ATR

Adviescollege
toetsing regeldruk

Retouradres Postbus 16228 2500 BE Den Haag

Aan de minister van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties
De heer drs. R. Knops
Postbus 20011
2500 EA DEN HAAG

ATR, Adviescollege
toetsing regeldruk
Rijnstraat 50
2515 XP Den Haag
Postbus 16228
2500 BE Den Haag

Onze referentie

MvH/RvZ/RS/bs/ATR0790/2020-U007

Uw referentie

T 070 310 86 66
E 10100/atr-regeldruk.n1
www.atr-regeldruk.n1

Datum 22 januari 2020
Betreft Wijziging Wet BRP en Wet basisadministraties persoonsgegevens BES

Geachte heer Knops,
Op 19 december 2019 heeft het ministerie van BZK de voorgenomen wijziging van de Wet
basisregistratie personen en van de Wet basisadministraties persoonsgegevens BES aan
het Adviescollege toetsing regeldruk (ATR) aangeboden voor toetsing.
De Wet basisregistratie personen (Wet BRP) is op 6 januari 2014 in werking getreden. Naar
aanleiding van de eerste technische tussenevaluatie van de wet is een aantal punten naar
voren gekomen die aanleiding geven tot aanpassing van de wet. Daarnaast zijn er enkele
actuele ontwikkelingen die wijziging van de wet noodzakelijk maken. Het gaat hierbij
bijvoorbeeld om aanscherping van de verplichting voor gemeenten tot het ambtshalve
opnemen van een briefadres van een in Nederland verblijvende persoon indien het woonadres ontbreekt en betrokkene zeif geen briefadres heeft opgegeven.
De voornaamste inhoudelijke wijzigingen die het onderhavige wetsvoorstel regelt zijn:
1. Aanpassing van de regels met betrekking tot verschijningsplicht (bij de gemeente) bij
aangifte van vertrek naar het buitenland.
2.
De verplichting voor gemeenten tot ambtshalve opneming van een briefadres van een
in Nederland verblijvende persoon indien het woonadres ontbreekt en geen aangifte
wordt gedaan van een briefadres door de betrokkene.
3. De uitbreiding van de registratie levenloos geboren kinderen en registratie van
kinderen die zijn overleden zonder zeif ingeschreven to zijn.
4. De uitbreiding van verstrekking van gegevens uit de BRP naar autoriteiten in het
Caribische deel van het Koninkrijk.
5. Het opnemen van een experimenteerbepaling in de wet.
Naast de hiervoor genoemde inhoudelijke wijzigingen bevat het wetsvoorstel enkele
tekstuele aanpassingen, aanpassingen van meer technische aard en verduidelijkingen van
reeds bestaande bepalingen in de wet.

Pagina 1 van 5

Toetsingskader
ATR beoordeelt de gevolgen voor de regeldruk aan de hand van het volgende toetsingskader:
Nuloptie (nut en noodzaak): is er een taak voor de overheid en is wetgeving het meest
1.
aangewezen instrument?
2. Zijn er minder belastende alternatieven mogelijk?
3. Is gekozen voor een uitvoeringswijze die werkbaar is voor de doelgroepen die de
wetgeving moeten naleven?
4.
Zijn de gevolgen voor de regeldruk volledig en juist in beeld gebracht?
Advies over de BRP
Met onderstaand advies gaat ATR in op de voorgenomen wijzigingen in het onderhavige
wetsvoorstel. In 2019 heeft het college op uw verzoek onderzoek verricht naar en advies
uitgebracht over de regeldrukontwikkeling als gevolg van de BRP.1 Het advies van ATR is
uitgebracht ten behoeve van de beleidsdoorlichting van begrotingsartikel 6.5 (BRP en Reisdocumenten). Diverse aandachtspunten uit dat advies kunnen naar het oordeel van ATR
bijdragen aan een lastenluwere en meer werkbare toepassing van de BRP. De toelichting
bij het onderhavig wetsvoorstel meldt dat onder andere met de nieuw op te nemen experimenteerbepaling invulling gegeven kan worden aan adviespunten uit het ATR-advies.
Recent is duidelijk geworden dat de beleidsdoorlichting voor 1 maart 2020 aan de Tweede
Kamer zal worden aangeboden.2 Volgens de memorie van toelichting bij het onderhavig
wetsvoorstel zal in de beleidsdoorlichting ook een reactie zijn opgenomen op het advies
van ATR uit 2019. Derhalve zal het college de aandachtspunten uit het advies uit 2019 niet
herhalen in het advies over de nu voorliggende aanpassing van de Wet BRP en de Wet
basisadministraties persoonsgegevens BES. Bij toekomstige wijzigingen van de (Wet) BRP
zal het college nagaan hoe opvolging is gegeven aan deze adviespunten.
1. Nut en noodzaak
De toelichting bij het wetsvoorstel bevat een duidelijke uitwerking van nut en noodzaak
van de afzonderlijke wijzigingen. Het college ziet aanleiding voor een adviespunt ten
aanzien van de onderbouwing van nut en noodzaak bij een van de wijzigingen.
Verolichting ambtshalve oonemino briefadres
Het wetsvoorstel regelt de verplichting voor het college van B&W om een briefadres op te
nemen van een in Nederland verblijvende persoon indien het woonadres ontbreekt en
betrokkenen zelf briefadres heeft doorgegeven. Deze bepaling uit het voorstel betekent
een wijziging van hetgeen nu in de wet is opgenomen. De huidige bepaling is als een
bevoegdheid (en niet als verplichting) voor het college van B&W opgenomen in de wet.
Diverse gemeenten interpreteren de huidige formulering van de bepaling zodanig dat zij
vooralsnog geen verplichting zien een briefadres te verstrekken.
De toelichting bij het wetsvoorstel maakt duidelijk dat in de afgelopen jaren reeds in
verschillende circulaires is gewezen "op de bedoeling van de wet en het belang van
inschrijving van deze groep personen, zowel voor de betrokkenen zelf als voor een goede
bijhouding van de basisregistratie". In de circulaires is de huidige bepaling in de wet telkens
uitgelegd als een verplichting.

1 httos://www.atr-reaeldruk.nl/reaeldrukvermindering-basisregistratie-personen-bra/

2 httos://www.riiksoverheid.nl/documenten/kamerstukken/2019/12/19/uitstelbericht-overbeleidsdoorlichtina-artikel-65

Pagina 2 van 5

Het voorgaande roept de vraag op wat het feitelijke effect zal zijn van de voorgenomen
wijziging van de wet. De wetgever heeft meermaals duidelijk gemaakt dat de huidige
bepaling al als een verplichting moet worden uitgelegd. De verstrekking van een briefadres
is voor de betrokkene van groot belang, onder andere om aanspraak te kunnen maken op
faciliteiten en voorzieningen. Het al dan niet kunnen beschikken over een briefadres heeft
zodoende een grote maatschappelijke en persoonlijke impact. Door de bevoegdheid in de
Wet BRP om te zetten in een verplichting, ontstaat een (betere) basis voor effectievere
naleving en handhaving van de wet.
De toelichting bij het wetsvoorstel besteedt echter geen aandacht aan naleving van de
bepaling en aan toezicht en handhaving hierbij. Gelet op het belang van inschrijving en een
correcte bijhouding van de basisregistratie is het volgens het college belangrijk meer
duidelijkheid te geven over de te verwachtten effecten, de wijze waarop deze zullen worden
gemonitord en welke aanvullende maatregelen ten behoeve van de handhaving voorzien
zijn in het geval de wijziging niet leidt tot inschrijving door gemeenten.
1.1 Het college adviseert te verduidelijken wat het verwachte effect zal zijn van
de wijziging ten aanzien van de verplichte ambtshalve opneming van een
briefadres, op welke wijze dit effect wordt gemonitord en in hoeverre stappen
zijn voorzien ten behoeve van handhaving in het geval gemeenten geen
opvolging geven aan de verplichte opneming van briefadressen.
Het college geeft in overweging om bij de opvolging van adviespunt 1.1 ook duidelijk te
maken welke instanties op welk moment verantwoordelijk zijn voor monitoring van de
naleving van de wet en voor toezicht en handhaving in het geval de wettelijke bepaling niet
wordt nageleefd.
2. Minder belastende alternatieven
Enkele van de wijzigingen leiden tot een vermindering van de regeldruk voor burgers. Zo
hoeven minder personen bij de gemeente te verschijnen in het geval van aangifte van
vertrek naar het buitenland. Het experimenteerartikel dat in de Wet BRP wordt opgenomen
biedt ook kansen om minder belastende uitwerkingen van verplichtingen te verkennen.
Zodoende kan de experimenteerbepaling op termijn ook resulteren in een (structureel)
lagere regeldruk als gevolg van de verplichtingen in de Wet BRP.
Het college ziet aanleiding voor een adviespunt ten aanzien van minder belastende
alternatieven.
Uitbreidinci gegevensverstrekking aan autoriteiten in het Caribisch deel van het Koninkrijk
Het wetsvoorstel regelt een uitbreiding van de gegevensverstrekking aan autoriteiten in
het Caribisch deel van het Koninkrijk. Nog niet in alle gevallen waarbij dat voor de overheidsdienstverlening aan burgers van belang is, worden gegevens uit de BRP verstrekt.
Concreet betekent dit dat in een aantal situaties burgers zelf nog een uittreksel uit de BRP
moeten opvragen en moeten toesturen aan de autoriteit.
Deze situatie heeft geresulteerd in een verzoek van enkele autoriteiten om de gegevensverstrekking uit te breiden. Dit betreft bijvoorbeeld het Openbaar Ministerie, het Hof van
Justitie en de Voogdijraad. Deze instanties moeten beschikken over de juiste gegevens,
bijvoorbeeld als zij in Nederland wonende personen moeten oproepen of anderszins moeten

Pagina 3 van 5

benaderen en daarvoor adresgegevens nodig hebben uit de BRP. Het voorliggende wetsvoorstel creeert de juridische grondslag om bij lagere regelgeving instanties te kunnen
aanwijzen die voor de uitvoering van een publieke taak kunnen beschikken over de noodzakelijke gegevens uit de basisregistratie. Deze uitwerking kan resulteren in minder
administratieve lasten voor burgers en efficientere processen binnen de overheid. De
toelichting bij het wetsvoorstel geeft aan dat verstrekking van gegevens mogelijk wordt na
een verzoek van een autoriteit die een publiekrechtelijke taak vervult in het kader waarvan
de verstrekking van de gegevens noodzakelijk is. Dit betekent dat realisatie van het
principe 'eennnalig aanleveren, meervoudig gebruik' in de praktijk deels afhankelijk is van
een verzoek van de autoriteit. Om deze reden is het volgens het college van belang dat
wordt nagegaan welke autoriteiten voor de vervulling van hun publiekrechtelijke taak
gegevens uit de BRP nodig hebben. In overleg met deze autoriteiten kan vervolgens worden
nagegaan op welke wijze verstrekking van gegevens uit de BRP kan worden georganiseerd,
en in hoeverre een autorisatiebesluit daarvoor noodzakelijk is. Voor burgers, ook in het
Caribisch deel van het Koninkrijk, is van belang dat het principe 'eenmalig uitvragen, meervoudig gebruik' zoveel mogelijk wordt toepast om daarmee onnodige gegevensuitvraag (en
daarmee onnodige regeldruk) te voorkomen.
2.1 Het college adviseert na te gaan welke autoriteiten in het Caribisch deel van
het Koninkrijk voor de uitoefening van hun publiekrechtelijke taak gegevens
uit de BRP nodig hebben en in samenspraak met deze autoriteiten te bekijken
hoe gegevensverstrekking uit de BRP lastenluw kan worden georganiseerd.
3. Werkbaarheid
De wijzigingen in het wetsvoorstel dragen bij aan de werkbaarheid en uitvoerbaarheid van
de verplichtingen die volgen uit de wet. De toelichting maakt ook duidelijk dat diverse
aanpassingen volgen op knelpunten of onduidelijkheid uit de praktijk. Zo wordt de
registratie van levenloos geboren kinderen uitgebreid, omdat de huidige wettelijke bepalingen nog niet voorzagen in diverse situaties die zich kunnen voordoen waarbij het ook
gewenst kan zijn om een registratiemogelijkheid te bieden aan ouders. Verder wordt de
mogelijkheid tot inschrijving van een minderjarige niet-ingezetene in de BRP expliciet
gemaakt in de BRP. Hoewel in de praktijk al werd uitgegaan van deze situatie, was dit bij
wet nog niet geregeld.
Het college ziet geen aanleiding voor adviespunten over de werkbaarheid en uitvoerbaarheid van de wijzigingen in het onderhavig voorstel.
4. Gevolgen regeldruk
In de memorie van toelichting bij het wetsvoorstel is een regeldrukparagraaf opgenomen.
In deze paragraaf zijn de regeldrukeffecten van de wijzigingen kwalitatief en zo mogelijk
kwantitatief uitgewerkt. Het college ziet aanleiding voor twee opmerkingen.
1.
De regeldrukeffecten van de wijziging aangaande de aangifte van vertrek zijn kwalitatief
beschreven in de toelichting. Daarbij wordt opgemerkt dat gemeenten op dit moment al
handelen in lijn met hetgeen nu wordt voorgesteld in het wetsvoorstel. De toelichting geeft
aan dat om deze reden de regeldrukvermindering als gevolg van het voorstel naar
verwachting gering zal zijn.

Pagina 4 van 5

Hoewel de merkbare regeldrukvermindering gering zal zijn, is volgens de methodiek uit het
Handboek Meting Regeldrukkosten wel degelijk sprake van een feitelijke regeldrukreductie.
De methodiek gaat uit van 100% naleving van de wettelijke bepalingen (en de verandering
hierin). Tegen deze achtergrond is een kwantitatieve analyse van belang over het aantal
situaties waarbij minder personen bij de gemeente dienen langs te gaan bij de aangifte van
vertrek en van de tijdsbesparing die optreedt als gevolg van het voorstel.
2.
Het voorstel regelt tevens een wettelijke grondslag om bij AMvB een regeling te treffen om
BRP-gegevens te kunnen raadplegen door autoriteiten in het Caribische deel van het
Koninkrijk. De regeldrukparagraaf merkt op dat een dergelijke invulling er toe kan leiden
dat een burger niet meer een uittreksel uit de BRP hoeft op te vragen en vervolgens moet
opsturen. Deze concrete Iastenverlichting geeft duidelijk de winst aan die geboekt kan
worden als het principe van eenmalig uitvragen, meervoudig gebruiken ook wordt toegepast in het Caribische deel van het Koninkrijk. Onder toetsvraag 2 (minder belastende
alternatieven) is reeds opgemerkt dat navolging van het beginsel 'eenmalig aanleveren en
meervoudig gebruik' tot regeldrukvermindering kan leiden. In de regeldrukparagraaf kan
een eerste analyse worden opgenomen van de potentiele regeldrukvermindering die aan
de orde kan zijn als gevolg van de invulling van de lagere regelgeving. Hiermee kan het
potentieel van de grondslag worden verduidelijkt. Hierbij kan volgens het secretariaat ook
gebruik worden gemaakt van bandbreedtes en/of een weergave van de orde van grootte
van de winst die bereikt kan worden. Dit laatste kan bijvoorbeeld door aan te geven bij
hoeveel processen en in welke omvang uittreksels van de BRP worden gevraagd door
autoriteiten aan burgers.
4.1 Het college adviseert de regeldrukparagraaf bij de regeling aan te vullen en
daarbij de genoemde aandachtspunten te betrekken.
Dictum
Gelet op de inhoud van het voorstel en de hiervoor genoemde adviespunten is het advies
van het college bij de voorgenomen wijziging van de Wet BRP en Wet basisadministraties
persoonsgegevens BES:
Het wetsvoorstel indienen, nadat met de adviespunten rekening is gehouden.
Het college vertrouwt erop u hiermee voldoende te hebben geInformeerd en verzoekt u om
in de toelichting bij het definitieve wetsvoorstel uiteen te zetten op welke wijze u met de
adviespunten rekening hebt gehouden.
Hoogachtend,

w.g.
M.A. van Hees
Voorzitter

R.W. van Zijp
Secretaris

Pagina 5 van 5