Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2007–2008

28 694

Verpakkingsbeleid

Nr. 69

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN FINANCIËN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 17 juli 2008
Zoals aangegeven in mijn brief van 2 juli1 en tijdens het AO op 3 juli met
de Vaste Commissie van Financiën heb ik de afgelopen weken met
VNO-NCW bekeken welke verdere vereenvoudigingen van de verpakkingenbelasting mogelijk en nodig zijn om de administratieve lasten van de
verpakkingenbelasting voor het bedrijfsleven te minimaliseren. Deze
vereenvoudigingen komen bovenop de vereenvoudigingen die reeds zijn
aangekondigd in de brief over fiscale vergroening, zoals de introductie
van een teruggaaf voor indirecte export en het schrappen van franchises
uit de concerndefinitie.
Het overleg met VNO-NCW is inmiddels succesvol afgerond, waarbij er
overeenstemming is bereikt over de door te voeren vereenvoudigingen.
Om die reden wil ik uw Kamer over de uitkomsten van dit overleg informeren. Tevens zal ik aangeven op welke wijze deze uitkomsten en de
eerder aangekondigde vereenvoudigingen zullen worden verwerkt in de
regelgeving rondom de verpakkingenbelasting.
Bij het zoeken naar vereenvoudigingen gold als gezamenlijk uitgangspunt
dat een verpakkingenbelasting gehandhaafd blijft en dat met de opgave
voor de verpakkingenbelasting ook de gegevens worden aangeleverd die
noodzakelijk zijn voor het Besluit verpakkingen. Het heeft weinig zin de
verpakkingenbelasting aan te passen als het bedrijfsleven op grond van
bovengenoemde regelgeving deze informatie alsnog moet verstrekken.
Verder blijft de opbrengst (voor 2009: € 365 mln) gegarandeerd en zal de
belasting beter aansluiten bij de gegevens uit de bestaande bedrijfsadministratie van de belastingplichtigen.

Zie Kamerstukken 2007/2008, 28 694,
nr. 68.

Het overleg heeft tot de volgende vereenvoudigingen geleid:
– maatwerk in uitvoering
– introductie van een forfait voor geïmporteerde verpakkingen
– wijziging definitie verpakkingen
– halvering aantal tarieven
– verschuiven belastingplicht loonverpakkers

KST121213
0708tkkst28694-69
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2008

Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008, 28 694, nr. 69

1

1

Maatwerk in de uitvoering
Bij de uitvoering van de verpakkingenbelasting wordt gewerkt langs de
lijnen van horizontaal toezicht. Eenvoud in de uitvoering en samenwerking met het bedrijfsleven staan daarbij voorop. Daarin hoort dat de
Belastingdienst in overleg met de belastingplichtige afspraken maakt over
de uitvoering van de verpakkingenbelasting. Zoals ook op andere
terreinen gebeurt, zal de Belastingdienst in samenspraak met de belastingplichtige die afspraken kunnen neerleggen in een breder convenant.
Nieuw onderdeel van zo’n afspraak kan zijn de vaststelling van een forfait
dat ik hierna verder zal toelichten. Verder kan ook separaat een vaststellingsovereenkomst over de hoogte van het forfait worden gesloten. De Belastingdienst zal deze mogelijkheid dus ook aanbieden. Verder is er over de
uitvoering van de verpakkingenbelasting al een aantal sectorafspraken
gemaakt. Voordeel van dergelijke sectorafspraken is dat alle bedrijven in
een sector hierop een beroep kunnen doen, zowel producenten als
handelaren en importeurs. Omdat de Belastingdienst in de uitvoering zo
veel mogelijk afspraken wil maken op sectorniveau zal worden geprobeerd de insteek die is gebruikt bij de reeds gesloten sectorafspraken ook
in andere branches toe te passen. Daarbij zal de sector zelf in eerste
instantie moeten aangeven dat zij interesse heeft in dergelijke afspraken.
In de pijplijn zitten bijvoorbeeld afspraken met de sector gedistilleerd, de
verfbranche en de smeermiddelenbranche.
Introductie van een forfait voor geïmporteerde verpakkingen
Voor belastingplichtigen die producten invoeren en deze zonder toevoeging van extra verpakkingen in Nederland ter beschikking stellen, kan het
zeer lastig zijn de hoeveelheid verpakkingen vast te stellen. Om die reden
wordt toegestaan dat de verpakkingenadministratie, die normaliter de
basis vormt voor de belastingaangifte, beperkt kan blijven tot een aan de
omzet of aan de kosten van buitenlandse inkopen gerelateerd verhoudingsgetal (hierna: forfait) voor de aan te geven kilogrammen verpakking1. Deze informatie maakt onderdeel uit van de reguliere bedrijfsadministratie. Hiervoor zal de inspecteur een afspraak maken met het
desbetreffende bedrijf om in gezamenlijk overleg het forfait vast te stellen.
Dit forfait zal vervolgens gedurende een aantal jaren gelden. Het forfait
hoeft niet per se betrekking te hebben op de totale omzet of inkopen,
maar kan ook op andere kengetallen worden gebaseerd, zoals aantallen
verkochte producten of verkochte liters/kilo’s. Hier zal dus sprake zijn van
maatwerk. De belastingplichtige doet in eerste instantie een voorstel voor
het forfait.
Voor de vaststelling van het forfait wordt, zoals hiervoor al opgemerkt,
zoveel mogelijk gesteund op informatie waar het bedrijf al over beschikt
of kan beschikken. Naast de commerciële bedrijfsadministratie kan daarbij
gedacht worden aan de afvaladministratie en aan opgaven van buitenlandse leveranciers. Ontbrekende gegevens kunnen voorts worden
verkregen door middel van steekproeven. Er zal in overleg met het
bedrijfsleven worden vastgesteld hoe een acceptabele steekproef eruit
moet zien.

Bijvoorbeeld: per € 100 mln omzet is er
sprake van 200 000 kilo kunststof, 50 000 kilo
papier en 20 000 kilo metaal. Of per 1000
verkochte producten is er sprake van 10 kilo
kunststof, 1 kilo hout en 2 kilo papier. Zo zijn
er vele verhoudingen te bedenken.

1

Idealiter vindt via het forfait een uitsplitsing plaats naar de verschillende
gebruikte verpakkingsmaterialen. Omdat het bij het ene bedrijf wel mogelijk zal zijn een uitsplitsing toe te passen en bij het andere niet, zal er een
nieuw tarief worden opgenomen voor de situatie dat er geen uitsplitsing
naar materialen mogelijk is. Om negatieve selectie te voorkomen, zal dit
tarief boven het gemiddelde tarief liggen (ergens tussen het tarief voor
kunststof en aluminium).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008, 28 694, nr. 69

2

Zoals hiervoor is aangegeven kan het forfait worden vastgelegd in een
convenant, een vaststellingsovereenkomst of een sectorafspraak. Indien
de belastingplichtige daarom verzoekt, kan voor het vaststellen van een
forfait ook een meer formele weg worden gevolgd die ertoe leidt dat de
inspecteur na overleg met de belastingplichtige het forfait vaststelt in een
voor bezwaar vatbare beschikking. Deze formele weg zorgt ervoor dat de
belastingplichtige bij een verschil van mening met de inspecteur de
mogelijkheid heeft zijn visie op de gebruikelijke wijze in een bezwaaren
beroepsprocedure te toetsen. Daarmee wordt bereikt dat de belastingplichtige de hem toekomende rechtsbescherming wordt geboden.
Verwacht wordt dat de procedure van de afwerking van het verzoek in
voorkomende gevallen (aanzienlijk) meer tijd zal vergen dan de in
beginsel beschikbare periode van acht weken. Dit wordt veroorzaakt door
het bij elkaar brengen van de voor het forfait benodigde gegevens, de
beoordeling daarvan en het met de belastingplichtige benodigde overleg.
Afhankelijk van het gebruik van de weg van de beschikking kan een en
ander versterkt worden, omdat alle verzoeken tot vaststelling van een
forfait naar verwachting in een zeer korte periode zullen worden ingediend. Het is dus niet reëel om te verwachten dat de inspecteur in staat is
die verzoeken direct af te doen.
Om die reden zal het verzoek tot het vaststellen van het forfait via een
beschikking eerst worden behandeld als een voorlopig verzoek. De inspecteur krijgt na indiening van het voorlopig verzoek maximaal een jaar de
tijd om het forfait vast te stellen. Is dit jaar om, dan gaat alsnog de termijn
van acht weken lopen. Uiteraard wordt nagestreefd dat de inspecteur
eerder dan na afloop van het jaar de beschikking vaststelt. In de tijd dat de
beschikking nog niet is vastgesteld, zal de belastingplichtige nog geen
definitieve aangifte hoeven te doen. Wel zal hij via een schattingsopgaaf
de voorlopige betalingen moeten verrichten.
Wijziging definitie verpakkingen
De definitie van verpakkingen is vorig jaar, mede op verzoek van het
bedrijfsleven, «breed» neergezet. In de uitvoering is gebleken dat aan
deze brede definitie allerlei ongewenste haken en ogen zitten. Om die
reden zal de definitie van verpakking voor de verpakkingenbelasting
worden aangepast. Zo zullen onder meer verpakkingen die feitelijk alleen
logistieke hulpmiddelen zijn (bijvoorbeeld pallets, trolley’s of grote
kratten) niet langer onder de definitie vallen en zal de grens tussen wel of
niet verpakking duidelijker worden getrokken. Verder zullen verpakkingscomponenten niet langer afzonderlijk hoeven te worden geadministreerd,
maar zullen deze opgaan in de hoofdverpakking (bijvoorbeeld nietjes die
worden gebruikt). De wijziging van de definitie van verpakking voor de
verpakkingenbelasting zal geen gevolgen hebben voor definitie in het
Besluit verpakkingen. Er wordt nog overlegd met het bedrijfsleven over de
precieze uitwerking van de aanpassing van de definitie.
Halvering aantal tarieven
Het onderscheid tussen primaire en secundaire/tertiaire verpakking zal
vervallen. Hierdoor wordt het aantal tarieven gehalveerd van de huidige
zestien naar acht tarieven. Dit scheelt een hoop administratieve lasten en
discussies tussen belastingplichtigen en Belastingdienst. Het is onze
verwachting dat deze stap niet zal leiden tot een majeure lastenschuif
tussen verschillende sectoren. Op flessen voor water, bier of frisdrank
waarvoor een statiegeldregeling geldt, zal een lager tarief worden toegepast.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008, 28 694, nr. 69

3

Verschuiven belastingplicht loonverpakkers
Het komt regelmatig voor dat bedrijven het verpakken van hun producten
uitbesteden aan zogenoemde loonverpakkers. Vaak krijgt de loonverpakker daarbij de te gebruiken verpakking aangeleverd door degene die het
verpakken uitbesteedt. Volgens de huidige wettekst zal de loonverpakker
meestal degene zijn die voor het eerst een verpakt product in Nederland
ter beschikking stelt en daardoor belastingplichtig wordt. Dit betekent een
toename van het aantal belastingplichtigen en kan tot onduidelijkheid
tussen de uitbesteder en de loonverpakker leiden. Om die reden zal de
uitbesteder van het verpakken belastingplichtige worden voor de verpakkingen die de loonverpakker toevoegt.
Wijze van uitwerking
De in deze brief en de brief fiscale vergroening genoemde vereenvoudigingen zullen voor het grootste deel worden verwezenlijkt via aanpassingen van de Wet Belastingen op Milieugrondslag. Deze aanpassingen
zullen worden opgenomen in het Belastingplan 20091. Met terugwerkende
kracht tot 1 januari 2008 zullen worden voorgesteld:
– de mogelijkheid voor importeurs, die producten invoeren en deze
zonder toevoeging van extra verpakkingen in Nederland ter beschikking stellen, om op verzoek door de inspecteur bij voor bezwaar
vatbare beschikking een aan de omzet of aan de inkoopkosten gerelateerd verhoudingsgetal voor de aan te geven kilogrammen verpakking
vast te laten stellen;
– het optionele tarief voor degene die onder het forfait de uitsplitsing
naar verschillende verpakkingsmaterialen niet kan maken;
– het voor de belastingplicht laten meelopen van de componenten van
een verpakking met de hoofdverpakking;
– een gespecificeerde delegatiegrondslag om bij Algemene Maatregel
van Bestuur maatwerk te leveren voor sectoren (voorbeeld sierteeltsector, groente- en fruitsector);
– het schrappen van het samenwerkingsverband uit de concerndefinitie;
– het verlagen van het tarief voor biokunststof tot het niveau van het
tarief voor papier en karton en
– het aanpassen van de definitie van importeur, opdat verduidelijkt
wordt dat de transporteur als zodanig geen importeur is.
De teruggaafregeling voor indirecte export zal, zoals ook in de brief fiscale
vergroening al is aangegeven, worden geïntroduceerd met terugwerkende
kracht tot 1 april 2008. Zo wordt zo veel mogelijk voorkomen dat
verpakkingenbelasting moet worden teruggegeven op verpakkingen die al
in 2007 of eerder voor het eerst op de Nederlandse markt zijn gebracht en
waarop mitsdien helemaal geen verpakkingenbelasting drukt.

1

Aangezien het niet gaat om maatregelen die
de koopkracht of het budgettaire beeld raken,
zullen de aanpassingen naar verwachting
worden opgenomen in het wetsvoorstel
Overige Fiscale Maatregelen.

Ten slotte zal de wet zodanig worden aangepast dat met ingang van
1 januari 2009 het tariefonderscheid tussen primaire verpakkingen enerzijds en secundaire en tertiaire verpakkingen anderzijds ongedaan wordt
gemaakt en voorts dat de belastingplicht van loonverpakkers wordt
verschoven. Deze wijzigingen zijn niet met terugwerkende kracht tot
1 januari 2008 te regelen omdat ze in sommige gevallen tot een hoger
bedrag aan te betalen belasting kunnen leiden of tot een verschuiving van
de belastingplicht. Ook zal de definitie van verpakkingen in principe met
ingang van 1 januari 2009 worden gewijzigd. Ik zal de komende weken
bekijken of het misschien mogelijk is de wijziging van de definitie al voor
2008 toe te passen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008, 28 694, nr. 69

4

Samenloop met verplichtingen Besluit verpakkingen
Eerder heb ik uw Kamer toegezegd dat producenten en importeurs van
verpakte producten of verpakkingen alleen aan de Belastingdienst gegevens hoeven aan te leveren over hoeveelheden verpakkingen. De Belastingdienst zal deze gegevens ter beschikking stellen aan VROM, dan wel
de VROM-inspectie, ten behoeve van hun monitoringstaak van de
verplichtingen die voortvloeien uit het Besluit verpakkingen.
Doordat een aantal verpakkingen van de definitie van verpakkingen zal
worden uitgezonderd, kan over de hoeveelheden van deze verpakkingen
geen informatie meer worden verstrekt door de Belastingdienst. Voor die
verpakkingen blijft er echter een informatiebehoefte. VROM zal daarom
samen met Nedvang bekijken hoe Nedvang namens het bedrijfsleven op
een zo verantwoorde en eenvoudig mogelijke wijze in deze informatiebehoefte kan voorzien om zodoende ook op dit punt de administratieve
lasten te minimaliseren. Daarbij zal worden voortgebouwd op de afspraken die in het verleden in het verpakkingendossier zijn gemaakt. Het
vorenstaande houdt in dat Nedvang er voor zal zorg dragen dat voor deze
verpakkingen voor alle bedrijven aan de informatiebehoefte van VROM zal
worden voldaan. Aldus bestaat er voor VROM geen noodzaak om hiervoor
individuele bedrijven te benaderen.
De in deze brief behandelde wijziging, waardoor belastingplichtigen op
basis van een forfait aangifte kunnen doen van de hoeveelheden verpakkingen, komt ook tegemoet aan de informatiebehoefte van VROM omdat
het forfait de juiste hoeveelheden zo goed mogelijk benadert met de
minste administratieve lasten. Wel zal de Belastingdienst samen met
VROM en Nedvang bekijken op welke wijze de hoeveelheden die worden
aangegeven onder het optionele tarief alsnog op macro niveau kunnen
worden uitgesplitst. Bijvoorbeeld via de verhoudingspercentages van de
materialen die wel uitgesplitst zijn aangegeven.
Evaluatie opbrengst verpakkingenbelasting
Tijdens de behandeling van het Belastingplan 2008 heb ik aangegeven dat
de cijfers over de hoeveelheden verpakkingen die op de Nederlandse
markt worden afgezet met veel onzekerheden zijn omgeven. Om die reden
zal na afloop van de eerste aangiftetermijn in april 2009 geëvalueerd
worden wat de verwachte opbrengst van de verpakkingenbelasting zal zijn
en op wat voor wijzen met eventuele meer- of minderopbrengsten moet
worden omgegaan.
Conclusie
Met de in deze brief behandelde vereenvoudigingen van de verpakkingenbelasting verwacht ik dat de belasting met zo weinig mogelijk administratieve lasten in de praktijk kan worden uitgevoerd. Het verheugt me dat het
mogelijk is geweest deze wijzigingen gezamenlijk met VNO-NCW overeen
te komen. Dit geeft aan dat ze de brede steun hebben binnen het bedrijfsleven en voor een groot deel tegemoet komen aan de in de afgelopen
maanden geuite kritiekpunten.
De staatssecretaris van Financiën,
J. C. de Jager

Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008, 28 694, nr. 69

5