Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2019–2020

35 260 (R2131)

Goedkeuring van het op 2 juli 2018 te
Washington tot stand gekomen Verdrag tussen
de regering van het Koninkrijk der Nederlanden
en de regering van de Verenigde Staten van
Amerika inzake de totstandkoming van een
raamwerk voor samenwerking op het gebied van
defensieaangelegenheden, met bijlage
(Trb. 2018, 125 en Trb. 2019, 102)

Nr. 5

VERSLAG
Vastgesteld 25 september 2019
De vaste commissie voor Defensie, belast met het voorbereidend
onderzoek van dit voorstel van wet, heeft de eer als volgt verslag uit te
brengen. Onder het voorbehoud dat de hierin gestelde vragen en
gemaakte opmerkingen voldoende zullen zijn beantwoord, acht de
commissie de openbare behandeling van het voorstel van wet
genoegzaam voorbereid.
Inleiding
De leden van de CDA-fractie hebben met instemming kennisgenomen van
het wetsvoorstel. Zij spreken steun uit voor het Raamverdrag, dat
vooralsnog alleen voor het Europese deel van Nederland zal gelden.
De leden van de SP-fractie hebben het voorstel van Rijkswet met grote
belangstelling gelezen en zijn van mening dat een parlementaire
behandeling van deze Rijkswet belangrijk en noodzakelijk is, omdat vele
daaruit voortkomende vormen van militaire samenwerking met de VS
hieruit voortvloeien.
Algemeen
De leden van de CDA-fractie spreken de hoop uit dat het Raamverdrag
spoedig wordt uitgebreid tot Aruba, Curaçao, Sint Maarten en het
Caribische deel van Nederland. Zij roepen het kabinet op dit, in overleg
met de betrokken regeringen, te bevorderen.
De leden van de SP waren verheugd over de analyse in het advies van de
Raad van State dat het bij een juridisch bindend document gaat om «de
bewoordingen, de omstandigheden waaronder het »document»» is
gesloten en om de vraag of de staten een wilsovereenstemming hebben
geuit om aan de overeenkomst gebonden te zijn.» De Raad van State
adviseerde daarom aan een aantal voorwaarden te voldoen.

kst-35260-5
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2019

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 260 (R2131), nr. 5

1

In het nader rapport van de Minister van Buitenlandse Zaken, d.d. 12 juli
2019, bericht deze dat aan het advies van de Raad van State gevolg is
gegeven. De argumenten daarvoor zijn dat in de memorie van toelichting
in het artikel II en het artikel IX een nadere uitbreiding is gevoegd.
Waarom niet voor de overige artikelen, zo vragen de leden van de
SP-fractie?
Het Raamverdrag
De uitleg bij artikel II roept bij de leden van de SP-fractie de vraag op in
welke Memoranda of Understanding van de laatste decennia het geldende
Raamverdrag «expliciet is ingeroepen». Tevens vragen deze leden welk
beginsel de wenselijkheid van het opbrengen van het Raamverdrag bij
bilaterale Memoranda of Understanding een rol kan spelen en bij welke
niet, en wie dat bepaalt. Voorts vragen de leden van de SP-fractie op
welke wijze dat met het parlement wordt gedeeld.
Een aantal van de terreinen die in het Raamverdrag worden behandeld
zijn al aan de orde geweest in de vragenronde van 29 oktober 2018. De
antwoorden van de regering (Kamerstuk 35 000 X, nr. 34) verwezen naar
de toen nog te verwachten memorie van toelichting of bleven uiterst
vaag. Zowel de vaagheden als de onduidelijkheden en tegenstrijdigheden
in de verkregen antwoorden toentertijd en in de memorie van toelichting
nu, vereisen naar het oordeel van de leden van de SP-fractie nadere
uitleg. Kan de regering die uitleg geven?
De leden van de SP-fractie worden overvallen door vele vragen die door
het Rijkswetsvoorstel worden opgeroepen. Slechts enkele daarvan zullen
deze leden, vooruitlopend op de plenaire behandeling van het voorstel, nu
voorleggen. De vragen zijn ontleend aan diverse passages van de
memorie van toelichting.
Waarom zou Nederland Raamverdrag afsluiten als er geen verplichtingen
uit voortvloeien, zoals bij artikel 1 wordt uitgelegd («Het legt geen
verplichtingen op aan de partijen om samenwerking op deze gebieden
daadwerkelijk aan te gaan en uit te voeren.»)? Als het Raamverdrag geen
verplichtingen tot gevolg heeft, wat dan wel?
Zijn er, ondanks de onwaarschijnlijkheid van Nederlandse behoefte aan
soortgelijke faciliteiten in de VS, toch regels afgesproken hierover? Zo
nee, waarom niet?
Wat zijn de aarzelingen van de regeringen van Curaçao en andere
Caribische eilandregeringen die tot het Koninkrijk der Nederlanden
behoren?
Wat zijn, gelet op artikel VI, de definities van «operaties, tijden van nood
en actieve vijandelijkheden», waarbij de leden van de SP-fractie opmerken
dat deze niet juridisch zijn afgebakend?
Welke regels van intellectueel eigendom worden toegepast over informatie die gegenereerd wordt buiten de Memoranda of Understanding (zie
artikel IV)? Wat betekent die afspraak voor het intellectueel eigendom van
Nederlandse eigenaars? Betreft het alle goederen of vooral militaire
goederen?
Kan de regering, zo vragen de leden van de SP-fractie, een nieuwe
memorie van toelichting opstellen, een die veel meer inzicht geeft in de
overeenkomsten met de VS om althans aan een minimale eis van
transparantie te kunnen voldoen?
De voorzitter van de commissie,
Aukje de Vries
De adjunct-griffier van de commissie,
Mittendorff

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 260 (R2131), nr. 5

2