Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2011–2012

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

819
Vragen van het lid Arib (PvdA) aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn
en Sport over de onoorbare praktijken van de IVF-kliniek Geertgen (ingezonden
22 november 2011).
Antwoord van minister Schippers (Volksgezondheid, Welzijn en Sport)
(ontvangen 1 december 2011).
Vraag 1
Hebt u kennisgenomen van de klachten van vrouwen die in behandeling zijn
geweest inde In Vitro Fertilisation IVF-kliniek Geertgen?1
Antwoord 1
Ik heb kennis genomen van betreffende uitzending.
Vraag 2
Is het waar dat deze kliniek zich al jaren schuldig maakt aan onoorbare
praktijken, zoals anoniem doneren van eicellen en zaadcellen en andere
praktijken?
Antwoord 2
Op grond van de Wet donorgegevens kunstmatige bevruchting (WDKB) is de
Geertgen-kliniek verplicht gegevens over donoren aan te leveren bij de
Stichting Donorgegevens Kunstmatige Bevruchting (SDKB). Het gaat hierbij
om de medische, fysieke, sociale en de persoonsidentificerende gegevens
van de donor. De SDKB bewaart en beheert de donorgegevens en verstrekt
op verzoek bepaalde gegevens aan het kind, de ouders en de huisarts van het
kind. Ook wanneer er in Nederland een kunstmatige donorbevruchting wordt
verricht met behulp van sperma afkomstig van een buitenlandse spermabank,
moeten de gegevens door de Nederlandse verrichter van kunstmatige
donorbevruchting worden aangeleverd bij de SDKB. De SDKB ziet er op toe
dat de klinieken deze gegevens aanleveren.
Het aantal donoren waarover de Geertgen kliniek gegevens heeft aangeleverd
tot en met 2010 wordt vermeld in het jaarverslag van de SDKB. Ik heb op dit
moment geen redenen om aan te nemen dat de Geertgen kliniek niet aan de
eisen van de WDKB voldoet.

1

ah-tk-20112012-819
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2011

Nieuwsuur d.d. 17 november 2011.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, Aanhangsel

1

Vraag 3
Is het waar dat uw departement al jaren in een conflict met deze kliniek is
verwikkeld? Zo ja, waar gaat dit conflict over?
Antwoord 3
Nee, dat is niet waar. Wel is het zo dat er op het moment een beroepszaak
loopt, omdat ik de vergunningaanvraag van de Geertgen-kliniek heb
afgewezen. Omdat deze beroepszaak nog onder de rechter is, kan ik hier nu
verder niets over meedelen.
Vraag 4
Zijn er al eerder signalen bij de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) over
misstanden en wetsovertredingen binnen deze kliniek binnengekomen? Zo ja,
welke signalen en welke actie heeft de Inspectie daarop ondernomen? Welke
wettelijke regels maakten en maken het de Inspectie onmogelijk om in te
grijpen in deze kliniek?
Antwoord 4
In mijn antwoorden op vragen van de heer Van Gerven gaf ik reeds aan dat
de IGZ geen aanwijzingen heeft dat er zich misstanden of wetsovertreding
voordoen binnen de Geertgen-kliniek (2011Z18923) (zie antwoord 10).
Vraag 5
Welke signalen zouden in dit geval aanleiding geven voor de Inspectie om tot
actie over te gaan cq de kliniek te sluiten?
Antwoord 5
Aanwijzingen voor onverantwoorde risico’s in de patiëntenzorg of een
mogelijke wetsovertreding zijn reden voor de IGZ om nader onderzoek te
doen. Indien dit onderzoek onverantwoorde risico’s of wetsovertreding
bevestigt, zal de IGZ overgaan tot actie. Het type actie hangt af van de
overtreding of het risico.
Vraag 6
Zijn er vergelijkbare gevallen bij u en de IGZ bekend, waarbij het zo duidelijk
is dat er misstanden zijn, zoals slechte kwaliteit van zorg, waarbij de IGZ
machteloos heeft zitten toekijken? Zo ja, welke?
Antwoord 6
Nee, wanneer er immers misstanden bekend zijn bij de IGZ, volgt er
passende (proportionele) actie.
Vraag 7
Is het waar dat de IVF-kliniek Geertgen de wet overtreedt door anoniem
donorschap te accepteren? Zo ja, waarom is niet ingegrepen? Wat zijn de
sancties die hierop staan?
Antwoord 7
Zie mijn antwoord op vraag 2.
Vraag 8
Is het waar dat de IVF-kliniek Geertgen IVF verricht zonder een vergunning
van uw ministerie? Hoe kan dit? Hoe waarborgt u de kwaliteit van de
IVF-behandeling in Geertgen?
Antwoord 8
Op grond van de Wet op bijzondere medische verrichtingen (WBMV) is het
buiten het menselijk lichaam tot stand brengen van embryo’s vergunningplichtig. Dit is de verrichting die de Geertgen kliniek in Düsseldorf laat
uitvoeren, omdat de kliniek zelf geen vergunning heeft voor het verrichten
van deze handeling. De Geertgen kliniek handelt hiermee niet in strijd met de
WMBV en het IVF planningsbesluit.
Voor beantwoording van uw vraag over toezicht op de kwaliteit van zorg,
verwijs ik naar mijn antwoorden op vragen van de heer Van Gerven over dit
onderwerp (zie antwoord 10).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, Aanhangsel

2

Vraag 9
Biedt volgens u de huidige wetgeving Wet bijzondere medische verrichtingen
(WBMV), IVF Planningsbesluit, Wet veiligheid en kwaliteit lichaamsmateriaal
(WVKL), Embryowet) voldoende mogelijkheden om dit soort praktijken tegen
te gaan? Zo nee, welke aanvullende wet- en regelgeving acht u nodig om dit
soort praktijken te voorkomen? Kunt u precies aangeven welke bepalingen cq
artikelen in deze kliniek worden overtreden?
Antwoord 9
In mijn antwoorden op vragen van de heer Van Gerven heb ik aangegeven
mij nader te willen beraden op de vraag of de handelswijze van Geertgen,
waar het gaat om het systeem van faire wederkerigheid, past binnen de
Nederlandse wetgeving en in het bijzonder binnen artikel 5 Embryowet (zie
antwoord 5 en 6).
Vraag 10
Kunt u aangeven hoeveel verzekeraars behandelingen die door IVF-kliniek
Geertgen worden verricht vergoeden?
Antwoord 10
Op de website van de Geertgen-kliniek staat een lijst van verzekeraars
waarmee de kliniek overeenkomsten heeft gesloten.
Vraag 11
Klopt het dat IVF-kliniek Geertgen de door de Vereniging voor Obstetrie en
Gynaecologie opgestelde richtlijnen aan zijn laars lapt? Zo ja, vindt u dat de
richtlijnen een wettelijke basis moeten krijgen?
Antwoord 11
Instellingen als de Geertgen-kliniek dienen verantwoorde zorg te leveren zoals
bedoeld in de Kwaliteitswet Zorginstellingen. Om te bepalen wat onder
gegeven omstandigheden verantwoorde zorg is, worden (onder andere)
richtlijnen van beroepsgroepen als uitgangspunt genomen. Met deze
richtlijnen wordt de open normstelling van de Kwaliteitswet ingevuld. Gelet
hierop vind ik het niet noodzakelijk om de richtlijnen een wettelijk basis te
geven.
Vraag 12
Gaat u maatregelen nemen gericht tegen het huidige beleid van de Geertgen
kliniek? Zo nee waarom niet? Zo ja, welke?
Antwoord 12
Op het moment zie ik daar geen reden toe. De uitkomst van het onder vraag
9 genoemde nader beraad zou daarin mogelijk verandering kunnen brengen.
Daar wil ik echter nu niet op vooruit lopen.
Vraag 13
Bent u bereid deze schriftelijke vragen te beantwoorden voor donderdag
24 november 2011, 11 uur?
Antwoord 13
Nee.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, Aanhangsel

3