Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2009–2010

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2201
Vragen van het lid Van Toorenburg (CDA) aan de staatssecretaris van
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, mw. Dijksma, over het bericht dat de
controle op de crèche de groei niet bijhoudt (ingezonden 22 januari 2010)
Antwoord van minister Rouvoet (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap)
(ontvangen 13 april 2010)
Vraag 1
Bent u bekend met het artikel «Controle op crèche houdt groei niet bij»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Kunt u bevestigen dat door de groei in de kinderopvang de controle en
handhaving op de kwaliteit van de kinderopvang achter de feiten aan loopt?
Kunt u aangeven wat de gevolgen van het gebrek aan capaciteit zijn nu in
2010 de taak van de GGD is uitgebreid door de invoering van de nieuwe
eisen voor gastouderopvang? Welke maatregelen neemt u om te zorgen dat
dit jaar geen capaciteitsproblemen gaan ontstaan?
Antwoord 2
Uit het onderzoek «Inspecteren is vooruitkijken» van de Inspectie van het
Onderwijs (IvhO) blijkt de groei van de kinderopvang de belangrijkste factor
te zijn, die van invloed is op het niet uitvoeren van alle verplichte inspecties.2 3 Dit betekent niet dat de controle of de handhaving van de kwaliteit
achter de feiten aanloopt. In de praktijk overlegt de gemeente met de GGD
om de GGD inspecties zo uit te voeren dat de kwaliteit van de kinderopvang
zo goed mogelijk wordt geborgd. Dat is vooral van belang bij een snelle groei
van de kinderopvang. De inspecties worden dan daar uitgevoerd waar het
risico op onvoldoende kwaliteit het hoogst is. In overleg met VNG en GGD
Nederland en de IvhO worden diverse maatregelen genomen om het toezicht
en de handhaving zo effectief en efficiënt mogelijk in te richten.

1
2
3

ah-tk-20092010-2201
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2010

Metro, 20 januari 2010.
Kamerstukken II, 2009–2010, 31 322, nr. 69.
in 2008 is 88 procent van alle verplichte inspecties nieuwe locaties uitgevoerd en is 75
procent van alle verplichte jaarlijks onderzoeken tijdig afgerond.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

1

De implementatie van de gewijzigde Wet Kinderopvang zorgt voor een
aanzienlijke uitbreiding van de taken van GGD-en en van gemeenten. Om
deze uitbreiding mogelijk te maken heeft het ministerie van OCW voor de
jaren 2010 en 2011 10 miljoen euro extra in het gemeentefonds beschikbaar
gesteld. Daarnaast zijn inhoudelijke afspraken gemaakt over de aanpak. In
2009 zijn daarover in een bestuurlijk overleg met de VNG, GGD Nederland en
de Inspectie van het Onderwijs al afspraken gemaakt. Afgesproken was dat
de richttijd voor een inspectie bij iedere gastouder op locatie één uur is.
Kinderopvang- en bso-locaties die een voldoende scoren op de kernpunten
van de inspectie in 2009 worden in 2010 niet geïnspecteerd. Ook worden bij
alle andere kinderopvang- en bso-locaties inspecties op basis van het
landelijk model voor risicogestuurd toezicht uitgevoerd. Dit betekent dat er op
de meest essentiële punten onaangekondigd wordt gecontroleerd.
In het bestuurlijk overleg van 7 april jl. heb ik hierover met de VNG, GGD
Nederland en de Inspectie nadere afspraken gemaakt. Geconstateerd is dat
het aantal gastouders op dit moment nog laag is, zeker in relatie tot het
verwachte aantal gastouders. Vervolgens is gesproken over de verschillende
wijzen waarop bij grote aantallen gastouders toezicht kan worden gehouden
wanneer in korte tijd zeer veel gastouders zich aanmelden voor inspectie.
Indien deze situatie zich eind juni voordoet, hebben de partijen zich aan het
volgende bestuurlijk gecommitteerd: de GGD toetst in 2010 in ieder geval alle
gastouders op Toetsingskader A, oftewel op VOG, diploma/certificaat,
EHBO-diploma en of de gastouder geen onder toezicht gestelde kinderen
heeft c.q. uit de ouderlijke macht is ontheven. Toetsing op de opvanglocatie
(deel B) zal vervolgens gespreid plaatsvinden over 2010 en 2011. Hierbij
wordt onder meer getoetst op de veiligheid en geschiktheid van de
opvanglocatie.
De VNG en GGD Nederland hebben bij de gekozen optie het voorbehoud
gemaakt dat in juni overeenstemming zal worden bereikt over de daarvoor
beschikbare middelen en de verdeling daarvan over verschillende gemeenten.
Hiertoe zullen voor het bestuurlijk overleg van juni scenario’s worden
voorbereid en uitgewisseld.
Vraag 3
Kunt u aangeven wat de reden is dat de GGD pas na een half jaar op
inspectiebezoek ging bij kinderopvang Ukkeltje? Zijn er richting de GGD in de
tussentijd signalen afgegeven door bijvoorbeeld ouders over de wantoestanden bij de opvang? Zo ja, waarom is dan niet eerder opgetreden?
Antwoord 3
De GGD Amsterdam heeft niet aan het eind van de daarvoor geldende
periode van drie maanden geïnspecteerd, omdat de inspectie dan in de
kerstvakantie zou vallen en dit een vertekend beeld zou geven van de situatie.
Daarom heeft de inspectie direct daarna plaats gevonden, namelijk drie en
een halve maand na de start van de exploitatie. In de eerste drie maanden
waren er bij de gemeente of de GGD geen klachten of signalen, die een
eerdere inspectie wenselijk maakten. De eerste klacht kwam op 7 januari
binnen, de dag voor de geplande GGD inspectie. Naar aanleiding van de
constateringen tijdens de inspectie van 8 januari en deze en andere klachten
besloot de GGD Amsterdam de aangekondigde inspectie van 8 januari aan te
vullen met een onaangekondigde inspectie op 14 januari jl..
Op 14 januari was de situatie bij het kinderdagverblijf zodanig dat de GGD
een schriftelijk bevel heeft uitgevaardigd, waarin de maatregelen zijn
opgenomen, waaraan het kinderdagverblijf moest voldoen. Kinderen mochten
niet worden opgevangen totdat deze maatregelen waren uitgevoerd. Het
stadsdeel heeft dit bevel bevestigd. De houder van het kinderdagverblijf heeft
vervolgens een advocaat ingeschakeld om voorlopige voorzieningen aan te
vragen. De rechter heeft deze voorlopige voorzieningen afgewezen. De
houder van het kinderdagverblijf heeft begin februari een aantal documenten
bij het stadsdeelkantoor ingeleverd om te bewijzen dat de zaken nu op orde
zijn. In diverse vervolgonderzoeken heeft de toezichthouder geconstateerd dat
nog steeds niet aan de voorwaarden is voldaan.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

2

Vraag 4
Kunt u aangeven wat de normale gang van zaken is ten aanzien van de
inspectie van nieuwe opvanglocaties? Is er een termijn waarbinnen deze
nieuwe locaties geïnspecteerd moeten worden? Zo nee, deelt u de mening
dat nieuwe opvanglocaties met voorrang geïnspecteerd moeten worden?
Antwoord 4
Tot 2010 ging het systeem binnen de Wet Kinderopvang uit van «onverwijlde
registratie» in het gemeentelijk register kinderopvang. Een houder die zich
meldde met een nieuwe locatie voor kinderopvang werd direct in het register
geregistreerd. Bepaald was dat er binnen 8 weken een «meldingsonderzoek»
werd uitgevoerd door de GGD. Indien dat onderzoek tekortkomingen aan het
licht bracht, kon de gemeente hierop handhaven en een exploitatieverbod
opleggen tot de tekortkomingen opgelost waren. Binnen 3 maanden na het
«meldingsonderzoek» volgde het «3-maanden onderzoek» van de GGD.
Indien hieruit tekortkomingen volgden, kon de gemeente handhaven.
Sinds 2010 is het systeem van «onverwijlde registratie» vervangen door een
aanvraagprocedure. Een houder die een kinderopvanglocatie of gastouderbureau wil starten en die derhalve wil laten registreren in het (landelijk) register
kinderopvang dient een aanvraag in tot registratie. De gemeente moet binnen
10 weken na deze aanvraag over deze aanvraag een formeel besluit nemen.
De GGD voert daartoe een inspectie uit en geeft de gemeente een advies tot
wel of niet opnemen in het register. De gemeente besluit op basis van dit
advies van de GGD. Registratie vindt pas plaats, nadat de gemeente een
positief besluit heeft genomen. Zonder besluit van de gemeente mag een
locatie niet in exploitatie genomen worden. Registratie in het register
kinderopvang is hiermee strenger geworden en aan voorwaarden verbonden
(in plaats van een toetsing achteraf zoals voorheen het geval was). Alleen
positief beoordeelde aanvragen komen nog in het register kinderopvang. Ook
hier geldt dat er na deze inspectie binnen 3 maanden een vervolgonderzoek
plaatsvindt. Op basis van de uitkomsten hiervan kan de gemeente overgaan
tot handhaving.
Vraag 5
Hoe vaak komt het voor dat onaangekondigd wordt geïnspecteerd door de
GGD? Deelt u de mening dat het zeer nuttig is onaangekondigde inspecties te
houden en noodzakelijk om een onverbloemde kijk te krijgen op de gebruikelijke gang van zaken bij een kinderopvanglocatie?
Antwoord 5
Ik ben het met u eens dat onaangekondigde inspecties een onverbloemde kijk
kunnen geven op de feitelijke gang van zaken in een kinderdagverblijf of
locatie voor buitenschoolse opvang. Het bespaart bovendien de houder tijd
omdat er geen papierwerk vooraf nodig is en er geen afspraak hoeft te
worden gemaakt. Onaangekondigde controle op kernzaken is een kenmerk
van het risicogestuurde toezicht op basis van een landelijk model zoals dit
door de GGD sinds september 2009 wordt gepraktiseerd. Het gaat dan vooral
om kinderdagverblijven of locaties voor buitenschoolse opvang die in het
vorige jaar voldeden aan de eisen. Ik heb geen zicht op de aantallen; dat kan
ook per jaar verschillen. Aangekondigde controles worden gehanteerd bij
kinderdagverblijven of locaties voor buitenschoolse opvang die nieuw zijn,
waar bij vorige controles verbeterpunten zijn afgesproken of waar om
praktische redenen het beter is om aangekondigd langs te komen. Dit laatste
is bijvoorbeeld van toepassing als de inspecteur er zeker van wil zijn dat het
locatiehoofd aanwezig is.
Vraag 6
Bent u van plan in overleg te treden met de gemeenten om vaker onaangekondigde inspecties te houden? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 6
Tot voor kort vonden onaangekondigde inspecties slechts mondjesmaat
plaats op eigen initiatief van een GGD. Met de invoering van risicogestuurd
toezicht vindt onaangekondigd toezicht systematisch plaats. Om die reden
vind ik het niet nodig met de gemeenten in overleg te treden om vaker
onaangekondigd te inspecteren.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

3