Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2011–2012

31 953

Vaststelling van overgangsrecht en wijziging
van diverse wetten ten behoeve van de
invoering van de Wet algemene bepalingen
omgevingsrecht (Invoeringswet Wet algemene
bepalingen omgevingsrecht)

Nr. 51

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN INFRASTRUCTUUR EN
MILIEU
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 31 januari 2012
Bij brief van 21 december 2011 heeft Uw Kamer verzocht om voorafgaand
aan het algemeen overleg Risicobeleid op 2 februari 2012 door mij te
worden geïnformeerd over de laatste stand van zaken inzake de vorming
van RUD’s. Aanleiding voor het verzoek was mijn brief van 8 december
2011 (Kamerstuk 26 956, nr. 114), inzake toezicht en handhaving bij
BRZO-bedrijven (en chemische bedrijven IPPC categorie 4). Ik geef hierbij
graag gevolg aan uw verzoek. Ik bied u mijn verontschuldigingen aan
voor het late moment waarop u deze brief ontvangt. Helaas kon ik de brief
niet afronden zonder de meest actuele informatie die ik pas recent van
betrokken partijen heb ontvangen.
Overeenkomstig mijn brieven van 15 juli 2011 (Kamerstuk 31 953, nr. 41)
aan de provincies moesten vóór 1 januari 2012 voor iedere RUD de
missie, visie, het besturingsconcept en de borging van de afstemming
met het OM en de waterschappen bestuurlijk zijn vastgesteld door
gemeenten en provincies. Hoewel ik nog niet van alle provincies de
bedoelde rapportages heb ontvangen, kan ik constateren dat er in vrijwel
alle provincies een goede bestuurlijke basis voor de RUD-vorming
aanwezig is dan wel dat daar hard aan wordt gewerkt.
In de provincies Groningen, Friesland, Drenthe, Flevoland, Utrecht en
Zeeland komt er per provincie één RUD; in Overijssel en Limburg komen
per provincie twee RUD’s; in Noord-Brabant komen drie RUD’s, in
Noord-Holland komen drie tot vijf RUD’s, in Zuid-Holland komen vijf
RUD’s en in Gelderland komen er zeven. In totaal is sprake van de bouw
van 28 tot 30 RUD’s. Zes daarvan zullen zich in de uitvoering van
BRZO-taken specialiseren (de zogenaamde BRZO-RUD’s).
Over het algemeen bestaat er bestuurlijk voldoende gevoel van urgentie
en bewegen de bottom up processen gestaag in de goede richting. Dat

kst-31953-51
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2012

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 31 953, nr. 51

1

geldt echter niet voor alle provincies en gemeenten. Ik bespreek de
voortgang van de RUD-vorming en de punten die om aandacht vragen,
binnenkort in een Bestuurlijk Overleg met IPO en VNG. Het betreft het
volgende.
Een beperkt aantal gemeenten heeft nog niet definitief besloten tot
deelname in hun RUD (die behoort bij hun veiligheidsregio) en tot
overdracht van de uitvoering van het basistakenpakket. Deze gemeenten –
potentiële witte vlekken in het landsdekkende stelsel – lopen daarmee het
risico dat hun met het basistakenpakket samenhangende bevoegdheid tot
vergunningverlening en handhaving tijdelijk, op kosten van de gemeente,
wordt overgeheveld naar de provincie (op grond van de daartoe strekkende inmiddels in procedure gebrachte algemene maatregel van
bestuur). Mijn planning is er op gericht de ontwerp-amvb in april 2012
voor te publiceren en bij uw Kamer (en de Eerste Kamer) voor te hangen.
In nagenoeg alle provincies hebben de voortgaande bezuinigingen bij
provincies en gemeenten tot gevolg dat de keuze waar de beschikbare
middelen aan uitgegeven zullen worden steeds moeilijker wordt, vooral
voor de gemeenten. Hierdoor spelen de initiële kosten van de
RUD-vorming en de met de RUD te boeken efficiencywinst een steeds
grotere rol bij de totstandkoming van de RUD’s. Soms leidt dit er toe dat
gemeenten besluiten om méér taken dan alleen het basistakenpakket bij
de RUD neer te leggen, hetgeen met het oog op de kwaliteit van de
uitvoering van die extra taken valt toe te juichen. Datzelfde geldt wanneer
extra maatregelen worden genomen om de overhead van de RUD te
beperken. Maar het mag natuurlijk niet zo zijn dat wordt uitgeweken naar
oplossingen waarbij de landelijk overeengekomen kaders, zoals
neergelegd in de Package Deal en de Checklist Criteria RUD-vorming uit
het oog worden verloren.
Vertraging dreigt als de discussie over het al dan niet instellen van of
deelnemen in een openbaar lichaam op grond van de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) blijft voortslepen. In enkele provincies wordt de
voorkeur gegeven aan regeling van de (netwerk-)RUD in bestuursovereenkomsten. Sommige gemeenten geven er de voorkeur aan om de
basistaken door de RUD laten uitvoeren op contractbasis. Meer dan eens
heb ik aangegeven dat alternatieven voor oprichting van of deelname in
een openbaar lichaam voor het Rijk acceptabel zijn als deze aantoonbaar
gelijkwaardig zijn, voldoen aan de Checklist RUD-vorming en de
instemming hebben van de betrokken risicodragende partijen: de andere
gemeenten, de provincie en de RUD. Iedere RUD moet worden opgericht
als één ondeelbare organisatie met een directeur die afspraken kan maken
met andere partijen zoals het OM of een andere RUD en die volledig
verantwoordelijk is voor de aansturing van de uitvoering van het
basistakenpakket en het daarmee belaste personeel (waar dat ook
gehuisvest zal zijn).
In mijn brief aan u van 15 juli 20111 ben ik uitgebreid ingegaan op de
gewenste juridische vorm van de RUD’s en ik wil u daar kortheidshalve
naar verwijzen. Echter, zolang niet is vastgesteld dat er sprake is van een
aantoonbaar gelijkwaardig alternatief waarmee alle betrokken partijen
hebben ingestemd, merk ik de betreffende gemeenten daarom aan als
witte vlekken.
Wat betreft de instelling van de RUD is het uitermate belangrijk om het
ontwerpen en totstandbrengen van de desbetreffende gemeenschappelijke regeling vooral goed «aan de voorkant» te organiseren. Dat voorkomt
dat er achteraf bezwaren ontstaan tegen aangegane verplichtingen. Ik heb
helaas moeten vaststellen dat niet alle gemeenten met bezwaren tegen
een gemeenschappelijke regeling voldoende onder ogen zien dat er goed
aan die bezwaren tegemoet valt te komen.
1

TK 31 953, nr. 41.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 31 953, nr. 51

2

Tenslotte krijgen de (inrichting en organisatie van de) handhaving en de
afstemming tussen RUD’s en OM, waterschappen en besturen nog niet
overal de aandacht die geboden is.
In mijn brief van 16 maart 2011 aan uw Kamer1 had ik al aangekondigd
dat het Rijk vóór de zomer van 2011 de balans zou opmaken van de
definitieve resultaten van het bottom up proces en het regionaal
maatwerk. Daarbij gaf ik ook aan dat deze processen niet oneindig kunnen
duren, in lijn met de op 22 april 2010 door uw Kamer aangenomen motie
Boelhouwer2. Het is nu bijna twee jaar later en de bottom up processen
moeten zo langzamerhand worden beëindigd. In 2012 moet er daadwerkelijk worden gebouwd aan de RUD’s.
Binnenkort bespreek ik met IPO en VNG ook de aanwijzing van de zes
BRZO-RUD’s en het plan van aanpak, waar ik het IPO om heb verzocht in
mijn brief van 8 december 2011.
Het plan van aanpak betreft de rol- en werkverdeling tussen de
BRZO-RUD’s en de overige RUD’s, de relatie met de betrokken bevoegde
gemeenten en provincies en de overgang van taken die nu in het kader
van het LAT risicobeheersing bedrijven worden verricht. Kritische
succesfactoren zijn voor mij een heldere relatie tussen de BRZO-RUD’s en
de overige RUD’s, de samenhang met de taken van de betrokken
rijksinspecties, OM, waterschappen, brandweer en veiligheidsregio’s,
voldoende afstand tussen besturen en BRZO-RUD’s en een ruim mandaat
voor de directeuren van de BRZO-RUD’s. De BRZO-RUD’s moeten worden
ingericht in de gebieden waar de BRZO-bedrijven en chemische bedrijven
IPPC categorie 4 het sterkst zijn geconcentreerd. Verder spreekt het voor
zich dat BRZO-RUD’s alleen kunnen worden ingericht in provincies waarin
gegarandeerd volledig wordt voldaan aan de landelijk overeengekomen
kaders voor de RUD-vorming.
Ik verwacht het plan van aanpak een dezer dagen van IPO te ontvangen.
Tijdens het algemeen overleg Risicobeleid op 2 februari 2012 zal ik u
verder over de stand van zaken informeren.
De staatssecretaris van infrastructuur en milieu,
J. J. Atsma

1
2

TK 31 953 nr. 38.
TK 31 953 nr. 33.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 31 953, nr. 51

3