Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2021–2022

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2114
Vragen van het lid Arib (PvdA) aan de Minister van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties over het vernietigen van stukken die onderdeel zijn van een
politiek debat en deel uitmaken van een Wob-procedure (ingezonden
23 februari 2022).
Antwoord van Minister Bruins Slot (Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties) (ontvangen 17 maart 2022).
Vraag 1
Kent u het bericht «burgemeester Delft liet een omstreden onderzoek over
moskeeën vernietigen»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Wat zijn de regels ten aanzien van het vernietigen van stukken die onderdeel
van een Wob-procedure zijn en wie houdt toezicht op het naleven van deze
regels en kan sancties opleggen in het geval van overtreding van die regels?
Is daar per se tussenkomst van de rechter voor nodig?
Antwoord 2
Volgens vaste rechtspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad
van State2 heeft een bestuursorgaan na indiening van een verzoek om
openbaarmaking van documenten niet de vrijheid om documenten waarop
dat verzoek betrekking heeft, te vernietigen. Vanaf dat moment dient het
behoud daarvan volledig te worden gewaarborgd. Een bestuursorgaan dient
dan ook na indiening van een verzoek om informatie op grond van de Wob
de documenten waarop dat verzoek ziet, te bewaren. De rechter kan
beoordelen of het bestuursorgaan hier op een juiste manier invulling aan
heeft gegeven. Deze jurisprudentie is ook gecodificeerd in artikel 4.1a van de
Wet open overheid.
1

NRC, 21 februari 2022, «burgemeester Delft liet een omstreden onderzoek over moskeeën
vernietigen», https://www.nrc.nl/nieuws/2022/02/21/burgemeester-delft-liet-een-omstredenonderzoek-over-moskeeen-vernietigen-a4092479
2
Zie uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State van 14 december
2005 (ECLI:NL:RVS:2005:AU7942) en van recenter datum onder meer d.d. 9 april 2014
(ECLI:NL:RVS:2014:1214)

ah-tk-20212022-2114
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2022

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

1

Vraag 3
Deelt u de mening dat als stukken die onderdeel zijn van een lopend politiek
debat of een Wob-procedure vernietigd worden de indruk wordt gewekt dat
degene die die stukken laat vernietigen wat te verbergen heeft? Zo ja,
waarom? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 3
Als verantwoordelijk Minister voor het openbaarheidsbeleid vind ik het
belangrijk dat bestuursorganen zoveel mogelijk openbaarheid betrachten bij
de uitvoering van hun taken, zorgen voor een goed functionerende informatiehuishouding en zich daarbij houden aan bestaande wet- en regelgeving.
Dat moet altijd het uitgangspunt zijn. Ik hecht eraan toe te voegen dat ik
hiermee geen enkel waardeoordeel uitspreek over de concrete situatie
waarop de Kamervragen betrekking hebben. Het is niet aan mij om aan te
geven welke indruk al dan niet is gewekt in een concreet geval dat zich
afspeelt bij een ander bestuursorgaan.
Vraag 4
Deelt u de mening dat de regels zo zouden moeten zijn dat in het geval
stukken onderdeel zijn van een lopend politiek debat of een Wob-procedure
deze niet vernietigd zouden mogen worden? Zo ja, waarom is daar dan nu
onduidelijkheid over mogelijk en hoe gaat u die onduidelijkheid wegnemen?
Zo nee, waarom deelt u die mening niet?
Antwoord 4
In aanvulling op mijn antwoord bij vraag 2, waaruit het juridische kader blijkt,
merk ik op dat het bericht uit NRC gaat over een situatie die zich in de
gemeente Delft afspeelt. Voor zover het gaat om stukken die onderdeel zijn
van een lopend politiek debat geldt dat gemeenten daarover verantwoording
afleggen aan hun eigen gemeenteraad.
Vraag 5
Worden op het moment dat de Wet open overheid volledig in werking is
getreden rapporten zoals de in het bericht genoemde rapporten die onderzoeksbureau NTA voor diverse gemeenten heeft gemaakt meteen openbaar?
Zo nee, waarom niet?
Antwoord 5
Artikel 3.3, eerste en tweede lid van de Wet open overheid (Woo) verplicht
bestuursorganen (waaronder gemeenten) om de in de wet voorgeschreven
categorieën informatie actief openbaar te maken. Deze verplichting zal in
werking treden op een bij koninklijk besluit te bepalen tijdstip, dat voor
onderdelen daarvan verschillend kan worden vastgesteld (artikel 10.3, tweede
lid). Vanaf dat tijdstip zijn bestuursorganen verplicht om de in het KB
vastgestelde categorieën informatie uit artikel 3.3, eerste en tweede lid, zo
spoedig mogelijk, doch uiterlijk binnen twee weken na vaststelling of
ontvangst actief openbaar te maken (artikel 3.3, vierde lid). Voor een aantal
categorieën geldt daarbij een andere termijn (artikel 3.3, vijfde lid).
Een van deze categorieën betreft op verzoek van een bestuursorgaan
ambtelijk of extern opgestelde onderzoeksrapporten die geen onderdeel
vormen van de uitvoering van de taak van dat bestuursorgaan, die voornamelijk uit feitelijk materiaal bestaan en die betrekking hebben op de wijze van
functioneren van de eigen organisatie of de voorbereiding of de evaluatie van
beleid, inclusief de uitvoering, naleving en handhaving (tweede lid, onderdeel
j). Bij elk onderzoeksrapport dient het bestuursorgaan te bepalen of het
onderzoeksrapport een onderzoeksrapport betreft zoals bedoeld in artikel 3.3,
tweede lid, onderdeel j van de Woo. Het zou kunnen zijn dat de in het bericht
genoemde rapporten van onderzoeksbureau NTA binnen de reikwijdte van de
wet vallen en daarmee dus bij volledige inwerkingtreding van de Woo actief
openbaar gemaakt moeten worden. Dit kan ik echter niet beoordelen omdat
ik de specifieke inhoud van de rapporten niet ken.
Daarnaast vind ik het belangrijk om te benadrukken dat ook bij de actieve
openbaarmaking van de categorieën informatie genoemd in artikel 3.3,
tweede lid, de uitzonderingsgronden uit artikel 5.1 en 5.2 Woo van toepassing
zijn. Het bestuursorgaan dient dus een afweging te maken of er sprake is van
absolute en/of relatieve uitzonderingsgronden die de integrale actieve

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

2

openbaarmaking van het onderzoeksrapport beletten. Hierbij kan het
bijvoorbeeld gaan om het anonimiseren van namen in het onderzoeksrapport
in verband met de eerbieding van de persoonlijke levenssfeer (artikel 5.1,
tweede lid, onderdeel e).
Tot slot merk ik volledigheidshalve op dat de actieve openbaarmakingsplicht
niet zal gelden voor documenten die zijn vastgesteld of ontvangen voordat de
verplichting van toepassing is geworden (artikel 10.2a Woo). De verplichtingen tot actieve openbaarmaking hebben dus geen terugwerkende kracht.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

3