Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2011–2012

31 568

Staatkundig proces Nederlandse Antillen

Nr. 102

BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN,
LANDBOUW EN INNOVATIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 11 mei 2012
Hierbij geef ik mijn reactie op een aantal van de gedane toezeggingen
tijdens het algemeen overleg met de commissie Koninkrijksrelaties inzake
BES aangelegen-heden op 30 januari jl. Ik informeer u over een viertal
toezeggingen.
De eerste toezegging betreft het informeren van uw Kamer over de
mogelijkheid van een investeringsfonds tegen lage rente in Caribisch
Nederland. Uit contacten met Caribisch Nederland is gebleken dat met
name behoefte is aan risicodragend vermogen, om daarmee in
aanmerking te komen voor de in voldoende mate aanwezige kredietmiddelen bij banken die hier actief zijn. Een investeringsfonds dat krediet
verstrekt tegen lagere rente heeft in de huidige situatie dan ook minder
additionele waarde. De bedrijfsfinancieringsregelingen, zoals de
Borgstelling MKB-Kredieten (BMKB) en de groeifaciliteit, ondersteunen
juist het buffervermogen van de ondernemer, waardoor deze ook
eenvoudiger krediet kan verkrijgen. Deze bedrijfsfinancieringsregelingen
zijn sinds oktober 2010 opengesteld voor Caribisch Nederland.
Daarnaast heeft de Europese Investeringsbank (EIB) middelen om te
investeren in Caribisch Nederland. Er is bij dit schrijven nog € 45 mln.
beschikbaar voor een breed scala aan projectleningen voor 2012 en 2013
onder het bestaande LGO mandaat, waaronder de BES-eilanden vallen.
EIB leningen kennen gezien het publieke karakter van de Bank doorgaans
aantrekkelijke rentetarieven en langere looptijden dan doorgaans
beschikbaar in de regio. Deze leningen zijn niet concessioneel van aard,
maar kunnen wel worden geflankeerd door technische assistentie of een
rentekorting uit een kleine subsidie-enveloppe. Projecten dienen levensvatbaar te zijn en bij te dragen aan de Europese prioriteiten voor de regio,
variërend van private sector ontwikkeling en MKB steun via intermediaire
banken tot duurzame infrastructuur en klimaat. Het toekomstige
leenplafond wordt herzien voor het vervolgmandaat vanaf 2014.

kst-31568-102
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2012

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 31 568, nr. 102

1

De EIB kan alleen leningen verstrekken aan private partijen in Caribisch
Nederland, niet aan de openbare BES-lichamen.1
Ten tweede zou ik u informeren over de mogelijkheden om de WBSO ook
in Caribisch Nederland toe te passen. Destijds is besloten om niet het
Europees-Nederlandse fiscale stelsel (of het oude Nederlands-Antilliaanse
stelsel) van toepassing te verklaren op Caribisch Nederland omdat de
situatie waarin Caribisch Nederland verkeert teveel afwijkt van de situatie
in Europees Nederland.2
Gekozen is voor een ander, eenvoudiger fiscaal stelsel met minder
administratieve lasten en lagere uitvoeringskosten. De directe belastingen, zoals de loon- en inkomstenbelasting, zijn daarom lager en
eenvoudiger ten opzichte van het Europees-Nederlandse stelsel.
Bovendien is de winstbelasting (vennootschapsbelasting) voor lichamen
afgeschaft. In plaats daarvan kent het stelsel een vastgoedbelasting over
onroerende zaken die lichamen in bezit hebben en is er een opbrengstbelasting (dividendbelasting) geïntroduceerd, alsmede een gebruikelijkloonregeling voor directeuren grootaandeelhouders.
Het past niet bij dit robuuste, eenvoudige stelsel met een brede grondslag
en een laag tarief om allerlei specifieke fiscale faciliteiten in te voeren. Dit
zou bovendien leiden tot meer administratieve lasten voor burgers en
bedrijven en hogere uitvoeringskosten voor de Belastingdienst Caribisch
Nederland. De baten van een specifieke fiscale faciliteit ter bevordering
van speur- en ontwikkelingswerk (S&O) op Caribisch Nederland wegen
naar verwachting niet tegen die lasten op.
EL&I heeft wel, naast een aantal ondernemingsfinancieringsinstrumenten,
waaronder de BMKB, de innovatie-instrumenten InnovatiePrestatieContracten (IPC) en Innovatiekredieten van toepassing verklaard op Caribisch
Nederland. Ter plaatse is ook de nodige voorlichting over deze instrumenten aan ondernemers gegeven. Alhoewel tot op heden vanuit
Caribisch Nederland nog geen aanvragen zijn ingediend voor innovatieve
projecten onder de IPC-regeling en het Innovatiekrediet, kan van deze
instrumenten een beduidend beter effect worden verwacht dan van fiscale
regelingen. Dit alles overwegende zie ik geen aanleiding om een fiscale
faciliteit ter bevordering van S&O voor Caribisch Nederland in het leven te
roepen.

1

Artikel 11 van de Wet Financiën Openbare
lichamen BES stelt dat er namens of ten laste
van de openbare lichamen Bonaire, Sint
Eustatius en Saba geen geldleningen kunnen
worden aangegaan.
2
De opzet van het nieuwe fiscale stelsel voor
Caribisch Nederland is (o.a.) toegelicht in de
memorie van toelichting bij de vaststelling
van de Belastingwet BES (Kamerstukken II,
2009/10, 32 189, nr. 3).

Ten derde zou ik u informeren over «de mogelijkheid van ondersteuning
van een project tot invoering van elektrische Tuk Tuks op Bonaire». Eerst
hecht ik eraan mijn precieze toezegging tijdens het AO van 30 januari jl. te
herhalen.
Ik heb tijdens dat overleg niet gezegd dat ik zal overwegen de invoering
van elektrische Tuk Tuks te ondersteunen. Dat is niet nodig want een
lokale ondernemer is daar al mee bezig. Ik heb gezegd te willen bezien of
we op Bonaire, analoog aan proeven met laadinfrastrucuur voor
elektrische auto’s in Nederland, ook een proef met laadpalen kunnen
doen. Over deze mogelijkheid is door vertegenwoordigers van EL&I
gesproken met de organisatie e-laad, die in Nederland publieke laadpalen
plaatst en onderhoudt. E-laad staat in principe positief tegen over
plaatsing van enkele laadpalen op Bonaire. Op dit moment wordt de
praktische uitvoering van een en ander besproken, zoals keuze van het
type laadpaal, aansluiting op het elektriciteitsnet en instructie en
onderhoud ter plaatse. Zoals het er nu naar uitziet gaat realisatie van de
laadpalen aanstaande zomer plaatsvinden.
De vierde toezegging betreft het informeren over eventuele mogelijkheden voor de BES-eilanden om meer dan nu het geval is te investeren in

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 31 568, nr. 102

2

infrastructuur-projecten. De politieke verantwoordelijkheid voor dergelijke
fondsen en middelen ten behoeve van investeringen in infrastructuurprojecten ligt bij het ministerie van Infrastructuur en Milieu (I&M). De drie
BES eilanden zijn zelf verantwoordelijk voor de infrastructurele werken op
het eiland. Gezien de budgettaire druk voor de BES-eilanden zijn de
mogelijkheden voor extra investeringen in infrastructuur-projecten
beperkt. Een mogelijkheid voor het eilandbestuur is om binnen de eigen
begroting ruimte te vinden voor dergelijke extra investeringen. De
mogelijkheden voor ondersteuning op dit vlak via de departementen is
zeer gering. Het budget van het ministerie van Economische Zaken,
Landbouw en Innovatie voor Caribisch Nederland is voor de komende
jaren belegd en biedt geen ruimte voor dergelijke additionele infrastructurele investeringen. Het oplossen van de problematiek rondom de
rioolwaterzuiveringsinstallatie op Bonaire heeft momenteel absolute
prioriteit. Het ministerie van I&M heeft verder geen additionele middelen
beschikbaar.
De minister van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie,
M. J. M. Verhagen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 31 568, nr. 102

3