Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2010–2011

31 293

Primair Onderwijs

31 289

Voortgezet Onderwijs

Nr. 105

BRIEF VAN DE MINISTERS VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN
WETENSCHAP EN VAN BINNENLANDSE ZAKEN EN
KONINKRIJKSRELATIES
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 30 juni 2011
§ 1. It moat better! It kin better!1
Deze brief gaat over het onderwijs van het vak «Fries». Wij stellen voor de
handen ineen te slaan om de kwaliteit van het onderwijs in het Fries te
versterken. Want hoewel veel Friese scholen zich inspannen voor het vak
Fries, kan het onderwijs in die taal beter. Dat blijkt uit het op 24 november
2010 gepubliceerde rapport van de onderwijsinspectie2. Er wordt voor het
vak Fries weinig getoetst en het onderwijs Fries sluit weinig aan bij de
behoeften van leerlingen. In paragraaf twee leest u meer over onze
voorstellen om de situatie te verbeteren.
Daarnaast heeft de stuurgroep-Hoekstra haar rapport uitgebracht over het
vak Fries. Dat rapport heeft u ontvangen op 9 maart (32 500 VII, nr. 88) . De
stuurgroep beschrijft onder meer de mogelijkheden voor decentralisatie
van bevoegdheden rondom de kerndoelen voor het vak Fries. In paragraaf
3 beschrijven we onze uitwerking van het advies, zodat Fryslân en de
Friese scholen maximale ruimte krijgen bij het opstellen en naleven van
de kerndoelen.
De reden voor onze inspanningen is dat het Fries een specifieke positie
inneemt als tweede officiële taal naast het Nederlands in de provincie
Fryslân. Het kabinet onderstreept daarom ook de afspraken die gemaakt
zijn in het «Europees handvest voor regionale talen of talen van minderheden» en het Kaderverdrag inzake de bescherming van nationale
minderheden.

1
De gelijkluidende brief in het Fries is ter
inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt
Tweede Kamer.
2
Dit rapport is uw Kamer toegestuurd op
24 november 2010, uw kenmerk 31293/83 en
31289/83.

Samen met Fryslân staan we voor de uitdaging om het onderwijs van het
Fries te verbeteren. De prioriteiten voor onderwijs van het kabinet zijn
helder: de basis op orde, de lat omhoog. Met de bredere onderwijskwaliteit gaat het in Fryslân steeds beter. Nu nog het onderwijs in het vak
Fries. We zetten erop in dat de leerlingen zich ook in dit vak optimaal

kst-31293-105
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2011

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 31 293, nr. 105

1

ontwikkelen. Zodat zij zo goed mogelijk worden voorbereid op een
samenleving waarin beide talen, het Nederlands en het Fries, een
belangrijke rol spelen in het publieke domein.
§ 2. Noodzaak tot focus op de onderwijskwaliteit van het vak
Fries
Het onderwijs in het vak Fries kan beter, constateerde de Inspectie van het
Onderwijs reeds in 2001 en in 2006. De inspectie deed toen, in het kader
van de «bestuursafspraak Friese taal en cultuur», onderzoek naar de
kwaliteit van het onderwijs in dit vak.
§ 2.1 Extra inspanningen van de afgelopen jaren
De afgelopen jaren zijn flinke inspanningen geleverd door het rijk en de
provincie om de kwaliteit van het onderwijs in het vak Fries in Fryslân te
verbeteren. Naast de circa € 1 miljoen euro die de provincie jaarlijks
ontvangt ter versterking van de Friese taal, maken leraren gebruik van de
lerarenbeurs om hun vaardigheden in het Fries te verbeteren. Ook heeft
OCW voor 2010–2012 jaarlijks € 100 000 extra ter beschikking gesteld aan
de Friese hogescholen om leraren te scholen in het vak Fries. Fryslân zelf
heeft onder andere ingezet op de ontwikkeling van een methode die
aansluit bij de kerndoelen Fries (Studio F). Samen met het veld werkt de
provincie Fryslân momenteel aan de oprichting en certificering van
drietalige scholen, waarin gebruik wordt gemaakt van het Fries, Nederlands en Engels als instructietaal. Op dit moment zijn 39 scholen in
Fryslân gecertificeerd als drietalige scholen. Volgens de inspectie maken
deze scholen ongeveer twee tot drie keer zoveel uren voor het vak Fries
als de niet-drietalige scholen. De prestaties voor Fries zijn beter dan
gemiddeld, zonder dat de prestaties voor andere vakken eronder lijden.
De kosten voor dit onderwijs zijn hoger dan voor reguliere scholen.
§ 2.2. Resultaat zichtbaar, maar niet in de klas

1
Zie hiervoor het rapport van de onderwijsinspectie, De kwaliteit van het vak Fries in het
basisonderwijs en het voortgezet onderwijs in
Fryslan, (2010). Dit rapport is op 24 november
2010 naar uw Kamer gezonden.

De Inspectie van het Onderwijs stelt in haar rapport1 vast dat de randvoorwaarden voor het vak Fries door die inspanningen zijn verbeterd. Meer
scholen dan voorheen gebruiken een methode gericht op de kerndoelen
voor het vak Fries en meer scholen dan voorheen hebben een taalcoördinator aangesteld.
Afgezien van de hiervoor genoemde drietalige scholen leidt dit in de klas
echter tot minder vooruitgang dan op basis hiervan verwacht zou worden.
Nog steeds beschikken weinig leraren over een bevoegdheid om het vak
Fries te geven. Het onderwijs wordt nog weinig aangepast aan de
verschillen tussen leerlingen. Terwijl die verschillen er duidelijk zijn;
sommige leerlingen komen uit gezinnen waar vooral Fries wordt
gesproken, anderen niet. Ook worden leerlingen niet genoeg getoetst,
zodat het erg lastig wordt het aanbod in het vak Fries op de specifieke
leerbehoefte van de leerlingen aan te passen. Voor de inspectie is het
door het gebrek aan afgenomen toetsen moeilijk vast te stellen wat de
leerlingen precies opsteken van de lessen in het Fries.
Verder valt overigens op dat de inspectie haar vraagtekens zet bij het
draagvlak voor het Fries. Het is volgens de inspectie de vraag of er
voldoende maatschappelijk steun is om het vak Fries uit te breiden op
school. De ruimte voor kwalitatieve verbetering van het vak Fries is
mogelijk ook beperkt door dit geringe draagvlak, zo stelt de inspectie.
Uiteindelijk is de passie voor de Friese taal van de mensen in en om de
school cruciaal. De provincie Fryslân is zich van deze uitdaging bewust en
haar beleid is dan ook om het draagvlak voor het Fries in het onderwijs te
vergroten, zoals is afgesproken in de Bestuursafspraak Friese taal en
cultuur (2001).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 31 293, nr. 105

2

§ 2.3 Bredere onderwijskwaliteit verbetert wel
Met de bredere kwaliteit van het onderwijs (dus voor de Nederlandse taal,
rekenen en andere vakken) in Fryslân lijkt het juist steeds beter te gaan.
Rond 2007 bevonden zich relatief veel zeer zwakke scholen in de
provincie: verhoudingsgewijs ongeveer zes keer zoveel als het landelijk
gemiddelde. Om die situatie te verbeteren hebben de PO-Raad, het
ministerie van OCW, de inspectie, de provincie en last but not least de
scholen zelf de afgelopen jaren de krachten gebundeld in het kwaliteitsakkoord Boppeslach. Door «twinning» van goede schoolleiders aan minder
goede schoolleiders, het nadrukkelijk ter beschikking stellen van
analyseteams voor (zeer) zwakke scholen en extra taal- en rekenverbetertrajecten hebben we samen de schouders gezet onder verbetering van de
onderwijskwaliteit in Fryslân.
Deze gezamenlijke inspanningen lijken effect te sorteren. Van 27 zeer
zwakke scholen in 2008 is het aantal teruggebracht tot vier zeer zwakke
scholen op 1 mei 2011. We willen een pluim geven aan de scholen die zich
hebben verbeterd. Daar is met man en macht aan gewerkt, met één doel
voor ogen: beter onderwijs voor onze leerlingen, het maximale halen uit
elk kind. Een goed resultaat, en een opsteker voor scholen die er nog aan
werken. Een doelgerichte aanpak leidt tot verbetering.
Met een vergelijkbare doelgerichte aanpak voor het Fries in het onderwijs
is ook nog een slag te maken bij de verbetering van de kwaliteit van het
onderwijs van en in het Fries.
§ 2.4 De basis op orde voor het onderwijs van Fries
Met de bestuursafspraak Friese taal en cultuur (2001) is afgesproken dat
Fryslân verantwoordelijk is voor het beleid voor de Friese taal. Daarom is
de provincie de eerste partij om het draagvlak voor het Fries te vergroten.
Een sterker draagvlak kan, volgens de inspectie, bijdragen aan sterkere
lessen voor Fries. Voor het «beleid Fries» ontvangt de provincie jaarlijks
€ 1 miljoen gedecentraliseerd budget, zoals afgesproken bij de bestuursafspraak van 2001.
De provincie is volgens de inspectie ook aan zet om haar ontheffingenbeleid uit te kristalliseren en te actualiseren. Alleen dan kan de inspectie
handhaven voor het vak Fries. Daar werkt de provincie momenteel aan.
Daarnaast moeten bekwaamheden en bevoegdheden voor leerkrachten in
het basisonderwijs worden verduidelijkt. De provincie heeft een regierol
om te zorgen dat er vanuit lerarenopleidingen laagdrempelig aanbod voor
verbetering van de bekwaamheid en bevoegdheid voor het Fries
beschikbaar is1. We hebben met de provincie afgesproken dat zij hier
hernieuwde aandacht aan zal besteden.
De inspanningen van de provincie voor Boppeslach lopen door tot en met
2015. Daar bovenop willen we de provincie ondersteunen bij haar beleid
voor het Fries. We hebben afgesproken dat de inzet van de provincie, met
extra ondersteuning van het rijk, gericht zal zijn op toetsen en op de
kwaliteit van leraren.
Conferentie opbrengstgericht werken en toetsen

1
Zie uitvoeringsconvenant Friese taal en
cultuur 2009.

De inspectie adviseert om beter gebruik te maken van toetsen. Er zijn wel
toetsen voor het vak Fries, maar die worden nog te weinig gebruikt.
Daarom is de vraag naar de ontwikkeling van methode-onafhankelijke
toetsen nog niet aan de orde: het is belangrijker nu eerst het gebruik van
de bestaande toetsen vanzelfsprekender te maken. Toetsen maken
inzichtelijk hoe leerlingen ervoor staan. Dat helpt leraren om het
onderwijs af te stemmen op de behoeften van leerlingen en geeft inzicht

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 31 293, nr. 105

3

in het leerrendement. Die werkwijze noemen we ook wel opbrengstgericht
werken, een werkwijze die bewezen effect heeft op hogere leerprestaties
van leerlingen. De inspectie geeft aan dat de provincie hierin een regierol
kan vervullen. Om het toetsen en opbrengstgericht werken te stimuleren
organiseren we met de provincie een conferentie voor bestuurders,
schoolleiders en leraren over het gebruik van toetsen en het benutten van
toetsgegevens, speciaal voor het Fries.
Leraren: bekwaamheden Fries op peil
De bekwaamheden bij leraren voor het vak Fries kunnen en moeten beter.
Zoals vermeld hebben we met de provincie afgesproken dat zij werk
maken van bekwaamheidseisen en opleidingsmogelijkheden voor het vak
Fries, volgens de afgesproken verdeling van taken1.
Leraren kunnen gebruik blijven maken van de lerarenbeurs om hun
bekwaamheid in de Friese taal op een hoger niveau te brengen.
We gaan de aandacht voor het Fries bij leraren in Fryslân als volgt
versterken:
1. We laten partners in het Friese onderwijsveld speciale lerarendagen
organiseren, waarin opbrengstgericht werken voor het vak Fries
centraal staat. Leraren leren met elkaar in de eigen concrete
schoolsituatie het gesprek te voeren over opbrengsten van het
onderwijs en mogelijke verbeteracties;
2. We vragen meer aandacht voor het Fries via de website voor leraren,
www.leraar24.nl. Informatie over het vak Fries kan zo voor een
grote(re) groep leraren toegankelijk worden gemaakt. In overleg met
de provincie kan aanvullende informatie en materiaal beschikbaar
worden gesteld via deze website;
3. Bij het nog te ontwikkelen beroepsregister voor leerkrachten
verkennen we de mogelijkheden voor het vak Fries. In het beroepsregister kunnen leraren zichzelf registreren als bekwaam en bevoegd
docent, inclusief eventuele aanvullende competenties. We verzoeken
de betrokken partijen ervoor te zorgen dat leerkrachten hun
bekwaamheden en bevoegdheden ook voor het Fries kunnen
registreren.
Bij de uitwerking van het actieprogramma voor onderwijs, gericht op
opbrengstgericht werken, zullen wij ook aandacht besteden aan deze
specifieke uitdagingen waar de Friese scholen voor staan.
§ 3. Meer zeggenschap van Fryslân over kerndoelen Fries

1
Zie uitvoeringsconvenant Friese taal en
cultuur 2009.
2
Zie «Ruimte, regie en rekenschap», rapport
van de Gemengde commissie decentralisatievoorstellen voor provincies (2008). De
commissie adviseert een commissie in te
stellen om te onderzoeken welke overheidstaken inzake de Friese taal naar de provincie
Fryslân kunnen worden gedecentraliseerd
(officieel verticale delegatie).

Naast de kwaliteit van het onderwijs Fries speelt het vraagstuk rondom
het decentraliseren van beleid voor de Friese taal van het rijk naar Fryslân.
Dat debat komt voort uit het rapport van de commissie-Lodders2, waarin
deze decentralisatie wordt bepleit.
De stuurgroep-Hoekstra heeft de opdracht gekregen om na te gaan hoe
het beleid voor het Fries gedecentraliseerd kan worden naar Fryslân. De
stuurgroep richt zijn onderzoek over de Friese taal geheel op de
kerndoelen van het onderwijs en concludeert dat decentralisatie juridisch
mogelijk is. Dit rapport heeft u ontvangen op 9 maart 2011 (uw kenmerk
32500-VII-81/2011D10893).
Het principe dat een provincie, waarin het Fries als officiële taal naast het
Nederlands fungeert, zeggenschap krijgt over het beleid aangaande die
taal, steunen wij van harte. We willen het initiatief om kerndoelen Fries te
wijzigen dan ook bij de provincie Fryslân leggen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 31 293, nr. 105

4

Waarborgen voor goed onderwijsbeleid en onderwijsvrijheid
Zoals de stuurgroep ook aangeeft, zal decentralisatie zorgvuldig moeten
gebeuren en met voldoende waarborgen omkleed moeten worden. De
stuurgroep noemt twee belangrijke voorwaarden voor decentralisatie.
Draagvlak
De stuurgroep stelt dat er draagvlak moet zijn voor de wijzigingen van de
kerndoelen onder het scholenveld. De PO-raad heeft in een brief aan het
ministerie van OCW aangegeven liever de focus te leggen op kwaliteit van
het onderwijs dan op een uitbreiding van de aandacht voor het Fries op
school. Friese schoolbesturen vrezen, bij decentralisatie van de
bevoegdheid om kerndoelen Fries vast te stellen, in een spagaat te komen
tussen eisen die de provincie aan hen stelt en landelijke eisen. Om dit te
voorkomen, zal een voorstel voor nieuwe kerndoelen voor het Fries altijd
door de provincie onderbouwd moeten worden met draagvlak in het
scholenveld.
Balans in het curriculum
Daarnaast stelt de stuurgroep-Hoekstra dat de balans in het gehele
onderwijsaanbod gewaarborgd moet blijven.
Kerndoelen vormen gezamenlijk één geheel, een uitgebalanceerde basis
voor het curriculum in basis- en voortgezet onderwijs, dat moet voorbereiden op het vervolgonderwijs. Het veranderen van één van de
kerndoelen kan invloed uitoefenen op de uitwerking van de andere
kerndoelen, in bijvoorbeeld de verdeling van de onderwijstijd over de
verschillende vakken of de aandacht voor de vakken bij deskundigheidsbevordering van leerkrachten. Dat hebben de Friese scholen ook
aangegeven.
Wij vinden deze waarborgen van de stuurgroep dan ook essentiële
voorwaarden voor decentralisatie van de kerndoelen.
Artikel 23 Grondwet

1
Kamerstukken II 1997/98, 22 236, nr. 46,
blz. 3 (nb. volgens deze brief geldt het
uitgangspunt dat het toezicht exclusief is
voorbehouden aan de onderwijsinspectie) en
zie ook Kamerstukken II 1995/96, 24 778, nr. 3,
blz. 9–10. Zie ook Kamerstukken II 1990/91,
20 381, nr. 23, blz. 5.

In het licht van artikel 23 van de Grondwet is het van belang zorgvuldig en
terughoudend te zijn bij decentralisatie van het opstellen van kerndoelen.
Het basisbeginsel van dit artikel is dat het geven van onderwijs vrij is. Dat
impliceert onder meer een zekere beperking van de regels die aan het
onderwijs kunnen worden gesteld. Niet voor niets staat in het vijfde lid
van genoemd artikel dat de eisen van deugdelijkheid bij wet worden
geregeld1. Bij het stellen van kerndoelen is daarom altijd een punt van
discussie geweest of zij niet bij wet zouden moeten worden geregeld.
Daarnaast geldt dat, aangezien kerndoelen betrekking hebben op de
inhoud van het onderwijs, in dergelijke gevallen extra terughoudendheid
past met regelgeving, gelet op de vrijheid van onderwijs.
Om deze redenen moeten we grote zorgvuldigheid betrachten bij het
decentraliseren van bevoegdheden rondom het opstellen van kerndoelen.
Daarom achten wij drie aanvullende voorwaarden noodzakelijk.
1. De verdeling van taken en verantwoordelijkheden tussen rijk,
provincie en schoolbesturen moet helder blijven. Het moet voor
scholen, ouders en andere betrokkenen duidelijk blijven bij wie ze
kunnen aankloppen met vragen of opmerkingen over het onderwijs.
Het Rijk blijft eindverantwoordelijk voor de integrale kwaliteit van het
onderwijs en de eisen die aan scholen gesteld worden.
2. Decentralisatie van de kerndoelen Fries mag er niet toe leiden dat
Friese scholen worden beperkt in hun bewegingsvrijheid. Scholen
mogen geen extra (administratieve of andere) lasten krijgen door
dubbele overheidsbemoeienis. Ook het verkrijgen van financiën mag

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 31 293, nr. 105

5

voor scholen niet ingewikkelder worden en hiervoor moeten scholen
niet afhankelijk worden van een extra overheidslaag.
3. Kerndoelen maken het onderwijsaanbod voor het parlement
zichtbaar en controleerbaar. In lijn met de commissie Dijsselbloem
stellen wij vast dat de wetgever in formele zin eindverantwoordelijk is
voor de kern van het onderwijs en kwaliteitsmaatstaven die daar aan
worden gesteld1. Decentralisatie van de kerndoelen Fries mag deze
transparantie van de doelen van het onderwijs voor het parlement
niet in de weg staan.
De bevoegdheden van Fryslân zullen wij als volgt vorm geven: de
provincie krijgt de bevoegdheid om op eigen initiatief kerndoelen voor het
vak Fries op te stellen. De hierboven beschreven voorwaarden vormen
daarvoor het kader. Gedeputeerde Staten van Fryslân stellen de
kerndoelen voor het Fries vast, niet eerder dan nadat is gebleken dat de
minister van OCW er mee kan instemmen. Hierbij toetst de minister aan
de hierboven aangegeven voorwaarden. Indien er verschil van inzicht
bestaat over het voldoen aan deze voorwaarden van de nieuwe
kerndoelen, zal de Onderwijsraad door de minister om advies worden
gevraagd.
Rapportage onderwijsinspectie
De stuurgroep-Hoekstra geeft aan dat bij decentralisatie van het opstellen
van kerndoelen voor het vak Fries hoort, dat de provincie ook de
inspectierapporten ontvangt over de kwaliteit van het onderwijs van het
vak Fries.
Ook dat zullen we afspreken: de inspectie rapporteert voortaan over het
vak Fries parallel aan de minister van Onderwijs en ter informatie aan de
provincie Friesland. De minister van Onderwijs en uiteindelijk het
parlement blijven verantwoordelijk voor de kwaliteit van het onderwijs
(daaronder begrepen de kwaliteit van het onderwijs in het vak Friese taal
en cultuur). Deze afspraak zal worden bekrachtigd in de bestuursafspraak
Friese taal en cultuur, die in 2011 opnieuw zal worden vastgesteld.
Gedeeltelijke ontheffing

1
Zie hiervoor Kamerstukken II vergaderjaar
2007–2008, 31 007, nr. 6, blz. 143 en verder.

In het rapport Hoekstra wordt de mogelijkheid van gedeeltelijke ontheffing
van kerndoelen Fries beschreven. Scholen zijn bij een gedeeltelijke
ontheffing vrijgesteld van sommige kerndoelen voor het Fries, maar niet
van allemaal. Ze moeten bijvoorbeeld wel lesgeven in de mondelinge
beheersing van het Fries, maar niet in het schrijven ervan.
Het principe van de gedeeltelijke ontheffing zullen wij positief bejegenen.
Meer differentiatie in ontheffingen kan ervoor zorgen dat de ontheffing
beter aansluit bij de schoolsituatie en de populatie van de school.
De juridische uitwerking zullen we zorgvuldig oppakken. De provincie
wordt door de minister van OCW gevraagd om in overleg met het
onderwijsveld criteria op te stellen voor het verlenen van gedeeltelijke en
volledige ontheffing, die op een redelijk draagvlak kunnen rekenen bij de
scholen. Vanuit de stelselverantwoordelijkheid zal de minister van OCW
de voorgestelde ontheffingscriteria goedkeuren. Bij verschil van inzicht of
bij afwijkende opvattingen over de criteria zal de Onderwijsraad om een
advies worden gevraagd. Dat advies is openbaar.
De inspectie verwijst in haar rapport naar het belang van draagvlak voor
het vak Fries om kwalitatief onderwijs te kunnen leveren.
Ook moet het ontheffingenbeleid van de provincie op orde zijn. Het
beperken van administratieve lasten voor scholen en het optimaliseren
van transparantie voor het parlement over de eindtermen die gelden voor
de Friese scholen zijn tot slot van groot belang bij de juridische uitwerking
van de gedeeltelijke ontheffing.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 31 293, nr. 105

6

Wetswijziging
We zien, met bovengenoemde voorwaarden in oogschouw, voldoende
mogelijkheden om met decentralisatie van de kerndoelen van het vak
Fries de ruimte voor de provincie Fryslân te vergroten.
Wij zullen dit jaar een wetswijziging voorbereiden waarbij de bevoegdheid
om kerndoelen Fries te wijzigen, bij de provincie Fryslân zal komen te
liggen.
De provincie krijgt hierbij dus het voortouw en de regierol om, indien dat
nodig wordt geacht, nieuwe kerndoelen op te stellen, in constructief
overleg met de minister van OCW. Bij deze wetswijziging zullen we de
genoemde voorwaarden een plaats geven. De Gedeputeerde Staten van
Fryslân stellen de kerndoelen vast, niet eerder dan nadat is gebleken dat
de minister van OCW vanuit haar stelselverantwoordelijkheid kan
instemmen met de voorgestelde kerndoelen.
Bij verschil van inzicht of bij afwijkende opvattingen over bijvoorbeeld de
waarborgen en voorwaarden, zal de Onderwijsraad om een advies
worden gevraagd. Dat advies is openbaar.
In de wetswijziging zal eveneens het principe van de gedeeltelijke
ontheffing worden verwerkt, omkleed met voldoende waarborgen, zoals
hierboven beschreven.
Beroepsonderwijs
Voor het beroepsonderwijs en de volwasseneneducatie bepleit de
stuurgroep Hoekstra overigens de eindtermen voor het Fries, voor
opleidingen waarbij die taal van belang is, vast te stellen in een ministeriele regeling. Echter, voor de Friese taal is altijd ruimte in de «vrije
ruimte» van een beroepsopleiding. Juist om per regio verschillende
accenten te kunnen leggen bij het vormgeven van een beroepsopleiding.
Wij laten deze ruimte voor eigen inrichting van het onderwijs graag aan
de opleidingen zelf. De provincie Fryslân kan, indien ze dat nodig acht, het
initiatief nemen tot afspraken met regionale onderwijsinstellingen en het
bedrijfsleven over het vak «Fries» in beroepsopleidingen.
§ 4. Samen voor het Fries
Concluderend: we willen de handen ineen slaan om het onderwijs van het
Fries te verbeteren. Daarvoor zullen we de provincie ondersteunen met
investeringen in de kwaliteit van het onderwijs.
De Friezen geven we de maximale ruimte om hun verantwoordelijkheid
voor het Friese onderwijs te dragen. Dit zullen we regelen door middel
van een wetswijziging van de benodigde onderwijswetten. Deze wetswijziging zal in de loop van 2011 in procedure worden gebracht. Verwerking
hiervan in de in het regeerakkoord aangekondigde Taalwet Fries is
daarmee niet meer nodig.
Fryslân kan dan het initiatief nemen om de kerndoelen aan te passen aan
de eigen opvattingen over de einddoelen voor het vak Fries. Daarnaast
krijgt Fryslân de ruimte om maatwerk te leveren aan scholen bij haar
ontheffingenbeleid. Beide wetswijzigingen worden met voldoende
waarborgen omkleed.
Voor de Friese scholen, voor de schoolbesturen en voor ons is het helder
dat de prioriteit bij de kwaliteit van het onderwijs ligt. Voor de provincie
Fryslân maakt het vak Fries daarvan een integraal onderdeel uit. Op die
manier versterken het beleid van de provincie ten aanzien van het Fries en

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 31 293, nr. 105

7

het algemene onderwijsbeleid van het Rijk elkaar over en weer, zoals ook
in 2001 in de Bestuursafspraak Friese taal en cultuur is afgesproken.
Dit kabinet heeft de ambitie om de lat in alle onderwijssectoren hoger te
leggen. Alle leerlingen hebben recht op onderwijs waarbij het beste van
hen naar boven komt, ook voor het Fries.
De minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,
J. M. van Bijsterveldt-Vliegenthart
De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
J. P. H. Donner

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 31 293, nr. 105

8