Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2019–2020

29 023

Voorzienings- en leveringszekerheid energie

Nr. 256

BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN EN
KLIMAAT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 18 december 2019
Zoals toegezegd tijdens het Algemeen Overleg van 28 november 2019
geef ik uw Kamer nadere informatie geven over de voorgenomen verkoop
van Eneco en het verkoopproces, met name over mijn formele rol ten
aanzien van het toetsen van de verkoop van Eneco conform artikel 86f van
de Elektriciteitswet 1998, en het tijdspad.
Ik zal ook ingaan op de vragen die werden gesteld door de vaste
commissie voor Economische Zaken en Klimaat. Er zijn vragen gesteld
over de borging van het publiek belang, waaronder wat deze verkoop
betekent voor het Nederlandse klimaatbeleid, over gemeentes, over de
voorwaarden aan de overname en het proces.
De borging van het publiek belang
Het lid Agnes Mulder (CDA) vraagt in hoeverre Nederland regie houdt op
het eigen en het Europese klimaat- en energiebeleid en of een Japans
bedrijf zich ook moet conformeren aan Europese doelen en Nederlands
beleid. Het lid Otterloo (50PLUS) vraagt hierover op welke wijze de
klimaatdoelen kunnen worden gehaald met deze transacties.
Zoals ik ook in het AO heb toegelicht heeft deze verkoop geen gevolgen
voor het Nederlandse klimaatbeleid. Het Klimaatakkoord wordt uitgewerkt
in een breed instrumentarium bestaande uit onder meer heffingen,
wetgeving en regulering. Hiermee regelt het kabinet dat iedere partij zich
voegt naar de doelen van het Klimaatakkoord. Het is daarbij niet relevant
of de partij Nederlands is of niet en wie de aandelen heeft.
Het publieke belang is verder geborgd door het onafhankelijk netbeheer in
publiek eigendom. Energieproductie is in Nederland net als in de rest van
de EU geliberaliseerd. Eén van de redenen hiervoor is dat aan productie
commerciële risico’s zijn verbonden die niet mogen doorslaan naar de
netten en de tarieven die weer worden doorberekend aan consumenten.

kst-29023-256
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2019

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 29 023, nr. 256

1

Tot slot wordt het publieke belang geborgd door mijn toets op de
gevolgen van de investering voor de publieke belangen van openbare
veiligheid, voorzieningszekerheid en leveringszekerheid.
Gemeenten
Tevens vraagt het lid Agnes Mulder (CDA) naar de voorwaarden van
gemeenten, de verschillende posities van de gemeenten over de verkoop
en of de uitgaven van de gemeenten geoormerkt worden voor lokale
vergroeningsmaatregelen. Het lid Otterloo (50PLUS) vraagt hierover hoe
het ministerie zeker kan stellen dat gemeenten zich na de verkoop houden
aan hun eigen bijdrage aan de energietransitie.
In het proces van de aandeelhouders, dat de gemeenten bij Eneco zijn,
heb ik als Minister geen rol. Ik ga ook niet over de vraag of de gemeenten
voorwaarden stellen aan de verkoop en of de gemeenten de uitgaven
oormerken, dit is aan de gemeenten. Wel heb ik in het kader van het
Klimaatakkoord goede afspraken met de gemeenten. Deze afspraken
blijven uiteraard hetzelfde, de verkoop van Eneco heeft hier geen invloed
op.
Voorwaarden aan de verkoop en het proces
Het lid Agnes Mulder (CDA) vraagt welke voorwaarden en waarborgen er
aan de overname van Eneco gesteld worden en hoe lang deze gelden en
of er sprake is van een kettingbeding. Het lid Beckerman (SP) vroeg naar
de stappen die gezet gaan worden en welke stappen ik ga zetten.
Hieronder licht ik eerst het proces toe en vervolgens ga ik in op de toets
die ik doe bij de verkoop.
Op 18 december 2018 is een besluit aangekondigd door de Aandeelhouderscommissie, Raad van Commissarissen en de Raad van Bestuur van
Eneco Groep N.V. om de aandelen in Eneco te verkopen via een «gecontroleerde veiling» («controlled auction»). Het verkoopproces is in het
voorjaar van start gegaan. Het doel van deze transactiefase was het
verkrijgen van een geschikt bod van een partij die voldeed aan de
gestelde voorwaarden.
Op 25 november 2019 heeft de Aandeelhouderscommissie van Eneco en
de Eneco Groep N.V. een persbericht doen uitgaan dat een akkoord is
bereikt met een consortium van Mitsubishi Corporation en Chubu over
een bod op Eneco ter waarde van 4,1 miljard euro. Het bod wordt eerst ter
besluitvorming voorgelegd aan de 44 gemeentelijke aandeelhouders van
Eneco, zoals ook toegelicht in mijn brief van 29 januari 2019 (Kamerstuk
29 023, nr. 242)1. Wanneer van de aandeelhouders ten minste 75 procent
van het vertegenwoordigde aandelenkapitaal besluit tot een verkoop van
Eneco is de verkoop definitief. In dit proces van de aandeelhouders heb ik
als Minister geen rol. Het is de verwachting dat de consultatie van
aandeelhouders in het tweede kwartaal 2020 is afgerond. Voordat de
verkoop geheel kan worden afgerond en voltooid, heb ik conform artikel
86f van de Elektriciteitswet 1998 een rol bij de toetsing van de gevolgen
van de investering voor de publieke belangen van openbare veiligheid,
voorzieningszekerheid en leveringszekerheid.

1

Brief van 29 januari 2019, «Reactie op bericht «Energiebedrijf Eneco wordt verkocht via
veiling».

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 29 023, nr. 256

2

Toets conform artikel 86f Elektriciteitswet
Artikel 86f van de Elektriciteitswet 1998 voorziet in een wettelijke
meldplicht voor de verkopende of kopende partij bij iedere wijziging in
zeggenschap van een «productie-installatie met een nominaal elektrisch
vermogen van meer dan 250 MW». Eneco heeft enkele productieinstallaties met een vermogen van meer dan 250 MW in bezit.
De melding dient «uiterlijk vier maanden» voor de datum van de
voorgenomen wijziging met betrekking tot zeggenschap plaats te vinden.
De melding vindt dus plaats vóórdat de definitieve transactie plaatsvindt.
Ik kan vervolgens op grond van overwegingen van openbare veiligheid,
voorzieningszekerheid of leveringszekerheid de wijziging in zeggenschap
over de productie-installaties verbieden of voorschriften hieraan
verbinden, indien het noodzakelijk is voor de borging van deze publieke
belangen.
Een besluit conform artikel 86f van de Elektriciteitswet 1998 komt
zorgvuldig tot stand. De regeling melding wijziging zeggenschap
Elektriciteitswet 1998 geeft aan welke informatie aan de Minister van
Economische Zaken en Klimaat moet worden aangeleverd om tot een
gedegen afweging te komen. Het gaat om informatie over de bij de
wijziging betrokken installaties en relevante partijen, informatie over de
voorgenomen wijziging in de zeggenschap, informatie over de financiële
positie, en informatie over intenties, strategie en geleverde prestaties in
het verleden. Na ontvangst van de melding met bijbehorende informatie,
ga ik over tot een beoordeling van de voorgenomen investering. In dat
proces betrek ik de relevante informatiebronnen en dienstonderdelen van
het Rijk.
Het lid Mulder (CDA) vroeg in hoeverre er sprake kan zijn van een
kettingbeding bij een eventuele doorverkoop. Het consortium van
Mitsubishi Corporation en Chubu hebben aangegeven een langjarige
strategische verbinding aan te willen gaan met het bedrijf Eneco. Uit het
persbericht van de aandeelhouderscommissie Eneco, Eneco Groep N.V.,
Mitsubishi Corporation en Chubu van 25 november jl. volgt bovendien dat
de partijen aanvullende afspraken zijn overeengekomen voor de duur van
5 jaar ten aanzien van de duurzaamheidsstrategie, corporate governance,
financiering, personeel, het lange termijn aandeelhouderschap en de
doorontwikkeling van de warmte-activiteiten van Eneco. Op de nakoming
van deze aanvullende afspraken zullen twee onafhankelijke leden van de
Raad van Commissarissen toezien.
Deze aanvullende afspraken laten onverlet dat als in de toekomst er
sprake is van een (deel) verkoop van onderdelen van Eneco waarbij
sprake is van een wijziging in zeggenschap van een productie-installatie
met een nominaal elektrisch vermogen van meer dan 250 MW, wederom
de meldplicht van artikel 86f Elektriciteitswet 1998 geldt. Dit is ook van
toepassing voor zover Eneco als geheel zou worden doorverkocht.
De Minister van Economische Zaken en Klimaat,
E.D. Wiebes

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 29 023, nr. 256

3