Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2012–2013

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1292
Vragen van het lid Geurts (CDA) aan de staatssecretarissen van Economische
Zaken, Landbouw en Innovatie en van Infrastructuur en Milieu over het bericht
dat emissiearme vloeren van de RAV-lijst verdwijnen (ingezonden 16 oktober
2012).
Antwoord van staatssecretaris Mansveld (Infrastructuur en Milieu), mede
namens de staatssecretaris van Economische Zaken (ontvangen 13 februari
2013)
Vraag 1
Kent u het bericht «Emissiearme stalvloeren in de melkveehouderij dreigen
van de Regeling Ammoniak en Veehouderij-lijst (RAV-lijst) te verdwijnen»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Kent u het bericht «Ammoniak slot op melksector» waaruit naar voren komt
dat de eerste meetresultaten van proefstallen wel een ammoniakreductie
laten zien van 20–40%, maar dat door Mosquera et al. een hogere emissiewaarde per dier per jaar van 13–14 kg ammoniak wordt gemeten dan op de
RAV-lijst?2 3
Antwoord 2
Ja.
Vraag 3
Hoe verhoudt deze problematiek zich tot de begrotingstaakstelling van
2012–2013 van het ministerie van Infrastructuur en Milieu om het beheer van
de RAV-lijst te privatiseren?

1

http://www.cementenbeton.nl/agrabeton-artikelen/2375-emissiearme-vloeren-verdwijnen-vanrav-lijst
2
Nieuwe Oogst d.d. 6 oktober 2012
3
Mosquera et al., Fijnstofemissie uit stallen: melkvee. Rapport 296 Wageningen UR, herziene
versie 2011

ah-tk-20122013-1292
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2013

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

1

Antwoord 3
De problematiek van de stalvloeren in de melkveehouderij staat geheel los
van het voornemen de beoordeling van stalsystemen in het kader van de Rav
te privatiseren.
Vraag 4
Deelt u de mening dat de oorzaak met name ligt in het ontbreken van
metingen door enerzijds dure ingewikkelde metingen en anderzijds doordat
soortgelijke vloeren worden ontwikkeld welke dezelfde systeemaanduiding
krijgen op de RAV-lijst, maar waar enkel de eerste ontwikkelaar voor de
meetkosten aan de lat staat? Welke acties onderneemt u?
Antwoord 4
Nee, ik deel deze mening niet. Niet het ontwikkelen van soortgelijke
stalsystemen door anderen (hun registratie vervalt immers eveneens) zorgt
voor stagnatie, maar juist dat het binnen de huidige systematiek van
voorlopige emissiefactoren profijtelijk is om steeds nieuwe iets innovatievere
systemen op de markt te brengen in plaats van het uitvoeren van de
metingen. Desalniettemin, zal ik bezien of binnen het kader van de (uitvoering
van de) Regeling ammoniak en veehouderij (hierna Rav) aanpassingen
noodzakelijk zijn in verband met de problematiek rond metingen en de
ontwikkeling van soortgelijke vloeren.
Vraag 5 en 6
Is het waar dat veel emissiearme vloeren op 1 februari 2014 van de RAV-lijst
dreigen te verdwijnen? Welke impact heeft dat op bedrijven die te maken
hebben met het Actieplan ammoniak en de Programmatische Aanpak Stikstof
(PAS)?
Welke activiteiten onderneemt u om voor 1 februari 2013 volop te gaan
meten, zodat de systemen wel op de RAV-lijst kunnen blijven?
Antwoord 5 en 6
Indien de emissiearme stalvloeren die in februari 2011 met een voorlopige
emissiefactor in de bijlage bij de Rav zijn opgenomen, niet bemeten gaan
worden, zullen deze in 2014 uit de bijlage bij de Rav worden verwijderd. Het
meten van de proefstallen is immers een voorwaarde om voor een voorlopige emissiefactor in aanmerking te komen. Begin dit jaar zal ik fabrikanten
wijzen op de gevolgen van het niet bemeten van hun systeem.
Ik ga er vanuit dat in 2014 in elk geval enkele emissiearme stalvloeren met
een definitieve (gemeten) emissiefactor in de bijlage bij de Rav kunnen
worden opgenomen (naast reeds bestaande) en dat er de daarop volgende
jaren nog een aantal zullen bijkomen. Ik verwacht dat hiermee voldoende
stalsystemen beschikbaar blijven voor de melkveehouderij om te voldoen aan
de doelen van ammoniakuitstoot die in het kader van de PAS zijn gesteld.
Deze problematiek betreft alleen de melkrundveehouderij en heeft daarom
geen gevolgen voor het Actieplan Ammoniak Veehouderij.
Vraag 7
In hoeverre denkt u dat het een oplossing kan zijn om de emissiefactor voor
melkvee te actualiseren op basis van het rapport van Mosquera e.a.? Welke
consequenties heeft dit voor het nationaal emissieplafond (NEC-plafond) en
de doelstelling voor reductie van de ammoniakuitstoot van de rundveesector
in het kader van de PAS?
Antwoord 7
De genoemde problematiek van het niet meten van stallen staat los van het
al dan niet actualiseren van de emissiefactoren voor melkvee. Overigens ben
ik van plan deze actualisatie door te voeren, maar daarvoor moet een
geschikt moment worden gezocht omdat ook de maximale emissiewaarde
voor melkveestallen in het Besluit ammoniakemissie huisvesting veehouderij
moet worden aangepast. De aanpassing van het Besluit is reeds aangekondigd in Kamerstukken II, 2011/12, 30 654, nr. 99 in het kader van de PAS. De
beoogde ingangsdatum hiervoor is 1 januari 2014.
Aangezien de emissiefactoren nog niet zijn gewijzigd en de maximale
emissiewaarden nog niet zijn vastgesteld, is het nog niet duidelijk wat het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

2

effect hiervan is op de berekende uitstoot van ammoniak in Nederland en dus
op het al dan niet voldoen aan het nationale emissieplafond voor ammoniak.
Het definitieve PAS kent een monitoringsprogramma. Hierdoor kan tijdig
ingespeeld worden op voortschrijdend wetenschappelijk inzicht.
Vraag 8
Deelt u de mening dat er een duidelijk contrast is tussen stalemissies en
mestaanwending? In hoeverre bent u bereid om ammoniakbeleid voor de
melkveehouderij, waarin zowel stal- als aanwendemissies onderdeel uitmaken
van een integrale bedrijfsvoering, in beleid te harmoniseren? In hoeverre
kunnen ontwikkelingen zoals kringlooplandbouw hierin een rol spelen?
Antwoord 8
Nee, die mening deel ik niet. Zowel bij de exploitatie van stallen als bij de
aanwending van mest is het verplicht emissiereducerende technieken toe te
passen, gebaseerd op het principe van «beste beschikbare technieken». Dit is
nodig om de doelen voor ammoniakemissiereductie te kunnen realiseren,
mede tegen zo laag mogelijke maatschappelijke kosten.
Ten algemene ben ik voorstander van ontwikkelingen die de kringlooplandbouw bevorderen. Echter een systematiek die uitgaat van een integrale
bedrijfsvoering of kringlooplandbouw zie ik niet als een alternatief maar
mogelijk op termijn wel als een aanvulling op de toepassing van emissiereducerende technieken.
Vraag 9
Wat is de stand van zaken met betrekking tot het overleg tussen u beiden, de
sector en de minister van Financiën over de harmonisatie en vereenvoudiging
van de (fiscale) regels, zoals aan de Kamer is toegezegd in december 2011?4
Welke ontwikkelingen zijn er op het vlak van het toen voorgestelde meetfonds? Is er wellicht via de PAS in 2013 budget te reserveren voor versnelde
metingen van proefstallen en systemen in de tijdelijke RAV?
Antwoord 9
Wij hebben dit verzoek inmiddels opgepakt en geven er de voorkeur aan om
hierbij aan te sluiten bij lopende trajecten. Dit zijn het privatiseren van de
beoordeling van stalsystemen door IenM en de toegezegde brief over het
subsidie-instrumentarium van EZ.
Het ministerie van EZ zal daarnaast in het kader van de PAS in de jaren 2013
en 2014 het meten van de effecten van het toepassen van (integraal
duurzame) stallen en van voer- en managementmaatregelen subsidiëren door
het openstellen van een aangepaste versie van de Regeling LNV-subsidies –
module «Onderzoek uitstoot integraal duurzame stallen».

4

Kamerstuk 32 670, nr. 33

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

3