5
Vragenuur
Vragen�van�het�lid�Van�Veldhoven�aan�de�staatssecretaris
van�Infrastructuur�en�Milieu�over�het�bericht�"Bergers�laten�zwavelzuur�Waldhof�gecontroleerd�in�de�Rijn�lopen".

Mevrouw�Van�Veldhoven�(D66):
Voorzitter.�Op�13 januari�jongstleden�kapseisde�de�tanker
Waldhof�bij�de�Loreley.�Deze�tanker�was�geladen�met�2400
ton�zwavelzuur�die,�volgens�een�schipper,�niemand�in�de
rivier�wil�hebben.�Dit�ongeluk�had�grote�gevolgen�voor�de
scheepvaart.�De�kosten�lopen�in�de�miljoenen�euro's�en
de�scheepvaart�lag�weken�stil;�slecht�voor�de�af-�en�aanvoer�van�en�naar�de�haven�van�Rotterdam.�Er�zijn�kosten
gemaakt�om�het�schip�te�kunnen�bergen�zonder�verlies
van�de�lading.�Voor�het�zorgvuldig�bergen�van�de�lading
was�immers�speciaal�materieel�uit�Nederland�nodig�en
dat�kon�door�de�hoge�waterstand�niet�snel�ter�plaatse�zijn.
Uiteindelijk�werden�de�risico's�van�de�berging�van�de�lading�toch�te�groot�en�is�besloten,�het�zoutzuur�gecontroleerd�in�de�Rijn�te�laten�wegstromen.
Veiligheid�voor�alles,�laat�dat�helder�zijn.�Maar�dan�nu
ook�transparantie�over�de�gevolgen.�Bij�de�brand�in�Moerdijk�hebben�wij�gezien�hoeveel�onrust�er�kan�ontstaan
naar�aanleiding�van�dit�soort�gebeurtenissen.�Ik�stel�deze�mondelinge�vragen�om�snel�helderheid�te�krijgen�en
eventuele�zorgen�weg�te�nemen.
De�eerste�vraag�aan�de�staatssecretaris�betreft�het�milieu.�Er�blijkt�al�900�ton�te�zijn�weggelekt.�Hoe�kan�het�dat
dit�niet�eerder�is�opgemerkt?�Wat�zijn�de�milieueffecten
van�het�laten�wegstromen�van�deze�hoeveelheid�zwavelzuur,�niet�alleen�voor�de�gehele�Rijn,�maar�ook�lokaal?
Kunnen�er�problemen�ontstaan,�niet�alleen�voor�de�natuur,�maar�ook�voor�omwonenden,�opvarenden�of�boeren
in�de�uiterwaarden?�De�tweede�vraag�is:�welke�afspraken
zijn�er�met�Duitsland�over�dit�soort�voorvallen?�Hoe�wordt
Nederland�ingeval�van�een�ongeluk�op�de�hoogte�gesteld
en�–�heel�concreet�–�is�Nederland�betrokken�geweest�bij
het�besluit�om�de�lading�alsnog�te�laten�wegstromen?

Staatssecretaris�Atsma:
Voorzitter.�Ik�dank�mevrouw�Van�Veldhoven�voor�haar�vragen.�Het�is�goed�dat�hier�wordt�bevestigd�dat�hetgeen�de
afgelopen�dagen�in�Duitsland�is�gebeurd�en�wat�nu�nog
gaande�is,�volstrekt�geen�risico�oplevert�voor�mens�en�milieu,�althans�zo�wordt�ons�op�dit�moment�verzekerd.�Wat
is�er�aan�de�hand?�Mevrouw�Van�Veldhoven�heeft�het�duidelijk�geschetst.�De�afgelopen�drie�weken�is�met�man�en
macht�geprobeerd�om�het�schip�te�bergen�op�een�wijze
waarover�wij�allemaal�tevreden�hadden�kunnen�zijn.�Echter,�het�afgelopen�weekend�bleek�dat�het�overhevelen�van
de�lading�problemen�met�zich�bracht.�Het�schip�dreigde�te
breken.�Toen�is�ervoor�gekozen�om�het�zwavelzuur�gecontroleerd�te�laten�weglekken.�"Gecontroleerd"�wil�zeggen:
12�liter�per�seconde.�Bedacht�moet�worden�dat�er�1,6�miljoen�liter�water�per�seconde�door�de�Rijn�stroomt.�Dat�betekent�dat�er�sprake�is�van�een�enorme�verdunning�waardoor�er�geen�enkel�risico�is�voor�mens�en�omgeving.

Tweede�Kamer

Vragenuur

Dit�is�de�zekerheid�die�tot�nu�toe�is�gegeven,�ook�uit
Duitsland.�Mevrouw�Van�Veldhoven�heeft�terecht�gevraagd�wat�dit�betekent.�Is�de�situatie�alarmerend?�Zijn
wij�hierover�geïnformeerd?�In�het�Rijnverdrag�zijn�hierover�afspraken�gemaakt.�Als�er�sprake�is�van�een�risicovolle�situatie�zal�die�onmiddellijk�gemeld�moeten�worden.�Op�dit�moment�is�de�hoeveelheid�zwavelzuur�die�in
het�water�terechtkomt�en�daar�wordt�omgevormd�in�zouten,�zodanig�verdund�dat�wij�op�een�tienduizendste�van
de�waarde�zitten�die�wel�discussie�zou�oproepen.�Kortom,�er�is�geen�reden�voor�zorg.�Er�zijn�geen�risico's.�Op
grond�van�de�afspraken�in�het�Rijnverdrag�hoeven�de
Duitsers�ons�hier�ook�niet�over�te�informeren.�Op�de�werkvloer�is�er�uiteraard�wel�regelmatig�overleg�geweest�en
dat�zal�doorgaan.�Er�wordt�gemonitord�bij�de�Loreley�en
bij�Lobith�waar�de�Rijn�ons�land�binnenkomt,�zoals�eenieder�weet.�Ook�vanwege�de�zoetwatervoorziening�hebben
wij�er�alle�belang�bij�dat�de�controle�op�de�waterkwaliteit
door�blijft�gaan.
Mevrouw�Van�Veldhoven�(D66):
Voorzitter.�De�staatssecretaris�stelt�dat�hem�op�dit�moment�verzekerd�wordt�dat�de�milieueffecten�gering�zijn.
Wie�verzekert�hem�dat�op�dit�moment?�Als�er�wel�een�risico�is,�wordt�Nederland�dan�tevoren�betrokken�bij�de�besluitvorming�over�dit�soort�lozingen?�Wat�de�geringe�milieueffecten�betreft,�even�een�rekensom:�als�men�80�ton�per
uur�laat�wegstromen,�is�de�hele�lading�in�twee�etmalen�te
lozen.�Waarom�is�er�zo�lang�gepoogd�om�de�lading�te�bergen�tegen�hoge�kosten�voor�de�scheepvaart,�als�de�milieueffecten�zo�gering�zijn?
Dit�is�al�eeuwen�een�bekende�gevaarlijke�plaats.�Tegelijkertijd�is�het�een�van�de�aders�van�de�mainport�Rotterdam.�Het�havenbedrijf�heeft�dan�ook�gezegd:�dit�mag
nooit�meer�gebeuren,�want�zo�is�de�Rijn�geen�betrouwbare�verbinding�meer�met�het�achterland.�Dit�is�ernstig,�omdat�de�bedrijven�op�de�Tweede�Maasvlakte�hebben�laten
weten,�in�de�toekomst�meer�dan�de�helft�van�het�transport
over�water�te�willen�laten�gaan.�Uit�milieuoogpunt�zijn�wij
daar�overigens�zeer�blij�mee.�Ik�vraag�de�staatssecretaris
dan�ook�hoe�we�dit�soort�situaties�in�de�toekomst�kunnen
voorkomen.�Is�hij�in�overleg�met�betrokken�partijen�om
na�te�denken�over�maatregelen�om�ongelukken�op�deze
plaats�te�voorkomen�of�over�alternatieven�om�in�ieder�geval�de�economische�schade�te�verminderen?
Staatssecretaris�Atsma:
Voorzitter.�Op�de�laatste�vraag�kan�ik�voluit�ja�antwoorden.�Het�is�helder�dat�wij�er�zeer�op�gebrand�zijn�om
dit�onderwerp�op�de�agenda�te�houden.�Mevrouw�Van
Veldhoven�heeft�de�economische�argumenten,�maar�ook
de�milieuaspecten�genoemd.�Ik�kom�op�de�vraag�waarom
niet�onmiddellijk�tot�gecontroleerd�lozen�van�het�zuur�is
overgegaan.�De�Duitsers�hebben,�ik�denk�terecht,�alles�op
alles�gezet�om�dat�te�voorkomen,�ook�al�is�lozing�van�deze�hoeveelheid�in�de�Rijn�op�zichzelf�niet�schadelijk,�omdat�dit�uit�twee�invalshoeken�waardevol�is.�Bovendien�zou
het�signaal�dat�uitgaat�van�maar�rechtstreeks�lozen�omdat�je�dan�van�het�probleem�af�bent,�volstrekt�onbegrepen
zijn.�Ik�heb�er�alle�begrip�voor�dat�de�Duitsers,�overigens
met�hulp�van�de�Nederlanders,�hebben�geprobeerd�om
de�lading�veilig�te�stellen,�te�borgen.�Nu�dat�niet�blijkt�te
lukken,�omdat�er�risico's�zijn�voor�de�ter�plekke�aanwezige
bergers,�heeft�men�besloten�om�het�materiaal�gecontroleerd�te�lozen.�De�verdunning�waarover�ik�sprak,�is�precies
de�reden�dat�er�geen�sprake�is�van�enig�risico.

8 februari 2011
TK�49

49-5-8

Atsma
Mevrouw�Van�Veldhoven�(D66):
Vanwege�die�verdunning�ga�ik�er�inderdaad�van�uit�dat�er
geen�gevolgen�zijn�voor�de�volksgezondheid.�Ik�ben�dan
ook�blij,�dat�van�de�staatssecretaris�te�horen.�Het�economische�argument�van�de�lading�en�het�economische�argument�van�de�opgelopen�schade,�zijn�absoluut�niet�in
evenwicht.�In�een�rivierloop�zijn�landen�heel�nauw�met�elkaar�verbonden.�Als�Frankrijk�chemicaliën�loost,�dan�sterven�hier�de�vissen�en�als�Duitsland�zoutzuur�laat�weglekken,�stroomt�dat�direct�Nederland�in.�Daarom�zijn�er�internationale�afspraken�gemaakt,�onder�andere�in�het�Rijnverdrag,�waarover�de�staatssecretaris�het�al�heeft�gehad.
Vertrouwen�tussen�partners�is�cruciaal.�Dat�vertrouwen
komt�te�voet�en�vertrekt�te�paard.�Afspraak�is�afspraak,
daar�staat�dit�kabinet�toch�voor?�D66�is�van�mening�dat
ook�Nederland�zijn�internationale�afspraken�moet�nakomen.�Anders�hebben�wij�ook�geen�recht�van�spreken�over
wat�anderen�moeten�doen.�Als�wij�onze�afspraken�over�de
natuur�niet�nakomen,�zoals�bij�de�Haringvliet,�geven�wij
anderen�de�mogelijkheid�om�het�ook�op�andere�onderdelen�minder�nauw�te�nemen.�Dat�is�absoluut�niet�in�ons�belang.�Afspraak�is�afspraak,�is�de�staatssecretaris�dat�met
mij�eens?
Staatssecretaris�Atsma:
Voorzitter.�Afspraak�is�afspraak.�Ik�heb�er�al�op�gewezen
dat�de�concentratie�gecontroleerd�op�de�Rijn�wordt�geloosd.�Op�grond�van�het�Rijnverdrag�is�dat�toegestaan.
In�die�zin�houden�de�Duitsers�zich�aan�de�afspraak.�Ik�heb
ook�al�gezegd�dat�wij�met�de�Duitsers�in�overleg�blijven.
Wij�monitoren.�Wij�willen�geen�enkel�risico�lopen.�Dat�de
Duitsers�niet�meteen�deze�stap�hebben�gezet,�heeft�alles
te�maken�met�het�voorzorgprincipe�en�met�waken�over�tal
van�andere�belangen,�die�ook�mevrouw�Van�Veldhoven
zeer�zullen�aanspreken.

Tweede�Kamer

Vragenuur

8 februari 2011
TK�49

49-5-9