager loon gaat
werken of als het tijdelijk is. Dit is het nadeel dat erbij hoort:
je moet zelf je inkomsten opgeven.
De voorzitter:
Ik dank de minister voor zijn komst naar de Kamer.

Tweede Kamer

Vragenuur: Vragen Van Weyenberg

23 juni 2015
TK 99

99-3-3