Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

35 517

Wijziging van de Huisvestingswet 2014, de
Woningwet, Boek 7 van het Burgerlijk Wetboek
en de Overgangswet nieuw Burgerlijk Wetboek
naar aanleiding van de evaluatie van de herziene
Woningwet en om de mogelijkheden voor
tijdelijke huurovereenkomsten te verruimen

Nr. 72

VERSLAG VAN EEN WETGEVINGSOVERLEG
Vastgesteld 16 maart 2021
De vaste commissie voor Binnenlandse Zaken heeft op 8 maart 2021
overleg gevoerd met mevrouw Ollongren, Minister van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties, over:
– de brief van de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties d.d. 14 december 2020 inzake financiële positie
Vestia en de duurzame oplossingsrichting (Kamerstuk 29 453,
nr. 526);
– de brief van de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties d.d. 4 december 2020 inzake tijdelijke opschorting van de markttoets (Kamerstuk 32 847, nr. 700);
– het wetsvoorstel Wijziging van de Woningwet naar aanleiding
van de evaluatie van de herziene Woningwet (Kamerstuk 35
517);
– de brief van de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties d.d. 30 november 2020 inzake volkshuisvestelijke
prioriteiten (Kamerstuk 32 847, nr. 698);
– de brief van de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties d.d. 17 november 2020 inzake evaluatie van de
Huisvestingswet 2014 (Kamerstuk 32 847, nr. 696);
– de brief van de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties d.d. 9 februari 2021 inzake reactie op verzoek
commissie over een afschrift van de reactie op een voorstel
voor deelname aan een commissie met betrekking tot toepassing van de menselijke maat door corporaties (NDS
2021D05738);
– de brief van de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties d.d. 4 februari 2021 inzake stand van zaken
duurzame oplossing Vestia (Kamerstuk 29 453, nr. 529);
– de brief van de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties d.d. 18 januari 2021 inzake duurzame oplossing
Vestia (Kamerstuk 29 453, nr. 527).

kst-35517-72
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2021

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 517, nr. 72

1

Van dit overleg brengt de commissie bijgaand geredigeerd woordelijk
verslag uit.
De voorzitter van de commissie,
Ziengs
De griffier van de commissie,
Roovers

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 517, nr. 72

2

Voorzitter: Ziengs
Griffier: Roovers
Aanwezig zijn negen leden der Kamer, te weten: Beckerman, Dik-Faber,
Van Eijs, Koerhuis, Nijboer, Van Otterloo, Smeulders, Terpstra en Ziengs,
en mevrouw Ollongren, Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.
Aanvang 14.01 uur.
De voorzitter:
Goedemiddag. Hartelijk welkom bij het wetgevingsoverleg van de vaste
commissie voor Binnenlandse Zaken. Het is eigenlijk best wel een
bijzondere dag, want het is verkiezingsreces en toch hebben we dit
wetgevingsoverleg vandaag. Het was twee keer om allerlei redenen
uitgesteld: één keer vanwege ziekte en één keer vanwege het slechte
weer. Maar vandaag bleek het in ieder geval mogelijk om het door te laten
gaan. Hartelijk welkom aan de leden die zijn aangeschoven: de heer
Terpstra namens het CDA, mevrouw van Eijs namens D66, mevrouw
Beckerman namens de SP, de heer Koerhuis namens de VVD, de heer
Smeulders namens GroenLinks, de heer Nijboer namens de PvdA en
namens 50PLUS ... De heer Van Otterloo, natuurlijk. Ik ben een paar weken
weg geweest en dan ben ik dat in één keer kwijt. Neem me niet kwalijk.
Een hartelijk welkom aan de Minister en haar gevolg, zou ik willen zeggen.
In het kader van de bepalingen moeten we dat allemaal een beetje beperkt
houden. Mevrouw Dik van de ChristenUnie schuift ook aan. Hartelijk
welkom.
Ik sta twee keer twee interrupties in tweeën toe, dus dat kunnen ook vier
vragen zijn. Er staat bij dat we een indicatieve spreektijd van vijf minuten
hanteren, maar ik heb al van een aantal leden begrepen dat ze óf wat
minder tijd óf wat meer tijd nodig hebben. Ik zal zo rondom de zesenhalve
minuut een seintje geven, mocht het uitlopen. Dan komen we uiteindelijk
maximaal op zo’n zeven minuten uit, denk ik. Ja? Dan gaan we het zo
doen. Ik geef allereerst het woord aan de heer Terpstra namens het CDA.
Gaat uw gang.
De heer Terpstra (CDA):
Dank u wel voor het woord, voorzitter. Ik weet niet hoe het met u zit, maar
we zitten een week voor de verkiezingen en we hebben nog dit WGO. Dit
is de laatste keer dat we hier vandaag in deze samenstelling debatteren
over wonen. Het is het laatste woondebat in deze samenstelling. Dat roept
bij mij een beetje de gevoelens van een oudejaarsdag op. We zijn hier
voor de laatste keer bij elkaar en volgende week zijn de verkiezingen. Wat
is te doen gebruikelijk op een oudejaarsdag? Dan blikken we een beetje
terug ...
De heer Nijboer (PvdA):
Champagne!
De heer Terpstra (CDA):
Nee, meneer Nijboer, geen champagne. We blikken wat terug, we kijken
wat er is gebeurd en we kijken vooruit naar wat er gaat gebeuren en wat
er nog moet gebeuren. Aan de hand daarvan heb ik mijn inbreng
samengesteld.
Wonen is natuurlijk een steeds belangrijker thema geworden. In deze
kabinetsperiode is er ook veel gedaan om de woningnood te lenigen. Wat
denkt u bijvoorbeeld van de woningbouwimpuls? 1 miljard euro die ter
beschikking is gesteld voor woningen. De eerste en tweede tranche zijn
uitgekeerd: 100.000 woningen zitten in de pijplijn om gebouwd te worden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 517, nr. 72

3

Of wat te denken van de verhuurderheffing, die we allemaal natuurlijk het
liefst afgeschaft zien, op de heer Koerhuis na? Het is de afgelopen jaren
toch gelukt om die keer op keer iets te verlagen, waardoor corporaties
steeds meer ruimte, steeds meer ademruimte krijgen om te bouwen en te
verduurzamen.
Ook hebben we de laagste inkomens gericht een huurverlaging kunnen
geven. Dat is iets waar we als CDA zeer content mee zijn. We hebben de
inkomensgrenzen voor gezinnen bij corporaties wat kunnen oprekken,
zodat zij ook meer kans, een grotere kans, maken op een eigen woning.
Ook waren we flexibel toen we ineens geconfronteerd werden met
stikstof. Er ligt nu een stikstofwet met een drempelwaarde voor de bouw,
zodat de bouw kan blijven bouwen. Dat zijn stuk voor stuk maatregelen
waar het CDA zeer content mee is, en die ook nodig waren. Tot slot
hebben we de nieuwbouwproductie weten op te krikken van nog geen
40.000 woningen rond de crisis naar nu, pak ’m beet, 75.000 woningen per
jaar.
Dat zijn allemaal goeie dingen die in deze kabinetsperiode zijn gebeurd. Is
het voldoende? Nee. Wat het CDA betreft moeten we de komende tien jaar
nog een miljoen woningen gaan bouwen. Wat hebben we nodig om die
miljoen woningen te gaan bouwen, waar deze wetswijziging bij kan
helpen? We hebben meer locaties nodig, minder regels en meer rijksregie.
De locaties daarvoor moeten zowel binnen- als buitenstedelijk liggen.
Degenen die beweren dat die miljoen woningen binnen onze dorpen en
binnen onze steden gebouwd kunnen worden, draaien de mensen een rad
voor de ogen. Ik kijk even naar de heer Smeulders. Dat moeten we dus
niet doen. We hebben uitleglocaties nodig. Het is ontzettend druk in de
steden. We hebben al weinig groen, we hebben weinig biodiversiteit en
de gronden zijn duur, dus moeten we terughoudend en voorzicht zijn met
binnenstedelijk bouwen. Hoe kijkt de Minister aan tegen een groennorm
voor onze dorpen en steden, zodat we in ieder geval voldoende ruimte in
de steden behouden voor de mensen die daar nu wonen, en we niet te
veel stenen en te veel vergrijzing binnen de stad krijgen?
De voorzitter:
Dat leidt alsnog tot een interruptie van de heer Smeulders.
De heer Smeulders (GroenLinks):
Het was een beetje uitlokking, maar ik wil mijn interruptie niet op dit punt
plaatsen. Als GroenLinks zeggen we helemaal niet dat er alleen binnenstedelijk gebouwd moet worden, maar het heeft wel onze voorkeur. Ik heb de
doorrekening van het CDA-verkiezingsprogramma gelezen, en ik moet
zeggen dat ik zeer positief verrast was, omdat daarin staat dat het CDA het
woningwaarderingsstelsel tot 250 punten wil doortrekken en daarmee de
marktwerking in de vrije sector wil afschaffen. We hebben daar inmiddels
twee jaar geleden een notaoverleg over gehad op basis van mijn
initiatiefnota. Toen wilde het CDA er nog helemaal niet aan. Volgens mij is
er nu met het nieuwe CDA-verkiezingsprogramma een Kamermeerderheid
hiervoor. Dus is de heer Terpstra bereid om ook na de verkiezingen harde
afspraken hierover te maken waarmee we dit echt gaan regelen?
De heer Terpstra (CDA):
Het klopt. Ik heb hier sinds ik Kamerlid ben – nu een maand of acht – altijd
aangegeven dat de huurders er recht op hebben dat op basis van
objectieve criteria wordt bepaald welke huurprijs er gevraagd mag
worden. Dat staat ook in ons programma en dat zit in onze doorrekening.
Ik sta er zeker voor open om daar na de verkiezingen afspraken over te
maken.
De voorzitter:
Dank u wel. Dan stel ik voor dat u doorgaat met uw inbreng.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 517, nr. 72

4

De heer Terpstra (CDA):
Ik was gebleven bij de groennorm. Ik ben benieuwd hoe de Minister kijkt
naar een binnenstedelijke groennorm om de leefbaarheid en het groen
dat op dit moment in de stad zit te behouden en te beschermen.
We willen ook meer rijksregie: rijksregie voor locaties. We zullen uitleglocaties nodig hebben om de aankomende jaren die miljoen woningen te
bouwen. Ik heb hier al vaak de polder Rijnenburg aangehaald als een
locatie waar gemeente en provincie lastig doen en waar echt rijksregie
nodig is, maar recent ben ik nog een polder tegen het lijf gelopen,
namelijk de Gnephoek bij Alphen aan den Rijn. Dat is ook een polder waar
al jarenlang over gesproken wordt. Er is sprake van een groot woningtekort. De provincie geeft aan: het kan alleen binnenstedelijk. Het zit mij
toch niet lekker. Het zit mij niet lekker dat er locaties zijn die echt voor het
oprapen liggen om er te gaan bouwen, dat woningzoekenden zitten te
smachten naar een betaalbare woning en dat wij die locaties toch laten
liggen. Die luxe hebben we wat mij betreft niet. Is de Minister bereid om
bij deze specifieke locatie met gedeputeerden en de gemeente Alphen aan
den Rijn om tafel te gaan zitten om te kijken wat wél mogelijk is, of
woningbouw mogelijk is?
Voorzitter. We hebben ook simpele procedures nodig. De ladder van
stedelijke verduurzaming moet er wat betreft het CDA echt af, maar we
zien in het land her en der nog steeds andere problemen ...
De voorzitter:
Ik wilde u uw zin laten afmaken, maar ik zie een interruptie van mevrouw
Van Eijs. Maar als u zegt «ik ga hem nu beantwoorden», is dat ook heel
goed. Mevrouw Van Eijs, gaat uw gang.
Mevrouw Van Eijs (D66):
Over de ladder hebben we natuurlijk eerder met elkaar gesproken, maar ik
was blij om te zien dat het CDA wel zijn spullen heeft laten doorberekenen
door het PBL. Het PBL geeft zelf ook aan dat de ladder geen beperkende
factor is en dat uit onderzoek blijkt dat de ladder niet het probleem is. Dus
waarom focust het CDA nu toch zo op die ladder?
De heer Terpstra (CDA):
Die ladder is tijdens het vorige kabinet ingevoerd als crisismaatregel. Bij
vraaguitval werd gezegd: we pakken die ladder om eerst binnenstedelijk
te kijken waar mogelijk nog locaties ter beschikking zijn, om vervolgens
pas buitenstedelijk te kijken. Nu zitten we in een totaal andere situatie. De
tekorten zijn gigantisch. We hebben een enorme vraag naar woningen.
Het PBL geeft, een beetje beschrijvend, aan dat het eventueel wel of niet
een belemmering zou kunnen zijn. Ze geven er in mijn ogen geen
uitsluitsel over. Nou, de lokale wethouders die ik spreek, geven aan dat
het een grote belemmering is, die er echt af moet, willen we die miljoen
woningen realiseren.
Mevrouw Van Eijs (D66):
We hebben er eerder discussies over gehad. Ik snap dat je niet 100% kunt
programmeren. Er gaat immers weleens iets mis en dan zit je te strak in
het jasje, zal ik maar zeggen. We hebben als Kamer gezegd: laten we dan
130% programmeren. Dan zit de ladder al niet meer superstrak op 100%.
Die ladder zorgt ervoor dat we een goede ruimtelijke ordening met elkaar
regelen, iets wat we in Nederland hoog in het vaandel hebben. Er is al
30% marge, waarom dan toch weer zeggen «laat dan maar alles los»?
Waarom niet 130%, dus netjes overprogrammeren en een goede
ruimtelijke ordening houden?
De heer Terpstra (CDA):

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 517, nr. 72

5

Goede ruimtelijke ordening, daar is natuurlijk niemand tegen, ook het
CDA niet. Het is ook verstandig om 130% te programmeren voor het geval
er uitval is. Het is overigens in heel veel provincies al een heel groot
probleem om een beetje fatsoenlijk te programmeren; harde plancapaciteit. Maar daar komt bij dat de provincies die ladder aangrijpen om aan
te geven: nee, we gaan geen goedkeuring geven aan de plannen die u als
gemeente indient. Ik kan u zo meerdere voorbeelden geven van
gemeentes die aangeven «we willen graag bouwen, we willen voor onze
eigen bevolking bouwen en we willen inderdaad aan de randen van onze
dorpen of steden een beetje uitbreiden», maar van de provincie te horen
krijgen: dat gaan we niet doen. Die ladder is daar alleen maar belemmerend in. Dan denk ik dat we met de nieuwe Minister voor Volkshuisvesting én kunnen zorgen voor een goede ruimtelijke ordening én kunnen
bijbouwen, waar de woningzoekende recht op heeft.
De voorzitter:
Dank u wel. Ik stel voor dat u uw inbreng gaat afronden.
De heer Terpstra (CDA):
Ik zal afronden. Procedures moeten simpeler. In Noord-Holland, een ander
voorbeeld, hebben we een bijzonder provinciaal landschap. Daar legt een
gedeputeerde rode contouren langs dorpen en steden, wat buitenstedelijk
bouwen vrijwel onmogelijk maakt. Is de Minister bereid om de eerste
stappen te ondernemen om dat soort beleid af te schaffen, zodat we in
ieder geval volop kunnen gaan bouwen?
Voorzitter, tot slot. Ik kom weer terug op die oudejaarsavond. Er zijn veel
goede dingen gebeurd. We moeten veel gaan bouwen de komende
periode. De wetswijziging die nu voorligt, is een goede wetswijziging. Ze
geeft corporaties de ruimte om lokaal maatwerk toe te passen en ze schaft
de markttoets af, zodat corporaties meer kunnen gaan bouwen en
verhuren in het middensegment. Wij dienen als CDA nog een
amendement in voor een hardheidsclausule, zodat de Minister haar
discretionaire bevoegdheid kan toepassen als de wet niet voldoende
ruimte geeft voor gevallen die we op voorhand niet hadden kunnen
voorzien. We moeten geen taboes meer schuwen. We moeten de
komende vier jaar echt gaan bouwen voor die woningzoekenden. Ik hoop
dat ik daar een bijdrage aan heb kunnen leveren.
Ik dank u wel.
De voorzitter:
Dank u wel. Ik heb nog een interruptie voor u van de heer Nijboer.
De heer Nijboer (PvdA):
U ziet mij naarstig bladeren in mijn hele stapel amendementen. Ik kan het
nummer er zo snel niet bij vinden, maar ik heb een amendement
ingediend om de huisjesmelkersboete in te voeren. Ik vroeg mij af of het
CDA voornemens is dat amendement te steunen.
De heer Terpstra (CDA):
Ik heb het precieze amendement nog niet gezien, dus daar moet de heer
Nijboer in zijn inbreng nog maar enige toelichting op geven. Als CDA
willen wij an sich excessen in de huurmarkt aanpakken. Als er dus
huisjesmelkers zijn die zich echt misdragen, dan moeten we ze zeker
aanpakken. Dan vindt u het CDA aan uw zijde. Als het idee is dat we
beleggers gaan wegjagen van de markt, dan vindt u het CDA niet aan uw
zijde, want we hebben iedereen nodig, inclusief investeerders en
beleggers, om de woningvoorraad uit te breiden.
De voorzitter:
Dank u wel. Dan geef ik het woord aan mevrouw Van Eijs namens D66.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 517, nr. 72

6

Mevrouw Van Eijs (D66):
Dank u wel, voorzitter. Bij wat mijn laatste debat is, heeft de heer Terpstra
gelukkig al teruggekeken, dus dat hoef ik niet te doen. Ik begin toch met
wat meer vooruitkijken.
Voorzitter. U verwacht het misschien niet meteen van een D66’er, maar ik
heb een bijzondere band met woningcorporaties. De woningen van alle
woningcorporaties vormen het overgrote deel van de sociale huurwoningen. Het is een essentieel deel van de woningen en het is heel
belangrijk voor heel veel mensen in Nederland. Het stelsel is gebouwd op
solidariteit. Ik was bijzonder blij met de solidariteit die woningcorporaties
nu laten zien bij de oplossing voor de problemen van Vestia. Tegelijkertijd
laat het zien dat als het misgaat, het ook hele grote gevolgen heeft. Daar
zijn we tot op de dag van vandaag mee bezig. Daarom ben ik blij dat we
vandaag met elkaar spreken over hoe we de regelgeving rondom
woningcorporaties kunnen verbeteren en vereenvoudigen, maar ook hoe
we de balans houden met het toezicht, om te zorgen dat de sector niet
opnieuw zo bedreigd wordt. Met deze wijziging van de Woningwet wordt
die balans verbeterd. Dat stellen ook de partijen in het veld.
Ik wil wel een kleine opmerking vooraf plaatsen. Het is belangrijk dat
woningcorporaties morgen aan de slag kunnen met deze wijziging in de
Woningwet. Eigenlijk hadden ze daar sinds de twee eerder geplande
WGO’s al mee aan de slag moeten zijn. De discussie over de inrichting
van het hele stelsel, die we zien in een deel van de amendementen, is wat
D66 betreft voor de verkiezingen en voor de formatie.
Voorzitter. Ik wil beginnen met duurzaamheid. Klimaatverandering
tegengaan is een belangrijk punt voor D66. Corporaties zijn belangrijk in
onze duurzaamheidsambities. Deze wetswijziging verduidelijkt welke
duurzaamheidsinvesteringen corporaties mogen doen. Ook de volkshuisvestelijke prioriteiten richten zich op verduurzaming en isolatie. Daar is
D66 zeer voor. Het is positief dat er meer kan met de aanpak van
gespikkeld bezit, net als op het gebied van virtueel salderen van elektriciteit. Het lijkt D66 echter goed als hetzelfde met de warmtevraag kan
gebeuren, want warmte is een energievorm die steeds meer voorkomt. Ik
vraag de Minister dan ook of corporaties ook warmte in plaats van
elektriciteit kunnen salderen. In hoeverre kan dat op dezelfde manier
plaatsvinden?
Het grote woningtekort houdt ons allemaal bezig. Het is vervelend als je
lang naar een woning moet zoeken of als je bij je ouders moet blijven
wonen, maar het is pas echt ontwrichtend voor mensen die op straat
komen te staan. Dat komt steeds vaker voor, en niet alleen bij mensen met
bijvoorbeeld een psychisch probleem. Daarom benadrukt D66 steeds weer
dat we flexibele woningen moeten hebben om mensen snel te kunnen
huisvesten. We horen dat gemeenten en corporaties het aantal daklozen
of spoedzoekers lang niet altijd goed in beeld hebben. Zij weten dus niet
hoeveel woningen nodig zijn voor deze groep. Ik vraag me ook wel af of
iedereen het wel wíl weten. Wat kan de rijksoverheid doen om ervoor te
zorgen dat er echt meer flexwoningen komen voor mensen die dakloos
dreigen te raken, vraag ik de Minister. Welke rol kan het Rijk spelen bij de
totstandkoming van harde afspraken hierover, bijvoorbeeld in de
prestatieafspraken? Ziet de Minister de kansen en de voordelen van dat
soort afspraken?
Het is goed dat de huisvesting van spoedzoekers een van de volkshuisvestelijke prioriteiten is voor de komende periode. De Minister spreekt daarbij
ook over de transformatie van vastgoed in woningen voor die spoedzoekers. Ik heb recentelijk een motie ingediend over een transformatiebrigade en er ligt ook nog een motie-Van Eijs/Ronnes over de streefcijfers
voor flexwoningen en woondeals. In hoeverre helpt het om in de
prestatieafspraken net zoals in de woondeals streefcijfers voor flexwoningen op te nemen? Op welke termijn kan de transformatiebrigade aan
de slag om ook hierbij te helpen? Hoe zorgt de Minister voor het breder

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 517, nr. 72

7

inzetten van bijvoorbeeld modulaire bouw om sneller woningen voor
spoedzoekers te realiseren?
Een andere groep woningzoekenden die moeite heeft met het vinden van
een betaalbare woning zijn de mensen die net te veel verdienen voor een
sociale huurwoning. We hebben al vaker met elkaar gesproken over de
onbenutte vrije toewijzingsruimte van corporaties, waarbij ze kunnen
afwijken van de regels. D66 ziet graag dat corporaties die vrije ruimte
benutten. De regeling rondom het toewijzen van woningen aan
huishoudens die iets te veel verdienen gaat veranderen. Heeft de Minister
al signalen dat nu meer woningcorporaties gebruik gaan maken van deze
mogelijkheid? Ziet de Minister al hoopvolle ontwikkelingen als het gaat
om een taskforce die moet zorgen voor meer betaalbare middenhuurwoningen, dus meer niet-DAEB-woningen, van woningcorporaties? Wanneer
kan de Kamer de eerste resultaten van deze taskforce ontvangen?
In de Woningwet is een van de belangrijkste instrumenten de sturing via
de prestatieafspraken tussen gemeentes, woningcorporaties en huurders.
Het is belangrijk om goed te blijven kijken hoe dit instrument in de praktijk
helpt. Zorgt het voor meer ambitie bij woningcorporaties, voor het beter
aanpakken van de specifieke problemen in die gemeenten en voor meer
inzicht in de opgave? D66 vindt dat de afspraken op papier ook daadwerkelijk moeten leiden tot acties voor bewoners en woningzoekenden. We
lezen dat de Minister monitort wat er in de afspraken staat, maar weet het
Rijk ook wat de echte gevolgen zijn van de prestatieafspraken? Wat
verandert er voor bewoners en woningzoekenden?
Voorzitter. Woningcorporaties hebben een rol in de leefbaarheid in de
buurt. Met deze wijziging in de wet krijgen ze hiervoor meer ruimte en
kunnen ze meer budget inzetten. Dat is mooi, maar D66 ziet ook dat het
geld heel hard nodig is voor betaalbare huren, voor verduurzaming en
voor meer woningen. Daarom doen we de oproep om vooral te investeren
in leefbaarheid wanneer dat past bij de hoofdtaak. De gemeente zal toch
echt de zorgtaak moeten doen.
Een andere oproep die we vaak krijgen gaat over de noodzaak om meer
data over bewoners te delen. D66 wil hier zeer terughoudend in zijn. Zorg
als woningcorporatie vooral voor een wijkbeheerder, die de oren en de
ogen in de buurt is en die de bewoners persoonlijk kent. Vervang die niet
door een onterechte datahonger. Bewoners van sociale huurwoningen
hebben ook recht op privacy en hebben bijvoorbeeld ook het recht om
met een schone lei te beginnen. Hoe kijkt de Minister hiertegen aan? Ziet
zij meer in echte aandacht voor bewoners of in ongebreideld delen van
privégegevens?
Voorzitter. Wooncoöperaties zijn als een van de zes hoofddoelen genoemd
in de herziening van de Woningwet. In de memorie van toelichting bij
deze wetswijziging kom ik ze echter niet meer tegen. Wij zien wooncoöperaties als heel mooie initiatieven van onderop en willen ze het daarom
graag makkelijker maken. Ik vraag de Minister of ze aanleiding heeft
gezien om ook naar deze wooncoöperaties te kijken in deze wijziging van
de Woningwet. Zijn alle wettelijke beperkingen al helemaal weggenomen?
Voorzitter. Als laatste wil ik nog graag aandacht vragen voor studentenhuisvesting. Die blijft met de stijgende aantallen studenten wel een zorg.
Ik hoor dat er in steeds meer steden ontkameringsmaatregelen komen. Ik
snap de noodzaak om overlast aan te pakken, maar studenten staan niet
gelijk aan overlast. Studenten en het studentenleven horen ook bij een
studentenstad. Ook de keuze voor een gezellig en traditioneel studentenhuis hoort bij het studentenleven. Herkent de Minister deze signalen?
Hoe zorgt zij ervoor dat er ook ruimte blijft om te kiezen voor een echt
studentenhuis?
Tot zover, voorzitter.
De voorzitter:
Ik dank u wel. Dit leidt tot een interruptie van de heer Nijboer.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 517, nr. 72

8

De heer Nijboer (PvdA):
Ik heb inmiddels ook het amendementnummer erbij: het amendement op
stuk nr. 36, over de huisjesmelkersboete. Die boete slaat erop dat als
verhuurders het woningwaarderingsstelsel overtreden, wat op grote
schaal gebeurt, ook bij studentenkamers, niet alleen het verschil wordt
terugbetaald, maar dat er ook een boete geldt voor verhuurders die dat
doen. Daarmee stellen we daar nu eindelijk een keer paal en perk aan. Ik
zag dat D66 publiek wel uitlatingen deed om zo’n voorstel te steunen. Dit
amendement heb ik ingediend, dus ik vraag de steun van mevrouw Van
Eijs voor dit amendement om de huisjesmelkersboete in te voeren.
Mevrouw Van Eijs (D66):
Ik heb een mooie tabel gemaakt met alle 47 amendementen. Bij dit
amendement heb ik het volgende staan. Ik vind de boete ook te laag, maar
dit gaat misschien ook wel weer ver. Ik twijfel nog. Dat staat erbij en dat is
ook hoe ik erin zit. Als ik uw amendement goed begrijp, is het meteen een
economisch delict als iemand voor de eerste keer een overtreding begaat.
Ik zit daar een beetje mee. Ik kan me voorstellen dat er soms ook fouten
worden gemaakt. Vanwege dat soort dingen twijfel ik. Het is niet zo dat ik
de richting niet snap, want zoals ik al zei is er nu niet eens een boete,
maar moet men de te veel betaalde huur terugbetalen. Dat is ook wel
weer erg slap. De verhuurder heeft niet echt een groot risico. Ik snap dus
dat je dat wilt wijzigingen, maar ik twijfel nog een beetje over de
vormgeving.
De heer Nijboer (PvdA):
Dit amendement is natuurlijk bedoeld om echte huisjesmelkers aan te
pakken, niet voor verhuurders die een punt verkeerd hebben gezet en € 5
te veel aan huur per maand vragen. Daar is het natuurlijk niet voor
bedoeld. Zo’n boete wordt ook niet zomaar opgelegd als er niets aan de
hand is. Dat is dus mijn bedoeling. Ik wil best bekijken of de formulering
iets anders kan als dat tot steun van mevrouw Van Eijs kan leiden. Het
gaat er mij om dat het systeem stelselmatig niet wordt nageleefd en dat
daar geen enkele straf op staat. Dat zouden we kunnen veranderen als
Tweede Kamer.
Mevrouw Van Eijs (D66):
Dat lijkt me heel goed. Nu is het zo, zoals ook in het amendement gesteld
wordt, dat als je dit bewust overtreedt het enige risico is dat je terug moet
betalen wat je toch al niet had moeten krijgen. Er is voor de verhuurder
dus geen enkele reden om voorzichtig te zijn. Dat probeer ik te
voorkomen. Volgens mij is dat een heel gerechtigd doel.
De voorzitter:
Dank u wel. Dan geef ik nu het woord aan mevrouw Beckerman namens
de SP.
Mevrouw Beckerman (SP):
Dank u wel, voorzitter. Ik dacht: laat ik beginnen met een compliment aan
de partijen hier die onze motie hebben gesteund om de huren van sociale
huurwoningen te bevriezen, en zeker ook aan de Minister voor het
uitvoeren van deze motie. Drie keer werd dezelfde motie in de Eerste
Kamer, die nog verder ging, niet uitgevoerd, maar nu wel. We zijn daar
natuurlijk ontzettend blij mee, ook met de manier waarop, namelijk door
het compenseren van de corporaties via de verhuurderheffing. Later is
ook nog het voorstel van de heren Smeulders en Nijboer en mijzelf
aangenomen om dat geld te halen uit de BIK. Complimenten dus aan de
partijen die mijn motie hebben gesteund en aan de Minister voor de
mooie uitvoering.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 517, nr. 72

9

Ik ben ook wel benieuwd of sommige coalitiepartijen nu denken: dat
smaakt naar meer. Dit is namelijk maar een heel kleine stap, terwijl er veel
meer nodig is, zeker als we al die verkiezingsdebatten zien waarin partijen
over elkaar heen buitelen om te zeggen hoe snel en hard de verhuurderheffing moet worden afgeschaft. We zitten vandaag in een debat waarmee
dat kan. Ik vraag mij dan ook sterk af of het bij woorden blijft of dat we
vandaag ook tot daden overgaan. Gelukkig is daar een voorstel over
ingediend, maar ik zie dat er een vraag is.
De voorzitter:
Ik heb een interruptie van mevrouw Van Eijs voor u.
Mevrouw Van Eijs (D66):
Het was mooi hoe u refereerde aan de huurbevriezing en de dekking die
daarvoor uiteindelijk is gekomen. Dat idee kwam natuurlijk van de andere
coalitiepartijen die daar wel voorzichtig mee waren. Nu ben ik benieuwd,
want als we het over de verhuurderheffing hebben, heeft elke partij
daarvoor in zijn verkiezingsprogramma een andere dekking bedacht. Zit
dat dan ook in het voorstel dat er nu ligt? Het wordt nu via de BIK
geregeld, maar ik heb altijd zoiets van: laten we er in ieder geval wel voor
zorgen dat het een met het ander samengaat.
Mevrouw Beckerman (SP):
Als ik mevrouw Van Eijs hier voorzichtig hoor zeggen dat ze de BIK wel
een mooie dekking vindt om de verhuurderheffing af te schaffen, dan kijk
ik ook naar de linkse heren tegenover mij en dan denk ik dat we daar
zomaar voor zouden kunnen zijn. Dat is een mooie dekking; dan hebben
we het gedekt. Wij denken – zonder dollen, voorzitter – dat het een heel
verstandige investering zou zijn, niet alleen het afschaffen van de
verhuurderheffing, maar ook om het op deze manier te dekken. We
hebben het afschaffen van de verhuurderheffing op Prinsjesdag en bij de
begroting elke keer weer gedekt. Ik ben dus benieuwd of mevrouw Van
Eijs daar nu ook in mee wil gaan.
Mevrouw Van Eijs (D66):
Volgens mij zei ik dat de huidige bevriezing wordt gedekt uit de BIK. Nu
staat er in het voorstel om het af te schaffen, maar in een aantal verkiezingsprogramma’s staat dat niet. Daarin staat bijvoorbeeld het voorstel
om het deels in een korting om te zetten of in een prestatie. Volgens mij
heeft iedereen heel creatief een andere vorm bedacht om iets aan de
verhuurderheffing te doen. Is het dus wel verstandig om dat nu via een
amendement te doen zonder dat daar verdere vormgeving bij zit, terwijl
de rest van de partijen dat volgens mij wel wil?
Mevrouw Beckerman (SP):
Nou probeer ik even te proeven waar we naartoe gaan. Zegt mevrouw
Van Eijs nou: eigenlijk willen we het wel, maar we willen het niet nu? Of
zegt mevrouw Van Eijs: ja, we willen het wel, maar laten we nog even een
andere formulering voor het amendement zoeken. Dat laatste zou ik veel
prettiger vinden. Als het het eerste is, dus dat we het allemaal roepen,
maar het pas na de verkiezingen gaan regelen, dan zou ik zeggen: laten
we het zo snel mogelijk regelen, want de wooncrisis wordt met de dag
dieper. Als het voorstel is om nog eens goed te kijken hoe we het
amendement zó vorm kunnen geven dat het ook gaat naar bouwen,
verbeteren, verduurzamen en het betaalbaar houden van de huren, dan
zijn we natuurlijk altijd bereid om te praten over aanpassingen van het
amendement.
De voorzitter:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 517, nr. 72

10

Dank u wel. Dan stel ik vast dat we daarmee in ieder geval de interrupties
gehad hebben. U kunt nu de inbreng voortzetten.
Mevrouw Beckerman (SP):
Voorzitter. De verhuurderheffing afschaffen is wat ons betreft nodig om
ervoor te zorgen dat we veel meer gaan bouwen en ook voor de betaalbaarheid. We hebben hier ook een aantal amendementen op ingediend.
Allereerst hebben we een amendement op de huurharmonisatie. Als je
kijkt waar echt grote huurstijgingen voorkomen, dan zie je dat dit vorig
jaar 9,5% was bij een bewonerswissel. 9,5%! We zien dat bewoners met
bijvoorbeeld flexcontracten heel snel wisselen en dat de huren dus heel
snel kunnen stijgen. Daar moet dus echt iets aan gebeuren. We hebben
een amendement ingediend zodat je de huur niet zomaar bij een
bewonerswissel heel snel omhoog kunt gooien. Ik ben heel erg benieuwd
wat de Minister daarvan vindt.
We hebben ook een voorstel ingediend voor het verhogen van de
inkomensgrens. Dat is nu tijdelijk zo, maar dat vervalt. We hebben daarom
een amendement ingediend om dat voort te zetten. Juist mensen met een
middeninkomen zijn op zoek naar een betaalbare woning en op deze
manier kunnen zij ook in de sociale huur terecht.
Voorzitter. Een onderwerp waar het wat ons betreft te weinig over gaat in
deze debatten is de zeggenschap, de zeggenschap van huurders. We zien
dat huurders vaak echt te weinig macht hebben tegenover machtige
verhuurders en soms ook tegenover machtige gemeentebestuurders. Een
van de voorstellen die wij hebben ingediend, is dat huurders inspraak
krijgen bij verkoop. Dat vinden wij eigenlijk heel logisch. We zien nu dat
sociale huurwoningen nog steeds verkocht worden aan bijvoorbeeld
commerciële partijen. We krijgen veel mails van huurders – bijvoorbeeld
van huurders van Vesteda – die eerst in een sociale huurwoning woonden
en nu ineens huurder zijn bij zo’n commerciële partij en daar heel erg veel
last van hebben. We zien dat ze wel allerlei beloftes krijgen bij verkoop,
maar dat de huren daarna maar blijven stijgen, dat ze moeilijk contact
krijgen en dat het onderhoud soms te wensen overlaat. Wij willen dat er
inspraak komt bij verkoop, net zoals huurders nu ook al hebben bij
bijvoorbeeld renovatie.
Vervolgens hebben wij twee voorstellen ingediend over de woonvisies.
Eigenlijk vinden wij dat het tijd is dat elke gemeente in Nederland een
woonvisie moet krijgen. Ik zie het CDA knikken; dat is mooi. Eigenlijk is dat
van het grootste belang, want we zitten in zo’n diepe wooncrisis. Juist
met zo’n woonvisie kunnen we ervoor zorgen dat er tempo wordt
gemaakt en dat iedereen daar iets over te zeggen heeft. We vinden ook
dat leefbaarheid in al die woonvisies een plek zou moeten krijgen. We
vonden het opvallend dat de Minister dat wilde schrappen.
Voorzitter. De wooncrisis gaat over de hoeveelheid woningen. We hebben
een groot gebrek: een tekort van 330.000 woningen. Het gaat over
betaalbaarheid, maar ook over kwaliteit. We hebben al een aantal keren
aandacht gevraagd voor de kwaliteit van woningen. 1,5 miljoen woningen
in Nederland hebben schimmel: 28% van de huurwoningen. In sommige
gemeentes, zoals Haarlem, is dat meer dan 40%. In Den Haag, Groningen,
Leeuwarden en Rotterdam heeft meer dan 30% van de sociale huurwoningen schimmel. De Minister is bezig geweest met de uitvoering van
onze motie, maar er zijn maar over de 334.000 woningen afspraken
gemaakt. Dat is eigenlijk veel te weinig. En dat terwijl dit ziekmakende
schimmelwoningen zijn. Ik zou daar graag een reactie van de Minister op
willen. We hebben daar ook voorstellen voor ingediend. Want woningen
moeten er niet alleen zijn; ze moeten ook van goede kwaliteit zijn.
Voorzitter. Ik denk dat het belangrijk is om ook iets te zeggen over Vestia.
Ik ben op heel veel plekken bij huurders van Vestia thuis geweest. Op veel
plekken is de situatie echt heel schrijnend. We zien huurders die al ruim
negen jaar de dupe zijn van de criminele praktijken die de verhuurder erop

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 517, nr. 72

11

nahoudt. Negen jaar lang! We zien dat de huren stijgen, stijgen, stijgen en
dat het onderhoud ver achterblijft. We zien huurders die in ziekmakende
schimmelwoningen wonen, maar wel een torenhoge huur betalen. Er
worden nu stappen gezet. Dat is erg noodzakelijk, maar zijn het ook de
goede stappen voor die huurders? Wanneer komt er een eind aan dat zij in
zo’n situatie zitten? Ik doe daartoe echt een oproep. We kunnen dat niet
alleen aan alle huurders van Nederland overlaten, maar dat is natuurlijk
wel wat er nu gebeurt. Solidariteit tussen huurders is heel erg mooi, maar
ik ben toch echt benieuwd wat de Minister meer zou willen doen. Is de
Minister bereid om te zorgen dat de huren weer betaalbaar worden? Is de
Minister bereid ervoor te zorgen dat het achterstallige onderhoud wordt
ingehaald? Is de Minister bereid om te zorgen dat er eindelijk weer
toekomst is voor al die huurders van Vestia?
Voorzitter. Ik zie dat u mij wil afhameren, dus dit was mijn laatste zin. Dank
u wel.
De voorzitter:
Ik dank u wel. Als je elkaar langer kent, dan weet je dat dat een automatisme is en dan hoef ik zelf geen signaal meer te geven.
Mevrouw Beckerman (SP):
U bent volkomen duidelijk. Dank u wel.
De voorzitter:
Dank u. Dan geef ik nu het woord aan de heer Koerhuis namens de VVD.
De heer Koerhuis (VVD):
Voorzitter. Het woningtekort is groot in Nederland. We moeten daarom de
komende tien jaar 1 miljoen woningen bouwen en daarvoor moeten we
bouwen, bouwen, bouwen. Over die 1 miljoen woningen zijn we het
eigenlijk allemaal wel eens, en juist daarom moeten we samen sterker
verder.
Voorzitter. Ik wil eerst de Minister complimenteren. De nieuwbouwproductie is de afgelopen jaren flink doorgestegen, van zo’n 55.000 woningen
per jaar tijdens het dieptepunt van de financiële crisis naar zo’n 80.000 tot
85.000 woningen per jaar. De nieuwbouwproductie moet echter nog flink
doorstijgen. Op korte termijn moeten we inzetten op transformaties,
flexwoningen en recreatiewoningen. Kan de Minister de laatste prognose
geven voor dit jaar voor transformaties en flexwoningen? Kan de Minister
bevestigen dat de geüpdatete regeling voor de permanente bewoning van
recreatiewoningen deze maand naar de Kamer komt? En kan de Minister
bevestigen dat het landelijke team voor de herbestemming van recreatieparken deze maand van start gaat? Op de middellange termijn moeten we
blijven doorgaan met binnenstedelijk bouwen. En, voorzitter, het mag best
weleens gezegd worden: de Woningbouwimpuls is een succes. De eerste
twee tranches zijn uitgekeerd en er worden bijna 100.000 woningen
versneld gebouwd. Kan de Minister de stand van zaken geven van de
derde tranche?
Om het woningtekort op te lossen, moeten we niet alleen binnenstedelijk
bouwen, maar ook buitenstedelijk bouwen. De Kamer heeft de Minister
gevraagd om in te grijpen in Valkenburg bij Katwijk om de bouw van ruim
5.000 woningen daar vlot te trekken. De Minister heeft dat gedaan en
hiervoor mijlpalen afgesproken met Katwijk. Kan de Minister bevestigen
dat die mijlpalen gewoon gehaald zullen worden? De Kamer heeft de
Minister ook gevraagd om in te grijpen in Rijnenburg, bij Utrecht, om de
bouw van 25.000 woningen daar vlot te trekken. Ik begrijp dat de Minister
demissionair is, dat we een week voor de verkiezingen zitten en dat dit
iets is voor na 17 maart, maar ik heb wel een vraag over de kosten van
infrastructuur en ov. Utrecht vraagt bijna 4 miljard voor een lightrailring.
In hoeverre zijn die 4 miljard echt nodig, puur voor Rijnenburg? Ik kom

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 517, nr. 72

12

zelf uit de buurt van Deventer en Apeldoorn. Die twee steden moeten ook
ongeveer 25.000 woningen bouwen, maar zij vragen geen dure lightrailring. Ik hoor wat woorden van mij echoën door de zaal.
Voorzitter. Dan het energielabel. Enkele weken geleden heb ik hierover al
vragen gesteld tijdens het mondelingevragenuurtje. Ik zal de woorden niet
herhalen. Het is goed dat de Minister ervoor heeft gezorgd dat huiseigenaren hun huis te koop mogen zetten zonder dat zij een, nu nog fysiek,
label hebben. Maar ik zie dat huiseigenaren nog steeds een boete kunnen
krijgen als zij hun huis verkopen zonder label. Is de Minister bereid ervoor
te zorgen dat huiseigenaren hun huis mogen verkopen zonder dat zij een,
nu nog fysiek, label hebben? Is de Minister bereid om de boete voor het
niet hebben van een label op te schorten tot van start is gegaan met het
digitale label?
Voorzitter. Iedereen weet dat ik de Minister de afgelopen vier jaar kritisch
heb gevolgd op het gebied van duurzaamheid. Voor degenen die gaan
twijfelen: ook ik zie de hockeystickgrafiek van CO2 in onze lucht. Ook ik
vind dat we in 2050 geen CO2 meer moeten uitstoten. Maar het moet wel
haalbaar en betaalbaar zijn. De Kamer heeft hierover de afgelopen tijd drie
moties aangenomen: een met betrekking tot woonlastenneutraliteit, een
over de dure energie-experimenten in Amsterdam en een over het
gasverbod in Utrecht. Kan de Minister een stand van zaken geven over
deze drie moties? Ik vind woonlastenneutraliteit belangrijk, maar ik zie ook
de kritiek van de VNG. Ik kies ervoor om dit amendement in te trekken. We
zitten ten slotte een week voor de verkiezingen. Dit is iets voor na
17 maart.
Voorzitter. Dan weeskinderen. Iedereen hier herinnert zich mijn verhaal
nog wel over Sammy-Jo: een meisje dat beide ouders heeft verloren en
uit haar huurhuis is gezet. Er is een motie van mij aangenomen om te
voorkomen dat weeskinderen in de toekomst uit hun huurhuis kunnen
worden gezet. Ondertussen hebben we als commissie een prachtige brief
van WeesWijzer gekregen en hebben we een korte brief van de Minister,
cc, teruggekregen. Kan de Minister een stand van zaken geven? Wanneer
kan de commissie van start gaan?
Voorzitter. Een op de drie Nederlanders ervaart woonoverlast. Dit is een
groot probleem. Corporaties zijn belangrijke spelers om woonoverlast aan
te pakken. Ik wil dat corporaties hiervoor structureel kunnen deelnemen
aan de Zorg- en Veiligheidshuizen. Ik heb hiervoor een amendement over
gegevensdeling ingediend. Ik denk eraan om een amendement over
gegevensverwerking in te dienen. Ik begrijp dat dit gevoelig ligt, door de
AVG. Corporaties mogen nu wel deelnemen aan mondelinge overleggen,
maar ze mogen niets schriftelijk vastleggen. Ze kunnen hier dus niets mee
doen. Dit is toch onwerkbaar? Graag een uitgebreide reactie.
Voorzitter. Dan Vestia. Goed dat de corporatiesector zelf het probleem
Vestia wil oplossen en er een punt achter wil zetten. Goed dat de Minister
schrijft dat zij Vestia hulp geeft voor nieuwbouw en de splitsing van
leningen. Ik vraag de Minister hoe de Kamer kan helpen. Wat de VVD
betreft, is het goed dat fiscale plussen en minnen voor de splitsing van
leningen worden gladgestreken. Ik begrijp dat de Minister de deur op een
kier wil zetten met betrekking tot het afschaffen van de overdrachtsbelasting voor Vestia. Maar dit vind ik ook iets voor na 17 maart.
Tot slot, voorzitter. Minister Ollongren en onze commissie zijn de
afgelopen jaren bezig geweest om woningbouwwetten en woningbouwbeleid te verbeteren. Dit is ons laatste debat voor de verkiezingen. Tegen
de voorzitter en degenen die zich niet verkiesbaar hebben gesteld, zeg ik:
bedankt voor de samenwerking en tot ziens buiten de Kamer. Tegen de
Minister en degenen die zich, net als ik, wel verkiesbaar hebben gesteld,
zeg ik ook bedankt, en hopelijk tot ziens na 17 maart.
De voorzitter:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 517, nr. 72

13

Dank u wel. Dat leidt tot één, twee, drie interrupties. Ik begin bij de heer
Terpstra.
De heer Terpstra (CDA):
Mevrouw Beckerman had het net al even over de motie over het bevriezen
van de huren. Een paar weken geleden stemde de VVD daar plots mee in.
Ik heb daar eens een beetje onderzoek naar gedaan. Ik heb in de
afgelopen kabinetsperiode elf moties gevonden die zien op het bevriezen
van de huren. De motie-Nijboer over het bevriezen van de huren: de VVD
was tegen. De motie-Marijnissen over het bevriezen van de huren: de VVD
was tegen. De motie-Beckerman over bevriezen: de VVD tegen.
Beckerman nog een keer: tegen. Nijboer: de VVD tegen. En zo gaat het ...
De voorzitter:
Dat wordt een heel lange interruptie zo.
De heer Terpstra (CDA):
Zo wordt het een heel lange interruptie, maar mijn punt ...
De heer Koerhuis (VVD):
Heeft u mijn motie hierover ook bij de hand? Ik heb hier ook een motie
over ingediend.
De heer Terpstra (CDA):
Mijn punt is helder. En wat gebeurt er een maand voor de verkiezingen: de
VVD draait ineens met een verkiezingsstuntje en is voor het bevriezen van
de huren. Dat heeft nogal gevolgen. Dat heeft nogal gevolgen: de
corporaties krijgen 200 miljoen euro minder. De scheefhuurders krijgen
geen huurverhoging: cadeautje van de VVD. En last but not least: 15.000
woningen minder. En dan is mijn vraag aan de VVD, aan de heer
Koerhuis: staat de VVD nog steeds achter die keuze om scheefhuurders
een cadeautje te geven en het woningtekort met 15.000 woningen op te
laten lopen?
De heer Koerhuis (VVD):
Ik weet niet welke ... Er worden hier heel veel moties ingediend. Dat kan
de voorzitter beamen. In dit debat zullen er zeker weer tien, vijftien moties
bij komen. Ik heb die duizenden moties die we de afgelopen jaren hebben
ingediend, niet allemaal paraat. Ik zie ze graag en dan kom ik er in de
tweede termijn op terug. Maar iedereen die mij kent, weet dat ik sinds ik
Kamerlid ben vind dat de sociale huren niet echt sociaal meer zijn. Daar
heb ik ook moties over ingediend. Ik vind dat sociale huren lager moeten
zijn. Zeker in de ongekende tijd waarin we nu zitten, de coronacrisis,
zouden de sociale huren als eerste stap bevroren moeten worden. Ik
begrijp het CDA niet. Zien ze dan niet de ongekende situatie waarin we
zitten, de coronacrisis? Ik zou zeggen: wees er blij mee dat we als Kamer
ervoor gezorgd hebben dat de sociale huren van sociale huurders
bevroren worden.
De voorzitter:
Dank u wel. Aanvullend, de heer Terpstra.
De heer Terpstra (CDA):
Wij hadden altijd het beleid om huurders, als zij het lastig hadden, gericht
met maatwerk te hulp te komen. Als de VVD een maand voor de verkiezingen ineens een motie steunt van de SP, dan riekt dat natuurlijk naar een
verkiezingsstuntje, zeker ook omdat de VVD in haar programma 700
miljoen euro op de huursubsidie bezuinigt en de verhuurderheffing met
300 miljoen euro verhoogt. Meneer Koerhuis, u gaf net geen antwoord op
mijn vraag. Die vraag is: komt de VVD nou niet terug van het punt om

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 517, nr. 72

14

bijvoorbeeld die scheefhuurders, waar u toch altijd zo tegen in het geweer
bent gekomen, een cadeautje te geven en het woningtekort met 15.000
woningen op te laten lopen door dit verkiezingsstuntje van de VVD?
De heer Koerhuis (VVD):
Zoals we het CDA kennen, haalt het twee dingen door elkaar. Dat zijn
verhuurders en huurders. Het CDA komt hier op voor grote verhuurders.
Het komt op voor corporaties, voor rijke, grote verhuurders. Het CDA
poneert hier de stelling, omdat we inderdaad de verhuurderheffing in
stand willen houden, dat huurders dat betalen. Nee, het is een verhuurderheffing. Verhuurders betalen die. Het is wel even goed voor de mensen
thuis om te weten dat het CDA hier opkomt voor grote verhuurders en dat
de VVD hier nu opkomt voor de huurders van die grote verhuurders door
die huren te bevriezen. Als het CDA het verkiezingsprogramma en de
doorrekening ervan goed leest, dan ziet het CDA ook dat de VVD onder
aan de streep sociale huurders een miljard extra laat overhouden.
De voorzitter:
Dank u wel. De grote interruptie is van de heer Smeulders.
De heer Smeulders (GroenLinks):
Het is een bijzonder debat, want we zitten een week voor de verkiezingen.
Ik heb wel moeite met wat de VVD nu doet. We hebben maandag, een
week geleden, allemaal de doorrekening gelezen. Dat de heer Koerhuis nu
zegt dat de VVD opkomt voor sociale huurders, dat is natuurlijk wel de
totaal omgekeerde wereld. Ik durf best te zeggen dat alle partijen die hier
zitten, echt goede dingen opschrijven in hun verkiezingsprogramma. De
een doet meer dit en de ander doet meer dat om het sociale huurders
makkelijker te maken. De VVD is de enige partij die het ze echt moeilijker
maakt. De VVD bezuinigt structureel 1,4 miljard op de huurtoeslag, de
VVD verlaagt de sociale huurgrens van € 750 naar € 630 en de VVD is de
enige partij die de verhuurderheffing volledig in stand houdt. Dus hoe kan
de VVD nou zeggen dat ze opkomen voor sociale huurders?
De heer Koerhuis (VVD):
Ook hier hetzelfde verhaal. GroenLinks is heel erg trots op het schrappen
van de verhuurderheffing. Nogmaals, net zoals bij het CDA: de enige die
ze daarmee helpen, zijn grote, rijke verhuurders. Het is ook goed voor de
mensen thuis om te weten dat zowel GroenLinks als het CDA hier
opkomen voor grote, rijke verhuurders en blijkbaar heel trots zijn op het
schrappen van die verhuurderheffing. Nogmaals, de VVD komt hier op
voor huurders, voor sociale huurders. Ik zal het even uitleggen. Ik heb de
doorrekening er even bij gepakt, want het punt van dat miljard bleef net
hangen. Maar het klopt: het bevriezen van de huurtoeslag is een bezuiniging van 700 miljoen. Het verhogen van de normhuur is ook een
bezuiniging van 200 miljoen. Maar daar staat tegenover – daar komt-ie! –
dat het bevriezen van de sociale huur een eerste stap is. Wij willen dat
sociale huren vier jaar bevroren worden. Ik zie GroenLinks kijken. Daar
heeft GroenLinks niet van terug. GroenLinks zit de grote, rijke verhuurders
te spekken. Maar als je de sociale huren vier jaar bevriest, dan levert dat
1,5 miljard voor de sociale huurders op. En de doorwerking van een hoger
wettelijk minimumloon levert nog eens een keer 400 miljoen op.
Onderaan de streep: 1 miljard voor sociale huurders. Ik snap dat GroenLinks daar niet van terug heeft.
De voorzitter:
Dat zal blijken, want de heer Smeulders heeft nog een paar interrupties
staan.
De heer Smeulders (GroenLinks):

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 517, nr. 72

15

Daar heeft GroenLinks zeker wel van terug. Want wat wij met het
minimumloon doen, 20% verhogen, dat doet de VVD niet. Daar hebben
huurders en mensen met een laag inkomen heel wat meer aan. Alleen,
meneer Koerhuis, ik heb hier echt moete mee. We hebben in de afgelopen
jaren stevige debatten gevoerd. We zijn het over heel veel dingen niet
eens, maar om nu te doen alsof alle partijen hier gek zijn door de
verhuurderheffing weg te strepen en daarmee verhuurders matsen. Alle
partijen strepen de verhuurderheffing weg en maken er een investeringsplicht van. U zegt dat we dan verhuurders matsen in plaats van de
huurders, die daardoor weer een betaalbaar huurhuis zouden kunnen
krijgen. Dat gelooft u zelf toch niet! U bezuinigt 1,4 miljard op de
huurtoeslag. Hoe kunt u dan nog oprecht geloofwaardig zeggen dat u
voor de sociale huurders opkomt?
De heer Koerhuis (VVD):
Dan hebben de mensen thuis wat te kiezen. Dan kiezen ze voor een partij
die de verhuurderheffing wil afschaffen en grote, rijke verhuurders wil
spekken of voor een partij die vier jaar lang de huren wil bevriezen voor
sociale huurders.
De voorzitter:
Ik heb echt de indruk dat ik een verkiezingsdebat aan het voorzitten ben.
Daar lijkt het enorm op, maar dat geeft niet; het is wel boeiend. De heer
Nijboer heeft een interruptie en daarna mevrouw Beckerman.
De heer Nijboer (PvdA):
De verhuurderheffing wordt voor verreweg het grootste deel opgebracht
door woningcorporaties die betaalbare woningen voor gewone mensen
aanbieden. Ik wil de heer Koerhuis toch even een rekensom voorhouden.
Als je 1,4 miljard bezuinigt op de huurtoeslag, betekent dat gemiddeld
€ 83 per maand, ongeveer € 1.000 per jaar voor de huurtoeslagontvangers die er nu zijn. Dan kun je toch niet volhouden dat je huurders niet
keihard pakt? Alleen hierover even; alleen op dit punt.
De heer Koerhuis (VVD):
De heer Nijboer vertelt hier maar het halve verhaal. Ik snap niet hoe hij bij
die 1,4 miljard komt. Nogmaals, in de doorrekening ziet hij dat er een
bezuiniging is van 900 miljoen op de huurtoeslag, maar wat de heer
Nijboer niet meeneemt – ik snap dat hij daar niet van terug heeft – is dat
wij de komende vier jaar voor 1,5 miljard euro de sociale huren willen
bevriezen. De steun voor de motie-Beckerman was de eerste stap. Wij
gaan door. Ook levert – dat is wat technischer – het doorwerken van een
hoger wettelijk minimumloon ongeveer 400 miljoen extra op aan
huurtoeslaguitgaven. Onder de streep: 1 miljard voor sociale huurders.
Maar ik snap het: de Partij van de Arbeid, GroenLinks en het CDA hebben
dat geld niet, want die spekken grote, rijke verhuurders met 2 miljard. Het
moet ergens vandaan komen.
De voorzitter:
Dank u wel. Het riekt een beetje naar uitlokking richting de heer Nijboer,
maar de heer Nijboer is door zijn interrupties heen. Heel kort.
De heer Nijboer (PvdA):
Ook dat gedraal ... Het is een beetje op z’n Wopke Hoekstra’s, dat hele
verhaal en dat halve verhaal. Die komt er ongeveer net zo goed uit als de
heer Koerhuis. De VVD ontkoppelt het minimumloon, dus alle ouderen in
een huurhuis hebben er niks aan, alle mensen in de bijstand hebben er
niks aan, alle mensen met een uitkering in een huurhuis hebben niks aan
de praatjes van de heer Koerhuis. Hij zit gewoon € 1.000 netto te

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 517, nr. 72

16

bezuinigen. Ik heb nog één slotvraag. Steunt de heer Koerhuis dan de
huisjesmelkersboete, het amendement op stuk nr. 36 van mijn hand?
De heer Koerhuis (VVD):
Dat is een hele andere vraag nu van de heer Nijboer, maar dat snap ik ook
wel. Snel met de staart tussen de benen wegrennen met z’n afschaffing
van de verhuurderheffing! Ja, het amendement-Nijboer. Allereerst wil ik
aangeven dat VVD en SP de afgelopen jaren goed hebben opgetrokken
om de boete op woonfraude fors te verhogen. Die is keer vier gegaan, van
rond de € 20.000 naar rond de € 80.000. Als je als huismelker illegaal een
sociale huurwoning doorverhuurt, kun je daar duizenden euro’s winst per
maand mee maken. Dan word je aangepakt. Ook als je illegaal verkamert,
word je aangepakt. We hebben natuurlijk de Wet op de huurcommissie
gehad – nu komen we dichter bij het amendement van Nijboer – waarbij
VVD en D66 goed samen hebben opgetrokken om de leges te verhogen.
Als iemand voor de eerste keer in de mist gaat bij de huurcommissie, kan
dat nog. Het woord viel al: je moet een fout kunnen maken. Je krijgt dan
leges van € 300. De tweede keer kan misschien ook nog, maar dan krijg je
wel € 700. Bij de derde keer en de opvolgende keren krijg je als huisjesmelker € 1.400. Dat is dus al aangepakt door VVD en D66. Ik wil één ding
rechtzetten. Net viel in het debat tussen Partij van de Arbeid en D66 de
uitspraak dat verhuurders te veel ontvangen huur niet terug hoeven te
betalen. Dat is niet waar. Ik zie de heer Nijboer nee schudden, maar dat
werd wel gezegd. Te veel ontvangen huur moet ook terug worden betaald.
We hebben het nu even over een structurele huisjesmelker. Die moet te
veel ontvangen huur terugbetalen plus extra leges van € 1.400. Volgens
mij zijn dat al belangrijke stappen die zijn gezet door het kabinet en deze
Kamer: VVD, SP, D66. Ik sluit me graag aan bij de woorden van het CDA.
We moeten ook niet doorslaan en investeerders wegjagen van de
woningmarkt. Ik snap het: dat is wat de Partij van de Arbeid wil. Die wil
hier alleen corporaties in het zadel helpen, maar we moeten ook
pensioenfondsen en particuliere verhuurders de ruimte geven om een
bijdrage te leveren aan het oplossen van het woningtekort.
De voorzitter:
Dank u wel, meneer Koerhuis. Ik gaf gelegenheid voor een korte interruptie, maar die was niet al te kort en het antwoord ook niet. Ik probeer
het toch een beetje in te binden. Mevrouw Beckerman, gaat uw gang.
Mevrouw Beckerman (SP):
Ik moest een beetje lachen. Op zich is het natuurlijk heel leuk dat de heer
Koerhuis beheert dé partij voor de huurders te zijn. Ik denk dat dit na tien
jaar met de VVD als grootste partij, huurstijgingen van gemiddeld 35%,
een gigantisch tekort aan huurwoningen en kwaliteit die onder druk staat,
toch wel erg moeilijk wordt. Maar goed, laten we proberen om vandaag
ergens te komen. U heeft mijn motie gesteund voor huurbevriezing,
waarvoor veel dank. Vandaag dienen wij ook een voorstel in om onder
andere de huren niet steeds te laten stijgen bij bewonerswisselingen. De
grootste huurstijgingen vorig jaar – 9,5% – deden zich voor bij bewonerswisselingen. Wij hebben een amendement ingediend om ervoor te zorgen
dat dat nog steeds kan, maar niet elke keer. Er moet een periode tussen
zitten, omdat anders die huren wel heel hard stijgen. De heer Koerhuis
beweert dat de VVD de partij is van de huurverlaging. Gaat u ook voor
mijn voorstel stemmen?
De heer Koerhuis (VVD):
Veel punten. Allereerst begint de SP over tien jaar VVD. Daarmee wordt
tekortgedaan aan de afgelopen vier jaar van Onze Minister; ze is van D66,
maar toch «Onze Minister». De SP heeft het over stijgende huren. We
bevriezen de huren dit jaar. Ik herken me daar niet in. Er wordt hier naast

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 517, nr. 72

17

mij van alles gemompeld buiten de microfoon om. Het is nooit goed bij de
SP. Het is altijd vanaf de zijlijn schreeuwen en trappen, en het is nooit
goed. Ik zou voorstellen: vier nu deze overwinning! Vier dat de VVD de SP
aan een meerderheid heeft geholpen om dit jaar de huren te bevriezen.
Over de tekorten gaf ik al aan dat je niet van de ene op de andere dag naar
100.000 woningen per jaar kunt. Uiteindelijk moeten we wel naar 100.000
woningen per jaar. Deze Minister heeft de woningbouwproductie flink
laten doorstijgen. Ik zei het al, van zo’n 55.000 naar zo’n 80.000 à 85.000
woningen per jaar, en we gaan door naar zo’n 100.000 woningen.
Ten slotte heeft mevrouw Beckerman het over een amendement voor
huurbevriezing. Onze inzet voor de verkiezingen is inderdaad dat we nog
vier jaar lang de sociale huren blijven bevriezen. Wat uw amendement
betreft, sluit ik mij aan bij D66. De verkiezingen zijn over een week. Laten
we die nou eerst doen en dan hebben we het daarna over. Voor nu, voor
dit jaar, zijn de sociale huren bevroren.
De voorzitter:
Dank u wel. Hebben we daarmee de interrupties gehad? Mevrouw
Beckerman, aanvullend.
Mevrouw Beckerman (SP):
Het duizelt mij een beetje, want de VVD wil het dus wel, maar stemt er
niet voor. Dat is toch gek?
De heer Koerhuis (VVD):
Dat is niet gek!
Mevrouw Beckerman (SP):
U zegt ...
De voorzitter:
Meneer Koerhuis, de interruptie is nog gaande. Mevrouw Beckerman, aan
u het woord.
Mevrouw Beckerman (SP):
Nou, dat was niet helemaal zijn schuld. Ik probeerde een dramatische
stilte te laten vallen, laat ik het zo zeggen.
De voorzitter:
Mevrouw Beckerman, gaat uw gang.
Mevrouw Beckerman (SP):
Ik vier absoluut dat we die huurbevriezing binnen hebben. Geen twijfel
over, want dat betekent veel voor mensen die knel zitten, maar het
betekent niet genoeg. Volgens het Nibudonderzoek van vorige week is
zelfs de betaalbaarste huurwoning voor veel mensen nog steeds
onbetaalbaar. Mijn vraag is niet of u dat nu voor tien jaar wilt regelen, al
zou ik dat graag willen. Mijn vraag is: stemt u voor het voorstel? De
hoogste huurstijgingen zijn bij huurharmonisatie of bij bewonerswisselingen. Mijn voorstel is om de huurstijging bij bewonerswisselingen alleen
nog mogelijk te maken als daar een aantal jaren tussen zitten, omdat ze
nu heel erg hard omhoog gaan. Dat is het voorstel.
De heer Koerhuis (VVD):
Nu snap ík het niet. De SP zegt het bevriezen van de sociale huren te
vieren, maar doet dat ook weer niet. Ik snap dat ook niet. De ergste nood
is geleden. Of hoe zeg je dat? In ieder geval geledigd. De sociale huren
worden bevroren 1 juli dit jaar. Vier dat nou! Dat is al een hele stap. We
willen hiermee doorgaan de komende vier jaar. Als het aan de VVD ligt,
willen we de huren bevriezen, maar we hebben over een week verkie-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 517, nr. 72

18

zingen. Laten we die nu eerst afwachten en vieren dat we dit jaar de huren
bevriezen.
De voorzitter:
Dank u wel. Dan ga ik eerst door met de heer Smeulders namens
GroenLinks. Ik pakte even de volgorde van binnenkomst. Ik zag dat de
heer Nijboer na het vinden van amendement op stuk nr. 36 nog op zoek
was naar de volgende, dus ik dacht: dat duurt nog even. Gaat uw gang,
meneer Smeulders.
De heer Smeulders (GroenLinks):
Dank u wel, voorzitter. Ik zei net al: ik vind dit een bijzonder debat. Ik vind
het bijzonder dat we een week voor de verkiezingen een debat hebben
over een wetswijziging. Dat is nogal wat, zeker omdat het een heel
belangrijk onderwerp betreft. Ik denk dat er geen onderwerp is waar ik de
afgelopen drie jaar zo veel debatten over heb gevoerd in deze Tweede
Kamer als over de wooncrisis en het oplossen daarvan. Wij als GroenLinks zijn absoluut niet blij met alles wat het kabinet gedaan heeft. Wij
vinden het te weinig. Wij denken dat er veel eerder ingegrepen had
moeten worden in bijvoorbeeld de vrije markt. Maar als ik naar de
verkiezingsprogramma’s en de doorrekeningen kijk, word ik toch een
soort van hoopvol. Behalve de VVD lijkt iedere partij ervan doordrongen
dat dat er echt uit een ander vaatje getapt moet worden de komende jaren
om de wooncrisis te lijf te gaan. Daarom is het eigenlijk ook wel heel fijn
dat we dit debat vandaag nog hebben.
Volgens mij zijn wij het allemaal eens met de punten die in het voorliggende wetsvoorstel van de wijziging van de Woningwet zitten. Dat hadden
we bij wijze van spreken schriftelijk kunnen afdoen. Maar de amendementen die door veel partijen zijn ingediend, zijn wel interessant, ook
omdat die de mogelijkheid geven om een aantal fouten terug te draaien
van Stef Blok, de vorige Minister voor Wonen. Het biedt bijvoorbeeld de
mogelijkheid om woningbouwcorporaties weer veel meer positie te geven
en ze in stelling te brengen. Op dat vlak ben ik echt oprecht benieuwd
naar hoe er gestemd gaat worden over het amendement met betrekking
tot de verhuurderheffing, want dat hebben we met drie linkse partijen
ingediend. We lezen allemaal in de verkiezingsprogramma’s en de
doorrekeningen dat alle partijen, behalve de VVD, af willen van die
verhuurderheffing. Behalve de VVD heeft ook niemand iets met die BIK en
laat niemand die bestaan. Waarom zouden we dat dus niet vandaag
regelen? Ik hoop echt van harte dat dat gaat lukken en dat de politieke wil
daartoe bestaat.
Dan kom ik op een ander amendement dat wij hebben ingediend. Dat gaat
over middeninkomens. Wij willen heel graag dat die ook toegang krijgen
tot sociale huurwoningen. Daar hebben wij trouwens in deze campagnetijd veel debatten over. Wij hebben een amendement ingediend om die
mensen meer recht te geven op een sociale huurwoning en dat makkelijker te maken.
Voorzitter. Een ander punt dat voor ons heel erg belangrijk is, gaat over
zekerheid voor huurders. Je merkt namelijk dat huurders de afgelopen
jaren veel meer onzekerheden dan zekerheden erbij hebben gekregen. We
hebben de arbeidsmarkt geflexibiliseerd en daarvan vraagt nu iedereen of
we die totaal doorgeslagen flexibilisering alsjeblieft kunnen terugdraaien,
ook in navolging van het rapport van de commissie-Borstlap. Daarom
vind ik dat we vandaag de kans moeten grijpen om dat ook op de
huurmarkt te doen. Daartoe hebben wij drie voorstellen. Het eerste is om
de verruiming van tijdelijke huurcontracten terug te draaien. Die is vijf jaar
geleden ingevoerd en heeft echt desastreus uitgepakt. Een ander voorstel
is om de termijn waarin je naar de Huurcommissie kan gaan, te verlengen
van zes naar twaalf maanden. En wij willen dat de Huurcommissie ook
kan optreden bij geliberaliseerde huurovereenkomsten, bijvoorbeeld als

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 517, nr. 72

19

er heel veel achterstallig onderhoud is of er iets niet wordt opgelost. Wij
denken dat deze drie amendementen huurders echt gaan helpen.
Voorzitter. Dan hebben wij nog een punt met betrekking tot de verduurzaming. Ik weet nog heel goed dat ik een paar jaar geleden een gesprek
had met de directeur van een woningbouwcorporatie. Die zei toen tegen
mij: wij doen niet te veel aan verduurzaming, want dat is geen wettelijke
kerntaak van ons. Toen is er een zaadje in mijn hoofd geplant en dacht ik:
als wij de Woningwet behandelen, dan ga ik proberen te regelen dat
verduurzamen een wettelijke kerntaak in de Woningwet wordt, zodat we
daar nooit meer een gesprek over hoeven te hebben.
Voorzitter, dan nog twee punten. Dat zijn geen amendementen, maar
dingen die we mogelijk via een motie willen gaan regelen. Ik ben heel
benieuwd naar de reactie van de Minister daarop. Het eerste gaat over
een nationaal isolatieprogramma. Bij de Algemene Politieke Beschouwingen is er namelijk een motie aangenomen van Gert-Jan Segers en
Jesse Klaver waarin wordt gezegd: kom met een nationaal isolatieprogramma. Als er één onderwerp is op het gebied van duurzaamheid en
verduurzaming waar we het van links tot rechts allemaal over eens zijn –
dat blijkt ook uit alle verkiezingsprogramma’s – dan is het dat we veel
massiever moeten inzetten op isoleren. Dan vind ik het heel raar dat we
een week voor de verkiezingen een brief krijgen van het kabinet waarin
wordt gezegd: een isolatieprogramma is in principe belangrijk, maar we
gaan dat nu niet doen. Wij vinden dat die motie gewoon uitgevoerd moet
worden. Mevrouw Dik-Faber zal daar dadelijk ook nog wat over zeggen. Ik
denk ook dat het goed is als we niet de hele formatie afwachten voordat
we daar tempo mee gaan maken, maar dat we bij wijze van spreken bij de
Voorjaarsnota daar al iets voor regelen. Dat hebben we ook gedaan bij de
renovatie van het Binnenhof, dus dat kan wel degelijk. Ik ben benieuwd
naar de reactie van de Minister daarop.
Dan nog één laatste punt. Dat ligt in het verlengde van wat mevrouw Van
Eijs van D66 zei. Meerdere partijen, maar zeker mevrouw Van Eijs, hebben
al vaak aandacht gevraagd voor de transformatie van bijvoorbeeld grote
kantorencomplexen tot woningen voor jongeren, starters, studenten of
wie dan ook. We weten ook dat er een paar maanden geleden een motie is
ingediend om daarvoor allerlei dingen op een rij te zetten. In aanloop naar
dit debat dacht ik dat er eigenlijk ook een nationaal transformatieplan of
-actieplan zou moeten komen; het maakt mij niet uit hoe we het noemen.
Volgens mij is dat een onderwerp waar we het van links tot rechts over
eens zijn. Iedereen moet nu moet meer thuiswerken. We hopen allemaal
dat het na de coronacrisis minder wordt, maar waarschijnlijk gaat
thuiswerken een blijvertje zijn. Het heeft ook veel voordelen als het in een
goede balans kan. Moeten we als rijksoverheid nu niet alles op alles zetten
om te zorgen dat de komende jaren heel veel kantoorgebouwen worden
getransformeerd in extra woningen? Want we beloven allemaal een
miljoen woningen in de komende tien jaar en we weten allemaal dat dat
ingewikkeld is, omdat nieuwe procedures vaak veel tijd kosten. Wij
denken dat we met zo’n nationaal transformatieplan – ik denk dat dat de
beste term is – op korte termijn heel veel meters kunnen maken. Ik ben
dus benieuwd naar de reactie van de Minister daarop.
De voorzitter:
Dank u wel. De heer Nijboer.
De heer Nijboer (PvdA):
Dank u wel, voorzitter. Ik begin maar even met het nieuws van de dag: ook
het kabinet is, na de Tweede Kamer, van mening dat 200 miljoen uit de
winstbelastingverlaging via de BIK moet worden ingezet voor de
huurbevriezing. Dat is toch substantieel geld, zo in een demissionaire
periode. Ik ben blij dat de Kamer de motie van de linkse partijen heeft
gesteund; eerst de motie van mevrouw Beckerman voor de huurbe-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 517, nr. 72

20

vriezing via een wat bijzondere actie van de VVD, maar nu komt die met
een boemerang terug en wordt ook de financiering uit het VVD-potje
gehaald. Ik denk dat het twee keer grote winst is voor zowel de huurders
als de samenleving dat dit zo gaat gebeuren.
Voorzitter. De Woningwet was een reactie op de parlementaire enquête
woningcorporaties. Er waren een boel misstanden aan het licht gekomen.
Toen zijn de teugels behoorlijk aangetrokken. De PvdA-fractie denkt dat de
pendule toen iets te ver is doorgeslagen richting toezicht. De woningcorporaties mogen niks meer. Ze mogen zich alleen richten op de laagste
inkomens en mogen niks meer aan leefbaarheidsprojecten doen.
Gemengd bouwen kwam een beetje in het gedrang. Ik ben blij dat we nu
weer wat in het midden lijken uit te komen. Ik ben er een groot
voorstander van dat woningcorporaties een belangrijke maatschappelijke
rol vervullen in betaalbare woningbouw voor grote groepen, ook voor de
middengroepen, want betaalbare woningen zijn een groot probleem. Ik
ben er ook voorstander van dat ze straks een grote rol spelen in de bouw
van betaalbare woningen. Daar is de verhuurderheffing natuurlijk heel
belangrijk voor.
Voorzitter. Wat dat betreft heb ik ook een aantal wat meer technische
invalshoeken, bijvoorbeeld het onderscheid tussen DAEB en niet-DAEB.
Daar gebeurt hier niet zo veel mee, maar dat is in de praktijk best
knellend. Dan kun je de markttoets wel afschaffen of minder belangrijk
maken, maar alleen al het principe om de inkomensgrenzen zo heel strak
te hanteren, terwijl overal in Europa de inkomensgrenzen vele malen
hoger liggen dan in Nederland, blijft een zaak waar de PvdA-fractie graag
vanaf zou willen. Wij zouden graag een veel bredere rol van woningcorporaties zien. Hoe kijkt de Minister daarnaar?
De heer Koerhuis (VVD):
Nu breekt mijn klomp. De heer Nijboer heeft het over «een brede rol voor
woningcorporaties». Kan hij misschien gewoon eens om zich heen kijken
in Europa? Volgens mij zijn wij namelijk kampioen sociale huur. Wij zitten
op zo’n 35%. Het land na ons, Oostenrijk, wordt hier vaak als voorbeeld
gebruikt door mevrouw Beckerman. Dat zit rond de 20%, 25%. Duitsland
zit rond de 10% en België rond de 5%. Dus hoe kan de heer Nijboer
zeggen: zoals in de rest van Europa moeten corporaties hier een bredere
rol krijgen? Ik zie dat niet. Volgens mij bedienen ze al een heel groot stuk
van de markt.
De heer Nijboer (PvdA):
Het is ontegenzeggelijk zo dat woningcorporaties in Nederland een grote
rol in de volkshuisvesting hebben en dat juich ik ook toe. Alleen, andere
landen hebben weer andere methodes. U verwijst naar Berlijn. Nou, ik
heb de eerste huurovereenkomst in Berlijn gezien van huurders die meer
dan 40% huurverlaging van de ene op de andere dag hebben gekregen,
deze dagen. Wij hebben het hier over een huurbevriezing, maar daar
vinden ze de huren zo ver stijgen dat ze zo ingrijpen. Eerlijk gezegd: in
Nederland hebben we het stelsel met woningcorporaties – die wil ik graag
verstevigen, want daar heb ik vertrouwen in – maar je kunt het natuurlijk
ook met strakke regulering van de vrije sector doen, door huurprijsregelingen of het optrekken van het puntenstelsel. Dat vind ik ook een goede
methode. Dan kun je ook meer pensioenfondsen en private partijen laten
investeren. Daar ben ik helemaal voorstander van en ook wel voor te
porren, maar daar is de VVD natuurlijk ook niet voor. Die wil immers alles
aan de markt laten en de overheid minder invloed geven. Dan worden
huren onbetaalbaar en wordt de corporatiesector de nek omgedraaid. Dat
zijn de plannen van de VVD.
De voorzitter:
Aanvullend, de heer Koerhuis.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 517, nr. 72

21

De heer Koerhuis (VVD):
Er komt wat wollig taalgebruik achteraan, maar de heer Nijboer is het dus
met mij eens dat corporaties best veel ruimte hebben in Nederland, zeker
als je dat afzet tegen de rest van Europa?
De heer Nijboer (PvdA):
Corporaties spelen een belangrijke rol in Nederland. Ik juich dat toe en ik
zou ze een nog grotere rol willen toewensen. Je ziet dat de inkomensgrenzen voor de sociale en gesteunde huursector in Nederland relatief
laag zijn. In Frankrijk, Oostenrijk en Duitsland liggen die hoger. Ik sprak er
net over dat ik het wenselijk vind om die op te trekken, wat mij betreft
naar € 60.000. Het mag ook € 50.000 zijn. Maar die liggen in Nederland
echt wel laag. We hebben een hele discussie gehad over juf Emma die
niet Amsterdam kon wonen. Die hebben we hier ook gehoord in de
Kamer. Ik wil dat dat wel kan.
De voorzitter:
Ik stel voor dat u doorgaat met uw inbreng.
De heer Nijboer (PvdA):
Voorzitter. De PvdA-fractie is er een groot voorstander van om gemengde
wijken te bouwen en ook een norm vast te leggen voor het percentage
betaalbare woningbouw, zowel voor koop als voor de sociale sector. In het
voorstel van een hele brede groep in de woonsector, zag ik dat die daar
ook afspraken over willen maken. In deze wet komt daar eigenlijk weinig
van terug. Waarom is dat zo?
Voorzitter. Een ander punt is die Autoriteit woningcorporaties. Ik ben daar
geen enorme cheerleader van; laat ik het maar zo zeggen. Ik vind namelijk
dat ze vaak over heel kleine dingen een brief sturen. Dan wordt er weer te
veel aan buurtactiviteiten gegeven of dan mag dit of dat weer niet. Ik snap
best dat je toezicht houdt op dingen die helemaal misgaan, zoals bij
Vestia, maar bij al dat detailgedoe zou het mij een lief ding waard zijn als
die autoriteit zich een beetje gedeisd houdt. Hoe kijkt de Minister
daartegen aan? Ze durven namelijk allemaal niks meer en dat is niet goed.
Ik heb twee amendementen. Die wil ik nog even in het licht zetten. Over
de huisjesmelkersboete had u al gehoord. De VVD spartelde net wat
tegen, maar overal waar ze maar komen en op elke stemwijzer die ik
tegenkom, zeggen ze: die huisjesmelkers moeten flink beboet worden. Bij
elke groene knop die voorbijkomt, zeggen ze: die huisjesmelkers pakken
we echt wel aan. Ik verwacht daar dus eigenlijk wel wat meer steun voor.
Ik snap best dat mevrouw Van Eijs zojuist vroeg hoe hoog die boetes
moeten zijn en wat redelijk is. Daar wil ik best naar kijken, maar het gaat
er wel om dat het nu niet beboet wordt. Je moet wat hogere leges betalen
als je voor de derde keer bij de Huurcommissie in het ongelijk wordt
gesteld. Dan moeten die mensen al naar de Huurcommissie gaan en weet
ik wat al niet meer. Maar het overtreden van die wet wordt niet beboet en
dat is, denk ik, wel een gezonde basis, dus ik hoop dat we daar een
Kamermeerderheid voor kunnen krijgen. Ik hoor ook graag wat de
Minister daarvan vindt, zeker nu zij de misstanden ziet toenemen.
Het tweede is dit. Ik was op vorige week op werkbezoek bij onze
wethouder Balster hier in Den Haag. Toen heb ik met handhavers
gesproken. Ik mocht niet mee de woning in, natuurlijk, want dat doen ze
nu niet. Maar die handhavers hebben echt een enorm probleem bij
brandveiligheid. Dat klinkt wat technisch, maar zij zien heel veel overtredingen. Dit was bij migranten. Veel migranten wonen met zes man in zo’n
kamer. Allemaal misstanden. Dat is brandonveilig. Die handhavers kunnen
daar geen boetes voor opleggen. Daar hebben ze ontzettend veel last van,
want als ze wat zien, kunnen ze verhuurders alleen maar vermanend
toespreken. Naar aanleiding van dat werkbezoek heb ik een amendement
gemaakt om boetes te kunnen opleggen, zodat zij bij de eerste

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 517, nr. 72

22

overtreding gelijk al kunnen optreden. Dat kan trouwens bij de Huisvestingswet, maar bij brandveiligheid dus niet. Nu schuiven ze er steeds weer
een andere tussenpersoon of eigenaar tussen, zodat ze kunnen blijven
doorgaan met hun niet alleen op brandveiligheid, maar op veel terreinen
toch al niet deugdelijke zaken. Ik zou dat amendement dan ook warm
willen aanprijzen.
Voorzitter. Ik heb nog twee slotvragen, als u mij dat nog vergunt. Door de
huurbevriezing zullen de uitgaven voor de huurtoeslag meevallen. Ik wil
graag dat dat geld – bij 200 miljoen zal het om enkele tientallen miljoenen
gaan – voor de huursector beschikbaar blijft, want dat is nog niet belegd.
We hebben inmiddels het probleem gedekt met de BIK, dus daar is het
niet meer voor nodig. Ik vraag hoe de Minister daartegen aankijkt. Anders
overweeg ik een motie op dat terrein, want het lijkt mij goed om dat geld
voor de huurders ter beschikking te houden en niet af te romen.
Ik vraag mij af of de Minister al ideeën heeft voor het experimenteerartikel
in de wet. Wat de PvdA-fractie betreft zou het een interessante invulling
zijn om bijvoorbeeld met sociale huurkoop aan de gang te gaan. Hoe staat
de Minister daartegenover? Ik heb er al een motie over voorbereid, maar
misschien is die niet eens nodig.
De heer Terpstra (CDA):
Vorige week kwamen de doorrekeningen van het CPB naar buiten. Ik heb
het programma van de Partij van de Arbeid eens erbij gepakt om te kijken
richting de woningnood. Ik begon het te lezen en moest de eerste keer aan
het zuurstof toen ik las dat de Partij van de Arbeid 42 miljard lastenverzwaring voor bedrijven wilde. Maar toen ik daar een beetje van bij was
gekomen, las ik dat de Partij van de Arbeid een openruimteheffing wil à
500 miljoen euro. Toen moest ik nóg een keer aan het zuurstof. En toen ik
daarvan bijgekomen was, dacht ik: dat ga ik eens een keer aan de heer
Nijboer vragen. Want in mijn ogen, met de woningnood in het achterhoofd, is dat gewoon een bouwbelasting. Dat kan toch nooit de bedoeling
zijn, is mijn vraag aan de heer Nijboer.
De heer Nijboer (PvdA):
Nou, dat is juist wél de bedoeling. Want wat doen wij, als je open ruimte
bebouwt? We hebben ook een planbatenheffing; die heeft u niet eens
genoemd. Wat wij doen, is dat geld afromen. Bijvoorbeeld landbouwgrond die bouwgrond wordt, wordt enorm veel meer waard. Dat belasten
wij inderdaad en dat investeren we in betaalbare woningbouw. U ziet ook
in die doorrekeningen dat, als je het bij elkaar optelt, geen partij zo veel
geld in het bouwen van betaalbare woningen steekt als wij. We hebben de
premiewoningen, die u ook heeft. We hebben de afschaffing van de
verhuurderheffing, die u ook heeft. Maar we hebben ook een investeringsfonds voor leefbaarheid en krimp. We hebben 1 miljard voor Vestia om die
huurders waar mevrouw Beckerman het ook over had er niet meer voor
op te laten draaien. We hebben ook nog een investeringsfonds voor
steden. Dat gebruiken we daarvoor. Ik vind het juist een uitstekend idee
om speculanten niet te laten profiteren van de woningnood en dat geld ter
beschikking te stellen voor betaalbare woningen. Dus waar u zuurstof
voor nodig heeft, snap ik niet zo goed.
De heer Terpstra (CDA):
De heer Nijboer heeft veel woorden nodig om aan te geven dat hij
gewoon een belasting op de bouw wil gaan invoeren. Als we naar de
woningnood kijken, dan denk ik: als we nou iets niet moeten doen, dan is
het bouwbedrijven of ontwikkelaars extra belasten. Mijn vraag aan de
heer Nijboer is de volgende. De Partij van de Arbeid voerde in 2013 onder
Rutte II de verhuurderheffing in en nou komen ze met een extra bouwbelasting. Hoe wilt u dat woningtekort gaan oplossen, als u de bedrijven die

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 517, nr. 72

23

moeten bijdragen aan een oplossing voor de woningnood juist wilt
afschrikken?
De heer Nijboer (PvdA):
Daar zit toch een fundamentele ... «Denkfout» wil ik het niet noemen.
Misschien is het een verschil in visie op hoe grondpolitiek werkt en hoe je
tegen wonen en volkshuisvesting aankijkt. Ik zie het niet als een markt
zoals het CDA het blijkbaar ziet, maar als een recht. Ik wil grondwaardestijging waar je niks voor hoeft te doen – het krijgt namelijk een andere
bestemming – belasten. We belasten de bouw niet. Die stimuleren we.
Daar geven we zelfs premies voor. Maar we belasten de grond die een
andere functie krijgt wel. Dat geld gebruiken we om publieke voorzieningen aan te leggen zoals spoor en zoals kinderopvang. Ja, dat
gebruiken we daarvoor. Dat is geen bouwbelasting. Dat is een belasting
op het grondbezit, voor speculanten. Daar ben ik een groot voorstander
van.
Voorzitter, tot slot. Ik moet straks zo’n twintig minuten weg, want dit is een
ingelast debat en ik kon het echt niet verzetten. Het is niet uit desinteresse
en ik kom ook wel weer terug, maar tussen ongeveer 16.25 uur en 16.50
uur ben ik even afwezig, als u mij daarvoor wilt excuseren.
De voorzitter:
Dank voor uw melding. We zullen er in ieder geval op letten dat, als bij de
beantwoording zaken voorbijkomen, we die zodanig inpassen dat u er
misschien weer bij aanwezig kunt zijn. Maar misschien luistert er ook nog
iemand mee. Ja? Dan komt het goed. De heer Van Otterloo. Gaat uw
gang.
De heer Van Otterloo (50PLUS):
De microfoon gaat vaak niet uit als dat moet, maar hij ging nu ook niet
aan.
Dank u wel, voorzitter. De heer Terpstra had het over oudjaar. Voor mij is
dit echt een oudejaarsconference, want ik kom niet terug. Maar ik zeg niet
«na mij de zondvloed» en daarom wil ik het iets breder trekken. Er zijn zo
veel amendementen ingediend dat sommige indieners hun eigen
amendement met moeite kunnen terugvinden in de hele stapel. Daar is al
voldoende energie in gestopt. Het gaat mij meer om de dingen die zijn
blijven liggen, zeker nu aan het einde van de periode. Ik heb overigens
met genoegen gezien hoe het demissionair zijn van het kabinet heeft
geleid tot discussies die in ieder geval vrolijker stemmen dan daarvoor.
Naar mijn waarneming ontbreekt het totaalbeeld als het gaat over de
opgave die wij hebben in Nederland. Er wordt te veel gekeken naar
nieuwbouw en te weinig naar het feit dat wonen voor iedereen is, ook in
de bestaande bouw. Dat betekent dat je moet kijken naar de woningbehoefte in Nederland. Ik ben blij dat de notitie over seniorenhuisvesting
eindelijk is af gekomen, maar daaruit blijkt wel dat een totaaloverzicht
ontbreekt. Bij mijn fractie is er onvoldoende vertrouwen dat het optellen
van de woonvisies, als ze er allemaal al zijn, leidt tot een goed beeld van
wat wij nodig hebben. Dit vraagt nadrukkelijk om een meer centrale rol
om die woonvisies bij elkaar op te tellen en om te kijken of dat leidt tot
meer vraag, want heel veel zaken worden niet opgelost met bouwen, in
welke polder dan ook.
Misschien mag ik daar nog één opmerking over maken, over iets wat mij
tegenviel. Ik ben natuurlijk ook belobbyd over Rijnenburg. De gedachte
was: huisje, tuintje en twee parkeerplaatsen. Dat was het voornamelijk.
Dat betekent dat er te weinig een idee is van ... De heer Koerhuis had het
ook over de lightrail. Als je iets wilt doen, moet je ook toekomstgericht
bezig zijn. Dan zul je moeten kijken naar allerlei vervoersstromen die
leiden tot investeringen in gebieden. Ik stam zelf nog uit de tijd van de
vierde nota. De vierde nota extra kwam daarna. Dat betekent dat ik

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 517, nr. 72

24

ruimtelijke ordening nog steeds in mijn DNA heb zitten. Ik zal het niet een
defect noemen, maar je kijkt daardoor wel naar wat je in Nederland wilt
doen en waar je mensen goede huisvesting wilt bieden.
Ik denk dat bij de ouderenhuisvesting een sleutelrol past als het gaat om
het op gang brengen van een aantal stromen in bestaande huizen. Het
moet een heel gevarieerd aanbod zijn, want seniorenhuisvesting of
ouderenhuisvesting is niet alleen maar een complex. Dat betekent juist
allerlei vormen van huisvesting, want 95% van de ouderen woont nog
gewoon in een huis en zal daarin een beroep op zorg moeten doen. De
verpleeghuizen zullen bij elkaar hoogstens 5% voor hun rekening nemen.
Het vraagt dus om veel verschillende vormen.
We zijn blij dat er met die 20 miljoen wordt gekeken naar mogelijkheden,
maar ik heb daarover nog wel een vraag. Ik heb gezien wat er in de Eerste
Kamer is besproken. Dat ging om 20 miljoen voor plannen die op de plank
lagen, maar ik begrijp dat het nog even duurt, tot 1 mei, voordat er
zodanig aan de subsidievoorwaarden is gesleuteld dat het kan werken.
Dat valt me toch wat tegen.
Het gaat dus om gevarieerde vormen. Er zijn vele vormen van ouderenhuisvesting nodig en vooral ook vele wijken die een gevarieerde bevolkingssamenstelling hebben. Verzorgingshuizen werden vroeger niet
gebouwd voor mensen die zorg nodig hadden. Mensen kregen een
woning ter grootte van een kamertje en een gemeenschappelijke
doucheruimte, zodat er woningen vrijkwamen in het kader van de
woningnood die er in de jaren vijftig was. Daar willen we niet naar terug.
Maar we willen wel dat er juist een heel gevarieerd aanbod is van
seniorenhuisvesting, voor senioren geschikte woningen. Dat betekent ook
dat ... Nu gaat de wekker van mijn telefoon af; ik houd de tijd zelf bij.
De voorzitter:
Dat is heel goed, maar ik had al aangegeven dat ik wat soepel zou zijn,
dus uw wekkertje verrast mij. U heeft nog een minuut hoor. Gaat uw
gang.
De heer Van Otterloo (50PLUS):
Fijn, dank u wel. Ik heb al aangegeven dat er een gevarieerd aanbod moet
zijn. Soms zijn er ook maar kleine aanpassingen nodig, maar dat betekent
ook dat hier en daar gestapelde bouw te verkiezen is boven eengezinswoningen.
Tot slot, voorzitter. Ik heb in het debat van 9 november vorig jaar weer
eens een keer een motie ingediend over wat ook in het Klimaatakkoord
was aangegeven, namelijk dat in het woningwaarderingssysteem
kortingen zouden kunnen worden opgevoerd voor slecht geïsoleerde
woningen die leiden tot hoge energielasten. Dat heb ik ook geprobeerd bij
de Minister van BZK, maar ik denk dan altijd aan drs. P’s «heen en weer,
heen en weer», want de Minister wilde weer geen oordeel hebben over
iets wat de Minister voor Wonen aanging. Die motie heb ik toen
ingediend, en aangehouden omdat de Minister zei dat er een brief over
zou komen. Nu heb ik wel brieven gezien, maar volgens mij geen enkele
brief waarin op deze maatregel werd ingegaan. Ik wou deze motie nu bij
mijn vertrek dus toch weer in stemming brengen. Ook zou ik graag een
reactie willen hebben over welke brief het dan wel is, of als dat niet het
geval is, wat dan nu de reactie is.
Dank u wel.
De voorzitter:
Ik dank u. Dan geef ik nu het woord aan mevrouw Dik-Faber namens de
ChristenUnie.
Mevrouw Dik-Faber (ChristenUnie):

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 517, nr. 72

25

Dank u wel, voorzitter. Of je nu jong bent of oud, in de regio woont of in
de Randstad, of je meer of minder te besteden hebt: iedereen heeft
behoefte aan een thuis. Goed wonen is in ons land echter voor veel
mensen niet meer vanzelfsprekend. Willen we naar een gezonde
woningmarkt, dan moeten we nu het liberale dogma achter ons laten en
kiezen voor volkshuisvestingsbeleid. Wonen gaat over samenleven: over
gemeenschappen in een straat, buurt, wijk of dorp. Afgelopen jaren zijn er
zeker belangrijke stappen gezet. Ik noem er een paar: de Woningbouwimpuls van 1 miljard, specifiek ook aandacht voor de dak- en thuislozen
en andere kwetsbare groepen – daar is ook 50 miljoen voor beschikbaar
gesteld – de verhuurderheffing die met 1 miljard is verminderd, een
vrijstelling van de verhuurderheffing voor de bouw van flexibele en
tijdelijke woningen, een cap op de WOZ van 33% waardoor huurprijzen
getemperd worden, de markttoets die tijdelijk buiten werking is gesteld en
de wijkgerichte aanpak uit het Klimaatakkoord die van start is gegaan.
Voorzitter. Ook het wetsvoorstel dat we vandaag bespreken, is een stap in
de goede richting. Er is breed draagvlak hiervoor in het veld. Gemeenten,
corporaties en huurders kunnen samen prestatieafspraken maken en ook
maatwerk toepassen. Mijn eerste vraag: worden maatschappelijke
organisaties – neem bijvoorbeeld het Leger des Heils – hier ook bij
betrokken? Een jaar geleden is mijn motie aangenomen om goedkope
huurwoningen tot € 432 onderdeel te maken van de lokale afspraken. Wat
is er met deze motie gebeurd? Overigens zijn we ontzettend blij dat de
huren dit jaar niet verhoogd worden. Maar, zoals eerder al gewisseld,
gratis bier bestaat niet. Wat de ChristenUnie betreft wordt dit betaald
vanuit de BIK, een investeringskorting voor het bedrijfsleven.
Voorzitter. De ChristenUnie heeft samen met CDA, D66 en VVD een
amendement ingediend om de opkoopbescherming te introduceren. Een
huis is namelijk veel meer dan een beleggingsobject. Niet alleen in steden
als Utrecht, maar ook in middelgrote gemeenten als Ede, komen starters
en gezinnen er maar moeilijk tussen, omdat woningen worden opgekocht
door investeerders. Daarom dien ik vandaag het genoemde amendement
in, dat gemeenten instrumenten geeft om zelfbewoningsplicht en
opkoopbescherming te introduceren, niet slechts voor drie jaar maar voor
een periode van vijf jaar, met telkens de mogelijkheid tot verlenging.
Maar met het wetsvoorstel van vandaag zijn we er nog niet. Wat de
ChristenUnie betreft is er meer nodig, en dat wordt dan ook onze inzet
voor de komende verkiezingen. We zouden graag zien dat er een Minister
van Ruimtelijke Ordening komt, die voortvarend aan de slag gaat met
volkshuisvesting met als doel 100.000 woningen per jaar. Volgens mij
staat dat ook in meerdere verkiezingsprogramma’s, dus dat is mooi. We
willen dat de verhuurdersheffing en de markttoets helemaal van tafel
gaan. Zo komt er meer ruimte voor woningcorporaties om te bouwen. Als
het aan de ChristenUnie ligt, wordt het puntenstelsel doorgetrokken tot
een huur van circa € 1.000 en worden de inkomensgrenzen verruimd om
de middenhuur te beschermen en bereikbaar te houden.
Het is belangrijk dat er nieuwe woonvormen voor ouderen komen. Daarin
willen we 1 miljard investeren. Het Rijk moet daarover met decentrale
overheden prestatieafspraken maken. Al in 2017 diende ik een motie in
over een ouderenwoonakkoord. Een jaar geleden heeft de Kamer de motie
Dik-Faber/Ronnes, van ChristenUnie samen met CDA, over een verlicht
regime in de Woningwet aangenomen, om woningcorporaties regelruimte
te bieden voor het realiseren van nieuwe woonvormen voor ouderen. Wat
zien we daarvan terug in het voorliggende wetsvoorstel?
Door corona staan er in steden en dorpen veel panden leeg. Ook zijn er
boeren die stoppen en agrarisch vastgoed achterlaten. Herbestemming
naar wonen biedt veel kansen, onder andere voor wooncoöperaties en
andere vormen van groepswonen. Eind vorig jaar is mijn motie, medeondertekend door de heer Terpstra en mevrouw Van Eijs, aangenomen om
tot een verbeteragenda voor meer ruimte voor gemeenschappelijke

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 517, nr. 72

26

woonvormen te komen. Ik heb er daarna niks meer over gelezen. Wat is
de stand van zaken bij de uitvoering van deze motie?
Voorzitter. Vandaag wil ik ook nog apart stilstaan bij starters. We zouden
hun kansen op een woning willen vergroten door vergelijkbaar met de
spaarloonregeling van weleer fiscaal gunstig bouwsparen mogelijk te
maken. Zou de Minister hiervoor een en ander in kaart willen brengen,
zodat het klaarligt bij de formatie?
Voorzitter, tot slot. De heer Smeulders kondigde al het punt over isolatie
aan. Er ligt nog een grote klimaatopgave voor de gebouwde omgeving.
Wat de ChristenUnie betreft begint dat met isoleren. Niet voor niets
hebben we samen met GroenLinks een motie ingediend over een
nationaal isolatieprogramma. Het is teleurstellend om te zien dat de motie
niet wordt uitgevoerd. Wat ons betreft krijgt elke gemeente een energieloket en komen er nationale isolatiebrigades om mensen praktisch bij te
staan en de weg te wijzen in subsidieland. Iedereen moet dan mee kunnen
doen, ook mensen met een kleine portemonnee.
Voorzitter, ik zie dat ik ruim binnen de tijd ben gebleven. Dank u wel.
De voorzitter:
Dank u wel, maar er ligt nog wel een interruptie voor u van de heer
Koerhuis.
De heer Koerhuis (VVD):
Voorzitter, dank u wel.
De voorzitter:
Neem me niet kwalijk, meneer Koerhuis. Mevrouw Beckerman had mij
eerder een seintje gegeven, en we laten altijd dames voorgaan, hè ...
De heer Koerhuis (VVD):
U gaf mij het woord, dus ...
Mevrouw Beckerman (SP):
Het is Internationale Vrouwendag, dus Koerhuis gaat voor.
De voorzitter:
O, nou ja, bijzonder. De heer Koerhuis dan in dit geval.
De heer Koerhuis (VVD):
Nee, als het Internationale Vrouwendag is, gaat mevrouw Beckerman
voor.
De voorzitter:
Laten we er nu geen ruzie over maken. Mevrouw Beckerman was als
eerste, dus ik geef mevrouw Beckerman het woord.
Mevrouw Beckerman (SP):
Ik had eigenlijk alleen maar een heel positieve interruptie. Ik vond het een
goed verhaal van mevrouw Dik-Faber. Ik heb de afgelopen weken best
vaak de degens mogen kruisen – of nou ja, dat klinkt wel weer heel
defensief – met de heer Grinwis. Wij vonden elkaar heel erg op de situatie
bij Vestia. Vestia staat op de agenda, maar nog niet veel woordvoerders
hebben daarover het woord gevoerd. Het is wel echt een schrijnende
situatie. Veel huurders betalen al negen jaar lang huurverhoging op
huurverhoging en zitten in slecht onderhouden huizen met veel schimmel.
Ik vroeg me af of mevrouw Dik-Faber met de SP van mening is dat er nu
wel stappen worden gezet, maar het Rijk ook echt nodig is voor een
oplossing. Want die is er voor heel veel huurders nog niet of nog niet
voldoende.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 517, nr. 72

27

Mevrouw Dik-Faber (ChristenUnie):
Ik heb inderdaad gehoord van deze schrijnende situaties en ik kan me
voorstellen dat de heer Grinwis – een uitstekende kandidaat – hier heel
veel van afweet, omdat hij gemeenteraadslid is hier in de gemeente Den
Haag en veel contact heeft met buurgemeenten. Ik ben heel benieuwd
naar de oplossing die mevrouw Beckerman in haar achterzak heeft. Ze
geeft aan: het Rijk moet langszij komen. Ik kan me dat wel voorstellen,
want we hebben de afgelopen jaren gezien dat het huisvestingsbeleid te
vaak is overgelaten aan gemeenten en woningcorporaties, waarbij er
eigenlijk geen Minister was. Daar kan deze Minister niets aan doen, want
het was haar takenpakket niet, maar we hadden geen Minister voor
Ruimtelijke Ordening en Volkshuisvesting. Wat de ChristenUnie betreft
komt die terug, zodat er vanuit het Rijk niet taken worden overgenomen,
maar wel die steun in de rug wordt gegeven aan gemeenten en woningcorporaties om dit soort schrijnende situaties te voorkomen.
De voorzitter:
Dank u wel. Mevrouw Beckerman, aanvullend.
Mevrouw Beckerman (SP):
Volgens mij vinden we elkaar behoorlijk. We komen zo nog met een
voorstel en er valt altijd te praten over aanpassing. Laten we het even uit
de hele sfeer van verkiezingsdebatten trekken. Dit is echt noodzakelijk. Het
viel me wel tegen – niet per se van mevrouw Dik-Faber. Het staat hoog op
de agenda, maar er wordt weinig over gesproken. Al negen jaar is de
situatie heel ellendig voor heel veel huurders. Nu gaan de corporaties met
de pet rond. Alle Nederlandse huurders gaan dus meebetalen aan de shit
die de top van Vestia veroorzaakt heeft. Laten wij hier ook met de pet
rondgaan, was bijna mijn oproep. Er moet gewoon een betere verhouding
komen tussen de prijs en de kwaliteit van een woning. Er moet een
inhaalslag worden gemaakt met het oplossen van de problematiek. Ik
denk dat we even goed moeten overleggen. Ik hoop echt op steun van de
ChristenUnie voor die moties.
De voorzitter:
Nou, dat horen we dan wel van mevrouw Dik-Faber. De heer Koerhuis had
nog een interruptie.
De heer Koerhuis (VVD):
Iedereen kent natuurlijk wel een starter die een woning zoekt, maar geen
woning kan vinden en er niet tussenkomt; mevrouw Dik-Faber refereerde
er al aan. Daarom hebben we bijvoorbeeld ook de overdrachtsbelasting
afgeschaft voor starters en de NHG-premie verlaagd. Maar wat hoor ik
nu? De ChristenUnie stelt bouwsparen voor. Dat is juist een extra drempel
voor een starter om ertussen te komen op de woningmarkt. Starters
moeten dan eerst gaan sparen voordat ze een woning kunnen kopen. Dat
kan toch niet de bedoeling zijn, vraag ik de ChristenUnie.
Mevrouw Dik-Faber (ChristenUnie):
In het model van de VVD is er een soort schenkingsvrijstelling, waarbij
rijke ouders aan hun kinderen een bedrag kunnen overmaken om een
woning te kopen. Op zich gun ik die kinderen van harte dat bedrag, maar
dit is wel echt de achterban van de VVD. Het zijn weer de mensen met een
groot inkomen die hun kinderen dat voordeeltje kunnen geven, terwijl Jan
Modaal dat niet aan zijn kinderen kan geven. Dat is waar de ChristenUnie
van af wil. Volgens mij is het ontzettend gezond dat we daarmee gaan
stoppen en dat we van iedereen vragen om een zakcentje te sparen en te
investeren in de woning die je gaat kopen. Zo gebeurt het ook in andere
landen. We willen jonge mensen, starters, hier ook mee helpen door dit

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 517, nr. 72

28

fiscaal vriendelijk te organiseren. Ik denk dat dit voorstel socialer is dan de
schenkingsvrijstelling voor rijke kinderen die de VVD voorstaat.
De heer Koerhuis (VVD):
Dit is geen antwoord op de vraag. Ik zou de ChristenUnie toch willen
vragen daar antwoord op te geven. Nu kunnen mensen 100% van de
waarde van een woning lenen voor de aankoop. De ChristenUnie stelt hier
voor: dat mag niet, spaar eerst maar. Dan is mijn vraag: waarom werp je
nou die extra drempel op voor het kopen van een woning, terwijl we juist
drempels hebben weggehaald met elkaar om die starter ertussen te laten
komen? Ik snap dat gewoon echt niet. Ze verbindt het aan een ander
dossier. Ik vraag toch: waarom komt de ChristenUnie in haar inbreng nou
met een extra drempel voor het kopen van een woning?
Mevrouw Dik-Faber (ChristenUnie):
Ik vind het heel knap wat de heer Koerhuis hier doet. Hij is mijn voorstel
om starters te helpen aan het omtoveren tot een drempel. Ik zie dat
absoluut niet. Ik heb het nog even goed bekeken. We gaan fiscaalvriendelijk sparen stimuleren. Daarmee helpen we starters op de woningmarkt.
Ik vind het heel belangrijk dat we starters dat steuntje in de rug geven. Ik
ben heel benieuwd of de heer Koerhuis mijn motie op dat punt gaat
steunen. Het is echt bedoeld om het een en ander in kaart te brengen,
zodat het klaarligt bij de formatie en een nieuwe coalitie daarover kan
beslissen.
De voorzitter:
Dank u wel. Daarmee zijn we aan het einde gekomen van de eerste
termijn. Ik schors de vergadering tot 16.00 uur. We beginnen weer stipt op
dat tijdstip.
De vergadering wordt van 15.31 uur tot 16.04 uur geschorst.
De voorzitter:
We hebben de eerste termijn van de Kamer afgerond. De Minister zal
overgaan tot de beantwoording en de appreciatie van de ingediende
amendementen. Ik stel vast dat we weer twee interrupties in tweeën doen.
Ik heb begrepen dat de heer Terpstra een punt van orde heeft.
De heer Terpstra (CDA):
Dank u wel, voorzitter. Voorafgaand aan dit WGO heb ik vier amendementen ingediend. Ik wil de Minister en ons allen even helpen, want na
ampel beraad trek ik er drie in. Het betreft het amendement op stuk nr. 7,
over noodzakelijke activiteiten die onderdeel uitmaken van de prestatieafspraken, het amendement op stuk nr. 9, over afwijking van de prestatieafspraken en het amendement op stuk nr. 29, over de verduurzaming van
het gespikkeld bezit. Excuus, ik hoor dat het amendement op stuk nr. 29
het amendement op stuk nr. 42 is geworden. Zo, stop de tijd!
De heer Van Otterloo (50PLUS):
Voorzitter, mag ik iets vragen? Wordt dan alleen die hardheidsclausule
gehandhaafd?
De heer Terpstra (CDA):
Ja.
De voorzitter:
De amendementen-Terpstra (stukken nrs. 7 en 9) zijn ingetrokken.
Het amendement-Terpstra/Koerhuis (stuk nr. 42) is ingetrokken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 517, nr. 72

29

Ik kijk even naar de overige leden. Zijn er nog meer liefhebbers om
amendementen in te leveren? Ja, ik zei: inleveren. Mevrouw Dik-Faber? Of
wilde u er een indienen?
Mevrouw Dik-Faber (ChristenUnie):
Ik heb maar één amendement en dat houd ik graag overeind.
De voorzitter:
Helemaal goed. Dan hebben we dat in ieder geval vastgesteld. Ik zie dat
de heer Koerhuis er nu ook aankomt. Hij had wat problemen met de
printer. Ik wacht dus even totdat hij aanwezig is. Dan kunnen we beginnen
met de beantwoording. Misschien wil hij ook nog wel een amendement
intrekken, hoor ik iemand zeggen. Dat ga ik hem ook even vragen. Dat is
eigenlijk best wel een goed idee. Trekken jullie er dan allemaal drie in?
Begrijp ik dat dan goed? Welkom, meneer Koerhuis. We hebben even op u
gewacht. De heer Terpstra heeft net even een punt van orde gemaakt en
heeft aangegeven dat hij de amendementen op de stukken nrs. 7, 9 en 42
intrekt. Ik heb even de vraag gesteld of nog meer leden amendementen
willen intrekken, want dan kunnen we dat gelijk even noteren. Zijn er nog
amendementen die u wil intrekken?
De heer Koerhuis (VVD):
Ik had sowieso aangegeven het amendement over de woonlastenneutraliteit in te trekken, maar ik weet niet welk nummer dat is.
De voorzitter:
Dat is het amendement op stuk nr. 34, hoor ik van de Minister. Ik neem
aan dat zij dat correct verwoordt en dat we straks niet het verkeerde
amendement hebben ingetrokken! We zijn nog niet aan het einde van het
debat, dus er kan nog van alles gebeuren.
Het amendement-Koerhuis (stuk nr. 34) is ingetrokken.
Ik heb net aangegeven dat de Minister overgaat tot de beantwoording. We
doen twee interrupties in tweeën, dus dat kunnen ook vier vragen zijn.
Meneer Smeulders?
De heer Smeulders (GroenLinks):
Wij hebben Bureau Wetgeving ergens vandaag gemaild dat wij ook het
amendement op stuk nr. 23 willen intrekken. Ik weet niet of dat al verwerkt
is.
De voorzitter:
Ik kijk even naar de griffier. We schrijven het op. Dan hebben we straks bij
de appreciaties weer even een overzicht van wat wel en niet is
ingetrokken.
Het amendement-Smeulders (stuk nr. 23) is ingetrokken.
Ik kijk even naar de Minister. Heeft u blokjes? Dat is het geval. Met
goedvinden van de leden spreken we af dat we na afloop van elk blokje
gelegenheid geven tot interrupties. De Minister.
Minister Ollongren:
Voorzitter, dank. Ik heb het inderdaad in blokjes ingedeeld, want ik was zo
blij dat u vandaag voorzit! Dank ook voor het geduld van alle leden. We
hadden eerst het weer tegen en daarna een van de coronavoorschriften,
namelijk het voorschrift om thuis te blijven bij klachten. Ik ben heel blij dat
we vandaag dit wetgevingsoverleg kunnen hebben in uw aanwezigheid,
voorzitter. Ik heb zes onderdelen. 1. Woningbouw. Daar zijn veel vragen en
opmerkingen over. 2. De samenwerking tussen huurders, woningbouwcorporaties en gemeenten. Dat is de lokale samenwerking. 3. Verduurzaming. Het vierde blokje omvat alle overige vragen over de Woningwet.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 517, nr. 72

30

Dan heb ik nog een paar vragen over Vestia. Dan heb ik nog een kopje
overig: alle overige vragen. Ook heb ik natuurlijk nog de amendementen.
De voorzitter:
Gaat uw gang.
Minister Ollongren:
Dank u wel. Zoals gezegd is het fijn en belangrijk dat we vandaag stil
kunnen staan bij wat hier voorligt aan aanpassingen. We hebben de
afgelopen jaren nogal wat debatten gevoerd. Ik schijn in bepaalde
statistieken helemaal op 1 te staan qua aantal debatten. Ik denk dat die
vooral met deze commissie over dit onderwerp zijn gevoerd. Maar dat
geeft ook wel aan hoe belangrijk het is. Woningbouwcorporaties leveren
in Nederland een onmisbare bijdrage aan het wonen in Nederland. Ze
bieden betaalbare huurwoningen van een zo goed mogelijke kwaliteit. Ze
spelen daarnaast ook nog een rol in het leefbaar houden van de
omgeving. Ik geloof dat het de heer Nijboer of de heer Smeulders was die
net zei: we hebben het sterk gereguleerd. Ah, het was de heer Nijboer. Ja,
we hebben het inderdaad sterk gereguleerd. Daar was ook alle aanleiding
toe.
De bedoeling toen, in 2015, van die Woningwet was dat de corporaties
zich zouden richten op hun belangrijkste opgave: het huisvesten van
mensen met lage inkomens, mensen die het nodig hebben. Daar is
natuurlijk niks mis mee. Daar zijn we, denk ik, ook allemaal voor. Maar
tegelijkertijd zien we nu dat de wet wel heel weinig ruimte laat voor lokaal
maatwerk en voor de andere taak die woningbouwcorporaties ook kunnen
vervullen. We zien dat de wet bovendien tot relatief hoge administratieve
lasten heeft geleid. Het voorliggende wetsvoorstel heeft vooral tot doel
om de corporaties beter in staat te stellen om hun essentiële rol te spelen
op de woningmarkt. De aanpassingen zien op de werking, de uitvoerbaarheid en de toekomstbestendigheid van de Woningwet. Daarbij zijn er
meer mogelijkheden voor lokaal maatwerk, is er ruimte voor meer
risicogericht toezicht – daar kom ik zo meteen nog op terug – en beperken
we de administratieve lasten. Dat doen we door het schrappen van allerlei
detailregels, het wegnemen van de stapeling van waarborgen en het
vereenvoudigen en verduidelijken van de regels. Zo wordt de slagkracht
van de corporaties om te voorzien in betaalbare, duurzame woningen
voor mensen met een laag inkomen vergroot. Aedes, de Woonbond, de
VNG en de Autoriteit woningcorporaties zijn natuurlijk nauw betrokken
geweest bij deze uitwerking. Dat was mijn inleiding, voorzitter.
Dan wil ik nu ingaan op de vragen die meer specifiek zagen op bouwen. Ik
loop ze gewoon even langs. De heer Terpstra vroeg naar de groennorm in
de steden. In de NOVI hebben we uitgangspunten opgenomen voor de
verstedelijking. Daar zitten bijvoorbeeld ook natuurinclusief bouwen en
natuurinclusieve ontwikkelingen in. Mijn ministerie kijkt samen met LNV,
medeoverheden en sectorpartijen naar welke knelpunten zich voordoen in
de bouw bij het zorgen voor voldoende groen en naar het instrumentarium dat daar dan bij hoort. Ik kijk zelf ook naar het Bouwbesluit, want
dat kan daar ook een rol in spelen. Ik wil de Kamer daar zo snel mogelijk
over informeren. Mijn voornemen was om dat in het eerste kwartaal te
doen, dus dan moet het deze maand nog gebeuren. Naar aanleiding van
die inventarisatie zou je de wenselijkheid van een groennorm zoals de
heer Terpstra suggereerde, goed kunnen beoordelen.
De heer Terpstra had ook een aantal vragen over specifieke polders, zoals
hij ze noemde, namelijk de polder Rijnenburg en de polder Gnephoek.
Over die laatste heb ik overleg met de provincie en de gemeenten in
Zuid-Holland. Dat gaat over het ophogen van hun plancapaciteit. Daarbij
kan deze locatie ook aan de orde komen. Het is een gebied aan de rand
van Alphen aan den Rijn in het Groene Hart, dus dat is een van de
voorlopige NOVI-gebieden. Daar spelen natuurlijk verschillende belangen,

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 517, nr. 72

31

ook dat van de landschapskwaliteit en het gebrek aan ontsluiting met ov.
Dat zijn allemaal complicaties natuurlijk, maar we kunnen erover praten. Ik
ben ook bekend met het feit dat Alphen aan den Rijn hiermee bezig is. De
provincie Zuid-Holland zegt eigenlijk dat ze de plancapaciteit van 130%
heeft en dat ze daarmee kan voorzien in de woonbehoefte tot 2030. De
gemeente Alphen aan den Rijn zelf heeft ook binnenstedelijke locaties om
aan de vraag te kunnen voldoen. Maar nogmaals, we praten wel over de
plancapaciteit en de locatie is ook door Alphen aan den Rijn benoemd.
De heer Terpstra had ook nog belangstelling voor het Bijzonder Provinciaal Landschap. Dat is eigenlijk de beleidsvrijheid van de provincie
Noord-Holland met een wettelijke basis in de Wet natuurbescherming. Dat
is dus niet mijn portefeuille, maar die van mijn collega van LNV. Ik heb wel
begrepen dat de provincie heeft aangegeven harde plannen voor
woningbouw in deze gebieden te respecteren. Ook hier geldt: sturen op
plancapaciteit en sturen op de voortgang daarbinnen. In Noord-Holland
liggen de echte grote aantallen vooral in de MRA. Daar hebben ze ook een
plancapaciteit van ruim 130%. In z’n totaliteit betreft het natuurlijk zowel
binnen- als buitenstedelijk, maar ik zie dus geen reden om in te grijpen in
dat provinciale beleid. Ze kunnen het voldoende realiseren, denk ik.
Dan kom ik bij de vragen van mevrouw Van Eijs. Zij had aandacht voor
onder andere spoedzoekers en flexwonen. Dat zijn belangrijke onderwerpen; fijn dat mevrouw Van Eijs die noemt. De huisvesting van
spoedzoekers is inmiddels een volkshuisvestelijke prioriteit. Op lokaal
niveau praten de gemeenten met de woningcorporaties over het
onderwerp en kunnen er ook prestatieafspraken over worden gemaakt. Ik
wil die graag zo concreet mogelijk hebben met aantallen te realiseren
woningen en door zo veel mogelijk te benoemen voor welke doelgroepen
die zijn bedoeld. We hebben vanuit Den Haag, niet alleen vanuit BZK,
maar ook vanuit JenV en VWS, allerlei maatregelen getroffen om
bijvoorbeeld dakloosheid tegen te gaan en bepaalde groepen spoedzoekers echt te helpen. We hebben de stimuleringsaanpak flexwonen en ik
heb 50 miljoen vrijgemaakt voor huisvesting van kwetsbare groepen. Dat
levert per jaar zo’n 12.500 woningen of woonplekken op. Ook met Aedes
en de VNG hebben we afspraken gemaakt over het aantal flexwoningen,
namelijk 10.000 in de komende 2 jaar.
Mevrouw Van Eijs vroeg ook nog naar de middenhuur en de taskforce. Je
ziet nu inderdaad ontwikkelingen in de bouw van de middenhuurwoningen door corporaties. Er is een onderzoek gedaan. Dit onderzoek van
Platform31 en RIGO heet «Van niet doen naar niet-DAEB?». Daaruit blijkt
dat twee derde van de corporaties zich actief wil richten op de
middenhuur. De corporaties hebben voor de periode van de komende drie
jaar, dus tot 2024, een gezamenlijke groeiambitie van ruim 12.000
woningen in het niet-DAEB-segment. Eigenlijk sluiten de uitkomsten van
het onderzoek goed aan bij de bestuurlijke afspraken die ik heb gemaakt
met Aedes en VNG over woningbouw door corporaties. Het antwoord is
dus eigenlijk: ja, er zijn hoopvolle ontwikkelingen.
Dan de modulaire bouw. Er is een motie van mevrouw Van Eijs en
mevrouw Dik-Faber aangenomen in, ik dacht, november vorig jaar. Die
vroeg om een plan van aanpak waarmee het aandeel innovatief
gebouwde woningen zou kunnen worden vergroot. Met City Deal Circulair
en Conceptueel Bouwen – dat zijn de twee partners hierin – wordt dit plan
van aanpak nu uitgewerkt met als bedoeling om het in april naar de
Kamer te kunnen sturen. Dat zal dus naar de kersverse, nieuwe Tweede
Kamer gaan. Dat plan gaat over het opschalen van oplossingen als prefab,
industrialisatie in de bouw, flexibele modulaire bouw en duurzamer
materiaalgebruik. Volgens mij zijn dat allemaal onderwerpen waar
mevrouw Van Eijs al langer aandacht voor vraagt.
Mevrouw Van Eijs vroeg ook nog naar de studentenhuisvesting. Ze
noemde de ontkamering. Zij wil dat er ruimte blijft om te kiezen voor een
echt studentenhuis. Dat begrijp ik, want ik herken die signalen ook.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 517, nr. 72

32

Organisaties zoals de LSVb en de LKvV hebben die onder mijn aandacht
gebracht. Ik heb een afschrift van mijn antwoord naar de Kamer gestuurd.
Ik dacht dat mevrouw Van Eijs daar ook aan refereerde. Ik blijf mij sterk
maken voor voldoende huisvesting voor studenten. Om die te realiseren
hebben we het landelijke actieplan ondertekend met alle partijen. Met
deze plannen zullen de studentensteden de tekorten die ze hebben, gaan
inlopen. Het tekort zal in ieder geval moeten teruglopen. Dat is natuurlijk
het doel ervan. Uiteindelijk zal er voor de gemeente een eigen afweging
blijven om beperkingen in bepaalde buurten of wijken in te voeren, al naar
gelang de lokale situatie, maar dat zou niet ten koste moeten gaan van de
totale woonruimte die gewoon nodig is voor studenten.
De heer Koerhuis informeerde naar de derde tranche van de Woningbouwimpuls. Ik ben het met hem en anderen eens die zeggen dat de eerste
twee tranches echt wel mooie projecten hebben opgeleverd. We hebben
vorige keer volgens mij ook al gezegd dat we hebben afgesproken dat er
na de tweede tranche eerst een tussentijdse evaluatie komt, zodat we
leren van de eerste twee om het eventueel nog effectiever in te kunnen
zetten. Ik verwacht de uitkomst van die evaluatie eind van deze maand
naar de Kamer te kunnen sturen. Ik zou het liefst zo snel mogelijk daarna
de derde tranche gaan openstellen, maar ik wil de evaluatie dus even
afwachten om die daarbij te kunnen betrekken.
De heer Koerhuis informeerde ook naar Valkenburg, gemeente Katwijk.
Alle partijen nemen eigenlijk hun verantwoordelijkheid en werken samen
aan het behalen van de mijlpalen waar de heer Koerhuis naar vroeg. Het
is een ontwikkeling, dus daar kunnen altijd weer nieuwe uitdagingen – zo
zullen we het maar noemen – opduiken. De provincie, het Rijksvastgoedbedrijf en de gemeente Katwijk zijn volop bezig. De bedoeling is om de
Kamer voor de zomer een update te sturen van hoe het gaat.
De heer Koerhuis heeft ook gevraagd naar de lightrail bij Rijnenburg. In de
brief heeft het kabinet het bedrag van 4 miljard genoemd. Dat is voor de
totale verstedelijkingsopgave van de regio Utrecht, inclusief de realisatie
van Rijnenburg. Dat was 3 tot 4 miljard. 1 miljard is nodig voor de directe
ontsluiting van Rijnenburg en dat is dan weer exclusief de kosten om
eventuele andere problemen te kunnen ondervangen, zoals een mogelijk
verdiepte ligging van de infrastructuur. Daar is dan weer geen budget
voor. Maar het gaat dus over veel en binnen het totaal van 3 miljard tot 4
miljard, is 1 miljard bedoeld voor de directe ontsluiting. Overigens hoorde
ik de heer Van Otterloo daar ook nog een paar goede en terechte
opmerkingen over maken, al gaan die dan niet specifiek over Rijnenburg,
want bij iedere ontwikkeling, ieder project, hoort men er natuurlijk op te
zien voor wie het eigenlijk bedoeld is. Het kan niet allemaal ... Het moet
geen confectie zijn, zal ik maar zeggen. Het moet toch echt maatwerk zijn
voor verschillende groepen woningzoekenden, voor mensen die
woningen nodig hebben.
De sociale huurwoningen. Mevrouw Dik-Faber vraagt in haar motie om de
goedkope huurwoning onderdeel te maken van de lokale afspraken. Het
gaat daarbij vooral om de kwaliteitskortingsgrens onder de € 432. Als ik
de inhoud van de motie goed heb onthouden, gaat het er vooral om
inzichtelijk te maken wat die knelpunten bij de goedkope huurwoningen
nou zijn. Ik zei net al dat ik vorig jaar 50 miljoen extra beschikbaar heb
gesteld voor het versneld realiseren van huisvesting voor kwetsbare
groepen. Er is ook vrijstelling van de verhuurderheffing bij het bouwen
van tijdelijke en flexibele woningen. Met de Regeling vermindering
verhuurderheffing voor nieuwbouw wordt het realiseren van de 150.000
extra sociale huurwoningen ook gestimuleerd, en daar zitten ook
woningen bij onder de kwaliteitskortingsgrens. En dat is weer meegenomen in de herijking van de volkshuisvestelijke prioriteiten. Op die
manier geven we daar dus veel aandacht aan.
Het nationale transformatieplan werd genoemd. Allereerst ben ik blij met
de aandacht voor de transformatie, want in de afgelopen jaren hebben we

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 517, nr. 72

33

per jaar toch zo’n 10.000 woningen gerealiseerd dankzij transformatie. De
transformatie van kantoren, winkels et cetera kan dus echt een forse
bijdrage leveren aan het vergroten van het aantal woningen. En daarom
was dat voor het kabinet een prioriteit. We hebben daar verschillende
instrumenten voor ingezet. We hebben het expertteam ingezet en het
programma Stedelijke Transformatie. Er is voorfinanciering geregeld door
het beschikbaar stellen van leningen via de transformatiefaciliteit, waar de
Kamer natuurlijk toestemming voor heeft gegeven. Mijn collega van EZK
is bezig met het opstellen van de regeling herstructurering en transformatie van winkelgebieden in binnensteden en in kernen, en er zal een
transformatiebrigade worden opgestart. We zitten dus eigenlijk volop in
die transformatie. Ik hoop natuurlijk dat het nieuwe kabinet daar gewoon
mee verder wil gaan.
Voorzitter. Dat waren de vragen op het onderdeel bouwen.
De voorzitter:
Dank u wel. Dan is er allereerst een interruptie van de heer Terpstra en
daarna van mevrouw Van Eijs, de heer Koerhuis en mevrouw Dik-Faber.
De heer Terpstra. Gaat uw gang.
De heer Terpstra (CDA):
Dank aan de Minister voor de antwoorden. Ik ben benieuwd naar de visie
van de Minister. Ik heb een aantal concrete voorbeelden genoemd: de
Gnephoek bij Alphen aan den Rijn, het Bijzonder Provinciaal Landschap in
de provincie Noord-Holland. Ik ben benieuwd hoe de Minister daartegen
aankijkt. De Minister is in gesprek met de provincies en de gemeenten en
stuurt op plancapaciteit. Tegelijkertijd laten de doorrekeningen van ABF
zien dat de plancapaciteit op de langere termijn achterblijft of dat er
weinig harde plannen zijn. Die gemeenten staan te prikkelen. Hoe ziet de
Minister nou de drang vanuit de Kamer – ik ben er een van, maar er zijn
meer collega’s die verder willen – tot eventueel een inpassingsplan of een
aanwijzing? Hoe ziet u die twee tegenstrijdigheden, is mijn vraag aan de
Minister.
Minister Ollongren:
Sorry, ik had mijn microfoon aan laten staan. Dat zal ik volgende keer niet
doen.
De voorzitter zei net al «soms lijkt het wel een verkiezingsdebat». Wat ik
de afgelopen periode heb gedaan, is, met steun van de Kamer, heel erg
sturen op voldoende plancapaciteit. Ik ben het helemaal met de heer
Terpstra eens dat je erop moet zien dat er binnen de plancapaciteit ook
harde plancapaciteit komt die leidt tot realisatie. Ik vind dat daar
inderdaad regie op moet zijn en ik vind ook dat we daarvoor de afgelopen
jaren echt stappen hebben gezet. Als het zo’n grote opgave is, dan is het
ook nodig dat daar vanuit het Ministerie van BZK en door de verantwoordelijke bewindspersoon echt op wordt gestuurd. Dat heb ik ook geprobeerd te doen door middel van de Woonagenda’s, de woondeals en alle
instrumenten die we hier met elkaar overeen zijn gekomen, zoals de
Woningbouwimpuls. Toch denk ik dat het steeds een samenspel is van
verschillende partijen. De gemeenten hebben daar een belangrijke rol in,
de provincies hebben daar een rol in en het Rijk heeft daar een rol in. De
discussie die we vaak hadden, ging over de vraag of het Rijk misschien
toch niet eerder kan ingrijpen en kan overgaan tot een aanwijzing.
Sommige partijen hadden dat bijvoorbeeld gewild, en willen dat nog
steeds, bij Rijnenburg. Ik snap de spanningen heel goed, maar ik denk
toch dat je het meest bereikt door veel met de partijen aan tafel te zitten
en, inderdaad, met elkaar afspraken te maken over wat er moet gebeuren.
Op het moment dat je op elkaars stoel gaat zitten ... Als het moet, dan
moet het. Dat hebben we gezien bij Valkenburg. Dat was anders misschien
nooit doorbroken. Ik sluit voor andere locaties ook helemaal niet uit dat

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 517, nr. 72

34

dat op enig moment moet. Maar ik denk dat we er over het algemeen best
met elkaar in slagen om die grote woningbouwopgaven voor elkaar te
krijgen via de sturingsinstrumenten die we hebben, via de afspraken met
de provincies en via de monitoring van de realisatie.
De voorzitter:
Aanvullend, de heer Terpstra.
De heer Terpstra (CDA):
Ik kan het betoog van de Minister grotendeels volgen. Ik onderschrijf het
ook. Je moet inderdaad elkaars verantwoordelijkheden respecteren en
uitkijken dat je niet op elkaars stoel gaat zitten. Aan de andere kant
hebben we natuurlijk ook een gigantisch woningtekort. Mijn vraag is dan:
hoe kijkt de Minister ertegen aan? Wanneer komt het moment dat ze zegt:
«We hebben meer regie. Ik pak die regie. Ik sluit ook die woondeals, maar
nu is het een keer klaar. We zijn tien jaar aan het praten en nu pakken we
door.» Mijn vraag aan de Minister is wanneer het punt daar is – ik heb dat
nu vooral bij Rijnenburg, Gnephoek en Noord-Holland – dat we vanuit het
Rijk zeggen: «Nu is het duidelijk voor iedereen. Hier pakken we door en
gaan we woningen bouwen.»
Minister Ollongren:
Nou, op het moment dat je merkt – ik praat met de provincies over die
plancapaciteit en met de gemeenten over de onderliggende plannen en de
realisatie daarvan – dat we het gewoon niet halen. Dat is voor mij denk ik
heel belangrijk. Je probeert te sturen op het halen van de benodigde
aantallen. De heer Terpstra en ik, en iedereen hier, weten hoe groot het
aantal woningen is dat je de komende tien jaar ieder jaar weer zal moeten
opleveren. De heer Koerhuis roept ons iedere week of iedere maand – hoe
vaak zien wij elkaar? – op om te bouwen, bouwen, bouwen. Dat gaat
voorlopig wel door. Dus die kreet kan hij gewoon blijven hanteren. Dat is
wat mij betreft waar je op zou moeten sturen.
Mevrouw Van Eijs (D66):
Ik wil even terugkomen op het punt van de studentenhuisvesting. De
Minister geeft aan dat ze het signaal herkent dat steeds meer gemeentes
toch meer rigide worden als het gaat om traditionele studentenhuisvesting. Ze geeft aan dat we het tekort moeten inlopen. Dat doet ze vooral
met de grote, institutionele studentenhuisvesters, neem ik aan. Ik snap dat
die grote aantallen toevoegen. Maar ik zou toch ook echt willen vragen
om aandacht te hebben ... Ik snap dat het een lokale afweging is, en soms
heel lokaal; dan gaat het om een straat of een buurt. Maar in totaal – en
daar hebben we het vaker met elkaar over – moet het wel een beetje
optellen. Ik zou het echt heel jammer vinden als we traditionele studentenhuizen gaan vervangen door grote, institutionele studentenhuisvesters.
Die zijn er ook. Ik heb zelf ook in zon woning gewoond: prima, allemaal
fine. Maar die keuze moet er wel blijven. Dus ik vraag aan de Minister of
zij het met me eens is dat het een niet ten koste moet gaan van het ander.
Minister Ollongren:
Ik ben het met mevrouw Van Eijs eens. Dat past denk ik ook niet bij het
karakter van de studentensteden en wat studenten soms – niet iedereen,
hè – graag willen. Maar ik denk toch dat het een lokale afweging moet zijn.
Dat zegt mevrouw Van Eijs eigenlijk ook. Het gaat echt over bepaalde
buurten. Aan de ene kant kun je daar best ruimte voor laten. Aan de
andere kant heb je die grootschalige ontwikkeling soms ook nodig om de
achterstanden die er zijn, in te lopen. Maar het is wel en-en, denk ik.
De heer Koerhuis (VVD):

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 517, nr. 72

35

Ik heb een vraag over Valkenburg bij Katwijk. Ik heb de Minister geen ja
horen zeggen op de vraag of die mijlpalen nu gehaald worden. De
mijlpalen die tot nu toe zijn afgesproken, zijn gehaald. Ik begrijp dat de
Minister een slag om de arm houdt bij de mijlpalen voor ons. Er kan altijd
wat gebeuren. Maar in ieder geval zijn de mijlpalen voor nu gehaald. De
tekenen zijn vooralsnog dat de mijlpalen voor ons ook gehaald worden,
natuurlijk met een slag om de arm. Ik zie de Minister knikken.
Minister Ollongren:
Dat is een goede samenvatting. Ja.
Mevrouw Dik-Faber (ChristenUnie):
De Minister ging even in op de motie over goedkope huurwoningen tot
€ 432. Ik heb die motie nog even opgezocht. Het gaat er ook echt om dat
we het belangrijk vinden dat inzichtelijk wordt gemaakt hoeveel goedkope
huurwoningen beschikbaar zijn gekomen voor de doelgroep. Het is
natuurlijk mooi dat er 50 miljoen beschikbaar is gesteld. Daar was ik ook
heel erg blij mee. Ik weet dat er voor specifieke doelgroepen ook goed
samengewerkt is met het Ministerie van VWS. Dat is allemaal prima, maar
uiteindelijk wil je dat gemeenten aan de slag gaan, dat het echt onderdeel
wordt van de lokale prestatieafspraken en dat we kwantitatief in beeld
hebben hoeveel woningen er daadwerkelijk zijn gebouwd. Heeft de
Minister dat ook in zicht?
Minister Ollongren:
Ik ben me er inderdaad bewust van dat dat is wat mevrouw Dik-Faber
wilde: het inzichtelijk maken van in ieder geval, dacht ik, de knelpunten.
Maar ze heeft het ook over de aantallen. Worden die eigenlijk wel
gehaald? Het is niet zo dat hiermee verplicht is opgelegd aan de
gemeenten om het op die manier te doen, maar het is wel de bedoeling
om er voldoende zicht op te hebben. Daarom is het ook meegenomen in
de volkshuisvestelijke prioriteiten en de herijking daarvan. Ik kan me
voorstellen, nu mevrouw Dik-Faber daarop doorvraagt, dat ik probeer om
dat nog preciezer te maken op het moment dat de Kamer hierover weer
per brief wordt geïnformeerd.
De voorzitter:
Helder, dank u wel. Mevrouw Van Eijs heeft nog een aanvullende
interruptie.
Mevrouw Van Eijs (D66):
Mijn eerste interruptie ging over de studentenhuisvesting, maar ik wil nog
iets vragen over de transformatiebrigade. De Minister gaf een vrij snelle
opsomming van wat wij allemaal aan transformatie doen of gaan doen. Ik
heb gevraagd wanneer die aan de slag gaan om daarbij te helpen.
Volgens mij heb ik daar geen antwoord op gehad. Ik zou dat graag nog
krijgen. Voorts vraag ik of dat een plek zou kunnen hebben in zo’n
transformatieplan. Ik heb eerder een motie over inventarisatie ingediend.
Deze ging dan over een transformatiebrigade. Als je die twee stevig
verankert in een wat groter framework, dan heb je voor een groot deel al
een meer structurele aanpak van die leegstand en voor het grijpen van
kansen
Minister Ollongren:
Ik moet even oppassen of ik nou hetzelfde zeg als mevrouw Van Eijs. Ik
weet niet of zij met de transformatiebrigade hetzelfde bedoelt als het
expertteam. Dat expertteam is de afgelopen jaren gewoon al volop bezig
en hiervoor inzetbaar. Hetzelfde geldt dus voor de transformatiefaciliteit.
Maar de transformatiebrigade waar zij misschien op doelt, die is
onderdeel van de regeling voor herstructurering en transformatie van

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 517, nr. 72

36

winkelgebieden, binnensteden en kernen. Dat is iets waar de collega van
EZK mee bezig is. Dat heet, geloof ik, de transformatiebrigade. Dus dat
expertteam is er al en de transformatiebrigade specifiek voor dat
onderdeel moet nog worden opgestart.
De voorzitter:
Dank u wel. Dan gaan we daarmee door naar het blokje lokale
samenwerking.
Minister Ollongren:
De lokale samenwerking. Ook hier grijp ik weer even terug op 2015 en de
Woningwet toen. Toen was het de bedoeling om de lokale democratie en
de sturing daarvan, dus van activiteiten van de woningbouwcorporaties,
te versterken. Er is toen ook gezegd – ik kijk mevrouw Beckerman even
aan – dat het ook de bedoeling was om huurders een grotere stem te
geven. Het ging dus ook heel erg over de samenwerking tussen
gemeenten, huurdersorganisaties en corporaties. Ik denk dat we de
afgelopen jaren hebben gezien dat gemeenten, huurdersorganisaties en
woningbouwcorporaties tot goede prestatieafspraken over de activiteiten
van die corporaties kunnen komen en dat alle partijen daar heel tevreden
over zijn en daar graag mee doorwillen. Daarom heb ik samen met deze
partijen, met de corporaties, de gemeenten en de huurders, die
voorschriften rond de prestatieafspraken bekeken en herijkt.
Lokale partijen kunnen in onderling overleg en in samenspraak straks
afwijken van het wettelijk standaardproces zoals dat al is vastgelegd. En
ze kunnen straks ook op onderdelen afwijken van regelgeving, bijvoorbeeld ten aanzien van de vrije toewijzingsruimte of verkopen. Die ruimte
krijgen ze. Er is straks dus meer ruimte in het lokale proces om het in te
richten op een wijze die bij de lokale omstandigheden past.
Ik zet ook in op het verder ondersteunen van de lokale samenwerking via
het informatietraject van de Woningwet, dat is gestart door BZK samen
met de Woonbond, VNG en Aedes. Er is bijvoorbeeld ook een nieuwe
handreiking gemaakt om die prestatieafspraken te kunnen maken. We
maken deze vervolgstap op basis van het idee dat de lokale samenwerking de kern vormt en ik denk dat lokale partijen straks nog makkelijker en beter en met meer mogelijkheden voor specifieke wensen daar
hun rol in kunnen spelen. Dat is eigenlijk de gedachte hierachter.
Er waren een paar vragen daarover. Mevrouw Van Eijs zei dat de regeling
rondom het toewijzen van woningen aan huishoudens die al iets te veel
verdienen, gaat veranderen. Zij vroeg of er signalen zijn dat woningbouwcorporaties die ook gebruiken. Met het aanpassen van de
DAEB-inkomensgrenzen en de vrije toewijzingsruimte krijgen woningbouwcorporaties meer mogelijkheden om mensen met een hoger
inkomen een corporatiewoning toe te wijzen. Inderdaad hebben we
signalen ontvangen dat partijen die ruimte ook gaan gebruiken. Dat is wat
mevrouw Van Eijs wilde weten. Met hetzelfde informatietraject dat ik net
noemde, zullen we ervoor zorgen dat partijen ook gestimuleerd worden
om dat te doen.
Mevrouw Van Eijs vroeg ook wat de gevolgen zijn van de prestatieafspraken en wat er dan verandert voor bewoners en woningzoekenden. Uit
onderzoek is gebleken dat er eigenlijk overal, in alle gemeenten, prestatieafspraken zijn gemaakt. Zij zorgen er onderling ook voor dat die afspraken
daadwerkelijk worden nageleefd. Dat alleen al leidt dus tot resultaten voor
bewoners en woningzoekenden. Dat kunnen we bijvoorbeeld zien in de
jaarverslagen van de woningcorporaties; daarin wordt daar gewoon over
geschreven. Wethouders rapporteren daar natuurlijk over. In mijn brief
over de volkshuisvestelijke prioriteiten, die het uitgangspunt vormen voor
de prestatieafspraken – dat is natuurlijk belangrijk – heb ik gezegd dat we
het toepassen van de prioriteiten ook gaan monitoren, zodat we ook zeker
weten dat dit het effect heeft waar mevrouw Van Eijs op doelt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 517, nr. 72

37

Tot slot was er een vraag van mevrouw Dik-Faber over de maatschappelijke organisaties en de prestatieafspraken. Zijn zij betrokken? Volgens mij
noemde zij het Leger des Heils als voorbeeld, of niet? Ja, precies. Ze zijn
geen ondertekenaar, althans geen formeel ondertekenaar, van de
prestatieafspraken. De gedachte daarachter is: we houden het gewoon bij
de hoofdrolspelers die ook die verantwoordelijkheid hebben. Maar dat ze
geen formeel ondertekenaar zijn, wil natuurlijk niet zeggen dat ze geen
betrokkenheid hebben op lokaal niveau. Lokaal kunnen maatschappelijke
organisaties uitvoerig worden betrokken en ook bijvoorbeeld advies
geven over bepaalde onderwerpen, zoals wonen en zorg, om er maar
eentje te noemen. Ik probeer dat ook te stimuleren. Ik noemde net al het
informatietraject Woningwet, waarin ik ook aandacht besteed aan het
stimuleren van de lokale samenwerking met andere, zoals maatschappelijke organisaties en zorg- en welzijnsinstanties.
Voorzitter. Dat was wat er is gevraagd, dacht ik, over de lokale
samenwerking.
De voorzitter:
Dan kijk ik even of daar iets open is blijven staan wat leidt tot een
interruptie. Dat is niet het geval. Dan gaan we naar het derde blokje:
verduurzaming.
Minister Ollongren:
Ja. Even over de rol van de woningbouwcorporaties. Zij kunnen enorm
helpen, niet alleen om de klimaatdoelen te halen maar natuurlijk ook om
de energierekening van mensen te verlagen of om de woonkwaliteit van
de bewoners en daarmee het woongenot te verbeteren. We hebben
gezien dat de Woningwet eigenlijk nog niet voldoende ruimte gaf aan de
woningcorporaties om die taak goed op te pakken, terwijl je van de
corporaties verwacht dat ze dezelfde typen investeringen doen – en
gestimuleerd worden om die te doen – als andere vastgoedeigenaren. Het
wetsvoorstel verduidelijkt dat het verduurzamen van woningen onderdeel
is van de taak van woningbouwcorporaties. Praktisch gezien maken de
wijzigingen in de wet bijvoorbeeld het plaatsen van zonnepanelen op de
daken van complexen makkelijker, door te regelen dat opgewekte energie
niet via de meterkast ten goede moet komen aan huurders maar aan het
net mag worden geleverd. Dat helpt natuurlijk ook. Dan kun je de
opbrengst vervolgens verrekenen. Ook maken de wijzigingen het mogelijk
voor corporaties om bij het verduurzamen van hun eigen bezit ook direct
betrokken particuliere eigenaren, dus gestippeld bezit, te ontzorgen. Ze
kunnen dan de overheadkosten dragen, bijvoorbeeld als je een gemeenschappelijke vergunningsaanvraag zou moeten doen. Zo denk ik dat dit
bijdraagt aan de rol die de woningbouwcorporaties kunnen spelen bij het
halen van de doelstellingen uit het Klimaatakkoord.
Mevrouw Van Eijs vroeg of corporaties ook warmte kunnen salderen. De
corporaties mogen warmte leveren aan de eigen huurders en aan
bewoners wier woning bouwkundig onderdeel uitmaakt van die
woningen. Wordt daarmee winst gemaakt, dan belemmert de Woningwet
niet dat dit wordt verrekend met de huurders. Wat ze niet kunnen doen, is
zelf warmte opwekken en dat weer leveren aan derden. Dat is niet hun
kerntaak; dat is echt het domein van de energiebedrijven. Dat kan dus
niet.
De heer Koerhuis kwam nog even terug op het energielabel. We hebben
daar laatst in de plenaire zaal inderdaad ook even over gesproken. Hij
vroeg of je dat label eigenlijk ook niet bij de verkoop zou moeten hebben.
We hebben het er al vaker over gehad: het energielabel levert wel
belangrijke informatie op voor kopers en verkopers. De opschorting van
de handhaving omtrent de advertentieverplichting geeft de woningverkoper de tijd om gedurende het verkoopproces ook zo’n energieadviseur
langs te laten komen en een label te registreren. Ik heb van de NVM

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 517, nr. 72

38

begrepen dat die maatregel voldoende is om problemen daaromtrent te
voorkomen. Ik heb niet de indruk dat het nodig is om nog meer te doen.
Overigens hebben we inmiddels in de Tijdelijke wet maatregelen covid-19,
waarin alle coronamaatregelen worden geregeld, geregeld dat het weer
mogelijk is om examens voor energieadviseurs fysiek af te nemen op
besloten plaatsen. Dat betekent dat de opgelopen achterstanden kunnen
worden ingelopen. Het aantal energieadviseurs zal daarom toenemen en
dat zal de doorlooptijden voor het verkrijgen van een energielabel ook
weer in gunstige zin beïnvloeden. Als zich knelpunten voordoen, moeten
we daar weer naar kijken, maar ik herken me niet helemaal in de praktijk
zoals de heer Koerhuis die schetst. Mijn indruk is dat de adviseurs kunnen
leveren tussen de vier en de veertien dagen. Dat zijn geen enorme tijden.
De heer Koerhuis vroeg ook nog naar een drietal moties. Allereerst de
BENG-eis, de motie-Koerhuis/Terpstra op stuk nr. 595 (32 813), die vroeg
om het beëindigen van een experiment in Amsterdam met strengere
energieprestatie-eisen. In dat kader heb ik in de procedure van de 22ste
tranche van het Besluit uitvoering Crisis- en herstelwet gezegd dat we dit
experiment in Amsterdam niet voortzetten.
Hij vroeg ook naar de motie-Beckerman op stuk nr. 601 (32 813) over de
woonlastenneutraliteit. Dit voorjaar zal de Kamer een brief krijgen over de
betaalbaarheid van de energietransitie in de gebouwde omgeving. In die
brief zal het kabinet nader ingaan op de motie, die vraagt om het
garanderen van die woonlastenneutraliteit. In die brief zal ik ook een
aantal denkrichtingen schetsen. Dat is, denk ik, ook relevant voor de
formatie en een nieuw kabinet.
De derde motie waar de heer Koerhuis naar vroeg was de motieKoerhuis/Krol op stuk nr. 467 (32 813) over het experiment in Utrecht.
Volgens mij is op basis van eerdere vragen van de Kamer die toelichting
op dat experiment uitgebreid of aangevuld. Daarover is de Kamer
geïnformeerd in december. Omdat de Kamer daar nog over zou willen
spreken of stemmen, is het experiment nog niet naar de Raad van State
gestuurd.
Dan het isolatieprogramma. Daar vroeg in ieder geval mevrouw Dik-Faber
naar. Ik dacht de heer Smeulders ook. Die motie was natuurlijk een mooie
oproep. Iedereen houdt van isolatie, dat is ook heel goed. De motie vroeg
om een nationaal isolatieprogramma binnen de bestaande middelen.
Althans, als de motie daar niet om vroeg, heb ik in ieder geval gezegd dat
het binnen de bestaande middelen moest gebeuren, maar die middelen
zijn er niet. Dat bijt zich een beetje in de staat. Er was eind vorig jaar een
enorme toeloop voor subsidie voor isolatie. Dat is natuurlijk heel goed,
want mensen maken dus gebruik van de instrumenten die er zijn. Maar
daarmee is dus wel het geld op. Ik ben het helemaal eens met iedereen
die zegt: we moeten zo veel mogelijk aan isolatie doen, dus mooi dat de
regelingen worden gebruikt. We hebben ook heel actief gezorgd voor
informatievoorziening, de gemeenten doen er veel aan met hun gemeentelijke energieloketten en helpen mensen ook ontzorgen via een digitaal
loket. En zelfs in deze coronatijd heeft dat dus een groot resultaat gehad.
Nogmaals, ik blijf het er heel erg mee eens dat dit moet gebeuren, maar ik
denk dat het iets is wat bij de formatie zal moeten worden opgelost, want
de middelen die er waren, zijn op.
De heer Van Otterloo stelde een vraag over een korting voor slecht
geïsoleerde woningen aan de hand van het woningwaarderingsstelsel. U
krijgt binnenkort een brief over de isolatiestandaard- en streefwaarde. Dat
zijn standaard- en streefwaarden die bepalen wat je als goede en slechte
isolatie zou kunnen beschouwen. Dat heeft wel even geduurd. Het
onderzoek daarnaar heeft langer geduurd dan ik had gehoopt, maar ik zal
de Kamer daarover informeren bij brief. Ik weet niet of dat gebeurt terwijl
de heer Van Otterloo er nog zit of misschien net daarna. Maar dan zal ik
ook aangeven hoe wij kunnen omgaan met huurverlaging bij lage
energielabels. Dat komt echt op korte termijn.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 517, nr. 72

39

Dat was de verduurzaming, voorzitter.
De voorzitter:
Dan zie ik dat er interrupties zijn van mevrouw Van Eijs, mevrouw
Dik-Faber en de heer Van Otterloo. Ik begin met mevrouw Van Eijs. Gaat
uw gang.
Mevrouw Van Eijs (D66):
Ik wil het nog even hebben over warmte salderen. De Minister klonk
eigenlijk vrij definitief toen zij zei: dat kan niet. Daar hebben we bij
elektriciteit ook zo naar gekeken. Ik snap dat het geen kerntaak is, maar we
weten natuurlijk niet helemaal wat de toekomst gaat brengen aan nieuwe
mogelijkheden en technieken. Misschien komt er wel een warmteboiler of
iets dergelijks waarmee warmte weer kan worden teruggeleverd. We
kunnen van alles verzinnen, zoals een wko-installatie et cetera. Dat is
allemaal super interessant. Ik vraag mij af: hoe definitief is dat «nee» van
de Minister voor de toekomst? Misschien zou het nu nog niet echt een
kerntaak worden als je het zou toestaan, maar het kan natuurlijk prima een
bijproduct worden van bijvoorbeeld nieuwe technologische ontwikkelingen. In hoeverre is het in de toekomst wellicht mogelijk om die warmte
in ieder geval niet verloren te laten gaan? Want dat is wel het risico als je
niet mag salderen. Is het in de toekomst mogelijk om warmte weer terug
te leveren aan het warmtenet en bijvoorbeeld te gebruiken voor een
naastliggend bedrijf of het volgende huis?
Minister Ollongren:
Volgens mij zei ik het net iets minder hard dan mevrouw Van Eijs het nu
schetst. Ik zei dat als het inderdaad een bouwkundig geheel vormt, het wel
kan. Dat kan dus al. Aan de gezichtsuitdrukking van mevrouw Van Eijs te
zien, vindt zij dat toch echt veel te beperkt. Je moet voor de toekomst
nooit iets uitsluiten en innovaties zijn natuurlijk altijd mogelijk, maar het is
natuurlijk niet de corebusiness van corporaties om warmte op te wekken
en weer aan anderen te leveren. Daar zijn toch echt energiebedrijven voor.
Het lijkt mij ingewikkeld. Je zou in ieder niet te makkelijk daartoe moeten
overgaan. We hebben net al de heer Nijboer gehoord over de geschiedenis van dit alles. Misschien is het teruggaan naar de kerntaak wat ver
doorgeslagen, maar om het nou weer helemaal te verruimen naar dit
soort taken vind ik in ieder geval nu niet voor de hand liggend.
Mevrouw Dik-Faber (ChristenUnie):
Ik heb deze week de brief gelezen die de Minister naar de Kamer heeft
gestuurd over het nationaal isolatieprogramma. Ik was aan de ene kant
blij om te lezen dat isolatie zo populair is, maar het was teleurstellend om
te lezen dat het nationaal isolatieprogramma er niet komt. Ik begrijp dat
het een geldkwestie is. Nu vroeg de motie om in eerste instantie dekking
te zoeken binnen bestaande regelingen, dus ik daag de Minister toch uit
om te kijken wat er in tweede instantie mogelijk is. Als wij hier een
huurbevriezing afspreken en de Minister met een dekking vanuit de
verhuurderheffing komt en de Kamer het oplost met de investeringskorting, dan denk ik: als wij dat allemaal zo belangrijk vinden, dan moet er
toch ook iets mogelijk zijn voor het nationaal isolatieprogramma?
Minister Ollongren:
Ik ben het echt met mevrouw Dik-Faber eens. We zien allemaal dat isolatie
nog heel veel kansen biedt om de klimaatdoelen dichterbij te brengen en
te combineren met wooncomfort. Dat ben ik dus helemaal met haar eens.
Maar het is nu minder dan een week voor de verkiezingen. Ik denk dat het
heel goed is dat iedereen die dat vindt, dat ook heel actief inbrengt aan de
formatietafel straks, voor zover zij daarbij betrokken worden. Ik heb goede
hoop dat een volgend kabinet daar mee verder zal kunnen gaan. Maar

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 517, nr. 72

40

nogmaals: wat we hebben, hebben we gedaan. Dat is succesvol, zelfs zo
succesvol dat het budget helemaal is uitgeput. Het lijkt mij echt aan een
volgend kabinet om hiermee enthousiast aan de slag te gaan.
De voorzitter:
Eerst mag de heer Van Otterloo en daarna mag de heer Smeulders. De
heer Van Otterloo.
De heer Van Otterloo (50PLUS):
Helaas zitten we dan de oudejaarsconference over wat we nog mogen
verwachten in het komend jaar, maar ik zou nu toch een meer inhoudsvolle reactie willen hebben op de aangehouden motie. Het is niet van
vandaag of gisteren. We hebben het er eerst bij het Klimaatakkoord over
gehad. Het is ook eerder geopperd, dus kan de Minister toch duidelijk
maken of het inderdaad mogelijk zal zijn om in het woningwaarderingssysteem de mate van isolatie of duurzaamheid van de woning op te
nemen in het puntenstelsel? En is het mogelijk eventuele kortingen toe te
passen als het gaat om slecht geïsoleerde huizen, die leiden tot hogere
gasrekeningen? Ik ben me er overigens van bewust – maar dat heb ik de
vorige keer al aangegeven – dat daar natuurlijk wel wat haken en ogen
aan zitten, ook wat betreft de huurtoeslag. Want als de huurtoeslag wordt
verlaagd, dan zit de huurder uiteindelijk met hogere energielasten. Daar
moet dus een oplossing voor gevonden worden. Dat wilden wij graag
geregeld hebben.
Minister Ollongren:
Ik begrijp het ongeduld van de heer Van Otterloo, zeker zo aan de
vooravond van de verkiezingen en zijn eigen vertrek, zo begrijp ik. Maar
zoals ik al zei: het onderzoek dat daarvoor nodig was, heeft wat meer tijd
gekost dan verwacht en gehoopt. Ik denk dat het belangrijk is om de
volgorde zorgvuldig te doen, dus om eerst te bepalen wat goede en
slechte isolatie is en welke standaard en streefwaarde je daarvoor nodig
hebt, en om dan pas de stap zetten naar hoe je een onvoldoende
energielabel of isolatiestandaard kunt koppelen aan een verlaging van de
huren. Dat is nog in ontwikkeling. Ik kom daarop terug. Ik kan daar nu niet
meer over zeggen dan ik heb gedaan.
De voorzitter:
Dank u wel. Dan gaan we daarmee door naar ... O, neem me niet kwalijk.
De heer Smeulders zou inderdaad ook nog het woord krijgen.
De heer Smeulders (GroenLinks):
Ik wil even doorgaan over het nationale isolatieprogramma waar het net
over ging. Er is een Kamermotie aangenomen. Op het moment dat die
Kamermotie werd aangenomen, was volgens mij nog het idee dat er
mogelijk onderuitputting zou zijn, zodat er al op korte termijn een
nationaal isolatieprogramma zou kunnen komen. De laatste maanden van
het afgelopen jaar zijn zo populair geweest qua subsidieaanvragen dat het
potje leeg was, terwijl er al wel gesprekken met gemeentes zijn geweest
en er gekeken is hoe je dat vorm kunt geven. Ik proef ook uit de Kamerbrief die er ligt een best welwillende houding vanuit het kabinet. Dit doet
me denken aan de discussie over de renovatie van het Binnenhof die we
hadden met uw collega, de Staatssecretaris, omdat er toen bijvoorbeeld
uit de Kamer een heel brede wens kwam om dit complex extra te
verduurzamen. Toen is er uiteindelijk een vorm gevonden. Er kwam een
Kamermotie – de Kamer is namelijk wel missionair – waarmee werd
gezegd: wij vinden dit zo belangrijk, kabinet, dus ga dit voor de
bespreking van de Voorjaarsnota regelen. Ik krijg in dit geval een beetje
hetzelfde gevoel. Alle partijen vinden isolatie belangrijk. Volgens mij staat
iedereen in de «we moeten dit gewoon gaan doen»-stand. Of je nou links

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 517, nr. 72

41

of rechts bent en wat je ook van verduurzaming vindt: isolatie is altijd
goed. Zou dat een denkrichting kunnen zijn? Het is meer dat ik gewoon
geen tijd wil verliezen.
Minister Ollongren:
Dat is bijna een vraag aan uzelf, aan de Kamer zelf. Nogmaals, ik heb niet
voor niks positief gereageerd op wat voorlag. Ik heb gezegd dat het niet
gaat over de inhoud. Hoe meer je kunt isoleren en hoe meer mensen je
ervan kunt overtuigen om te isoleren en kunt prikkelen met een regeling,
hoe liever mij dat is. Alleen, we hebben toen niet afgesproken om er nu
extra geld voor uit te trekken. Volgens mij zijn er twee routes die kunnen
leiden tot een voortzetting of verbetering en vergroting van wat we al
hebben. De ene route is de formatie, dus als het echt een speerpunt van
beleid zou worden van een volgend kabinet. De andere route is dat de
Kamer nu en misschien straks weer herbevestigt dat ze het graag op korte
termijn wil. Dan moet het worden betrokken bij de Voorjaarsnota. Ik heb
daar verder geen oordeel over. Nogmaals, het gaat mij helemaal niet om
de inhoud; het gaat mij alleen maar over het feit dat ik nu geen middelen
daarvoor heb.
De voorzitter:
Dank u wel. Dan komen we daarmee aan bij het blokje Woningwet en wat
overige puntjes die daarbij horen.
Minister Ollongren:
Een belangrijk punt dat in ieder geval mevrouw Van Eijs maakte – volgens
mij maakten anderen dat ook – gaat over gegevensdeling en privacy. We
zijn daar volgens mij heel zorgvuldig in. Woningbouwcorporaties hebben
vanuit hun wettelijke taak te maken met persoonsgegevens. In de
Woningwet zit daar de grondslag voor. Het is heel belangrijk dat er altijd
een heel zorgvuldige afweging wordt gemaakt wat betreft de wijze
waarop de woningbouwcorporaties met die gegevens omgaan, gegeven
hun taak om ook hun maatschappelijke rol te vervullen. Het gaat
bijvoorbeeld ook over leefbaarheid. Maar tegelijkertijd moeten ze de
privacybelangen van hun huurders waarborgen. De vraag is of er voor de
maatschappelijke rol van woningbouwcorporaties een aanvullende
grondslag nodig is. Dat is iets waar alle relevante partijen goed naar
kijken. Dat onderzoek ik nu samen met die partijen, met Aedes, de VNG,
de Woonbond en de Autoriteit. We zien allemaal dat de woonbouwcorporaties en de gemeenten hun maatschappelijke rol misschien nog beter
zouden kunnen vervullen als er wat mogelijkheden worden gecreëerd om
wel wat te kunnen delen, mits omkleed met alle waarborgen die daarvoor
nodig zijn. Aan de andere kant zijn we er allemaal van doordrongen dat
het niet ten koste mag gaan van privacy. Zo zit ik daar in. Op dat punt zou
ik mevrouw Van Eijs dus willen geruststellen.
De heer Koerhuis had een vraag die een beetje ligt in het verlengde
daarvan. Die vraag ging erover dat de woningbouwcorporaties mogen
deelnemen aan mondelinge overleggen, maar dat ze niet mogen
notuleren en niks schriftelijk mogen vastleggen et cetera. De heer
Koerhuis vraagt zich af of dat werkbaar is. Woningbouwcorporaties
hebben een signaleringsfunctie. Als het bijvoorbeeld niet goed gaat met
een huurder, dan kunnen zij instanties bellen om eraan bij te dragen dat
een persoon de zorg krijgt die nodig is. Corporaties kunnen inderdaad
deelnemen aan overleggen met gemeenten, met zorg- en welzijnsorganisaties, met de buurt en met de politie. Het is zo geregeld dat een
medewerker van een corporatie die informatie mondeling mag delen met
zijn collega’s, maar dat hij die informatie niet in het systeem van de
woningbouwcorporatie mag verwerken. Ze komen, zoals ik net al zei,
vanuit hun wettelijke taak in aanraking met persoonsgegevens. Daar is
een grondslag voor. Maar daar zitten ook beperkingen aan. Dit is zo’n

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 517, nr. 72

42

beperking, die erop ziet dat privacygevoelige informatie niet in systemen
belandt waarin dat risico’s met zich meebrengt.
Er waren ook wat vragen over de wooncoöperaties. Het ging vooral over
de vraag of er niet nog te veel beperkingen zijn voor de wooncoöperaties.
In de Woningwet staan geen wettelijke beperkingen voor het oprichten
van een wooncoöperatie. Daarnaast kan de wooncoöperatie op grond van
de Woningwet ondersteuning krijgen van de woningcorporatie bij een
coöperatieplan voor bijvoorbeeld beheer en overname van woningen van
een woningcorporatie. Het is altijd een beetje verwarrend als we het
hebben over «wooncoöperatie» en «woningcorporatie», maar het gaat
dus om de samenwerking tussen die twee. Als een wooncoöperatie een
woning overneemt van een woningcorporatie, dan kan dat. Dan geldt die
2% overdrachtsbelasting. Ik denk dat de echte belemmeringen die er zijn
voor wooncoöperaties vooral gaan over de financiering en het tekort aan
betaalbare locaties voor nieuwe initiatieven. Ik heb de Kamer daar in
november nog schriftelijk over geïnformeerd, zowel over de belemmeringen als over de ondersteuning die daarbij wordt gegeven en het
onderzoek dat we daar verder nog naar doen.
De heer Nijboer vroeg nog naar het verhogen van de inkomensgrens. We
hebben te maken met het Staatssteunbesluit en met de Europese
Commissie, die een procedure startte en terugvorderingen eist. We
hebben ook nog een groot tekort aan sociale huurwoningen, dus
naarmate je de doelgroep uitbreidt zonder meer huizen te bouwen,
verklein je ook weer de slagingskans voor de lagere inkomens. Dat zal de
heer Nijboer ook niet willen. We creëren nu natuurlijk ook meer ruimte
voor de corporaties om meer in de middenhuursector te bouwen en zo
mensen met een middeninkomen te kunnen huisvesten.
De heer Nijboer vroeg ook naar de gemengde wijken en het vaste
percentage sociaal bij nieuwbouw. Daar hebben we vaker over gediscussieerd. Ik vind dat het uiteindelijk toch een lokale afweging moet zijn
hoeveel sociale huur er nodig is in een bepaalde gemeente en een
bepaalde buurt. Dat is natuurlijk heel erg afhankelijk van de bevolkingsontwikkeling en van hoe de woningvoorraad er op bepaalde plekken
überhaupt uitziet. Daar zou ik dus van zeggen dat een vast, voorgeschreven percentage niet per se recht doet aan wat er lokaal nodig is. Ik
zou dus liever inzetten op meer lokaal maatwerk.
Over de toezichthouder was de heer Nijboer wat kritisch. Dat snap ik ook
wel. Ik denk dat het belangrijk is dat er een goede toezichthouder is voor
die corporatiesector. Dat gaat over rechtmatigheid, maar in het voorliggende wetsvoorstel worden ook activiteiten die gericht zijn op
leefbaarheid toegestaan, dus bepaalde buurtactiviteiten. Met dit
wetsvoorstel gaan we meer mogelijkheden geven voor risicogericht
toezicht houden. Er komt meer discretionaire ruimte, op onderdelen, zodat
ook die lokale context goed kan worden meegewogen. Het was dus heel
precies en alleen maar gericht op de regeltjes, en het wordt nu iets meer
maatwerk en risicogericht. Ik denk dat dit een verbetering is voor de
toezichthouder, juist ook om lokaal te kunnen doen wat nodig is.
De heer Nijboer heeft gevraagd naar sociale huurkoop als onderdeel van
die experimenteerruimte. De bedoeling is dat een partij eerst een verzoek
doet om een experiment te starten. Experimenten doen, betekent ook dat
je uiteindelijk daarna misschien moet heroverwegen hoe de dingen
geregeld zijn. Dat weet je dus niet, maar zo’n experiment kan wel bepalen
of aanpassing van regelgeving nodig of wenselijk is. Dan moet je kijken
naar de financiële risico’s en naar de toegevoegde waarde ten opzichte
van alles wat er al kan. Corporaties kunnen onder de huidige omstandigheden woningen met korting verkopen aan bewoners. Ze kunnen
koopwoningen voor de middenhuur bouwen vanuit het niet-DAEB. Ik denk
dus dat de vraag of sociale huurkoop een geschikt experiment is dat kan
leiden tot verandering pas bij een volgend kabinet op de agenda zou
kunnen komen, maar de suggestie is gehoord en genoteerd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 517, nr. 72

43

Dan de woonvormen voor ouderen. De heer Van Otterloo vroeg daar
natuurlijk aandacht voor en mevrouw Dik-Faber ook. Ik dacht dat het ook
ging over de motie-Dik-Faber/Ronnes over een verlicht regime in de
Woningwet om woningbouwcorporaties die regelruimte te bieden voor
nieuwe woonvormen voor ouderen. Met het wetsvoorstel evaluatie
Woningwet is de voorwaarde losgelaten dat zorgsteunpunten en
dagbestedingsruimten inpandig moeten zijn. In de praktijk blijkt namelijk
dat in voorkomende gevallen juist een losstaand pand, soms op hetzelfde
terrein of aan de overkant van de straat, vaak de beste oplossing biedt. Op
die manier is invulling gegeven aan die motie, waarin werd verzocht om
de regelgeving te screenen op regels die belemmerend werken. Dit was
zo’n belemmering en dat lossen we op deze manier op. Dat verbetert dus
mogelijkheden op het gebied van ouderenwoonvormen en combinaties
van wonen en zorg.
De voorzitter:
Daarmee zijn we aan het einde gekomen van dit blokje. Ik had in ieder
geval een interruptie van de heer Nijboer en ik zie de heer Koerhuis,
mevrouw Van Eijs, de heer Van Otterloo en mevrouw Dik-Faber. Ik begin
met de heer Nijboer. Gaat uw gang.
De heer Nijboer (PvdA):
Over Europa, de normen en zo komen we nog wel een keer verder te
spreken. Ik heb een interruptie over het minimale percentage betaalbare
huurwoningen. Ik snap best dat dat per wijk en per gebied verschilt, maar
het probleem is dat er nu wijken worden gebouwd waar helemaal niets
aan sociale huurwoningen wordt gebouwd. We weten ook dat er zeker in
de regio Rotterdam/Den Haag gemeenten zijn die geen zin hebben om die
woningen te bouwen, terwijl ze wel nodig zijn. wat doet de Minister daar
dan aan?
Minister Ollongren:
Bij de gesloten woondeals – dat is natuurlijk niet met heel Nederland, niet
met al die regio’s, maar bijvoorbeeld wel hier in Zuid-Holland – heb ik
gezien dat je daar wel met elkaar afspraken over moet willen maken. Je
overlegt met de verschillende gemeenten, eerst over de plancapaciteit en
dan over de realisatie – waar en welke projecten? – zeker op het moment
dat je daar geld bij kunt leggen via bijvoorbeeld de woningbouwimpuls of
dat je daar anderszins afspraken over kunt maken, misschien ook straks
met het volkshuisvestingsfonds. Het is eigenlijk een totaalafspraak die
over meer gaat dan alleen maar zoveel woningen. Dan ontstaat er ook
ruimte voor dit soort dingen. Want dit is inderdaad een ergernis, die de
heer Nijboer terecht benoemt, omdat er soms hele grote verschillen zijn
tussen gemeenten die in dezelfde woningbouwregio met elkaar moeten
samenwerken. Die samenwerkingsafspraken zijn denk ik het instrument
om daar vorderingen in te maken.
De heer Koerhuis (VVD):
Ik heb een vraag over gegevensdeling en gegevensverwerking. De
Minister bevestigt de signalen die ik krijg dat corporaties wel mogen
deelnemen aan overleggen, maar eigenlijk niks mogen doen. Ze mogen
alleen maar dingen signaleren in die overleggen, maar mogen daar
eigenlijk niks mee doen. Dat verbaast mij wel een beetje, want er wordt
aan corporaties bijvoorbeeld gevraagd om mensen uit ggz-instellingen te
huisvesten of te herhuisvesten in een wijk. Als je dan niks mag doen met
informatie uit overleggen met ggz-instellingen, dan wordt dat toch lastig.
Corporaties moeten ook mensen met medische urgentie kunnen plaatsen.
Dat wordt ook lastig. Dat zijn de signalen die ik krijg van corporaties.
Corporaties moeten ook gedragsaanwijzingen kunnen geven. Als mensen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 517, nr. 72

44

structureel woonoverlast veroorzaken, dan wordt het ook lastig als ze niet
structureel kunnen deelnemen ...
De voorzitter:
En uw vraag is?
De heer Koerhuis (VVD):
Of de Minister dat herkent en hoe zij het huisvesten voor zich ziet van
bijvoorbeeld mensen uit ggz-instellingen en andere voorbeelden die ik
aandraag.
Minister Ollongren:
De heer Koerhuis schetst denk ik een deel van de werkelijkheid. Ik zei net
al dat woningbouwcorporaties die rol ook hebben. Ze hebben contact met
die andere instanties, dus niet alleen met de gemeente, maar ook met de
welzijns- en zorginstanties. Ze nemen ook de verantwoordelijkheid om
ervoor te zorgen dat de zorg die nodig is wordt geleverd. De beperking zit
in het verwerken daarvan in de systemen van de woningbouwcorporaties.
Ik denk dat er geen directe belemmering is voor die rol van de woningbouwcorporaties. Als het echt gaat over overlast en dat soort situaties,
dan kan dat natuurlijk ook gewoon worden aangepakt.
De voorzitter:
Aanvullend, de heer Koerhuis.
De heer Koerhuis (VVD):
Ja, maar dat is geen antwoord op de vraag. Laat ik de vraag anders
stellen: hoe kunnen corporaties ermee werken als ze het niet mogen
vastleggen? Een corporatiemedewerker gaat naar zo’n zorg- en veiligheidsoverleg. Daar horen ze bepaalde dingen over ggz-patiënten die
eventueel vanuit een ggz-instelling gehuisvest moeten worden of
geherhuisvest moeten worden in een wijk. Zo iemand die deelneemt aan
die overleggen moet die informatie toch kunnen delen met iemand in de
corporatie die bijvoorbeeld over huisvesting gaat? Maar dat kan nu niet,
omdat die informatie niet verwerkt en gedeeld kan worden. Hoe ziet de
Minister dan de huisvesting van bijvoorbeeld ggz-patiënten voor zich?
Minister Ollongren:
Wat ik zei, is dat hij die informatie wel mag delen, maar alleen mondeling.
Daar zit de vraag van de heer Koerhuis achter: is dat voldoende? Mijn
beeld is dat de corporaties al veel kunnen, maar ik ben best bereid om
naar aanleiding van het signaal van de heer Koerhuis nog eens met Aedes
of de woningbouwcorporaties te kijken of daar een reëel knelpunt zit,
waarover ze nog aanvullende vragen en wensen hebben. Maar die balans
moet wel goed in de gaten gehouden worden: tussen de taken die ze
hebben en de privacy rond de persoonsgegevens van huurders, die
gegarandeerd moet worden.
Mevrouw Van Eijs (D66):
Ik wil het hebben over ditzelfde onderwerp, want ik verbaas me hier altijd
over. Ik heb hiervoor bij veel woningbouwcorporaties gewerkt. Er zijn
woningbouwcorporaties die zo groot zijn dat ze van rechts niet meer
weten wat ze van links doen. Maar er zijn ook woningbouwcorporaties die
mensen in de wijk hebben. Die hoeven niet alleen data te delen, want die
praten gewoon met mensen. Die komen in de wijk. Dat is ook een manier
om informatie te verzamelen en om aan data te komen om in te kunnen
grijpen. Ik vraag de Minister het volgende. Er loopt een onderzoek om te
kijken wat nodig is. Wordt daarin niet alleen gekeken naar wat je kunt
doen met datadeling, maar ook naar hoe woningbouwcorporaties
bijvoorbeeld door een wijkbeheerder of door gewoon ogen en oren in de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 517, nr. 72

45

wijk te hebben voldoende grip kunnen houden? Want daar gaat het
uiteindelijk om: het tegengaan van overlast. Het gaat niet zozeer om het
weten van dingen, maar om het feit dat je daar iets mee kunt doen. Wordt
dat ook meegenomen in dat onderzoek?
Minister Ollongren:
Laat ik zowel de heer Koerhuis als mevrouw Van Eijs toezeggen dat ik hun
punten meeneem in het onderzoek. Volgens mij zijn dat allemaal relevante
punten. Ik heb de indruk dat deze wet al wat meer ruimte biedt, maar ik zal
zorgen dat beide punten worden meegenomen en dat de Kamer daarover
wordt geïnformeerd.
De voorzitter:
Dank u wel. Dan kom ik eerst terecht bij de heer Van Otterloo. Ik zag de
hand van de heer Koerhuis, maar dat doen we dadelijk. We doen het even
in volgorde van aanmelding.
De heer Van Otterloo (50PLUS):
De Minister had het over de ontmoetingsruimte. Ik vroeg mij af of
daarmee ook antwoord gegeven is op de vraag die ik had over de 20
miljoen en over de regeling van 1 mei, waarover in de Eerste Kamer is
gesproken. Of komt dat bij de overige punten terug?
Minister Ollongren:
Ik meen dat dat nog bij de overige punten terugkomt en anders moet de
heer Van Otterloo mij er nog even op attenderen.
De voorzitter:
Akkoord. Dan ga ik daarmee naar mevrouw Dik-Faber.
Mevrouw Dik-Faber (ChristenUnie):
Het is goed om te horen dat de belemmeringen bij het bouwen voor
ouderen op het netvlies staan en dat de Woningwet die ook adresseert.
Maar in hoeverre is er nu echt sturing op dat ouderen, die vaak in een veel
te grote woning zitten, verleid worden om de stap te zetten richting een
echte seniorenwoning? Ik vraag dit omdat ik afgelopen week regelmatig
berichten in de media heb gezien waarin stond dat ouderenhuisvesting de
sleutel is tot meer lucht en ruimte op de woningmarkt. De kinderen zijn
het huis uit en soms is de partner helaas overleden, waardoor mensen
alleen in een veel te groot huis wonen. Op het moment dat we bouwen
voor ouderen, gericht op hun behoeften, komt er weer doorstroming op
gang. Zit daar sturing op vanuit de rijksoverheid of laten we dit allemaal
maar een beetje aan de lokale dynamiek over?
Minister Ollongren:
De lokale dynamiek is natuurlijk wel heel belangrijk daarin en ook
woningbouwcorporaties spelen daar een hele belangrijke rol in. Ik ben blij
met de woordkeuze van mevrouw Dik-Faber. Het gaat om het verleiden
van ouderen, zodat zij een woning krijgen die meer bij hun levensfase
past. Niet iedere oudere zit er natuurlijk op te wachten dat er gezegd
wordt «je moet plaatsmaken voor anderen», maar het kan wel heel erg
helpen als er bijvoorbeeld een zorgvraag is of anderszins behoefte aan
een aangepaste woning. Ik denk dat we vooral moeten sturen op de vraag
of er voldoende aandacht is voor ouderenhuisvesting en voor wat daarbij
nodig is. Dat is een beetje het punt van de heer Van Otterloo. Dat moet
vertaald worden in lokale afspraken, omdat het ook heel erg verschilt per
gemeente. Daar moet dat dus gebeuren. Dan kun je natuurlijk best
proberen om zicht te houden op het grotere geheel, maar dat zal dus niet
overal precies dezelfde oplossing zijn.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 517, nr. 72

46

De voorzitter:
Dan was er nog een aanvullende interruptie van de heer Koerhuis.
De heer Koerhuis (VVD):
Er ligt een grote wet voor. Ik kreeg een signaal van de Griffie dat je
eigenlijk maar vier vragen mag stellen aan de Minister. Klopt dat? Want
dan moet ik die even opsparen.
De voorzitter:
Dat klopt. Dan haal ik die vierde er weer van af.
De heer Koerhuis (VVD):
Dan spaar ik deze op voor straks.
De voorzitter:
Uitstekend. Ik heb deze laatste interruptie dus nu geschrapt, zodat er
ruimte overblijft voor een vraag. Wij gaan daarmee door naar het blokje
Vestia, volgens mij. De Minister.
Minister Ollongren:
Ja, dat klopt. Sorry, ik was even een mapje kwijt, maar we gaan naar
Vestia. Ik ben het eens met degenen die zeiden dat het hartstikke goed is
dat de sector het initiatief heeft genomen om deze oplossing voor Vestia
voor te stellen. Het is natuurlijk een aanzienlijke bijdrage, maar Vestia
wordt gesplitst in drie kleinere corporaties. Ik denk dat dit voorstel echt
een goede kans biedt om ervoor te zorgen dat de woningbouwcorporaties
– meervoud – die maatschappelijke opdracht weer waar kunnen maken,
namelijk het zorgen voor goede, betere sociale huurwoningen voor de
mensen die daar wonen. Het is echt fijn dat de leden van Aedes zich ook
in grote meerderheid hebben uitgesproken voor deze oplossing en dat zij
zich ervoor willen inspannen. Ik vind het dus echt een betekenisvolle stap.
Ik heb het ook laten weten aan Martin van Rijn. Dat is hartstikke mooi en
goed en moet nu dus verder worden uitgewerkt. Ik streef ernaar om
hieraan bij te dragen in de lijn van afspraken die ik begin februari heb
gemaakt met Vestia, Aedes, WSW en de Autoriteit over die duurzame
oplossing voor Vestia, die nu dus in zicht zijn.
Alleen mevrouw Beckerman en de heer Koerhuis hebben hier volgens mij
nog vragen over gesteld: wat kunnen we nou nog meer doen voor de
huurders? Mevrouw Beckerman had het over achterstallig onderhoud.
Deze structurele oplossing die nu wordt uitgewerkt, is daar natuurlijk wel
een heel belangrijk onderdeel van. Ervoor zorgen dat die oplossing ook
kan worden uitgevoerd zal ook die huurders helpen. Het zal ook helpen
om die achterstanden in te lopen. Ik verwacht vóór de zomer een preciezer
beeld te hebben per wanneer de huurders weer kunnen rekenen op meer
investeringen vanuit de volkshuisvestelijke taken van de corporaties. Voor
de heer Koerhuis heb ik zo’n beetje hetzelfde antwoord: dit ligt er en het
moet worden uitgewerkt. Ik breng in ieder geval partijen bij elkaar. Als er
oplossingen nodig zijn in de fiscale regelgeving, dan help ik natuurlijk ook
bij het zoeken naar oplossingen. De Kamer kan een belangrijke rol spelen
door haar steun uit te spreken. Dat heeft ze vandaag eigenlijk al gedaan,
want dat is hoe ik het hier ervaar. Ik ben ook aan het verkennen hoe die
volkshuisvestelijke opgave in het kerngebied van Vestia opgelost kan
worden als we deze duurzame oplossing verder hebben geëffectueerd.
Dat betekent dat we daar expliciete aandacht voor moeten hebben binnen
het traject voor de opgaven en de middelen.
Voorzitter. Dat waren de opmerkingen die ik nog wilde maken rondom
Vestia.
De voorzitter:
Dank u wel. Ik zag in ieder geval een interruptie van mevrouw Beckerman.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 517, nr. 72

47

Mevrouw Beckerman (SP):
Het is natuurlijk altijd een beetje aftasten. Vestiahuurders zitten enorm in
de knel, al negen jaar lang. Dat hoeven we hier niemand uit te leggen;
daar is iedereen van doordrongen. De oplossing die nu gevonden wordt,
kan, denk ik, hier op brede steun rekenen. Maar is het genoeg? Het enige
wat nu gebeurt is dat de huurders van heel Nederland de Vestia-huurders
steunen. Dat is heel mooi, maar de rest van de huurders in Nederland zit
voor een groot deel ook heel krap. Mijn partij wil dat er meer gebeurt en
dat het Rijk zegt: wij gaan nu ook onze nek uitsteken. Er is zo veel nodig.
De huren zijn ontzettend hoog bij Vestia vergeleken met andere corporaties. Het onderhoud loopt ontzettend achter. Ik snap wel dat de Minister
even wil kijken hoe dit uitgewerkt wordt, maar wat doet het Rijk zelf?
Minister Ollongren:
Ik zit even te bedenken of ik deze vraag zal beantwoorden door het heel
breed te maken of door het juist heel specifiek te maken. Vestia speelt al
heel lang. Voor deze oplossing zijn er natuurlijk al andere oplossingen
geweest, waarbij andere woningbouwcorporaties bezit hebben overgenomen. Dit zijn dus allemaal stapjes geweest op weg naar het voor de
huurders zorgen voor een passende en adequate oplossing. Er is een
vorm van onderlinge solidariteit, zij het geen volledige. Die zit ook in het
systeem, ook omdat de woningbouwcorporaties gewoon bijdragen. Die
onderlinge solidariteit is er als er een probleem is bij een van de leden, zo
is het nou eenmaal ingericht. Omdat het een grote sector is, met veel
woningbouwcorporaties, is dat ook financieel over het algemeen goed te
dragen. Maar ja, dit gaat wel om veel geld, dus ik snap best dat mevrouw
Beckerman die zorg uitspreekt. Ik heb natuurlijk vooral gekeken naar hoe
ik kan zorgen dat de woningbouwcorporaties allemaal kunnen blijven
bouwen, hun onderhoud kunnen blijven doen en kunnen zorgen dat de
huren betaalbaar blijven. Daar komt nu zelfs de huurbevriezing van
mevrouw Beckerman bij. Ik denk dus dat we steeds heel gebalanceerd
naar het grote geheel kijken.
De voorzitter:
Aanvullend, mevrouw Beckerman.
Mevrouw Beckerman (SP):
Mijn vraag was breed gesteld, dus ik snap de worsteling van de Minister
wel of ze heel breed of specifiek moest antwoorden, maar misschien kan
het toch nog wel iets specifieker. Want ook met dit stapje – de Minister
zegt ook terecht dat het een stapje is – zijn de huurders van Vestia
natuurlijk nog niet uit de problemen. Daar was ik naar op zoek; is de
Minister bereid om een extra stap te zetten voor die huurders van Vestia,
om te zorgen dat dat achterstallig onderhoud wordt gedaan en om de
enorme huurverschillen die er nu zijn tussen Vestiahuurders en huurders
van andere corporaties in te lopen? Is daar nog extra steun vanuit het Rijk
mogelijk? De SP is daar wel groot voorstander van.
Minister Ollongren:
De eerste stap, behalve het uitwerken van wat er nu voorligt, is dat de
woningbouwcorporaties die nu betrokken zijn bij het oude Vestia-bezit
samen met de gemeente en marktpartijen gaan kijken wat nodig is om die
woningvoorraad te verbeteren. Dat is stap één. Stap twee, daarna, is hoe
we dat vervolgens gaan realiseren. Ik kan me heel goed voorstellen dat
ikzelf – of mijn opvolger – daarbij goed meekijk. Ik zou niet willen
vooruitlopen op hoe dat gebeurt, maar dat het moet gebeuren en dat het
voor de betrokken gemeenten echt prioriteit heeft dat er door deze
duurzame oplossing in een andere context kan worden gewerkt, is denk ik
al een heel belangrijke stap vooruit.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 517, nr. 72

48

De heer Smeulders (GroenLinks):
Misschien toch in het verlengde hiervan. Vestia staat op de agenda. Het
gaat vandaag over heel veel, maar dit raakt wel heel veel mensen heel
concreet, want die zitten gewoon al tien jaar in een slecht, niet of
nauwelijks onderhouden huis voor de hoofdprijs te huren. We denken dat
de stappen die nu worden gezet en waar de Minister ons over heeft
geïnformeerd een stap in de goede richting zijn, maar we zijn er echt nog
niet. Dus laat de Minister nou niet doorschemeren dat zij het zich eigenlijk
goed kan voorstellen dat het Rijk alsnog de portemonnee gaat trekken als
blijkt dat dat nodig is in het belang van de huurders van Vestia?
Minister Ollongren:
Ik vind het niet zo verstandig om vandaag zo’n uitspraak te doen. We doen
het stap voor stap. We hebben het echt steeds heel zorgvuldig gedaan,
met het eerste wat ik zei en met die andere corporaties. Nu is er deze
totaaloplossing, die vanuit de sector zelf is geïnitieerd. Ik zei net al dat dat
weer betekent dat de volgende stap kan zijn dat alle betrokken partijen –
de corporaties, de gemeenten en natuurlijk de huurders – gaan inventariseren wat er nodig is. Pas dan komt de vraag of daar nog iets anders voor
nodig is. Ik wil niet nu al die toezegging doen. Ik zei alleen: ik wil niks
uitsluiten voor de toekomst.
De voorzitter:
Dank u wel. Dat leidt toch tot een interruptie van de heer Nijboer.
De heer Nijboer (PvdA):
Ja, ik sluit even aan bij de linkse vrienden. We weten allemaal dat het
eigenlijk niet goed is als we de rekening bij de andere huurders
neerleggen, wat nu via een omweg toch gebeurt. We hebben een miljard
opgenomen in de doorrekening – ik weet niet of het genoeg is, maar het is
in ieder geval substantieel geld – om de huurders bij te staan. Want
linksom of rechtsom komt de rekening nog steeds bij de huurders terecht:
via heel hoge huren, via slecht onderhoud of via een omslag naar andere
huurders in Nederland. Dat vind ik gewoon niet zo rechtvaardig. Die
principe-uitspraak kan de Minister toch wel doen?
Minister Ollongren:
Nou, natuurlijk niet voor niets is er door Aedes ingestemd met deze
oplossing. Ook de woningcorporaties nemen de verantwoordelijkheid en
verdelen in zekere zin de financiële pijn die er moest worden geleden.
Maar de heer Nijboer heeft een punt. De huurders van Vestia hebben
anders dan andere huurders minder kunnen rekenen op de dingen die je
als huurder wel mag verwachten. Het is belangrijk daar worden nu
stappen gezet om te kijken hoe je dat kunt verbeteren en kunt inlopen.
Maar dat is precies wat ik net schetste. Dat gaat er nu gebeuren. Nu deze
stap gezet is, wordt het ook makkelijker om de volgende stap te zetten.
Volgens mij heeft niemand hier iets aan een principe-uitspraak van mij.
We hebben er vooral iets aan als het concreet wordt gemaakt, als dit
wordt uitgewerkt en er vervolgens weer concrete plannen op tafel liggen
over hoe de huurders meer onderhoud en meer investeringen in hun
woningen kunnen krijgen.
De voorzitter:
Dank u wel. Maar daar is de heer Nijboer nog niet van overtuigd.
De heer Nijboer (PvdA):
Nee, want ik vind die principe-uitspraak wel belangrijk, vooral omdat we
weten dat de VVD mordicus tegen is. Die wil Vestia het leven het liefst zo
zuur mogelijk maken en daarmee dat van de huurders ook. Dat is
algemeen bekend. Het helpt dus wel als de Minister zegt: ik vind dit ervan.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 517, nr. 72

49

Ik denk ook wel dat er een Kamermeerderheid voor te vinden is. Alleen de
VVD heeft altijd gezegd «ze moeten op de blaren zitten», zelfs tien jaar na
dat derivatengedoe. Het helpt mij politiek wel, ook de komende tijd, als de
Minister zegt: in principe is het wel een goed idee om ze te steunen en de
rekening niet af te wentelen op de andere huurders.
Minister Ollongren:
Ik blijf toch bij mijn eerdere stelling: stap voor stap. Dit is een hele
belangrijke stap, de uitwerking daarvan is dat ook. Pas daarna, als partijen
echt in beeld hebben gebracht wat er dan vervolgens ook nog nodig is,
zou ik daar een antwoord op kunnen geven, maar dat kan ik nu nog niet.
De voorzitter:
Dank u wel. Maar dat leidt toch tot een interruptie van de heer Smeulders.
De heer Smeulders (GroenLinks):
Ja, toch een extra interruptie op dit punt, omdat het wel over iets heel
wezenlijks gaat. Waar ik een beetje bang voor ben, is dat er nu weer heel
veel gepraat gaat worden en dat er over een jaar, net na dat de formatie
klaar is en al het geld voor drie of vier jaar is verdeeld – ik hoop dat de
formatie eerder klaar is, hoor – wordt gezegd: oh, we hebben toch
eigenlijk extra geld nodig. Kan de Minister dus wel een inkijkje geven in
wanneer zij verwacht dat er duidelijkheid is over de mogelijke financiële
claim van het Rijk, zodat dat in ieder geval bij de formatie nog afgewogen
kan worden, ook tegenover andere dingen die heel belangrijk zijn?
Minister Ollongren:
Iedereen aan de formatietafel en iedereen hier beschikt over de informatie
die er is over de sector als geheel en over de investeringscapaciteit van de
sector als geheel. In het rapport Opgaven en middelen gaat er ook extra
aandacht uit naar Vestia. Voor zover we een beeld hebben, zit dat er
gewoon allemaal in. Er is dus ook aandacht voor de zuidelijke Randstad,
waar Vestia natuurlijk vooral actief is. Ik denk dus niet dat er nu een
gebrek aan kennis of inzicht is. Ik denk dat er voldoende handelingsperspectief is als daar keuzes in zouden moeten worden gemaakt.
De voorzitter:
Dank u wel. Ik stel voor dat we doorgaan naar het een-na-laatste kopje.
Dat zijn alle overige vragen. Dan kunnen we daarna gelijk door naar de
appreciatie van de amendementen, dacht ik.
Minister Ollongren:
Zeker, voorzitter. Nu gaat het dus over alles wat ik niet in een van de
andere blokjes onder kon brengen. Mevrouw Beckerman vroeg wat ik vind
van het idee om de huurverhoging bij mutatie te beperken tot de inflatie.
Dat was haar vraag. Met andere woorden, wat vind ik ervan om die
inflatievolgend te maken, zodat de oude huur plus inflatie de maximale
huurprijs wordt voor de nieuwe huurders? Als ik het goed heb begrepen,
is dat haar vraag. We hebben de huren voor zittende huurders – in de
gereguleerde huur dan, tenminste – al bevroren. Dat was het wetsvoorstel
van de heer Nijboer. We hebben ook voor de vrije sector die maximering
ingevoerd. Ik heb steeds gezegd: ik ben vooral met de sector in overleg
om te zorgen voor meer transparantie over hoe die aanvangshuurprijs
eigenlijk tot stand komt. Het is de bedoeling dat dat leidt tot een
convenant met de sector. De afspraken van het convenant zouden wat mij
betreft ook best verankerd kunnen worden in wetgeving. Als je doet wat
mevrouw Beckerman voorstelt, dan beperkt dat verhuurders ook in hun
ambities rondom renovatie, verduurzaming. Ik ben bang dat verhuurders
alles wat zij nog aan woningverbetering zouden willen doen, dan
uitstellen. Ik denk dat dit niet per se een gewenst resultaat of effect zou

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 517, nr. 72

50

zijn. Een ander effect zou kunnen zijn dat verhuurders ervoor kiezen om
leeggekomen woningen te verkopen. Dat is ook niet per se een gewenst
effect van beleid. Ik denk dat een zo ingrijpende inperking van de
huurharmonisatie niet wenselijk is. Er is grote krapte op de woningmarkt.
Dat leidt tot minder aanbod van huurwoningen en tot minder herstel en
renovatie. Ik ben het met mevrouw Beckerman gewoon niet eens op dat
punt.
Mevrouw Beckerman vroeg ook aandacht voor de schimmel en de
kwaliteit van de woningen. Zij vraagt hier al heel lang aandacht voor. Ik
heb dat ook heel serieus genomen. Net als mevrouw Beckerman wil ik dat
er vaart wordt gemaakt met de aanpak van de schimmelwoningen. Met
ingang van dit jaar heb ik de aanpak van juist deze woningen expliciet
opgenomen in de volkshuisvestelijke prioriteiten, ook om die reden. Dit
betekent dat de landelijke aanpak, waar mevrouw Beckerman eerder een
motie over heeft ingediend, onderdeel wordt van de prestatieafspraken. In
iedere prestatieafspraak moet dit worden geadresseerd. Dat geeft hopelijk
nog meer vaart aan de aanpak van dit probleem.
De recreatiewoningen. De heer Koerhuis vroeg of er een landelijk team
aan de slag gaat. In de brief van 15 december vorig jaar heb ik gezegd dat
dit team rond de zomer van dit jaar operationeel zal zijn. Daar kunt u mij
aan houden.
Komt de geüpdatete regeling voor de permanente bewoning van
recreatiewoningen deze maand naar de Kamer? Ik heb de Kamer
toegezegd ernaar te streven deze maand de wijziging van het Besluit
omgevingsrecht, de recreatiewoningen dus, voor te hangen bij uw Kamer.
Ik verwacht inderdaad dat dit gewoon kan lukken.
De motie-Koerhuis over de weeskinderen. Momenteel wordt met de
sectorpartijen gesproken over de uitvoering van die motie. Dan wordt het
probleem in kaart gebracht. De verschillende expertises van alle professionals worden daarbij betrokken. Er wordt gewerkt aan een passende
oplossing. Daarbij is het uitgangspunt – dat is, denk ik, in lijn met wat de
heer Koerhuis wilde – dat er in zo’n verdrietige situatie die ontstaat als een
kind wees wordt, altijd een maatwerkoplossing wordt gevonden, zodat het
kind niet op straat komt te staan. Ik wil dat de uitwerking van de motie
voor de zomer is afgerond.
De heer Nijboer sprak over misstanden die niet worden beboet. We
hebben het vaker gehad over excessen en misstanden in de huursector.
Het traject goed verhuurderschap is daarvoor ingezet. Ik wil de gemeente
de wettelijke mogelijkheid geven om landelijk geüniformeerde regels in te
stellen voor de aanpak van malafide verhuurders: de mogelijkheid van de
verhuurdervergunning. Ik onderzoek of er ook een verbinding kan worden
gelegd met het woningwaarderingsstelsel. Daarbij kijk ik ook naar
handhavingsmogelijkheden zoals de bestuurlijke boete. De bedoeling is
om dit jaar daarmee verder te gaan en een voorstel in consultatie te
brengen.
De bevriezing van de huurtoeslag. De heer Nijboer zei terecht dat er
mogelijk een inverdieneffect komt kijken bij het bevriezen van de huren.
Dat klopt. Tegelijkertijd heeft de coronacrisis sowieso ook al zo haar
effecten op de uitgaven aan de huurtoeslag. Die werkt de andere kant op.
Er is mogelijk een inverdieneffect door de huurbevriezing, maar er is ook
het beeld dat de uitgaven aan de huurtoeslag zullen stijgen. Beide heb ik
in beeld en beide zijn onderwerp van gesprek binnen het kabinet en met
de collega van Financiën bij de voorjaarsbesluitvorming.
Mevrouw Dik-Faber vroeg nog naar de mogelijkheden voor fiscaal gunstig
bouwsparen. Zij wilde geloof ik dat die klaar zouden liggen bij de
formatie. Ik verwijs de Kamer naar een brief van de collega van Financiën
van 12 februari jongstleden. Daarin gaat hij in op het bouwsparen; dat
was overigens naar aanleiding van vragen van het CDA. In die brief staat:
bouwsparen kan een nuttig instrument zijn. Maar er staat ook in dat de
toegevoegde waarde voor de toegankelijkheid op de Nederlandse

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 517, nr. 72

51

woningmarkt op dit moment beperkt is omdat in Nederland de
huishoudens relatief weinig hoeven te sparen: 100% LTV. Het gaat over
een financieel product, dus vandaar dat Hoekstra dit heeft beantwoord.
We hebben natuurlijk wel wat dingen gedaan, zoals bijvoorbeeld de
overdrachtsbelasting naar 0% brengen. Dat heeft zeker effect gehad. Dit is
niet een route waarvan het kabinet, de collega van Financiën, heel veel
soelaas verwacht.
Er was een motie van mevrouw Dik-Faber over de gemeenschappelijke
woonvormen. Ik meen dat ik al eerder heb gezegd dat dit wel even tijd
kost, want Platform31 doet onderzoek naar de mogelijkheden voor betere
benutting van bestaande bouw voor gemeenschappelijke woonvormen.
Dat maakt dus onderdeel uit van het onderzoek van Platform31. In de
tussentijd heb ik wel geld beschikbaar gesteld voor de financiering van
een ontmoetingsruimte in de gemeenschappelijke woonvormen. Dat is
die 20 miljoen. Via een kennisprogramma verspreiden we ook lessen en
goede voorbeelden.
Dan kom ik bij de brandveiligheidseisen. Daar vroeg de heer Nijboer naar.
Hij zei dat er geen boete openstaat bij overtreding van de brandveiligheidseisen. Dat klopt inderdaad. Er is alleen een boete bij herhaling van
een overtreding. Het is van belang dat dergelijke overtredingen ongedaan
kunnen worden gemaakt. Dan is een herstelsanctie zoals een dwangsom
of bestuursdwang vaak passender dan een boete. De heer Nijboer heeft
overigens een amendement ingediend om die eis van herhaaldelijkheid te
schrappen. Bij de appreciatie van de amendementen kom ik daar dus nog
even op terug.
Tot slot – daar is-ie dan toch gelukkig – de 20 miljoen waar de heer Van
Otterloo naar vroeg. Dat wordt op dit moment uitgewerkt. De datum die
hij noemde, namelijk voor 1 mei, klopt. Sneller dan dat is niet gelukt. Het
moet zorgvuldig gebeuren. Maar het gaat gebeuren; dat is in ieder geval
zeker.
Voorzitter, dan heb ik alleen nog de amendementen.
De voorzitter:
Zijn er nog interrupties op het blokje overig? Dat is niet het geval. Dan
kunnen we inderdaad naar de amendementen.
Minister Ollongren:
Ik hoop dus dat ik mijn administratie op orde heb, maar dat zullen we zien.
Het eerste amendement is dat op stuk nr. 13 van de heer Nijboer en dat
ziet op de afschaffing van de markttoets. We hebben in dit wetsvoorstel
opschorting voor drie jaar. Hij wil het helemaal doen, maar het idee is juist
dat dit de tijd geeft om te zien of corporaties inderdaad meer projecten
starten en wat voor gevolgen dat heeft. Het besluit helemaal van de
markttoets af te willen of dat er dan toch allerlei effecten optreden
waarom je dat misschien niet zou willen, is uiteraard aan een volgend
kabinet. Dat is de intentie daarachter, dus dit amendement ontraad ik.
De voorzitter:
Het amendement op stuk nr. 13 wordt ontraden.
Minister Ollongren:
Het amendement op stuk nr. 17 van mevrouw Beckerman koppelt
leefbaarheid aan prestatieafspraken, dus het verplicht lokale partijen om
dat te doen. Ik vind leefbaarheid heel belangrijk en het moet ook
onderdeel zijn van de gesprekken, maar een verplichting past weer niet bij
het doel van meer lokaal maatwerk en meer lokale afwegingen, ook over
leefbaarheid. Ik ontraad dus het amendement op stuk nr. 17.
De voorzitter:
Het amendement op stuk nr. 17 wordt ontraden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 517, nr. 72

52

Minister Ollongren:
Het amendement op stuk nr. 18 van mevrouw Beckerman trekt de
inkomensgrens op naar € 55.000. In antwoord op de heer Nijboer heb ik
net gezegd dat mij dat niet verstandig lijkt. De slagingskansen voor
huishoudens met lage inkomens nemen af door zo’n generieke verhoging.
Het is ook niet in lijn met het staatssteunbeleid. Met het recent door de
Kamer aangenomen wetsvoorstel over huurverhogingsmogelijkheden en
inkomensgrenzen krijgen corporaties meer vrije ruimte om hogere
inkomens toe te wijzen en dus meer middeninkomens te huisvesten. Ik
ben dus niet voor deze generieke verhoging en ontraad het amendement.
De voorzitter:
Het amendement op stuk nr. 18 wordt ontraden.
Minister Ollongren:
Het amendement op stuk nr. 19 is ook van mevrouw Beckerman en gaat
over het verhogen van de liberalisatiegrens en DAEB-huurgrens tot
€ 1.500. Er moeten natuurlijk meer betaalbare huurwoningen komen,
maar we moeten ook de investeringsbereidheid voor middenhuurwoningen in stand houden. Dus het heel erg uitbreiden – en dat gebeurt
hiermee – van het reguliere segment, zal investeerders afschrikken. Dan
stagneert het bouwen van nieuwe middenhuurwoningen weer en dat is
volgens mij niet de bedoeling. We hebben hier vaak gesproken over de
noodknop. Bij de uitwerking heb ik gekozen voor de maximering van de
huurverhoging. We hebben het wetsvoorstel van de heer Nijboer
omarmd. En ook hier speelt de staatssteunkwestie, dus ik ontraad dit
amendement.
De voorzitter:
Het amendement op stuk nr. 19: ontraden.
Minister Ollongren:
Het amendement op stuk nr. 23 was ingetrokken, meen ik.
De voorzitter:
Dat is correct.
Minister Ollongren:
Dan ben ik bij het amendement op stuk nr. 30 van de heer Smeulders over
het generiek verhogen van de vrije toewijzingsruimte naar ...
De voorzitter:
Ik ga even ... Excuus dat ik even interrumpeer, maar de griffier vraagt naar
het amendement op stuk nr. 26 van de heer Koerhuis, volgens mij.
Minister Ollongren:
U heeft helemaal gelijk. Dat amendement zat in een ander mapje van mij,
voorzitter. Het amendement op stuk nr. 26 van de heer Koerhuis over de
deelname aan zorg- en veiligheidshuizen. Dit amendement borduurt
natuurlijk voort op het debat dat we net hadden. Dit amendement maakt
woningbouwcorporaties vaste deelnemers aan die zorg- en veiligheidshuizen. Ik zei net al dat we een beetje moeten oppassen dat we woningbouwcorporaties taken toebedelen die heel erg buiten het volkshuisvestingdomein om gaan. Dat zou bij de taken op het gebied van zorg en
veiligheid ook kunnen spelen. Ze zijn geen zorgverleners. Ze zijn geen
politieagent. Ze zijn volkshuisvesters. Ik zei net dat ik in het onderzoek dat
ik mevrouw Van Eijs en de heer Koerhuis heb toegezegd, wel het punt wil
onderzoeken of zij misschien meer handvaten moeten hebben om in hun
samenwerking met dat soort instanties iets met die gegevens te kunnen
doen. Maar ik zou dat niet nu al via dit amendement, dat in mijn ogen echt

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 517, nr. 72

53

heel ver gaat, in de wet willen vastleggen. Maar nogmaals, ik wil wel
graag verkennen hoe het zorgvuldig geregeld kan worden. Wellicht wil de
indiener in plaats van een amendement een motie maken om mij wat
meer richting daarin te geven. Dat zou heel goed kunnen.
De voorzitter:
Ik kijk even naar de indiener, de heer Koerhuis.
De heer Koerhuis (VVD):
We hebben dit debat net niet kunnen afmaken. Volgens mij heb ik nog één
interruptie, maar ik heb ook nog verschillende amendementen. Ik snap
nog steeds niet hoe de Minister dat voor zich ziet. Dit viel net ook al in het
debat met D66. Je hebt corporaties die tienduizenden woningen beheren.
Hoe verwacht de Minister dat dit soort dingen mondeling gaan in een
corporatie waarin honderden mensen werken aan het toewijzen van
sociale huurwoningen? Daar ontstaan onhoudbare, onwerkbare situaties.
De wet ligt nu voor. De Minister zegt wel dat we het doorschuiven, maar
ondertussen moeten ggz-patiënten nog wel gehuisvest worden en
geherhuisvest. Ik hoor dat dat nu gewoon ...
De voorzitter:
Ik onderbreek u, want we hebben dit debatje net gehad, specifiek op dit
punt.
De heer Koerhuis (VVD):
Ja, hoe ziet de Minister dit voor zich in corporaties met tienduizenden
woningen? Als ze een suggestie heeft voor het amendement: oké,
structureel misschien niet. Maar hoe dan wel? Want het gaat nu niet goed.
De voorzitter:
We gaan nu even terug naar het punt. We zijn nu de amendementen aan
het appreciëren. Het is goed dat u daar een interruptie op doet. Dat is
geen punt, maar de Minister gaf een vraag terug aan de indiener en
volgens mij kreeg zij daar nu geen antwoord op. Ik kijk even naar de
Minister.
Minister Ollongren:
Dat klopt, voorzitter. Ik had juist de heer Koerhuis gesuggereerd om het
eens te worden over ... Kijk, hij zegt dat er grote corporaties zijn die dit
niet goed kunnen doen, doordat er te weinig geregeld is. Maar hij is het,
denk ik, ook wel weer met mij eens dat het niet de bedoeling is om van
die woningbouwcorporaties zorginstanties te maken. Volgens mij kunnen
wij elkaar best wel vinden door in het onderzoek dat toch loopt, ook de
vraag expliciet te maken: wat is er nog nodig voor grote corporaties om
de koppeling van wat zij weten over hun huurders en de taak die ze
hebben om inderdaad doelgroepenhuisvesting te bieden, waarbij altijd
een samenwerking moet zijn met een zorg- of welzijnsinstantie, goed te
verankeren? Maar ik vind het erg ver gaan om dit dan meteen in de wet te
regelen, waarin de woningbouwcorporaties dan gewoon een in mijn ogen
te grote taak krijgen. Ze hebben een huisvestingstaak. Ik denk niet dat dit
amendement daarbij helpt. Maar als de heer Koerhuis de vraag die hij
stelde, zou willen omzetten in een motie, dan kan ik die natuurlijk heel
positief beoordelen. Maar het amendement moet ik ontraden.
De voorzitter:
Ik geef de indiener daar alsnog even de gelegenheid voor. De heer
Koerhuis.
De heer Koerhuis (VVD):

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 517, nr. 72

54

Er komen nog een aantal amendementen. Ik begrijp dat dit onderzoek
voor de zomer klaar is. Als ik voor dan een haakje kan vinden en dit
gewoon een toezegging is aan Koerhuis, dan kan ik het weer terugvinden.
Ik heb in de tweede termijn volgens mij geen ruimte om een motie in te
dienen, maar als dit gewoon een harde toezegging is aan Koerhuis, dan is
het mij goed.
De voorzitter:
Ik kijk even hoe de Minister reageert, maar ik begrijp dat het amendement
in zijn huidige vorm wordt ontraden.
Minister Ollongren:
Ja, maar ik zou wel graag willen verkennen – en dat zou mij toezegging
aan de heer Koerhuis zijn – hoe we dat punt zorgvuldig kunnen regelen. Ik
had eigenlijk net al gezegd dat dit kan gebeuren door dit te betrekken bij
het onderzoek dat al loopt. Die toezegging doe ik graag.
De voorzitter:
Heel kort, de heer Koerhuis. Anders zijn we drie, vier keer heen en weer
aan het gaan.
De heer Koerhuis (VVD):
Voorzitter, met alle respect, maar dit is een grote wetsbehandeling. Er
moet toch wel iets zijn van ...
De voorzitter:
Ik richt mij even tot de heer Koerhuis. De amendementen worden
geapprecieerd. De Minister geeft daar een appreciatie van. Zij kan zeggen
«tegen», «ik ontraad het» et cetera. Zij geeft daar dus een oordeel over. Ik
geef de indiener kort de gelegenheid om daar een reactie op te geven als
dat nodig is. Net begon u opnieuw met het voeren van het debat op dit
punt. Dan zeg ik: laten we dat nou even niet doen. De Minister gaf aan hoe
het eventueel anders opgelost zou kunnen worden. Daarop zegt u: geef
mij dan een kapstokje. Vervolgens doet de Minister een toezegging. Die
noteren we nu. Die noemen we straks ook, maar feit blijft dat het advies
voor het amendement op stuk nr. 26 is: ontraden. En dan gaan we nu door
naar het volgende amendement.
Minister Ollongren:
Ja, maar dus wel met de toezegging die ik aan de heer Koerhuis heb
gedaan.
De voorzitter:
Dat meld ik erbij, en die komt straks bij de toezeggingen nog even terug.
De Minister.
Minister Ollongren:
Dan ben ik bij het amendement op stuk nr. 27, ook van de heer Koerhuis.
Dat gaat over de huurcontracten voor flexwoningen. Het regelt dat de
Leegstandwet wordt uitgebreid met een specifieke regeling voor
flexwonen en dat dan een vergunning kan worden verleend voor de duur
van de ontheffing. De Leegstandwet kent beperkte huurbescherming voor
situaties waarin leegstaande panden tijdelijk kunnen worden verhuurd,
bijvoorbeeld in afwachting van sloop of van vernieuwbouw. De huurovereenkomsten op basis van die wet kunnen uitsluitend worden gebruikt in
een situatie waarin het pand leegstaat. En dat legitimeert het feit dat in die
situatie sprake is van beperkte huurbescherming. Ik vind het eigenlijk niet
wenselijk dat flexwoningen worden toegevoegd aan de Leegstandwet,
omdat flexhuurders dan langere tijd maar beperkt huurbescherming
kunnen genieten. Voor deze categorie zijn er tijdelijke contracten, waarbij

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 517, nr. 72

55

wél sprake is van huurbescherming. Dat is al opgenomen in het Burgerlijk
Wetboek. Bij de evaluatie van de Wet doorstroming huurmarkt 2015 wordt
ook het gebruik van tijdelijke contracten voor flexwoningen betrokken.
Naar aanleiding van deze evaluatie wordt dan weer bezien of aanvullende
regelgeving noodzakelijk is. Dat zou ik op dit moment dus zo niet willen
doen. Ik ontraad het amendement op stuk nr. 27.
De voorzitter:
Heel kort, de heer Koerhuis.
De heer Koerhuis (VVD):
Dit amendement trek ik in, voorzitter.
De voorzitter:
Het amendement-Koerhuis (stuk nr. 27) is ingetrokken.
Minister Ollongren:
Voorzitter. Ik hoop dat het klopt dat ik dan nu naar het amendement op
stuk nr. 30 ga.
De voorzitter:
Ik kijk even naar de griffier. Nee, volgens de griffier zijn we bij het
amendement op stuk nr. 33. Kan dat?
Minister Ollongren:
Maar het amendement op stuk nr. 30 hebben we toch nog niet gehad?
De voorzitter:
Dat is stuk nr. 49 geworden, geloof ik. Gelukkig heb ik een griffier naast
me zitten, want ik kwam er niet meer uit.
Minister Ollongren:
O, stuk nr. 30 is stuk nr. 49 geworden. Kijk, dan wordt het me wel heel
moeilijk gemaakt.
Het amendement op stuk nr. 33 van de heer Smeulders over de verlenging
van de termijn toetsing aanvangshuurprijzen beoogt huurders met een
tijdelijk huurcontract langer de tijd te geven om de huurprijs te laten
toetsen. Huurders durven dat misschien niet te doen omdat zij bang zijn
dat het contract dan niet wordt verlengd. Door dit amendement wordt
deze termijn voor huurders met een regulier huurcontract verlengd van
zes naar twaalf maanden. Dat is wat dit amendement doet. Bij reguliere
huurcontracten is de termijn van zes maanden voor huurders lang
genoeg. Dan hebben zij de tijd. Een termijn van twaalf maanden zou voor
verhuurders een te lange periode van onzekerheid over de aanvangshuurprijs geven. Huurders met een tijdelijk huurcontract kunnen de huurprijs
nu al laten toetsen tot zes maanden na afloop of verlenging van het
contract. Het amendement zou dus eigenlijk resulteren in een beperking in
plaats van een verruiming van de rechten van de tijdelijke huurder.
Volgens mij is dat niet wat de heer Smeulders wil. Dus dat zou ik
ontraden.
De voorzitter:
Het amendement op stuk nr. 33 wordt ontraden.
Minister Ollongren:
Dan het amendement op stuk nr. 35 van de heer Koerhuis over een
experiment rondom de strengere energie-eisen in de Crisis- en herstelwet.
Dit schrapt de mogelijkheid in de Crisis- en herstelwet om te experimenteren met lokaal strengere energie-eisen dan in het Bouwbesluit. Ik zou
zeggen: een experiment onder de Crisis- en herstelwet is altijd gebonden

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 517, nr. 72

56

aan voorwaarden. Ik denk dat gemeenten de verschillende belangen goed
wegen en ambities motiveren. Ik vind het eigenlijk niet zo goed passen bij
de Crisis- en herstelwet om onderwerpen daarin helemaal uit te zonderen
of te begrenzen. Als er een nieuw experiment komt, wordt dat altijd
voorgehangen bij het parlement, zodat de regering en het parlement
samen de weging kunnen maken over de vormgeving en de wenselijkheid
ervan. Ik heb naar aanleiding van de motie van de heer Koerhuis besloten
om een experiment met de energieprestatie conform zijn wens aan te
passen. Dus dat systeem werkt eigenlijk heel goed. Om die reden zou ik
zeggen dat het amendement niet nodig is en ontraad ik dat.
De voorzitter:
Het amendement op stuk nr. 35 wordt ontraden. Voordat ik de heer
Koerhuis het woord geef, geef ik de heer Smeulders nog even het woord.
Hij had mij gevraagd om een korte interruptie, over het amendement op
stuk nr. 33, vermoed ik.
De heer Smeulders (GroenLinks):
Zeker, voorzitter. De bedoeling van het amendement is om de positie van
huurders te versterken. Wat ik niet goed snap aan de reactie van de
Minister, is dat ze aan de ene kant aangeeft dat dit zorgt voor onzekerheid
voor verhuurders – dat snap ik, want we verlengen het van zes naar twaalf
maanden – maar dat ze daarna ook zegt dat dit de positie van huurders
verslechtert. Wij willen de positie van huurders versterken, dus dat snap ik
niet helemaal. Misschien kan ze daar in de tweede termijn op terugkomen? Ik snap niet hoe je het allebei kan verslechteren. Het een doe ik
bewust, het ander zeker niet.
De voorzitter:
We noteren m even voor de tweede termijn. Dan gaan we door met de
amendementen. De heer Koerhuis had in ieder geval nog even een
opmerking over zijn amendement op stuk nr. 35, dat ontraden werd.
De heer Koerhuis (VVD):
De Minister zei erbij dat een werkgroep niet nodig is. Dat was ook de
beantwoording van de Minister in de eerste termijn. Dus ik trek het in.
De voorzitter:
Het amendement-Koerhuis (stuk nr. 35) is ingetrokken.
Ik vond al dat ik bij die eerste ronde zo goed scoorde op wat er
ingetrokken werd, maar gaandeweg gaat het ... De Minister.
Minister Ollongren:
Ik ben bij het amendement op stuk nr. 36 van de heer Nijboer. Dat gaat
over het economisch delict bij het overtreden van het woningwaarderingsstelsel als er een te hoge huur wordt gevraagd. Kijk, we, de heer
Nijboer en ik, zijn het er helemaal over eens dat we paal en perk moeten
stellen aan excessieve huurprijzen. Maar in dit amendement, of via dit
amendement, wordt gekozen voor een strafrechtelijk traject, terwijl het
vaststellen van de huur een privaatrechtelijke relatie is tussen huurder en
verhuurder. Dus ze bepalen samen de huurprijs. En ik ben het met de heer
Nijboer eens – mocht hij dat nu willen zeggen – dat de positie van de
huurder doorgaans zwakker is dan die van de verhuurder. Dat is waar,
maar daarom hebben we ook huurprijsbescherming en huurbescherming.
Dus het verbeteren van de positie van de huurder loopt wat mij betreft
vooral via dat spoor. Dan heb ik het over transparantie over de aanvangshuurprijs, het convenant en de eventuele verankering in wetgeving, het
traject Goed verhuurderschap, nader onderzoeken of we die verbinding
kunnen leggen met het woonwaarderingsstelsel en, zoals ik net al zei,

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 517, nr. 72

57

handhavingsmogelijkheden zoals een bestuurlijke boete. Daar wil ik de
Kamer ook over informeren. Maar ik zou het dus niet op deze wijze willen
doen. Volgens mij hebben we het hier al vaker over gehad. Ik ontraad het
amendement, voorzitter.
De voorzitter:
Het amendement op stuk nr. 36 wordt ontraden. Dat leidt toch tot een
korte reactie van de heer Nijboer.
De heer Nijboer (PvdA):
Het maakt mij nooit zo heel veel uit of ik dat doe via een economisch
delict, via het strafrecht of via een bestuurlijke boete. Dat weet de Minister
ook. Maar het gaat mij erom dat het de verhuurders pijn doet als zij die
wet stelselmatig overtreden. Dat is nu natuurlijk niet zo. Ja, we kunnen
zeggen dat ze bij de huurcommissie een hoger tariefje moeten betalen.
Maar dat is natuurlijk niet echt een boete voor gedrag dat niet deugt. Ik
ben best bereid om mijn amendement aan te passen en er een bestuurlijke boete van te maken. Dat maakt mij niet zo veel uit. Maar alle partijen
in deze Kamer zeggen dat huisjesmelkers beboet moeten worden. Ze
drukken allemaal groene knoppen in bij kieswijzers en dat soort dingen en
in debatten. Dus ik wil wel dat dat geregeld wordt. De Minister staat er
ook niet afwijzend tegenover. Dus ik zoek toch naar een manier om het
amendement zo aan te passen dat huisjesmelkers wel beboet kunnen
worden.
De voorzitter:
Dat kan te allen tijde nog, natuurlijk.
De heer Nijboer (PvdA):
Dan vraag ik de Minister: is zij bereid om daaraan mee te helpen? Of is het
sowieso nee? Dan is het ook duidelijk.
Minister Ollongren:
Ik schetste langs welke lijnen ik dat nu aan het doen ben. Maar ik proef
een beetje uit de wens van de heer Nijboer dat hij dat onvoldoende vindt:
de transparantie, het convenant, de wettelijke regeling, het Goed
verhuurderschap en eventueel straks de verbinding met het woonwaarderingsstelsel. Het helpt natuurlijk wel dat hij zegt dat het niet via het
strafrecht hoeft. Laat ik nog even kijken, ook ambtelijk, of daar nog iets
van ruimte zit. Daar zouden we dan even snel contact over moeten
hebben. Wij hebben het natuurlijk ook al over die verhuurvergunning
gehad. Ik weet het dus niet. Laten we het er nog even over hebben.
De voorzitter:
Vooralsnog wordt het amendement dus ontraden. We gaan naar het
volgende amendement. Dat is het amendement op stuk nr. 37.
Minister Ollongren:
Het amendement op stuk nr. 37 van mevrouw Beckerman gaat over het
instemmingsrecht van huurders bij verkoop. Hierdoor zouden huurders
instemmingsrecht krijgen. Ik hecht heel erg aan die driehoek, aan de
huurders, de gemeenten en de corporaties. Ik denk dat dat de beste
waarborg is. Als je dus alleen dat instemmingsrecht geeft aan de
huurders, dan plaats je eigenlijk per definitie het belang van de zittende
huurders boven de belangen van toekomstige huurders. Ik denk dat die
balans in het lokale systeem de beste manier is om dit te doen. Ik ben dus
geen voorstander van dat instemmingsrecht.
De voorzitter:
Het amendement op stuk nr. 37 wordt daarmee ontraden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 517, nr. 72

58

Minister Ollongren:
Het amendement op stuk nr. 40 betreft verduurzaming als kerntaak ...
De voorzitter:
We hebben ook nog het amendement op stuk nr. 39.
Minister Ollongren:
U heeft helemaal gelijk. Met het amendement op stuk nr. 39 van de heer
Koerhuis wordt beoogd om bestuursrechtelijke sancties niet langer in te
zetten bij gasafkoppelingen. Dat is een amendement dat op wetsniveau
bepaalde zekerheden inbouwt. De voorgestelde juridische borging moet
plaatsvinden op het niveau van een AMvB waarbij experimenten worden
aangewezen. Een AMvB wordt altijd voorgehangen en dan kan het
worden aangepast. Dat gebeurt ook regelmatig. Dus ook hiervoor geldt
eigenlijk: timmer het nu niet allemaal op wetsniveau dicht. Je wilt bij
experimenten ook wat ruimte hebben, wat flexibiliteit hebben. De ene
gemeente is weer anders dan de andere. Dus ik zou dat niet zo dicht
willen timmeren en niet bij amendement willen regelen. Dus ik ontraad dit
amendement.
De voorzitter:
Het amendement op stuk nr. 39 wordt ontraden.
Minister Ollongren:
Dan ben ik bij het amendement op stuk nr. 40. Dat is een amendement van
de heer Smeulders over verduurzaming als kerntaak. Dat gaat over het
verduurzamen van de woningvoorraad als expliciete taak van de
woningbouwcorporatie. Dat hoort eigenlijk al bij het werkdomein van
corporaties. Er is soms inderdaad onduidelijkheid over de vraag hoever de
juridische grondslag daarvoor reikt. Ik dacht dat ik dat in het wetsvoorstel
al had verduidelijkt. Dit amendement maakt het nog explicieter. Ik laat het
oordeel daarover graag aan de Kamer.
De voorzitter:
Het amendement op stuk nr. 40 krijgt oordeel Kamer.
Minister Ollongren:
Het amendement op stuk nr. 41 gaat over het afschaffen van de IBW, de
Indicatieve Bestedingsruimte Woningcorporaties. Het amendement
beoogt die IBW af te schaffen. Het is een hulpmiddel voor huurdersorganisaties, gemeenten en woningbouwcorporaties bij de verdeling van
middelen en prestatieafspraken. Uit de evaluatie blijkt dat de gemeenten
en de huurders dit een nuttig instrument vinden dat veel inzicht biedt. We
kijken natuurlijk nog hoe je dat het beste kunt gebruiken, hoe de gebruikersvriendelijkheid kan worden verbeterd. Maar ik zou er niet vanaf willen.
Dus ik ontraad het amendement.
De voorzitter:
Het amendement op stuk nr. 41 wordt ontraden.
Minister Ollongren:
Het amendement op stuk nr. 43 is een amendement van mevrouw
Beckerman. Dat verplicht elke gemeente tot het opstellen van een
woonvisie. Ze doen het natuurlijk grotendeels al. Het is dus de vraag of
het echt nodig is. Aan de andere kant vind ik woonvisies wel hele goede
instrumenten. Ik heb even geaarzeld, omdat ik dacht: ga ik daarmee nu
niet op de stoel van een volgend kabinet zitten? Maar als ik zie hoe we nu
werken en hoe de huidige samenwerking is, dan tendeert het toch een
beetje de kant op dat er nog weer wat meer regie op zou moeten komen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 517, nr. 72

59

Dus het kan, denk ik, toch geen kwaad om dit amendement oordeel Kamer
te geven.
De voorzitter:
Het amendement op stuk nr. 43 krijgt oordeel Kamer.
Minister Ollongren:
Voorzitter. Dan ben ik bij het amendement op stuk nr. 45 over het inperken
van de huurverhoging na mutatie. Hebben we die niet al gehad? O nee, dit
is toch een ander amendement. We hebben hier natuurlijk al het een en
ander gedaan. Ik heb net al benoemd de pogingen om tot een convenant
te komen en de wettelijke verankering daarvan. Ik zie ook wel problemen
met hoe die oude huur kan worden aangepast. Daarnaast voorziet het
amendement nu niet in het vaststellen van een redelijke huurprijs na
woningverbetering, in het geval er na woningverbetering aan de vorige
huurder geen huurverhoging in rekening is gebracht. Verhuurders stellen
namelijk die huurverhoging nog weleens uit tot de eerstvolgende mutatie
of ze renoveren als de woning leeggekomen is, maar goed ... Ik denk dat
het niet verstandig is om op deze ingrijpende wijze in die aanvangshuurprijs in te grijpen, ook in deze woningmarkt met het probleem dat ik net
schetste. Ik ontraad dus dit amendement.
De voorzitter:
Het amendement op stuk nr. 45 wordt ontraden.
Minister Ollongren:
Dan kom ik bij het amendement op stuk nr. 46. Dat verruimt nog een
beetje wat we wel met elkaar hebben kunnen afspreken over de huurbevriezing en de dekking. Dit gaat toch een stapje verder. Dat vind ik zo kort
voor de verkiezingen in deze omvang echt niet aan mij, maar aan een
volgend kabinet. Dat amendement moet ik ontraden.
De voorzitter:
Amendement op stuk nr. 46: ontraden.
Minister Ollongren:
Het volgende is het amendement-Koerhuis op stuk nr. 47 over het
uitbreiden van de tijdelijke verhuur ten behoeve van flexwoningen. Dat
regelt dat zelfstandige flexwoningen met een tijdelijke omgevingsvergunning van rechtswege eindigen als de omgevingsvergunning eindigt.
Dat wordt dus toegevoegd aan de bestaande bepaling. Ik vind het van
belang – met de heer Koerhuis overigens – dat de bouw en het gebruik
van flexwoningen wordt gestimuleerd, want dat is een hartstikke goede
aanvulling op de woningvoorraad en het kan snel. Een omgevingsvergunning voor een flexwoning wordt voor maximaal vijftien jaar afgegeven
en kan ook betrekking hebben op onzelfstandige woningen, bijvoorbeeld
voor studenten of voor arbeidsmigranten. De toevoeging die hier wordt
voorgesteld, past dus eigenlijk niet goed binnen de regels voor die
tijdelijke verhuur. Dit zijn twee verschillende situaties met een ander
tijdpad. Het zou mijn voorkeur hebben om echt een extra opzeggrond te
creëren. Dat staat in een ander amendement, namelijk dat op stuk nr. 51.
Dit amendement ontraad ik dus.
De voorzitter:
Het amendement op stuk nr. 47: ontraden. Heel kort, de heer Koerhuis.
De heer Koerhuis (VVD):
Ik trek het in, want de Minister verwijst naar een ander amendement. Het
is complex. Het is allemaal complex.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 517, nr. 72

60

De voorzitter:
Het amendement-Koerhuis (stuk nr. 47) is ingetrokken.
Minister Ollongren:
Dan ben ik bij het amendement op stuk nr. 48 over het verlengen van
tijdelijke huurcontracten. Dit amendement is eigenlijk gelijk aan het
onderdeel tijdelijke huurcontracten in het wetsvoorstel betaalbaarheid.
Dat is inmiddels in internetconsultatie sinds eind vorig jaar. Dat maakt het
permanent mogelijk om tijdelijke huurcontracten tijdelijk te verlengen en
een minimumduur op te nemen. Die internetconsultatie en de reacties ...
Er is door heel veel partijen gevraagd om eerst de evaluatie van de Wet
doorstroming huurmarkt af te wachten. Het lijkt mij ook gewoon
zorgvuldig om de reacties goed te wegen en om een net wetgevingsproces daarop los te laten, en dat niet te doen door dit amendement, dat
dat proces in z’n aard doorkruist. Daarom moet ik dat amendement
ontraden.
De voorzitter:
Het amendement op stuk nr. 48 wordt ontraden.
Minister Ollongren:
Dan ben ik bij het amendement op stuk nr. 49 over het generiek verhogen
van de vrije toewijzingsruimte naar 15%. Die vrije toewijzingsruimte heeft
natuurlijk tot doel om in te spelen op lokale verschillen. We hebben het
besluit van de Europese Commissie: die staat 10% toe. Ophogen naar 15%
kan dus niet zomaar volgens de staatssteunregeling, maar we hebben het
natuurlijk wel mogelijk gemaakt dat er lokaal afspraken gemaakt kunnen
worden over het verruimen van die vrije toewijzingsruimte naar 15%, als
dat lokaal gewenst wordt. Als dat niet nodig is, blijft de ruimte op 7,5%
staan, zodat we op landelijk niveau niet boven de 10% uitkomen. Dat vind
ik een creatieve oplossing. Maar dit amendement gaat verder en dat kan
niet, denk ik, dus dat ontraad ik.
De voorzitter:
Het amendement op stuk nr. 49 wordt ontraden. De heer Smeulders, kort.
De heer Smeulders (GroenLinks):
Dat snap ik toch niet helemaal. Aan de ene kant zeg je: het mag niet van
Brussel. Maar aan de andere kant zeg je: we doen het wel, als ze er lokaal
afspraken over maken. Ik kan mij echt niet voorstellen dat in Brussel
iemand zit te kijken of we het generiek doen of dat er lokaal afspraken
over worden gemaakt. Als het kabinet het niet wil, dan moeten ze het
gewoon zeggen. Maar ik snap oprecht de toelichting niet.
Minister Ollongren:
Toch is de stelling dat we bij de afspraken die we nu gemaakt hebben,
landelijk niet boven die 10% gaan uitkomen. Er is ook niks dat erop wijst
dat dat gaat gebeuren, maar je hebt dan lokaal wel de mogelijkheid om
naar 15% te gaan. Ik vind dat zelf eigenlijk een mooie en charmante
oplossing. Als je het generiek zou doen, dan komen we weer in de
discussie die ik steeds met mevrouw Beckerman en anderen heb. Dan ga
je lagere inkomensgroepen verdringen en dat willen we, denk ik, allemaal
ook niet. Dat is dus nog een extra argument om het niet op die manier te
willen regelen.
De voorzitter:
Daarmee blijft het amendement op stuk nr. 49 ontraden. We gaan naar het
amendement op stuk nr. 50.
Minister Ollongren:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 517, nr. 72

61

Het amendement op stuk nr. 50 gaat over het uitbreiden van tijdelijke
verhuur ten behoeve van flexwoningen. Het amendement regelt dat er
een opzeggingsgrond komt voor het moment dat de tijdelijke omgevingsvergunning voor de zelfstandige flexwoningen eindigt. Ik zei net al dat dit
juist een goede aanvulling is. Dit amendement kan daaraan een goede
bijdrage leveren, omdat het verhuurders de zekerheid geeft dat de huur
tegelijkertijd met de afloop van de omgevingsvergunning kan eindigen.
Dat is dan voor maximaal vijftien jaar. Ik laat het oordeel over dit
amendement graag aan de Kamer.
De voorzitter:
Het amendement op stuk nr. 50 krijgt oordeel Kamer.
Minister Ollongren:
Dat geldt ook voor het amendement op stuk nr. 51 van de heer Terpstra
over de algemene hardheidsclausule. Dit wetsvoorstel geeft corporaties
meer ruimte om hun taken goed uit te voeren en maatwerk toe te passen,
en geeft discretionaire ruimte aan de toezichthouder. Dat alles hebben we
net besproken. We weten allemaal dat de toekomst zich niet helemaal laat
voorspellen. Een algemene hardheidsclausule voor zeer uitzonderlijke
gevallen in het belang van de volkshuisvesting kan een waardevolle
toevoeging zijn, dus ik laat het oordeel graag aan de Kamer.
De voorzitter:
Het amendement op stuk nr. 51 krijgt oordeel Kamer.
Minister Ollongren:
Dan kom ik bij het amendement op stuk nr. 53 van mevrouw Dik-Faber
over de opkoopbescherming. De opkoopbescherming is een nieuw
instrument op de woningmarkt. Ik denk dat het ook een belangrijk
instrument is. We hebben het er vaak over gehad. Het amendement neemt
de regelgeving over die onlangs in consultatie is geweest. Het houdt ook
rekening met twee belangrijke onderdelen in de inbreng vanuit
gemeenten over de effectiviteit van het instrument, namelijk de termijn en
het juridische risico dat werd gezien ten aanzien van goed verhuurderschap. Ik had u al laten weten dat onderwerp sowieso te willen uitwerken,
maar ik laat het oordeel over het amendement graag aan de Kamer.
De voorzitter:
Het amendement op stuk nr. 53 krijgt oordeel Kamer.
Minister Ollongren:
Dan kom ik bij het amendement op stuk nr. 54 over het schrappen van de
eis van recidive bij overtreding van bouwregelgeving. Het amendement
schrapt de eis voor het kunnen opleggen van een bestuurlijke boete bij
overtreding van voorschriften voor bouwen en bouwwerken. Het is van
belang dat dergelijke overtredingen ongedaan worden gemaakt, dus een
herstelsanctie als een dwangsom of een bestuursdwang is soms, of
misschien wel vaak, passender dan een boete. Ook kan een boete voor
een gebouweigenaar die te goeder trouw is en die de overtreding zo snel
mogelijk herstelt, een heel zwaar middel zijn. Maar er kunnen zich ook
situaties voordoen waarin het inderdaad heel wenselijk is om meteen een
boete op te leggen, bijvoorbeeld aan malafide pandeigenaren. Ik verwacht
dat een gemeente na constatering van de overtreding van zo’n voorschrift
altijd goed zal bezien welke sanctie het meest passend en het meest
geschikt is. Binnen dit kader kan het schrappen van het vereiste dat het
moet gaan om een herhaaldelijke overtreding helpen om sneller en
effectiever op te treden, juist in die gevallen waarin eigenaren malafide
zijn. Ik wil graag het oordeel over het amendement op stuk nr. 54 aan de
Kamer laten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 517, nr. 72

62

De voorzitter:
Het amendement op stuk nr. 54 krijgt oordeel Kamer.
Minister Ollongren:
Dan kom ik bij het amendement op stuk nr. 55. Dat gaat over huurprijsgeschillen in de vrije huursector en de Huurcommissie. Voor advies bij
geschillen kunnen huurders en verhuurders in de vrije sector naar de
Huurcommissie. Huurders in de vrije sector kunnen voor een aanvangshuurprijstoets naar de Huurcommissie. Voor geschillen over huurverhoging, ook na woningverbetering, is dat geregeld in het initiatiefvoorstelNijboer. Dit amendement gaat verder dan het initiatiefvoorstel-Nijboer op
dit punt en breidt het type geschillen dat aan de Huurcommissie kan
worden voorgelegd fors uit. Ik heb daar wel begrip voor. Ik snap deze
gedachte heel goed. Maar de Huurcommissie heeft voor huurprijsgeschillen in de vrije sector geen toetsingskader. Hier moet eigenlijk nog
veel meer voor geregeld worden. Dat is best wel een fundamentele stap,
een fundamentele keuze. Mijns inziens rechtvaardigt dat een eigenstandig
wetsvoorstel. Nou, misschien rechtvaardigt het dat niet alleen, maar heeft
het dat zelfs wel nodig. Ik snap de intentie en ik ben het er eigenlijk mee
eens, maar ik vind dat je het niet met een amendement bij deze wet kunt
regelen. Daar is gewoon een eigenstandig wetstraject voor nodig. Om die
reden moet ik het amendement ontraden.
De voorzitter:
Het amendement op stuk nr. 55 wordt ontraden. Dan gaan we volgens mij
naar het laatste amendement.
Minister Ollongren:
Heel goed, dat klopt. Dan is mijn administratie gelukkig ook op orde. Dat
amendement, het amendement op stuk nr. 56, is ook van de heer
Smeulders. Dat gaat over het uitbreiden van tijdelijke verhuur ten
behoeve van flexwoningen. We willen graag wat meer flexibiliteit om de
doorstroming te kunnen bevorderen, maar we willen niet dat tijdelijke
contracten de norm gaan worden. Daar heeft de heer Smeulders al vaker
aandacht voor gevraagd. De heer Nijboer heeft dat trouwens ook gedaan.
Het amendement geeft huurders van tijdelijke huurcontracten volledige
huurbescherming. Dat leidt weer tot minder aanbod. Daarnaast heeft het
amendement het over een afgesproken huur- en minimumtermijn. Een
huurder kan niet tussentijds opzeggen. Inmiddels is de evaluatie van de
Wet doorstroming huurmarkt gestart. Daarin wordt gekeken naar het
gebruik van tijdelijke contracten, ook voor speciale doelgroepen. Ik zou de
Kamer echt willen vragen om die evaluatie af te wachten. Loop er nu niet
op vooruit met dit amendement. Ik ga ervoor zorgen dat de Kamer in het
tweede kwartaal van dit jaar wordt geïnformeerd over de uitkomsten van
de evaluatie. Ik hoop dat we er dan uitvoerig op terug kunnen komen.
Voor nu moet ik het amendement ontraden.
De voorzitter:
Het amendement op stuk nr. 56 wordt daarmee ontraden. Dan gaan we
door naar de tweede termijn. Eerst de heer Koerhuis, kort.
De heer Koerhuis (VVD):
Het ging wat snel. We hebben gesproken over het amendement over een
gasverbod. Zoals de Minister ook aangaf bij het amendement over
energie-experimenten, werkt het al goed in de praktijk. Ook heeft ze het
amendement ontraden. Ik trek dat amendement dus graag in.
De voorzitter:
Om welk amendement gaat het?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 517, nr. 72

63

De heer Koerhuis (VVD):
Het amendement op stuk nr. 39.
De voorzitter:
Het amendement-Koerhuis (stuk nr. 39) is ingetrokken.
Dan geef ik nu voor twee minuten het woord aan de heer Terpstra.
De heer Terpstra (CDA):
Dank u wel, voorzitter. Ik dank de Minister voor de beantwoording. Ik heb
drie moties, dus ik begin als een bezetene. Allereerst over een groennorm.
Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat er een woningbouwopgave ligt van ten minste 1
miljoen woningen tot aan 2030 om het woningtekort op te lossen;
overwegende dat dit kabinet middels in de NOVI vastgestelde voorkeursvolgorde een sterke voorkeur heeft voor binnenstedelijk bouwen;
overwegende dat binnenstedelijk bouwen ten koste kan gaan van de
groenvoorziening en daarmee de leefbaarheid binnen steden, dorpen en
kernen;
verzoekt de regering te onderzoeken hoe een landelijke binnenstedelijkgroennorm kan bijdragen aan voldoende groenvoorziening en
leefbaarheid binnen steden, dorpen en kernen,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door het lid Terpstra. Naar mij blijkt, wordt de
indiening ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 57 (35 517).
De heer Terpstra (CDA):
Dan de tweede motie, over de Gnephoek.
Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat er sprake is van een woningtekort in Nederland van
331.000 woningen;
constaterende dat de gemeente Alphen aan den Rijn zeker 6.000 nieuwe
woningen nodig heeft;
overwegende dat er in de Noordrand- en Gnephoekpolder tot wel 10.000
woningen gebouwd kunnen worden;
overwegende dat de provincie Zuid-Holland een streep heeft gezet door
de plannen van de gemeente Alphen aan den Rijn;

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 517, nr. 72

64

verzoekt de regering in overleg te treden met verantwoordelijk gedeputeerde, gemeente Alphen en betrokken projectontwikkelaars om zo snel
als mogelijk tot woningbouw te komen in de Gnephoekpolder, en de
Kamer hierover voor de zomer van 2021 te informeren,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door de leden Terpstra en Koerhuis. Naar mij
blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 58 (35 517).
Ik zie dat de heer Smeulders wil interrumperen.
De heer Smeulders (GroenLinks):
Een heel korte interruptie. Het is weer de volgende polder in het Groene
Hart die het CDA via de nationale overheid probeert te regelen. Klopt het
dat ik afgelopen week een petitie zag van het CDA tegen windmolens in
het Groene Hart, omdat het Groene Hart groen moet blijven, terwijl het
CDA nu zegt: we gaan wel woningen bouwen in het Groene Hart?
De heer Terpstra (CDA):
Ik heb geen idee. Ik heb geen idee van petities. Ik weet wel dat we een
woningtekort hebben en dat we op deze specifieke locaties een hele
mooie combinatie kunnen maken van wonen, natuur en groen. Ik zou de
heer Smeulders willen adviseren om wat meer in mogelijkheden te
denken.
De voorzitter:
Dank u wel. We gaan door met de derde motie. Gaat uw gang.
De heer Terpstra (CDA):
Dat is de laatste motie, meneer de voorzitter.
Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat er woningnood is in Nederland;
constaterende dat in de provincie Noord-Holland de woningbouw ernstig
achterloopt op de vraag;
overwegende dat de provincie Noord-Holland de bouw verder heeft
beperkt door het aanmerken van veel gebieden als Bijzonder Provinciaal
Landschap;
verzoekt de regering stappen te zetten om het Bijzonder Provinciaal
Landschap af te schaffen in de provincie Noord-Holland en zo meer
woningbouw mogelijk te maken,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door de leden Terpstra en Koerhuis. Naar mij
blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 59 (35 517).
De heer Terpstra (CDA):

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 517, nr. 72

65

Dat was het, voorzitter.
De voorzitter:
We zitten erg beperkt in de tijd, meneer Smeulders, dus heel kort.
De heer Smeulders (GroenLinks):
Maar dit is toch wel wat. In de Wet natuurbescherming staat gewoon dat
provincies gebieden kunnen aanwijzen als Bijzonder Provinciaal
Landschap. Nu heeft de provincie dat gedaan. De heer Terpstra van het
CDA in de Tweede Kamer is het hier blijkbaar niet mee eens, dus als ik het
goed hoor moeten alleen voor Noord-Holland de Bijzondere Provinciale
Landschappen worden afgeschaft. Klopt dat?
De heer Terpstra (CDA):
Deze motie ziet op Noord-Holland. Als ik door het breder aan te pakken de
steun van de heer Smeulders krijg, ben ik daar gaarne toe bereid.
De heer Smeulders (GroenLinks):
Ik vind het heel raar. Midden-Delfland bijvoorbeeld is ook een Bijzonder
Provinciaal Landschap. We zijn er volgens mij allemaal heel erg trots op
dat dat de eerste was. Het is toch heel raar om als Kamer te gaan
besluiten wat wel en wat niet een Bijzonder Provinciaal Landschap is,
terwijl we zelf hebben gezegd dat dit provinciale bevoegdheden zijn?
De voorzitter:
Nog één keer de heer Terpstra. Vervolgens gaat straks de Minister een
appreciatie geven van de moties, dus wellicht krijgen we daar ook wat
inbreng op.
De heer Terpstra (CDA):
Dit ziet op de discussie die ik net al had met de Minister over wie welke
verantwoordelijkheid pakt en op welk moment dat gebeurt. Ik vind dat bij
een dusdanige woningnood ook de Wet ruimtelijke ordening ziet op
ingrijpen door de landelijke overheid. Dan moet er sprake zijn van een
nationaal belang. Op dit moment denk ik dat er sprake is van een
nationaal belang om dat woningtekort aan te pakken. We kunnen veel
meer in mogelijkheden denken, in combinaties van wat wel mogelijk is.
Dat is de achtergrond van deze motie.
De voorzitter:
Dank u wel. Mevrouw Van Eijs.
Mevrouw Van Eijs (D66):
Dank u wel, voorzitter. Ik heb geen moties, maar wel nog een kleine
bijdrage. Ik zou natuurlijk kunnen ingaan op alle punten die ik in mijn
eerste termijn heb ingebracht. Dat zal ik niet doen. Ik heb aangegeven wat
we daar graag willen zien. Soms is dat iets meer dan wat de Minister nu
aan stappen kan zetten.
Het is mijn laatste debat, dus ik zou graag iedereen willen bedanken voor
de samenwerking en de debatten, of het nou ging over de woningmarkt of
de volkshuisvesting; ik heb nog steeds geen goed woord gevonden dat
het midden daartussen houdt. Ik hoop dat we met z’n allen blijven
nadenken over de ordening van de woningmarkt of de volkshuisvesting,
want er liggen grote opgaven. Ik ben blij met de aandacht die er de
afgelopen jaren is gekomen voor wonen. Toen ik hier in Den Haag kwam,
was er zeer weinig aandacht voor wonen. Dat heeft mij altijd enorm
verbaasd. We hebben het vaak over arbeid, over zorg, maar wonen?
Iedereen woont, dus ik heb me er altijd over verbaasd dat dit in het begin
een beetje een ondergeschoven kindje was. Ik ben blij met de aandacht
nu, maar ik hoop wel dat de inhoud voorop blijft staan en dat we niet

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 517, nr. 72

66

alleen maar in slogans blijven hangen, met drie woorden die we
repeteren.
De voorzitter:
Ik dank u wel. Mevrouw Beckerman.
Mevrouw Beckerman (SP):
Bouwen, bouwen ... Sorry, voorzitter, ik kon het niet laten.
Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat huurders van Vestia jarenlang hebben geleden onder
financiële wantoestanden door het oud-bestuur;
verzoekt de regering mogelijkheden te verkennen om voor huurders van
huidige Vestia-woningen de prijs-kwaliteitverhouding te verbeteren door
de woningcorporaties die de huurwoningen overnemen, financieel te
ondersteunen bij ofwel extra onderhoud aan Vestia-woningen of het
bieden van huurverlaging aan de betreffende huurders,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door het lid Beckerman. Naar mij blijkt, wordt
de indiening ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 60 (35 517).
Mevrouw Beckerman (SP):
Mijn tweede motie gaat ook over Vestia.
Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat Vestia haar volkshuisvestelijke taken niet goed kan
uitvoeren en dat de huurders en gemeenten daar veel last van
ondervinden;
overwegende dat Aedes en de Minister afspraken op hoofdlijnen hebben
gemaakt voor een oplossing van de problemen bij Vestia met een voorstel
van leningruil en een splitsing van Vestia;
verzoekt het kabinet om ervoor te zorgen dat de oplossingsrichting
voortvarend wordt geïmplementeerd, en dat het kabinet daartoe onder
andere (maar niet uitsluitend) zorgt dat de leningruil fiscaal neutraal
verloopt voor Vestia en de andere corporaties die bij de leningruil zijn
betrokken;
verzoekt het kabinet tevens om in kaart te brengen of en op welke wijze
het kabinet zelf financieel bij kan dragen om deze langlopende ellende
voor Vestia en tienduizenden huurders voorgoed op te lossen, en de
Kamer op gepaste tijden over de voortgang te informeren,
en gaat over tot de orde van de dag.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 517, nr. 72

67

De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door het lid Beckerman. Naar mij blijkt, wordt
de indiening ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 61 (35 517).
Mevrouw Beckerman (SP):
Ik ben al door mijn tijd, dus ik laat het hierbij. Dank u wel.
De voorzitter:
Ik dank u wel. Dan ga ik door naar de heer Koerhuis. Gaat uw gang.
De heer Koerhuis (VVD):
Drie moties.
Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat er in de regio Noord-Holland-Noord veel gebouwd
moet worden;
constaterende dat het kabinet veel woondeals sluit;
overwegende dat de regio Noord-Holland-Noord vorig jaar al een
woondeal heeft aangeboden;
verzoekt de regering om de woondeal Noord-Holland-Noord te sluiten,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door de leden Koerhuis en Terpstra. Naar mij
blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 62 (35 517).
Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat huiseigenaren een boete kunnen krijgen voor het niet
aanvragen van een fysiek energielabel voor de verkoop van een huis;
constaterende dat door wachtlijsten huiseigenaren maandenlang moeten
wachten op een fysiek energielabel;
overwegende dat als de boete niet wordt geschrapt, huiseigenaren
maandenlang dubbele woonlasten moeten betalen;
overwegende dat vanaf 1 juli 2021 weer een digitaal energielabel kan
worden aangevraagd;
verzoekt de regering de boete voor het niet aanvragen van een fysiek
energielabel voor de verkoop van een huis op te schorten tot 1 juli 2021,
en gaat over tot de orde van de dag.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 517, nr. 72

68

De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door de leden Koerhuis en Terpstra. Naar mij
blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 63 (35 517).
Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat het Volkshuisvestingsfonds ook gericht is op grens- en
krimpregio’s;
constaterende dat een minimuminvestering van 10 miljoen euro en een
minimumaantal woningen van 250 is vereist in de conceptregeling;
overwegende dat dit aantal woningen te hoog is voor kleine gemeenten in
grens- en krimpregio’s;
verzoekt de regering in de definitieve regeling de minimuminvestering
van 10 miljoen euro en het minimumaantal woningen van 250 te verlagen,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door de leden Koerhuis en Dik-Faber. Naar mij
blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 64 (35 517).
Dan gaan we door naar de heer Smeulders.
De heer Smeulders (GroenLinks):
Dank u wel, voorzitter. Ook dank aan de Minister voor de beantwoording
van het hele pakket vragen. Ik vind het mooi om op Internationale
Vrouwendag twee moties in te dienen samen met vrouwen die de Tweede
Kamer gaan verlaten en waar ik de afgelopen jaren heel fijn mee heb
samengewerkt. Mevrouw Dik-Faber dient er dadelijk één in om het
nationaal isolatieprogramma toch nog dit jaar in gang te zetten, en ik heb
er één met mevrouw Van Eijs, die ik nu ga voorlezen.
Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat er nog steeds een tekort aan studentenwoningen is van
tienduizenden woningen en ook veel starters lastig een woning kunnen
vinden;
overwegende dat mede door de coronacrisis meer kantoor-, winkel- en
andere bedrijfsruimten leeg komen te staan en dat dit voor verloedering
kan zorgen en het geen efficiënt gebruik van kostbare ruimte is;
overwegende dat het voordeel van transformatie van bestaande panden is
dat er snel stappen kunnen worden gezet die bijdragen aan het terugbrengen van het woningtekort;
verzoekt de regering een nationaal transformatieplan op te stellen waarbij,
in samenwerking met gemeenten, corporaties en ontwikkelaars, de in

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 517, nr. 72

69

kaart gebrachte kansen worden omgezet in concrete plannen voor het
transformeren van kantoor-, winkel- en andere bedrijfsruimten naar
woningen, en de Kamer hierover spoedig te informeren,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door de leden Smeulders en Van Eijs. Naar mij
blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 65 (35 517).
De heer Smeulders (GroenLinks):
Misschien nog één opmerking om mijn pleidooi af te sluiten, namelijk
over de moties die het CDA net indiende. Ik heb eventjes de petitie erbij
gezocht. Het is een petitie van Huibert van Rossum. Hij staat op de
kandidatenlijst van het CDA voor deze Tweede Kamerverkiezingen, op plek
nummer 42. Hij zegt: geen windmolens in het Groene Hart, maar ook geen
beton. Er moeten geen woningen komen, want we moeten het landschap
beschermen. En interessant, ons unieke landschap moet een beschermde
status krijgen. Er is dus een CDA-kandidaat uit het Groene Hart die zegt:
wij moeten dit landschap gaan beschermen. En wat doet het CDA? Dat wil
woningen gaan bouwen in het Groene Hart en landschap in NoordHolland dat wel beschermd is door de provincie niet meer beschermen. Ik
vind dat raar.
De voorzitter:
Ik geef de heer Terpstra in ieder geval even de ruimte om daarop te
reageren. Als ik dat niet zou doen, zou dat niet terecht zijn richting de heer
Terpstra.
De heer Terpstra (CDA):
Het is natuurlijk niet zo dat het Groene Hart volgepland moet worden met
alleen maar beton, dus maakt u zich vooral geen zorgen, zeg ik tegen de
heer Smeulders. De heer Van Rossum en ik zitten uitstekend op één lijn.
De interne communicatie binnen het CDA is tiptop in orde, geen enkel
probleem. Het gaat over combinaties van wonen, natuur, groen en
waterberging. Dat zou de heer Smeulders toch moeten aanspreken. Dat
kan zeker op deze specifieke locatie.
De voorzitter:
Dank u wel. Ik gaf u ook even de tijd, omdat de moties dan tussendoor
gereproduceerd kunnen worden. De heer Smeulders was klaar, dus ik ga
door naar de heer Nijboer.
De heer Nijboer (PvdA):
Voorzitter. De Minister komt in de tweede termijn nog even terug op het
amendement over de huisjesmelkersboete. Ik ben graag bereid om dat
aan te passen, maar ik vind dat het in Nederland wel bestraft moet
worden als je de wet overtreedt. Ik ben graag bereid om daar een andere
vorm voor te vinden en ik hoop daar een meerderheid voor te krijgen.
Ik dank de Minister ook voor haar «oordeel Kamer» op ons amendement.
Wat zo’n werkbezoek in Den Haag toch teweeg kan brengen! Het helpt die
mensen echt een boel om handhavend op te kunnen treden tegen
misstanden.
Ik heb twee moties.
Motie
De Kamer,

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 517, nr. 72

70

gehoord de beraadslaging,
overwegende dat bij de voorgenomen huurbevriezing in de sociale sector
er een inverdieneffect optreedt op de uitgaven van de huurtoeslag van
enkele tientallen miljoenen;
verzoekt het kabinet de vrijgevallen middelen ten goede te laten komen
aan huurders,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door het lid Nijboer. Naar mij blijkt, wordt de
indiening ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 66 (35 517).
Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
overwegende dat het experimenteerartikel in de Woningwet ruimte biedt
voor innovatieve woonvormen;
verzoekt het kabinet de mogelijkheden van sociale huurkoop expliciet mee
te nemen als de te onderzoeken woonvorm,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door het lid Nijboer. Naar mij blijkt, wordt de
indiening ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 67 (35 517).
De heer Nijboer (PvdA):
Voorzitter. Tot slot rest mij mevrouw Van Eijs, mevrouw Dik-Faber en de
heer Van Otterloo hartelijk te danken voor de samenwerking en voor de
warme omgang in de commissie. Dit is mijn favoriete commissie
geworden. Dat komt ook door uw voorzitterschap, voorzitter. In het
bijzonder dank ik de voorzitter, die deze geweldige, genoeglijke en toch
ook scherpe debatten heeft geleid. Ik heb dit met veel plezier in de
afgelopen tijd met u allemaal gedaan.
Dank u wel.
De voorzitter:
Dank u wel. De heer Van Otterloo.
De heer Van Otterloo (50PLUS):
Dank u wel, voorzitter. Ik heb één motie en ik kom terug op een aangehouden motie. De eerste motie luidt als volgt.
Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 517, nr. 72

71

overwegende dat de doorstroom op de woningmarkt gestagneerd is, wat
zijn weerslag heeft op alle groepen woningzoekenden, zowel starters als
mensen die om kwalitatieve redenen een andere woning zoeken;
overwegende dat een goed en breed aanbod van seniorenhuisvesting een
lostrekkende werking kan hebben op de woningmarkt, aangezien veel
zelfstandig wonende senioren zouden willen doorstromen naar een
kleinere woning, maar er vaak geen of onvoldoende passend aanbod
beschikbaar is;
overwegende het feit dat er grote behoefte bestaat aan een grote variëteit
binnen de seniorenhuisvesting teneinde een voor velen aantrekkelijk
aanbod te scheppen;
verzoekt de regering integraal de regie te nemen en zo te coördineren dat
voor de diverse groepen woningzoekenden en evenredig verspreid over
het land voldoende geschikte en betaalbare woningen beschikbaar
komen,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door het lid Van Otterloo. Naar mij blijkt, wordt
de indiening ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 68 (35 517).
De heer Van Otterloo (50PLUS):
Ik wijs erop dat het dictum niet alleen gaat over seniorenhuisvesting,
maar juist ook over wat ik daarstraks «de optelling van alle woonvisies»
noemde. Er moet voor iedereen een goede en geschikte woning zijn.
Ten tweede de aangehouden motie. Ik heb het even nagekeken. Ik heb die
nu achttien weken aangehouden. De eerste motie die ik had, heb ik
achttien maanden aangehouden. Dat was tijdens het Klimaatakkoord. Het
lijkt me toch nuttig om die motie nu in te dienen en ik hoop dat die
oordeel Kamer kan krijgen. Als de Minister in de brief een betere
oplossing biedt, dan moet die betere oplossing natuurlijk altijd
beschikbaar kunnen zijn. Maar het feit blijft dat we met de stijgende
energielasten een probleem hebben geschapen voor mensen die in een
slecht geïsoleerde huurwoning zitten. Daar moet snel een oplossing voor
komen, dus vandaar dat ik die motie handhaaf.
Ik sluit af. Mijn dank gaat ook uit naar ... Nadat ik ben teruggekomen in de
Kamer, heb ik lang moeten wachten voordat ik in deze commissie het
woord kon voeren. Dat had met de interne portefeuilleverdeling te maken,
die zich op een natuurlijke wijze oploste. Dat leidde ertoe dat ik ook van
mijn kant met veel plezier met de collega’s hier heb samengewerkt.
Dank u wel.
De voorzitter:
Dank u wel. Welke motie was dat precies? Kunt u dat nog even
benoemen? Ik heb het over de motie die alsnog wordt ingediend. Het mag
dadelijk ook, hoor.
De heer Van Otterloo (50PLUS):
Dat betreft de motie die was opgesteld bij de vaststelling van de begrotingsstaten voor het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, gedateerd op 9 november. Dat was de motie met het dictum
«verzoekt de regering een huurverlaging voor slecht geïsoleerde
woningen op basis van het woningwaarderingssysteem door te voeren».
De voorzitter:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 517, nr. 72

72

Dank u wel, dan kunnen wij hem terugvinden. Dank u wel, u mag de
microfoon uitdoen. Mevrouw Dik-Faber, gaat uw gang.
Mevrouw Dik-Faber (ChristenUnie):
Voorzitter, dank u wel. Ik wil de Minister bedanken voor de beantwoording
van alle vragen. Ik heb nog twee moties die ik graag wil indienen.
Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat de krapte op de huizenmarkt ervoor zorgt dat woningzoekenden kunnen kiezen uit minder dan twee huizen;
constaterende dat starters weinig tot geen eigen geld hebben en daardoor
een sterk verminderde kans hebben om een winnend bod uit te brengen
op een koopwoning;
overwegende dat het verhogen van de maximale leenruimte van starters
volgens De Nederlandsche Bank een prijsopdrijvend effect heeft en hen
daardoor niet verder zal helpen;
overwegende dat we de kansen voor starters op de woningmarkt kunnen
vergroten door, vergelijkbaar met de spaarloonregeling van weleer, fiscaal
gunstig bouwsparen mogelijk te maken;
verzoekt de regering om de kosten en effecten van fiscaal gunstig
bouwsparen voor starters in kaart te brengen, en de Kamer hier zo snel
mogelijk over te informeren,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door de leden Dik-Faber en Terpstra. Naar mij
blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 69 (35 517).
Mevrouw Dik-Faber (ChristenUnie):
Dank u wel, voorzitter. Dit wordt dan misschien wel mijn laatste motie die
ik als Kamerlid ga indienen. Je weet het nooit; ik ben tot 30 maart
Kamerlid, maar het is waarschijnlijk mijn laatste debat en mijn laatste
motie. Ja, historisch.
Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat subsidieprogramma’s ten behoeve van de isolatie van
woningen ontzettend succesvol zijn;
overwegende dat isolatie een no-regretmaatregel is in de energietransitie,
die bovendien goed is voor het comfort van woningen en een lagere
energierekening én goed is voor het milieu;
overwegende dat de Kamer de motie-Segers/Klaver aangenomen heeft,
met daarin de oproep om een nationaal isolatieprogramma te starten;

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 517, nr. 72

73

verzoekt de regering om ervoor zorg te dragen dat elke gemeente een
energieloket krijgt waarbij mensen terechtkunnen met vragen omtrent de
isolatie van hun woning;
verzoekt de regering tevens om alsnog de motie-Segers/Klaver uit te
voeren en bij de Voorjaarsnota met een dekking te komen,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door de leden Dik-Faber en Smeulders. Naar
mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 70 (35 517).
Mevrouw Dik-Faber (ChristenUnie):
Voorzitter, dan wil ik tot slot al mijn collega’s heel hartelijk bedanken. We
zijn nog druk in de weer, dus ik heb helemaal niet het gevoel dat dit nu
een afscheid is of zo. We zijn nog Kamerlid tot 30 maart, maar
waarschijnlijk zullen we elkaar niet zo veel meer zien. Ik heb heel plezierig
samengewerkt met iedereen uit deze commissie, zowel binnen de coalitie
als buiten de coalitie, en uiteraard met de Minister, u als voorzitter en alle
ambtelijke ondersteuning. Dus heel veel dank. Ik hoop dat we nog een
paar mooie laatste amendementen en moties met elkaar kunnen
aannemen, zodat we een mooie wet krijgen.
Dank u wel.
De voorzitter:
Je weet natuurlijk maar nooit, hè. Voor hetzelfde geld zit hier straks
Minister Dik-Faber of Staatssecretaris Dik-Faber, die dan moties moet
gaan appreciëren. Dan begint ze weer met de eerste motie. Zo kan het ook
gaan. Ik schors even voor enkele momenten.
De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.
De voorzitter:
Ik heropen het wetgevingsoverleg en raak daarbij de flesopener met de
hamer; daar kwam ik net achter. Ik geef het woord aan de Minister voor de
appreciatie van de ingediende moties.
Minister Ollongren:
Voorzitter. Ik doe het in de volgorde van de sprekers. Ik moet ook nog iets
bij een tweetal amendementen zeggen, maar daar kom ik dan op als ik bij
degene ben die daarover een vraag heeft gesteld of die het amendement
heeft ingediend.
Ik begin bij de motie van de heer Terpstra. Dat is een onderzoeksmotie en
om die reden geef ik haar oordeel Kamer.
De voorzitter:
De motie op stuk nr. 57: oordeel Kamer.
Minister Ollongren:
Dan de tweede motie. In overleg treden wil ik natuurlijk graag doen, maar
dan mogen de heren mij er niet aan ophangen dat daar inderdaad
woningen worden gerealiseerd. Ik zei zelf al dat het wat mij betreft
onderwerp van gesprek is. In het vervolgoverleg zal ik dat er ook bij
betrekken. Ik zeg dus toe in overleg te treden en geef de motie daarom
oordeel Kamer. Maar er mogen geen rechten aan worden ontleend voor
het daadwerkelijk gaan bouwen daar, want de uitkomst van het overleg
staat natuurlijk niet vast.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 517, nr. 72

74

De voorzitter:
De motie op stuk nr. 58: onder de vermelding van de Minister dat er niet
direct iets vastgesteld moet worden, is het oordeel Kamer.
Minister Ollongren:
Dan ben ik bij de motie op stuk nr. 59. De provincie heeft gewoon de
vrijheid om dit te doen, dus om dat Bijzonder Provinciaal Landschap aan
te wijzen. Ik zie geen reden om daar van bovenaf in te grijpen. Die motie
moet ik dus ontraden.
De voorzitter:
De motie op stuk nr. 59: ontraden.
Minister Ollongren:
De motie op stuk nr. 60 is van mevrouw Beckerman. Nu sla ik mevrouw
Van Eijs over, en dat is eigenlijk niet de bedoeling, want zij had aardige en
ook belangrijke woorden over de toekomst en het belang van wonen. Dat
is hier natuurlijk preaching to the converted, want iedereen vindt dat hier,
mevrouw Van Eijs. Ik vind het wel heel fijn dat ze dat nog even heeft
benoemd; dank daarvoor.
Dan de motie op stuk nr. 60 van mevrouw Beckerman. Zoals ik het net
schetste, wil ik gewoon echt eerst die duurzame oplossing. Die is er nu,
maar die moet ook worden gerealiseerd. Dan gaan we de problematiek
bekijken en hoe die het best kan worden opgelost. Deze motie loopt daar
toch ietwat op vooruit, dus ik ontraad haar.
De voorzitter:
De motie op stuk nr. 60 wordt ontraden. Heel kort, mevrouw Beckerman,
want de appreciatie was duidelijk.
Mevrouw Beckerman (SP):
Excuses, ik praatte door u heen, voorzitter. Bij de motie op stuk nr. 57 zei
de Minister: als we het onderzoeken, dan is het wel oké. Als ik de motie
nou wijzig in «verzoekt de regering de mogelijkheden te onderzoeken»,
zou dat al helpen?
De voorzitter:
Het is niet de bedoeling dat we nu gaan onderhandelen over moties en
teksten, want anders kom ik in een oeverloos traject terecht. De Minister,
heel kort.
Minister Ollongren:
Mijn ontraden was niet zozeer gebaseerd op ... Er staat nu «verkennen».
Onderzoeken is dan wel een beetje hetzelfde. Maar het ging mij vooral
over de volgorde der dingen: eerst die duurzame oplossing, dan de
problematiek bekijken en dan kijken of er ook nog financiële ondersteuning bij nodig is. Ik wil dus graag die volgorde hanteren. Ik ontraad de
motie toch.
De voorzitter:
De motie op stuk nr. 60 wordt ontraden. We gaan naar de motie op stuk
nr. 61.
Minister Ollongren:
De motie op stuk nr. 61 is de motie van mevrouw Beckerman. Even kijken,
hoor. Ik moet even kijken of ik mevrouw Beckerman goed begrijp, maar ik
lees deze motie eigenlijk als een inspanningsverplichting. Dus ja, ik span
me er voor in dat die leningruil fiscaalneutraal zou kunnen verlopen, maar
ik kan dat niet garanderen. Misschien lukt dat niet. Dan moet ik op zoek
naar andere mogelijkheden om dat te doen. Dit vind ik dus meer een

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 517, nr. 72

75

inspanningsverplichting die de Kamer van mij zou kunnen vragen. Als ik
het zo mag lezen, dan zou ik het oordeel aan de Kamer kunnen laten.
De voorzitter:
De motie op stuk nr. 61: oordeel Kamer.
Minister Ollongren:
Dan ben ik bij de motie op stuk nr. 62 van de heer Koerhuis. Even kijken. O
ja, dit is de woondeal met Noord-Holland-Noord. Dat heeft de heer
Koerhuis al heel vaak gevraagd. Ik heb natuurlijk ook dingen gedaan,
mede daartoe aangemoedigd door de heer Koerhuis. Denk aan Alkmaar,
waar ze ook een mooie bijdrage uit de woningbouwimpuls hebben
gekregen. Het is dus niet een regio die onvoldoende in het vizier is,
integendeel. Maar ik ga nu niet nog een woondeal sluiten. Die motie moet
ik dus ontraden.
De voorzitter:
De motie op stuk nr. 62 wordt ontraden.
Minister Ollongren:
De motie op stuk nr. 63 verzoekt de regering het energielabel op te
schorten. Ik heb net betoogd dat dit niet nodig is omdat we de achterstanden kunnen inhalen omdat er meer energieadviseurs komen.
Daarnaast kunnen de energielabels redelijk snel worden gegeven en kan
de sector uit de voeten met de huidige manier waarop we daarmee
omgaan. Ik wil bovendien graag de prikkel voor verduurzamen houden. Ik
ontraad deze motie.
De voorzitter:
De motie op stuk nr. 63 wordt ontraden.
Minister Ollongren:
De motie op stuk nr. 64 is van de heer Koerhuis en mevrouw Dik-Faber. Ik
ben inderdaad voornemens om te kijken naar dat minimumaantal
woningen en ook naar de minimuminvestering. De motie roept ertoe op
om dat wat te verlagen. Ik ben bereid dat te doen en geef de motie graag
oordeel Kamer.
De voorzitter:
De motie op stuk nr. 64: oordeel Kamer.
Minister Ollongren:
De motie op stuk nr. 65 gaat over een nationaal transformatieplan. Ik heb
net gezegd: we doen heel mooie dingen met de transformatie. Er zit ook
nog wat in de pijplijn bij EZK. Dat doe ik allemaal heel graag. Maar om
daar nu boven op een nationaal transformatieplan op te stellen, vind ik
wel een beetje over ons graf heen regeren. Dit kabinet gaat dat niet doen
en gaat netjes afmaken wat we gemaakt hebben. Als de Kamer dat wil, zal
een volgend kabinet daarmee aan de slag moeten gaan.
De voorzitter:
De motie op stuk nr. 65 wordt daarmee ontraden.
Minister Ollongren:
Dan de motie op stuk nr. 66 van de heer Nijboer. Ik zei het al: er is
natuurlijk een discussie over. Ik zie dat inverdieneffect en zie ook de
effecten van de coronacrisis op de huurtoeslag. Dit gesprek moet binnen
de boezem van het kabinet worden gevoerd, namelijk door mij met de
collega van Financiën. Ik kan niet anders dan deze motie ontraden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 517, nr. 72

76

De voorzitter:
De motie op stuk nr. 66 wordt ontraden.
Minister Ollongren:
De motie op stuk nr. 67. Het werkt zo dat het initiatief van zo’n experiment
elders moet worden genomen. Als dat initiatief er is, kan je kijken wat je
ermee gaat doen, maar ik kan er niet op deze manier op sturen. Ik moet de
motie ontraden.
De voorzitter:
De motie op stuk nr. 66, pardon, 67 wordt ontraden. Ik moest even de
bladzij omslaan.
Minister Ollongren:
De twee amendementen doe ik nog aan het eind.
De motie op stuk nr. 68 van de heer Van Otterloo vraagt om integrale
regie, spreiding et cetera. Volgens mij doe ik dat al zo veel mogelijk en
heb ik ook al gezegd dat we het in kaart brengen en dat ik de Kamer
daarover informeer en rapporteer. Het wordt gemonitord. Dat doe ik al.
Als de heer Van Otterloo nog meer daarbovenop wil, is het ook weer aan
een nieuw kabinet om daar besluiten over te nemen. Dan moet ik de
motie toch ontraden.
De voorzitter:
Prima. De motie op stuk nr. 68: ontraden.
Minister Ollongren:
De motie op stuk nr. 69 gaat over bouwsparen. Hierover is een brief
gekomen. Ik heb hierover gezegd wat ik hierover heb gezegd: het kabinet
ziet daar niet heel veel toegevoegde waarde in. Deze motie moet ik
ontraden.
De voorzitter:
De motie op stuk nr. 69: ontraden.
Minister Ollongren:
De motie op stuk nr. 70 gaat over het nationaal isolatieprogramma. Dat is
ook weer aan een volgend kabinet. De motie moet ik dus ontraden. Ik
hoop wel dat er straks een nationaal isolatieprogramma komt, zeg ik erbij.
De voorzitter:
De motie op stuk nr. 70: ontraden.
Minister Ollongren:
Voorzitter. Dan heb ik nog twee punten bij een tweetal amendementen. De
heer Smeulders wilde nog een nadere toelichting hebben bij zijn
amendement op stuk nr. 33. De kern van de zaak is dat dit de toetsingsmogelijkheid voor reguliere contracten verlengt, maar voor tijdelijke
contracten inperkt. Dat is denk ik de toelichting die de heer Smeulders nog
wilde hebben.
Wat betreft het amendement op stuk nr. 36 van de heer Nijboer, dat gaat
over een overtreding zien als een economisch delict, zou ik hem het
volgende willen vragen. Ik heb echt nog nagedacht of dat nog hier is in te
passen. Als we straks een wettelijke mogelijkheid creëren om regels te
stellen aan die malafide verhuurders via de verhuurvergunning, vind ik
het passend om over deze sanctiemogelijkheden te praten. Ik zou de heer
Nijboer willen suggereren om dat dus niet in deze wet te doen, maar in de
volgende wet, die daarop ziet.
De voorzitter:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 517, nr. 72

77

Volgens mij wachten we ook nog op een appreciatie van de motie-Van
Otterloo, die eerder is aangehouden maar nu in stemming zal worden
gebracht. Deze ging over huurverlaging bij slecht geïsoleerde huizen.
Minister Ollongren:
Ik heb die motie hier niet voor me. Als die nu toch in stemming wordt
gebracht, moet ik die in deze fase ontraden.
De voorzitter:
Prima. Dan wordt deze motie ontraden.
De heer Koerhuis nog kort.
De heer Koerhuis (VVD):
Ik heb nog een opmerking over het amendement op stuk nr. 26 over
gegevensdeling. Dat is ontraden door de Minister. Ik heb dat even in
overweging genomen en trek het amendement in.
De voorzitter:
Het amendement-Koerhuis (stuk nr. 26) is ingetrokken.
Daarmee zijn wij aan het einde gekomen van dit wetgevingsoverleg. Er
zijn een aantal toezeggingen gedaan, maar daarvoor verwijs ik gemakshalve naar het verslag. Dat gaat onder andere om een toezegging aan de
heer Koerhuis.
Ik dank u allen voor de zeer plezierige samenwerking de afgelopen jaren,
want dit is voor mij waarschijnlijk ook het laatste overleg dat ik voorzit.
Dat heb ik met alle plezier gedaan. U was een heel plezierige commissie.
Tegen degenen die doorgaan zou ik willen zeggen: houd die sfeer een
beetje vast. Degenen die weggaan wens ik heel veel succes toe met hun
verdere carrière.
Dank u wel.
(Geroffel op de bankjes)
Sluiting 18.42 uur.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 517, nr. 72

78