Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2007–2008

31 200 V

Vaststelling van de begrotingsstaten van het
Ministerie van Buitenlandse Zaken (V) voor het
jaar 2008

Nr. 147

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 4 juli 2008
Graag bied ik u hierbij, mede namens de minister van Justitie, de reactie
aan op het verzoek van de vaste commissie voor Buitenlandse Zaken van
3 juli 2008 met kenmerk 08-BuZa-B-096 inzake de mogelijke uitlevering
van het lid Wilders aan Jordanië. Deze brief behandelt de Kamervragen
van de leden Rutte en Van Baalen (VVD) d.d. 24 juni 2008 over het mogelijk uitvaardigen van een internationaal arrestatiebevel tegen de heer
Wilders (kenmerk: 2070823540).
Stand van Zaken
Op 1 juli jl. heeft het Jordaanse Openbaar Ministerie bevestigd dat het een
zgn. notification of service zou doen uitgaan naar de heer Wilders, waarin
wordt aangegeven dat een juridische procedure tegen hem wordt gestart.
De procedure is gebaseerd op een begin juni 2008 ingediende aanklacht
door een privépersoon, de heer Zakaria Al Sheikh van de Jordaanse organisatie The Messenger of Allah Unites Us. De aanklacht is dus niet afkomstig van de Jordaanse overheid, hetgeen van betekenis is voor wat Nederland ter zake kan doen. In de notificatie zou de aanklacht worden weergegeven. Het zou gaan om discriminatie, belediging van religie/profeet en
aanzetten tot haat. Voorts zou de heer Wilders worden opgeroepen op
enig moment voor de rechter te verschijnen. De Nederlandse autoriteiten
zijn nog niet door de Jordaanse autoriteiten officieel geïnformeerd. Het is
de verwachting dat deze notificatie langs de gangbare diplomatieke
kanalen aan de Nederlandse autoriteiten zal worden uitgereikt met het
verzoek de heer Wilders te informeren.

1

De Volkskrant van 24 juni jl.

KST121333
0708tkkst31200V-147
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2008

Deze notificatie is, anders dan gesteld in vorenvermelde Kamervragen
geen (internationaal) arrestatiebevel doch mogelijk een oproep om voor
de rechter te verschijnen. Van een opsporingsbevel tegen de heer Wilders
of een signalering bij Interpol is op dit moment evenmin sprake. «Zelfs als
ik met mijn vrouw in Antwerpen ga winkelen, kan ik worden opgepakt»1,
stelde de heer Wilders recentelijk. Die uitspraak klopt niet, in elk geval niet
zolang er geen sprake is van een opsporingsbevel. In geval van een derge-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008, 31 200 V, nr. 147

1

lijk bevel, zijn de inhoud daarvan alsmede de verdragsrechtelijke relatie
tussen, in het voorbeeld van de heer Wilders, Jordanië en België relevant
voor de verdere gang van zaken.
Ondernomen en te ondernemen stappen
Deze kwestie is de afgelopen weken herhaaldelijk onderwerp van gesprek
geweest met de Jordaanse autoriteiten. De Nederlandse ambassade te
Amman heeft meerdere gesprekken gevoerd met vertegenwoordigers van
het ministerie van Buitenlandse Zaken, alsook met de minister van Justitie
teneinde duidelijkheid te krijgen over de mogelijke consequenties van een
strafrechtelijke procedure tegen de heer Wilders. Ik teken hierbij nadrukkelijk aan dat Nederland zich niet bemoeit met de interne rechtsgang van
een derde land. Dat laat onverlet dat ik, nu deze week duidelijk is geworden dat een strafrechtelijke procedure tegen de heer Wilders is gestart,
langs geëigende kanalen Jordanië zal aanspreken op de externe effecten
die kunnen voortvloeien uit deze procedure.
Op dit moment wordt onderzocht welke voorbereidingsmaatregelen nodig
zijn voor het geval er wel een internationaal verzoek om voorlopige
aanhouding komt, zodat een tijdige reactie kan volgen. Ik acht het niet
opportuun om op die maatregelen vooruit te lopen. Mocht er een
arrestatiebevel worden uitgevaardigd, dan zullen mijn ambtgenoot van
Justitie en ik, mede aan de hand van de inhoud van dat bevel, besluiten
welke vervolgstappen dienstig zijn.
Ik heb recentelijk overleg gehad met de heer Wilders over onderhavige
kwestie. In dat gesprek heb ik hem toegezegd dat ik per geval waarin hij
naar het buitenland gaat, mits tijdig door hem bij mij gemeld, een risicoinschatting zal laten maken en indien wenselijk stappen zal ondernemen
om het desbetreffende land om diplomatieke garanties te verzoeken om
eventuele uitlevering te voorkomen. Dit is inmiddels reeds enkele malen
gebeurd.
Ingezonden stuk van de heer Wilders in de Volkskrant van 3 juli jl.
De Regering distantieert zich nadrukkelijk van de wijze waarop de heer
Wilders heeft gemeend de Jordaanse bevolking en het Jordaanse koningshuis te moeten bejegenen. Ik heb dit gisteren ook telefonisch laten weten
aan de waarnemend minister van Buitenlandse Zaken van Jordanië, de
heer Judeh. De handelwijze van de heer Wilders is voorts contraproductief, omdat zijn uitlatingen bijvoorbeeld de betrekkingen tussen Nederland
en het land dat de gevraagde diplomatieke garanties heeft afgegeven
zodanig kunnen belasten, dat deze garanties op het spel komen te staan.
Ik zal het recht van de heer Wilders verdedigen om zich uit te spreken, ook
als hij spreekt over een minister die «nou moet laten zien dat ie ballen
heeft.» Of de door de heer Wilders gezochte publiciteit en gebezigde taal
de afhandeling van deze kwestie vergemakkelijken, valt echter ten zeerste
te betwijfelen.1
Zoals ik ook tijdens het Algemeen Overleg over het Midden-Oosten op
1 juli jl. heb gezegd, dient in het oog te worden gehouden dat landen
hechten aan hun nationale souvereiniteit en aan niet-inmenging in hun
rechtssysteem. De Regering heeft dus niet het recht, in juridische zin, te
insisteren op niet-strafbaarstelling door andere landen van uitspraken van
een parlementariër. Er bestaat immers niet zoiets als universele immuniteit voor rechtsvervolging van volksvertegenwoordigers.

1

Uitzending NOS Journaal van 1 juli jl.

De minister van Buitenlandse Zaken,
M. J. M. Verhagen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008, 31 200 V, nr. 147

2