Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2009–2010

32 222 XIV

Wijziging van de begrotingsstaten van het
Ministerie van Landbouw, Natuur en
Voedselkwaliteit (XIV) voor het jaar 2009
(wijziging samenhangende met de Najaarsnota)

Nr. 2

MEMORIE VAN TOELICHTING
A. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL
Wetsartikelen 1 tot en met 3
De begrotingsstaten die deel uitmaken van de Rijksbegroting, worden op
grond van artikel 1, derde lid, van de Comptabiliteitswet 2001 elk afzonderlijk bij de wet vastgesteld en derhalve ook gewijzigd. Het onderhavige
wetsvoorstel strekt ertoe om voor het jaar 2009 wijzigingen aan te
brengen in:
1. de departementale begrotingsstaat van het Ministerie van Landbouw,
Natuur en Voedselkwaliteit.
De in de begrotingsstaten opgenomen begrotingsartikelen worden in
onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht (de zgn. begrotingstoelichting).
De minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit,
G. Verburg

KST137776
0910tkkst32222XIV-2
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 222 XIV, nr. 2

1

B. BEGROTINGSTOELICHTING

blz.

Het beleid
I

Overzicht belangrijkste uitgaven- en ontvangstenmutaties

3

II

De beleidsartikelen

7

III De niet-beleidsartikelen

18

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 222 XIV, nr. 2

2

I OVERZICHT BELANGRIJKSTE SUPPLETORE UITGAVENMUTATIES 2009 (NAJAARSNOTA)
In deze suppletore begroting wordt voorgesteld de uitgavenbegroting te
verhogen met € 15,7 mln. en de ontvangstenraming te verlagen met
€ 12,1 mln.
Deze mutaties zijn deels verwerkt in de Miljoenennota 2010 (Kamerstukken II, 2009/10, 32 123, nr. 1) en betreffen verder de nadere wijzigingen, die in de Najaarsnota 2009 zijn verwerkt.
Mutaties die reeds in de Miljoenennota 2010 zijn verwerkt, zijn uitgebreid
toegelicht in de ontwerpbegroting 2010 en daarmee aan de Kamer voorgelegd. De belangrijkste mutaties, die zich voordoen ná Miljoenennota,
worden hieronder toegelicht.
(bedragen x € 1 mln.)
Art.nr.
Stand oorspronkelijk vastgestelde begroting
2009
Nota van Wijziging
Stand 1e suppletore begroting 2009

2 476,6
– 3,2
2 550,9

Mutaties Miljoenennota 2010
Belangrijkste suppletore mutaties Najaarsnota
2009:
1. Garantstellingen borgstellingsfonds
2. Dienst Regelingen
3. Programma Beheer DR
4. ILG Schiphol en omgeving
5. Voedsel en Warenautoriteit (VWA)
6. Produktschap voor de tuinbouw
7. Apurement
8. Duurzame agrarische sector
9. Glastuinbouwregelingen
10. Europees Visserijfonds
11. ILG BTW-compensatie
12. Fonds Economische Structuurversterking
(FES)
13. Storting DGF
14. Overige mutaties

Uitgaven 2009

16,5

21
21
23
24
25
29
29
21
21
21
div.

12,3
7,9
23,3
13,0
7,5
3,0
10,2
– 23,3
– 19,1
– 5,7
– 15,5

div.
25

– 12,8
– 7,0
5,4

Stand 2e suppletore begroting 2009

2 566,6

Toelichting:
1. Garantstellingen borgstellingsfonds
Om de innovatieve en duurzame land- en tuinbouwsector te stimuleren
heeft LNV per 1 juli 2009 «de garantstelling plus» voor duurzame investeringen verhoogd. Daarnaast is er per 1 oktober 2009 een garantieregeling
voor agrarische bedrijven opengesteld. Agrarische bedrijven met continuïteitsperspectief kunnen in aanmerking komen voor deze garantstelling. De
overheid stelt zich voor de helft garant voor de financiering van het werkkapitaal. Voor deze garantstellingen is het noodzakelijk in totaal € 12,3
mln. aan de interne begrotingsreserve Borgstellingsfonds toe te voegen.
2. Dienst Regelingen
De bijdrage aan Dienst Regelingen (DR) wordt verhoogd i.v.m. hogere
kosten voor een aantal opdrachten, o.a. aanpassing perceelregistratie en
de vervroegde uitbetaling van de Bedrijfstoeslagregeling, op het domein
Agroketens en Visserij (AKV).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 222 XIV, nr. 2

3

3. Programma Beheer DR
De huidige regelgeving en wijze van uitvoering van het Programma
Beheer is complex en leidt tot hogere uitvoeringskosten dan geraamd. De
provincies en het ministerie van LNV bereiden een vereenvoudiging voor
van de regelgeving van het nieuwe stelsel voor het Programma Beheer.
Op termijn dalen door deze vereenvoudiging de administratieve lasten en
uitvoeringskosten bij de Dienst Regelingen.
4. ILG Schiphol en omgeving
LNV heeft afspraken gemaakt met de provincie Noord-Holland over de
realisatie van 500 ha. groen in de Haarlemmermeer in het kader van het
Plan van Aanpak Schiphol en Omgeving(PASO). De realisatie hiervan is
onderdeel van het zogenaamd Strategisch Groenproject Haarlemmermeer
in het kader van de Randstadgroenstructuur uit het Structuurschema
Groene Ruimte. Het doel van dit Strategisch Groenproject is het realiseren
van natuur voor vooral grootschalige recreatie.
De middelen die hiervoor beschikbaar zijn, zijn in het verleden door
diverse partijen (o.a. NV Schiphol, provincie en VROM) in het Groenfonds
gestort. Thans worden deze middelen overgeheveld naar de
LNV-begroting.
5. Voedsel en Warenautoriteit (VWA)
Als gevolg van het uitstel van de tariefstijging VWA naar 1 juli 2009 en de
gederfde inkomsten als gevolg van het roodvleesconvenant wordt de
bijdrage aan de VWA verhoogd.
6. Productschap voor de tuinbouw
Het College van Beroep voor het Bedrijfsleven heeft enkele heffingsverordeningen van het Productschap voor de Tuinbouw (PT) onverbindend
verklaard, omdat ze vanwege het ontbreken van de vereiste goedkeuring
in strijd zijn met de Wet op de bedrijfsorganisatie (Wbo). Dit leidt tot een
schadepost voor het Productschap, die bestaat uit reeds terugbetaalde
heffingen en rentebetalingen. Het ministerie van LNV en het PT hebben
afgesproken deze schade gezamenlijk te dekken (75% LNV en 25% PT).
7. Apurement
Door de Europese Commissie opgelegde financiële correcties samenhangend met het FIOV-programma 1994–1999 (het EU-programma gericht op
structuurverbetering van de Nederlandse visserij), Gemeenschappelijk
Landbouwbeleid correctie 2008 en Plattelandsgelden leiden tot betaling
van zogenaamde apurementskosten aan Brussel.
8. Duurzame agrarische sector
In het aanvullend beleidsakkoord zijn ter stimulering van de economie
middelen voor verduurzaming van de agrarische sector opgenomen. Van
de in 2009 beschikbare € 30 mln. wordt € 23,3 mln. nog niet in 2009 uitgegeven. Deze onderuitputting in 2009 zit met name op de regelingen duurzame stallen en luchtkwaliteit veehouderij. Voor beide regelingen is veel
belangstelling. Het door de EU goedgekeurde subsidieplafond 2009 van
€ 2,5 mln. voor de investeringsregeling duurzame stallen is volledig
verplicht. In totaal is voor deze regeling voor € 14 mln. aan aanvragen
ingediend. Voor de openstelling 2010 wordt een staatssteunmelding
gedaan bij de Europese Commissie met als doel om in 2010 de regeling
voor het resterende bedrag open te stellen.
Voor investeringen in gecombineerde luchtwassers voor de veehouderij is
de subsidieregeling in 2009 opengesteld (inclusief € 5 mln. Europese
cofinanciering). Er zijn 208 aanvragen goedgekeurd waarmee het totale
budget 2009 is verplicht. De subsidieregeling zal in 2010 voor het resterende bedrag worden opengesteld.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 222 XIV, nr. 2

4

9. Glastuinbouwregelingen
Bij de glastuinbouwregelingen Marktintroductie Energie-innovatie (MEI),
de Investeringsregeling energiebesparing (IRE) en de Infrastructuurregeling Glastuinbouw (IRG) is sprake van vertraging in de uitfinanciering van
de kasuitgaven. Dit wordt veroorzaakt doordat ondernemers voor de
aanvraag van energieregelingen glastuinbouw het project in twee jaar
dienen af te ronden, waarbij de praktijk is dat de aanvrager pas in het
laatste jaar de aanvraag tot uitbetaling indient. Hierdoor is in 2009 een
deel van het budget niet besteed, maar zal in latere jaren tot besteding
leiden.
10. Europees Visserij Fonds (EVF)
De EVF-periode loopt van 2007–2013. Het EVF budget 2009 voor verduurzaming visserijsector wordt niet volledig uitgeput. De niet uitgeputte
middelen blijven beschikbaar in de EVF periode.
11. ILG BTW-compensatie
In de eerste suppletore begroting/Voorjaarsnota 2009 is een correctie
verwerkt op de budgetoverheveling vanuit de ILG-budgetten naar het
BTW-compensatiefonds, die in 2007 heeft plaatsgevonden. Hierbij is de
begroting 2009 verhoogd met € 15,5 mln. Dit bedrag voor 2009 wordt
thans ingezet om problematiek (ILG-gerelateerd) op te lossen op het
terrein van natuur en groen: ganzenbeheer, inrichting Nadere Uitwerking
Rivierengebied (NURG), uitvoeringskosten DLG, lagere ontvangsten landinrichtingsrente, Regeling Effectgerichte maatregelen bos en natuur,
bijdrage aan Milieu Effect Rapportage (MER).
12. Fonds Economische Structuurversterking (FES)
In het kader van de Nota Ruimte zijn aan de begroting 2009 vanuit het FES
middelen toegekend voor de Greenports (integrale ruimtelijke glastuinbouwprojecten, met name in de zuidvleugel van de Randstad, waarmee
een impuls wordt gegeven aan een duurzame, vitale en gevarieerde
inrichting) en voor de verbetering van de infrastructuur van de Nieuwe
Hollandse Waterlinie. Deze projecten maken deel uit van het ILG. Op de
toegevoegde reeksen vindt thans een horizontale kasverschuiving plaats
over de jaren 2009 t/m 2012 om zodoende aan te sluiten op de bestuursovereenkomst ILG (in 2009 -/- € 4 mln. resp. ( -/- € 7 mln.).
Daarnaast is in 2009 sprake van vertraging in de uitfinanciering en uitvoering van de FES-programma’s Kas als energiebron en Ketenefficiency
(-/- € 1,8 mln.).
13. Storting DGF
De jaarlijkse storting vanuit LNV naar het Diergezondheidsfonds (DGF) zal
dit jaar niet plaatsvinden aangezien het saldo van het DGF toereikend is.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 222 XIV, nr. 2

5

OVERZICHT BELANGRIJKSTE SUPPLETORE ONTVANGSTENMUTATIES 2009 (NAJAARSNOTA)
(bedragen x € 1 000)
Art.nr.

Ontvangsten 2009

Stand oorspronkelijk vastgestelde begroting
2009
Stand 1e suppletore begroting 2009

608,0
515,0

Mutaties Miljoenennota 2010

13,6

Belangrijkste suppletore mutaties Najaarsnota
2009:
1. ILG Schiphol en omgeving
2. EU-bijdrage Blauwtong
3. Fonds Economische Structuurversterking
(FES)
4. Landbouwheffingen
5. Overige mutaties

24
25

13,0
– 9,1

div.
29

– 12,8
– 28,0
11,2

Stand 2e suppletore begroting 2009

502,9

Toelichting:
1. ILG Schiphol en omgeving
Zie de toelichting onder de uitgavenmutaties.
2. EU-declaratie Blauwtong
De bijdrage van de Europese Unie voor de Blauwtongvaccinatiecampagne
is vertraagd als gevolg van een audit door de Europese Commissie op
deze declaratie.
3. Fonds Economische Structuurversterking (FES)
Zie de toelichting onder de uitgavenmutaties.
4. Landbouwheffingen
De ontvangsten landbouwheffing vallen naar verwachting lager uit
vanwege een afname van de wereldhandel als gevolg van de economische crisis.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 222 XIV, nr. 2

6

II DE BELEIDSARTIKELEN
Budgettaire gevolgen van beleid
(bedragen x € 1 000)

21 Duurzaam ondernemen

Verplichtingen
Uitgaven
Programma-uitgaven:

(1)

(2)

(3)

(4)=(2+3)

Stand oorspronkelijk
vastgestelde 2009

Stand 1e suppletore
begroting 2009

Mutaties 2e
suppletore
begroting 2009

Stand 2e suppletore
begroting 2009

312 661
305 660
132 141

330 602
336 561
166 128

17 020
– 39 287
– 62 022

347 622
297 274
104 106

11 995

13 210

13 474

26 684

14 858

33 703

– 17 720

15 983

21.11 Verbeteren van ondernemerschap en
ondernemersklimaat
21.12 Bevorderen van maatschappelijk
geaccepteerde productievoorwaarden en
dierenwelzijn
21.13 Bevorderen van duurzame productiemethoden en bedrijfssystemen w.o.
biologische landbouw
21.14 Bevorderen duurzame vangst en kweek
van vis en schelpdieren

87 695

102 637

– 50 260

52 377

17 593

16 578

– 7 516

9 062

Apparaatsuitgaven
21.21 Apparaat
21.22 Baten-lastendiensten

173 519
18 798
154 721

170 433
19 501
150 932

22 735
3 345
19 390

193 168
22 846
170 322

Ontvangsten

13 104

18 928

14 668

33 596

Toelichting op de programma-uitgaven en verplichtingen
OD 21.11 Verbeteren van ondernemerschap en ondernemersklimaat
– Om de innovatieve en duurzame land- en tuinbouwsector te stimuleren heeft LNV per 1 juli 2009 «de garantstelling plus» voor duurzame
investeringen verhoogd. Daarnaast is er een garantieregeling voor
agrarische bedrijven opengesteld. Agrarische bedrijven met continuïteitsperspectief kunnen in aanmerking komen voor deze garantstelling.
De overheid stelt zich voor de helft garant voor de financiering van
werkkapitaal. Om de verhoging van deze twee garantieregelingen
mogelijk te maken is het noodzakelijk in totaal € 12,3 mln. toe te
voegen aan de interne begrotingsreserve Borgstellingsfonds. Dit vergt
een verhoging van het budget op OD 21.11 met € 9,9 mln.
Daarnaast hangt de verhoging van het budget op OD 21.11 samen met
de financiering van de regeling sneeuwdrukschade. Als onderdeel van
de Regeling LNV-subsidies is in 2009 een tegemoetkoming in de
schade verstrekt aan de boomkwekerijsector als gevolg van sneeuwdruk in 2005. Het betreft een totaal subsidiebedrag van € 3,5 mln.
OD 21.12 Bevorderen van maatschappelijk geaccepteerde
productievoorwaarden en dierenwelzijn
– In het aanvullend beleidsakkoord zijn ter stimulering van de economie
middelen voor verduurzaming van de agrarische sector opgenomen.
Bij de 1e suppletore begroting zijn deze middelen toegevoegd aan de
begroting van LNV. Van de in 2009 extra beschikbare € 13,5 mln. op
OD 21.12 voor de investeringsregeling duurzame stallen en het Small
Business Innovation Research (SBIR) programma wordt € 12,6 mln.
nog niet in 2009 uitgegeven maar in 2010. Het grootste gedeelte van
de verplichtingen (€ 6,9 mln.) wordt wel aangegaan.
Naast deze vertraging in de financiering op kasbasis, zijn er vanuit OD
21.12 middelen (€ 5,6 mln.) overgeboekt naar artikel 26 voor de uitvoering van diverse projecten door de Dienst Landbouwkundig Onderzoek
(DLO) op het gebied van gewasbescherming, bemesting (o.a. telen met

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 222 XIV, nr. 2

7

toekomst) en dierenwelzijn (o.a. herontwerp duurzame stal- en houderijsystemen).
OD 21.13 Bevorderen van duurzame productiemethoden en bedrijfssystemen w.o. biologische landbouw
– De verlaging op OD 21.13 wordt voor het grootste gedeelte veroorzaakt door de vertraging in de uitfinanciering van de middelen die zijn
toegevoegd bij de 1e suppletore begroting in het kader van het aanvullend beleidsakkoord. Van de in 2009 extra beschikbare € 15,5 mln. op
OD 21.13 voor de investeringsregeling luchtwassers en biobased
economy, wordt € 10,7 mln. niet in 2009, maar in 2010 uitgegeven. De
verplichtingen worden wel in 2009 geheel aangegaan.
Daarnaast is er bij de glastuinbouwregelingen marktintroductie
Energie-innovatie (MEI), de Investeringsregeling energiebesparing
(IRE) en de Infrastructuurregeling Glastuinbouw (IRG) sprake van
onderuitputting, waarbij een deel wordt doorgeschoven naar latere
jaren. Deze verplichtingen worden wel in 2009 aangegaan. Deze onderuitputting wordt veroorzaakt doordat ondernemers voor de aanvraag
van energieregelingen glastuinbouw het project in twee jaar dienen af
te ronden, waarbij de praktijk is dat de aanvrager pas in het laatste jaar
de aanvraag tot uitbetaling indient.
Een andere oorzaak voor deze verlaging is de vertraging bij het FES
programma «Luchtkwaliteit». Deze vertraging is opgetreden doordat er
voor het openstellen van deze regeling een toets op Staatssteun moest
worden voorgelegd in Brussel. Er wordt € 5,5 mln. doorgeschoven
naar 2010.
OD 21.14 Bevorderen duurzame vangst en kweek van vis en schelpdieren
– De EVF-periode loopt van 2007–2013. Het EVF budget 2009 voor
verduurzaming visserijsector op OD 21.14 wordt niet volledig uitgeput
(€ 5,7 mln.). De niet uitgeputte middelen blijven beschikbaar in de EVF
periode.
Daarnaast is er vanuit OD 21.14 € 1 mln. overgeboekt naar artikel 26
voor de uitvoering het project «Kenniskringen Visserij». Kenniskringen
zijn (studie)groepen van vissers die zelf uitdagingen, vragen of
problemen hebben geformuleerd en die samen met onderzoeksinstellingen en andere organisaties naar oplossingen willen zoeken. Deze
groepen kunnen onder begeleiding van LEI en IMARES rekenen op
ondersteuning.
Toelichting op de apparaatsuitgaven
OD21.22 Baten-lastendiensten
– De bijdrage aan Dienst Regelingen (DR) wordt verhoogd i.v.m. hogere
kosten voor een aantal opdrachten, o.a. aanpassing perceelregistratiesysteem en de vervroegde uitbetaling van de Bedrijfstoeslagregeling,
op het domein Agroketens en Visserij (AKV) (€ 7,9 mln.).
– Voor het beheer van CLIENT (Controle Landbouwgoederen Import en
Export naar een Nieuwe Toekomst) wordt € 2,5 mln. toegevoegd aan
de bijdrage van de Voedsel en Warenautoriteit (VWA).
– Er wordt een bijdrage van € 1 mln. aan de Plantenziektenkundige
Dienst toegekend om de achterstand in validatie (laboratoria van
keuringsdiensten) weg te werken. Eind 2011 is dit afgerond. Daarnaast
is als gevolg van afronding van Plantkeur (officiële overdracht van de
fytosanitaire inspecties en de kwaliteitscontrole groenten en fruit naar
de keuringsdiensten) sprake van een tijdelijke uitbreiding van de capaciteit van de afdeling uitvoering.
– Een bijdrage vanuit de ICT gelden van de 1e tranche Bekker € 3,1 mln.
voor digitale dienstverlening (o.a. Client, Inspectie export dierlijke
mest, ketenintegratie CITES en digitale dienstverlening visserij).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 222 XIV, nr. 2

8

–

Het toekennen van de loonbijstelling 2009, ad. € 4,2 mln.

Toelichting op de ontvangsten
De verhoging van de ontvangsten hangt samen met de onttrekkingen uit
de interne begrotingsreserves voor landbouw en visserij. Er wordt € 10
mln. ingezet ter dekking van de specifieke uitvoeringsproblematiek LNV.
Dit is toegelicht in de begroting 2010.
Daarnaast wordt er € 3,5 mln. ontrokken voor de regeling sneeuwdrukschade (zie toelichting OD 21.11).
Tot slot wordt er € 1,5 mln. ontrokken voor het standaardiseren van de
arbeidsvoorwaarden voor het personeel van de LNV-Rederij bij de
vorming van de Rijksrederij.
Budgettaire gevolgen van beleid
(bedragen x € 1 000)
(1)

(2)

(3)

(4)=(2+3)

22 Agrarische ruimte

Stand oorspronkelijk
vastgestelde 2009

Stand 1e suppletore
begroting 2009

Mutaties 2e
suppletore
begroting 2009

Stand 2e suppletore
begroting 2009

Verplichtingen
Uitgaven
Programma-uitgaven

29 195
70 336
59 400

21 576
80 217
69 384

3 449
– 551
– 900

25 025
79 666
68 484

22.11 Ruimte voor grondgebonden landbouw
22.12 Ruimte voor niet grondgebonden
landbouw

22 816

23 545

– 700

22 845

36 584

45 839

– 200

45 639

Apparaatsuitgaven
22.21 apparaat
22.22 baten-lastendiensten

10 936
0
10 936

10 833
0
10 833

349
0
349

11 182
0
11 182

Ontvangsten

68 782

68 788

– 5 200

63 588

Toelichting op de verplichtingen
OD22.12 Ruimte voor niet grondgebonden landbouw
– De verhoging van het verplichtingenbudget hangt samen met
middelen die vanuit het aanvullend beleidsakkoord zijn toegevoegd
voor het opruimen van verspreid liggend glas. Deze middelen zijn
geheel toegevoegd aan de bestuursovereenkomst ILG.
Toelichting op de ontvangsten
De ontvangstenraming wordt verlaagd met € 5,2 mln. Dit hangt voor
€ 1,2 mln. samen met lagere ontvangsten landinrichtingsrente als gevolg
van o.a. rechterlijke uitspraken. Daarnaast zijn er vanuit het Fonds Economische Structuurversterking (FES), in het kader van de Nota Ruimte aan
de begroting 2009, middelen toegekend voor de Greenports. Dit betreft
integrale ruimtelijke glastuinbouwprojecten, met name in de zuidvleugel
van de Randstad, waarmee een impuls wordt gegeven aan een duurzame,
vitale en gevarieerde inrichting. Deze projecten maken deel uit van het
ILG. Op de toegevoegde reeksen vindt thans een horizontale kas- en
ontvangstenverschuiving van -/- € 4 mln. plaats over de jaren 2009 t/m
2012 om zodoende aan te sluiten op de bestuursovereenkomst ILG in
2009.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 222 XIV, nr. 2

9

Budgettaire gevolgen van beleid
(bedragen x € 1 000)
(1)

(2)

(3)

(4)=(2+3)

Stand oorspronkelijk
vastgestelde 2009

Stand 1e suppletore
begroting 2009

Mutaties 2e
suppletore
begroting 2009

Stand 2e suppletore
begroting 2009

Verplichtingen
Uitgaven
Programma-uitgaven:
– waarvan juridisch verplicht

286 124
533 080
457 255

302 837
450 693
375 364

73 947
111 113
77 544

376 784
561 806
452 908

23.11 Verwerven Ecologische Hoofdstructuur
23.12 Inrichten Ecologische Hoofdstructuur
23.13 Beheren Ecologische Hoofdstructuur
23.14 Beheer van de natuur buiten de EHS en
beschermen van de internationale
biodiversiteit

84 523
131 830
168 997

86 342
35 501
180 611

– 31 018
99 647
528

55 324
135 148
181 139

71 905

72 910

8 387

81 297

Apparaatsuitgaven
23.21 Apparaat
23.22 Baten-lastendiensten

75 825
6 955
68 870

75 329
7 903
67 426

33 569
– 147
33 716

108 898
7 756
101 142

Ontvangsten

26 848

26 848

3 166

30 014

23 Natuur

Toelichting op de verplichtingen
De verhoging van het verplichtingenbudget ad € 73,9 mln. houdt verband
met het volgende:
– Voor de uitvoering van het programma biodiversiteit zijn afspraken
gemaakt met SenterNovem. De opdrachtverlening voor de ondersteuning van het Beleidsprogramma Biodiversiteit 2009/2012 gaat naar
SenterNovem. Hiervoor wordt het verplichtingenbudget met € 5,4 mln.
verhoogd.
– De middelen voor de inrichting van het Oostvaarderswold zijn bij
begroting 2009 als kas=verplichtingen toegevoegd aan de
LNV-begroting. De verplichtingen worden echter in zijn geheel in 2009
aangegaan. Op grond hiervan wordt het verplichtingenbudget met
€ 28,8 mln. verhoogd en in 2012 en 2013 met hetzelfde bedrag
verlaagd.
– De verhoging van OD 23.14 (€ 8,4 mln.) en de apparaatsuitgaven
(€ 33,6 mln.) heeft zowel betrekking op de verplichtingen als op de
uitgaven (zie toelichting hieronder).
Toelichting op de programma-uitgaven
Kasschuif ILG
Bij Voorjaarsnota is een kasschuif verwerkt op het ILG-budget van – € 100
mln. in 2009, – € 100 mln. in 2010 en + € 200 mln. in 2011. Deze kasschuif,
waartoe het Kabinet heeft besloten in het aanvullend beleidsakkoord, was
voorlopig verwerkt op OD 23.12 Inrichten EHS. Op grond van de definitieve verdeling van de kasschuif, waarbij 1/3 van de kasschuif wordt
verwerkt op OD 23.11 Verwerven EHS en 2/3 wordt verwerkt op OD24.13
Groen en de stad wordt thans OD23.11 Verwerven EHS verlaagd met
€ 28,5 mln. en OD23.12 verhoogd met € 99,3 mln.
BTW-compensatie
Bij Voorjaarsnota 2009 is een correctie verwerkt op de budgetoverheveling
vanuit de ILG-budgetten naar het BTW-compensatiefonds die in 2007
heeft plaatsgevonden. Hierbij is de begroting voor 2009 in totaal met
€ 15,5 mln. verhoogd. Het bedrag voor 2009 wordt ingezet om problematiek op te lossen op het terrein van natuur en groen, ILG-gerelateerd:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 222 XIV, nr. 2

10

restant ganzenbeheer, inrichting Nadere Uitwerking Rivierengebied
(NURG), uitvoeringskosten DLG, lagere lagere landinrichtingsrente, Regeling Effectgerichte maatregelen Bos en natuur, bijdrage aan Milieu Effect
Rapportage (MER).
De betreffende OD’s zijn met de volgende bedragen verlaagd:
23.11 – € 1,8 mln.
23.12 – € 3,7 mln.
23.13 – € 3,9 mln.
23.14 – € 0,5 mln.
Op de OD’s van dit artikel vinden verder de volgende uitgavenmutaties
plaats:
OD23.12 Verwerven Ecologische Hoofdstructuur
Als bijdrage van het ministerie van VROM voor de verbetering van de
milieukwaliteit EHS wordt het budget verhoogd met € 3,2 mln.
OD23.13 Beheren Ecologische Hoofdstructuur
Tegenover de verlaging met € 3,9 mln. in verband met de genoemde
BTW-correctie wordt deze OD verhoogd met € 4,4 mln. Deze verhoging
houdt onder meer verband met het volgende:
– In verband met de stijgende kosten voor schade veroorzaakt door
grotere aantallen overwinterende ganzen wordt het budget van de
SAN-regeling ganzenbeheer met € 6 mln. verhoogd.
– Het budget wordt verlaagd met € 1,2 mln. omdat de uit te voeren
projecten inzake de weidevogelbeheersregeling vertraging hebben
opgelopen.
OD23.14 Beheer van de natuur buiten de EHS en beschermen van de
internationale biodiversiteit
De verhoging met € 8,4 mln. houdt verband met het volgende:
– De bijdrage aan het Faunafonds wordt verhoogd met € 7 mln. aangezien er meer beroep wordt gedaan op het Faunafonds vanwege schade
door meer overwinterende ganzen.
– Ten behoeve van uitgaven voor het opstellen en definitief maken van
de ontwerpaanwijzingsbesluiten voor Natura 2000-gebieden en het
organiseren van inspraak, beroepszaken en communicatie met betrekking tot deze gebieden en het opstellen van de beheerplannen en
organisatie voor de inspraak hierop wordt deze OD verhoogd met
€ 5,4 mln.
– De Dienst Landelijk Gebied verzorgt voor LNV het opstellen van
beheerplannen in de 40 Natura 2000 gebieden waarin LNV het voortouw heeft. Dit zijn gebieden die in beheer zijn bij Staatsbosbeheer.
Hierdoor wordt een deel van het Natura-2000 budget overgeheveld
naar het onderdeel bijdrage baten-lastendiensten. Op grond hiervan
wordt deze OD met € 2,8 mln. verlaagd.
– Vanuit de begroting van LNV worden jaarlijks middelen overgeheveld
naar de begroting van VROM voor de uitvoering van de Milieu Effect
Rapportage (MER). Dit betekent een verlaging met € 2,2 mln.
– In de begroting 2008 zijn twee amendementen verwerkt ten behoeve
van extra budget voor o.m. leefgebiedenbenadering. De uitgaven
lopen echter door naar 2009 zodat extra budget benodigd is. Op grond
hiervan wordt het budget opwaarts bijgesteld met € 1,5 mln.
Toelichting op de apparaatsuitgaven
De verhoging met € 33,7 mln. op de bijdrage aan de baten-lastendiensten
houdt verband met het volgende:
– In 2009 is sprake van hogere uitvoeringskosten Programma Beheer ad
€ 23,3 mln. waartoe de bijdrage aan Dienst Regelingen wordt

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 222 XIV, nr. 2

11

–

–

–

verhoogd. De provincies en LNV bereiden een vereenvoudiging voor
van de regelgeving van het nieuwe stelsel Beheer. Door deze vereenvoudiging moeten zowel de administratieve lasten als uitvoeringskosten bij de Dienst Regelingen op termijn gaan dalen. Streven is om
deze vereenvoudiging door te voeren vanaf 1 januari 2010. Het traject
van vereenvoudiging zal een aantal jaren in beslag nemen waarna de
uitgaven zullen dalen.
Als gevolg van de tariefstijging bij de Dienst Landelijk Gebied wordt
LNV aangeslagen voor een hogere bijdrage op grond van de met de
provincies overeengekomen DLG-uren. Dit betekent een verhoging
met € 3 mln.
De bijdrage aan de Dienst Landelijk Gebied en Dienst Regelingen
wordt in totaal verhoogd met € 4,7 mln. voor uitvoeringskosten inzake
Natura-2000 gebieden. Het betreft hier het opstellen van beheerplannen en het verwerken, analyseren en categoriseren van binnenkomende zienswijzen op ontwerp-aanwijzingsbesluiten.
De loonbijstelling van € 2,1 mln. is aan het bijdrageartikel toegevoegd
alsmede een bijstelling voor ICT-kosten van € 0,5 mln.

Toelichting op de ontvangsten:
De hogere ontvangsten hangen samen met een bijdrage van het Ministerie van VROM van € 3,2 mln. middels rechtstreekse betaling aan de
verbetering van de milieukwaliteit van de EHS.
Budgettaire gevolgen van beleid
(bedragen x € 1 000)
(1)

(2)

(3)

(4)=(2+3)

Stand oorspronkelijk
vastgestelde 2009

Stand 1e suppletore
begroting 2009

Mutaties 2e
suppletore
begroting 2009

Stand 2e suppletore
begroting 2009

Verplichtingen
Uitgaven
Programma-uitgaven
– waarvan juridisch verplicht

84 351
186 483
148 899

85 912
188 369
151 032

60 023
– 62 140
– 66 029

145 935
126 229
85 003

24.11 Nationale Landschappen
24.12 Landschap Algemeen
24.13 Recreatie om de Stad
24.14 Recreatie algemeen

24 671
5 677
79 503
39 048

25 242
5 561
41 434
41 434

– 3 257
778
– 58 611
– 4 939

21 985
6 339
20 184
36 495

Apparaatsuitgaven
24.21 Overige apparaat
24.22 baten- lastendiensten

37 584
4 576
33 008

37 337
4 638
32 699

3 889
1 320
2 569

41 226
5 958
35 268

Ontvangsten

28 559

28 559

13 050

41 909

24 Landschap en recreatie

Toelichting op de verplichtingen
De verhoging van het verplichtingenbudget hangt samen met het
volgende:
– Vanuit het Fonds Economische Structuurversterking worden middelen
aan de begroting van LNV toegevoegd voor het project Nieuwe
Hollandse Waterlinie. Dit project maakt deel uit van het ILG. Hiertoe is
het verplichtingenbudget met € 34,9 mln. verhoogd.
– LNV heeft op afspraken gemaakt met provincie Noord-Holland over de
realisatie van 500 ha groen in de Haarlemmermeer in het kader van
PASO (Plan van Aanpak Schiphol en Omgeving). De middelen die
hiervoor beschikbaar zijn, zijn in het verleden door diverse partijen
(o.a. NV Schiphol, provincie en VROM) in het Groenfonds gestort.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 222 XIV, nr. 2

12

Thans worden deze middelen overgeheveld naar de LNV-begroting.
Hierbij vindt € 25,9 mln. verplichtingenverhoging plaats.
Toelichting op de programma-uitgaven
De lagere programmauitgaven houden grotendeels verband met de definitieve verdeling van de kasschuif ILG. Op grond hiervan wordt OD24.13
met € 70,8 mln. verlaagd. Zie ook de toelichting bij artikel 23.
BTW-compensatie
Bij Voorjaarsnota 2009 is een correctie verwerkt op de budgetoverheveling
vanuit de ILG-budgetten naar het BTW-compensatiefonds die in 2007
heeft plaatsgevonden. Hierbij is de begroting voor 2009 in totaal met
€ 15,5 mln. verhoogd. Het bedrag voor 2009 wordt ingezet om problematiek op te lossen op het terrein van natuur en groen (ILG-gerelateerd). De
betreffende OD’s zijn met de volgende bedragen verlaagd:
24.11 – € 0,6 mln.
24.13 – € 2,3 mln.
24.14 – € 0,4 mln.
Op de OD’s van dit artikel vinden verder de volgende uitgavenmutaties
plaats:
OD24.11 Nationale landschappen
– Op deze OD zijn middelen beschikbaar voor de subsidieregeling
«Belvédere». Deze regeling heeft als doel de teloorgang van het
cultuurhistorische erfgoed te stoppen. De regeling wordt uitgevoerd
door het Bureau Hollandse Waterlinie, onderdeel van DLG. Op grond
hiervan wordt de onderhavige OD verlaagd met € 1,3 mln. ten gunste
van de bijdrage aan DLG.
– Voorts wordt het budget voor verwerving bos- en landschap verlaagd
met € 1,5 mln.
OD24.13 Groen en de stad
– LNV heeft op grond van de actuele bestuursovereenkomst ILG 2009
afspraken gemaakt met provincie Noord-Holland over de realisatie van
500 ha groen in de Haarlemmermeer in het kader van PASO (Plan van
Aanpak Schiphol en Omgeving). De middelen die hiervoor beschikbaar
zijn, zijn in het verleden door diverse partijen (o.a. NV Schiphol,
provincie en VROM) in het Groenfonds gestort. Thans worden deze
middelen overgeheveld naar de LNV-begroting. Hierbij worden zowel
de uitgaven als de ontvangsten met € 13 mln. verhoogd.
– In 2008 zijn de CA-middelen ten behoeve van Groene Partners ad.
€ 1,8 mln. niet besteed als gevolg van vertraging in de planvorming.
Deze gelden zijn bestemd voor de aanleg van groen in de krachtwijken
en zijn toegezegd aan de betreffende steden. Op grond hiervan vindt
thans budgetverhoging plaats met € 1,8 mln.
OD24.14 Recreatie algemeen
– In het aanvullend beleidsakkoord zijn ter stimulering van de economie
middelen voor verduurzaming van de agrarische sector opgenomen.
Bij de 1e suppletore begroting zijn deze middelen toegevoegd aan de
begroting van LNV. Dit OD is met € 5 mln. verhoogd voor de opruiming van verspreid liggende glastuinbouw in Midden-Delfland. Gezien
de aard van de uitgaven wordt dit budget verplaatst naar artikel 22
Agrarische Ruimte. Dit leidt tot een verlaging van dit OD met € 5 mln.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 222 XIV, nr. 2

13

Toelichting op de apparaatsuitgaven
– De verhoging met € 1,3 mln. op overig apparaat houdt verband met de
uitgaven voor het gebruik van topografische en kadastrale gegevens in
het kader van wettelijke basisregisters. Deze worden verantwoord op
artikel 24. Vanwege het gebruik van deze gegevens voor de diverse
beleidsdoelen wordt € 1,3 mln overgeboekt vanuit de overige beleidsartikelen naar dit artikel.
– De verhoging van € 2,6 mln. op de bijdrage aan de batenlastendiensten houdt voornamelijk verband met de overheveling van
het budget voor de subsidieregeling «Belvédere» naar het bijdrageonderdeel van DLG van € 1,3 mln. (zie ook OD24.11) en de loonbijstelling
2009 van € 1,1 mln.
Toelichting op de ontvangsten
De verhoging van de ontvangstenraming houdt met name verband met
projecten die worden gefinancierd vanuit het Fonds Economische Structuurversterking (FES) zoals het project Nieuwe Hollandse Waterlinie en het
PASO-project (Plan van Aanpak Schiphol en Omgeving) (zie toelichting
OD24.13).
Budgettaire gevolgen van beleid
(bedragen x € 1 000)
(1)

(2)

(3)

(4)=(2+3)

Stand oorspronkelijk
vastgestelde 2009

Stand 1e suppletore
begroting 2009

Mutaties 2e
suppletore
begroting 2009

Stand 2e suppletore
begroting 2009

101 419
102 637
48 257

104 370
103 060
47 320

– 2 453
– 1 755
– 14 731

101 917
101 305
32 589

25.11 Bevorderen van kwalitatief hoogwaardig
voedselaanbod en consumptiepatroon
25.12 Handhaven diergezondheidsniveau

27 226
21 031

25 973
21 347

– 2 803
– 11 928

23 170
9 419

Apparaatsuitgaven
U25.21 Overige Apparaat
U25.22 baten-lastendiensten

54 380
6 325
48 055

55 740
6 325
49 415

12 976
– 100
13 076

68 716
6 225
62 491

Ontvangsten

10 347

12 291

– 8 916

3 375

25 Voedselkwaliteit en Diergezondheid

Verplichtingen
Uitgaven
Programma-uitgaven
waarvan juridisch verplicht

Toelichting op de programma-uitgaven
OD25.11 Bevorderen van kwalitatief hoogwaardig voedselaanbod en
consumptiepatroon
De verlaging op deze OD van € 2,8 mln. houdt verband met het volgende.
– Van de geraamde budgetten voor voedselveiligheid en risicomanagement wordt in 2009 € 1,3 mln. niet gerealiseerd. Dit bedrag was
bestemd voor de jaarlijkse storting in het Diergezondheidsfonds. Deze
storting zal dit jaar niet plaatsvinden aangezien het saldo in het DGF
toereikend is.
– Van het geraamde bedrag voor destructieuitgaven komt naar verwachting € 0,6 mln. niet tot betaling.
– De uitgaven in het kader van CBRN-weerstandsverhoging (Chemisch,
Biologisch, Radiologisch en Nucleair) hebben in 2009 vertraging opgelopen. Op grond hiervan wordt de onderhavige OD verlaagd met € 0,5
mln.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 222 XIV, nr. 2

14

–

Tot slot wordt € 0,4 mln. overgeheveld naar aritkel 26 voor onderzoeksprojecten op het gebied van voedselveiligheid.

OD25.12 Handhaven diergezondheidsniveau
De verlaging op deze OD van € 11,9 mln. houdt met name verband met
het volgende.
– De uitgaven worden verlaagd met € 5,7 mln. als gevolg van het feit dat
er dit jaar geen storing in het Diergezondheidsfonds plaats vindt (zie
ook OD 25.11). Voorts wordt ca. € 3 mln. van het uitgavenbudget voor
crisisorganisatie en management in 2010 gerealiseerd.
– Ten behoeve van extra controles van passagiers en passagiersbagage,
die de douane uitvoert met het oog op het voorkomen van de insleep
van dierziekten in de Europese Unie vindt een budgetoverheveling
plaats naar de begroting van Financiën (Douane) van € 2 mln.
– De uitgaven voor bestrijding van de AI in Indonesië en de daarmee
samenhangende ontvangsten van het Ministerie van Buitenlandse
Zaken vallen dit jaar lager uit. Zowel de uitgaven als ontvangsten
zullen in 2010 worden gerealiseerd. Als gevolg hiervan vindt een verlaging plaats van € 0,8 mln.
Toelichting op de apparaatsuitgaven
De verhoging van de bijdrage aan de baten-lastendiensten van € 13,1
mln. houdt voornamelijk verband met het volgende:
– Als gevolg van het uitstel van de tariefstijging VWA naar 1 juli 2009 en
de gederfde inkomsten als gevolg van het roodvleesconvenant wordt
de bijdrage aan de VWA verhoogd met € 7,5 mln.
– De VWA, AID en PD werken aan de voorbereiding van de fusie tot de
nieuwe VWA. Teneinde dit veranderproces te faciliteren is voor 2009
extra budget benodigd van € 2 mln. voor het Programmabureau Fusie.
– De bijdrage aan de VWA wordt vanuit de ICT gelden van de 1e tranche
Bekker verhoogd met € 1,3 mln. voor digitale dienstverlening (I&R
schapen en geiten)
– De loonbijstelling 2009 van € 1,5 mln. is toegevoegd aan de bijdragen
aan Dienst Regelingen en de VWA.
Toelichting op de ontvangsten
–

–

–

De verlaging van de ontvangsten van € 8,9 mln. houdt verband met
het niet dit jaar ontvangen van de EU-bijdrage in de kosten van de
Blue-Tongue vaccinatiecampagne. De EU heeft namelijk aangekondigd
een audit op deze declaratie uit te voeren. Dit leidt tot vertraging
waarbij het bedrag pas in 2010 zal worden ontvangen. De ontvangstenraming wordt als gevolg hiervan verlaagd met € 9,1 mln.
De uitgaven en de daarmee samenhangende ontvangsten van het
Ministerie van Buitenlandse Zaken voor bestrijding van de AI in Indonesië vallen dit jaar lager uit. Op grond hiervan wordt de ontvangstenraming verlaagd met € 0,8 mln.
Van het ministerie van VWS wordt een bedrag van € 0,9 mln.
ontvangen als bijdrage in de uitgaven van de Q-koorts.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 222 XIV, nr. 2

15

Budgettaire gevolgen van beleid
(bedragen x € 1 000)
(1)

(2)

(3)

(4)=(2+3)

Stand oorspronkelijk
vastgestelde 2009

Stand 1e suppletore
begroting 2009

Mutaties 2e
suppletore
begroting 2009

Stand 2e suppletore
begroting 2009

Verplichtingen
Uitgaven
Programma-uitgaven
– waarvan juridisch verplicht

962 405
977 197
963 889

967 197
984 442
971 670

32 582
34 046
32 982

999 779
1 018 488
1 004 652

26.15 Kennisontwikkeling en Innovatie
26.16 Waarborgen en vernieuwen onderzoek
en onderwijs

172 970

179 522

7 342

186 864

790 919

792 148

25 640

817 788

Apparaatsuitgaven
26.21 Overige apparaat
26.22 baten- lastendiensten

13 308
12 625
683

12 772
12 089
683

1 064
46
1 018

13 836
12 135
1 701

Ontvangsten

23 894

27 708

2 488

30 196

26 Kennis en Innovatie

Toelichting op de verplichtingen en programma-uitgaven:
De verhoging van het verplichtingen- en uitgavenbudget houdt verband
met:
– Toekenning van loon- en prijsbijstelling ad € 36,6 mln.
– Voor de uitvoering van diverse projecten door Dienst Landbouwkundig
Onderzoek (DLO), o.a. op het gebied van monitoring van stroomgebieden, mestpilots, integrale herontwikkeling duurzame stallen/
houderijsystemen en versnellingsprogramma semigesloten kassen
worden er middelen overgeboekt vanuit met name artikel 21 Duurzaam Ondernemen. ( € 10,9 mln.) Daarnaast wordt € 1,3 mln. toegevoegd aan het DLO-budget ter uitvoering van de wettelijke onderzoekstaken op het domein van de visserij.
Tegenover deze verhogingen is ter dekking van de uitvoeringsproblematiek LNV en de invulling van het LNV-aandeel in de voorjaarsnotataakstelling een blokkade opgelegd op alle programma-uitgaven van LNV. Voor
kennis en innovatie bedraagt deze blokkade € 13,2 mln.
In het kader van de kabinetsdoelstelling «Duurzame economische ontwikkeling, armoedebestrijding» is door LNV samen met de Minister voor
Ontwikkelingssamenwerking, in afstemming met andere departementen
waaronder EZ en VROM, de notitie «Landbouwontwikkeling, rurale bedrijvigheid en voedselzekerheid» (Tweede Kamer 2007–2008, 31 250, nr. 14)
opgesteld. Ter uitvoering van deze beleidsvoornemens wordt € 2,1 mln.
overgeboekt naar artikel 29 Algemeen.
Tot slot worden naar het ministerie van OCW middelen overgeboekt
vanwege een LNV-bijdrage aan de vernieuwingsimpuls NWO (gericht op
vernieuwing van het onderzoek) (€ 1,3 mln.).
Toelichting op de ontvangsten:
De verhoging van de ontvangsten heeft met name betrekking op een
bijdrage van de Europese Commissie voor de datacollectie van visserijgegevens.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 222 XIV, nr. 2

16

Budgettaire gevolgen van beleid
(bedragen x € 1 000)
(1)

(2)

(3)

(4)=(2+3)

Stand oorspronkelijk
vastgestelde 2009

Stand 1e suppletore
begroting 2009

Mutaties 2e
suppletore
begroting 2009

Stand 2e suppletore
begroting 2009

Verplichtingen
Uitgaven
Programma-uitgaven
– waarvan juridisch verplicht

28 478
71 825
52 601

14 675
78 922
59 904

88 611
– 2 257
– 2 870

103 286
76 665
57 034

27.11 Reconstructie zandgebieden
27.12 Bodem en water

52 073
528

46 459
13 445

– 2 870

43 589
13 445

Apparaatsuitgaven
27.21 Overige apparaat
27.22 baten- lastendiensten

19 224
0
19 224

19 018
0
19 018

613

19 631

613

19 631

548

13 448

27 Reconstructie

Ontvangsten

13 448

Toelichting op de verplichtingen
De verhoging van het verplichtingenbudget wordt met name veroorzaakt
doordat:
– bij begroting 2010 vanuit het Fonds Economische Structuurversterking
(FES) middelen zijn toegevoegd voor 2010 t/m 2014 voor maatregelen
om bodemdaling tegen te gaan en het watersysteem robuurster te
maken in de Westelijke Veenweiden. De middelen maken deel uit van
het ILG. Conform de ILG-systematiek worden de verplichtingen voor
2010 t/m 2013 in 2009 aangegaan. Op grond hiervan wordt het
verplichtingenbudget voor 2009 met € 83,9 mln. verhoogd en met
eenzelfde bedrag in latere jaren verlaagd.
– bij begrotingsbehandeling 2009 drie amendementen zijn verwerkt op
OD 27.11 ten laste van het ILG . Hiertoe is zowel het verplichtingen- als
het kasbudget verlaagd met € 7 mln. Het betreft hier amendement van
der Ham (Kmst. 31 700 XIV, nr. 63), amendement Jacobi en Atsma
(Kmst. 31 700 XIV, nr. 116) en amendement Jabobi en Cramer (Kmst.
31 700 XIV, nr. 59). Er is echter in 2009 geen verplichtingenruimte meer
beschikbaar, omdat in het kader van ILG de verplichtingen richting
provincies in zijn geheel in 2007 zijn aangegaan. Derhalve vindt thans
een technische verplichtingenverhoging plaats van € 7 mln.
Toelichting op de programma-uitgaven
OD 27.11 Reconstructie zandgebieden
– De verlaging op OD 27.11 houdt voor € 1,3 mln. verband met het feit
dat een deel van het bedrag dat was gereserveerd om aan provincies
terug te betalen op eerder door provincies voorgefinancierde uitgaven
voor reconstructieprojecten pas in 2010 tot betaling komt.
– Voorts vindt een verlaging plaats met € 1,4 mln. Dit bedrag wordt
ingezet om problematiek op te lossen op het terrein van natuur en
groen (ILG-gerelateerd). Zie «BTW-compensatie» bij de artikelen 23 en
24.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 222 XIV, nr. 2

17

III DE NIET-BELEIDSARTIKELEN
Budgettaire gevolgen van beleid
(bedragen x € 1 000)
(1)

(2)

(3)

(4)=(2+3)

Stand oorspronkelijk
vastgestelde
begroting 2009

Stand 1e suppletore
begroting 2009

Mutaties 2e
suppletore
begroting 2009

Stand 2e suppletore
begroting 2009

Verplichtingen
Uitgaven

– 5 089
– 5 089

69 082
69 082

– 69 082
– 69 082

0
0

28.11 Prijsbijstelling
28.12 Loonbijstelling
28.13 Onvoorzien

0
0
– 5 089

18 402
55 757
– 5 077

– 18 402
– 55 757
5 077

0
0
0

28 Nominaal en onvoorzien

Ontvangsten

Toelichting op de verplichtingen en programma-uitgaven:
OD 28.11 Prijsbijstelling/ OD 28.12 Loonbijstelling
Met deze mutaties is de loon- en prijsbijstellingstranche 2009 toegedeeld
over de relevante artikelen van de LNV-begroting.
OD 28.13 Onvoorzien
Bij begroting 2009 en Voorjaarsnota 2009 zijn in afwachting van definitieve invulling verwerkt:
– de dekking van het 3e en 4e nitraatactieprogramma (€ 2,5 mln.).
– de LNV-bijdrage van € 1,6 mln. aan het ministerie van VROM ten
behoeve van de geo-basisregistraties Rijk.
– het restant van de bij Nota van Wijziging ingeboekte subsidietaakstelling (€ 0,958 mln.)
Bij begroting 2010 is de dekking van de uitvoeringsproblematiek LNV,
waaronder deze problematiek, meerjarig verwerkt. Hiermee wordt het
budget op OD 28.13 op nul gesteld.
In de begroting 2010 is de invulling van de dekking van de uitvoeringsproblematiek LNV uitvoerig toegelicht.
Budgettaire gevolgen van beleid
(bedragen x € 1 000)
(1)

(2)

(3)

(4)=(2+3)

Stand oorspronkelijk
vastgestelde 2009

Stand 1e suppletore
begroting 2009

Mutaties 2e
suppletore
begroting 2009

Stand 2e suppletore
begroting 2009

Verplichtingen
Uitgaven
Programma-uitgaven

231 193
231 189
39 416

259 580
259 576
43 262

45 562
45 562
19 968

305 142
305 138
63 230

29.11 Internationale contributies
29.12 Uitvoering van EU-maatregelen
29.13 Verzameluitkering

8 347
31 069

8 403
31 069
3 790

2 093
13 995
3 880

10 496
45 064
7 670

Apparaatsuitgaven
29.21 Overige Apparaat
29.22 Baten-lastendiensten

191 773
182 191
9 582

216 314
199 322
16 992

25 594
12 615
12 979

241 908
211 937
29 971

Ontvangsten

435 966

318 424

– 31 700

286 724

29 Algemeen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 222 XIV, nr. 2

18

Toelichting op de verplichtingen en programma-uitgaven:
De verhoging van het verplichtingen- en uitgavenbudget wordt met name
veroorzaakt door:
OD 29.11 Internationale contributies
Vanuit beleidsartikel 26 Kennis en Innovatie wordt in het kader van de
kabinetsdoelstelling «Duurzame economische ontwikkeling, armoedebestrijding» door LNV samen met de Minister voor Ontwikkelingssamenwerking, in afstemming met andere departementen waaronder EZ en VROM,
de notitie «Landbouwontwikkeling, rurale bedrijvigheid en voedselzekerheid» (Tweede Kamer 2007–2008, 31 250, nr. 14) opgesteld. Ter uitvoering
van deze beleidsvoornemens wordt € 2,1 mln. overgeboekt naar artikel 29
Algemeen.
OD 29.12 Uitvoering van EU-maatregelen
De verhoging van dit artikelonderdeel is met name het gevolg van door de
Europese Commissie opgelegde financiële correcties samenhangend met:
– FIOV 1994–1999 (het EU programma gericht op structuurverbetering
van de Nederlandse visserij).
– GLB correctie 2008 en Plattelandsgelden.
OD 29.13 Verzameluitkering
Het ministerie van VROM heeft € 3,9 mln. overgeboekt naar LNV voor de
verzameluitkering «Groene Partners». Deze regeling beoogt de aanleg van
groen in de krachtwijken.
Toelichting op de apparaatsuitgaven:
OD 29.21 Overige Apparaat/29.22 Baten-lastendiensten
De verhoging van dit artikelonderdeel hangt voor € 12,9 mln. samen met
het centraliseren van de personele administratie bij P-Direkt. Daartoe
worden door LNV omstelkosten gemaakt. Deze hangen voornamelijk
samen met systeem- en procesaanpassingen alsmede opleidingen. Daarnaast zijn extra middelen nodig vanwege veranderkosten samenhangende
met de krimpopgave en het invoeren van een nieuw Rijkslogo bij LNV.
Voor € 17,7 mln. wordt de loon- en prijsbijstellingstranche 2009 toegedeeld aan deze begrotingsonderdelen.
Met de toedeling van de eerste tranche Bekker-gelden ten behoeve van
ICT-gelden aan de relevante begrotingsartikelen wordt OD 29.21 verlaagd
met € 5,5 mln.
Toelichting op de ontvangsten:
Naar verwachting vallen de ontvangsten landbouwheffingen lager uit
door een afname van de wereldhandel als gevolg van de huidige economische crisis.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 222 XIV, nr. 2

19