Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2018–2019

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2337
Vragen van het lid Jasper van Dijk (SP) aan de Staatssecretaris van Justitie
en Veiligheid over een visumplicht voor Albanezen (ingezonden 2 april 2019).
Antwoord van Minister Grapperhaus (Justitie en Veiligheid), van
Staatssecretaris Harbers (Justitie en Veiligheid) en van Minister Blok
(Buitenlandse Zaken) (ontvangen 18 april 2019).
Vraag 1
Kent u het bericht «Visumplicht voor Albanees»?1
Antwoord 1
Ja
Vraag 2 en 3
Wat is op dit moment de aard en omvang van de in het bericht geschetste
probleem van criminele Albanezen in Nederland? Ziet u net als de politie een
toename van dit probleem? Welke cijfers liggen hieraan ten grondslag?
Deelt u de mening dat sprake is van een verhoogd veiligheidsrisico voor
Nederland? Zo ja, ziet u hierin een grond voor herinvoering van de visumplicht voor personen met de Albanese nationaliteit? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 2 en 3
Het aantal geregistreerde incidenten met personen met de Albanese
nationaliteit is in absolute en relatieve aantallen laag. Het aandeel zware
delicten met een georganiseerd karakter is binnen deze groep relatief hoog.
Na een stijging naar 710 door de politie geregistreerde Albanese verdachten
in 2016 is in 2017 het aantal geregistreerde verdachten gedaald naar 499. Die
daling zet zich voort in 2018 naar 476. Hieruit blijkt niet dat er sprake is van
een toename van het aantal Albanese verdachten.
Het aantal Albanese criminelen in de georganiseerde drugscriminaliteit is
zorgelijk en heeft de volle aandacht van het kabinet zowel in het binnenlands
als het buitenlands beleid. Gezien bovenstaande ontwikkelingen deel ik niet
de mening dat in algemene zin sprake is van een verhoogd veiligheidsrisico.
Wel is het zaak gezien de ontwikkelingen rondom de Albanese criminelen in
de georganiseerde drugscriminaliteit, hier specifiek aandacht voor te hebben
en werk te maken van een stevige aanpak. Bij de beantwoording van de

1

ah-tk-20182019-2337
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2019

Telegraaf, 29 maart 2019, https://www.telegraaf.nl/nieuws/3365289/visumplicht-voor-albanees

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

1

vragen negen en tien wordt teruggekomen op de vraag over herinvoering
van de visumplicht.
Vraag 4
Erkent u dat dit probleem al langer op de agenda staat, maar dat er steeds
geen actie wordt ondernomen, zie bijvoorbeeld de brief van 18 december
2017?2
Antwoord 4
De problematiek rondom criminele Albanezen heeft reeds enkele jaren de
aandacht van het kabinet. Hierbij is langs verschillende sporen actie
ondernomen. Op 23 mei 2018 is een «Letter of Intent combatting International
crime» getekend, als begin van een nauwere samenwerking tussen Nederland
en Albanië om de effecten van criminaliteit veroorzaakt door Albanezen in
Nederland te verminderen. Bij de aanpak van ondermijnende criminaliteit
wordt specifiek ingezet op de georganiseerde drugscriminaliteit, criminele
Albanezen die zich bezighouden met drugscriminaliteit maken van deze
aanpak onderdeel uit.
Vraag 5
Erkent u dat het aantal personen met de Albanese nationaliteit dat zich in
Nederland ophoudt en daarbij de verblijfstermijn overschrijdt, substantieel is
toegenomen sinds de visumliberalisatie? Kunt u dat met feiten en cijfers
onderbouwen? Ziet u hierin een grond voor herinvoering van de visumplicht
voor personen met de Albanese nationaliteit? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 5
In de afgelopen jaren is het uitvoeringskader rond het registreren van
vreemdelingen die hun verblijfstermijn overschrijden, de zogenoemde
«overstayers», een aantal keer gewijzigd. Hierdoor zijn er geen vergelijkbare
cijfers beschikbaar over de periode 2009–2019. De implementatie van het
Europese in- en uitreissysteem (EES) zal bijdragen om beter inzicht te krijgen
in het aantal overstayers. In het EES zullen in de toekomst de gegevens
inzake in- en uitreis van onderdanen van derde landen, en dus ook Albanezen, die de buitengrenzen van het Schengengebied overschrijden, worden
geregistreerd.
Vraag 6 en 7
Kunt u bevestigen dat sprake is van een lage erkenningsgraad als het gaat
om asielaanvragen van personen met de Albanese nationaliteit? Kunt u dat
met cijfers onderbouwen?
Kunt u bevestigen dat sinds de visumliberalisatie sprake is van een toename
van asielaanvragen van personen met de Albanese nationaliteit? Kunt u dat
met cijfers onderbouwen? Ziet u hierin – in combinatie met de lage erkenningsgraad – een grond voor herinvoering van de visumplicht? Zo nee,
waarom niet?
Antwoord 6 en 7
Onderstaand vindt u een overzicht van het aantal asielaanvragen en
inwilligingen van asielaanvragen van Albanezen.

2

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29911-177.html

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

2

Jaar

Aantal aanvragen in NL

Inwilligingen

2009
2010
2011
2012
2013
2014
2015
2016
2017
2018

15
15
20
15
30
85
1.005
1.665
365
550

0
0
0
0
0
0
0
5
0
0

Bron: Eurostat

Uit de tabel blijkt dat er geen sprake is van een toename van het aantal
asielaanvragen rond de tijd van de visumliberalisatie in 2010. Er is wel een
flinke toename van het aantal asielverzoeken van Albanezen ten tijde van de
hoge asielinstroom waar Nederland in 2015 en 2016 mee te maken had.
Mogelijk hebben Albanezen meegelift op de hoge instroom van migranten in
de EU in die jaren. Duidelijk is dat door de jaren sprake is van een lage
erkenningsgraad. Afgewezen asielzoekers dienen, liefst zelfstandig, anders
gedwongen, al dan niet via vreemdelingenbewaring, Nederland te verlaten.
Het kabinet zet dan ook in de eerste plaats in op samenwerking tussen
Albanië en Nederland op het gebied van terugkeer en ontmoediging van het
aanvragen van asiel door Albanezen. Deze samenwerking verloopt goed.
Vraag 8
Kunt u bevestigen dat sprake is van een substantiële toename van irreguliere
migratie van personen met de Albanese nationaliteit sinds de visumliberalisatie? Kunt u uw antwoord met feiten en cijfers onderbouwen? Ziet u hierin een
grond voor herinvoering van de visumplicht? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 8
Onderstaand vindt u een overzicht van het aantal grensgeweigerden en in het
kader van binnenlandse vreemdelingentoezicht aangetroffen Albanezen in
Nederland.
Jaar

Grensweigeringen in NL

Illegaal aangetroffen in NL

2009
2010
2011
2012
2013
2014
2015
2016
2017

15
15
25
50
40
105
185
200
285

75
75
65
100
100
130
155
370
395

Bron: Eurostat

Over 2018 zijn nog geen geaggregeerde cijfers beschikbaar bij Eurostat. In
2018 heeft de KMar 190 grensweigeringen geregistreerd. Het aantal vreemdelingen met Albanese nationaliteit dat illegaal is aangetroffen in het grensgebied bedraagt 100. Uit de tabel blijkt dat er sprake is van een stijging van het
aantal grensgeweigerde en illegaal in Nederland aangetroffen Albanezen.
Een andere vorm van irreguliere migratie zijn inklimmers. Het aantal
Albanese inklimmers dat de KMar aantrof in 2017 bedroeg circa 640. In 2018
was dit aantal rond 410. Ook de politie treft inklimmers aan. Cijfers hierover
zijn vooralsnog alleen beschikbaar voor de Rotterdamse haven. Het gaat om
circa 25 Albanese inklimmers per maand. De politie is bezig met het
verbeteren van de datakwaliteit zodat cijfers van de politie en de KMar over
inklimmers binnenkort gecombineerd kunnen worden tot één landelijk beeld.
Om irreguliere migratie vanuit Albanië aan te pakken, heeft het kabinet
verschillende maatregelen genomen. Zo is Nederland in 2017 samen met
België en IOM een ontmoedigingscampagne gestart in Albanië. Begin deze
week bracht Staatssecretaris Harbers een bezoek aan Albanië dat in het teken
stond van het tegengaan van irreguliere migratie. Ook is het toezicht van de
KMar en de politie aan de maritieme grensdoorlaatposten en in en rondom

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

3

de havengebieden geïntensiveerd en werkt Nederland op operationeel niveau
samen met België, het Verenigd Koninkrijk maar ook Albanië om het
fenomeen van inklimmers te bestrijden.
Vraag 9 en 10
Deelt u de mening dat er genoeg redenen zijn om de visumplicht voor
personen met de Albanese nationaliteit zo snel mogelijk weer in te voeren?
Zo ja, wanneer gaat u dit doen? Zo nee, waarom niet?
Waarom is nog geen beroep gedaan op de noodremprocedure? Bent u van
mening dat de problematiek niet ernstig genoeg is? Kunt u dit toelichten?
Antwoord 9 en 10
In 2010 is de visumplicht voor burgers met de Albanese nationaliteit
afgeschaft, nadat was vastgesteld dat Albanië voldoet aan de voorwaarden
hiervoor. Jaarlijks wordt gemonitord of Albanië nog steeds voldoet aan deze
voorwaarden. In december jl. oordeelde de Commissie nog dat Albanië meer
werk moet maken van criminaliteitsbestrijding, maar dat aan de voorwaarden
die eerder tot afschaffing van de visumplicht hebben geleid nog steeds wordt
voldaan.3 Voor de effectieve inzet van de noodremprocedure en herinvoering
van de visumplicht voor burgers van Albanië is voldoende draagvlak binnen
de EU nodig. Daar is op dit moment geen sprake van.
Dit betekent niet dat het kabinet de ogen sluit voor de zorgelijke gegevens
rondom Albanese burgers in Nederland. Het kabinet handelt hier actief naar,
zoals uit bovenstaande antwoorden blijkt. Het kabinet heeft daarbij de
afgelopen jaren stevig ingezet op onder andere samenwerking t.a.v.
grensoverschrijdende criminaliteit, en versterking van de rechtsstaat in
Albanië, zowel binnen het EU-toetredingstraject als bilateraal. De medewerking van de Albanese autoriteiten is goed en de bereidheid tot samenwerking
op het gebied van bestrijding van grensoverschrijdende criminaliteit en
terugkeer groot. Het kabinet kiest er daarom voor om die samenwerking
effectief te gebruiken en verder te versterken.
De inzet van de noodremprocedure blijft als instrument voor het kabinet
echter in beeld. Bij het uitblijven van voldoende resultaat zal het kabinet de
inzet hiervan opnieuw bezien.

3

https://ec.europa.eu/home-affairs/sites/homeaffairs/files/what-we-do/policies/european-agendamigration/20181219_com-2018-856-report_en.pdf

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

4