Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2015–2016

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3394
Vragen van de leden Van Bommel, Jasper van Dijk en Smaling (allen SP)
aan de Ministers van Buitenlandse Zaken en voor Buitenlandse Handel en
Ontwikkelingssamenwerking over de inzet van Europees ontwikkelingsgeld ten
behoeve van buitenlandse krijgsmachten in Afrikaanse landen (ingezonden
15 juli 2009).
Antwoord van Minister Koenders (Buitenlandse Zaken) en Minister Ploumen
(Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking) (ontvangen
1 september 2016).
Vraag 1
Kent u het bericht «EU development aid to finance armies in Africa»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2, 3
Is het waar dat de Europese Commissie voornemens is om voor ontwikkelingssamenwerking bestemd geld (ongeveer honderd miljoen euro) te
besteden ten behoeve van buitenlandse krijgsmachten in Afrikaanse landen?
Indien neen, wat zijn dan de feiten?
Kunt u bevestigen dat het op dit moment niet mogelijk is direct een
buitenlandse krijgsmacht te financieren en dat de Europese Commissie hier
verandering in wil brengen? Wat is de stand van zaken hiervan?
Antwoord 2, 3
In de Gezamenlijke Mededeling van de Europese Dienst voor Extern Optreden
(EDEO) en de Europese Commissie over capaciteitsopbouw voor veiligheid en
ontwikkeling uit april 2015 (JOIN(2015) 17 final) wordt gesteld dat de EU geen
begrotingsinstrument heeft dat geschikt is voor de financiering van capaciteitsopbouw in de veiligheidssector van partnerlanden en in het bijzonder de
militaire component daarvan. Uw Kamer werd hierover geïnformeerd in het
BNC-fiche van 5 juni 2015 (Kamerstuk 22 112, nr. 1974).
Het bericht «EU development aid to finance armies in Africa» verwijst naar
een voorstel van de Europese Commissie van 5 juli jl. (COM(2016) 447

1

ah-tk-20152016-3394
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2016

EUdevelopment aid to finance armies in Africa, https://euobserver.com/migration/134215, 5 juli
2016.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

1

final/2). Het voorstel betreft een aanpassing van het Instrument contributing
to Stability and Peace (IcSP) waardoor non-ODA middelen dit instrument in
de periode 2017–2020 in uitzonderlijke omstandigheden en onder bepaalde
voorwaarden kan worden ingezet voor de financiering van capaciteitsopbouw
voor veiligheid en ontwikkeling (Capacity Building in Support of Security and
Development (CBSD)). Uw Kamer zal in september nader worden geïnformeerd over dit voorstel via een BNC-fiche.
Vraag 4, 6, 7
Is het mogelijk dat het Soedanese leger een deel van dit geld zou kunnen
ontvangen?
Deelt u de opvatting dat Europees ontwikkelingsgeld voor het Soedanese
leger, dat betrokken is bij ernstige schendingen van het internationaal recht,
zeer onwenselijk is?
Deelt u de mening dat dit plan ernstige gevolgen kan hebben, bijvoorbeeld
dat de EU middels financiële steun indirect medeplichtig aan oorlogsmisdaden kan worden?
Antwoord 4, 6, 7
Steun aan het Soedanese leger is momenteel volstrekt niet aan de orde.
Vraag 5
Deelt u de opvatting dat het financieren van buitenlandse krijgsmachten in
Afrikaanse landen – landen waar niet zelden grote behoefte is aan ontwikkeling op onder meer economisch gebied – niet opgevat kan worden als
ontwikkelingssamenwerking en niet ten koste daarvan zou mogen gaan?
Indien neen, waarom niet?
Antwoord 5
Official Development Assistance (ODA) financiering kan niet worden ingezet
voor het versterken van een buitenlandse krijgsmacht. De criteria voor het
inzetten van ODA zijn ook van toepassing op het voorliggende Commissie
voorstel.
Vraag 8
Bent u bereid in EU-verband ervoor te pleiten dat Europees ontwikkelingsgeld
aan ontwikkelingssamenwerking wordt uitgegeven en niet aan militaire
zaken?
Antwoord 8
Nederland acht het van belang dat er niet wordt afgeweken van bestaande
afspraken over ontwikkelingsgeld. Het is staand beleid dat Nederland zich
hiervoor inzet en dit zal ook gelden voor het voorstel van de Commissie van
5 juli jl. (COM(2016) 447 final/2). Uw Kamer zal in september nader worden
geïnformeerd over dit voorstel via een BNC-fiche.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

2