Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2019–2020

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3548
Vragen van het lid De Groot (D66) aan de Minister van Landbouw, Natuur en
Voedselkwaliteit over het bericht «Experts: «Megaslachterij Vion zou gesloten
moeten worden»» (ingezonden 4 juni 2020).
Antwoord van Minister De Jonge (Volksgezondheid, Welzijn en Sport), mede
namens de Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (ontvangen
17 juli 2020).
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht «Experts: «Megaslachterij Vion zou gesloten
moeten worden»»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Hoe beoordeelt u de uitspraak van deskundigen dat het «merkwaardig en
onverstandig» is dat de grootste slachterij van Nederland, die van Vion in
Boxtel, openblijft?
Antwoord 2
Het is aan de voorzitter van de veiligheidsregio in het kader van infectieziektenbestrijding om per geval de meest geëigende (beheers)maatregelen te
nemen. Dat betekent in de praktijk dat op basis van de geconstateerde
situatie in enkele gevallen besloten is een bedrijf tijdelijk stil te leggen, terwijl
dat in andere gevallen niet als noodzakelijk werd beoordeeld. In alle gevallen
was het belang van de volksgezondheid leidend. De voorzitter van de
veiligheidsregio wordt hierover geadviseerd door de GGD. Daarbij wordt ook
informatie gebruikt van de rijksinspecties en van het bedrijf zelf.
Vraag 3
Hoe is te verklaren dat bij het slachthuis in Boxtel één op de zes medewerkers besmet bleek te zijn met het coronavirus?

1

ah-tk-20192020-3548
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2020

BD, 4 juni 2020, Experts: «Megaslachterij Vion zou gesloten moeten worden»: https://
www.bd.nl/binnenland/experts-megaslachterij-vion-zou-gesloten-moeten-worden~a2023b15/

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

1

Antwoord 3
Uit het bron- en contactonderzoek bij de verschillende slachthuizen, waaronder het slachthuis in Boxtel, is gebleken dat er twee zaken mogelijk een rol
spelen, namelijk de wijze van huisvesting en het vervoer van arbeidsmigranten, en de specifieke arbeidsomstandigheden in de slachterijen. De achterliggende verklaring is echter nog niet wetenschappelijk aangetoond. Het gaat
dus om vermoedens.
Vraag 4
Hoe beoordeelt u de twijfels van de experts over de aanpak binnen de
slachthuizen om het coronavirus te bestrijden die zich focust op mensen met
klachten naar de GGD sturen?
Antwoord 4
Deze twijfels zijn voor rekening van de genoemde experts. De focus van de
aanpak binnen de slachthuizen is breder dan alleen mensen met klachten
door de GGD laten testen. Het betreft een heel pakket van maatregelen, zoals
het aanscherpen, implementeren en naleven van de bedrijfsprotocollen.
Onderdeel daarvan is dat medewerkers met klachten zich laten testen. Bij een
aantal slachthuizen is breder getest op basis van onderzoek.
Vraag 5
Hoe voorkomt u dat mensen die graag doorwerken en klachten hebben deze
geheim houden?
Antwoord 5
De Minister van LNV heeft de brancheorganisaties gewezen op het advies van
de GGD om dagelijks gezondheidschecks uit te voeren bij de poort. Hierbij
moet rekening worden gehouden met de mogelijke taalbarrière door
bijvoorbeeld een tolk in te schakelen of formulieren in de eigen taal te
verstrekken. Het is inderdaad niet wenselijk dat werknemers doorwerken
terwijl zij klachten hebben. Daarom is er in geval van ziekte een vangnet. Als
de werknemers aan de voorwaarden voldoen is er bij ziekte, ook als gevolg
van corona, recht op loondoorbetaling of op een uitkering op grond van de
Ziektewet. Daarnaast hebben de brancheorganisaties van de slachthuizen
aangegeven dat bedrijven hun werknemers doorbetalen betalen, ook degene
die via een uitzendbureau aan het werk zijn en ook in geval van quarantaine
in geval er geen sprake is van besmetting.
Vraag 6
Hoe zorgt u ervoor dat medewerkers van slachthuizen elkaar niet onbewust
besmetten, gezien niet elke patiënt duidelijke symptomen heeft?
Antwoord 6
Het is de verantwoordelijkheid van de werkgever om te zorgen voor gezonde
en veilige arbeidsomstandigheden op de werkvloer. Zowel de werkgever als
de werknemer wordt geacht te voldoen aan de Arbeidsomstandighedenwet
en de richtlijnen van het RIVM op te volgen. Zo nodig kan de Inspectie SZW
handhaven als de Arbeidsomstandighedenwet niet wordt nageleefd.
Zoals eerder aangegeven heeft de NVWA in een brief van 23 maart 2020 aan
slachterijen opgeroepen tot het opstellen van protocollen waarin is opgenomen hoe bedrijven ervoor zorgen dat de RIVM-richtlijnen worden nageleefd.
Per brief van 23 mei 2020 heeft de NVWA samen met de Inspectie SZW
slachterijen nogmaals nadrukkelijk gewezen op hun verantwoordelijkheid om
het werk conform de RIVM-richtlijnen uit te voeren.
Voor de protocollen geldt dat in veel gevallen per sector door de brancheorganisaties een protocol wordt opgesteld. Een door sectoren vastgesteld
protocol is geen vervanging van de geldende wet- en regelgeving. Dit
betekent dat een protocol geen vervanging is van Arbowetgeving; die blijft
onverminderd geldig. Sectoren worden aanbevolen om na vaststelling van
het protocol de Arbo-onderdelen uit het protocol te laten doorwerken in de
bestaande Arbo-systematiek. Concreet betekent dit de Arbocatalogus op
branche- of sectorniveau en aanvulling van de Risico- Inventarisatie- en
Evaluatie (RI&E) op het nieuwe arbeidsrisico COVID-19.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

2

Vraag 7
Kunt u toelichten of u het met de uitspraak in het artikel eens bent dat door
de bedrijven open te houden de bestrijding van het virus wordt bemoeilijkt?
Antwoord 7
Het is in het kader van de infectieziektenbestrijding uiteindelijk aan de
voorzitter van de veiligheidsregio om per geval de meest geëigende
(beheers)maatregelen te nemen. Dat betekent in de praktijk dat in enkele
gevallen besloten is een bedrijf tijdelijk stil te leggen terwijl dat in andere
gevallen niet als noodzakelijk werd beoordeeld. In alle gevallen was het
belang van de volksgezondheid leidend.
Vraag 8
Hoe beoordeelt u de twijfels van vakbond FNV over het besluit om de ene
slachterij te sluiten, terwijl de ander doordraait?
Antwoord 8
Deze twijfels zijn voor rekening van de vakbond FNV. Ik verwijs u naar het
antwoord op vraag 2.
Vraag 9 en 10
Hoe is het mogelijk dat de vragensteller nog steeds signalen ontvangt over
werknemers die momenteel werkzaam zijn in slachthuizen, maar wel besmet
zijn met het virus?
Hoe is het mogelijk dat de vragensteller nog steeds signalen ontvangt dat
werknemers zich niet houden aan de 1,5 meter afstand, zelfs wanneer zij
besmet zijn met het virus?
Antwoord 9 en 10
Mensen die ziek zijn moeten thuisblijven en kunnen zich net als de rest van
de bevolking bij klachten laten testen. Ik heb de GGD-en en veiligheidsregio’s
gevraagd om risicogericht en gefaseerd te testen in slachthuizen. Signalen
van bedrijven zelf, rijksinspecties of bedrijfsartsen zijn hierbij belangrijke
input.
Zoals aangegeven in antwoorden van 20 mei jl. op vragen van het lid
Ouwehand (2020Z08230) heeft de NVWA vooruitlopend op de uitkomsten van
het arbeidshygiënisch onderzoek besloten om vanaf 11 mei jl. alle dierenartsen op slachthuizen de beschikking te laten hebben over mondmaskers. Naar
aanleiding van dit onderzoek worden aanvullend persoonlijke beschermingsmiddelen gebruikt in die situaties waarin het niet mogelijk is om 1,5 afstand
te houden. De NVWA kan het slachtproces stilleggen als de medewerkers van
de NVWA of de officiële assistenten van KDS de werkzaamheden niet veilig
kunnen uitvoeren. Verder is op 8 juni jl. de Inspectie SZW gestart met het
project «inspecties slachterijen – corona» en zal zij de komende weken een
aantal voorgeselecteerde slachthuizen inspecteren, zowel roodvlees als
pluimvee. Deze inspecties hebben zowel een AMF- (arbeidsmarktfraude) als
een Arbo-insteek.
Vraag 11
Hoe beoordeelt u signalen dat de BV Kwaliteitskeuring Dierlijke Sector (KDS)
en de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) personeel laten
werken die eigenlijk in quarantaine moeten zitten en een arbeidsverbod
hebben?
Antwoord 11
Medewerkers van de NVWA en KDS die positief getest zijn op corona en
medewerkers die klachten hebben, blijven conform de adviezen van het RIVM
thuis en worden niet ingezet voor werkzaamheden op bedrijven.
Vraag 12
Bent u het ermee eens dat dit zeer onwenselijk is? Zo ja, bent u bereid
slachthuizen te sluiten?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

3

Antwoord 12
Ja, als dat aan de orde is, is dat uitermate onwenselijk. Een medewerker van
de NVWA kan het werk staken als hij of zij de situatie niet veilig acht voor
zichtzelf. Ook kan direct een melding gedaan worden bij de Inspectie SZW die
controleert op gezond en veilig werken. Zo nodig kan de Inspectie SZW
handhaven als de Arbeidsomstandighedenwet niet wordt nageleefd.
Vraag 13
Bent u bereid een fokverbod in te stellen, om te voorkomen dat stallen vol
raken?
Antwoord 13
Een fokverbod is geen proportionele maatregel, omdat het niet effectief is om
korte termijn knelpunten in de capaciteit van slachterijen op te lossen.
Vanwege de lengte van de draagtijd en de zoog- en mestperiode heeft een
fokverbod in bijvoorbeeld de varkenshouderij pas over circa 10 maanden
effect op het aantal slachtrijpe dieren. Overigens heb ik, zoals ik in antwoord
op Kamervragen van de Partij voor de Dieren op 28 april jl. heb aangegeven,
onder de huidige omstandigheden geen wettelijke mogelijkheden om,
behalve als crisismaatregel ter voorkoming van verspreiding van SARS-CoV-2
onder nertsen, aan andere dierlijke sectoren verplichte productiebeperkende
maatregelen zoals een fokbeperking op te leggen. Mededingingsregels staan
niet toe dat branche- en producentenorganisaties hun leden een bindend
advies geven over beperking van de productie.
Vraag 14
Kunt u deze vragen beantwoorden voor het debat over onderzoeksresultaten
over COVID-19 bij nertsen?
Antwoord 14
Ik heb mij ingespannen om deze vragen zo spoedig mogelijk te beantwoorden.
Vraag 15
Kunt u de schriftelijke vragen van 14 mei 2020 (2020Z08674) over de
berichten «Vleessector vindt kritiek op hygiëne in coronatijden niet terecht»
en «Schouder aan schouder aan de lopende band: slachterijen willen
coronatests» beantwoorden voor het debat over onderzoeksresultaten over
COVID-19 bij nertsen?
Antwoord 15
Ik heb mij ingespannen om deze vragen zo spoedig mogelijk te beantwoorden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

4