2

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2014–2015

28 684

Naar een veiliger samenleving

Nr. 438

BRIEF VAN DE MINISTER VAN VEILIGHEID EN JUSTITIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 7 april 2015
In deze brief informeer ik uw Kamer over het landelijk beeld van problematische jeugdgroepen 2014 en over het verzoek van de Vaste Commissie
voor Veiligheid en Justitie van 5 maart 2015 over de gestanddoening van
twee toezeggingen.
Landelijk beeld problematische jeugdgroepen 2014
Het rapport met het landelijk beeld problematische jeugdgroepen1 wordt
elk jaar opgesteld in samenwerking met de vertegenwoordigers van de
gezagen, de regioburgemeesters en de voorzitter van het college van
procureurs-generaal, en met de nationale politie. Uit het rapport blijkt dat
het aantal hinderlijke jeugdgroepen in 2014 ten opzichte van 2013 is
gedaald met 20% (427), het aantal overlastgevende met 11% (163) en het
aantal criminele jeugdgroepen met 27% (33). In totaal is het aantal
problematische jeugdgroepen ten opzichte van 2013 dus gedaald met
ruim 18% (623).

2009
2010
2011
2012
2013
2014

Hinderlijk

Overlastgevend

Crimineel

Totaal

1.341
1.154
878
731
536
427

327
284
222
186
183
163

92
89
65
59
45
33

1.760
1.527
1.165
976
764
623

Dit is een goed resultaat. Ten opzichte van het eerste landelijk beeld uit
2009 is – in vijf jaar tijd – sprake van een daling van 64% waarbij de daling
zich manifesteert bij zowel de hinderlijke, overlastgevende als criminele

1

kst-28684-438
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2015

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 28 684, nr. 438

1

jeugdgroepen (met resp. ongeveer 68%, 50% en 64%). Dat betekent
concreet minder slachtoffers en meer veiligheid in buurten en wijken.
De aanpak van problematische jeugdgroepen verloopt succesvol. Dat is te
danken aan de goede samenwerking tussen gemeenten, de politie en het
OM die tot uitdrukking komt in de inzet van wijkagenten, jongerenwerk,
scholen en leerplichtambtenaren, woningbouwcorporaties, officieren van
justitie, de gemeenten en zorginstellingen.
Twee toezeggingen
Op 5 maart 2015 heeft u verzocht twee toezeggingen gestand te doen
voorafgaande aan het algemeen overleg over criminele jeugdgroepen op
9 april 2015. Het betreft toezeggingen die de voormalige Minister in het
algemeen overleg over criminele jeugdgroepen op 17 juni 2014 heeft
gedaan:
1. na te gaan of het Openbaar Ministerie feitenmateriaal kan verzamelen
over het zwaarder straffen bij delicten die in groepsverband worden
gepleegd;
2. een impressie te geven van hoe het met leden van criminele
jeugdgroepen gaat nadat zij zijn aangepakt, ook in termen van
recidive.
In de brief van 18 november 20142 is reeds aangegeven dat over de wijze
waarop deze toezeggingen worden uitgevoerd, overleg zou worden
gevoerd met betrokken partners en dat u daarover in de brief over het
landelijk beeld 2014 zou worden geïnformeerd. Dat doe ik hierbij.
Ten aanzien van toezegging 1:
Het Openbaar Ministerie heeft aangegeven dat gegevens over het
zwaarder straffen van delicten die in groepsverband worden gepleegd,
niet apart worden vastgelegd. Het verzamelen van die gegevens kan
alleen door handmatig en dus arbeidsintensief dossieronderzoek. In het
algemeen overleg van 17 juni 2014 en de brief van 18 november 2014
heeft mijn ambtsvoorganger als voorwaarde gesteld dat de uitvoering van
deze toezegging niet mag leiden tot een onevenredige belasting van het
OM. Dit blijkt wel het geval te zijn. Daarom verwijs ik naar de eerdere
reactie3 van de Raad voor de rechtspraak op de vraag of het lid zijn van
een criminele jeugdgroep en het aanzetten tot criminaliteit van minderjarige door meerderjarige leden strafverzwarende omstandigheden zijn
die in de praktijk tot zwaardere straffen hebben geleid. De Raad gaf toen
aan (evenals het OM nu) dat deze zaken niet apart worden geregistreerd,
maar dat het aanzetten van anderen tot het plegen van strafbare feiten
een relevante omstandigheid is die, indien bewezen, in de regel leidt tot
een zwaardere straf.
Ten aanzien van toezegging 2:
De meersporenaanpak van leden van jeugdgroepen bestaat uit een
combinatie van strafrechtelijke, bestuurlijke, financiële en zorggerelateerde maatregelen, interventies en sancties. Met die aanpak worden
jeugdgroepen ontmanteld, hun leden gestraft, maar wordt ook perspectief
geboden. In opdracht van Politie en Wetenschap wordt een casusonderzoek uitgevoerd naar de criminele carrière, het stopproces van lichte
tot zware criminele jeugdgroepleden en de rol hierin van de politie- en
justitieaanpak. Ook de rol van jeugdzorg, reclassering en hulpverlening
wordt belicht vanuit het perspectief van betreffende jongeren. Dit
2
3

Kamerstuk 28 684, nr. 423.
Kamerstuk 28 684, nr. 397.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 28 684, nr. 438

2

onderzoek is al begin 2014 gestart. Ik verwacht dat dit onderzoek in de
tweede helft van 2015 gereed zal zijn. In de onderzoeksgroep zijn geen
jeugdgroepleden vertegenwoordigd die nog steeds actief deel uitmaken
van een criminele jeugdgroep. Op basis van de uitkomsten zal ik bepalen
of het onderzoek kan worden uitgebreid.
De Minister van Veiligheid en Justitie,
G.A. van der Steur

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 28 684, nr. 438

3