Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2014–2015

2

Vragen gesteld door de leden der Kamer

2015Z08710
Vragen van de leden Van Gerven en Leijten (beiden SP) aan de Minister van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport over de onvolledigheid van het
Transparantieregister Zorg (ingezonden 18 mei 2015).
Vraag 1
Wat is uw reactie op de uitzending van VPRO-radioprogramma Argos van
2 mei j.l. waaruit blijkt dat het Transparantieregister Zorg niet alle betalingen
van farmaceutische bedrijven aan ziekenhuizen en artsen vermeldt?1
Vraag 2
Is het waar dat geld dat vanuit farmaceutische bedrijven wordt overgemaakt
aan besloten vennootschappen (bv’s) van medici, medische uitgeverijen of
communicatie/scholingsbureaus niet in verband gebracht wordt met de
betrokken artsen? Kunt u uw antwoord toelichten?
Vraag 3
Hoe vindt u het dat bv’s als CVGK, Medcon of Heart Beat grote bedragen,
afkomstig van farmaceuten, doorsluizen naar medici zonder de medici of de
reden van de donatie met naam te noemen? Hoe gaat u bewerkstelligen dat
er wel echte transparantie komt?2
Vraag 3
Hoe verklaart u dat het Universitair Medisch Centrum Groningen (UMCG) in
2012 bijna vijf miljoen euro van enkele farmaceutische bedrijven heeft
ontvangen, terwijl in het register nog geen miljoen euro staat opgegeven?3
Vraag 4
Ook het VU medisch centrum (VUmc) ontving in 2012, volgens eigen opgaaf,
meer dan vijf miljoen euro van farmaceuten, terwijl in het Transparantieregister slecht een fractie van dat bedrag wordt vermeld; hoe kunt u dit verklaren?
Faalt het Transparantieregister in de praktijk?

1

Zie uitzending Argos, «Het Transparantieregister», d.d. 2 mei 2015
Zie http://transparantieregister.nl/Home
3
Zie artikel FD «Transparantieregister Zorg onvolledig», d.d. 2 mei 2015
2

kv-tk-2015Z08710
’s-Gravenhage 2015

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Vragen

1

Vraag 5
Bent u van mening dat het huidige Transparantieregister, op basis van
vrijwilligheid en zonder controle van de Inspectie voor de Gezondheidszorg
(IGZ), geen volledig en transparant beeld geeft van de geldstromen van
farmaceutische bedrijven naar artsen?
Vraag 6
Wat is de achterliggende gedachte van het register in zijn huidige vorm? Is
het voor de patiënt bedoeld, of is het een middel om de farmaceutische
industrie een beter imago te bezorgen? Is dit register op basis van vrijwilligheid, een register dat daadwerkelijk een volledig en transparant beeld laat
zien en toont welke grote financiële belangen met betalingen door farmaceuten gemoeid zijn?
Vraag 7
Wat is uw reactie op het onderzoek ten behoeve van een thesis van een
VU-student waaruit blijkt dat het Transparantieregister niet alleen onvolledig
is, maar dat het voor patiënten en andere geïnteresseerden ook ontzettend
moeilijk is om de relatie tussen professionals en farmaceuten te beoordelen
(de informatie is summier en wanneer farmaceuten, zorgverleners of het
Transparantieregister om meer informatie wordt gevraagd, wordt die niet
vertrekt)?4 Is dit de transparantie die u voor ogen heeft?
Vraag 8
Wat vindt u er van dat na twee jaar van invoering blijkt dat het Transparantieregister onvolledig is, moeilijk te doorgronden voor patiënten en andere
geïnteresseerden en gemiddeld slechts enkele tientallen bezoekers per dag
trekt?
Vraag 9
Is dit het soort transparantie dat u voor ogen heeft wanneer u spreekt over
het zogenoemde «Jaar van de transparantie»? Hoe kan met een dergelijke
vrijblijvendheid volgens u een werkelijk transparant beeld ontstaan over de
beïnvloeding door farmaceutische bedrijven van artsen en ziekenhuizen?
Vraag 10
Hoe moet uw uitspraak in het Algemeen overleg «Het is zelfregulering, maar
dat betekent niet dat het vrijblijvend is» geïnterpreteerd worden? De Inspectie
voor de Gezondheidszorg (IGZ) heeft laten weten geen toezicht te houden op
het Transparantieregister; hoe gaat u ervoor zorgen dat het vrijblijvende
karakter van het Transparantieregister komt te vervallen en het wel gaat
functioneren zoals het register in de Verenigde Staten, dat is gebaseerd op de
Sunshine Act en waarbij overtreders, artsen en farmaceutische bedrijven
boetes krijgen opgelegd?5
Vraag 11
Kan het opgeven van financiële relaties tussen artsen en farmaceutische
bedrijven verplicht worden gesteld binnen de huidige afspraken van de
stichting Code Geneesmiddelenreclame (CGR) op basis van «Zelfregulering»?
Kunt u uw antwoord toelichten?
Vraag 12
Vindt u niet dat medische professionals en farmaceuten een boete opgelegd
moeten krijgen indien zij niet alle financiële relaties in het transparantieregister vermelden? Kunt u uw antwoord toelichten?
Vraag 13
Bent u bereid de IGZ hierop toezicht uit te laten oefenen? Zo ja, krijgt zij
aanvullende capaciteit en middelen hiervoor? Zo nee, hoe gaat u dan
invulling geven aan de door u zo gekoesterde transparantie?

4
5

Kamerstuk 32 620, nr. 145
Kamerstuk 29 477, nr. 326

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Vragen

2

Vraag 14
Bent u van mening dat de 9.300 euro die een psychiater van farmaceut Eli
Lilly and Company ontving voor een spreekbeurt, valt onder geoorloofd
gunstbetoon waarbij volgens artikel 94 van de Geneesmiddelenwet een
prestatie die wordt verricht «in een redelijke verhouding staat tot die
gelden»? Wilt u dit toelichten en nader concreet aangeven wat onder
geoorloofd gunstbetoon wordt verstaan?6 7
Vraag 15
Uit de uitzending van Argos blijkt dat een internist van het Ziekenhuis
Bethesda te Hoogeveen een waarschuwing kreeg van de inspectie, en MSD
een boete van meer dan een ton omdat het bedrijf de specialist als «scientific
speaker» betaalde met een bedrag van 230 euro per uur; volgens de
afspraken van CGR mag dat maximaal 140 euro zijn voor een gewoon
specialist; de inspectie handelde op basis van een klacht, maar MSD blijkt dat
structureel te doen; uit dezelfde Argos-uitzending blijkt bijvoorbeeld dat MSD
ook een cardioloog van het Amphia Ziekenhuis te Breda als scientific speaker
betaalt, en zijn geen maatregelen getroffen; het Transparantieregister handelt
namelijk alleen op basis van klachten, net als de IGZ; hoe kan worden bereikt
dat het Transparantieregister beter inzicht geeft en ook daadwerkelijk leidt tot
handhaving/sancties?
Vraag 16
Is er een maximum norm af te spreken voor betalingen die een zorgverlener
dan wel een zorginstelling – jaarlijks – van farmaceutische bedrijven mag
ontvangen, en wordt daar dan op gecontroleerd?
Vraag 17
Uw ambtsvoorganger, Minister Klink, ging akkoord met zelfregulatie, maar
had alsnog de invoer van een wet, vergelijkbaar met de Sunshine Act in de
Verenigde Staten, als stok achter de deur wanneer de zelfregulatie niet –
voldoende – zou werken;8 bent u van mening dat de zelfregulatie voldoende
werkt? Zo nee, komt er alsnog een wet die dwingt tot echte transparantie?

6

Zie http://transparantieregister.nl/Home
Zie http://wetten.overheid.nl/BWBR0021505/geldigheidsdatum_12-05-2015#Hoofdstuk9
8
http://www.trouw.nl/tr/nl/4324/Nieuws/article/detail/1139852/2009/05/04/Klink-wil-alle-bedragenzien.dhtml
7

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Vragen

3