Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2021–2022

2

Vragen gesteld door de leden der Kamer

2021Z17245
Vragen van het lid Van Meijeren (FvD) aan de Minister van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport over de toediening van injecties met een experimentele
gentherapie aan (gezonde) Nederlanders en de communicatie daarover
(ingezonden 6 oktober 2021).
Vraag 1
Herinnert u zich de tekst die u op 30 september jl. op Instagram heeft
geplaatst?1
Vraag 2
Met welk doel heeft u de tekst geplaatst?
Vraag 3
Tot welke doelgroep richt u zich met de tekst?
Vraag 4
Welke (wetenschappelijke) bronnen heeft u geraadpleegd bij de totstandkoming van de tekst? Hoe heeft u de betrouwbaarheid van deze bronnen
beoordeeld?
Vraag 5
Vindt u het «gewoon» dat Nederlanders zonder symptomen van enige ziekte,
moeten bewijzen dat zij niet besmettelijk zouden zijn, voordat zij toegang
krijgen tot het sociaal-maatschappelijk leven? Zo nee, wat bedoelt u dan met
«Sinds afgelopen weekend kunnen we weer gewoon op stap»?
Vraag 6
Wat bedoelt u met «Sinds afgelopen weekend kunnen we weer gewoon op
stap», in het licht van het feit dat restaurants, kroegen, bioscopen en theaters
vóór 25 september jl. ook voor iedereen zonder QR-bewijs toegankelijk
waren?
Vraag 7
Wat betekent het naar uw oordeel voor de onderlinge verhoudingen in een
samenleving, als mensen het signaal krijgen dat iedereen een potentieel
gevaar voor de volksgezondheid is? Erkent u dat dit spanningen kan
1

kv-tk-2021Z17245
’s-Gravenhage 2021

Instagram, raadpleegbaar via https://www.instagram.com/p/CUckfhtIOpS/.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Vragen

1

veroorzaken en tot onderling wantrouwen kan leiden? Beschouwt u dit als
een probleem?
Vraag 8
Wat bedoelt u met «we blijven met hen [de ongevaccineerden] in gesprek»
en met «nog niet heeft laten prikken»? Blijft u druk op deze groep uitvoeren
totdat 100% van de Nederlanders is geïnjecteerd of accepteert u op een
bepaald moment dat sommige mensen een andere keuze maken? Aan welk
criterium moet zijn voldaan voordat u stopt met mensen onder druk zetten
om zich te laten injecteren?
Vraag 9
Bent u bekend met de definitie van gentherapie die het Rijksinstituut voor
Volksgezondheid en Milieu (RIVM) hanteert?2 Bent u bekend met de definitie
van gentherapie die de Commissie genetische modificatie (COGEM)
hanteert?3 Bent u bekend met de definitie van gentherapie die wordt
gehanteerd door de EU?4 Bent u bekend met de definitie van gentherapie die
wordt gehanteerd binnen de wetenschap?5 Hoe beoordeelt u deze definities?
Vraag 10
Kunnen de injecties die in Nederland worden toegediend worden aangemerkt
als een vorm van gentherapie? Zo nee, waarom niet?
Vraag 11
Bent u ervan op de hoogte dat de injecties van Pfizer/BioNTech, Moderna,
AstraZeneca en Janssen allen slechts voorwaardelijk zijn goedgekeurd door
het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA) via een Conditional Marketing
Authorisation?6
Vraag 12
Bent u ervan op de hoogte dat een voorwaardelijke goedkeuring geldt voor
één jaar en verplicht tot nader onderzoek?7 Bent u ervan op de hoogte dat
deze onderzoeken voor de vaccins van Pfizer/BioNTech, Moderna, AstraZeneca en Janssen aflopen respectievelijk in december 20238, in december
20229, op 31 maart 202410 en op 31 december 202311?
Vraag 13
Erkent u dat vaccins die alle tests en trials goed hebben doorstaan, onvoorwaardelijk kunnen worden goedgekeurd door het EMA? Erkent u dat een
onvoorwaardelijke goedkeuring de norm is en voorwaardelijke goedkeuring
een uitzondering?

2

Werkgroep Infectie Preventie, juni 2008, «Ziekenhuizen Gentherapie» (https://www.rivm.nl/sites/
default/files/2018-11/gentherapie%20080619-disclaimer.pdf).
3
Cogem, «Gentherapie» (https://cogem.net/thema/gentherapie/).
4
Richtlijn 2009/120/EG en Verordening 2020/1043.
5
Nature, 2 juni 2021, «Gene therapy avenues and COVID-19 vaccines» (https://www.nature.com/
articles/s41435-021-00136-6).
6
EMA, «Conditional marketing authorisation» (https://www.ema.europa.eu/en/humanregulatory/marketing-authorisation/conditional-marketing-authorisation).
7
EMA, «Conditional marketing authorisation» (https://www.ema.europa.eu/en/humanregulatory/marketing-authorisation/conditional-marketing-authorisation).
8
EMA, «Bijlage I – Samenvatting van de productkenmerken – Comirnaty concentraat voor
dispersie voor injectie (pagina 23)» (https://www.ema.europa.eu/en/documents/productinformation/comirnaty-epar-product-information_nl.pdf).
9
EMA, «Bijlage I – Samenvatting van de productkenmerken – Spikevax, dispersie voor injectie
(pagina 16/17)» (https://www.ema.europa.eu/en/documents/product-information/spikevaxpreviously-covid-19-vaccine-moderna-epar-product-information_nl.pdf).
10
EMA, «Bijlage I – Samenvatting van de productkenmerken – Vaxzevria suspensie voor injectie
(pagina 17)» (https://www.ema.europa.eu/en/documents/product-information/vaxzevriapreviously-covid-19-vaccine-astrazeneca-epar-product-information_nl.pdf).
11
EMA, «Bijlage I – Samenvatting van de productkenmerken – COVID-19 Vaccine Janssen
suspensie voor injectie (pagina 20)» (https://www.ema.europa.eu/en/documents/productinformation/covid-19-vaccine-janssen-epar-product-information_nl.pdf).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Vragen

2

Vraag 14
Hoe kunt u, gelet op het voorgaande, beweren dat de injecties alle tests en
trials hebben doorstaan die gelden voor ieder vaccin? Erkent u dat dit feitelijk
onjuist is? Zo nee, waarom niet?
Vraag 15
Kunt u een overzicht geven van de bijwerkingen door de injecties die zijn
gemeld, uitgesplitst per producent? Hoe beoordeelt u de aard en omvang van
het aantal bijwerkingen, vergeleken met bijwerkingen door klassieke vaccins
en de griepprik?
Vraag 16
Hoe wordt beoordeeld of klachten na injectie ook zijn veroorzaakt door de
injectie?
Vraag 17
Hoe wordt beoordeeld of overlijdens na injectie ook zijn veroorzaakt door de
injectie? Hoe verhoudt zich dit tot de wijze waarop wordt beoordeeld of
overlijdens na een positieve coronatest zijn veroorzaakt door corona?
Vraag 18
Bent u bekend met de suggesties dat het injecteren van zwangere vrouwen
kan leiden tot (ernstige) aandoeningen bij baby’s, zoals weergegeven in
bijgaande link?12
Vraag 19
Hoeveel meldingen van miskramen, doodgeboren kinderen of geboren baby’s
met ernstige afwijkingen zijn er gedaan sinds u bent begonnen met het
injecteren van zwangere vrouwen? Is hier een stijging waarneembaar in
vergelijking met de periode daarvoor?
Vraag 20
Waarom erkent u dat het argument «ook met het vaccin kan ik het virus
krijgen» klopt, maar haalt u het tegelijkertijd aan als een voorbeeld van
misinformatie? Op welke (wetenschappelijke) bronnen is uw bewering «maar
veel minder vaak en veel minder ernstig» gebaseerd?
Vraag 21
Waarom erkent u dat het argument «ook als je gevaccineerd bent, kun je het
virus nog doorgeven» klopt, maar haalt u het tegelijkertijd aan als een
voorbeeld van «misinformatie»? Op welke (wetenschappelijke) bronnen is uw
bewering «maar veel korter en veel minder vaak» gebaseerd?
Vraag 22
Erkent u dat de langetermijneffecten van de vaccins niet zijn onderzocht en
ook niet kunnen zijn onderzocht? Onderschrijft u de bewering van de
directeur van het Lareb dat bijwerkingen op de lange termijn niet zijn
uitgesloten?13 Zo nee, waarom niet? Zo ja, waarom beschrijft u het argument
«ik weet niet wat de langetermijneffecten zijn van een vaccin» dan als
«misinformatie»?
Vraag 23
Op welke (wetenschappelijke) bronnen baseert u de bewering dat het vaccin
«je lang [beschermt] tegen een ernstig verloop van corona»? Hoe lang duurt
deze bescherming naar uw oordeel?

12

Youtube, 16 september 2021, «Erbakan: Tek gözlü kuyruklu çocuklar doğdu!» (https://youtu.be/
ywPmw2Y3QkE).
13
RTL Nieuws, 4 juni 2021, «Sommigen bang voor bijwerkingen op lange termijn, wat weten we
daarvan?» (https://www.rtlnieuws.nl/nieuws/nederland/artikel/5234731/yvette-brochbijwerkingen-lange-termijn-coronavaccinatie).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Vragen

3

Vraag 24
Hoe beoordeelt u het feit dat mensen in Israël na zes maanden opnieuw
geïnjecteerd worden vanwege afnemende effectiviteit?14 Waarom overweegt
u om iedereen in 2022 van twee (!) prikken te voorzien?15
Vraag 25
Herinnert u zich dat u in mei in de Eerste Kamer heeft gezegd dat «de
bijwerkingen [toenemen], naarmate je meer prikken hebt gehad?» Op welke
(wetenschappelijke) bronnen heeft u deze uitspraak gebaseerd? Hoe verhoudt
zich dit met uw voornemen om alle Nederlanders volgend jaar opnieuw twee
keer te laten injecteren?
Vraag 26
Op welke (wetenschappelijke) bronnen baseert u de bewering «Zij [de
ongevaccineerden] hebben de grootste kans om besmet te raken. En om
andere ongevaccineerde mensen te besmetten»?
Vraag 27
Wordt van alle personen die met corona in het ziekenhuis liggen geregistreerd of zij (volledig) geïnjecteerd zijn en, zo ja, met welk «vaccin»? Zo ja,
hoeveel procent van deze personen is (volledig) geïnjecteerd en met welk
«vaccin»? Wilt u hierbij onderscheid maken tussen de Intensive Care
(IC)-afdelingen en andere afdelingen? Zo nee, waarom niet? Erkent u dat een
rondvraag naar deze cijfers, geen getrouw beeld oplevert?16
Vraag 28
Vanaf hoe lang na de injectie wordt een coronapatiënt die in het ziekenhuis
ligt als (gedeeltelijk) «gevaccineerd» geregistreerd? Is dit direct na de prik of
net als bij de registratie van de QR-code pas na twee weken? Wilt u hierbij
onderscheid maken tussen IC-afdelingen en andere afdelingen? Indien een
patiënt met corona niet direct na injectie als (gedeeltelijk) «gevaccineerd»
geregistreerd staat, hoe groot is dan het percentage «ongevaccineerden» dat
in het ziekenhuis ligt en wel al een injectie heeft gehad? Wilt u hierbij
wederom onderscheid maken tussen IC-afdelingen en andere afdelingen?
Vraag 29
Op welke (wetenschappelijke) bronnen is uw uitspraak «De echte viruswaarheid is deze: had iedereen zich laten prikken, dan had het overgrote deel van
de honderden coronapatiënten in de ziekenhuizen er niet gelegen» gebaseerd? Erkent u dat er vaccinatiedrang uitgaat van deze uitspraak?
Vraag 30
Op welke (wetenschappelijke) bronnen is uw uitspraak «Nog een harde
viruswaarheid: had iedereen zich laten vaccineren, dan hadden we nu alles
weer kunnen doen. Zonder coronatoegangsbewijs. Zonder nachtsluiting.
Zonder verhitte discussies ook» gebaseerd? Erkent u dat er vaccinatiedrang
uitgaat van deze uitspraak?
Vraag 31
Erkent u dat redelijkerwijs niet van personen gevergd kan worden om zich
iedere 24 uur te laten testen? Realiseert u zich dat het met de invoering van
het QR-bewijs voor ongeïnjecteerden onmogelijk is geworden om spontaan
een restaurant, kroeg, bioscoop of theater te bezoeken?

14

CNBC, 15 september 2021 «Pfizer says Israel data shows third Covid shot restores protection
from infection to 95% as it makes case to FDA for boosters» (https://www.cnbc.com/2021/09/
15/covid-boosters-pfizer-says-israel-data-shows-third-shot-restores-efficacy-to95percent.html).
15
NRC, 28 september 2021, «Mogelijk twee keer herprikken in 2022: kabinet reserveert 134
miljoen euro» (https://www.nrc.nl/nieuws/2021/09/28/mogelijk-twee-keer-herprikken-in-2022a4060057).
16
NOS, 27 juli 2021, «Veruit de meeste covidpatiënten in ziekenhuis zijn niet gevaccineerd»
(https://nos.nl/artikel/2391137-veruit-de-meeste-covidpatienten-in-ziekenhuis-zijn-nietgevaccineerd).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Vragen

4

Vraag 32
Waarom behouden geïnjecteerden, die positief zijn getest, nog steeds een
groen vinkje in de QR-app? Begrijpt u dat hierdoor totaal ongeloofwaardig is
dat de invoering van de QR-app bedoeld is om de volksgezondheid te
beschermen?
Vraag 33
Waarom is het niet mogelijk om met het officiële gele boekje, een negatief
testbewijs of een herstelbewijs toegang te krijgen, zonder dat deze documenten eerst worden omgezet in een QR-code? Erkent u dat door de keuze voor
de QR-code, onnodig persoonsgegevens verwerkt worden? Begrijpt u dat
hierdoor totaal ongeloofwaardig is dat de invoering van de QR-app bedoeld
is om de volksgezondheid te beschermen?
Vraag 34
Waarom is het niet mogelijk om via een serologische test op coronaantistoffen een herstelbewijs te krijgen? Begrijpt u dat hierdoor totaal
ongeloofwaardig is dat de invoering van de QR-app bedoeld is om de
volksgezondheid te beschermen?
Vraag 35
Erkent u dat personen die niet geïnjecteerd zijn ernstig worden benadeeld ten
opzichte van personen die wél geïnjecteerd zijn? Zo nee, waarom niet?
Vraag 36
Erkent u dat personen die zijn geïnjecteerd een grotere kans hebben om het
virus over te dragen, dan personen die negatief zijn getest? Zo ja, hoe
verhoudt zich dat met artikel 58ra, tweede lid, van de Wet publieke gezondheid?
Vraag 37
Is toegang tot restaurants, kroegen, bioscopen en theaters met een QR-bewijs
naar uw mening veiliger dan het handhaven van de 1,5-meterregel op die
locaties? Zo ja, waarom? Zo nee, waarom hebben de uitbaters van die
locaties niet de optie om de 1,5-meterregel te handhaven in plaats van het
QR-bewijs in te voeren?
Vraag 38
Erkent u dat de 1,5-meterregel geen inbreuk maakt op de lichamelijke
integriteit, terwijl een verplicht QR-bewijs daar wel inbreuk op maakt? Zo ja,
hoe beoordeelt u in het licht daarvan de proportionaliteit en subsidiariteit
omtrent de invoering van het QR-bewijs?
Vraag 39
Hoe beoordeelt u dat in tal van Europese landen, alsmede in tal van staten in
de Verenigde Staten, alle coronamaatregelen zijn afgeschaft, zonder dat dit
leidt tot een noemenswaardige verslechtering van de epidemiologische
situatie? Erkent u dat hieruit blijkt dat de invoering van onder andere een
QR-bewijs, niet noodzakelijk is ter bescherming van de volksgezondheid? Zo
nee, waarom niet?
Vraag 40
Erkent u dat met de invoering van het QR-bewijs onderscheid wordt gemaakt
op basis van medische persoonskenmerken, die in redelijkheid niet relevant
zijn? Zo nee, waarom niet?
Vraag 41
In welke mate vindt u dat uw vergelijking van het QR-bewijs met een rijbewijs
opgaat? In welke opzichten vindt u dat de vergelijking mank gaat? Heeft u er
begrip voor dat mensen dit een walgelijke vergelijking vinden, omdat mensen
zonder rijbewijs niet worden uitgesloten van het sociaal-maatschappelijk
leven en mensen zonder QR-bewijs wel?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Vragen

5

Vraag 42
Is het in de afgelopen eeuw in Nederland vaker voorgekomen dat groepen
werden uitgesloten van het sociaal-maatschappelijk leven? Zo ja, wanneer
was dit? Heeft dit uiteindelijk goed uitgepakt? Zijn er lessen die u hieruit kunt
trekken?
Vraag 43
Hoeveel procent van de bevolking zou naar uw oordeel immuniteit moeten
hebben opgebouwd, om te kunnen spreken van groepsimmuniteit?
Vraag 44
Maakt het voor het bereiken van groepsimmuniteit uit of personen immuniteit
hebben opgebouwd door een injectie, of doordat zij de ziekte hebben
doorgemaakt?
Vraag 45
Hoe beoordeelt u de uitkomsten van de studie naar corona-antistoffen, die
Sanquin in opdracht van u heeft gedaan, waaruit blijkt dat ruim 95% van de
bloeddonoren corona-antistoffen heeft door injectie dan wel doorgemaakte
infectie?17 Hoe beoordeelt u deze uitkomsten in het licht van groepsimmuniteit?
Vraag 46
Is het mogelijk om aan het bloed van personen te herkennen of zij al dan niet
zijn geïnjecteerd i.p.v. een infectie hebben doorgemaakt? Zo ja, in welke
opzichten verschilt het bloed van personen die zijn geïnjecteerd van personen
die een infectie hebben doorgemaakt?
Vraag 47
Heeft u er begrip voor dat personen die zich niet hebben laten injecteren,
maar een bloedtransfusie nodig hebben, geen bloed wensen te ontvangen
van personen die geïnjecteerd zijn? Kunnen zij ervoor kiezen om geen bloed
van een geïnjecteerd persoon te ontvangen? Zo nee, waarom niet? Bent u
bereid dit te bewerkstelligen?
Vraag 48
Kunt u aangeven wanneer u de groep mensen die «nog niet is beschermd
door ofwel het vaccin, ofwel doordat zij eerder corona hebben gehad» niet
meer «te groot» vindt?
Vraag 49
Waarom werd in een video van uw ministerie op 8 maart jl. nog beweerd dat
een vaccinatiegraad van 70% voldoende was voor groepsimmuniteit en
beweert u nu dat 86% onvoldoende is?18
Vraag 50
Hoe beoordeelt u de vermelding «Met de huidige, hoge, vaccinatiegraad
vervalt de noodzaak om de aanwezigheid van antistoffen wekelijks te meten.
Sanquin Research en het Ministerie van VWS zijn daarom overeengekomen
voor nu de VAP-studie te beëindigen.» op de website van Sanquin?19 Hoe
rijmt u dit met uw eigen bewering dat de vaccinatiegraad nog niet hoog
genoeg is?
Vraag 51
Op welke (wetenschappelijke) bron baseert u uw opmerking «En met de zeer
besmettelijke deltavariant is het niet de vraag of ze corona gaan krijgen, maar
wanneer»? Bent u ervan op de hoogte dat nieuw onderzoek van de Universiteit van Oxford suggereert dat gevaccineerden en ongevaccineerden de

17

Sanquin, 31 augustus 2021, «Antistoffen bij 95% van donors» (https://www.sanquin.nl/oversanquin/nieuws/2021/08/antistoffen-bij-95-van-donors).
Youtube, 8 maart 2021, «Coronavaccins: hoeveel mensen moeten zich laten vaccineren om de
pandemie te stoppen?» (https://www.youtube.com/watch?v=UuiN2pgCv64).
19
Sanquin, 31 augustus 2021, «Antistoffen bij 95% van donors» (https://www.sanquin.nl/oversanquin/nieuws/2021/08/antistoffen-bij-95-van-donors).
18

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Vragen

6

deltavariant in gelijke mate bij zich kunnen dragen?20 Hoe beoordeelt u in dat
licht uw bewering «Je kunt dan [als ongevaccineerde] immers niet aantonen
dat de kans klein is dat je een ander besmet»? Erkent u dat een «gevaccineerde» dat ook niet kan aantonen?
Vraag 52
Op welke (wetenschappelijke) bron baseert u uw vervolgopmerking «Is dat
met teveel mensen tegelijk, dan leidt dat tot duizenden ziekenhuisopnames»?
Hoeveel mensen zouden tegelijk ziek moeten worden, om de ziekenhuizen te
overbelasten? Hoe reëel acht u die kans?
Vraag 53
Op welke (wetenschappelijke) bron baseert u uw bewering dat geïnjecteerden
«voor 95% beschermd» zijn tegen ziekenhuisopname?
Vraag 54
Gezien uw zorgen om grote aantallen ziekenhuisopnames, kunt u aangeven
wat er momenteel wordt gedaan om de (IC-)zorgcapaciteit structureel uit te
breiden?
Vraag 55
Hoe beoordeelt u de uitlatingen van Diederik Gommers d.d. 2 oktober 2020,
dat de IC-capaciteit niet vergroot hoeft te worden omdat «niets zo erg» is als
dat er straks meer IC-personeel is opgeleid en men niets te doen heeft en zich
verveelt? Vindt u dat scenario erger of minder erg, dan dat Nederland tot in
lengte der dagen met vrijheidsbeperkende coronamaatregelen te kampen
heeft?
Vraag 56
Kunt u aangeven op welke termijn u doelt met het «voorlopig» inzetten van
het QR-bewijs?
Vraag 57
Bent u het ermee eens dat personen voordat zij een (ingrijpende) medische
behandeling ondergaan een weloverwogen keuze moeten kunnen maken
voor die behandeling? Erkent u dat zij hiervoor volledig en juist geïnformeerd
moeten worden over de voor- en nadelen van die behandeling? Zo nee,
waarom niet?
Vraag 58
Hoe beoordeelt u de desinformatie uit uw eigen tekst van 30 september jl. in
het licht van uw opmerking «Want zorgen en twijfels zijn vaak gebaseerd op
misinformatie. En op argumenten die gewoon geen hout snijden»?
Vraag 59
Erkent u dat het verspreiden van desinformatie over corona ertoe kan leiden
dat Nederlanders een verkeerd beeld krijgen over hoe gevaarlijk corona is?
Hoe beoordeelt u de uitkomsten van een onderzoek, waaruit blijkt dat
Nederlanders denken dat corona vele malen gevaarlijker is voor ongeïnjecteerden, dan daadwerkelijk het geval is?21 Houdt u er rekening mee dat
Nederlanders dit verkeerde beeld hebben – en onnodig bang zijn geworden –
mede als gevolg van informatie die door of namens u is verspreid? Hoe zou u
het vinden als personen besluiten zich te laten injecteren, omdat zij verkeerd
geïnformeerd zijn?
Vraag 60
Wilt u deze vragen afzonderlijk van elkaar beantwoorden, vóór aanvang van
het eerstvolgende debat over de ontwikkelingen rondom het coronavirus?

20

MedRxiv, 24 augustus 2021, «Impact of Delta on viral burden and vaccine effectiveness against
new SARS-CoV-2 infections in the UK» (https://www.medrxiv.org/content/10.1101/
2021.08.18.21262237v1).
21
MDH, 3 oktober 2021, «Zo scheef is ons beeld (gemaakt)!» (https://www.maurice.nl/2021/10/03/
zo-scheef-is-ons-beeld-gemaakt/).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Vragen

7