Toeslagen
BeJastingdienst

00006

Ter bespreking

Ter besluitvorming | Leven op de rit 1 3
Context en

aanleiding

in BO 11

06

OiD het leven op de rit te krijgen van kinderen en jongeren geraakt door de problemen bij KOT is erkennlng en een breed pakketaan ondersteuning nodig

Kinderen van gedupeerde ouders hebben recht op de hele waarheid gerechtigheid opiossen van ontstane problemen en op verandering
De brede ondersteuning richt zich op alle kinderen van gedupeerde ouders ook kinderen die ondertussen de volwassen leeftijd hebben bereikt

regeling voor kinderen paraliel aan de al bestaande Catshuisregeling op huishoudniveau voor gedupeerde ouders omdat kinderen zelf
De regeling geefthen een kans op eigen regie en ondersteunt hen in het proces van heling
De integrale opiossing voor kinderen en jongeren creeren we samen met hen Zes actielijnen vormen de richting van het bredere programme dat wordt
uitgewerkt zie onderstaand
Op basis van een eerste schatting schatten we in dat ~70 000 kinderen recht hebben Op dit moment zijn ~60 000 kinderen en jongeren in beeld vanuit
de BRP het daadwerkelijke aantal kinderen is naar verwachting hoger omdat kinderen uit samengestelde gezinnen nog niet in beeld zijn
Eriseen aparte

behoefte hebben aan erkenning

Zes actielijnen vormen de richting van het brede pakket dat wordt uitgewerkt

Besluitvorming vindt nog plaats op de daadwerkelijke uitwerking van het

pakket na toetsing op o a uitlegbaarheid uitvoerbaarheid en juridische houdbaarheid
1
Onderzoek lange termijn nulmeting wat is nodig We streven ernaar dat een onderzoek uitgevoerd gaat worden vanuit het perspectief van de kinderen
en de ouders naar de effecten van KOT problematiek op hun levens nu en in de toekomst
2
Publicatie delen van verhalen De Missing Chapter Foundation verzamelt de verhalen van een gevarieerde groep jongeren en kinderen en deelt deze in
een publicatie
3
Huipiiin Community We streven ernaar dat alle kinderen en jongeren een plek hebben waar ze individueel hun verhaal kunnen delen bijv de
Kindertelefoon
We faciliteren een plek waar kinderen en jongeren ook 18
hun eigen community kunnen starten Via de community blijven we in
gesprek met de kinderen en jongeren en betrekken we hen actief bij de doorontwikkeling van het programme Het kind en jongerenpanel zal op den
duur opgaan in deze community
Financiele ondersteuning Kinderen en jongeren ontvangen een forfaitaire tegemoetkoming om het leven weer op de rit te krijgen Daarnaast streven
4
we ernaar ondersteuning te bieden voor kinderen en jongeren
ook 18
in schrijnende situaties maatwerk is hier het devies
5
Ondersteuning gemeenten De brede aanpak voor kinderen en jongeren werken we met gemeenten en VNG uit Gemeenten bieden aan de gedupeerde
ouders en hun kinderen begeleiding en ondersteuning op de vijf leefdomeinen
Communicatie Het is ons doel om op korte termijn zoveel mogelijk kinderen te bereiken om hen te informeren over deze regeling
6
Programmabureau
te vragen

Het programmabureau

werkt het bredere programme uit We zijn voornemens op korte

inclusief uitvoerend programmateam dat zich committeert

aan

termijn een akkoord op het brede programma

de verschillende actielijnen

00007

Ter bespreking

in BO 11

Ter besluitvorming | Leven op de rit 2 3
Voorstel

Onderdeel van de integrate opiossing is financiele ondersteuning

een

06

gevarleerde groep kinderen en jongeren hebben een eerste richting gegeven om

deze ondersteuning vorm tegeven
De financiele ondersteuning is onderdeel

van

het krijgen van eigen regie en erkenning

De Missing Chapter Foundation heeft een zorgvuldig

beschouwd

en

ontwerpproces

behandeld als volwaardige gesprekspartners

en

met de kinderen

en

jongeren doorlopen

kinderen en jongeren zijn hierin

hun onderliggende gevoelens en behoeften zijn de uitgangspunten voor de door hen

ontworpen richting

Wij merken op dat het proces datde kinderen jongeren die aande richting hebben meegewerkt hebben doorlopen

als zeer waardevol is beschouwd

De kinderen en jongeren doen vijf aanbevelingen over de financiele ondersteuning zie bijiage voor hun vdledige aanbevelingen}
1

Een tegemoetkoming is slechts een beginnend

eigen steuntie in de rue

Het biedt kinderen

en

jongeren zicht op het terugwinnen van een eigen leven en

daarmee een beetje vertrouwen in de toekomst
2

3
4

5

Volg dezelfde uitbetalingslogica als bijde ouders De uitbetaling zo simpel mogelijk houden De eindverantwoordelijkheid hiervoor beleggen bij
Toeslagen om hen zo een kans te geven om het goed te maken
Het geld is van kinderen en jongeren zelf Kinderen en jongeren mogen zelf een keuze maken waarze het geldaan besteden
Eris meer nodig dan een financiele vergoedine Om het leven op de rit te krijgen is een breed pakket aan langjarige ondersteuning nodig Kinderen
denken hierbij aan ondersteuning op bijv traumaverwerking schuldenproblematiek of huisvestingsproblematiek
Hoogte vande bedragen per leeftiidscategorie Kinderen en jongeren gaan uitvande fase van ontwikkeling en potentie waarin ze zich bevinden als
individu niet van hun situatie d \s gedupeerden Differentiate naar leeftijd is voor de kinderen jongeren een logische redenering aangezien dat gepaard
gaatmet verschillende materiele en immateriele verantwoordelijkheden en behoeften zie bijiage voor uitgebreide toelichting

We zijn ontzettend dankbaar voor de aanbevelingen van de kinderen en jongeren We zijn onder de indruk van hoe de kinderen en jongeren dit proces

doorlopen hebben en van het resultaat waartoeditgeleid heeft Wij erkennen dat een financiele tegemoetkoming slechts een steuntje in de rug is Het is
een startbedrag voor de kinderen en jongeren om eigen regie te pakken We volgen de redeneerlijn dat dit bedrag passend moetzijn voor de leeftijd van
de kinderen Daarnaast begrijpen we denoodzaakom holistisch naar de financiele ondersteuning tekijken in de context van debredere hulp

00007

Ter bespreking

in BO 11

Ter besluitvorming | Leven op de rit 3 3
We onderschrijven de richting van de kinderen op de vijf aanbevelingen

we benadrukken dat het

06

noodzakelijk is deze eerste richting verder uit te werken

en te toetsen

We onderschrijven dat een breed

pakket aan hulp nodig is en dat als onderdeel daarvan alle kinderen recht hebben op een financiele tegemoetkoming
niet alleen kinderen en jongeren in een schrijnende situatie
We sluiten aan bij de wens de financiele ondersteuning voor kinderen en jongeren snel en ook zorgvuldig uit te voeren Daarbij willen we aan de wens
vande kinderen en jongeren voldoen om de eindverantwoordelijkheid voor de uitvoering bij Toeslagente beleggen Voor de uitvoering zelf onderzoeken
wij de mogelijkheden bij UHT en de SVB
UHT heeft aangegeven minstens 6 9 maanden nodig te hebben om tot uitvoering over te kunnen gaan wanneer de tegemoetkoming volledig is
uitgewerkt
Mogelijk is SVB een andere partij die de tegemoetkoming mogelijk zou kunnen uitvoeren waarbij de eindverantwoordelijkheid bij Toeslagen blijft
We onderschrijven dat de tegemoetkoming van de kinderen en jongeren zelf is Het is noodzakelijk verder uit te werken op welke manier we de
beschikking communiceren naar minderjarige kinderen op welke rekening geld voor minderjarige kinderen gestort wordt en hoe we waarborgen dat zij
zelf regie hebben over deze tegemoetkoming
We benadrukken dat financiele compensate ingebed moet worden in het bredere pakket aan ondersteuning Deze redeneerlijn volgende willen we
kinderen en jongeren binnen het brede pakket additioneie ondersteuning
bieden
op maat
We onderschrijven een staffel per leeftijdscohort We zien vieropties voor de hoogte van de bedragen per leeftijdscohort vanuit de eerder genoemde
redeneerlijn startbedrag en passend bij de leeftijd en met de additioneie ondersteuning in gedachten Deze opties staanop de volgende pagina

1

2

•

•

3

4

5

Een verdereultwerken en een uitvoertngstoetsvan de financiele tegemoetkoming zijn noodzakelijk Daamaast verkennen wede uitwerking van het

bredere programme in nauwe samenwerking met de departementen en gemeenten We zijn voornemens verdere financiering van het brede pakket aan

ondersteuning te vragen met deze uitwerking
Gevraagd
van

MCTH

De Staatssecretaris Toeslagen en Douane legt de volgende besluiten voor aan de MCTH
1

Uw voorkeur

voor een van de

gedetailleerd in de appendix

varianten van de financiele steun in de rug

voor

alle kinderen en jongeren van gedupeerde ouders

zoals

De Staatssecretaris Toeslagen en Douane ste It variant 2 voor

Voor deze variant is tot € 170 min extra benodigd
•

2

De uitvoeringbaarheid

Uw akkoord

voor

verdere verkenning

voorgelegd

uitlegbaarheid

het verder verkennen
en

van

en

bovenop het eerder verkregen mandaat vanuit MR en parlement
juridische houdbaarheid van de regeling zal nog verder worden getoetst

het bredere programma

uitwerking inclusief budgettaire aspecten

inclusief aandacht voor kinderen en jongeren in schrijnende situaties Na

van

het bredere programma zal dit in een later stadium nogmaals aan u worden

_l

00007

Ter bespreking

in BO 11

Financieleondersteuning | Levenopde rit
We onderscheiden vieroptiesom de financieleondersteuning vorm te geven

06

waarbij de voorkeur van de Staatssecretaris uitgaat naar variant 2

Varianten bed rag perleeftijdscategorie

Leeftijds cohort

Voorkeur staatssecretaris

Voorstelstaffel

mo

gemaximeerd op 5000

Voorstel staffel

Voorstel uniform bedrag

jongeren

Variant 1

Variant 2

Variant 3

Variant 4

m 5

€ 2 500

€1 500

€2 000

6t mll

€3 500

€3 000

€4 000

12t ml4

€4 000

€4 500

15t ml7

€4 500

€6 000

€8 000

18

€5 000

€7 500

€10 000

Gemiddelde tegemoetkoming per kind^

€4 000

€5 000

€5 000

€6 500

Totaalfinanciele tegemoetkoming

€ 280 300 min

€ 330 350 min

€ 340 360 min

€440 460 min

Ot

Voorste kinderen en

€5000

€6 000

€ 20 min

Apparaatsk stenOncl programma rngmt

PM

Reservering voor bredere aanpak
De afwegingen bij de varianten zijn als voIgt

Hoewel de financiele tegemoetkoming geen schaderegeling is zou een verge lijkinggetrokken kunnen worden metschaderegelingen zoalsde tegemoetkoming voor

slachtoffersvangeweld in dejeugdzoi^van € 5 000 Commissie de Winter
Met variant 2 en 4 volgen we de redeneerlijnvan de kinderen Kinderen enjongerengaanuit van defase van ontwikkelingen potentie waarinzezich bevindenals
individu nietvan hun situatie alsgec upeerc en Differentiatie naarleeftijd isvoorde kinderen jongeren een logische redeneringaangeziendatgepaardgaat met
verschillende materiele en immaterieleverantwoordelijkhedenenbehoeften
Met variants keren we een uniform forfaitair bed rag aan kinderen enjongeren watvoordelen heeft
Simpelere uitvoering wat mogelijkde snelheid van uitbetaling bevordert
We hoevengeen peildatumte stellen {waarbij kinderen mogelijkmeer minderkrijgendanbijde daadwerkelijke leeftijd hoort
In alle gevallen isde ambitie om op een laterstadium financieledekkingte vragenvoor het pakketvan bredere ondersteuning inclusiefkinderenen jongeren in
schrijnendesituaties
1 Berekend
b
kinderen
die
in beeld
•

o

v

verdelingoverde leeftijdscoliorten

van

en

Jongeren

nu

zijn

00007

Bijiage

MISSING CH

PTER

AANBEVELINGEN

aanpak Kindregeling

Leven op de rif

vanuit gedupeerde kinderen en jongeren
9 juni 2021
Vragen vanuit kinderen en jongeren aan de Belastingdienst

Hebben mensen die over ons leven beslissen een idee van wat deze situatie met onze levens

1

heeft gedaan

Zo niet hoe kunnen we ze daarin helpen

Hoe is het bedrag van 200 miljoen euro totstandgekomen zonder te weten over hoeveel

2

kinderen het precies gaat
3

Moeten we belasting betalen over vergoedingen die we krijgen

4

Wie moet bewijzen dat de bedragen passend zijn de Belastingdienst of de kinderen en jongeren

5

Wanneergaat iemand zich om mi] bekommeren^ bijvoorbeeld doorte helpen de deurwaarders
van me af te

houden

Als je het niet hebt meegemaakt kun je je eigenlijk niet goed voorstellen wat

het betekent om je je hele leven al een fraudeur te voelen Deze situatie is mijn

persoonlijkheid geworden

Z 18 jaar

Wie voelt zich er eigenlijk echt verontwoordelijk voor dot het weer goed met

J 17 jaar

ons goat

Beter dot het goed en zorgvuldig gebeurt don half

M 21 jaar

De sessies zijn erg intens moor heelfijn Ik merk dot ik eigenlijk nu pas echt ben

begonnen met het verwerkingsproces Ik docht dot ik al een hoop naost me had

neergelegd maor dat blijkt niet zo te zijn Dan is dit somenkomen en zoeken
naar een

opiossing heel prettig Als je don ook nog iemand hebt zools u die echt

meevoelt en probeert het beste eruit te halen voor ons is dot echt een von de
beste dingen tot nu toe

M 22 jaar

Ik ben ineens heel bang dot de Belastingdienst ineens met iets heel anders

gaat komen Dot de bedragen dan ineens weer anders warden
S 10 jaar
Doar hoefje je nu niet druk om te maken Dat zien we dan wel weer
M 21 jaar

1

00007

Over deze aanbevelingen
Deze aanbevelingen zijn tot stand gekomen op basis van een gedegen proces van dialoog reflectie

Jaar en ouders ouderpanel
betrokken De aanbevelingen zijn totstandgekomen vanuit kinderen en jongeren zelf De betrokken
ouders van het ouderpanel zijn onder de indruk van de zorgvuldigheid van het dialoogproces en van
en

analyse Hierbij zijn gedupeerde kinderen

10 17 jaar

Jongeren

18

de diepgang van de inzichten van de kinderen en jongeren en hebben zich ondergeschikt opgesteld
aan de

perspectieven van de kinderen en jongeren

Het proces en de dialogen met de kinderen en jongeren van waaruit deze aanbevelingen over de

Persoonsgegevens
invulling en uitvoering van de Kindregeling is begeleid door
an Missing Chapter Foundation Deze anbi stichting
Persoonsgegevens
oudersteuning van[

werd door de Belastingdienst aangesteld om vanuit onafhankelijke rol en dialoogexpertise met
kinderen en jongeren hun de perspectieven op te halen en om te zetten in strategische

aanbevelingen Doelgroep van deze aanbevelingen zijn alle relevante instellingen en spelers die bij
machte zijn om bij te dragen aan het leven op de rit krijgen van de gedupeerde kinderen en jongeren
De aanbevelingen zijn goedgekeurd door de betrokken kinderen

opgesteld door

jongeren en ouders Deze notitie is

Persoonsgegevens

Uitspraken van

kinderen staan cursiet gedruKt

Randvoorwaarde van succes
Centraal in alle dialogen met de kinderen en jongeren is het gevoel dat door de ontstane situatie de

regie over hun leven is ontnomen dat ze door de situatie achterop zijn gekomen ten opzichte van
leeftijdsgenoten en dat ze niet helemaal gerust durven zijn over een goede toekomst De specifieke
aanbevelingen moeten worden gezien in relatie tot deze diepe gevoelens van onrechtvaardigheid
Randvoorwaarde van succes is dus dat de inhoud van de regeling en het proces van de
tostandkoming en communicatie ervan niet los van elkaar kunnen worden gezien
Proces
De belangrijkste boodschap uit de dialogen met de kinderen en jongeren is dan ook

we willen

voelen

dat we vanafnu we serieus worden genomen en dat er naar ons wordt geluisterd door de

Belastingdienst en iedereen die hierbij betrokken is en zal zijn Ze hebben op verschillende manieren
en

momenten onder woorden gebracht dat het proces van dialoog van de afgelopen maanden

waarin de onderstroom van gevoelens van

rechtvaardigheid zijn ontrafeld al heeft bijgedragen
aan hun verwerkingsproces Dit participatieve proces voedt dus een beginnend gevoel van
on

rechtvaardigheid
Dit vraagt om een commitment van de Belastingdienst aan een besluitvormingsproces waarin de

betrokken kinderen en jongeren voelen horen en ervaren dat de regeling is ontworpen en

uitgevoerd vanuit hun perspectieven en dat ze te alien tijde regie hebben gevoeld over het proces
besluitvorming Zonder het met zoveel woorden te zeggen vragen ze tussen de regels door nu
zijn wij een keer aan zet

van

Mochten de aanbevelingen niet worden overgenomen dan willen de kinderen en jongeren in
persoon toegelicht krijgen over waarom de Kindregeling een andere invulling heeft gekregen en wat

daarvoor de onderbouwing is
Ook geven de kinderen jongeren en ouders aan dat een positieve lancering van de kindregeling

nodig is voor het verwerkingsproces in de communicatie is een uitleg van het dialoogproces een
belangrijke boodschap ook voor het brede draagviak onder andere gezinnen En uiteraard is een
cruciale rol weggelegd voor kinderen en jongeren zelf

2

00007

Kerngedachten
Om de aanbevelingen goed te kunnen lezen is het belangrijk om de redeneerlijn van de kinderen en

jongeren zuiverte durven volgen
Echt herstel gaat veel dieper dan geld Het gaat om erkenning als mensen en een gevoel van
regie over bun leven Ze kijken naar zichzelf en andere kinderen en jongeren als mensen die aan
■

het begin van hun leven staan en het op de rit willen krijgen naast hun situatie als gedupeerden
met onbeschrijflijk nare gevolgen Juist dat is het respect en de erkenning die ze vragen zie ons

als mensen en help ons op weg vanuit een benarde situatie
■

Ze geven aan dat de ervaring van de gevolgen van de toeslagensituatie voor kinderen en

jongeren anders is dan voor ouders
op de rit te krijgen
o

Daarom vraagt het om een integraie aanpak om hun leven

Om het gevoel te hebben met hun leven te mogen beginnen biedt een klein

geheel vrij

te besteden geldbedrag een eerste aanzet om het gevoel te ervaren van eigen regie

nu

of in detoekomst
o

Om de ballast van het verleden achter zich te laten is maatwerk nodig om daadwerkelijk

opgelopen schade op te lossen
■

Ze vragen om erkenning dat kinderen en jongeren in verschillende levensfase zitten en dat daar

andere bedragen bij horen als steuntje in de rug Door vanuit die erkenning van mens zijn te
redeneren voelen de bedragen rechtvaardig En hebben ze heel bewust gekozen voor bedragen
per leeftijdscategorie die passend zijn voor de behoeften per leeftijdsfase waarin iemand zich

bevindt met aan de mate van het geleden leed door de toeslagenaffaire
■

Geen geldbedrag kan het verleden goedmaken de constante stress het gepuzzel in hun hoofd

dingen die ze meemaakten maar niet helemaal begrepen achterstanden en misgelopen of
verdrietige ervaringen Geen geldbedrag kan hun zorgeloosleid en fijne ervaringen die hen de
afgelopen jaren zijn ontnomen teruggeven Al die gevoelens zijn niet zo maar verdwenen door
een geldbedrag te krijgen Daar is meer voor nodig
Het ontwerp en uitvoering van het proces communicatie zowel met en richting de kinderen en
jongeren de rol van kinderen en jongeren zelf en naar buiten en uiteindelijke uitvoering moeten
dus geheel op elkaar aansluiten
over

■

Gezamenlijk denkproces van veilige dialoog
De methodologie en het proces van dialoog dat is toegepast kenmerkt zich door intensieve en

diepgaande gesprekken met kinderen jongeren en ouders reflectie tussen sessies in terugkoppeling
zorgvuldige voorbereiding van de vragen en analyse van de gedeelde inzichten De gedegenheid
van het proces is mede bepalend voor de uitkomst en kan dus niet worden losgekoppeld van de
en

inhoud van de gesprekken Cruciaal in het gezamenlijk denkproces is dat het steeds goed en

kloppend blijft voelen voor alle deelnemers
Brede vertegenwoordiging
De groep betrokken kinderen en jongeren is zeer divers in leeftijden 9
27 jaar levenservaring
achtergrondsituatie en daadwerkelijke impact van de affaire In iedere stap denken ze na over hioe
dit voor andere kinderen en jongeren
binnen en buiten hun familie zou voelen Dit waarborgt de
en
substantie
van
de
inzichten
diepgang
Dat gezegd hebbende erkennen de kinderen en jongeren dat er ook mensen zullen zij die hun

redeneerlijn niet helemaal begrijpen

Gezien de grote diversiteit van betrokkenen en diepgang van

het proces van doorgronden en ontrafelen zien ze dit gezamenlijke denkproces en de aanbevelingen
als representatief

3

00007

Alle kinderen en jongeren die in dit proces rondom de Kindregeling zijn betrokken hebben zich

vrijwillig aangemeld Gedurende bet co creatie proces heeft zich een community gevormd van
kinderen jongeren en ouders
1
10 kinderen van 10 tot 17 Jaar die zich oorspronkelijk hebben aangemeld om zitting te nemen in
het kindpanel dat door Staatssecretaris van Huffelen is ingesteld In december 2020 werd

duidelijk dat het oorspronkelijke kindpanel moest worden uitgebreid onder andere ook naar
jongeren ouder dan 18 jaar
2

10 jongeren vanaf IS jaar die cruciale inzichten geven in de impact op hun leven en de zorgen

die zij hebben in hun specifieke levensfase Zij vormden in feite een

jongerenpanel zonder deze

formele titel te dragen
3

Zo n 35 jongeren die later in het proces een brief hebben geschreven met de vraag betrokken te

worden Zij zijn in een digitale sessie op 9 juni door de andere kinderen en jongeren bijgepraat
over het proces en de kernpunten van de aanbevelingen Dit is goed ontvangen

Perspectief van ouders
De drie ouders van de Ouderpanelwerkgroep Kindregeling hebben aan vier sessies met kinderen en

jongeren deelgenomen |

Persoonsgegevens

|en twee jongeren hebben ook een sessie gehad met

het gehele ouderpanel
Communicatie met en richting andere ouders over de Kindregeling zal ook van groot belang zijn voor

goede lancering van en communicatie over de kindregeling Ouders geven aan dat communicatie
luistert andere ouders hebben niet het denkproces van de kinderen en jongeren in het
dialoogproces meegemaakt Er is een belangrijk nuanceverschil in de beleving van ouders en die van
kinderen en jongeren en daarmee de gemaakte aanbevelingen
een

nauw

4

00007

Overzicht van sessies
Om tot de kern te komen van de onderliggende gevoelens en inzichten en vragen vanuit de

Belastingdienst en het UHT bouwden sessies op elkaar voort Tussendoor werden adviezen via de
email verrijkt en aangevuld Aan iedere sessie namen gemiddeld twaalf mensen deel inclusief
Persoonsgegevens

als gespreksleiders

Iedere sessie duurde tussen de 2 en 3 uur

In totaal vonden 15 sessies plaats in wisselende samenstellingen Hieronder een overzicht

2021
Kinderen jongeren

9 juni

werkgroep Kindregeling van het ouderpanel

bredere groep

kinderen en jongeren
26 mei

Kinderen jongeren werkgroep Kindregeling van het ouderpanel
Ouderpanel

14 mei

Kinderen jongeren

4 juni

5 mei

werkgroep Kindregeling van het ouderpanel
werkgroep Kindregeling van het ouderpanel
Ouders werkgroep Kindregeling van het ouderpanel

16 april

Jongeren

29 maart

Kinderen

16 maart

Jongeren

15 maart

Kinderen

10 maart

Kinderen

10 februari

Kinderen en jongeren

11 mei

Kinderen jongeren

2020
15 decern ber

Kinderen en Belastingdienst

1 december

Kinderen

17 nopvember

Kinderen

Inhoudelijke insteek
De Belastingdienst heeft aangegeven de invulling en uitvoering van de Kindregeling van 200 miljoen
met kinderen en jongeren te willen ontwerpen We zijn dan ook aan de slag gegaan met
het mandaat om de behoeften van kinderen en jongeren als startpunt van denken te gebruiken

euro samen

zowel voor de inhoud als het proces Al snel werd duidelijk dat het gevoel van rechtvaardigheid voor
hen centraal staat En dat de zorgvuldigheid van dit denkproces waarin zij structureel als
gelijkwaardige gesprekspartners serieus worden genomen bijdraagt aan het verwerkingsproces Dat
is dan ook de lijn waarop we aan de slag zijn gegaan en van waaruit de kernvraag is ontstaan Wot is
ervoor

nodig dat een vergoeding voor voor kinderen en jongeren rechtvaardig voeit

De kinderen en jongeren waren bekend met het bedrag van 200 miljoen euro

randvoorwaarden van rechtvaardigheid vastte stellen

was

Maar om de

het nodig om niet dit bedrag

maar het

oprecht willen doorgronden van hun gevoelens en behoeften als uitgangspunt te nemen Een

complicerende factor was dat onbekend is om hoeveel kinderen en jongeren het precies gaat

5

00007

Vragen die aan bod zijn gekomen
Een dialoogaanpak is geen enquete dus er worden niet vragen afgelopen om tot inzichten en

aanbevelingen te komen

Doorte luisteren

juist ooktussen de regels door ontstaan steeds nieuwe

inzichten waar op verder kan worden gesproken Hieronder de soort vragen die aan bod zijn

gekomen
1

Wat doet deze situatie met je

2

Wat voelt rechtvaardig

3

Wat is ervoor nodig om deze situatie achter je te laten

Wat onrechtvaardig

4

Hoe verhouden jouw situatie en gevoelens zich tot die van je ouders

5

Wat vraagt

6

Waartoe is het geld een bijdrage voor de kinderen en jongeren

7

Wanneer voelt een betaling van een geldbedrag passend

8

Wat zijn de belangrijkste behoeften van kinderen en jongeren

9

Op welke manier moet de uitbetaling plaatsvinden

het leven op de rit krijgen

in de praktijk

10

Door wie moet de uitbetaling worden gedaan

11

Waarmee moet allemaal rekening worden gehouden in de uitbetaling in relatie tot de

gezinssituatie en de relatie tussen ouders en kinderen

6

00007

AANBEVELING

1

Een vergoeding is slechts een beginnend eigen steuntje in de rug
•

Als ik west dat ergens een beetje geld voor mij stoat dan voel Ik me geruster Dan ben ik minder

•

Als je het niet hebt meegemaakt kun jeje niet goed voorstellen wat het betekent om je je hele

bang dat het weer misgaat

S

lOjaar

leven al een fraudeur te voelen Deze situatie is mijn persoonlijkheid geworden

Z 18 jaar

•

Met een basisvergoeding los je onze problemen niet op Het is een eerste klein teken dat iemand

•

bij de overheid om ons geeft Maar met dat alleen ben je er natuurlijk nog niet M 22 jaar
Ik denk eigenlijk dat mijn leven al verwoest is Ik weet echtniet hoe ik het op de rit moet krijgen
Door de affaire heb ik een grootstuk van mijn jeugd bijvoorbeeld niet op school gezeten C 19
jaar

1

Deze vrije financiele vergoeding biedt kinderen en jongeren slechts zic^f op het terugwinnen van
een

eigen leven en daarmee een beetje vertrouwen in de toekomst

een

beginnend gevoel van rechtvaardigheid en daarmee een eerste aanzet om het leven op de rit

te gaan krijgen

2

Een geldbedrag is slechts

Het moet dus niet worden gezien als de structurele basis om het leven op de rit

te krijgen

Het kan de verloren jaren en levenservaring zelf nooit goedmaken Het is een zekere

vorm van

erkenning^ mits het op de juiste manier tot stand komt en wordt uitbetaald

Het hebben van een beetje eigen geld draagt bij aan het gevoel om eindelijk weer enige regie
over

zijn

je leven te hebben

om

Hoe ouder je wordt hoe belangrijker dat is Ook kinderen die nu te jong

zich bewust te zijn van wat er in het gezin speelt door deze affaire verdienen dit

beginnend steuntje in de rug Want ooit gaan we er over horen en dan staat dat geldbedrag nog
steeds een beetje voor een gevoel van rechtvaardigheid
3

De uitbetaling vindt plaats in de intens ingewikkelde situatie waarin de kinderen en jongeren zich

bevinden Er is ons van alles ontnomen waaronder

4

onbezorgde jeugd
normale opbouw van sociale contacten

a

een

b

een

c

dezelfde kansen als die van leeftijdsgenoten

d

de mogelijkheid om zelfvertrouwen op te bouwen en in jezelf te geloven

e

de mogelijkheid om talenten te ontdekken en hobby s te ontwikkelen

f

het vertrouwen dat een goede toekomst mogelijk is

g

de mogelijkheid om een

vervolg studie te volgen en of af te maken

De vergoeding is dus slechts een beginnend eigen steuntje in de rug dat zicht biedt op een basis
om

verder op te bouwen
•

Het is een hulpmiddel om te blijven drijven Pas als je blijft btijven drijven kun je op zoek

gaan naar een nieuw begin en opiossingen voor diepere problemen die hierdoorzijn
ontstaan
•

•

Het is een adempauze omdat er lets minder geldstress is Want dat zet alles op slot
Het geeft een beetje vertrouwen dat je kunt beginnen aan je leven Het is een soort

bodem waarop je kunt beginnen met dromen aan een toekomst voor jezelf
•

Een eigen bedrag op de rekening voelt als een stukje van je jeugd terugkrijgen het

iniopen op de anderen en stap voor stop aan het volwassen leven beginnen
5

Waar het geld specifiek toe dient is voor ieder kind en iedere jongere anders zoals
•

een

gevoel van zekerheid voor de toekomst door het nu weg te zetten

•

een

gevoel van vrijheid om te kunnen kopen wat ze willen

•

ruimte om spullen te kopen die nodig zijn of die ze hebben moeten missen

7

00007

AANBEVELING

2

Volg dezelfde uitbetalingslogica als bij de ouders
«

Als de Belastingdienst bij het betalen van een schadevergoeding weer op de verkeerde manier
naar ons

1

kijkt begint olle ellende weer opnieuw Gaan ze ons ooit gewoon weer vertrouwen

17jaar
J

«

Metis goed als de Belastingdienst het op zich neemt want dan kunnen ze gaan laten zien dat ze

het wel kunnen

1

M 22

Het is belangrijk om de aanpak van deze vergoedingen zo simpel mogelijkte houden Voorkom

gedoe door bonnetjes of verantwoording te vragen
2

Zorg ervoor dat de uitbetaling als urgent wordt gezien Creeer de goede verwachtingen

3

Volg dezelfde categorisering als bij uitbetaling van het basisbedrag van 30 000 euro aan
gedupeerde ouders

Daar heeft de Belastingdienst nu ervaring in waardoor de uitvoering

gemakkelijker zou moeten zijn en hierin geen fouten worden gemaakt Deze categorisering heeft
ook als voordeel dat de gezinnen bekend zijn bij de Belastingdienst en dat het daarmee
gemakkelijk zou moeten zijn om de kinderen in beeld te krijgen
4

Kinderen en jongeren van samengestelde gezinnen vragen om extra zorgvuldigheid

5

Kinderen en jongeren die in het buitenland vragen om extra aandacht in de uitvoering xs

6

Omdat de bedoeling van de kindregeling is dat kinderen en jongeren een gevoel krijgen dat ze
weer

regie over hun leven kunnen krijgen is de hoogte van de vergoedingen steeds anders voor

iedere vijf leeftijdsfases

7

a

0 t

b

6 t m 11 jaar

c

12 t

m

14 jaar

d

15 t

m

17 jaar

e

18

m

5 jaar

In detotstandgekoming van de leeftijdscategorieen zijn verschillendefactoren afgewogen

Er is

bewust gekozen voor kleine leeftijdsgroepen omdat kinderen en jongeren zich heel snel
ontwlkkelen en hun behoeften dus ook snel veranderen Denk hierbij aan factoren als
a

b
c

d

Bedragen die passsend en rechtvaardig voelen voor die leeftijdscategorie
Mate van zelfstandigheid
Financiele behoeften
vVeel jongeren gaan vanaf hun 15® a 16® jaar al bijna werken

een

vervolgopleiding

volgen en zijn in hun beleving dus geen kind meer al zijn ze dat voor de wet wel
e

8

hoe ouder de jongeren hoe groter de optelsom van misgelopen kansen kan zijn

Uitbetaling meet worden gedaan op basis van de leeftijd van kinderen en jongeren nu Bepaal en
communiceer een duidelijk moment zodat kinderen en jongeren weten in welke categorie ze zijn

ingeschaald
9

De datum moet liefst zo dicht mogelijk liggen bij de uitvoering

Het is belangrijk dat de Belastingdienst verantwoordelijkheid neemt en voelt over de

uitbetalingen

Het is niet erg wanneer een andere organisatie de regeling daadwerkelijk uitvoert

de Belastingdienst weet het beste wie dit snel en goed kan uitvoeren Het is wel belangrijk dat

Belastingdienst verantwoordelijkheid moet nemen en dit ook met kinderen en jongeren
10

bespreekt
Het is belangrijk dat de uitbetaling over zo min mogelijk schijven gaat want dat voorkomt fouten
en zorgt ervoor dat het zo snel mogelijk gebeurt Wantniemand wil nog te long wachten

S

00007

AANBEVELIIMG

3

Het geld is van kinderen en jongeren zelf
•

Het is belangrijk dat we zeifmogen bepalen waar we bet aan uitgeven

•

Het geld moet vanuit vertrouwen warden gegeven Want juist dat is ons in deze affaire
ontnomen Dat betekent geen waardeoordeel over waar het aan wordt uitgegeven

•

•

•

1

Ik ben tien

en ik wil een

spaarrekening openen Ik wil het niet meteen uitgeven Voor ieder kind is
dat anders Een kind besUst zelf wat hij ermee doet Ik wil juist door deze situatie zuiniger zijn Ik
wil een goed leven en een goede baan S 10 Jaar
Het is wat die persoon goed laat voeien ledereen beeft bier zijn eigen idee over hoe hij ofzij dat
geld zou gebruiken Jouw keuze maakt jou vrolijk Wat is daar niet verstandig aan M 22 jaar
Ik zou de kinderen zelflaten bepalen Ik zou als ouders wel advies geven Maar een kind weet zelf
wat hij ofzij wil en kan dat beter zelf bepalen J 17 jaar
De bedoeling van de vergoeding moet op geen moment uit het oog worden verloren het gevoel
te hebben nu eindelijk een beetje eigen geld te hebben
over het

2

En daarmee de beleving een beetje regie

eigen leven te hebben

Het is dus belangrijk om geen waarde oordelen te vellen of ongefundeerde aannames te

hebben over waar het eventueel voor wordt gebruikt Het is sowieso niet aan de Belastingdienst
om

3

datte bepalen Wie heeft het recht om aan mensen te vragen wat ze met bun geld doen

Voor sommige kinderen en jongeren zal het overweldigend zijn om in een keer relatief veel

eigen geld te hebben

Maar dat betekent niet per definitie dat ze er niet goed mee om kunnen

gaan Ook hier moet ergeen waardeoordeel zijn over hun kennis en vaardigheden Maar ze
moeten wel een laagdrempelige mogelijkheid hebben voor

4

financieel advies

ondersteuning

Het is belangrijk om zo snel mogelijk in gesprek te gaan met banken om tot de juiste uitbetaling
te komen voor kinderen onder de 18 jaar

waarborgen dat het vrijheidsprincipe ook voor
hen van toepassing blijft Onderwerpen van gesprek zijn onder meer
a
Hoe zorgen we ervoor dat de uitbetaling aansluit op de context van het gezin en dat de
om te

relatie tussen ouder en kind er niet door verstoord wordt
b
c

Zijn er bijzondere afspraken nodig voor kinderen uit samengestelde gezinnen
Hoe kunnen we financieel bewustzijn

ondersteuning koppelen aan het openen

meebeheren van een bankrekening
d

Hoe krijgen kinderen de vergoeding wanneer zij geen eigen bankrekening hebben en

hun ouders die niet willen openen voor het kind
e

Hoe kunnen ouders een bankrekening openen voor

met het kind als ze nog staan

aangemerkt als fraudeur

9

00007

AANBEVELIIMG

4

Hoogte van de bedragen per leeftijdscategorie
Met de volgende uitspraken brengen de kinderen en jongeren hetgevoel van rechtvaardigheid met

betrekking tot de hoogte van de bedragen onder woorden
•

Mijn ouders hebben door deze situatie niet voor mij kunnen sparer Ik heb geen spaarrekening Je
spaart om dinger te kopen die je later nodig hebt Als ik weet dat ergens een beetje geld voor mij
staat dan voel ik me geruster Je voelt je vrijer Dan heb ik geld om dingen te kunnen kopen die ik

nodig heb Dat geld zou ik wegleggen Dus het lijkt alsofhet niet van mij is het is voor mij later
S
•

lOjaar

Wat anderen wel hebben kunnen doen en wij niet Een schoolreisje

Belastingdienst dat nu goedmaakt

beugel Als de

M 24 jaar

krijgen
•

een

geefhet de geruststelHng dat we eindelijk gelijke kansen gaan

Je kunt een inhaaislag maken op ervaringen die je niet hebt kunnen opdoen die je wereldwijs en

levenswijs maken op een andere manier Eindelijk op een onbezorgde manier Wij zijn onzeker
gehouden Hoe voelt het voor iedereen dat je sociale ontwikkeling en sociale contacten hebt
gemist M 24 jaar
•

•

•

•

Het geeft een beter gevoel over mezelfen mijn toekomst Zoals kunnen dromen van hobby s die

helpen voor persoonlijke ontwikkeling en het werk dat ik later wil doen
Het is eigenlijk gewoon geld waarmee we de dingen kunnen betalen die onze ouders niet hebben
kunnen kopen S 10 jaar
Met geld komt zekerheid Dat je nietfalliet raakt of geen eten kunt kopen Weten dat je kinderen
naar school kunnen Dat je eten voor ze kunt kopen lets om op terug te vallen als het nodig is
Stel dat er iets gebeurt een ongeluk ofzo Een veilige zone R 14 jaar
Ik heb nog nooit gehad dat er iemand bij mij had gespeeld Ik heb ook nog maar een paar keer bij
iemand anders gespeeld Als iemand wilde afspreken zei ik dat gaat niet Dat moetik nu
kunnen inhaten

•

S 10 jaar

Het is ergens vrij verdrietig Ik ben teleurgesteld als ik ernaar terugkijk ook de basisschool Dan

denk je ik had dit ook op de basisschool kunnen hebben En daar ben ik we

teleurgesteld over

R 14 jaar
•

Iedereen voelt zich hier goed bij Voor mij is het dan ook goed

1

Geen bedrag is rechtvaardig in relatie tot het verleden en geleden leed Daarom is

M 22

gekozen voor bedragen die aansluiten bij de leeftijdscategorie van de kinderen en
jongeren Zelf een klein eigen bedrag hebben voelt als het terugkrijgen van een beetje
regie En daarmee kunnen we deze periode qua gevoel beginnen af te sluiten en durven
om vooruit te kijken Op basis hiervan is het voorstel
0 t m 5 jaar

2 000 euro

6t

4 000 euro

m

11 jaar

12 t

m

14 jaar

6 000 euro

15 t

m

17 jaar

8 000 euro

18

jaar

10 000 euro

10

00007

AANBEVELIIMG

5

Er is meer nodig dan een financiele vergoeding
Inleidine op deze aanbeveling vanuit Missing Chapter Foundation
Hoe vender de gesprekken met de kinderen en jongeren vorderen hoe scherpen alles wordt

blootgelegd specifieke behoeften onzichtbare gevoelens en het leed dat is geleden en nu nog
steeds gaande is De zorgen van de kinderen en jongeren zijn op hoofdlijnen drieledig
1

Regie hoe krijg ik ooit weer het gevoel terug dat ik in controle ben van mijn leven

2

Schulden hoe kan ik ooit aan mijn toekomst beginnen als ik nu nog allerlei schulden heb die me
enorme stress

3

opieveren

Hoe zorg ik ervoor dat mijn verleden me niet blijft achtervolgen

Ontwikkeling hoe kan ik inhalen dat ik in mijn ontwikkeling ben belemmerd en daarom minder
perspectief heb op de toekomst

Dit drieluik van gevoelens en behoeften biedt een heldere structuur voor gesprekken op landelijk en

lokaal niveau over de ondersteuningsbehoeften aan kinderen en jongeren De kinderen en jongeren

onderstrepen dat iedereen een eigen beleving heeft en dat ertoch rode draden zijn Sommigen
willen het snel afsiuiten anderen willen er juist over praten met elkaar en
•

of met een professional

Gaat de Belastingdienst met instanties spreken over waar we in de problemen zitten zodat we

niet steeds weer incassobureaus longs krijgen

Dit brengt veel stress en boetes warden verhoogd

Ze moeten begrijpen in welke benarde situatie we zitten Als dit zo doorgaat komen we er nooit
meer uit

fM 22 jaar

Hetzou goed zijn als de overheid ons in beeld kan houden en kan bijdragen aan onze

ontwikkeling Dat is ook in hun belong
1

M 24 jaar

Om te voldoen aan de gedeelde doelstelling van

het leven op de rit krijgen

moeten de

specifieke behoeften van kinderen en jongeren worden gei dentificeerd voor te bieden hulp en
regelingen Ook wel maatwerk genoemd Ze noemen bijvoorbeeld als vervoigstappen
a

kwijtschelden van schulden waar ze niets aan konden doen en hen kunnen achtervolgen

b

een

c

verder gaan met hobby s en sport

d

de rust om met die hobby s ook echt aan de slag te gaan en ze misschien ook wel om te

woning

zetten in betaald werk
e

daarna komt er ruimte om ook psychologische hulp te zoeken

f

de rust voelen om op zoek te gaan naar opiossingen voor een huis of studie nieuw of

opnieuw opgepakt
2

Kinderen en jongeren willen zelf een inhoudelijke en gelijkwaardige rol spelen in de verdere

ontwikkeling van regelingen
eigen ontwikkeling

en

Hun mogelijkheid om weer nieuwe aspiraties te hebben voor de

de toekomst zal bijdragen aan het proces van verwerking en helen Ze

hebben hulp nodig om weer gemotiveerd te worden om school weer op te pakken of de ruimte
te hebben om aan een

vervolg opleiding te beginnen Steun vanuit de Belastingdienst en

of

gemeente draagt bij aan het terugwinnen van het vertrouwen
3

Vertrouwen in de overheid kan langzaam terugkomen als de het laat zien zich ook

verantwoordelijkte voelen voor hun welzijn nu en in de toekomst en hen gaat zien als
gelijkwaardige burgers niet alleen als gedupeerde kinderen en jongeren

Waarom zouden wij

anders zijn dan anderen

11

00007

4

leder individu leeft in een andere context

en

heeft verschillende gevoelens achterstanden

behoeften en ambities Maar ook zijn er fysieke en psychische problemen Een integrale aanpak
is nodig om daarin te voorzien om bet leven op de rit te krijgen ooit Hieronder een beginnende

lijstvan specifieke behoeften vanuitjongeren opgesteld
1

als indicatie

Riibewiis is voor veel jongeren belangrijk Het geeft ze het gevoel dat ze niet anders zijn dan

anderejongeren
2

Studie en ontwikkeling heeft voor vele jongeren prioriteit omdat het bepalend is voor de rest
van

je leven

De behoeftes en situaties verschillen per individu

a

Studieschulden waar je niet meer uitkomt

b

Een studie valt vrijwel niet te betalen door jongeren omdat er de afgelopen jaren geen

mogelijkheid was om geld te sparen door zowel ouder s als kind Gevolgen
beginnen niet aan school
•

•

beginnen met veel meer stress aan vervolgopleiding hebben veel meer stress tijdens
de vervolgopleiding

•

maken school niet af

•

zijn genoodzaakt te stoppen met studie te stoppen om dagelijkse voorzieningen te
kunnen betalen eten huur zorg etc

•

eindigen met een veel hogere studieschuld dan nodig was wanneer deze affaire niet
zou hebben gespeeld

c

Voorschotvan een

d

Studievertraging
Bijscholen

e

f

uitgestelde

studie

Voorfinanciering om een studie weer op te starten { Destijds heb ik problemen op
school gehad vanwege de situatie en ik kon geen bijies betalen waardoor ik geen studie

mijn keuze kon gaan volgen “Ik ben destijds gestopt vanwege de toeslagenaffaire
omdat er geldmoest komen en jongeren moesten gaan werken }
van

g

Bijies

h

Culturele ontwikkeling zoals naar musea kunnen gaan

extra cursussen

Waarom zouden wijdaarin

achterblijven
3

Worten
a

Jongeren die geen woning kunnen krijgen en nu al jaren letterlijk rondzwerven tussen
opvanghuizen Leger des Hells de straat en opvangcentra Dit gebrek aan stabiliteit heeft
ook gevolgen voor de psychische situatie

b

Huur

c

Geld voor een koophu is hebben

Door de affaire en de studieschuld hebben we heiaas

veel minder kunnen lenen bij de bank om het huis af te maken
4

Verzekerineen
a

Auto

b

Zorg

c

Aanvullende verzekeringen

12

00007

5

6

^

Nazorg en Gezondheid
a

Medische kosten^

b

voor mij kunnen betalen Doordat alle toeslagen zijn gestopt en kindgebonden budget
krijg ze ook al jaren niet Moet Ik nu mijn beugel zelf betalen van de €10 00ff’
Psychische klachten

Nog een punt door deze problemen heeft mijn moeder geen beugel

c

Fysieke klachten

d

Geen klachten “maar ik heb al jaren niets aan mijn gezondheid gedaan

e

Sporten

Vakanties met familie om weer een moment van geluk en zorgeloosheid te voelen

Ik heb sinds mijn twaalfde weleens licht last gehad van mijn rug

maar sinds een aantal maanden heb ik er wel

elke dag heel vee last van

Eigenlijk zou ik naar defysio moeten maar omdat ik net 18 ben moet ik hier
behoorlijk wat voor betalen en dat kan ik niet Hier za ik ongetwijfeld later nog veet meer last van hebben met
nog meer gevolgen zoais bepaald werk niet meer kunnen doen

13

00007

Ter bespreking

in BO 11 06

Aanleiding
□

4 december 2020 heeft het kabinet besloten om ook gedupeerden van de uitvoering van

de huurtoeslag

zorgtoeslag en het kindgebonden budget ook wel

niet

KOT

te

compenseren
□

Concreet houdt dit in dat deze gedupeerden gecompenseerd worden voor

institutionele

vooringenomen behandeling door Toeslagen of voor een onterechte O GS Opzet of Grove
Schuld kwalificatie Bij institutionele vooringenomenheid is de terugvordering in beginsel
onterecht Bij een O GS kwalificatie is de terugvordering in be ginsel terecht maar is

□

□

vaak zonder gegronde reden of uitleg een persoonlijke betalingsregeling voor die
terugvordering afgewezen
Deze notitie doet hiertoe een voorstel aan de hand van meerdere beslispunten Bij enkele
is er een ambtelijke voorkeur doch niet bij alle Wij vragen uw beslissing op deze punten
N B onderstaande invulling kiest voor een compensatie die voor de O GS gedupeerden in
sommige varianten fors verder gaat dan op 4 december jl was beoogd Onderdeel van
deze overweging is de impact op de

□

uitvoering slast

van

de venschillende varianten

deze regeling nog moet worden getoetst met de uitvoering middels een

N B

uitvoering stoets

Algemene noties vooraf
□

□

Het beeld op basis van de tot nu toe beschikbare informatie is dat de aantallen

gedupeerden die te maken hebben gehad met institutioneel vooringenomen handelen bij
de andere toeslagen beperkt zijn zeker in relatie tot de aantallen bij de
kinderopvangtoeslag
Van de totale populatie niet KOT heeft het overgrote deel betrekking op de 0 G S 95
ca 12 000 mensen hebben een terugvordering niet
kot met O GS label ca 10 000
mensen hebben een terugvordering van niet kot en kot met O GS label
Opgeteld ca
22 000

□

Circa 2 600 mensen zijn betrokken bij 25 CAF onderzoeken die ook betrekking hebben op

niet KOT waarvan ca 500 mensen zeker bij 5 CAF vergelijkbare onderzoeken zeer
waarschijnlijk dat hier sprake is van vooringenomen handelen Bij de melders voor de
KOT regeling is ook een deel uit deze onderzoeken Er hebben ca 550 mensen zichzelf
gemeld die betrokken waren bij de 25 CAF onderzoeken die ook betrekking hebben op
niet KOT waarvan 250 vallen onder een CAF zaak die als vergelijkbaar is bestempeld
Het
is onbekend of meer mensen zich gaan melden
□

□

De bedragen zijn gemiddeld een stuk lager dan bij KOT Bij de O GS zien we een
gemiddelde terugvordering van
3800 euro

o

Huurtoeslag

o

Kindgebonden budget

o

Zorgtoeslag

o

KOT

1300 euro

1150 euro

19 000 euro

Voor vooringenomen handelen zijn deze bedragen nog niet in beeld

naar

verwachting zijn

die vergelijkbaar met de O GS terugvorderingen

Beslispunten
Beslispunt 1 Bent u akkoord met een compensatieregeling voor zowel gedupeerden van
vooringenomen handelen als van O GS
□

Wij stellen een regeling voor voor beide groepen
o
Bij twee aparte regelingen zal vermoedelijk de 0 GS regeling de minst ruime zijn
o
Bij de KOT is het nu zo dat aanmelding voor een regeling dit automatisch
aanmelding voor alle regelingen betekent Eenzelfde regeling bij niet kot zou
betekenen dat alle personen met een onterechte 0 GS kwalificatie
o
o

door de

uitvoering ook beoordeeld moeten worden op inst vooringenomenheid
Dit vraagt veel van de uitvoering en vraagt veel geduld van de gedupeerde
Indien we wel strakker zelf een onderscheid maken en bijv automatisch uitgaan
van de situatie dat iemand wel een O GS
behandeling heeft maar geen

00008

Ter bespreking

in BO 11 06

institutionele vooringenomenheid

achten we de kans groot dat er veel druk zal

ontstaan deze 0 GS

gedupeerden alsnog te toetsen op institutionele
vooringenomenheid danwei dat dit verzoek vanuit henzelf komt
Een regeiing heeft ais voordeei dat deze regeiing eenvoudiger is en dat een
geslaagd beroep op 0 GS ertoe ieidt dat niet of nog slechts beperkt beoordeeid
hoeft te worden of er vooringenomen gehandeld is omdat er al genoeg grond is
om te compenseren
Dit scheelt veel werk in de uitvoering
Het nadeel is het gebrek aan flexibiliteit Afhankelijk van de gekozen hoogte van
compensatie is er sprake van forse o vercompensatie van de aanvragers die enkel
O GS kwalificatie hadden op een verder terechte terugvordering of juist sprake
van een ondercompensatie bij gedupeerde van inst vooringenomenheid

o

o

Beslispunt 2 Bent u akkoord met een compensatieregeling in de
procentuele tegemoetkoming
□

□

□

vorm van een

Er zijn twee mogelijkheden verkend voor een regeiing een teruggave van de
terugvordering met een opslag percentage of een forfaitair bedrag
Wij stellen voor om voor optie A te kiezen een percentage van de
terugvordering We vragen uw richting op het percentage
N B bij de voorsteiien in de verdere notitie gaan wij ook hiervan uit

Optie A procentuele compensatieregeling
□

Hierbij wordt een percentage van de gehele terugvordering terugbetaaid

Hier zijn ruwweg

twee varianten
□

Aiiereerst een percentage van bijv

vooringenomen

een

Dit betekent voor de groep ins

50 70

lagere compensatie dan hun equivalenten bij de KOT Echter voorde
O GS

allergrootste groep

30

vermindert dit de forse overcompensatie

Het

is bij deze

variant voor de groep institutioneei vooringenomen behandelden niet mogeiijkeen hogere

compensatie te krijgen uitzonderingen daargelaten Zo is een hardheidsclausuie niet van
toepassing daar die aileen ziet op onvoorziene omstandigheden Het openstellen van de
Commissie Werkeiijke Schade CWS aileen voor deze groep creeertde facto alsnog twee

beleidssporen
□

Ais alternatief is een percentage plus het bedrag van de terugvordering dat is afbetaald
de praktijk bijv
een

of 150

van

persoon 100

van

in

de terugvordering

dit sluit ruwweg aan bij het idee dat bij inst

130

o

130

de correctie krijgt

25

vooringenomenheid bij de KOT

materiele schade

1

compensatie vermogensbeiasting

hierbij worden ook

150

o

minder vaste

andere compensati e elementen

meegenomen zoais veronderstelde immateriele schade T rente

invorderingskosten proceskosten Bij de KOT komt de gemiddeide compensatie uit
van de terugvordering
Vooral voor de 0 GS terugvorderingen is er sprake van forse overcompens atie omdat
daar de terugvordering zelf in principe terecht was Bij institutioneie vooringenomenheid
zit 150
aan de wat veiiigere kant
maar ook 130
lijkt daar kunnen passen
N B In de percentage is er vanuit gegaan dat de eventueie terugvordering ree ds is
afbetaaid door de gedupeerde Mocht dat niet zo zijn dan wordt dit ook niet uitbetaaid
op 150

□

□

Budgettair bij optie A

□

Bij een percentage van 30
Bij een percentage van 150

□

Er is op dit moment 67 min

□

N B

□

er

is in deze naming

is de naming

ca

103 min

is de naming ca

euro

173 min

^

euro

euro al gereserveerd
rekening gehouden met 56 min bij 30

en

19 min

kosten bij de CWS Zonder toegang tot CWS vervalt dit doch een andere vorm
hardheidsciausule

gaat ook gepaard met uitvoe ringskosten

1

€500 per half jaar

^

In de naming zijn we uitgegaan van 2600 personen die inst

maar nooit meer dan

150

bijv

Daar ramen we 15 min

aan

een
voor

de oorspronkelijke terugvordering

vooringenomen behandeld zijn

00008

Ter bespreking

in BO 11 06

Optie B Forfaitair bedrag
Gedacht kan worden aan een forfaitair bedrag met ais uitgangspunt dat

□

o

Een drempelbedrag zodat een ruime meerderheid

ca

60

van

de personen het

forfaitaire bedrag ontvangt en dat deze

dan 80

van

de popuiatie meer

voor meer

is dan hun terugvordering

Wegens de verschiilende hoogtes in terugvordering zouden er verschiliende
bedragen zijn voor KGB zorg enerzijds en huur anderzijds Indicatieve bedragen
zijn 2000 euro voor KB zorg en 6500 euro voor huur

o

□

Het voordeei hiervan is een helder bedrag dat duideiijk communiceerbaar is

□

Er zitten echter ook forse nadeien aan

zoais

Er is sprake van forse overcompensatie

bij lage terugvorderingen maar ook van
ondercompensatie bij hogere terugvorderingen Vooral voor deze laatste groep
zou je aisnog wat wilien regeien
maar bijv
een route van de Commissie
Schade
CWS
zet
veel
druk
de
CWS
Werkelijke
op
Wanneer sprake is van terugvorderingen bij meerdere niet kot toeslagen kan
een dubbeling van het forfaitaire bedrag ieiden tot zeer forse overcompensatie
terwiji het nietdubbelen kan ieiden tot forse ondercompensatie Tussenvormen
zijn vaak lastig uitiegbaar

o

o

Beslispunt 3 wilt u een drempelbedrag instellen voor de compensatieregeling en zo ja
waar

gaat uw voorkeur naar uit

Uitvoering
Bij zowel een percentueie als forfaitaire tegemoetkoming zai UHT een vorm van een toets moeten
doen op ieder jaar dat de burger aandraagt voor herbeoordeiing

UHT moet

bezien of er in andere

jaren dan de O GS jaren niet sprake was van een onterechte terugvordering als gevolg

van

institutioneei vooringenomen handeien Bij de procentuele compensatieregeiing is ditomdat
bepaald moet worden over welke jaren het percentage betrekking heeft en welke terugvorderingen

zijn afbetaald

Bij een forfaitair bedrag is dit zo omdat het zou kunnen ieiden tot het juist wel

haien van een drempelbedrag

dan wel een zodanig hoger bedrag boven het forfaitaire bedrag dat

toegang tot CWS rechtvaardigt Het is bij een forfaitair bed rag vermoedelijk wel lets gemakkelijker
voor de

uitvoering

want als iemand

over

de drempel is

is hij er

Daarnaast is er de mogelijkheid dat zeer veel burgers zich gaan beroepen op de regeling
gebaseerd op inst vooringenomen behandeling Bij O GS is d it risico zeer gering omdat we die
groep al goed in beeld hebben De combinatie tussen vele burgers die zich melden en vele jaren
om te beoordelen zou zorgen voor een hele grote uitvoeringslast
Er zijn opties om de groep te beperken
1

De groep wordt vantevoren beperkt tot O GS en inst vooringenomenheid die
voortkomt uit groepsgewijze CAF onderzoeken Voor onvoorziene situaties geldt dan
evt

een

hardheidsclausuleN B

er

zijn op dit moment geen aanwijzingen dat inst

vooringenomenheid veel voorkomt buiten de fraude onderzoeken doch uitsluiten
kunnen we het ook niet
2

beperken door een drempelwaarde in te stellen evt alleen voor de groep
vooringenomenheid aangezien de O GS groep nauwelijks groter kan worden
Een drempelbedrag kan hel pen bij het inperken van de doelgroep door lage
terugvorderingen uit te sluiten Zie onderstaande opties de drempel van €500 is ter
illustratie deze kan ook lager of hoger
De groep

inst

1

Geen drempelbedrag
□

Voor deze en alle andere opties geldt

we

toetsen in

principe alleen op jaren die een ouder

zelf aangeeft
□

Dit voorkomt dat compensatie rond de drempelwaarde uiteenloopt

□

De gehele groep kan gecompenseerd worden

00008

Ter bespreking

in BO 11 06

Voordeel is dat degenen die ook gedupeerd zijn door een lage terugvordering in de

□

compensatieregeling vallen Aandachtspunt hierbij is dat ook relatief kleine
terugvorderingen vooral bij personen rond het bestaansminimum tot problemen hebben
kunnen leiden

omdat een 0 GS kwalificatie het venschil uit kan maken tussen een

kwijtschelding van de schuld of niet
Nad eel is dat deze optie het grootste budgettaire effect van de drie opties heeft en dat ook

□

kleine terugvorderingen beoordeeld moeten w^orden
van

Gezien de lage bedragen is het nadeel

budgettair effect bij procentuele compensatie kleiner omdat I agere terugvorderingen

ook een lagere compensatie ontvangen
2

Geen compensatie bij een

a

o

o

€500
optelsom van terugvordering en
van de mensen met
bij een drempelbedrag van €500 ontvangt ca 10
O GS terugvordering bij huurtoeslag g een compensatie en ca 35
van de mensen
met 0 GS terugvordering bij zorgtoeslag en KGB Nietalle gedupeerden \Aforden dan
gecompenseerd
Ook degenen die institutioneel vooringenomen zijn behandeld worden met een
terugvordering onder de € 500 niet gecompen seerd N B bij de KOT is geen
drempelbedrag bij inst vooringenomenheid en een drempelbedrag van 1500 euro bij

Ter illustratie

0 GS
o

Nadeel is dat de groep mensen rond het bestaansminimum wfel degelijk geraakt kan

zijn door een lage terugvordering in combinatie met het we igeren van een
betalingsregeling TerwijI compensatie van deze groep relatief eenvoudig is met een
compensatie die gelinkt is aan een percentage van de terugvordering
o

o

Een drempelvifaarde hanteren heeft als nadeel dat er een aanzienlijk verschil in

compensatie is tussen gedupeerden rondom de drempel
Deze optie leidt vwel tot een lager budgettair beslag en tot minder uitvoeringskosten
en

o

tijden

Een drempel

bedrag voorkomt dat burgers met een hoge terugvordering lang moeten

wachten op herbeoordeling ten behoe ve van burgers met een lage terugvordering
b

Een alternatief is een drempelbedrag gebaseerd op minimum bedrag per terugvordering
Dan zal de groep die geen toegang heeft tot de regeling stijgen of is het mogelijk het

drempelbedrag te verlagen
c

Een alternatief is om alleen een drempelbedrag te doen

bij de inst vooringenomenheid

Hiermee verandert er niets voor de verreweg grootste groep gedupeerden

relatief makkelijk kan vworden afgehandeld door de uitvoering

0 GS

die

De potentie van een grote

groep mensen die vermoedt dat ze inst vooringenomen zijn behandeld wordt beperkt al
zal het ook bij aangemelde mensen onder de drempel gecontroleerd moeten iworden N B

Bij de KOT zat een dergelijke drempelwfaarde alleen voorO GS

niet voor inst

vooringenomenheid
3

Andere tegemoetkoming van

30
van de terugvordering bij een bedrag
€500 net als
tegemoetkoming bij KOT €1 500 Deze is alleen relevant als
normale percentage meer dan 30
is bijv 130
o
Voordeel is dat er geen sprake is van overcompensatie onder het drempelbedrag en
bij deze optie is het budgettair effect lager dan iedereen meer dan 30 te

bijv

onder het drempelbedrag voor 0 GS
het

compenseren
O

Voordeel is dat er naar verwachting
De baten

lets minder een aanzuigende werking zal zijn
bij een kleine terugvordering zijn lager dan bij volledig compenseren zonder

drempel
O

Nadeel is zoals bij alle drempelbedragen dat er verschil in compensatie is voor

gedupeerden onder en boven de drempel Dit maakt de regeling voor de gedupeerde
complexer Ook zal de gekozen drempelvifaarde altijd arbitrair zijn
BesUspunt 4
□

Hoe wilt u omgaan met overlap tussen de KOT en de niet

KOT

Wij stellen voor om de compensatie niet KOT [os te zien van de compensatie voor
de KOT De compensatie niet KOT en KOT worden dan twee losstaande
regeiingen

00008

Ter bespreking

in BO 11 06

□

De vraag is of de niet KOT compensatie wel of niet los staat van de compensatie KOT

ten

minste forfaitair bedrag van €30K
□

Het betreft ongeveer 10 000 mensen die zowel een terugvordering

bij KOT hadden als bij

niet KOT
□

De gedachte kan zijn dat iemand die een terugvordering
via de KOT ook al wordt gecompenseerd met bijv

van

zowel KOT als nIet

KOT heeft

schulden kwijtschelden en dan daarom

compensatie van niet KOT lager kan zijn of achterwege kan blijven
□

Aan de andere kant kunnen er ook situaties zijn waarbij zowel de terugvordering

als bij niet KOT fors is
□

1

resp

28K en 8K

bij KOT

Het is daarbij niet logisch om de niet

terugvordering te negeren
Wij zien daarom drie mogelijkheden waarbij we de eerste voorst ellen
heeft wel de grootste budgettaire consequenties

kot

Deze eerste optie

Wij stellen voor om de compensatie niet KOT los te zien van de compensatie voorde KOT
De compensatie niet KOT en KOT worden dan twee losstaande regelingen
O
Bij het uitkeren van het forfaitair bedrag KOT is niet gecommuniceerd dat dit
bedrag ook voor niet KOT zou zijn dat nu met terugwerkende kracht veranderen
zou
O

o

o

2

bijv

afbreuk doen aan het gebaar dat destijds gemaakt is

Bij het berekenen van de hoogte van het forfaitaire bedrag is g een rekening

gehouden met aanvullende bedragen voorde niet KOT
Nadeel is dat er sprake kan zijn van forse overcompensatie omdat iemand al
recht heeft op KOT regelingen en daarbovenop recht heeft op de niet KOT
regelingen Daarnaast betekent dit voor de uitvoering fors meer mensen
Deze optie heeft ook een voorkeur van het ouderpanel

Een alternatief is om de compensatie voor de niet

KOT wel

of deels

te verrekenen met de

eerder ontvangen 30k voor de KOT
In sommige gevallen kan het forfaitaire bedrag van 30k bij de

veel KOT hoger zijn dan
principe is het daarom mogelijk
om de niet KOT hiermee te verrekenen en alleen aanvullende compensatie te bieden voor
zover het totaal van KOT en niet KOT boven
bijv 20K uitkomt
o
Dit is budgettair gunstiger lagere totale compensatie
o
Het vermindert overcompensatie als iemand al recht heeft op alle KOT regelingen
waarbij dit in sterkere mate geldt als uit wordt gegaan van een forfaitair bedrag
waar op

basis van de terugvorderingen recht op was

minder bij een 130 150
o

In

benadering

Nadeel blijft dat de verrekening niet is gecommuniceerd bij het uitkeren van de
30k

3

Als laatste mogelijkheid geldt om geen recht op compensatie te geven bij niet
al wel 30K is gegeven
o

KOT als er

bij KOT

Dit heeft als voordeel dat het vooral bij de uitvoering 10 000 mensen scheelt en

het heeft een lager budgettair beslag
o
o

Het heeft bovengenoemde nadelen
Daarnaast kan het in individuele gevallen waarschijnlijk toch schrijnend uitpakken
waarna

toch de wens bestaat tot compensa tie

Beslispunt 5 wilt u stapeling van HT
□

ZT

KGB

een

uitzondering

tegemoetkomingen toestaan

Wij stellen voor de stapeling van HT ZT KGB te accepteren
o
Bij een procentuele compensatieregeling zonder drempel is stapeling logisch De
compensatie is immers altijd afhankelijk van de hoogte van de terugvordering bij
meerdere toeslagen zal voor de bepaling van de hoogte van de compensatie de
terugvordering bij al deze toeslagen meetellen Het is niet uitlegbaar waarom er
niet gestapeld zou worden
o
Voordeel is dat dit een redelijk gerichte vorm van compensatie is

Beslispunt 6 Krijgen gedupeerden niet

KOT ook toegang tot de aanvullende regelingen

00008

Ter bespreking

in BO 11 06

Met betrekking tot de KOT zijn drie aanvullende regelingen

□

Kindregeling
Schuldenaanpak

□

Ex partners

□

uitgewerkt

De vraag is of ook in het kader van niet kot ook dergelijke regelingen zouden moeten gelden

Kinderen en schulden
Vanuit deze achtergrond zou het voorstel zijn om geen aanvullende regeling voor
kinderen en schuldenaanpak met o a
□

kwijtschelding open te stellen

Met betrekking tot de kinderopvangtoeslag

is het evident dat juist ook kinderen getroffen zijn

dat is met betrekking tot de andere regeiingen niet of in veei mindere mate het gevai
□

De groep wraarbij samenloop is met KOT komt al in aanmerking

betrekking

tot schulden

vanwege de terugvorderingen niet

regelingen met

KOT in meerderheid van de gevallen een

schuldenproblematiek zal zijn ontstaan
schuldenregeling open te stellen
□

voor de

Gezien de omvang van de bedragen is het niet aannemelijk dat puur
Daarom is het voorstel geen generieke

In het kader van een hardheidsclausule kan voor schrijnende situaties wraar \wel vanwege de

terugvorderingen een schuldenprobleem is ontstaan toegang tot individuele beoordeling als
optie geboden worden
Ex partners

Voor ex partners is geen evident inhoudelijk verschil metde KOT problematiek om anders te
handelen Wei is het zo dat het punt van de ex partners bij KOT pas helder naar voren kwam

nadat de compensatieregeling al bekend was gemaakt

en

deels uitgevoerd

zodat niet ex post de

regeling nog kon worden ingeregeld met als doel het compensatiebedrag met de ex

partner te

delen

Bij de paitnerregeling hebben we ambtelijk nog geen voorkeursoptie kunnen
uitwerken al neigen wij naar optie 1
Er zijn drie mogelijke routes
Er wordt geen expliciete regeling voor ex

1

regeling

en

verstrekking

van

partners ingericht Bij het opstellen van de

de compensate wordt wel expliciet gemaakt dat de

ontvanger geacht wordt dit bedrag naar de mate waarin de ex

partner mede schade

heeft geleden te delen
o
o
o

Voordeel is dat er geen aparte regeling hoeft te worden gemaakt

Uitvoeringstechnisch en budgettair heeft dit ook voordelen
Nadelen van de ex partneroplossing bij KOT zoals vaste peildata wie de partner
is

o

worden vermeden

Nadeel is dat er niet automatisch vanuit kan worden gegaan dat de compensatie
wordt gedeeld met de ex partner en de ex partner met lege harden komt te staan
terwiji die wel gedupeerd kan zijn

De compensatie wordt op basis van een verdeelsleutel toegekend aan aanvrager

2

en ex-

partner
o

Het nadeel

hierbij is dat elke verdeelsleutel even willekeurig zal zijn als de impliciete
0
als geen partnerregeling wordt getroffen Het is immers
niet bekend in welke mate de ex partner bijgedragen heeft in het terugbetalen van de
vorderingen en in welke mate hier bij het vereffenen van de financier bij de scheiding
rekening mee gehouden is
Extra complicatie is dat bij de huurtoeslag de inkomenstoets en betrokkenen niet per
se partners betreft maar medebewoners
Het lijkt onmogelijk om met deze veelal
lossere relatie rekening te houden wat betreft compensatie
verdeelsleutel van 100

o

De compensatie wordt op basis van een verdeelsleutel toegekend aan aanvrager en ex

3

partner
o

De insteek die ook bij KOT is gekozen wordt gevoigd

uitgewerkte regeling

van

130

zou

Vertaald naar de hierboven

dit betekenen dat de ex

partner recht heeft op een

00008

Ter bespreking

in BO 11 06

130
43
bedrag van 1 3 van de aan de aanvrager betaalde compensatie dus 33
de terugvordering
Hiemnee stijgt in het geval van ex partners het totaalbedrag aan compensatie dan
naar 173
van de terugvordering
was
terwiji in het kader van 0 GS ooit 30
beoogd
N B bij lagere percentages ais compensatie bijv 30 of 50
worden ook deze
is
verder
dat
de
percentages lager Compiicatie hierbij
bij
huurtoeslag de

van
o

o

inkomenstoets en betrokkenen niet per se partners betreft

maar

medebewoners

Het

lijkt onmogelijkom met deze veelal lossere relatie rekening te houden wat betreft
compensatie

Besiispunt 7
Z

Hoe wilt u omgaan met gedupeerden in schrijnende situaties

Burgers in schrijnende situaties die mogeiijke gedupeerd zijn bij andere

niet

KOT

toeslagen hebben reeds toegang tot een noodvoorziening bij UHT
□

Er kunnen zich altijd

schrijnende situaties voordoen die wij nu niet voorzien Wij stellen
principebesluit te nemen om een regeling in te voeren voor deze
situaties deze regeling zal nog wel nader uitgewerkt moeten worden
Let wel een hardheidsclausule is voor onvoorziene omstandigheden Hij is niet bedoeid
voorde situaties die we nu ai kunnen voorzien overcompensatie of ondercompensatie bij
het toekennen van een bepaald percentage
Hierbij kan gedacht worden aan de volgende situaties
o
Toegang tot de CWS evt boven een bepaald bedrag terugvordering Bij een
procentuele vergoeding wordt weliswaar bij een hogere terugvordering al meer
compensatie verstrekt maar tegelijk zal bij een hoge terugvordering de kans
groter zijn geweest dat men hierdoor in verdere problemen is geraakt
o
Een hardheidsclausule voor zeer schrijnende gevallen van onbillijke aard

voor een

□

□

o

Een combinatie van de twee

zoals toegang tot de CWS via een

hardheidsclausule
□

Elementen die hier van

belang zijn zijn de volgende

o

Wat zijn de mogelijkheden in de uitvoering

o

Wie gaat over de hardheidsclausule

o

Hoe wordt dit geen open

regeling

maar

Ergo

wat kan

bijv de CWS aan

zorgen we er wel voor dat iedereen die dit

nodig heeft dit kan gebruiken

00008

Ministerie van Binnenlandse Zaken en

Koninkrijksrelaties

Directoraat generaal
Bestuur

Ruimte en Wonen

Directie Bestuur
en

Rnancien

Regie s

Datum
3 September 2021
Kenmerk
2021 0000181050

Bestuurlijk overleg Herstel kinderopvangtoeslagen

Vergaderdatum en tijd

27 September 2021

09 30 uur tot 11 00 uur

Vergaderplaats

Digitaal

Deelnemers

Minister BZK voorzitter
Minister voor RB
Minister VWS

Staatssecretaris SZW
Staatssecretaris FIN Toeslaqen en Douane

Persoonsgegevens

Persoonsgegevens

1

Opening en mededelingen
Met bestuurlijk gesprek van 8 September jl
zal geen verslag worden vastgesteld

is niet formeel genotuleerd er

2

Bespreking algemene aanpak met betrekking tot aanvullende
regelingen

3

Vaststellen stand van zaken per aanvullende regeling

4

Bespreking van de voortgang en de mogelijkheid tot storing op
twee thema s binnen de heriikina herstelqperatie
Valt buiten reikwijdte

Pagina 1 van 3

00009

Directoraat
Bestuur

generaal

Ruimte en Wonen

Directie Bestuur

Rnancien

5

Rondvraag

en

6

Sluiting

3 September 2021

Regie s

Datum

Kenmark
2021 0000181050

Toelichting op de agenda
Ad 1

Besprekina alaemene aanoak aanvullende reaelinaen

Het doel van dit agendaonderwerp is om te komen tot een gedeeld beeld van het

tijdpad voor de aanvullende regelingen Het gaat daarbij om de kindregeling
aanvullende toeslagen en de ex partnerregeling We vragen akkoord op a een
voorgesteld tijdpad voor de besluitvorming omtrent aanvullende regelingen met
daarin de rol van het BO MCTH en Kamer
en
b een voorgesteld tijdpad voor
het creeren van de iuridische basis voor de aanvullende regelingen |
Valtbuiten reikwijdte

Bij dit agendapunt zijn er twee besluitpunten
Valt buiten reikwijdte

Ter besluitvorming

Akkoord op tijdpad aanvullende regelingen
zowel qua
besluitvorming als qua juridische basis op p 4 van de bijgevoegde
presentatie

Ad 2

Vaststellen stand van zaken per aanvullende reaelino

Het doel van dit agendaonderwerp is om te komen tot een gedeeld beeld van de
keuzes die per aanvullende regeling nog gemaakt moeten worden Het gaat
daarbij wederom om de kindregeling aanvullende toeslagen en de ex
partnerregeling Voor de zomer zijn de denkrichtingen per aanvullende regeling
met de Kamer besproken Deze zijn door de Kamer geaccepteerd als de basis
voor de nadere uitwerking
op een aanpassing bij de kindregeling na waar de
Kamer bij mode een andere richting heeft aangegeven
Ambtelijk wordt al
aan
de
van
de
geruime tijd gewerkt
voorbereiding
besluitvorming over
aanvullende regelingen Het is In dit BO echter njet de ambitie om deze besluiten
per aanvullende regeling al te nemen Bij agendapunt 1 is namelijk voorgesteld
om in het volgende BO
na 27 September wordt nu gepland de bestuurlijke
discussie te voeren over de open vragen op elk van de drie regelingen Om
besluitvorming in het volgende BO mogelijk te maken stellen we vandaag per
aanvullende regeling vast welke keuzes al gemaakt zijn en welke nog open staan
en wat de voornaamste discussiepunten zijn

Pagina 2 van 3

00009

Directoraat
Bestuur

generaal

Ruimte en Wonen

Directie Bestuur

Bij dit agendapunt is er een beslispunt en een bespreekpunt
Ter besluitvorminQ

en

Akkoord op het overzicht van de keuzes die al gemaakt

zijn per regeiing op p

6 7 8 van de bijgevoegde presentatie

steeds aan

Rnancien

Regie s

Datum
3 September 2021

de linkerkant van de sheets

Kenmark

Ter besorekina

2021 0000181050

Ophalen van aanvullingen op de openstaande
vragen discussiepunten per regeiing op p 6 7 8 van de bijgevoegde
presentatie steeds aan de rechterkant van de sheets

Ad 3

Bespreking van de voortaang en de moaeilikheid tot sturina op twee

thema s binnen de herilkino hersteloperatie

Valt buiten reikwijdte

Pagina 3 van 3

00009

Toeslagen
Ministerie van Financien

Hersteloperatie
Bestuurlijk Overleg
27 September 2021

9 30 11 00

0

1010

Jk

Toes la gen
Minlstene

van

FInancien

Agenda voor Bestuurlijk Overleg 27 September
Agendaonderwerp

Q Algemene aanpak

aanvullende regelingen

Besluit

bespreekpunten

Ter besiuitvormina

Ter besiuitvormina

Valt buiten reikwijdte

Akkoora op tndpad aanvullenae reaelmaen

qua besluitvorming als qua juridische basis

Q stand van zaken per

aanvullende regeling

Ter besiuitvormina

p

zowel

4

Akkoord op het overzicht van de keuzes die al

gemaakt zijn per regeling p 6 7 8 aan de linkerkant
Ter besprekina Ophalen van aanvullingen op de openstaande
vragen discussiepunten per regeling p 6 7 8 aan de rechterkant

H Herijking hersteloperatie
n

Plan van aanpak

0 Ambtelijke

Valt buiten reikwijdte

probleemanalyse

1

00010

I

Ik

Toes iagen
Minlstene

van

Flnancien

U

I
I

h

I

I

I
I

Bepalen algemene aanpak
m b t aanvullende regelingen
1

I

I

10010

Aanpak aanvullende regelingen

ik

Minlstene

Aanvullende regelingen |

}

Toes la gen
van

FInancien

I

regelingen

Akkoord op tijdpad aanvullende
zowelqua besluitvorming linkerkant als
qua juridische basis rechterkant
n

Voorgestelde aanpak

|inii|
■■■■

Voorgesteld tijdspad voor besluitvorming

Voorgestelde route voor juridische basis

ter besluitvorming^

ter besluitvormingj
Er is in de MR afgesproken om een

Vandaag 27 sept
Vaststellen weike besluiten al genomen zijn en welke nog open
staan en wat de voornaamstediscussiepunten zijn
Voorhet volgende BO n t b
Een laatste discussie in de stuurgroep op de kindregeling

Het kabinet is voornemens om de delegatiegrondslag

en ex-

In het volgende BO

n t b
discussie
over de open vragen op elk van de drie
Bestuurlijke

De Tweede Kamer zai moeten instemmen met deze nota van

regelingen
Wordtnu gepland streven is over uiterlijktwee weken na 27

wijzing Uiteraard zullen beide Kamers nog akkoord dienen te gaan

sep en weer minstens2 uur anders komt het tijdpad in de knel
26 okt
Besluiten uit BO bekrachtigen

met het wetsvoorstel als zodanig

MCTH

Na fACTH

n

I
i

t b

Uitwerking van aanvullende regelingen delen met Kamer voor
inhoudelijke discussie
Voor einde kalenderjaar beleidsmatige duidelijkheid voor alle
gedupeerden
1

De aanvullende regeling andere toeslagen

bij nota van

wijziging na advies RvS op te nemen in het wetsvoorstel
Wet delegatiebepaling tegemoetkoming schrijnende
gevallen dezewet is op 22 September ingediend bij de Kamer en
regelt een vergelijkbare delegatiegrondslag voor de Beiastingdienst
voortegemoetkomingen bij schrijnende gevallen

part nerregeiing^
ambtelijk wordt al geruime tijd gewerkt aan de voorbereiding
van de besluitvorming over aanvullende regelingen

NB

NB

delegatiegrondslag te

zodatde aanvullende regelingen niet kot ex partners en
kindregeling bij AMvB kunnen worden getroffen en niet per se bij
beleidsbesluit

creeren

HZK

is reeds besproken in de stuurgroep en is in

afwac^^^an

Hierdoor streven we ernaar om de aanvullende regelingen per
1 1 2022 bij AMvB uitgewerkt te hebben Daarvoor dient het

genoemde besluitvormingstijdpad wel doorlopen te zijn zullen
adviesorganen akkoord moeten zijn met de planning dient er
voldoende ruimte te zijn voor het opstellen van de wetgeving
meenemen van de adviezen en het doen van de uitvoeringstoets

besluitvorming in BO
4

00010

I

Ik

Toes iagen
Minlstene

van

Flnancien

U

I
I

h

I

I

I
I

Vaststellen stand van zaken
per aanvullende regeling
5

1010

Stand van zaken per aanvullende regeling

Minlstene

van

zijn

FInancien

^

Akkoord op keuzes die al gemaakt

isiu

}

Toes la gen

linkerkant

aanvullingen

I

ina

Ophalen van

op nog openstaande vragen

rechterkant

Kindregeling | Stand van zaken
Keuzes die al

gemaakt zijn

ter besluitvormingj

Nog openstaande vragen rter besprekinQ aanvullingj

Voor de zomer zijn de denkrichtingen per aanvullende regeling met

Met welke definitie bakenen we de doeigroep van de regeling af

de Kamer besproken Deze zijn door de Kamer geaccepteerd als de
basis voor de nadere uitwerking^

wenselijk om een ruimhartige definitie te volgen waarmee onvermijdelijk kinderen
die de probiematiek niet van dichtbij hebben meegemaakt wei binnen deze kaders

Is het

vallen
De besproken contouren van de kindregeling zijn
Er is een apart pttigramma voor kinderen

parailei aan de bestaande
regeling op huishoudniveauvoorgedupeerdeouders
Het programma richt zich opalle kinderen van gedupeerde ouders
Ook kinderen waar gedupeerde ouders nooit kinderopvangtoeslag voor
hebben aangevraagd of kinderen die ondertussen 18 zijn
Een breed pakket aan ondersteuning is nodig bestaande uit zowel
financiele als niet financiele hulp
Kinderen en jongeren ontvangen een bedrag passend bij de levensfase
nu startend bij € 2 000 voor kinderen tussen de 0 5 jaar opiopend tot
€ 10 000 voor jongeren vanaf 18 jaar
Uitgangspunt is dat kinderen en jongeren zoveel als mogelijk is
binnen de juridische kaders regie krijgen over waarze de financiele

tegemoetkoming aan besteden
De eindverantwoordelijkheid voorde uitvoering van de financiele
regeling beleggen we bij het programma DG Herstel of het DG
Toeslagen Voorde uitvoering zeif onderzoeken wijde mogelijkheden
bij andere uitvoerders

Hoe bieden we bredere hulp aan uitwonende kinderen

hen in schrijnende situaties

jongeren

met

inclusief hulp voor

Hoe bieden we maatwerk voor deze kinderen en

beperkte capaciteit bij gemeenten en passend bij de maatschappelijke

context van andere compensatieregelingen en wachtlijsten in de jeugdzorg

Bij wie beleggen we de uitvoering van verschiliende processtappen van het
programma doeigroep in kaart brengen front office uitbetaiing
tegemoetkoming Welke uitvoerders zijn in staat op kortetermijn zorgvuldig
invulling tegeven aan de bijbehoren taken Gegeven is de politieke wens om de
uitvoering zoveel nxigelijk extern te beleggen UHT heeft te maken met
achterstanden en kampt daarnaast met een wervingsprobleem SVBgeeft aan dat
uitvoering van deze regeling ten koste gaat van andere regelingen
Hoe geven we invulling aan het uitgangspuntvan eigen regie over de
tegemoetkoming voor minderjarige kinderen gegeven dat ouders juridisch
zeggenschap hebben over dit vermogen Is het wenselijk om de
tegemoetkoming zonder voorwaarden op een door ouders opgegeven
rekeningnummer testorten gegeven dat er situaties zijn waar dit niet uitpakt zoals
we wiNen bijvoorbeeld in gevallen van onderhoudsplicht aan ouders of als ouders
het geld voor andere zaken gebruiken
Kunnen we de financiele regeling ioskoppelen van niet materiele hulp in de
o a uitkeren van financiele tegemoetkoming alsniet materieie
uitvoering
hulp nog niet gereed is De infrastructuuromuit te betalen is mogelijk eerder
gereed dan de infrastructuur voor het bieden van de andere hulp

1

Op een aanpassing bij de kindregeling na

waarde Kamerbij motie een andere richting

heeftaange^^^

6

00010

Stand van zaken per aanvullende regeling

}

Toes la gen
Minlstene

van

FInancien

^

Akkoord op keuzes die al gemaakt

isiu

zijn

linkerkant

aanvullingen

I

ina

Ophalen van

op nog openstaande vragen

rechterkant

Andere toeslagen 1 Stand van zaken
Keuzes die al

gemaakt zijn

ter besluitvorming

Voor de zomer zijn de denkrichtingen per aanvullende regeling met

de Kamer besproken Deze zijn door de Kamer geaccepteerd als de
basis voor de nadere uitwerking^
De besproken contouren van andere toeslagen zijn
In het vormgeven van een compensatieregeiing voorandere toeslagen

huurtoeslag zorgtoesiag en kindgebonden budget dient recht
gedaante worden aande sc hade die burgers hebben geleden
Tegelijkertijd moet deze opiossing compensatieregeiing uitvoerbaar
zijn en niet jaren geduld vragen van gedupeerden
Daarnaast dienen de lessen die zijn geleerd bij de hersteloperatie voor
kinderopvangtoeslag meegenomen te worden in het ontwerp van de
regeling voorandere toeslagen
Een compensatieregeiing voor andere toeslagen waarbij ten behoeve
vande uitvoering geen onderscheid wordt gemaakt tussen
institutionele vooringenomenheid en O GS
Deze regeling krijgt de vorm van een procentuele tegemoetkoming
een percentage van de terugvordering
Aanvullende regelingen bijvoorbeeld kindregeling schuldoplossing
ex partnerregeling worden uitgesloten van andere toeslagen
KOT en andere toeslagen worden onafhankelijk van elkaar behandeld
Stapeling bij andere toeslagen wordt mogelijk gemaakt

Nog openstaande vragen rter besprekinQ aanvullinq
Wilien we een compensatieregeiing voor zowei gedupeerden van O GS als
gedupeerden van institutioneel vooringenomenheid of twee aparte

regelingen Is overcompensatie geeigend om de uitvoering van herstel bij andere
toeslagen snel te laten verlopen De toets op institutionele vooringenomenheid
neemt in de praktijk namelijk veeltijd in besiag Eenzelfdecompensatie voor zowei
gedupeerden van O GS als gedupeerden van institutionele vooringenomenheid kan
vertragingen in de uitvoering beperken Tegelijkertijd kan eenzelfde compensatie
van de O GS
mogelijk leiden tot niet uitlegbare overcompensatie bij zo n 95
gedupeerden met eenterechteterugvordering
Welk administratief drempelbedrag hanteren we Hoe voorkomen we dat zeer
lage compensatiebedragen uitbetaald worden Deze problematiekzalvakerspelen
bij de andere toeslagen dan bij KOT vanwegegemiddeld lagere terugvorderingen
Wilien we bij aanmelding verzoekenom specificatievan het jaarende
toeslagsoort en die onderzocht moeten worden
Hoe pakken we schrijnende situaties aan Wilien we toegang tot de Commissie
Werkelijke Schade CWS mogelijk maken voor gedupeerden die meer schade
hebben geleden ondanks dat deze commissie een hoge werklast kent Onder welke

voorwaarden en binnen welke kaders
Hoe waarborgen we de rechtsbescherming van gedupeerden

Wilien we de
de bezwaarschriftenadviescommissie ook bij het herstel
voor gedupeerden bij andere toeslagen inzetten
Beide commissies zijn schakels in
het proces om de rechtsbescherming van belanghebbenden met een aanvraag te
Commissie

van Wijzen en

waarborgen

1

Op een aanpassing bij de kindregeling na

waarde Kamerbij motie een andere richting

heeftaange^^^

7

00010

Stand van zaken per aanvullende regeling

}

Toes la gen
Minlstene

van

FInancien

^

Ex

Akkoord op keuzes die al gemaakt

isiu

zijn

linkerkant

aanvullingen

I

ina

Ophalen van

op nog openstaande vragen

rechterkant

partnerregeling | Stand van zaken

Keuzes die al gemaakt zijn

ter besluitvorming

Voor de zomer zijn de denkrichtingen per aanvullende regeling met

de Kamer besproken Deze zijn door de Kamer geaccepteerd als de
basis voor de nadere uitwerking^
De besproken contouren van de ex

partnerregeling zijn
partnerswordenofficieelerkendalsgedupeerden Daarmee hebben
zij recht op vrijsteiiing van vermogenstoetsing vooreventueie
compensatie en recht op dezelfde bredere huip vanuit gemeenten ais
de gedupeerde aanvragers
We bezien een opiossing voorschuiden voor ex partners Ex partners
wiiien we uitzicht bieden op een nieuwe start Uitgangspuntdaarbij is
wel dat enige koppeiing wordt aangebrachttussen de schulden en de
initieie probiematiek Bij de nadere uitwerking en bij de
uitvoeringstoets wordt meegenomen of dit recht doetaan de compiexe
situatie van de ex partners en of dit haalbaar is
De schuidenopiossing geldt niet voorde eventueie nieuwe partners
van deze ex partners nnet wie zij nadien toesiag hebben aangevraagd
Alie ex partners ontvangen een eenmaiig forfaitairbedrag van
Ex

Nog openstaande vragen rter besprekinQ aanvullinq
Met welke definitie bakenen we de doeigroep van de ex

partnerregeiing af
partners die welgedupeerd zijn niet binnen
de regeiing vaiien binnen de eerste definitie waarbij gericht wordt op ex partners die
minimaai 1 jaar na de terugvordering samen waren Hoe bereiken we met de
regeiing de juist groep waardoorzowel van onder ais overcompensatie zo min
Er zijn redenen om aante nemen dat ex

mogeiijk sprake is
In hoeverre kunnen we causaliteit meenemen in de schuldenaanpak

Uitgangspunt is een schuldenaanpakvoorex partnerste verkennen met alleen
schuiden die een causaal verband houden met KOT Er wordt onderzoekgedaan naar
in weike mate dat mogeiijk is

Op welke manierwillen we de ex partnersbenaderen Wiiien we voorde ex
partnerregeiing ouders proactief benaderen of moeten zij zichzeif aanmelden voor
de regeiing

€10 000 Dit verzekert dat ex partners een substantieie
schadevergoeding ontvangen ais het niet lukt om tot een verdeiing te
komen
Ex partners krijgen tevens toegang tot de Commissie Werkelijke
Sc hade

1 Op een aanpassing bij de kindregeling na waarde Kamer bij motie een andere richting heeft aangegeven
NB Eerderontstondeenvraaig over het vormgeven van een a parte hardheidsclausule Daarover hoeft geen beslissing genomen te worden Wanneerde ex partnerregeling in een beleidsbesluit
opgenomen is biedt artikel 4 84 Awb de mogelijkheid om aan schrijnende situaties tegemoet te komen Vanaf opname van de regeling in de Awir biedt artikel 47 de mogelijkheid via een

beleidsregel a an schrijnende situaties tegemoet te komen Bij verwach ting van veel schrijnende situaties die niet onder de regeling vallen

moeten kaders heroverwogen worden

8

00010

I

Ik

Toes iagen
Minlstene

van

Flnancien

U

I
I

h

I

I

B

I
I

Herijking h^rsteloperatie
I

L

I

I

10010

m

Ministerie van Financien

Directoraat‘Generaal

Toeslagen
Datum

6oktober 2021
Auteur

Persoonsgegevens

agenda
Vergaderdatum en

tijd

Bestuurlijk Overleg Herstel Toeslagen

11 oktober 2021

Vergaderplaats

Digitaal

Deelremers

Minister BZK

vz

09 30

12 00 uur

Minister VWS

Rechtsbescherming

Minister voor

Staatssecretaris T

Staatssecretaris van SZW

D

Persoonsgegevens

Persoonsgegevens

Agendapunten
1

Opening en mededelingen

2

Vaststellen verslag

3

Bespreken aanvullende regelingen
a
Bespreken perspectieven en alternatieve opiossing
b
Doorleven aanvullende regelingen
c
Bepalen vervoigstappen

4

Bespreken notitie vrijiaten vermogenstoets

5

Stand van zaken herijking

6

Rondvraag

7

Sluiting

Pagina 1 van 2

00011

Toelichting op de agenda
Ad

3 Bespreken aanvullende reaelinaen

Bij dit agendapunt is het voornemen om gezamenlijk de discussie random de
aanvullende regelingen te verkennen
a

Perspectieven en alternatieve opiossing
In de afgelopen weken zijn een aantal pijnpunten random de aanvullende

regelingen verkend in een inter bestuurlijke werkgroep We bespreken de
uitkomsten van deze werkgroep in drie stappen de analyse van de
doelgroep van de aanvullende regelingen de vragen die dit opwerkt en
de verkenning van een alternatieve opiossing specifiek voor de financiele
tegemoetkoming voor ex partners
b

Doorleven aanvullende regelingen

Bij ieder van de aanvullende regelingen zal er een toelichting worden
gegeven over waar we nu staan welke vraagstukken en achterliggende
dilemma s spelen Daarbij is er ruimte om vragen te stellen en de
dilemma s gezamenlijk te doorleven

Deze pagina benoemt de
belangrijkste vraagstukken met de huidige denkrichting De
achterliggende documenten in de bijiage dienen enkel ter informatie
besluitvorming
c

niet

Bepalen vervoigstappen
We bepalen gezamenlijk de vervoigstappen aan de hand van drie vragen
1

Hoeveel tijd nemen we om een alternatieve opiossing verder te
verkennen

2

Zijn er

onderdelen van de

aanvullende regelingen waarop wij

elkaar kunnen vinden
3

Welke

bestuurlijke

momenten zijn nog nodig ter voorbereiding

op de besluitvormende MCTH van 24 oktober

Valt buiten reikwijdte

Pagina 2 van 2

00011