Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2010–2011

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3514
Vragen van het lid Schouw (D66) aan de minister van Veiligheid en Justitie
over het artikel «Amerika graait in Europese clouddata» (ingezonden 5 juli
2011).
Antwoord van minister Opstelten (Veiligheid en Justitie) (ontvangen
5 september 2011) Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2010–2011,
nr. 3178
Vraag 1
Bent u bekend met het artikel «Amerika graait in Europese clouddata»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Bent u op de hoogte van het feit dat de autoriteiten van de VS zich met
beroep op de Patriot Act toegang verschaffen tot persoonsgegevens
opgeslagen op EU-grondgebied, door bedrijven met hoofdzetel in de VS?2 3
Antwoord 2
Het kan niet worden uitgesloten dat de relevante Amerikaanse wetgeving
(zoals bijvoorbeeld 18 U.S.C. § 2703) een zodanige werking heeft dat
bedrijven die een (hoofd)vestiging in de Verenigde Staten hebben verplicht
kunnen worden tot het verstrekken van gegevens die door hen worden
verwerkt, of waarover zij anderszins de beschikking hebben, ongeacht waar
die gegevens zich bevinden. De desbetreffende wetgeving bevat geen
bepalingen met betrekking tot de territoriale reikwijdte. Bovendien is het
bekend dat Amerikaanse wetgeving niet zelden uitgaat van een ruime
opvatting over de bescherming van Amerikaanse belangen en Amerikaanse
staatsburgers. Vorderingen om toegang te krijgen tot persoonsgegevens
worden doorgaans uitgevaardigd in de vorm van een rechterlijk bevel, soms
na toetsing door een Grand Jury. Daarbij kan ter bescherming van onder1

2

3

ah-tk-20102011-3514
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2011

http://webwereld.nl/nieuws/107156/amerika-graait-in-europeseclouddata.html?utm_source=feedburner&utm_
medium=twitter&utm_campaign=Feed%3A+Webwereld+%28Webwereld%29
http://www.zdnet.com/blog/igeneration/microsoft-admits-patriot-act-can-access-eu-basedcloud-data/11225
http://www.europarl.europa.eu/sides/getAllAnswers.do?reference=P-2007-3213&language=EN

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

1

zoeksbelangen degene tot wie het bevel zich richt worden verboden daarover
enige mededeling aan derden te doen. Het niet naleven van die verplichting
is met straf bedreigd. Mede om die reden is mij niet bekend of en hoe vaak
de Amerikaanse autoriteiten dergelijke vorderingen hebben gedaan ten
aanzien van binnen de EU opgeslagen gegevens, buiten de gebieden
waarvoor een specifieke regeling bestaat, zoals passagiersgegevens en
gegevens over het betalingsverkeer.
Vraag 3
Bent u bekend met de verklaring van de Europese Commissie dat binnen de
EU opgeslagen persoonsgegevens vallen onder de EU Richtlijn Bescherming
Persoonsgegevens 95/46 en dat bij de Europese Commissie niet bekend is dat
de VS desalniettemin bij de in VS jurisdictie gevestigde hoofdzetels van
bedrijven in de EU opgeslagen persoonsgegevens opvragen, als verwoord in
punt 5?4
Antwoord 3
Ik ben bekend met deze antwoorden d.d. 27 juli 2007 van de Europese
Commissie op schriftelijke vragen van Europarlementslid In ’t Veld.
Vraag 4
Kunt u toelichten waarom deze praktijk niet bekend was en waarom dit bij het
genoemde onderzoek in 2007 niet aan het licht is gekomen? Zijn er op dit
moment bij u gevallen bekend waarbij bedrijven, gevestigd in Nederland
maar met een hoofdkantoor in de VS, verzoeken krijgen van Amerikaanse
autoriteiten tot het inzien van persoonsgegevens? Zo ja, welke? Zo nee, bent
u van plan om het College Bescherming Persoonsgegevens in te schakelen
om uit te zoeken of en zo ja welke bedrijven zulke verzoeken krijgen van
Amerikaanse autoriteiten?
Antwoord 4
Het Ministerie van Veiligheid en Justitie is niet betrokken geweest bij het
genoemde onderzoek in 2007. Bij het Ministerie van Veiligheid en Justitie zijn
ook thans geen gevallen bekend van bedrijven met een hoofdkantoor in de
Verenigde Staten die door de Amerikaanse autoriteiten zijn verplicht
gegevens te verstrekken die door die bedrijven in Nederland worden
verwerkt. Het CBP is een onafhankelijke toezichthouder die zijn eigen
onderzoeksagenda vaststelt. Het is daarom niet aan mij te bepalen of zij hier
onderzoek naar (zullen) doen.
Vraag 5
Bent u van mening dat op deze wijze feitelijk de EU wetgeving betreffende de
bescherming van persoonsgegevens wordt uitgeschakeld door extraterritoriale werking van de wetgeving van een derde land?
Antwoord 5
Feit is dat de extraterritoriale werking van de wetgeving van een derde land
ertoe kan leiden dat bedrijven in de EU op bepaalde aspecten geconfronteerd
worden met een conflict van plichten. Dat is mogelijk ook hier aan de hand.
Het gaat echter te ver om te stellen dat het hele Europese stelsel voor de
bescherming van persoonsgegevens hierdoor wordt uitgeschakeld.
Vraag 6
Welke stappen gaat u ondernemen om deze situatie te corrigeren en om
juridische duidelijkheid te scheppen voor bedrijven en burgers over de
bescherming van persoonsgegevens opgeslagen binnen de EU?
4

Punt 5: «De Commissie heeft in samenwerking met de gegevensbeschermingsautoriteiten
van de lidstaten onderzocht of commerciële organisaties met operaties of activiteiten in de
Verenigde Staten, in het bijzonder dienstverlenende ondernemingen in de financiële sector,
het voorwerp zijn geweest van dwingende verzoeken van de Amerikaanse autoriteiten om in
de EU opgeslagen persoonsgegevens aan hen door te geven. Gebleken is dat de gegevensbeschermingsautoriteiten van de lidstaten geen weet hebben van dergelijke maatregelen,
alhoewel door de gegevensbeschermingsautoriteiten van één lidstaat is gemeld dat
ondernemingen met zetel op het grondgebied van die staat een dergelijk verzoek hebben
gekregen, buiten het kader om van de bestaande instrumenten voor internationale wederzijdse rechtshulp.»

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

2

Antwoord 6
Het conflict van plichten dat kan ontstaan ten gevolge van de toepassing van
Amerikaanse wetgeving is niet beperkt tot Nederland, maar treft alle lidstaten
van de EU op vergelijkbare wijze. Het ligt daarom op de weg van de
Europese Commissie om hiervoor een oplossing te vinden in overleg met de
Amerikaanse autoriteiten. De Europese Commissie is van deze problematiek
op de hoogte.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

3