Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2011–2012

21 501-07

Raad voor Economische en Financiële Zaken

Nr. 920

BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 12 juni 2012
Naar aanleiding van de zevende formele missie van het IMF, de Europese
Commissie en de ECB («de Trojka») naar Dublin van 17 tot 26 april 2012
ontving het Ministerie van Financiën op 7 juni het zesde formele voortgangsrapport van de Europese Commissie. Doel van de missie was een
beoordeling te geven van de implementatie door Ierland van de maatregelen waaraan dat land zich, in het kader van het pakket leningen vanuit
het IMF, de Europese faciliteiten EFSF en EFSM en de bilaterale partners,
heeft gecommitteerd.
Dit rapport vormt de basis voor het besluit door de Commissie over
uitkering van de volgende tranche. Tevens is bepaald dat de conclusies
van het voortgangsrapport leidend zijn bij de beslissing van de lidstaten
van het eurogebied om al dan niet in te stemmen met de uitkering van
een volgende EFSF tranche. De eerstvolgende tranche zal in totaal 4,1
miljard euro bedragen. Hiervan is 2,3 miljard euro afkomstig van de EU,
1,4 miljard euro van het IMF en 0,4 miljard euro van het Verenigd
Koninkrijk.
Door middel van deze brief wil ik uw Kamer informeren over de belangrijkste uitkomsten van deze voortgangsrapportage. Het volledige
Commissierapport is op het moment van schrijven nog niet publiekelijk
beschikbaar. Eerder gaf de Trojka een gezamenlijke publieke verklaring af
over de conclusies van de missie. Deze vindt u in de bijlage.1
Voorgeschiedenis

1
Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.

In november 2010 keurden de EU en het IMF een leningenpakket voor
Ierland van in totaal 85 miljard euro goed. Hiervan kwam 22,5 miljard euro
van het IMF, 22,5 miljard euro van EFSM en 17,5 miljard euro van EFSF.
Het VK, Denemarken en Zweden stelden 5 miljard beschikbaar aan
bilaterale leningen; 17,5 miljard euro kwam van Ierland zelf via kasreserves en Ierse pensioenfondsen. Tot nu toe hebben het IMF, het EFSF en
EFSM en de bilaterale partners 47,9 miljard euro van het programma

kst-21501-07-920
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2012

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 21 501-07, nr. 920

1

uitgekeerd. Met het vrijgeven van deze tranche komt hier 4,1 miljard euro
bij. Dit betekent dat dan circa 77% van het totale leningenprogramma is
uitgekeerd.
In ruil voor de leningen heeft Ierland in moeten stemmen met een fors
pakket aan beleidsmaatregelen en hervormingen dat erop gericht is het
Ierse begrotingstekort in 2015 te verlagen tot onder de 3% BBP, de
stabiliteit in de Ierse financiële sector te waarborgen, en de economische
structuur te verbeteren. Uitkering van afzonderlijke tranches is afhankelijk
van naleving van de afspraken in de eerder overeengekomen
Memorandum of Economic and Financial Policies (MEFP1), waarin is
vastgelegd aan welke condities Ierland moet voldoen om een positieve
uitkomst van de voortgangsrapportage te krijgen.
De conclusies van het zesde voortgangsrapport
De Trojka oordeelt dat Ierland zich volledig committeert aan het
programma en goed voldoet aan de voorwaarden voor vrijgave van de
nieuwe leningentranche. De overeengekomen budgettaire-, structurele-,
en financiële sectormaatregelen zijn naar tevredenheid uitgevoerd.
De Trojka oordeelt dat economische groei zich voorzichtig ontwikkelt. In
2011 was voor het eerst in vier jaar sprake van positieve groei van 0,7%
BBP. Ten opzichte van de vijfde voortgangsrapportage is de groei voor
2011 wel neerwaarts bijgesteld van 0,9% naar 0,7%. In 2012 wordt een
groei van 0,5% BBP verwacht. Tegelijkertijd is het programma in belangrijke mate afhankelijk van de ontwikkelingen in het eurogebied en op de
financiële markten. Dit zijn externe factoren waar Ierland geen invloed op
heeft, maar die wel een potentieel risico vormen voor de Ierse economie
en daarmee voor het leningenprogramma. Voor de groei is Ierland
afhankelijk van de export naar de handelspartners, de binnenlandse vraag
en toegang van banken tot de financiële markten. De export remde eind
2011, na een sterke exportgroei in de eerste twee kwartalen van 2011, af.
De gelijktijdige daling van de import resulteerde echter wel in een positief
saldo op de lopende rekening in 2011. Voor 2012 wordt een positief saldo
op de lopende rekening verwacht. De werkloosheid blijft hoog, ook de
structurele werkloosheid, maar in het laatste kwartaal van 2011 was
sprake van groei van de werkgelegenheid.
Onder het programma is voorzien dat Ierland gedurende 2012 geleidelijk
terugkeert naar de financiële markt. De rente op Ierse staatsobligaties op
de secundaire markt is sinds eind november 2011 flink gedaald, maar
vanaf februari 2012 is de rente stabiel rond de 7%. Dit reflecteert
waarschijnlijk de onzekerheid rondom het referendum op 31 mei over het
Verdrag voor Stabiliteit, Coördinatie en Governance en de toenemende
onzekerheden in de eurozone.
Budgettaire parameters

1
Te vinden op internet: http://ec.europa.eu/
economy_finance/publications/
occasional_paper/2011/op76_en.htm

Het rapport concludeert dat Ierland de gevraagde budgettaire maatregelen in voldoende mate heeft geïmplementeerd. Het EMU-tekort,
gecorrigeerd voor de steun aan de financiële sector, is in 2011 uitgekomen
op 9,4%, wat ruim onder de doelstelling van het programma van 10,6%
BBP ligt. Ondanks de zwakke binnenlandse vraag en verslechterende
mondiale groei werden de doelstellingen gehaald en de Ierse autoriteiten
laten daarmee zien in staat te zijn om de uitgaven te controleren. De
Trojka concludeert dat de maatregelen die zijn opgenomen in de
begroting voldoende zijn om te voldoen aan de tekortdoelstelling van
8,6% in 2012.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 21 501-07, nr. 920

2

Financiële sector
De Trojka concludeert in het rapport dat Ierland voortgang heeft geboekt
met de herstructurering en het versterken van de bankensector. Het
vertrouwen in de banken neemt toe, wat terug te zien is in het stabiele
aantal deposito’s bij de banken. In 2011 werd een significante verkleining
van de balansen («deleveraging») bewerkstelligd, waarmee de Ierse
overheid op koers ligt de gewenste doelen te behalen. Daarnaast neemt
de Ierse overheid stappen om de banken bewuster te maken van de
hypotheekschulden. De Trojka concludeert ook dat verdere maatregelen
nodig zijn, met name gericht op het verbeteren van de activa en de
implementatie van maatregelen om hypotheekschulden terug te dringen.
Voorts hebben de autoriteiten een strategie voor huishoudens in
financiële moeilijkheden gepubliceerd («personal insolvency reform»).
Een belangrijk onderdeel hiervan is het vergemakkelijken van persoonlijk
faillissement bij onhoudbare schulden. De Trojka waarschuwt dat het
belangrijk is bij de opstelling van de strategie de juiste balans te vinden
tussen promoten van herstructurering van onhoudbare schulden en de
bescherming van de rechten van de schuldeiser. Door deze complexiteit is
hier meer tijd voor voorzien. Daarnaast blijft de kredietverlening vanuit de
banken aan huishoudens en het midden- en kleinbedrijf een continu punt
van aandacht.
Structurele maatregelen
De Trojka concludeert dat de Ierse overheid vordert met structurele
maatregelen. Er zijn stappen gezet in de hervorming van de arbeidsmarkt
om de werkgelegenheid en herintreding te stimuleren. Door de hoge
werkloosheidscijfers concludeert de Trojka dat herintreding en
omscholing van werkzoekenden een belangrijke prioriteit moet blijven. De
Ierse overheid heeft aangekondigd de watervoorzieningen over te hevelen
van locale overheden naar een nog op te richten gereguleerd watervoorzieningbedrijf. Daarnaast treffen de Ierse autoriteiten voorbereidingen om
verschillende privatiseringsplannen af te ronden om concurrentie en
efficiency te stimuleren.
Conclusie
Naar het oordeel van het IMF, de Europese Commissie en de ECB voldoet
Ierland aan de eisen die zijn gesteld voor vrijgave van een nieuwe
leningentranche.
Ik hoop u voldoende geïnformeerd te hebben.
De minister van Financiën,
J. C. de Jager

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 21 501-07, nr. 920

3