Gespreksnotitie Rondetafelgesprek
Maatschappelijk vliegverkeer
29 januari 2019
Annemarie van Velsen, hoofd operatiën van de Landelijke Eenheid Politie
De inzet van politiehelikopters is van groot belang voor de openbare orde en veiligheid in ons land.
Luchtsteun van de politiehelikopter geeft slagkracht aan de uitvoering van de politietaken op de grond.
Inzet van de helikopter vindt uitsluitend plaats bij operationele noodzaak, zoals het zoeken naar
vermiste personen, opsporing van verdachten en bij terreurdreiging. Vanwege het maatschappelijk
belang van deze politietaken vergt dit een onafhankelijke positie ten opzichte van het commerciële
vliegverkeer.
Noodzaak gecontroleerde luchthaven
Voor het kunnen verlenen van luchtsteun is een gecontroleerde luchthaven, zoals Rotterdam The
Hague Airport, als standplaats randvoorwaardelijk (o.a. vereiste van Luchtverkeersleiding Nederland)
om 24/7 hulp te kunnen bieden. Bovendien biedt een gecontroleerde luchthaven de faciliteiten (o.a.
mogelijkheid om te tanken) waarmee de politie kan voldoen aan de vereisten voor veilig vliegverkeer.
Capaciteit luchthavens
De capaciteit van luchthavens is beperkt. Beschikbare capaciteit op luchthavens wordt geduid in
‘geluidsruimte’, waarvan zowel de commerciële luchtvaart als het maatschappelijk vliegverkeer
onderdeel uitmaken. Bij de wens om het aantal commerciële vluchten uit te breiden dreigt de politie in
de positie te komen om te moeten concurreren met de commercie als het gaat om de beschikbare
geluidsruimte. Uitsluiten van het maatschappelijk vliegverkeer door luchthavens is hierbij een reëel
risico, aangezien de juridische basis voor het gebruik van luchthavens door het maatschappelijk
vliegverkeer nu is geregeld via afzonderlijke huurovereenkomsten, die vaak jaarlijks opzegbaar zijn.
Dit staat haaks op de uitvoering van onze taak, waarbij robuustheid een vereiste is.
Van de mogelijkheid in de huidige Wet luchtvaart om een aparte geluidsruimte voor maatschappelijk
vliegverkeer toe te passen wordt door de verantwoordelijke minister van IenW vooralsnog geen
gebruik gemaakt.
Luchtsteun Dienst Speciale Interventies (DSI)
Ter uitvoering van het Kabinetsbesluit over de versterking veiligheidsketen in het kader van
terrorisme1, zal met ingang van 2021 24/7 luchtsteun aan de Dienst Speciale Interventies (DSI)
moeten worden geleverd. Hierdoor zal de inzetbaarheid van de politiehelikopter eerder toenemen dan
afnemen.
Daar waar in de huidige situatie vanwege drukte op de luchthaven incidenteel maatschappelijk
vliegverkeer wordt geweerd bestaat het risico dat dit in de toekomst vaker kan voorkomen, indien er
niets verandert aan de positie van de politiehelikopter. Dit doorkruist onze opdracht in het kader van
contraterrorisme.
Toegang tot luchthavens
Voor het uitvoeren van de politietaken heeft de politie het nodig dat we vanaf alle nationale en
regionale luchthavens in staat worden gesteld om daar waar operationeel noodzakelijk luchtsteun te
verlenen en hiermee invulling te geven aan de ons opgelegde taken. De dringende oproep vanuit de
politie aan uw kamer is om voor de korte termijn gebruik te maken van de mogelijkheid in de Wet
luchtvaart om aparte geluidsruimtes op te doen nemen in luchthavenbesluiten. Zowel voor het
commerciële vliegverkeer als het vliegverkeer van de traumadienst en de politie onderling. Daarnaast

1

Tweede Kamer, 27 februari 2015 (TK 29 754, nr 302)
1

dient de duurzame inzetbaarheid van het maatschappelijk vliegverkeer opgenomen te worden in de op
te stellen luchtvaartnota om de juridische basis te verankeren in toekomstige wetgeving.

2