Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2021–2022

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

625
Vragen van het lid Hagen (D66) aan de Staatssecretaris van Infrastructuur en
Waterstaat over de berichten «Meerderheid Nijmeegse politiek: vervuilende
asfaltcentrale moet vertrekken» en «Protest tegen asfaltfabriek zwelt aan; ook
andere wijken én politiek in verzet» (ingezonden 23 september 2021).
Antwoord van Staatssecretaris Van Weyenberg (Infrastructuur en Waterstaat)
(ontvangen 8 november 2021). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar
2021–2022, nr. 191.
Vraag 1
Bent u bekend met de informatie uit een onlangs uitgelekt stuk dat de
omstreden asfaltcentrale aan de Energieweg te Nijmegen mogelijk tot
zeventien keer de hoeveelheid polycyclische aromatische koolwaterstoffen
(PAK’s) uitscheidt dan volgens de norm mag?1 2 Zo ja, hoe oordeelt u
hierover?
Antwoord 1
Ja. Alle bedrijven dienen zich te houden aan de geldende regelgeving. Van
belang is dat de uitstoot van schadelijke stoffen voldoet aan de emissiegrenswaarden en zoveel mogelijk geminimaliseerd wordt om mens en milieu te
beschermen. Signalen dat de regelgeving ten aanzien van monitoring van
PAK’s bij asfaltcentrales daarbij als belemmerend wordt ervaren neem ik
serieus en onderzoek ik. Als daaruit volgt dat de regelgeving niet voldoet, pas
ik deze aan.
Vraag 2
Wat is de reden dat tot dit jaar voor het laatst de hoeveelheid PAK’s gemeten
is in 2012?
Antwoord 2
De regelgeving bevat voor PAK-emissies van asfaltcentrales een zogenoemde
«erkende maatregel». Als het bedrijf deze erkende maatregel treft, voldoet het
daarmee aan de emissiegrenswaarde. Als een bedrijf ervoor kiest om via de
erkende maatregel aan te tonen dat aan de emissiegreswaarde wordt
1

AD, 22 september 2021; Meerderheid Nijmeegse politiek: vervuilende asfaltcentrale moet
vertrekken | Nijmegen | gelderlander.nl
2
AD, 15 september 2021; Protest tegen asfaltfabriek zwelt aan; ook andere wijken én politiek in
verzet | Asfaltfabriek APN | gelderlander.nl

ah-tk-20212022-625
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2021

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

1

voldaan, heeft het bedrijf geen meetverplichting voor PAK’s. Zie ook het
antwoord op vraag 4.
De Omgevingsdienst Regio Nijmegen (ORDN) heeft mij laten weten dat in
2012 geen PAK-meting heeft plaatsgevonden, althans niet door het bevoegde
gezag. In een vergunningaanvraag uit 2012 heeft de asfaltcentrale in
Nijmegen, APN, als bijlage een emissieonderzoek opgenomen dat betrekking
had op metingen (op onder andere PAK’s) die in 2003 zijn verricht. Mogelijk
dat hierdoor de indruk is ontstaan dat voor het laatst is gemeten in 2012.
Vraag 3
Op welke manier wordt de samenstelling van asfalt, welke wordt verwerkt in
de betreffende fabriek, op voorhand gecontroleerd? Zijn hier de laatste jaren
schadelijke stoffen gevonden? Zo ja, hoe kan het dat dit asfalt toch is
verwerkt?
Antwoord 3
De productie van BRL 9320 granulaat vindt plaats op basis van een certificeringsregeling. Om recyclinggranulaat, dat voldoet aan de BRL, op de markt te
mogen brengen, moet het betreffende bedrijf zijn gecertificeerd. Een door de
Raad voor Accreditatie geaccrediteerde certificerende instelling ziet hierop
toe.
Van de ODRN heb ik begrepen dat APN in het productieproces uitsluitend
gecertificeerd asfaltgranulaat gebruikt. APN is gecertificeerd om onder de BRL
9320 zogenaamd bitumineus gebonden mengsels te produceren. Een door de
Raad voor Accreditatie geaccrediteerde certificerende instelling ziet hierop
toe.
Van ODRN begrijp ik dat ook de Omgevingsdienst tijdens de controles
steekproefsgewijs controleert of er inderdaad gecertificeerd asfaltgranulaat
wordt geaccepteerd. De afgelopen jaren zijn er in dat kader geen afwijkingen
geconstateerd. Wel zijn naar aanleiding van de recentelijk gemeten overschrijding van de emissiegrenswaarde onlangs twee partijen granulaat bemonsterd
en geanalyseerd. Van ODRN begrijp ik dat uit de analyseresultaten blijkt, dat
de bemonsterde partijen minder dan 75 mg/kg PAK bevatten, dit betekent dat
deze partijen als teervrij mogen worden beschouwd. Daarmee wordt voldaan
aan de geldende normen.
Vraag 4
Wat zijn de mogelijkheden voor het bevoegd gezag om het betreffende
bedrijf tot de orde te roepen?
Antwoord 4
Er bestaan verschillende handhavingsmiddelen die kunnen worden ingezet
wanneer een overtreding wordt geconstateerd. Voor APN is de gemeente
Nijmegen bevoegd gezag, de uitvoering daarvan is belegd bij ODRN. Het
bevoegd gezag kan zowel bestuursrechtelijk (last onder bestuursdwang, last
onder dwangsom en intrekking vergunning) als strafrechtelijk tegen geconstateerde overtredingen optreden.
Ten aanzien van PAK’s emissies van asfaltinstallaties geldt een zogenoemde
«erkende maatregel» waarop bevoegd gezag kan handhaven. Deze erkende
maatregel stelt kwaliteitseisen aan asfalt en asfaltgranulaat dat wordt gebruikt
voor de productie van nieuw asfalt. Als het asfalt en asfaltgranulaat aan de
kwaliteitseisen volgens de Beoordelingsrichtlijn (BRL) 9320 voldoet, dan
zouden de emissies die vrijkomen bij het productieproces ook moeten
voldoen aan de emissiegrenswaarde voor PAK’s, zodat extra maatregelen of
metingen dan niet meer nodig zijn. Deze erkende maatregel is, op basis van
luchtmetingen en na overleg met onder meer omgevingsdiensten, in 2006
opgenomen in de Nederlandse emissierichtlijn lucht en vanaf 2016 in het
Activiteitenbesluit milieubeheer. Gezien de vragen die zijn gerezen over de
erkende maatregel onderzoek ik momenteel in hoeverre het adequaat is deze
(in de huidige vorm) in stand te houden. Als daaruit volgt dat de maatregel
niet voldoet, pas ik de regelgeving aan. Ik verwacht eind van het jaar
daarover een besluit te kunnen nemen. Ik betrek daarbij ook de uitkomst van
de metingen bij de asfaltcentrale in Nijmegen om te bezien of de uitstoot in
de praktijk afwijkt. Overigens geldt voor ZZS ook een minimalisatie verplichting waarop bevoegd gezag kan toezien.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

2

Vraag 5
Is de omgevingsdienst voldoende adequaat uitgerust om dergelijke schadelijke stoffen te meten wanneer nodig en is voldoende kennis aanwezig om
bedrijven mogelijkerwijs aan te pakken wanneer dit nodig is?
Antwoord 5
Van ODRN heb ik begrepen dat binnen het stelsel van de zeven Gelderse
omgevingsdiensten een geaccrediteerde meetdienst aanwezig is. Voor dit
soort metingen kan het Team Meten en Advies van de Omgevingsdienst
Regio Arnhem worden ingeschakeld door de andere Gelderse omgevingsdiensten. Het Team Meten & Advies is door de Raad voor Accreditatie
geaccrediteerd als onafhankelijke inspectie-instelling type C (registratienummer I-168) conform de norm EN ISO/IEC 17020:2012. Daarnaast beschikt
ODRN over eigen luchtspecialisten en milieu-inspecteurs die voldoen aan de
eisen die worden gesteld in de landelijke VTH-kwaliteitscriteria.
Vraag 6
Op welke manier worden gemeenten, omgevingsdiensten en andere
bevoegde gezagen ondersteund vanuit het Rijk wanneer overtredingen
plaatsvinden om inwoners van Nederland te beschermen?
Antwoord 6
Kenniscentrum InfoMil geeft voorlichting over toezicht en handhaving. Dit
doen zij onder meer door het geven van presentaties, de informatie op hun
website en een helpdesk. Hier kunnen bevoegd gezag en omgevingsdiensten
gebruik van maken. Wanneer de Omgevingswet in werking treedt, zal deze
functie worden overgenomen door het Informatiepunt Leefomgeving (IPLO).
Vraag 7
Klopt het dat het betreffende bedrijf een mogelijke dwangsom tot maximaal
50.000 euro opgelegd kan worden? Hoe staat dit in verhouding met het
vergrijp?
Antwoord 7
Ik heb begrepen dat er nog geen sprake is van een opgelegde last onder
dwangsom. Het maximumbedrag van € 50.000,- is opgenomen in het
voornemen tot last onder dwangsom van de gemeente Nijmegen. De hoogte
van het bedrag kan in het kader van de verdere besluitvorming nog worden
bijgesteld.
Een bestuursorgaan komt bij het bepalen van de hoogte van de dwangsom
en het maximum van het te verbeuren bedrag een ruime mate van beleidsvrijheid toe. Op grond van artikel 5.32 van de Algemene wet bestuursrecht
kan en moet de hoogte van de dwangsom op de ernst van de overtreding
worden afgestemd (evenredigheid) en tot doel hebben de overtreding tegen
te gaan of te voorkomen (effectiviteit).
Vraag 8
Bent u het eens dat het noodzakelijk is voor bevoegde gezagen die vergunningen verstrekken voor de zware industrie, eveneens voor betreffende
omgevingsdiensten, dat voldoende juridische kennis aanwezig is wanneer
ingegrepen moet worden? Zo ja, is die kennis voldoende aanwezig?
Antwoord 8
Ik ben het hier mee eens. De ODRN beschikt over eigen milieujuristen die
voldoen aan de eisen die worden gesteld in de landelijke VTHkwaliteitscriteria. Uit het onderzoek «Omgevingsdiensten in beeld»3 blijkt dat
de ODRN 18,40 fte juristen voor het primaire proces werkzaam heeft.
Vraag 9
Zijn de normen die zijn vastgesteld voor de zware industrie passend voor een
dichtbebouwde omgeving zoals Nijmegen?

3

Kamerstuk 22 343/28 663, nr. 300

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

3

Antwoord 9
In algemene zin hebben provincies en gemeenten als bevoegd gezagen de
mogelijkheid om te sturen op ruimtelijke inrichting van een gebied en op
welke functies op welke plek plaats kunnen vinden. De regelgeving stelt
daarnaast niet alleen eisen aan emissies van afzonderlijke installaties, maar
ook aan de concentraties op leefniveau, die ertoe kunnen leiden dat emissies
van afzonderlijke bedrijven verder omlaag moeten.
Vraag 10
Wat is de reden dat de bewijslast voor schone productie en kosten voor
toezicht liggen bij gemeenten en niet bij bedrijven met vervuilende productieprocessen? Wat is nodig om deze bewijslast bij het bedrijf zelf te leggen,
waarbij zij dit proactief aantonen?
Antwoord 10
In handhavingszaken is het, gelet op het zorgvuldigheids- en motiveringsbeginsel, aan het bevoegd gezag om aannemelijk te maken dat een overtreder
een overtreding heeft gepleegd. Omkering van deze bewijslast acht ik minder
kansrijk.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

4