BESCHOUWING AANVULLENDE MELDINGEN - MELDPUNT BURNPIT
SEPTEMBER 2020

COÖRDINATIECENTRUM EXPERTISE
ARBEIDSOMSTANDIGHEDEN EN GEZONDHEID

V 2.0

1

Inhoud
1

Aanleiding .................................................................................... 3

2

Ruwe analyse; beschrijving gegevens meldpunt gezondheidsklachten
burnpits februari 2019 tot en met juni 2020 ..................................... 4

2.1.

Beschrijving gegevens periode februari 2019 tot en met juni 2020 ...... 4

2.2.

Constateringen data ...................................................................... 4

2.3.

Resultaten .................................................................................... 4

2.4.

Overige gegevens .......................................................................... 9

3.1.

Samenvatting gegevens meldpunt februari 2019 – juni 2020 ............ 11

3.2.

Vergelijking huidige en vorige gegevens meldpunt ........................... 11

3.3.

Gegevens meldpunt en literatuur ................................................... 11

3.4.

Beperkingen meldpunt ................................................................. 12

3.5.

Structureel inregelen gezondheidsmonitoring .................................. 13

Overall conclusie ................................................................................... 14
Bijlage.................................................................................................15

2

1.

AANLEIDING

Zoals toegezegd door de minister is op 4 februari 2019 een meldpunt ingericht bij het
Centrum voor Arbeidsverhoudingen Overheidspersoneel (CAOP) waar mensen zich
kunnen melden als zij vermoeden dat zij gezondheidsklachten hebben door uitstoot van
burnpits. Dit zijn kuilen waar in missiegebieden, zoals Afghanistan, afval werd verbrand.
Conform afspraak is door het Coördinatiecentrum Expertise Arbeidsomstandigheden en
Gezondheid (CEAG) een protocol met vragenlijst geleverd aan het CAOP. Ervaring uit het
verleden en uit de wetenschap geven aan dat het stellen van de juiste vragen essentieel
is voor het al dan niet kunnen gebruiken van de gegevens voor een bepaald doeleinde.
Het CAOP leverde anonieme gegevens van de melders die daarvoor toestemming hebben
gegeven vervolgens aan het CEAG om te analyseren. In maart 2019 en april 2019
werden reeds dezelfde soort rapportages opgeleverd (Bron: Beschouwing literatuur en
meldpunt burnpit; CEAG, 8 april 2019). Het verschil tussen deze twee rapportages en de
huidige beschouwing is dat deze beschouwing alle meldingen vanaf februari 2019 tot en
met juni 2020 betreft en deze rapportage geen uitgebreide literatuurbeschouwing heeft.
In hoofdstuk 2 worden de gegevens van het meldpunt geduid. In hoofdstuk 3 wordt
afgesloten met een beschouwing van het totaal aantal meldingen ten opzichte van de
meldingen tot en met april 2019 en de conclusies van deze beschouwing.

3

2.

RUWE ANALYSE ; BESCHRIJVING GEGEVENS MELDPUNT
GEZONDHEIDSKLACHTEN BURNPITS FEBRUARI 2019 TOT EN MET JUNI 2020
Zoals toegezegd door de Minister is op 4 februari 2019 een meldpunt ingericht bij het
CAOP waar mensen zich kunnen melden als zij denken blootgesteld te zijn geweest aan
burnpits. Onderstaand volgt de beschrijving van de gegevens van februari 2019 tot en
met 26 juni 2020 van het meldpunt gezondheidsklachten burnpits.
2.1. Beschrijving gegevens periode februari 2019 tot en met juni 2020
Het totaal aantal melders op 26 juni 2020 was 366. Ten opzichte van de vorige levering
begin april 2019 betrof dit 88 extra meldingen. Hiervan gaven 60 melders toestemming
hun gegevens in anonieme vorm te delen met het CEAG. Het totaal aantal meldingen dat
kon worden gebruikt was 305.
2.2. Constateringen data
Uit de geleverde dataset blijkt dat er vragen, zoals opgenomen in het protocol dat door
het CEAG is opgesteld, niet aan de melders zijn gesteld door het CAOP. Tevens blijken
andere vragen die niet door het CEAG zijn voorgesteld, wel te zijn gesteld aan de
melders door het CAOP. Voor de door het CEAG aangeleverde vragenlijst verwijzen we
naar bijlage 1. In de tabellen zijn de vragen weergegeven zoals ze door het CAOP zijn
aangeleverd. In iedere tabel is weergegeven hoeveel ontbrekende waarden er zijn.
2.3. Resultaten
Er worden in deze rapportage kleine aantallen gemeld. De gegevens zijn niet herleidbaar
tot individuen, vanwege het feit dat de melders uit een grote bronpopulatie kunnen
komen (de gehele huidige krijgsmacht en oud-werknemers van Defensie).
Op basis van de gegevens zoals geleverd door het CAOP blijkt dat 97% van de melders
nader onderzoek wenst over dit onderwerp, 2% weet niet of zij dit wenst en voor 0,3%
van de melders is dit niet ingevuld. Er waren 288 personen die één of meerdere redenen
aangaven om zich te melden, in totaal werden 335 redenen genoemd.
Als reden om zich te melden bij het meldpunt wordt door 35% van de melders de
aandacht die hieraan is gegeven in de media/in het nieuws genoemd of doordat men er
op werd geattendeerd door anderen (106 keer van totaal van 305 melders). 30% van de
melders geeft als reden van melden aan ziek te zijn of gezondheidsklachten te hebben
(91 keer van totaal van 305 melders). Onderstaand worden in tabel 1 alle redenen in
absolute en relatieve aantallen weergegeven.
Tabel 1: Redenen van melden gecategoriseerd (in totaal 335 redenen) van 288 personen
Reden van melden. Vanwege,
n (%)*
Media/nieuws/anderen
106 (35%)
Ziek zijn/klachten
91 (30%)
In aanraking met burnpits
50 (16%)
Ongerust/zorgen over toekomst
38 (12%)
Op uitzending zijn geweest
12 (4%)
Overig
38 (12%)
(Ontbrekende waarden bij 17 melders)
* n = aantal redenen benoemd; % = percentage redenen t.o.v. 305 (totaal) melders
Op de vraag of melders zich zorgen maken geven 223 van de 305 melders aan zich
zorgen te maken (73%) en 78 melders geven aan zich geen zorgen te maken (4
missende waarden). In de gedetailleerde informatie over welke zorgen men zich maakt,
zijn er bij 232 mensen één of meer zorgen benoemd (er zijn mensen die in eerste
instantie aangeven zich geen zorgen te maken, maar voor wie wel een zorg wordt

4

genoteerd. Tevens zijn er zes personen bij wie wel wordt genoteerd dat zij zich zorgen
maken, maar geen detailinformatie werd genoteerd over welke zorgen).
Van de personen die aangeven zich zorgen te maken, zijn de meest genoemde zorgen de
gezondheid (131 keer) en toekomst (124 keer). Regelmatig komt de combinatie voor dat
men zich zorgen maakt over de gezondheid in de toekomst. Melders kunnen meerdere
zorgen per persoon aangeven, in totaal zijn er 343 zorgen gecategoriseerd, zoals te zien
is in tabel 2.
Tabel 2: Zorgen (in totaal 343) van de melders die aangeven zich zorgen te maken en/of
waarbij zorgen geregistreerd zijn (232 personen)
Waarover zorgen:
n (%)*
Toekomst
124 (41%)
Gezondheid/ziekte (eigen, familie, collega’s)
131 (43%)
Onduidelijke blootstelling/oorzaak klachten
30 (10%)
Ongerustheid
8 (3%)
Omgang Defensie met dossiers inzake gevaarlijke stoffen
7 (2%)
Overig
43 (14%)
(Ontbrekende waarden bij mensen die zeggen zich zorgen
te maken n=6)
* n = aantal zorgen benoemd;% = percentage zorgen t.o.v. 305 (totaal) melders
In onderstaande tabel 3 wordt weergegeven of melders klachten hebben en of zij het
idee hebben dat ze deze klachten gekregen hebben door burnpits. De vraag was door
CEAG anders geformuleerd, zie bijlage 1 met originele vragen. Of een burnpit aanwezig
was is niet door het CAOP gevraagd terwijl deze vraag wel in het protocol was
opgenomen. Het CAOP is er vanuit gegaan dat melders alleen belden indien er een
burnpit aanwezig was tijdens een uitzending, maar dit is niet door hen geverifieerd. Ook
is de vraag niet gesteld of melders de klacht wilden delen met de assistente.
Bijna 70% van de melders geeft aan gezondheidsklachten te hebben. Van de 209
melders die aangeven gezondheidsklachten te hebben, geeft 44% aan de klachten
gekregen te hebben door burnpits, zie tabel 3.
Tabel 3: Aanwezigheid gezondheidsklachten en klachten gekregen door burnpits
Ja
Nee
n (%)*
n(%)*
Burnpit aanwezig NIET IN
NIET IN
DATASET
DATASET
Klachten
209
96
(69%)
(31%)
Klachten delen
NIET IN
NIET IN
assistente
DATASET
DATASET
Ja
n (%)**

Nee
n (%)**

Weet ik niet
n (%)**

Wil ik niet
zeggen
n (%)**
-

Klachten
93
116
gekregen door
(44%)
(56%)
burnpits
*n= aantal melders; % = percentage t.o.v. 305 (totaal) melders; ** = percentage t.o.v.
melders die aangeven klachten te hebben

5

In onderstaande figuur wordt weergegeven hoeveel gezondheidsklachten melders
aangeven per persoon te hebben. De gezondheidsklachten bestaan uit zowel
aandoeningen als symptomen en zijn allemaal gelijkwaardig meegenomen in de telling.
120

Aantal melders

100
80
60
40
20
0
1

2

3

4 of meer

Maximum aantal klachten
Figuur 1: Aantal gezondheidsklachten per melder
Per persoon konden meerdere gezondheidsklachten worden gemeld. Onderstaand is in
tabel 4 het aantal personen te vinden dat een klacht van een bepaald orgaanstelsel had.
Daarnaast wordt het aantal klachten per subcategorie weergegeven en wordt
aangegeven of de personen aangaven dat zij het idee hadden dat de klacht komt door
een burnpit. Als een persoon aangegeven heeft dat de klachten komen door een burnpit
is voor alle door deze persoon gerapporteerde klachten, in onderstaande tabel
geregistreerd dat de klachten door burnpits komen. Van de personen die aangeven
gezondheidsklachten te hebben, wordt bij negen van hen geen informatie gegeven over
het soort klachten. Eén persoon heeft nee geantwoord op de vraag of hij/zij
gezondheidsklachten heeft, en heeft wel gezondheidsklachten gerapporteerd. Deze zijn
meegenomen in onderstaande tabel.

6

Tabel 4: Gezondheidsklachten (totaal 386) van 209 personen gecategoriseerd naar
stelsel
Categorie
Aantal personen Aantal
%* Aantal
dat in categorie
klachten
klachten
meldt
gekregen
door burnpit
Zenuwstelsel en zintuigen
42
54
25
Geheugen11
5
4
/concentratieproblemen
Hoofdpijn
7
3
3
Oogklachten
9
4
6
Duizeligheid
2
1
0
Epilepsie
2
1
1
PTSS
4
2
2
Hersentumor
2
1
1
Overig
17
8
8
Bewegingsstelsel
Spier- en gewrichtspijn

5

Ademhalingswegen
Bovenste luchtwegproblemen
Onderste luchtwegproblemen
Waarvan:
Astma
COPD
Longkanker
Niet gespecificeerd
Overig

89

Hartvaatstelsel
Druk op borstkas
Hoge bloeddruk
Herseninfarct
Bloedstollingsproblemen
Hartfalen
Hartinfarct
Overig

13

Spijsverteringsstelsel
Diarree
Buikkrampen
Chronische darmontsteking
Kanker maagdarmstelsel
Overig

34

Urogenitale stelsel
Kanker
Overig

12

Bloed en lymfestelsel
Leukemie
Lymfeklierkanker

19

7

5
5

2

3
3

148
12
106

6
51

106
4
69

12
11
4
9
17

6
5
2
4
8

11
9
1
6
10

22
1
2
4
11
1
1
2

0
1
2
5
0
0
1

8
0
0
4
0
1
1
2

43
3
2
9
6
23

1
1
4
3
1

19
1
0
5
1
12

12
10
2

0
1

2
2
0

19
6
9

3
4

10
3
6

Categorie

Aantal personen
dat in categorie
meldt

Overig
Stofwisseling

0

Aantal
klachten

%*

4

2

0

Klachten
gekregen
door burnpit
1
0

Overig
66
83
26
Huidklachten
12
6
6
Auto-immuunziekte
5
2
3
Schildklierklachten
5
2
1
Huidkanker
3
1
0
Kanker niet nader
4
2
1
gespecificeerd
Vermoeidheid
12
6
6
Niet te categoriseren klachten
42
20
9
* % is het percentage t.o.v. aantal melders die gezondheidsklachten rapporteerden
(n=209)

8

2.4. Overige gegevens
In tabel 5 worden de demografische gegevens van de personen die zich gemeld hebben
weergegeven.
Tabel 5: Demografische gegevens van melders*
n (%)**
Geboortejaren
voor 1961
40 (13%)
1961-1970
71 (23%)
1971-1980
83 (27%)
1981-1990
104 (34%)
1991-2000
5 (2%)
na 2000
0
(Ontbrekende waarden n=2)
n
n
(%)**
(%)**
M
V
Geslacht
286
19
(94%)
(6%)
Militair
Burger
Militair/burger ten tijde
285
4
uitzending
(93%)
(1%)
(postactief militair n=14;
anders n=2)
Actief
Postactief
Actief/Postactief op dit
209
92
moment
(69%)
(30%)
(Ontbrekende waarden n=4)
CLAS
CLSK
CZSK
KMAR DOSCO
Krijgsmachtdeel tijdens
207
70
14
11
1
uitzending
(68%)
(23%)
(5%)
(4%) (0,3%)
(Ontbrekende waarden n=2)
* Er zijn vijf meldingen gedaan namens een persoon, omdat diegene reeds was
overleden
** n = aantal melders in de betreffende categorie; % = percentage melders t.o.v. 305
(totaal) melders
In tabel 6 worden extra gegevens over de uitzending weergegeven. Gemiddeld werd
men 126 dagen uitgezonden. Voor deze berekening waren gegevens van 254
uitzendingen van 169 militairen beschikbaar. Voor een groot deel van de personen die
zich gemeld hebben waren de gegevens over start- en einddatum van de uitzendingen
niet gedetailleerd genoeg om de duur van de uitzending te kunnen bepalen, dit is
onvoldoende volledig uitgevraagd door het CAOP. Van vijftien uitzendingen was de
berekende duur dusdanig onwaarschijnlijk (negatief, nul, bijna anderhalf jaar of meer)
dat deze gegevens niet meegenomen zijn in de berekende gemiddelden.

9

Tabel 6: Extra gegevens uitzending
Gem
Duur per
126
uitzending (dagen)
n
(%)*
1
uitzending
Aantal
172
uitzendingen
(56%)
geregistreerd per
melder
Afghanistan

Standaard Deviatie (range)
51 (3 tot 396)
n
(%)*
2
uitzendingen
69
(23%)

n
(%)*
3
uitzendingen
32
(10%)

n
(%)*
4 of >
uitzendingen
32
(10%)

Irak

Voormalig
Joegoslavië
58

Overig

Land
318
41
36
geregistreerde
uitzendingen
(Ontbrekende
waarden n=3)
* n=aantal melders per betreffende categorie; % = percentage t.o.v. 305 (totaal)
melders
Over de gebieden waar men naartoe uitgezonden is geweest ontbreekt veel informatie.
Bij het grootste deel van de uitzendingen is wel het land ingevuld, maar niet het gebied
waar men heeft gezeten, om die reden zijn die gegevens niet nader uitgesplitst.
Onderstaand worden in tabel 7 de functiegroepen tijdens uitzending weergegeven, bij
twee verschillende functies zijn beide functies meegeteld.
Tabel 7: Functiegroep indeling tijdens uitzending van 305 personen
Functiegroep
n
%*
Infanterie
60
20
Artillerie
3
1
Genie
18
6
Gepantserd optreden
2
1
Gemotoriseerd transport 18
6
Luchtvarenden
9
3
Herstelmonteur
38
12
Communicatie
22
7
Inlichtingen
10
3
Gezondheidszorg
14
5
Brandweer
5
2
Logistiek
32
10
Overig
67
22
Niet te classificeren
14
5
Ontbrekende waarden
10
3
* n = aantal melders per betreffende categorie; % = percentage t.o.v. 305 (totaal)
melders

10

3.

BESCHOUWING GEGEVENSBESCHRIJVING MELDPUNT FEBRUARI 2019 -

JUNI 2020

3.1. Samenvatting gegevens meldpunt februari 2019 – juni 2020
Zoals in de beschrijving van de gegevens is te zien geeft 97% van de 305 melders aan
dat zij nader onderzoek wensen over dit onderwerp. De meest genoemde reden om zich
te melden is de aandacht die hieraan is gegeven in de media/nieuws of doordat men er
op geattendeerd is door anderen (35%), vervolgens was de meest voorkomende reden
van melden vanwege ziek zijn of het hebben van klachten (30%). De daaropvolgende
meest voorkomende reden was in aanraking met burnpits (16%).
3.2. Vergelijking huidige en vorige gegevens meldpunt
In de vorige beschouwing van april 2019 zijn 245 meldingen beschouwd, in de huidige
beschouwing zijn dit 305 meldingen. Het aandeel melders dat nader onderzoek naar dit
onderwerp gewenst vindt is vergelijkbaar (97% vs. 98%) met dat in de vorige
beschouwing.
Door het toevoegen van de meldingen april 2019-juni 2020 is het aantal redenen van
melden per persoon iets toegenomen. De drie meest genoemde redenen van melden
(bericht in media/nieuws/anderen; gezondheidsklachten; en in aanraking met burnpits)
waren in beide beschouwingen de meest genoemde redenen. Ook komt dit in beide
beschouwingen in dezelfde volgorde terug.
In de huidige totaal beschouwde groep maakt iets meer dan vier op de tien personen
(43%) zich zorgen om de eigen gezondheid of die van iemand anders of om de toekomst
(41%), dit is vergelijkbaar met gerapporteerde zorgen in de eerdere beschouwing
(respectievelijk 39% en 40%). Daarnaast maken in de huidige beschouwing relatief iets
meer melders zich zorgen om de onduidelijke blootstelling tijdens uitzending (10% vs.
7%). Het aandeel melders met medische klachten was hetzelfde in beide beschouwingen
(69%). Een vergelijkbaar deel gaf aan dat hun gezondheidsklachten te relateren zijn aan
een burnpit. Afgezet tegen het totaal aantal melders betekent dit dat 30% van de
melders aangeeft dat hun klachten komen door burnpits.
In de vorige beschouwing rapporteerde veruit het grootste deel van de melders met
gezondheidsklachten één klacht, in de huidige waren er relatief meer melders die
meerdere gezondheidsklachten rapporteerden.
Uit de gemelde gezondheidsklachten blijkt dat de meeste klachten aan de
ademhalingswegen, met name de onderste luchtwegen, gemeld worden. Deze worden
door de melders voor een groot deel ook aan de burnpits gerelateerd (93 van de 209
melders). Afgezet tegen het totaal aantal melders in de huidige beschouwing betekent
dit dat 30% van de melders denkt dat hun klachten komen door burnpits. Net als in de
vorige beschouwing geeft meer dan de helft van de melders bij dertien van vijftig
ziektecategorieën aan dat zij denken dat de klachten komen door de burnpits, hoewel dit
is gebaseerd op kleine aantallen. Dit zijn bijvoorbeeld oogklachten, astma, COPD,
herseninfarct en lymfeklierkanker.
De demografische gegevens zijn op hoofdlijnen vergelijkbaar met die in de eerste
beschouwing. In de huidige beschouwing zijn minder melders in dienst van CLAS in
vergelijking met de eerder beschouwde groep melders. De functiegroepen hebben
dezelfde relatieve grootte vergeleken met de vorige beschouwing.
3.3. Gegevens meldpunt en literatuur
In de benoemde artikelen in de literatuurbeschouwing in de vorige beschouwing worden
veelal respiratoire klachten benoemd, deze worden ook veelal benoemd door de melders
van dit meldpunt van april 2019 tot juni 2020. Daarnaast zien we onder de meldingen
ook diverse soorten kanker terugkomen.

11

In deze beschrijving van de gegevens van het meldpunt is te zien dat het grootste deel
van de melders uitgezonden is geweest naar Afghanistan, gevolgd door voormalig
Joegoslavië en Irak. Het totaal aantal uitgezonden militairen naar Afghanistan was
ongeveer 29.000. Naar Irak werden ongeveer 17.000 militairen uitgezonden en
voormalig Joegoslavië ongeveer 50.000 (bron cijfers: VeteranenInstituut).
In maart jl. heeft het IRAS een interim evaluatie van de CEAG beschouwing april 2019
gegeven. Hierin geven zij in de samenvattende conclusie het volgende aan:
Hoewel het meldpunt aangegeven heeft dat er vraag is naar meer informatie, trekken wij
dezelfde conclusie als het CEAG dat de gegevens verzameld via dit meldpunt niet verder
gebruikt kunnen worden in het beantwoorden van de vraag of er een relatie is tussen
gemelde gezondheidsklachten van (ex-)militairen en blootstelling aan emissie van
burnpits.
Met extra gegevens zoals klimatologische en geografische informatie, duidelijke locaties
van Nederlandse luchtmetingen ten opzichte van burnpits, individuele luchtmetingen en
werkschema’s en inschatting van taken en activiteiten van Nederlandse militairen in
relatie tot burnpit emissies, kan een betere inschatting van de blootstelling worden
gemaakt aan de hand waarvan een risicoanalyse in principe mogelijk is. (Bron: Interim
evaluatie CEAG rapport over gezondheidseffecten Burnpits; IRAS, 20 maart 2020).
Dit is in lijn met de conclusie van het onlangs verschenen rapport van de National
Academy of Sciences (2020) waarin de commissie een nieuwe benadering adviseert
waardoor het beter mogelijk wordt om te bepalen of respiratoire klachten geassocieerd
zijn met uitzending. Volgens de commissie is er op retrospectieve basis epidemiologisch
onderzoek mogelijk indien er beter rekening gehouden kan worden met verstorende
factoren, zoals rookgedrag (Bron: Respiratory health effects of airborne hazards
exposures in the Southwest Asia theater of military operations; National Academy of
Sciences, 2020).
Door het toevoegen van de meldingen (van april 2019 – juni 2020) aan de reeds
beschouwde meldingen (van februari 2019 – april 2019) zijn geen grote verschuivingen
in de resultaten van de beschouwde meldingen opgetreden. De redenatielijn gevolgd in
de interim evaluatie van het IRAS kan, ons inziens, dan ook gevolgd worden naar
aanleiding van de huidige beschouwing.
Naar aanleiding van de literatuurbeschouwing in de rapportage van april 2019
(Beschouwing literatuur en meldpunt burnpit; CEAG, 8 april 2019) is het Institute for
Risk Assessment Sciences (IRAS) op dit moment bezig met een systematische
verkenning van de wetenschappelijke en grijze literatuur op het gebied van blootstelling
aan burnpits tijdens uitzending en gezondheidsklachten.
3.4. Beperkingen meldpunt
Op basis van een Amerikaans registratiepunt voor (oud)militairen die aangeven ziek te
zijn geworden door blootstelling aan burnpits, kan gesteld worden dat een registratie
geen goede basis is om vast te stellen of er sprake is van een verhoogd voorkomen van
het aantal gezondheidsklachten (bron: NAS: Assessment of the Department of Veterans
Affairs Air Borne Hazards and Open Burnpit Registry, 2017). In deze beoordeling wordt
geconcludeerd dat registraties die gebaseerd zijn op vrijwillige deelname en
zelfgerapporteerde informatie over blootstelling en gezondheidsklachten, gevoelig zijn
voor fouten in de gegevens, als gevolg van onderschatting of overdrijving. Zelfs onder
de beste omstandigheden zijn er grenzen aan de nauwkeurigheid van de gegevens en
aan de generaliseerbaarheid van de analyses die met de gegevens gedaan zijn, vanwege
het kleine, niet representatieve deel van de populatie dat reageert. Hieruit kan worden
gesteld dat een registratie geen goede basis is om vast te stellen of er sprake is van een
verhoogd voorkomen van het aantal gezondheidsklachten, of om een verband te leggen
tussen blootstelling aan de emissie van een burnpit en gezondheidseffecten. Derhalve is
een registratie slechts bruikbaar voor het inventarisatie doeleinde van dit meldpunt.

12

Zoals uit bovenstaande is te lezen, is het niet mogelijk om middels een meldpunt inzage
te krijgen in de hoeveelheid aanwezige aandoeningen. Om die reden zijn deze cijfers niet
te vergelijken met cijfers van het voorkomen van gezondheidsklachten in Nederland,
zoals geregistreerd bij civiele instanties als Nivel (huisartsenregistraties waaruit klachten
gemeld bij de huisarts zijn af te leiden) en IKNL (Integraal kankercentrum Nederland,
waarbij kanker wordt geregistreerd). Bij dit soort vergelijkingen zijn de exacte aantallen
van vóórkomen van een ziekte in de onderzoekspopulatie van belang.
Een andere mogelijkheid voor het vergelijken van het vóórkomen van klachten zijn de
cijfers die voortkomen uit de ‘Registry Airborne Hazards and Open Burnpit’, de
registratie in Amerika over burnpits in US Defence. Echter, Amerikaanse militairen
worden veel langer uitgezonden (vaak >1 jaar) en daarmee veel langer blootgesteld.
Hierdoor is de vergelijkbaarheid van blootstelling discutabel. Om die reden zijn de cijfers
van dit meldpunt niet vergeleken met die van de Amerikaanse registratie.
3.5. Structureel inregelen gezondheidsmonitoring
Het CEAG heeft tot doel om de inzetbaarheid van Defensiepersoneel te bewaken en daar
waar mogelijk en/of noodzakelijk te verbeteren vanuit haar rol als advies- en
expertisecentrum binnen Defensie. Het CEAG adviseert en informeert gevraagd en
ongevraagd over risico’s t.a.v. veilig en gezond werken. Structurele
gezondheidsmonitoring stelt Defensie in staat om de veiligheid en gezondheid van
Defensiepersoneel waar mogelijk te verbeteren. Op dit moment worden de benodigde
stappen gezet om structurele gezondheidsmonitoring binnen Defensie mogelijk te
maken.

13

Overall conclusie
Zoals in de beschrijving van de huidig beschouwde gegevens van het meldpunt is te
zien geeft 97% van de 305 melders aan dat zij nader onderzoek wenst over dit
onderwerp.
De meest genoemde reden om zich te melden is vanwege de aandacht die hieraan
is gegeven in de media/nieuws of doordat men er op geattendeerd werd door
anderen, gevolgd door ziek zijn of het hebben van klachten.
De meest genoemde zorgen zijn over de eigen gezondheid en die van anderen; en
over de toekomst.
De meest gemelde gezondheidsklachten zijn onderste luchtwegproblemen.
Door het toevoegen van de meldingen gedaan in de periode april 2019 – juni 2020
aan de reeds beschouwde meldingen van februari 2019 – april 2019 zijn geen grote
verschuivingen in de resultaten van de beschouwde meldingen opgetreden.
Naar aanleiding van de literatuurbeschouwing in de rapportage van april 2019 is
het Institute for Risk Assessment Sciences (IRAS) op dit moment bezig met een
systematische verkenning van de wetenschappelijke en grijze literatuur op het
gebied van blootstelling aan burnpits tijdens uitzending en gezondheidsklachten.

14

Bijlage 1: vragenlijst opgesteld door CEAG geleverd aan CAOP
Vragenlijst meldpunt burnpits t.b.v. CAOP
Opgesteld door CEAG
Noten vooraf: {suggesties} [antwoordopties]
Aanmeldnummer meldpunt burnpits dient automatisch gegenereerd te worden door computer.
1. Persoonlijke gegevens
1.1. Belt u namens u zelf? [ja/nee] {ingeval antwoord ‘nee’ uw vervangen door betrokkene}
1.2. Wat is uw naam?
1.3. Wat is uw telefoonnummer?
1.4. Wat is uw emailadres?
1.5. Wat is uw geboortejaar?
1.6. Indien antwoord 1.1 ‘nee’: in welk jaar is betrokkene overleden?
1.7. Wat is uw geslacht?
1.8. Was u ten tijde van uw uitzending of werkbezoek werkzaam bij Defensie als militair of burger?
{gemilitariseerde burger=burger}
1.9. Bij welk krijgsmachtdeel was u werkzaam ten tijde van uw uitzending? [KL, KLu, KM, KMar, BS,
DOSCO {voorheen CDC}]
1.10. Indien antwoord 1.8 ‘militair’ Bent u op dit moment actief of postactief militair? [actief,
postactief]
2. Wat is de reden dat u zich meldt? [vrij tekstveld]
3. Uitzendgegevens
3.1. Was er tijdens uw uitzending een burnpit aanwezig?
[indien antwoord ‘nee’ verder met vraag 4]
[vragen 3.2 – 3.5 herhalen voor iedere uitzending met burnpit]
3.2. Wat was de start en einddatum van de uitzending? [startdatum] [einddatum]
3.3. Naar welk land was u uitgezonden? [Irak, Afghanistan, anders, nl...]
3.4. Naar welk gebied was u uitgezonden? [vrij tekstveld]
3.5. Welke functie voerde u het meest van de tijd uit tijdens deze uitzending?
4. Klachten
4.1. Heeft u klachten die u wilt delen? [ja/nee] {ingeval antwoord ‘nee’ verder met onderdeel 5}
4.2. Wilt u die klachten met mij {telefonisch assistente} delen? [ja/nee]
4.3. Indien 4.2 antwoord ‘ja’: welke klachten heeft u?
4.4. Heeft u het idee dat de klachten te maken hebben met burnpits?
5. Overig
5.1. Bent u van mening dat er nader onderzoek gedaan moet worden naar dit onderwerp [ja, nee,
weet ik niet, wil ik niet zeggen]
5.2. Maakt u zich zorgen?
5.3. Indien 5.2 antwoord ‘ja’: waarover? [vrij tekstveld]
5.4. Geeft u toestemming voor het gebruiken van de gegeven antwoorden, in geanonimiseerde
vorm, dus zonder naar u als individu herleidbare gegevens?
5.5. Geeft u toestemming dat in het geval van een nader onderzoek de door u verstrekte informatie
hiervoor gebruikt wordt? [ja/nee]

15