Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2016–2017

21 501-08

Milieuraad

Nr. 696

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN INFRASTRUCTUUR EN
MILIEU
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 21 augustus 2017
Graag informeer ik u over de informele bijeenkomst voor Milieuministers
die op 13 en 14 juli 2017 onder Ests voorzitterschap plaatsvond in Tallinn.
Op de agenda stonden de onderwerpen eco-innovatie en klimaat
(Kamerstuk 21 501-08, nr. 692); hierover heeft een vrije gedachtewisseling
plaatsgevonden, zonder besluitvorming.
Eco-innovatie
De eerste dag van de bijeenkomst stond in het teken van eco-innovatie. Er
werd gesproken over de bijdrage van eco-innovatie aan de transitie naar
een circulaire economie. Drie organisaties, te weten de OESO, het
Europese Milieuagentschap (EMA) en het Comité van de Regio’s, waren
uitgenodigd om een presentatie te geven als inleiding. Tijdens deze
presentaties werden technische en niet-technische innovaties benoemd
die een circulaire en koolstofarme economie kunnen bevorderen. Er werd
aandacht gevraagd voor verschillende best practices: hergebruik en
reparatie van producten, het verlengen van de levensduur van producten,
digitale toegang tot lokale overheden, omgekeerde pakketpost (naast
brengen ook halen) en efficiënter gebruik van bestaande gebruiksvoorwerpen (deeleconomie). Ook werd aandacht gevraagd voor gedrags- en
cultuurverandering bij de burger. Ten slotte feliciteerde Commissaris Vella
in zijn inleidende woorden de gemeente Nijmegen die de Europese Green
Capital wordt in het jaar 2018.
In discussies die daarop volgden, is door diverse deelnemers aangegeven
dat hergebruik van afval alleen niet voldoende is en dat onder andere
versterking van het beleid, door bijvoorbeeld eco-design en de Plastics
Strategy, een stap in de goede richting is. Het monitoren, rapporteren en
opvolgen van de effecten van beleid is daarbij essentieel.
Net als Nederland benadrukten andere lidstaten dat voor eco-innovatie
samenwerking op verschillende beleidsterreinen nodig is. De overheid

kst-21501-08-696
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2017

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 21 501-08, nr. 696

1

kan optreden als launching customer die eco-innovatie ondersteunt door
bijvoorbeeld vergroening van openbare aanbestedingen. Openbare
aanbestedingen zouden zich meer moeten richten op business modellen
die circulaire economie en lage CO2-uitstoot (of andere Sustainable
Development Goals) combineren. Nederland gaf verder aan dat nieuwe
business modellen voor eco-innovatie ook kunnen bijdragen aan
economische groei.
Nederland vroeg aandacht voor de uitdagingen voor het mkb bij openbare
aanbestedingen. Om eco-innovaties te bevorderen en op te schalen is het
van belang dat het mkb betere kansen krijgt in openbare aanbestedingsprocessen. Deelnemers benadrukten dat steden of regio’s met succesvolle
lokale oplossingen hier een belangrijke rol in kunnen spelen. Het
uitwisselen van best practices verdient daarbij meer aandacht, ook wat
het financieel instrumentarium betreft. Daarnaast zijn duidelijke transparante doelen nodig (voor bijvoorbeeld eco-design en afvalpreventie) om
bedrijven investeringszekerheid te bieden en eco-innovaties te versnellen.
Nederland heeft in het bijzonder het Eco-innovation Action Plan genoemd
als mogelijk platform om instrumentarium te ontwikkelen ter ondersteuning van het mkb.
Klimaat
Op vrijdag 14 juli werd gesproken over de mondiale klimaatuitdagingen,
waarbij stilgestaan werd bij de verwachtingen, kansen en uitdagingen met
betrekking tot de Overeenkomst van Parijs. Daarbij was er expliciet
aandacht voor het belang van samenwerking met en tussen alle stakeholders, zowel statelijk als niet-statelijk.
Wederom gaven drie sprekers een inleiding op het thema, ditmaal van
Shell, de European Climate Foundation en de African Group of Negotiations. De sprekers onderstreepten de urgentie van het klimaatprobleem,
de cruciale rol die de EU kan spelen in de mondiale klimaat- en energietransitie en het belang van actieve samenwerking met derde landen en
niet-statelijke actoren. Innovatie, samenwerking en politieke besluitvaardigheid werden gezien als cruciale elementen om de klimaatuitdagingen
het hoofd te kunnen bieden en tegelijkertijd de economische kansen van
de transitie te benutten.
De aanwezigen herbevestigden allen dat zij gecommitteerd zijn aan de
volledige implementatie van de Overeenkomst van Parijs. Er werd
onderstreept dat de overeenkomst onomkeerbaar is en eventuele
heronderhandelingen – als gevolg van de aankondiging van de VS om
zich uit de overeenkomst terug te trekken – uitgesloten zijn. Nederland
benadrukte, net als veel andere lidstaten, dat de EU – ongeacht de
aankondiging van de VS – geen afwachtende houding kan aannemen en
proactief op de klimaat- en energietransitie moet inspelen. Nederland gaf
daarbij aan tijdens de recente klimaatmissie in Californië veel positieve
ontwikkelingen te hebben gezien, zowel bij lokale overheden als het
bedrijfsleven.
De economische en maatschappelijke kansen van de klimaat- en energietransitie werden door veel lidstaten, waaronder Nederland, benadrukt.
Effectieve klimaatdiplomatie en samenwerking met derde landen en
niet-statelijke actoren kunnen bijdragen aan het verzilveren van deze
kansen. Nederland noemde, net als een aantal andere lidstaten, specifiek
China, India, en staten en steden in de VS als belangrijke partners.
Er was een breed gedeelde wens om binnen de EU voorbeelden en best
practices met elkaar uit te wisselen. Net als bij het thema eco-innovatie

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 21 501-08, nr. 696

2

werd vaak de samenhang met andere beleidsterreinen genoemd,
waaronder de Sustainable Development Goals, circulaire economie en
publiek-private samenwerking. Verschillende aanwezigen onderstreepten
het belang van het betrekken van ministers van andere departementen bij
de beoogde transitie, waaronder ministers van Financiën. Daarnaast
noemden een paar landen in het licht van de lopende onderhandelingen
over LULUCF (Land Use Land Use Change and Forestry) expliciet het
belang van de bossen en bosbouw voor CO2-reductie.
Tenslotte was er consensus dat het momentum van Parijs behouden moet
blijven en de focus moet liggen op ambitieuze implementatie, zowel
internationaal als binnen de EU. De komende EU-Afrika top in november
(Ivoorkust) en de COP23 in november (Bonn) dragen hieraan bij.
De Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu,
S.A.M. Dijksma

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 21 501-08, nr. 696

3