Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2015–2016

30 080

Planologische kernbeslissing Ruimte voor de
rivier

Nr. 82

LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDEN
Vastgesteld 3 juni 2016
De vaste commissie voor Infrastructuur en Milieu heeft een aantal vragen
voorgelegd aan de Minister van Infrastructuur en Milieu over de brief van
1 april 2016 inzake Aanbieding van de zevenentwintigste voortgangsrapportage over het programma Ruimte voor de Rivier (Kamerstuk 30 080,
nr. 80).
De Minister heeft deze vragen beantwoord bij brief van 2 juni 2016.
Vragen en antwoorden zijn hierna afgedrukt.
De voorzitter van de commissie,
Van Dekken
De adjunct-griffier van de commissie,
Stijnen

kst-30080-82
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 30 080, nr. 82

1

Vraag 1
Met welke maatgevende afvoer wordt er gewerkt bij Ruimte voor de
Rivier?
Antwoord 1
Bij Ruimte voor de Rivier wordt gewerkt met de maatgevende Rijnafvoer
van 16.000 m3/s bij Lobith en 3.800 m3/s voor de Maas bij Borgharen. Bij
het ontwerp van de maatregelen wordt met een doorkijk naar 18.000 m3/s
gewerkt i.v.m. de verwachte toename van de maatgevende rivierafvoer
deze eeuw. Zie hiervoor ook de PKB.
Vraag 2
Waarom wordt er bij de maatregelen rond Varik-Heesselt en de Bypass
Zwolle uitgegaan van een maatgevende piekafvoer van 18.000 m3/s,
terwijl volgens de stukken de piekafvoer in 2001 is vastgesteld op 16.000
m3/s bij Lobith?
Antwoord 2
Voor de maatregelen voor de PKB-Ruimte voor de Rivier verwijs ik naar
het antwoord op vraag 1. De mogelijke maatregel Varik-Heesselt vormt
geen onderdeel van de PKB-Ruimte voor de Rivier. In het kader van het
deltaprogramma wordt met nieuwe maatregelen, zoals Varik-Heesselt,
geanticipeerd op verdere toename van de afvoeren op de Rijn. Bij
toekomstige maatregelen voor de waterveiligheid aan dijken en rivier
houden we rekening met rivierafvoeren van maximaal 18.000 m3/s bij
Lobith. Deze afvoer is mede gebaseerd op berekeningen met de methode
GRADE, waarover ik u in mijn brief van 25 november 2015 heb geïnformeerd. Bij de overstap naar nieuwe waterveiligheidsnormen wordt
overigens niet meer naar één maatgevende afvoer gekeken maar naar
afvoeren bij verschillende kansen. Daarbij zijn de piekafvoeren op de
Rijntakken begrensd door de situatie in Duitsland.
Vraag 3
In hoeverre kwamen er uit het veldonderzoek van het Q-team opvallende
overeenkomsten en/of verschillen tussen de verschillende locaties naar
voren op het gebied van ruimtelijke kwaliteit?
Antwoord 3
Over de volle breedte van de tot nu uitgevoerde opleverbezoeken
constateert het Q-team dat het werk bij alle projecten goed of met
voldoende kwaliteit is uitgevoerd. Ieder project kenmerkt zich door
maatwerkinvulling passend bij het desbetreffend gebied en type
maatregel.
Vraag 4
Welke partijen werken allemaal samen inzake het toezichthouderschap op
initiatiefnemers en realisatoren van het programma Ruimte voor de
Rivier? Van waaruit wordt dit aangestuurd?
Antwoord 4
Rijkswaterstaat, programmabureau Ruimte voor de Rivier, voert samen
met de control afdelingen van de samenwerkingspartners het toezichthouderschap uit. Aansturing vindt, conform de Regeling Grote Projecten,
plaats via de Ruimte voor de Rivier Stuurgroep onder leiding van de
directeur-generaal Rijkswaterstaat.
Vraag 5
Kan er inzicht worden gegeven in de wijze waarop de samenwerking
tussen het NURG-programma (programma voor de Nadere Uitwerking

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 30 080, nr. 82

2

Rivierengebied) en Ruimte voor de Rivier in de tweede helft van 2015
verliep?
Antwoord 5
De NURG projecten, zoals opgenomen in de VGR 27 van Ruimte voor de
Rivier, leveren een bijdrage aan totale waterstandsdaling die voorzien is in
de PKB. De afstemming tussen het NURG programma en het programma
Ruimte voor de Rivier (bestaande uit de realisatie van de projecten met
een bijdrage aan het programma Ruimte voor de Rivier) verloopt
constructief.
Vraag 6
Waarom zijn maar drie van de zeven NURG-projecten gereed, terwijl voor
alle zeven aanvankelijk werd gesteld dat zij vóór eind 2015 afgerond
zouden zijn? Zit er een correlatie tussen de factoren die hieraan hebben
bijgedragen? Zo ja, welke?
Antwoord 6
Er is geen correlatie tussen de factoren die hebben bijgedragen aan
uitloop van de projecten.
Bij de uiterwaardvergraving Welsumerwaarden en Fortmonderwaarden is
vertraging opgelopen omdat voor het verkrijgen van gronden via
onteigening een langere procedure vereist was dan voorzien.
Bij het project de uiterwaardvergraving Rijnwaardense uiterwaarden is de
vertraging te wijten aan de stagnatie in de vergunningverlening. Het
onderdeel Oevergeul Bovenrijn zal niet worden uitgevoerd (zoals in
VGR25 vermeld: o.a. complexiteit van het behalen van de KRW-doelstelling op deze locatie). De 4 centimeter waterstandsverlaging als bijdrage
aan de PKB wordt in plaats daarvan gehaald middels het verlagen van
kribben op het Pannerdensch Kanaal. Beoogd opleverjaar van deze
kribverlaging is 2019.
Bij de uiterwaardvergraving Afferdensche- en Deetsche waarden is de
vertraging te wijten aan niet voorziene kwelproblematiek.
Bij de uiterwaardvergraving Millingerwaard is de oorzaak van de
vertraging te wijten aan de uitloop in de verplaatsing van het overslagbedrijf in Millingerwaard.
Vraag 7
Is het mogelijk dat Inhaalslag Stroomlijn meer wordt dan een eenmalige
ingreep en juist iets wat om een x-aantal jaren wordt ingezet voor
controle?
Antwoord 7
Rijkswaterstaat is conform de Waterwet verantwoordelijk voor het
onderhoud van de rivier ten behoeve van hoogwaterbescherming. Na de
eenmalige inhaalslag Stroomlijn (aanlegproject conform MIRT-systematiek) wordt het hiervoor benodigde vegetatieonderhoud in de uiterwaarden door Rijkswaterstaat conform de vigerende richtlijnen geborgd,
ook op de terreinen die niet in eigendom van de Staat zijn. Na het
uitvoeren van de inhaalslag wordt het benodigde vegetatiebeheer
geborgd via regulier beheer- en onderhoud. Hierdoor is het niet nodig om
een inhaalslag Stroomlijn qua uitvoering of ter controle ieder jaar uit te
voeren.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 30 080, nr. 82

3

Vraag 8
In hoeverre is ook het bedrijfsleven betrokken bij de landelijke waterbewustzijnscampagne die tot eind 2016 doorloopt?
Antwoord 8
De waterbewustzijnscampagne Ons Water is het antwoord op het OESO
rapport in 2014, waarin werd geconstateerd dat Nederlanders weinig
bewust zijn van de gevaren van het leven in een delta. Ons Water is de
gezamenlijke publiekscommunicatie van de partners van het Bestuursakkoord Water: IenM, RWS, UvW, IPO, VNG en VEWIN en de achterbanorganisaties. Er is vanuit organisaties en bedrijven buiten de kring van deze
partners steeds meer belangstelling en support voor de campagne:
watermusea, natuur- en milieucentra, Missing Chapter Foundation,
Deltares en watersectorbedrijven doen mee aan initiatieven van Ons
Water. Ook bedrijven kunnen tijdens deze campagne initiatieven laten zien
wat zij doen om Nederland te beschermen tegen hoogwater of hoe zij
bijdragen aan schoon en voldoende water. De campagne loopt in 2017
door.
Vraag 9
Is het mogelijk van Ruimte voor de Rivier een internationaal exportproduct te maken voor landen die hier ook bij gebaat zijn? Zo ja, op welke
wijze kan dat worden ingevuld?
Antwoord 9
Al sinds 2006 is er een goede samenwerking tussen het Nederlands
Waterplatform (NWP) en Ruimte voor de Rivier. Daar waar kansen gezien
worden heeft Ruimte voor de Rivier de weg voorbereid voor het Nederlandse bedrijfsleven. Daarnaast gebruikt onze internationale watergezant
Ruimte voor de Rivier als voorbeeld. Dit heeft ervoor gezorgd dat
verschillende Ruimte voor de Rivier maatregelen met grote regelmaat
bezocht worden door buitenlandse delegaties. Daarnaast heeft de
buitenlandse pers veel aandacht voor het programma hetgeen leidt tot
wereldwijde berichtgeving over Ruimte voor de Rivier.
Vraag 10
Kan worden toegelicht waarom in 2015 een piek heeft plaatsgevonden in
de maatregelen voor Ruimte voor de Rivier? Welke financiële factoren
hangen hiermee samen?
Antwoord 10
Vorig jaar is, conform planning, bij veel Ruimte voor de Rivier projecten
de Mijlpaal Waterveiligheid bereikt. Ook de uitgaven van het programma
hangen samen met deze piek: 2014 en 2015 waren de jaren waarin de
uitgaven van het programma het hoogst waren.
Vraag 11
Welke reacties zijn tot dusver ontvangen van eigenaren op de toename
van buitendijkse gronden? Kan een schatting worden gegeven van het
aantal eigenaren van wie men verwacht dat zij zich zullen beroepen op de
Regeling inundatieschade ter compensatie?
Antwoord 11
De regeling inundatieschade bestaat uit twee componenten: het vergoed
krijgen van overstromingsschade en de mogelijkheid om eigendommen te
koop aan te bieden aan de Staat. In totaal gaat het om ca. 120 eigenaren
en enkele huurders die een beroep op de regeling kunnen doen. Tot op
heden zijn de rechthebbenden naar mijn informatie tevreden. De kans dat
rechthebbenden zich beroepen op vergoeding van schade ten gevolge
van inundatie is gelijk te stellen met de kans dat het gebied inundeert

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 30 080, nr. 82

4

(overstromingskans). De verwachting is dat slechts beperkt eigendommen
aan de Staat te koop worden geboden, aangezien het eigenaren betreft
die bewust de keuze hebben gemaakt in het (buitendijkse) gebied te
(blijven) wonen of wellicht gronden verkopen aan collega-blijvers in het
gebied die geïnteresseerd zijn hun eigendommen uit te breiden.
Vraag 12
Kan worden toegelicht of inzake de uiterwaardvergraving in Millingerwaard wel voldoende overleg is gepleegd met het overslagbedrijf
waardoor een onverwachte verplaatsing, en de vertraging die dit tot
gevolg heeft, voorkomen had kunnen worden?
Antwoord 12
De in VGR-27 gemelde vertraging wordt veroorzaakt door het aantreffen
van een grotere hoeveelheid asbest op de nieuwe locatie van het
overslagbedrijf dan vooraf door de Provincie Gelderland en experts was
voorzien. Deze vertraging is niet gerelateerd aan overleg met het
overslagbedrijf.
Vraag 13
Kan worden toegelicht waarom er pas in 2017 een ontwerpbegroting komt
voor inundatieschade, terwijl deze nu leidt tot een toename (€ +0,3
miljoen) van het budget?
Antwoord 13
Het beroep dat in 2015 op de regeling is gedaan betreft een garantieaankoop tegen binnendijkse waarde bij de Ontpoldering Noordwaard en
is bij Najaarsnota gedekt uit de programmaruimte van het Deltafonds
(artikel 5.03 Investeringsruimte). Ik ben voornemens om bij de komende
ontwerpbegroting een langjarige risicoreservering van in totaal 7,5
miljoen euro op te nemen binnen de programmaruimte van het Deltafonds. Het maken van deze reservering is in lijn met de voortgang van het
programma.
Vraag14
Hoeveel geld is er beschikbaar voor de Regeling inundatieschade 2006?
Antwoord 14
Binnen de programmaruimte van het Deltafonds wordt een langjarige
risicoreservering opgenomen van in totaal 7,5 miljoen euro. Hiervan is
5 miljoen euro voor het vergoeden van optredende overstromingsschade
en 2,5 miljoen euro voor de garantie van aankoop tegen binnendijkse
waarde.
Vraag 15
Hoe wordt de Regeling inundatieschade gevoed? Klopt het dat daar tot
2017 nog geen regeling voor is getroffen?
Antwoord 15
Zie het antwoord op vraag 13.
Vraag16
Hoe komt het dat de milieusituatie van de herplaatsingslocatie bij
Millingerwaard tegenvalt? Hoe is deze locatie in eerste instantie onderzocht op milieuvervuiling?
Antwoord 16
Bij het grondonderzoek van de herplaatsingslocatie heeft de provincie
Gelderland alle protocollen gevolgd die hiervoor gelden. Hierbij is een
onverwacht grote asbest verontreiniging geconstateerd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 30 080, nr. 82

5

Vraag 17
Wie betaalt de sanering van het terrein in Millingerwaard waar het
overslagbedrijf is gevestigd?
Antwoord 17
Het programmabureau Ruimte voor de Rivier heeft een overeenkomst
gesloten met het Ministerie van Economische Zaken waarin een
eenmalige lumpsum bijdrage is opgenomen als bijdrage vanuit het
programma. Het totale project uiterwaardvergraving Millingerwaard is
een cofinanciering tussen het Ministerie van Economische Zaken, de
Provincie Gelderland en het programma Ruimte voor de Rivier.
Vraag18
Wat zijn de financiële consequenties bij de uiterwaardvergraving Brakelse
Benedenwaarden en dijkverlegging Munnikenland?
Antwoord 18
De financiële consequenties zijn nog in bespreking tussen opdrachtgever
en opdrachtnemer en het betreft daarmee marktgevoelige informatie.
Vraag 19
Waarom konden de aanvullende bodemonderzoeken niet voorafgaand
aan de aanbesteding worden gedaan? Is deze handelwijze gangbaar?
Antwoord 19
Gangbaar is dat de aanbesteder verkennende bodemonderzoeken uitvoert
in het projectgebied ter onderbouwing van de grondbalans en kostenraming van het project. Deze bodeminformatie wordt tijdens de aanbesteding aan inschrijvers verstrekt. In het project uiterwaardvergraving
Brakelse Benedenwaarden en dijkverlegging Munnikenland konden niet
alle verkennende bodemonderzoeken voorafgaand aan de aanbesteding
uitgevoerd worden, omdat enkele percelen nog niet waren aangekocht en
de grondeigenaren geen toestemming gaven om op hun grond bodemonderzoek uit te voeren.
Vraag 20
Waarom is er nog geen verantwoordelijkheidsverdeling voor beheer en
onderhoud bij de uiterwaardvergraving Avelingen – gemeente
Gorinchem?
Antwoord 20
Rijkswaterstaat (als rivierbeheerder verantwoordelijk voor de waterveiligheid) en gemeente Gorinchem (beoogd beheerder van de gerealiseerde
kade) delen het beeld samen verantwoordelijk te zijn voor beheer en
onderhoud van de geul, die in de uiterwaard Avelingen is gerealiseerd in
het kader van het programma Ruimte voor de Rivier. De periode sinds het
realiseren van de geul benutten Rijkswaterstaat en gemeente Gorinchem
om samen kennis te vergaren over het natuurlijk gedrag van de nevengeul; op welke plekken en met welke snelheid erosie/sedimentatie plaats
vindt. Op grond van deze nieuwe kennis zullen concrete afspraken worden
gemaakt tussen Rijkswaterstaat en gemeente Gorinchem over de
verdeling van de beheer en onderhoud-verantwoordelijkheden.
Vraag 21
Waarom is er discussie ontstaan over de interpretatie van de tijdens de
aanbesteding aangeleverde areaalgegevens? Gebeurt het vaker dat er
discussie ontstaat over aangeleverde areaalgegevens?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 30 080, nr. 82

6

Antwoord 21
Het is een gegeven dat de bodem in het rivierengebied is opgebouwd uit
laagsgewijze afzettingen, die in dikte en samenstelling kunnen variëren.
De bodemsamenstelling en kwaliteit wordt in de pré-contractuele fase via
een verkennend onderzoek in kaart gebracht d.m.v. boringen en sonderingen. Dit zijn puntwaarnemingen met een bepaalde meetdichtheid. Alles
onderzoeken is niet efficiënt (kosten en duur van onderzoek wegen niet op
tegen voordelen tijdens de uitvoering). Indien de aannemer na gunning in
het kader van aanvullend onderzoek de bodemsamenstelling en kwaliteit
tussen deze puntwaarnemingen gaat meten, kunnen er afwijkingen
worden geconstateerd. Dit wordt zoveel als mogelijk in de contracten
vastgelegd, maar kan aanleiding geven tot discussie tussen opdrachtgever en opdrachtnemer.
Vraag 22
Welke maatregelen worden getroffen om te bespoedigen dat voortgang
wordt geboekt in de discussies tussen opdrachtgever en opdrachtnemer,
die een risico vormen voor de uitvoering van het programma?
Antwoord 22
Door intensief risicomanagement en wijzigingenbeheer worden discussies
tussen opdrachtgever en opdrachtnemer zo vroeg mogelijk gevoerd en
worden, waar mogelijk, beheersmaatregelen genomen om de voortgang
van het programma te borgen.
Vraag 23
Hoe kan het dat een opdrachtnemer tijdens de realisatie op een andere
situatie stuit dan op basis van de areaalinformatie verwacht kon worden?
Hoe vaak vindt dit soort zaken plaats?
Antwoord 23
Zie het antwoord op vraag 21.
Vraag 24
Is in te schatten wat de gevolgen zijn van de afwijking van de areaalinformatie? Voor wie zijn de meerkosten daarvan?
Antwoord 24
Bij een afwijking van de areaalinformatie wordt bepaald of hetzij de
opdrachtgever of zo de opdrachtnemer had kunnen voorzien wat de staat
van het areaal is (i.c. in hoeverre er juiste en volledige informatie is
verstrekt). Afhankelijk van de situatie waar de discussie over areaalinformatie gevoerd wordt en de daaruit volgende verantwoordelijkheidsverdeling wordt bepaald wie de meerkosten zal dragen.
Vraag 25
Over welke twee projecten zijn discussies ontstaan over exogene
tijdsrisico’s? Waarom zijn deze niet met name genoemd in de
voortgangsrapportage?
Antwoord 25
Het gaat hierbij om Hagestein Opheusden en Veessen Wapenveld. In
VGR27 zijn de betreffende projecten niet bij naam genoemd, maar is
alleen gemeld dat er op programmaniveau een risicoreservering is
opgenomen. De beide projecten zijn niet genoemd omdat het nog
lopende discussies betrof met opdrachtnemers over de exogene
tijdrisico’s.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 30 080, nr. 82

7

Vraag 26
Klopt het dat deze exogene tijdsrisico’s € 3,6 miljoen aan meerkosten met
zich meebrengen?
Antwoord 26
De omvang van de claims met betrekking tot exogene tijdrisico’s is nog
aan discussie onderhevig. Omdat de verwachting is dat een deel van het
bedrag ten laste van het programma komt en het risico daarnaast ook bij
andere projecten nog kan spelen, is de risico-reservering van het
programma in de verslagperiode met € 3,6 miljoen verhoogd.
Vraag 27
Wat betekent uw opmerking dat de resterende risicoreservering naar
verwachting volledig zal worden benut met financieel toprisico 1? Houdt
dit in dat geen financiële ruimte beschikbaar is voor andere financiële
risico’s waarvan al sprake is? Hoe zullen deze risico’s worden
opgevangen?
Antwoord 27
De opmerking dat de resterende risicoreservering naar verwachting
volledig benut zal worden, heeft betrekking op de reservering voor dat
specifieke (top)risico. De verwachting is dat de reservering van € 17,5
miljoen voor dit risico reëel is en benut gaat worden om de reeds
opgetreden wijzigingen en mogelijk nog op te treden risico’s te dekken.
Dit betekent niet dat er geen financiële ruimte meer beschikbaar is voor
andere financiële risico’s. Daarvoor zijn ook risicoreserveringen getroffen,
en aanvullend daarop is binnen het programma altijd nog een (beperkte)
risico reservering voor onbenoemde risico’s.
Vraag 28
Kunt u toelichten waarom meer dan € 122 miljoen van de programmauitgaven verschuift van 2015–2017 naar 2018–2020? In hoeverre duidt dit op
vertragingen en overschrijding van de doelstellingstermijn?
Antwoord 28
De kasschuif heeft o.a. te maken met de vertraging van het project
IJsseldelta door het beroep tegen het besluit Reevediep. Tevens heeft de
gunning van een deel van het project Volkerak-Zoommeer vertraging
opgelopen. Verder is de risicovoorziening herijkt en is op basis van
huidige inzichten het kasritme hierop aangepast. Deze schuif heeft geen
gevolgen voor het behalen van de doelstellingtermijn van deze projecten.
Vraag 29
Waarom zijn de nationale aanbestedingsregels niet altijd nageleefd? Wie
bewaakt dit?
Antwoord 29
Voor het betrekken van externe capaciteit op niet-kerntaken geldt dat deze
zoveel mogelijk op basis van op productafspraken gebaseerde contracten
zal worden gedaan, tenzij dat om inhoudelijke of aansturingsredenen niet
doelmatig is. In het kader daarvan, evenals vanuit de noodzaak om de
personele- en inhuurtaakstellingen in te vullen én vanuit het belang van
tijdige realisatie van de hoogwaterveiligheid is een deel van de lopende
inhuurcontracten in de (vorige) verslagperiode omgezet naar een
uitbestedingscontract. Daarbij is echter niet de vereiste nieuwe
meervoudige marktbenadering toegepast. Hierop is direct actie ondernomen waarbij een deel van de betreffende contracten gecorrigeerd is.
Tevens zijn maatregelen genomen om een dergelijke situatie in de
toekomst zoveel als mogelijk te voorkomen. De interne controleafdeling
en uiteindelijk de Auditdienst Rijk bewaken dat dit daadwerkelijk gebeurt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 30 080, nr. 82

8

In overleg met de Auditdienst Rijk (ADR) is vanuit efficiencyoverwegingen
besloten om voor de accountantscontrole over de programma’s met een
groot project status over te gaan van een gebroken boekjaar (peildatum
juli–juli) naar harmonisatie van de jaarcontrole (peildatum januari–
december). Dat heeft er toe geleidt dat bij de VGR27 opnieuw een
accountantscontrole is uitgevoerd. De gemaakte fouten (als geconstateerd
bij VGR26) zijn inmiddels aangepakt, maar door de harmonisatie worden
de eerdere gemaakt fouten opnieuw meegeteld bij de huidige controle.
Het administratieve gevolg is dat dit leidt tot een afkeurende verklaring bij
de VGR27. Naast de melding in de accountantsverklaring zal de ADR erop
toezien dat, teneinde dergelijke bevindingen in de toekomst te
voorkomen, verbetermaatregelen adequaat worden geïmplementeerd en
uitgevoerd.
Deze situatie is door mij bij de aanbieding van de 26ste Voortgangsrapportage aan uw Kamer toegelicht.
Vraag 30
Klopt het dat de inhuurcontracten een-op-een zijn omgezet in uitbestedingscontracten met dezelfde contractpartijen? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 30
Ja, de inhuurcontracten die zijn omgezet zijn inderdaad een-op-een
gegund aan dezelfde markt- cq contractpartijen.
Vraag 31
Kunt u inzichtelijk maken wat de budgettaire consequenties zijn van het
omzetten van inhuurcontracten in uitbestedingscontracten?
Antwoord 31
Er zijn geen budgettaire consequenties van het omzetten van inhuurcontracten naar uitbestedingscontracten.
Vraag 32
Klopt het dat onderhands is gegund aan andere partijen dan bepaald in
het oorspronkelijke contract?
Antwoord 32
Nee, dat klopt niet. De inhuurcontracten die zijn omgezet zijn gegund aan
dezelfde marktpartijen.
Vraag 33
Kunt u toelichten waarom er niet volgens de Europese regels is
aanbesteed?
Antwoord 33
Zie het antwoord op vraag 29.
Vraag 34
Wat zijn de gevolgen van het feit dat de accountantsverklaring niet
voldoet aan de eis van comptabele rechtmatigheid als bedoeld in bepaling
5.15 van de Regeling rijksbegrotingsvoorschriften 2016?
Antwoord 34
De constatering is meegenomen in de verantwoording van het IenM
jaarverslag en om herhaling te voorkomen is meteen actie ondernomen.
Zie hiervoor ook mijn antwoord op vraag 29.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 30 080, nr. 82

9

Vraag 35
Waarom is het beheer rondom inhuur/uitbesteding in relatie tot de
nationale aanbestedingswetgeving over geheel 2015 niet van voldoende
niveau?
Antwoord 35
De ADR geeft in haar verklaring aan dat een van haar bevindingen is dat
het financieel beheer rondom inhuur/uitbesteding in relatie tot de
(nationale) aanbestedingswetgeving binnen het programma Ruimte voor
de River niet van voldoende niveau is. De oorzaak ligt in het feit dat in
2015 het programma Ruimte voor de Rivier bij de omzetting van inhuur
naar uitbestedingscontracten gebruik heeft gemaakt van een enkelvoudige onderhandse gunning in plaats van de vereiste meervoudig
onderhandse gunning.
Zoals ik ook aangeef in mijn antwoord op vraag 29 komt dat voort uit de
noodzakelijke invulling van de personele- en inhuurtaakstellingen én de
tijdige realisatie van de hoogwaterveiligheid. Hierop is direct actie
ondernomen en zijn maatregelen genomen om dit in de toekomst te
voorkomen.
Vraag 36
Waarom is gekozen voor een enkelvoudige aanbesteding waar een
meervoudige had moeten plaatsvinden? Bij welk project is dit gebeurd?
Wie is hier verantwoordelijk voor?
Antwoord 36
De oorzaak ligt, zoals ook aangeven in antwoord 33, bij de noodzaak om
de personele- en inhuurtaakstellingen in te vullen én vanuit het belang
van tijdige realisatie van de hoogwaterveiligheid. Bij de omzetting van een
deel van de lopende inhuurcontracten naar een uitbestedingscontract is er
vanuit gegaan dat het een technische omzetting betrof waarbij geen
nieuwe marktbenadering noodzakelijk was. Deze zijn niet aan een
specifiek project toe te rekenen. Achteraf bleek dat op dit punt de
EU-aanbestedingsrichtlijn onjuist is geïnterpreteerd en de betreffende
motivatie die hiertoe opgesteld is (per omzetting) door de ADR als
onvoldoende beschouwd werd.
Vraag 37
Hoe wordt voorkomen dat dit in de toekomst nogmaals gebeurt, terwijl er
voor bijvoorbeeld Zandmaas/Grensmaas ook al gedacht wordt aan
onderhands aanbesteden?
Antwoord 37
Bij het programma Ruimte voor de Rivier ging het om de contractomzettingen van inhuur naar uitbesteding. Na de geconstateerde fout zijn direct
herstelacties uitgevoerd en is er een verbeterplan geïmplementeerd.
Daarnaast worden er extra controles uitgevoerd op de naleving van de
regelgeving en de implementatie van de verbeteringen én wordt er
overleg gevoerd met de ADR om helderheid te krijgen over de interpretatie van een deel van de aanbestedingsregels. Dit ziet specifiek toe op de
wijze waarop een omzetting gemotiveerd dient te worden. Voor de
Grensmaas betreft het een voornemen van het aanbesteden van werk en
niet van externe tijdelijke capaciteit. Vanzelfsprekend zal ik er op toezien
dan die aanbesteding voldoet aan de daarvoor geldende regelgeving.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 30 080, nr. 82

10

Vraag 38
Kunt u de aard van de € 5,7 miljoen aan onterecht aangegane uitbestedingscontracten en inkoopverplichtingen verder toelichten?
Antwoord 38
De contracten hebben vooral betrekking op inhuur van specifieke
technische kennis in de vorm van toetsen en adviezen (rivierkundig,
ruimtelijke kwaliteit, archeologisch), projectmanagementproducten
(bijvoorbeeld een plan van aanpak of een voltooiingsrapport), communicatieproducten, en risicoanalyses.
Vraag 39
Wordt er, bij het herhaaldelijk uitgeven van aanbestedingscontracten aan
één partij, onderzocht of de aanbesteding na de contractperiode onder
betere voorwaarden aan een derde partij kan worden gegund?
Antwoord 39
Ja, dat wordt altijd onderzocht, vastgelegd in het inkoopplan en meegenomen in de inkoopafweging.
Vraag 40
Kunt u toelichten hoe u voorkomt dat soortgelijke onrechtmatigheden zich
in de toekomst nog eens voordoen?
Antwoord 40
Zie hiervoor mijn antwoord op vraag 37.
Vraag 41
Kan voor alle projecten een overzicht gegeven worden van de tijdstippen
waarop oplevering en overdracht, alsmede finale kwijting zijn gepland?
Antwoord 41
Ja, dit overzicht voeg ik eenmalig bij de beantwoording van deze vragen1.

1

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 30 080, nr. 82

11