Rijksinstituut voor Volksgezondheid
en Milieu
Ministerie van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport

Bereikbaarheidsanalyse SEH’s 2016
Analyse gevoelige ziekenhuizen

A. van Leeuwenhoeklaan 9
3721 N1A Bilthoven
t1BIthovefl

3O276683

T 030 274 91 11

Deze brief bevat een erratum na pagina 9. Dit erratum heeft
betrekking op tabel 2 op pagina 5 van het verslag en kaart 2 op
pagina 6.

Datum
10 maart 2016

Inleiding
In juni 2015 heeft het RIVM bereikbaarheidsanalyses gepubliceerd van de
spoedeisende hulpafdelingen (SEH’s) en locaties waar acute verloskunde
wordt aangeboden’. Die analyses waren gebaseerd op een inventarisatie
van SEH’s en locaties waar acute verloskunde wordt aangeboden met
peilmoment september 2014. Uit de inventarisatie volgde dat er 91
ziekenhuizen waren met een 24/7-uurs SEH en 84 ziekenhuislocaties met
aanbod van acute verloskunde. De bereikbaarheidsanalyses maakten
gebruik van het rijtijdenmodel voor de spoedeisende ambulancezorg uit
2013. Begin 2016 heeft het RIVM een nieuwe versie van het
rijtijdenmodel in gebruik genomen. Het nieuwe model resulteert in
andere rijtijden dan het 2013-model. Met het nieuwe model zijn de
bereikbaarheidsanalyses van SEH’s en van acute verloskunde opnieuw
uitgevoerd. Dit verslag geeft de resultaten van de analyses.

Kenmerk
031/2016V&ZJAvB/G]K/tv

Behandeld door
Ir. Gi. Kommer

onderzoeker afdeling KZG
T 030

-

274 2927

geeftjan.kommer@rivm.nl

De analyse is in twee chronologische stappen uitgewerkt. In de eerste
stap is het effect van de verandering in het zorgaanbod in 2015 op de
bereikbaarheid van de SEH’s en acute verloskunde beschreven. De
tweede stap laat het effect van het nieuwe rijtijdenmodel zien dat begin
2016 in gebruik is genomen.
Veranderingen in ziekenhuislocaties
In de nieuwe bereikbaarheidsanalyses is uitgegaan van de inventarisatie
van september 2014, aangevuld met kennis over ziekenhuislocaties die
zijn opgeheven in verband met fusies of concentratie van het
zorgaanbod. Er is niet opnieuw getoetst of ziekenhuizen aan de criteria
voldoen van de basisfunctionaliteit van SEH’s en van acute verloskunde,
zoals gehanteerd in het rapport van juni 2015. De veranderingen in 2015
zijn de volgende.
1. Met betrekking tot SEH’s:
Bij de fusie van de ziekenhuizen in Roosendaal en Bergen op
Zoom is de spoedeisende hulp in Bergen op Zoom geconcentreerd,
de SEH in Roosendaal is gesloten. In Den Haag is de spoedeisende
hulp van de Haga ziekenhuizen geconcentreerd op de locatie
Leyweg, de SEH op de locatie Sportlaan is gesloten.

RIVM Rapport 2015-0077. Beschikbaarheid, specialisatie en bereikbaarheid van Spoedeisende hulp in
Nederland: Analyse gevoelige ziekenhuizen. Juni 2015

Pagina 1 van 10

Bereikbaarheidsanalyse SEH’s 2016
Analyse gevoelige ziekenhuizen

2. Met betrekking tot acute verloskunde: De fusie van de
ziekenhuizen van Bergen op Zoom en Roosendaal heeft ook tot
gevolg dat acute verloskunde is geconcentreerd in Bergen op
Zoom. Op de locatie Roosendaal wordt geen acute verloskunde
meer aangeboden. Het aanbod van Ziekenhuisgroep Twente
(ZGT), met locaties in Hengelo en Almelo, is geconcentreerd in
Almelo; in Hengelo wordt geen acute verloskunde meer
aangeboden. Het Slotervaart ziekenhuis in Amsterdam biedt geen
acute verloskunde meer aan. In Den Haag is acute verloskunde
van de Haga ziekenhuizen verplaatst van de locatie Sportlaan naar
de locatie Leyweg.
In de nieuwe analyses wordt uitgegaan van 89 SEH’s met 24/7-uurs
openingstijden en 81 ziekenhuislocaties met aanbod van acute
verloskunde. De bereikbaarheidsanalyse rekent met 205 standplaatsen in
de ambulancezorg waarvandaan 24/7-uurs paraatheid wordt
aangeboden.
Nieuw njtijdenm ode!
In de periode 1 juli 2014 tot en met 30 juni 2015 heeft het RIVM nieuwe
metingen van ambulancesnelheden laten uitvoeren. Hierbij zijn snelheden
in heel Nederland gemeten. Uit de meetgegevens zijn gemiddelde
snelheden bepaald. Er worden 11 wegtypes gehanteerd, er is onderscheid
gemaakt naar regio en tijdstip op de dag en er is rekening gehouden met
verschillen tussen binnen en buiten de bebouwde kom. De nieuwe
gemiddelde snelheden zijn gebruikt in een routeplanner die toegesneden
is op hulpdiensten. In deze routeplanner kan bijvoorbeeld gebruik worden
gemaakt van busbanen die afgesloten zijn voor normaal
personenautoverkeer. Ook zijn afritten van snelwegen specifiek voor
hulpdiensten opgenomen in de wegenkaart van de routeplanner.

Voor de meeste wegtypes zijn de nieuwe gemiddelde snelheden iets lager
dan die volgens het vorige model uit 2013. De lagere snelheden leiden tot
langere rijtijden. Het verschil tussen de twee modellen is geïllustreerd in
kaart 1. De kaart toont het verschil in rijtijden tussen het 2013-model en
het nieuwe model, vanaf de 205 standplaatsen die in de SEH
bereikbaarheidsanalyse zijn gehanteerd. In de meeste gebieden in
Nederland is het nieuwe rijtijdenmodel één tot twee minuten langzamer
dan de vorige versie. De oorzaak van de lagere snelheden is door het
RIVM niet in detail onderzocht maar er zijn aanwijzingen dat de lagere
snelheden verband hebben met de toename van de verkeersdrukte in de
afgelopen jaren. Er zijn ook gebieden waarin het 2016-model sneller is
dan het 2013-model. De belangrijkste verklaring hiervoor ligt in een
verbetering van de infrastructuur (wegen).

Datum

10 maart 2016

031/2016v&Z/AvB/GJK/tv
Pagina 2 van 10

Bereikbaarheidsanalyse SEH’s 2016
Analyse gevoelige ziekenhuizen

Kaart 1; Vergelijking tussen rijtijden vanaf dichtstbijzijnde
ambulancestandpiaats: verschil tussen het 2016- en 201 3-rijtijdenm ode!.

Verschil in minuten
6- 7 sneller
4- 6 sneller
2-4 sneller
o 2 sneller
geen verschil
o 2 langzamer
L 2-4 langzamer
4-6 langzamer
6 7 langzamer
-

-

-

Datum
0 maart 2016
031/2016 v&z/AvB/GJK/tv
Pagina 3 van 10

Bereïkbaarheidsanalyse SEH’s 2016
Analyse gevoelige ziekenhuizen

Bereikbaarheidsanalyse SEH
In een eerste stap zijn de veranderingen in het zorgaanbod in 2015
doorgerekend met het 2013-rijtijdenmodel. Dit is hetzelfde model als is
gehanteerd in de bereikbaarheidsanalyse van 2015. In deze stap is
uitgegaan van 89 locaties met een 24/7-uurs SEH. Door de sluiting van
de SEH in Roosendaal wordt het Bravis ziekenhuis in Bergen op Zoom
gevoelig. Het aantal mensen dat niet binnen 45 minuten naar een SEH
kan worden gebracht verandert niet.
In de tweede stap wordt in de bereikbaarheidsanalyse het nieuwe
rijtijdenmodel gehanteerd. Uit de analyse blijkt dat er 33.300 inwoners
van Nederland niet binnen 45 minuten in een SEH kunnen worden
gebracht, zie tabel 1. Dit is 9.000 meer dan in de 2015-analyse. De 9.000
inwoners liggen verspreid over Nederland. Het betreft inwoners van de
Waddeneilanden en de gemeenten Baarle-Nassau, Korendijk, Sluis,
Steenwijkerland en De Marne. De toename ten opzichte van de 2015analyse wordt verklaard door het feit dat het 2016-rijtijdenmodel langere
rijtijden geeft dan het 2013-model.
Tabel 1: Aantal inwoners buiten de 45 minuten norm in de
bereikbaarh eidsanalyse voor SEH’s.
Gemeente
201 5-analyse
Texel
13.700
Baarle-Nassau
100
Terschelling
4.800
Ameland
3.500
Korendijk
Sluis
Vlieland
1.100
Schiermonnikoog
900
Steenwijkerland
De Marne
200
Totaal
24.300

201 6-analyse
13.700
5.600
4.800
3.500
2.000
1.300
1.100
900
200
200
33.300

In de nieuwe analyse zijn er twaalf gevoelige ziekenhuizen, zie tabel 2 en
kaart 2. Naast het Bravis ziekenhuis in Bergen op Zoom, dat gevoelig is
geworden door de sluiting van Roosendaal, zijn er nog twee ziekenhuizen
gevoelig geworden. Dat zijn het ziekenhuis Rivierenland in Tiel en het
Amphia ziekenhuis in Breda, locatie Molengracht. Beide ziekenhuizen zijn
gevoelig geworden als gevolg van de langere rijtijden van het
rijtijdenmodel.
Het aantal inwoners waarvoor de ziekenhuizen gevoelig zijn is ten
opzichte van 2015 toegenomen. Reden hiervan is het feit dat het nieuwe
rijtijdenmodel op een groot aantal trajecten langere rijtijden heeft dan
het 2013-model. Opvallend is de toename van het aantal inwoners
waarvoor het Gemini-ziekenhuis in Den Helder gevoelig is geworden. Dit
wordt veroorzaakt door het feit dat met gebruik van het nieuwe
rijtijdenmodel vrijwel alle inwoners van de gemeente Den Helder net niet
meer binnen 45 minuten naar de SEH in Alkmaar kunnen worden
gebracht. In de vorige analyse, met een sneller rijtijdenmodel, kon dat

Datum
10 maart2016
031/2016v&Z/AVB/G]K/tv
Pagina 4van 10

Bereikbaarheidsanalyse SEH’s 2016
Analyse gevoelige ziekenhuizen

wel. Het verschil in totale ritduur is enkele minuten, maar daarmee wordt
het Gemini-ziekenhuis nu voor een veel groter aantal inwoners gevoelig.

Tabel 2: Gevoelige ziekenhuizen in de bereikbaarheidsanalyse voor
SEH’s.
Aantal
Aantal
Plaats
Organisatie
inwoners in de inwoners in de
2015-analyse
2016-analyse
47.800
51.900
ZorgSaam Zeeuws-Vlaanderen Terneuzen
500
38.100
Den Helder
MCA Gemini Groep
25.100
26.900
Van Weel-Bethesda Ziekenhuis Dirksland
18.600
niet gevoelig
Bergen op
Bravis ziekenhuis
Zoom
14.600
11.700
Admiraal De Ruyter Ziekenhuis Goes
13.000
10.600
Leeuwarden
Zorgpaftners Friesland
6.200
4.900
Sneek
Antonius Zorggroep
2.900
niet gevoelig
Breda
Amphia ziekenhuis
(Moleng racht)
2.700
1.800
Winterswijk
Streekziekenhuis Kon. Beatrix
2.400
2.400
Winschoten
Ommelander Ziekenhuisgroep
1.700
niet gevoelig
Tiel
Ziekenhuis Rivierenland
300
200
Meppel
Zorgcombinatie Noorderboog

Datum
10 maart 2016
Kenmerk
031/2016V8&Z/AVB/G]K/tv
Pagina 5 van 10

Bereikbaarheidsanalyse SEH’s 2016

Analyse gevoelige ziekenhuizen

Kaart 2: Bereikbaarheid van 89 SEH’s met 24/7 uurs openstelling en de
locaties van gevoelige ziekenhuizen, uitgaande van 205 standplaatsen in
de ambulancezorg en het 2016-rijtifdenmodel.

Reistijd in minuten

— <15

15-30
30 45
45-60
60 90
>90
-

—

-

ambulancestandplaats (205)
SEH 24/7 geopend (89)
Â

gevoelige ziekenhuizen (12)

*

____

S
S

II
.5

t

Datum

10 maart 2016

Kenmerk

031/2016 V&Z/AvB/G]K/tv
Pagina 6 van 10

Bereikbaarheidsanalyse SEH’s 2016

Analyse gevoelige ziekenhuizen

Bereikbaarheidsanalyse acute verloskunde 2016
In een eerste stap zijn de veranderingen in het zorgaanbod in 2015
doorgerekend met het 2013-rijtijdenmodel. Dit is hetzelfde model als is
gehanteerd in de bereîkbaarheidsanalyse van 2015. In deze stap is
uitgegaan van 81 ziekenhuislocaties met aanbod van acute verloskunde.
Door de sluiting van de acute verloskunde in Roosendaal wordt het Bravis
ziekenhuis in Bergen op Zoom gevoelig. Het aantal mensen dat niet
binnen 45 minuten naar een locatie met acute verloskunde kan worden
gebracht verandert niet.
In de tweede stap wordt in de bereikbaarheidsanalyse het nieuwe
rijtijdenmodel gehanteerd. Uit de analyse blijkt dat er 33.600 inwoners
van Nederland niet binnen 45 minuten in een locatie voor acute
verloskunde kunnen worden gebracht, zie tabel 3. Dit is 9.000 meer dan
in de 2015-analyse. De 9.000 inwoners liggen verspreid over Nederland.
Het betreft inwoners van de Waddeneilanden en de gemeenten Baarle
Nassau, Korendijk, Sluis, Steenwijkerland en De Marne. De toename ten
opzichte van de 2015-analyse wordt verklaard door de langere rijtijden
van het nieuwe rijtijdenmodel.
Tabel 3: Aantal inwoners buiten de 45 minuten norm in de
bereikbaarheidsanalyse voor acute verloskunde.
201 5-analyse
201 6-analyse
Gemeente
13.700
13.700
Texel
5.600
100
Baarle-Nassau
4.800
4.800
Terschelling
3.500
3.500
Ameland
2.000
Korendijk
1.300
Sluis
1.100
1.100
Vlieland
900
900
Schiermonnikoog
600
Steenwijkerland
200
200
De Marne
33.600*
24.300
Totaal
Noot: door afronding van de cijfers verschilt het totaal van de som van de rijen.
In de nieuwe analyse zijn er dertien gevoelige ziekenhuizen voor acute
verloskunde, zie tabel 4. Dit zijn er drie meer dan in de 2015-analyse. De
drie nieuwe gevoelige ziekenhuizen met acute verloskunde zijn het Bravis
ziekenhuis in Bergen op Zoom, het Amphia ziekenhuis in Breda, locatie
Langendijk, en het ziekenhuis Rivierenland in Tiel. Het aantal inwoners
waarvoor de ziekenhuizen gevoelig zijn, is ten opzichte van 2015
toegenomen. Reden hiervan is het feit dat het nieuwe rijtijdenmodel op
een groot aantal trajecten langere rijtijden heeft dan het 2013-model.
Ook bij acute verloskunde is er een grote toename van het aantal
inwoners waarvoor het Gemini-ziekenhuis in Den Helder gevoelig is
geworden. en verklaring hiervoor is gegeven bij de toelichting van de
SEH-bereikbaarheidsanalyse.

Datum
10 maart 2016
Kenmerk
031/20 16 V&Z/AvBJG]K/tv
Pagina 7 van 10

Bereikbaarheidsanalyse SEHs 2016
Analyse gevoelige ziekenhuizen
Tabel 4: Gevoelige ziekenhuizen acute verloskunde in de 2015- en in de
2016-analyse.
Organisatie
Plaats
Aantal
Aantal
inwoners in de inwoners in de
2015-analyse
2016-analyse
ZorgSaam Zeeuws-Vlaanderen
Terneuzen
47.800
51.900
MCA Gemini Groep
Den Helder
500
38.100
Van Weel-Bethesda Ziekenhuis
Dirksland
25.100
26.900
Bravis ziekenhuis
Bergen op
niet gevoelig
18.600
Zoom
Admiraal De Ruyter Ziekenhuis
Zorgpartners Friesland
Ommelander Ziekenhuisgroep
Antonius Zorggroep
De Tjongerschans
Isala Klinieken
Amphia ziekenhuis, locatie
Langendijk
Streekziekenhuis Koningin Beatrix

Goes
Leeuwarden
Winschoten
Sneek
Heerenveen
Zwolle
Breda

11.700
10.600
4.600
4.900
3.600
1.400
niet gevoelig

14.600
13.000
11.200
6.200
5.900
5.500
2.900

Winterswijk

1.800

2.700

Ziekenhuis Rivierenland

Tiel

niet gevoelig

1.700

Datum
10 maart 2016
Kenmerk
031/2016 V&Z/AvB/G]K/tv
Pagina 8 van 10

Bereikbaarheidsanalyse SEH ‘s 2016
Analyse gevoelige ziekenhuizen

Kaart 3: Bereikbaarheid van 81 ziekenhuizen met specialistische functie
acute verloskunde en de locaties van gevoelige ziekenhuizen, uitgaande
van 205 standplaatsen in de ambulancezorg en het 2016-rijtijdenmodel.

Reistijd in minuten
>15
15-30
30-45
45-60
L
1 60-90
W >90
ambulancestandpiaats (205)
£

/ :

gevoelige locaties acute
verloskunde (13)

1* .**\?_J=

ziekenhuizen met
specialistische functie
acute verloskunde (81),.._/.

L—J

4.• :

.

b.

S
t

S

Datum
10 maart 2016
ken merk

031/2016 V&Z/AvB/GJK/tv
Pagina 9 van 10

Bereikbaarheidsanalyse SEHs 2016
Analyse gevoelige ziekenhuizen
Datum
10 maart 2016
Kenmerk

Erratum
Bereikbaarheidsanalyse SEH’s 2016
Analyse gevoelige ziekenhuizen
Door een verkeerde interpretatie van informatie over de veranderingen in
het zorgaanbod is ten onrechte er van uitgegaan dat de SEH in
Roosendaal in 2015 is gesloten. De verandering van zorgaanbod van het
Bravis ziekenhuis in Roosendaal heeft zich beperkt tot het aanbod acute
verloskunde, welke is geconcentreerd in de locatie in Bergen op Zoom.
Voor de bereikbaarheidsanalyse voor SEH’s heeft dit als gevolg dat het
Bravis ziekenhuis in Bergen op Zoom en het Amhpia ziekenhuis (locatie
Molengracht) in Breda niet gevoelig zijn en uit tabel 2 op pagina 5 van
het verslag vervallen. Hierdoor verandert ook kaart 2 op pagina 6, de
nieuwe kaart is weergegeven in kaart 4. Het aantal inwoners buiten de 45
minuten norm in tabel 1 verandert niet.
Kaart 4: Bereikbaarheid van 90 SEH’s met 24/7 uurs openstelling en de
locaties van gevoelige ziekenhuizen, uitgaande van 205 standplaatsen in
de ambulancezorg en het 2016-rijtijdenmodel.

Reistijd in minuten

— <15

15-30
30-45
45-60
60-90
W >90
ambulancestandpiaats (205)
SEH 2417 geopend (90)
gevoelige ziekenhuizen (10)

1

t

•

,I’•—•

•%\

-

•__

•..

S

•:

_;_‘

.‘

•.

De resultaten van de bereikbaarheidsanalyse acute verloskunde 2016
blijven onveranderd.

031/2016 V&Z/AvB/G]K/tv
Pagina 10 van 10