Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2011–2012

29 544

Arbeidsmarktbeleid

Nr. 405

BRIEF VAN DE MINISTERS VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID EN VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP EN
DE STAATSSECRETARIS VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN
WETENSCHAP
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 5 juli 2012
Mede namens de ministers van Economische Zaken, Landbouw en
Innovatie, van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties bieden wij u hierbij de kabinetsreactie aan op
het advies «Werk maken van scholing» van de Sociaal-Economische Raad
(SER). Het advies is uw Kamer bij brief van 25 mei 2012 door de SER
aangeboden.
Het kabinet onderschrijft het verder toenemende belang van scholing en
de opvatting van de SER dat de huidige markt voor postinitieel onderwijs
over het geheel genomen behoorlijk functioneert. Met de SER is het
kabinet van mening dat werkgevers en werknemers primair verantwoordelijk zijn voor de financiering van scholing en dat de overheid een
aanvullende rol heeft.
Wat betreft de door de SER aangegeven overheidsverantwoordelijkheid
voor laagopgeleiden en werkzoekenden verwijst het kabinet naar de
mobiliteitsbonus die kan worden ingezet voor functiegerichte scholing
voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt en naar de
mogelijkheid voor laagopgeleiden om alsnog een mbo-diploma te
behalen. Net als de SER vindt het kabinet dat EVC een belangrijk
instrument is voor zowel het realiseren van onderwijs- als loopbaandoelen en dat de kwaliteit van EVC onomstreden dient te zijn. Mede naar
aanleiding van de bevindingen van de Inspectie van het Onderwijs en de
Onderwijsraad voert het kabinet een diepgaande analyse uit en beziet
welke aanvullende maatregelen nodig zijn. Het kabinet zorgt voor
kwaliteitsborging bij opname van non-formele opleidingen in het
Nederlands nationaal kwalificatiekader. In de uitwerkingsnotitie naar
aanleiding van de brief over het deeltijd hoger onderwijs zal het kabinet
terugkomen op voorstellen van de SER om de toegankelijkheid van het
hoger onderwijs voor 30+ studenten te verbeteren.

kst-29544-405
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2012

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 29 544, nr. 405

1

Het kabinet deelt ook de mening dat de samenwerking tussen publiek en
privaat onderwijs beter kan en roept betrokken partijen op activiteiten op
dit gebied te ondernemen. Via de leerwerkloketten geeft het kabinet
ondersteuning aan de vraagarticulatie van mkb-ondernemingen. De
overheid geeft invulling aan haar aanvullende rol bij het stimuleren van
de scholingsdeelname van bepaalde doelgroepen door onder meer
maatregelen uit het Vitaliteitspakket in te zetten.
Bij deze brief treft u een exemplaar van het advies «Werk maken van
scholing» aan1. Het is aan het komende kabinet om het beleid betreffende
Levenlang Leren verder vorm te geven.
De minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
H. G. J. Kamp
De minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,
J. M. van Bijsterveldt-Vliegenthart
De staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,
H. Zijlstra

1

Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 29 544, nr. 405

2

Kabinetsreactie op het SER-advies «Werk maken van scholing;
advies over de postinitiële scholingsmarkt»
1. Inleiding
Op 20 april heeft de SER het unanieme advies «werk maken van scholing»
uitgebracht over de postinitiële scholingsmarkt. De achtergrond van dit
advies is gelegen in het gegeven dat de Nederlandse arbeidsmarkt de
komende jaren onder de invloed van demografische factoren, globalisering en technologische ontwikkeling zal veranderen. Hierdoor neemt het
belang van scholing toe, waardoor vragen rijzen over de toekomstbestendigheid van het postinitiële onderwijs.
In deze kabinetsreactie wordt eerst een korte samenvatting van het advies
gegeven, gevolgd door een algemene reactie van het kabinet. Vervolgens
wordt in hoofdstuk twee ingegaan op de aanbevelingen van de SER ten
aanzien van de aanbodzijde van de postinitiële scholingsmarkt. In
hoofdstuk drie reageert het kabinet op de aanbevelingen van de SER ten
aanzien van de scholingsvraag van volwassenen en bedrijven. De reactie
eindigt met een slotconclusie in hoofdstuk vier.
SER-advies
De SER stelt in zijn advies dat de huidige markt voor postinitieel onderwijs
over het geheel genomen behoorlijk functioneert. Desalniettemin
noodzaken hierboven genoemde ontwikkelingen tot een extra en meer
toekomstgerichte (beleids)inzet, zowel aan de aanbod- als aan de
vraagzijde. De SER geeft daarnaast aan dat de relatief beperkte rol van de
overheid op het gebied van postinitiële scholing past binnen de verantwoordelijkheidsverdeling waarbij werkgevers en werknemers primair
verantwoordelijk zijn voor de organisatie en financiering van de scholing
van werkenden. Uit oogpunt van maatschappelijk belang of marktfalen
ligt er voor de overheid een rol om scholing van werkenden te stimuleren.
Overigens stelt de SER dat de overheid wel de verantwoordelijkheid
draagt voor onderwijs voor mensen zonder startkwalificatie en voor de
financiering van de scholing van niet-werkenden.
Visie van het kabinet

1

Nieuwenhuis et al, (2011), Groeitempo leven
lang leren: een internationale vergelijking.

Het kabinet onderschrijft het belang van scholing en de opvatting van de
SER dat het belang daarvan de komende jaren verder zal toenemen.
Hoewel Nederland in internationaal perspectief goed scoort op de
EU-indicator voor deelname aan een leven lang leren valt er verdere winst
te behalen door lessen te trekken uit ervaringen in andere landen1. Meer
scholing is geen einddoel op zich, maar draagt bij aan een beter functionerende arbeidsmarkt waarop werknemers meer mobiel zijn en langer
doorwerken. Door de toenemende dynamiek op de arbeidsmarkt als
gevolg van technologische ontwikkeling en globalisering is het de
verantwoordelijkheid van iedere volwassene zich te blijven scholen. Ook
aanpassingen in het sociale zekerheidsstelsel, zoals de geleidelijke
verhoging van de AOW-leeftijd, geven werknemers een extra prikkel om
gedurende hun loopbaan te blijven investeren in hun eigen inzetbaarheid.
Werkgevers moeten scholing als vanzelfsprekend onderdeel gaan zien van
het arbeidsproces, waarin werken en leren sterk verweven zijn. Zij hebben
daar ook het meeste belang bij. De overheid heeft daarnaast een
aanvullende en faciliterende rol. Dit gebeurt onder meer via de afdrachtvermindering onderwijs en via de aftrekbaarheid van scholingskosten in
de inkomstenbelasting. Bovendien kan voor mensen met afstand tot de
arbeidsmarkt de mobiliteitsbonus die per 1 januari 2013 ingaat ingezet
worden voor functiegerichte scholing, zeker ook in de richting van

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 29 544, nr. 405

3

sectoren waar knelpunten in de personeelsvoorziening dreigen. De
overheid hecht ook als werkgever groot belang aan postinitiële scholing
en duurzame inzetbaarheid. Binnen de verschillende overheidssectoren is
er aandacht voor het belang van scholing en mobiliteit gedurende de
loopbaan van de overheidsmedewerkers. Zeker in tijden van bezuinigingen is het van belang dat werknemers zich blijven ontwikkelen.
Investeringen in kennis en vaardigheden renderen het best wanneer deze
zo vroeg mogelijk in het leven worden gedaan. Het kabinet onderstreept
daarom dat het van groot belang is dat mensen het onderwijs verlaten
met een startkwalificatie. Een startkwalificatie is immers het fundament
voor alle verdere leren. Het kabinet zet daarom stevig in op het verminderen van het aantal voortijdig schoolverlaters. En met succes. Het aantal
voortijdig schoolverlaters is de afgelopen jaren verder teruggedrongen. In
tien jaar tijd is het aantal leerlingen dat jaarlijks de schoolbanken zonder
startkwalificatie verlaat, bijna gehalveerd van 71 000 in 2002 naar 38 600
in het schooljaar 2010–2011. De doelstelling is om in 2016 maximaal
25 000 voortijdig schoolverlaters te hebben. Laagopgeleiden zonder
startkwalificatie kunnen via een regulier opleidingstraject bij een
ROC/AOC alsnog een mbo-diploma halen.
2. Aanbodzijde
Toegankelijkheid en Inzichtelijkheid
Erkenning Verworven Competenties/Ervaringscertificaat (EVC)
De SER wijst in zijn advies op het belang van het instrument EVC voor
zowel het realiseren van onderwijs- als loopbaandoelen. De SER
benadrukt daarbij dat de kwaliteit van EVC onomstreden dient te zijn en
dat de mogelijkheden van EVC moeten worden geoptimaliseerd. De SER
noemt tevens alternatieve instrumenten zoals het Ervaringsprofiel (EVP)
en een e-portfolio. En de SER geeft aan dat, als EVC alleen wordt gebruikt
ter verkrijging van vrijstellingen in het onderwijs, bestaande vrijstellingsprocedures van instellingen wellicht effectiever en efficiënter zijn. De SER
acht het van belang dat de overheid ook in de toekomst blijft investeren in
het verbeteren van EVC en de kwaliteitsborging ervan.
Net als de SER vindt het kabinet dat EVC een belangrijk instrument is voor
zowel het realiseren van onderwijs- als loopbaandoelen en dat de kwaliteit
van EVC onomstreden dient te zijn. Het kabinet ziet dat er meerdere
instrumenten zijn naast en in aanvulling op EVC. Het Ervaringsprofiel
(EVP) en e-portfolio zijn instrumenten die geschikt kunnen zijn voor
gebruik in het kader van loopbaanontwikkeling. In tegenstelling tot EVC
vindt bij EVP en e-portfolio echter geen onafhankelijke beoordeling van de
competenties van de kandidaat plaats ten opzichte van een landelijk
erkende standaard (Crebo-, Croho- of branchekwalificatie).

1

Inspectie van het Onderwijs (2012) Examencommissies & ervaringscertificaten; over EVC
in het mbo en het hbo.

Naar aanleiding van eerdere inspectierapporten uit 2009, waaruit bleek
dat de kwaliteit van de uitvoeringspraktijk van EVC verbetering behoefde,
heeft de overheid eind 2009 de regie op de borging van de kwaliteit van
EVC op zich heeft genomen. Regelgeving is aangescherpt en het Actieplan
Kwaliteit EVC met een breed scala aan ondersteunende activiteiten en
trainingen is in opdracht van de overheid uitgevoerd door het Kenniscentrum EVC.
Uit recent inspectieonderzoek1 blijkt dat ondanks de genomen maatregelen de kwaliteit van het overgrote deel van de ervaringscertificaten in
2010–2011 nog steeds onvoldoende is. Naar aanleiding van de bevindingen van de inspectie voert het kabinet een brede, diepgaande analyse
uit van het functioneren van de EVC-markt, het toezicht op de kwaliteit van
EVC en de besluitvorming over vrijstellingen. Bezien zal worden welke
aanvullende maatregelen mogelijk zijn die afdoende waarborgen bieden

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 29 544, nr. 405

4

voor het realiseren van onomstreden kwaliteit. Naar aanleiding van die
nadere analyse zal het kabinet de Kamer informeren in een beleidsreactie
op het recente inspectieonderzoek.
Nederlands nationaal kwalificatiekader (NLQF)
De SER ondersteunt het NLQF en benadrukt het belang ervan voor het
verduidelijken van het niveau van non-formele opleidingen. Dit maakt het
aanbod inzichtelijker. De SER onderstreept daarbij het belang van heldere
kwaliteitseisen bij inschaling in het NLQF . De overheid kan hieraan een
bijdrage leveren.
Het kabinet vindt het van belang dat het niveau van non-formele
opleidingen via opname in het NLQF transparanter wordt. Bij de invoering
van het NLQF kijkt het Nationaal Coördinatiepunt NLQF (die voor de
invoering van het NLQF bij non-formele opleidingen verantwoordelijk is)
naar de door het NLQF vastgestelde descriptoren. Dit zijn kennis,
toepassen van kennis, probleemoplossende vaardigheden, leer- en
ontwikkelvaardigheden, informatievaardigheden, communicatievaardigheden, verantwoordelijkheid en zelfstandigheid. Met deze descriptoren
kan het niveau van non-formele opleidingen ten behoeve van inschaling
in het NLQF worden vastgesteld.
Toegankelijkheid voor studenten van 30 jaar en ouder
In het kader van de toegankelijkheid van het hoger onderwijs wijst de SER
op zijn advies over de Strategische Agenda Hoger Onderwijs, Onderzoek
en Wetenschap1, waarin de SER ervoor pleit om voor studenten van 30
jaar en ouder collegegeldkrediet en studiefinanciering beschikbaar te
stellen, de aftrekbaarheid van studiekosten te verruimen en de beschikbaarheid van (boven)sectorale studiebeurzen, zoals de lerarenbeurs,
vanuit de overheid te stimuleren. Tevens adviseert de SER het kabinet de
gevolgen van het 30+ arrangement in het mbo nauwgezet te volgen, met
name ten aanzien van mogelijke gevolgen voor de arbeidsmarkt.
In zijn brief over deeltijd hoger onderwijs2 heeft het kabinet omwille van
de toekomstbestendigheid van het deeltijdonderwijs aangekondigd na
2017 over te willen gaan op een systeem van vraagfinanciering. Zoals
aangegeven in de brief zal de vraagfinanciering de vorm krijgen van
beurzen gericht op prioritaire sectoren en specifieke doelgroepen.
Daarnaast is aangekondigd dat bij de nadere uitwerking van vraagfinanciering bezien wordt of invoering van collegegeldkrediet voor nieuwe
doelgroepen, zoals deeltijdstudenten, 30+ studenten en studenten die een
tweede studie doen, wenselijk en haalbaar is. In de uitwerkingsnotitie van
eind 2013 naar aanleiding van de brief zal hierop worden teruggekomen.
In de Vitaliteitsbrief3 van 30 september 2011 is aangekondigd dat met
ingang van het belastingjaar 2013 de drempel voor de aftrek van
scholingskosten in het kader van de inkomstenbelasting verlaagd wordt
naar 250 euro.
Bij voorjaarsnota is recent besloten dat de bekostiging van studenten van
30 jaar en ouder in het mbo gehandhaafd blijft. Daarmee vervalt ook de
noodzaak voor een apart arrangement. Volwassenen van 30 jaar en ouder
kunnen als voorheen een bekostigde crebo-gelicenseerde mbo-opleiding
aan een ROC/AOC volgen.
1

Advies Strategische Agenda Hoger Onderwijs, Onderzoek en Wetenschap, SER, nr.
2011/07, 15 april 2011.
2
Brief deeltijd hoger onderwijs, 30 maart
2012, Kamerstukken II, 2011–2012, 31 288, nr.
285.
3
Vitaliteitsbrief, 30 september 2011, Kamerstukken II, 2011–2012, 32 043, nr. 71.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 29 544, nr. 405

5

Opleidingsinfrastructuur
Samenwerking publiek bekostigde en private onderwijs
Het publiek bekostigde en het private onderwijs moet meer en beter gaan
samenwerken om de bestaande expertise en infrastructuur beter te
benutten en te komen tot een aanbod dat beter aansluit bij de kenmerken,
wensen en ervaringen van volwassen lerenden. De raad geeft aan dat het
aan betrokken partijen is te onderzoeken welke mogelijkheden er bestaan
voor samenwerking, die wederzijds profijtelijk is en om vervolgens deze
samenwerking tot stand te brengen. In het kader van een betere benutting
van de publieke infrastructuur bepleit de SER ook een verbetering van het
aanbod deeltijd hoger onderwijs, mede met het oog op de rol van het
deeltijdonderwijs voor het topsectorenbeleid.
Het kabinet onderschrijft de aanbeveling gericht op versterking van de
samenwerking tussen publieke en private aanbieders en onderkent dat het
aan de partijen zelf is om deze samenwerking te onderzoeken en vorm te
geven. Het kabinet roept betrokken partijen (MBO-raad, HBO-raad, VSNU
en NRTO) op activiteiten op dit gebied te ondernemen. Het thema van
samenwerking tussen publieke en private aanbieders zal tevens onderdeel
zijn van de nadere uitwerking van vraagfinanciering voor het deeltijd
hoger onderwijs. Het kabinet deelt de analyse van de raad dat de
bestaande publieke infrastructuur en expertise beter benut kunnen
worden. De invoering van vraagfinanciering in het deeltijd hoger
onderwijs is mede hierop gericht. Het kabinet onderschrijft eveneens het
standpunt van de SER dat het deeltijd hoger onderwijs ook een belangrijke rol heeft voor het topsectorenbeleid. In de human capital agenda’s
van de topsectoren zijn afspraken gemaakt tussen sectoren en instellingen
hoger onderwijs, waaronder over scholing en opleiding van werkenden.
Versterking universitaire deeltijdonderwijs
De SER bepleit dat universiteiten bezien of en hoe de positie van het
universitaire deeltijdonderwijs versterkt kan worden en tevens te bezien
hoe daarbij samengewerkt kan worden met de Open Universiteit. De SER
onderschrijft het overheidsbeleid ten aanzien van de Open Universiteit en
bepleit verdere ontwikkelingen op het terrein van afstandsleren en
blended learning, open educational resources.
Het versterken van de positie van het universitaire deeltijdonderwijs is
inderdaad van belang. Het huidige deeltijdonderwijs op wo-niveau is
traditioneel vormgegeven en onvoldoende flexibel en vraaggericht1. De
Open Universiteit heeft veel expertise en ervaring in het flexibel
vormgeven van onderwijs voor volwassenen. Samenwerking tussen de
Open Universiteit en andere universiteiten kan leiden tot betere benutting
van de expertise en de infrastructuur van de Open Universiteit.
Net als met andere bekostigde instellingen voor hoger onderwijs worden
met de Open Universiteit prestatieafspraken gemaakt. Afspraken op het
gebied van de rol van de Open Universiteit in het verzorgen van flexibel
en vraaggericht deeltijd hoger onderwijs en het samenwerken met andere
instellingen kunnen hiervan deel uitmaken. De doorontwikkeling van open
educational resources zal naar verwachting onderdeel zijn van het nieuwe,
strategisch instellingsplan van de Open Universiteit.
Betere financiële verantwoording
1

Rapport «Kenmerken, wensen en behoeften
deeltijd hoger onderwijs», ResearchNed
(2012), bijlage bij kamerstukken II, 2011–2012,
31 288, nr. 285.

De SER dringt aan op betere financiële verantwoording van de instellingen met betrekking tot het contractonderwijs, in verband met de
naleving van de voorschriften voor «level-playing-field».

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 29 544, nr. 405

6

Vanaf het verslagjaar 2008 geldt voor de inrichting van de jaarrekening en
het jaarverslag van alle bekostigde onderwijsinstellingen de Regeling
jaarverslaggeving Onderwijs (RJO). In 2011 is de Handreiking voor de
inrichting van onderwijskundige publiek-private arrangementen
verschenen. Daarnaast is voor de sectoren hoger onderwijs (ho) en
beroepsonderwijs en volwasseneneducatie (bve) door OCW een aantal
zogeheten Helderheidsnotities uitgebracht waarin een nadere aanduiding
wordt gegeven van enkele verantwoordingsitems in het jaarverslag,
waaronder investering van publieke middelen in private activiteiten. Op
dit moment wordt door OCW gewerkt aan nadere richtlijnen met
betrekking tot consolidatie in situaties waarbij van meerdere bevoegde
gezagsorganen sprake is.
3. Vraagzijde
Vraagarticulatie
De SER constateert dat vooral MKB-bedrijven moeite hebben om hun
scholingsvraag te articuleren en om het benodigde aanbod te
organiseren/coördineren. Daarbij bestaat vooral bij kleine bedrijven
weinig inzicht in de scholingsbehoefte op langere termijn. Door samenwerking tussen branches en collega-bedrijven kunnen kleine en middelgrote bedrijven een krachtiger rol spelen in het organiseren en de inkoop
van scholing. De overheid kan volgens de SER een bijdrage aan de
vraagarticulatie leveren door activiteiten gericht op samenwerking te
stimuleren en zich daarbij specifiek te richten op kleine bedrijven c.q.
sectoren.
Het kabinet onderschrijft het belang van extra aandacht voor vraagarticulatie voor kleine en middelgrote bedrijven en de behoefte tot bundeling
van de vraag om scholing te kunnen organiseren en in te kopen. De mede
met financiering van de regering opgerichte leerwerkloketten kunnen hier
een rol in vervullen. Werkgevers, werknemers en werkzoekenden kunnen
hier advies krijgen over scholings- en loopbaanmogelijkheden en
EVC-procedures. In 2012 worden de leerwerkloketten direct gekoppeld aan
de 30 arbeidsmarktregio’s en wordt bezien hoe de dienstverlening van de
leerwerkloketten in te passen is in de regionale werkgeversdienstverlening en e-dienstverlening van het UWV werkbedrijf.
Doelgroepen
De SER stelt vast dat sommige groepen werkenden minder deelnemen
aan scholing dan andere. Dat geldt voor oudere en laagopgeleide
werknemers, maar ook voor flexwerkers en zzp-ers. In verband met de
huidige en toekomstige ontwikkelingen op de arbeidsmarkt is het
belangrijk dat ook deze groepen meer aan scholing gaan deelnemen. De
SER ziet een prominente rol voor sociale partners in het bevorderen van
scholing van oudere en laagopgeleide werknemers. Flankerend daaraan
ziet hij ook een belangrijke bijdrage van de overheid, zoals het uitvoeriger
inzetten van leerwerkloketten en het bevorderen van (inter)sectorale
scholing. Ten aanzien van flexwerkers stelt de SER vast dat er een
onderinvestering in scholing dreigt en geeft de cao-partijen in overweging
arbeidsvoorwaarden op het terrein van functiegerichte scholing ook van
toepassing te laten zijn op groepen werknemers met een tijdelijk contract.
Voor wat betreft zzp’ers bepleit de SER dat zij kunnen deelnemen aan
sectorale opleidingsfaciliteiten. De raad onderschrijft de maatregelen van
de minister van OCW in het Actieplan Laaggeletterdheid ten aanzien van
verbetering van de inhoud en kwaliteitseisen van educatietrajecten voor
laaggeletterden. Tezelfdertijd is de SER van mening dat mbo-instellingen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 29 544, nr. 405

7

duidelijkheid moet worden geboden over de toekomstige bekostiging van
deze trajecten om hun infrastructuur te kunnen professionaliseren.
Het kabinet onderschrijft de constatering van de SER dat de scholingsdeelname van bepaalde groepen achterblijft. Hoewel dit bijvoorbeeld voor
ouderen verklaarbaar is vanwege de korte terugverdientijd van investering in scholing, is het vanuit het perspectief van duurzame inzetbaarheid wenselijk dat de scholingsdeelname van groepen bij wie
scholing achterblijft, toeneemt. Sociale partners zijn daarbij primair aan
zet De overheid heeft een aanvullende en faciliterende rol en ondersteunt
de inspanningen van de Stichting van de Arbeid, o.a. met het vitaliteitspakket. De in het vitaliteitspakket aangekondigde maatregelen zijn erop
gericht om oudere werknemers langer gezond en productief aan het werk
te houden. De loopbaanfaciliteiten betreffen onder andere een vitaliteitsspaarregeling, het verlagen van de drempel voor scholingsuitgaven en
een tegemoetkoming in de scholingskosten die werkgevers maken om
intersectorale mobiliteit en de overgang van werk naar werk mogelijk te
maken.
Laagopgeleiden behoeven evenzeer de aandacht. De verdere ontwikkeling
en implementatie van EVC en het e-portfolio maken het voor laagopgeleiden gemakkelijker een diploma te halen. Specifiek voor het midden- en
kleinbedrijf stimuleert het kabinet het succesvolle programma «Excelleren.nu» om de leermogelijkheden op de werkvloer te bevorderen door
bijvoorbeeld functieroulatie en coaching. Werken en leren kunnen zo
effectief worden gecombineerd. Hiervan kunnen vooral laagopgeleiden
profiteren, omdat het de drempel om te gaan leren verlaagt. Gemeenten
zijn verplicht om hun educatiemiddelen – waaronder educatietrajecten
voor laaggeletterden – te besteden aan de inkoop van educatieopleidingen bij ROC’s. Het kabinet heeft besloten deze verplichting in stand te
houden1. Het voortgezet algemeen volwassenenonderwijs (vavo) wordt
onder directe aansturing van de rijksoverheid gebracht. Daartoe is begin
2012 een wetsvoorstel inzake vavo en overige educatie (Kamerstukken
2011/2012, 33 146, nr. 1, 2 en 3) aangeboden aan uw Kamer. Instandhouding van de verplichting voor gemeenten om de educatiemiddelen te
besteden aan de inkoop van educatieopleidingen bij ROC’s en de wijziging
in de aansturing van vavo leiden tot duidelijkheid over de positionering en
bekostiging van de sector. Voorts neemt het kabinet kennis van de
aanbevelingen van de SER waar het gaat om flexwerkers en zzp’ers.
4. Tot besluit
De SER heeft met dit advies de aandacht gevestigd op een aantal
belangrijke punten voor het optimaal functioneren van de postinitiële
scholingsmarkt in de (nabije) toekomst, zodat de toegankelijkheid van
scholing voor elke volwassen burger is gewaarborgd. Het huidige kabinet
speelt daar in diverse beleidstrajecten op in. Het is aan het nieuwe kabinet
om daaraan een vervolg te geven.

1

Actieplan mbo «Focus op vakmanschap
2011–2015», Kamerstukken II 2010/2011, 31
524, nr. 88.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 29 544, nr. 405

8