Aan de Minister voor Rechtsbescherming

Directoraat-Generaal
Straffen en Beschermen
Directie Jeugd, Familie en
Aanpak
Criminaliteitsfenomenen
Turfmarkt 147
2511 DP Den Haag
Postbus 20301
2500 EH Den Haag
www.rijksoverheid.nl/jenv

Beslisnota bij verzamelbrief Personen- en Familierecht

Datum
16 december 2022
Projectnaam
Personen- en familierecht

Algemene leiding
Minister
Datum/eindparaaf

SG
Datum/paraaf

Ons kenmerk
4360606

1.
Aanleiding
Verschillende moties en toezeggingen inzake personen- en familierecht met een
deadline per 1 januari 2023 vragen om berichtgeving aan de Eerste en Tweede
Kamer. Daartoe is een verzamelbrief personen- en familierecht opgesteld. Met
deze brieft informeert u de Kamer over de voortgang op deze moties,
toezeggingen en over recente ontwikkelingen op het gebied van personen- en
familierecht. Ten slotte biedt u met deze brief het WODC-rapport eenvoudige
adoptie en de AEF behoefteverkenning internationale kinderontvoering aan.
2.
Geadviseerd besluit
Wij vragen u:

Akkoord te gaan met verzending van de verzamelbrief personen- en
familierecht naar de Tweede Kamer en aan de Eerste Kamer.
3.
Kernpunten
Met deze brief geeft u invulling aan een aantal moties en toezeggingen die u dit
jaar heeft gedaan inzake:
-

-

-

Het verzoek van TK van 9 november jl. om een nadere toelichting te krijgen
op de landenanalyse in relatie tot de adviezen ter zake van de RSJ.
De toezegging om TK na de zomer 2022 te informeren over gesprekken met
ouders die slachtoffer zijn geworden van een internationale kinderontvoering.
De toezegging aan Eerste Kamerleden Dittrich (D66), Doornhof (CDA), De
Blécourt-Wouterse (VVD) en Van Dijk (SGP) om de bestaande voorlichting
rondom gezag waar mogelijk te verbeteren en uit te breiden.
De toezegging aan het Eerste Kamerlid Recourt (PvdA) om te bezien hoe het
afleidingsstelsel van de gezagssituatie in de praktijk werkt en de Kamer over
de uitkomsten te informeren.
Het WODC-onderzoek naar eenvoudige adoptie. In commissiedebat van 24
maart jl. heeft u toegezegd TK hierover te informeren.

Pagina 1 van 3

4.
Toelichting
Vier van alle in de brief opgenomen aandachtsgebieden behoeven specifieke
aandacht:
Contactverlies
Met de Kamerbrief van 4 juli jl. heeft u de Kamer geïnformeerd over de voortgang
over de opvolging van de aanbevelingen van het Expertteam
Ouderverstoting/Complexe ouderverstoting en de verdere aanpak hierop. In die
brief heeft u toegezegd de Kamer in het najaar nader te informeren. Dat doet u
met deze brief. Hierin gaat u in op de nieuw ontwikkelde werkwijze op complexe
omgangsproblematiek en hoe u dit aan de hand van de handelingsprincipes
verder in de praktijk brengt onder alle professionals uit het veld. Door te
investeren in het versterken van de professionals die om deze gezinnen heen
staan, krijgen steeds meer professionals concrete handvatten en
handelingsperspectief om deze ouders goed te helpen zodat omgangsproblemen
en contactverlies na scheiding kunnen worden voorkomen of verholpen. U heeft
hierover de Tweede Kamer deels ook mondeling geïnformeerd tijdens het CDjeugdbescherming van 24 november/1 december. In aanvulling hierop bevat
bijgaande brief nadere informatie over de naleving en handhaving van
omgangsregels.

Directoraat-Generaal
Straffen en Beschermen
Directie Jeugd, Familie en
Aanpak
Criminaliteitsfenomenen
Datum
16 december 2022
Ons kenmerk
4360606

Politieke context
Contactverlies is een gevoelig onderwerp, zowel in de politiek als in de
samenleving. Met name door het lid Van Nispen (SP) wordt er regelmatig
aandacht voor gevraagd. Onlangs zijn er ook Kamervragen gesteld door het lid
Westerveld (GL) die op 14 november jl. zijn beantwoord.
Landenanalyse Interlandelijke adoptie
Lid Van Nispen (SP) heeft naar aanleiding van uw adoptiebrief van 2 november jl.
aangegeven dat naar zijn beeld de door de RSJ geadviseerde criteria inzake de
landenanalyse niet overeenkomen met de definitieve landenanalyse van de Ca. In
bijgaande brief geeft u aan dat de Ca de landenselectie heeft gebaseerd op een
totaalbeeld per land, incl de ervaringen die de Ca zelf heeft opgedaan tijdens de
werkbezoeken. De risico-factoren zijn dus niet als individuele ‘knock-out-criteria’
gebruikt. Ambtelijk heeft de RSJ overigens aangegeven geen enkel licht te zien
tussen hun adviezen en de wijze waarop de Ca deze heeft vertaald in de
landenselectie. Ook politiek-maatschappelijk is weinig kritiek gekomen op de
landenselectie en het besluit om de adoptierelatie met acht landen (incl. de VS) te
gaan afbouwen.
Internationale Kinderontvoering
In reactie op een verzoek van de Vaste Kamercommissie Justitie en Veiligheid
heeft u de Tweede Kamer geïnformeerd over uw voornemen om ouders die te
maken krijgen met internationale kinderontvoering zo goed mogelijk te
ondersteunen.1 Dankzij inbreng vanuit de Tweede Kamer zijn in gesprekken met 7
ouders wiens kinderen zijn ontvoerd, maatregelen geïnventariseerd die dit
voornemen concretiseren en binnen de bestaande begroting kunnen worden
opgevangen. Deze maatregelen zien op het verbeteren van de ondersteuning in
Nederland door de Centrale Autoriteit en het Centrum Internationale
Kindontvoering, het verbeteren van de ondersteuning in het buitenland en het
meer inzetten op preventie. In de brief geeft u verder expliciet aan dat u de
ouders financieel niet tegemoet kunt komen in de kosten die zij in het buitenland
1

Kamerstuk TK 31265, nr. 101
Pagina 2 van 3

moeten maken voor juridische ondersteuning, aangezien het hier gaat om civiele
procedures.
Stopzetten incassering ouderbijdragen van vóór 2015
Ouders die voor 2015 gebruik hebben gemaakt van jeugdhulp kregen daarvoor
een eigen bijdrage opgelegd, de ouderbijdrage genoemd. In 2016 is deze
ouderbijdrage afgeschaft. Bij afschaffing is een overgangsbepaling in de wet
opgenomen. Die overgangsbepaling maakt het mogelijk dat de nog openstaande
ouderbijdragen van voor 2015 geïncasseerd worden. In de wet is geen einde voor
deze regeling en incassering opgenomen. Deze incassering loopt al sinds 2015
door. U heeft op 14 oktober akkoord gegeven om tot stopzetten van deze
incassering over te gaan. Op 16 november is een brief aan het Landelijk Bureau
Inning Onderhoudsbijdrage (hierna: het LBIO) een brief verstuurd met het
verzoek de incassering te stoppen. Vanuit het LBIO zal eerst een brief aan ouders
worden verstuurd met de mededeling dat vooruitlopend op het schrappen van de
overgangsbepaling de incassering van de ouderbijdragen wordt stopgezet.
De verzamelbrief wordt in dezelfde periode verstuurd als de brief aan de
betrokken ouders. Het advies is dan ook om de kamer in deze verzamelbrief
hierover te informeren. VWS en het LBIO zijn op de hoogte dat de Kamer in de
verzamelbrief wordt geïnformeerd over de stopzetting. De tekst voor de
verzamelbrief is afgestemd met VWS.
5.

Directoraat-Generaal
Straffen en Beschermen
Directie Jeugd, Familie en
Aanpak
Criminaliteitsfenomenen
Datum
16 december 2022
Ons kenmerk
4360606

Informatie die niet openbaar gemaakt kan worden

De beslisnota kan volledig openbaar worden gemaakt.

Pagina 3 van 3