2017D31440

LIJST VAN VRAGEN
De vaste commissie voor Defensie heeft een aantal vragen voorgelegd
aan de Staatssecretaris van Defensie over de achttiende voortgangsrapportage van het project Verwerving F-35 (Kamerstuk 26 488, nr. 435).
De fungerend voorzitter van de commissie,
Ten Broeke
De griffier van de commissie,
De Lange

nds-tk-2017D31440

1

Nr.
1

2
3

4

5

6
7

8

9

10

11

12

13

Vraag
Hoe oordeelt u over de voorgenomen verkoop door de Amerikaanse regering van F-35 aan de Verenigde Arabische Emiraten,
toestellen waarin ook onderdelen van Nederlandse makelij zijn
verwerkt, in het licht van het Nederlandse beleid om geen wapens
te verkopen aan de partijen die zich schuldig maken aan de strijd in
Jemen? Hoe verhoudt zich dat tot vriendschappelijke betrekkingen
die Nederland met andere landen, Israël bijvoorbeeld, in het
Midden-Oosten heeft1?
In hoeverre kan de regering invloed uitoefenen op export van de
F-35 naar derde landen? Kunt u dat toelichten?
In hoeverre kan de regering de export van onderdelen weigeren,
indien gerede aanwijzingen bestaan dat afnemende landen de F-35
inzetten voor taken die niet stroken met het Nederlandse- dan wel
EU-wapenexportbeleid?
In hoeverre zijn de bevindingen van de Deense rekenkamer ook
voor Nederland relevant, nu deze Rekenkamer heeft geconstateerd
dat het Deense parlement niet de juiste gegevens heeft ontvangen
over vluchturen en kosten van de F-35? Kunt u dat toelichten2?
Worden de voorstellen om de voorspelbaarheid en schokbestendigheid van de Defensiematerieelbegroting te vergroten, zoals
beschreven in het regeerakkoord, ook van toepassing op de
Verwerving F-35? Kunt u dit toelichten?
Om welke redenen kunt u nu nog niet besluiten over de aanschaf
van de zes extra toestellen in de block buy?
Kunt u specifiek aangeven wanneer de beslissing zal worden
genomen aangaande de aanschaf van de zes extra toestellen in de
block buy?
Is er op dit moment genoeg investeringsbudget voor de voorziene
aanschaf van 37 F35 toestellen? Van welke dollarkoers gaat u uit bij
uw beantwoording?
Wat zijn naar uw oordeel de gevolgen voor het gehele F-35
programma en wat zijn de specifieke gevolgen voor de Nederlandse aankoop van F-35’s van de oplopende onderhoudskosten
van de Amerikaanse F-35?
Is het waar dat deze oplopende kosten thans zijn geraamd op meer
dan een biljoen Amerikaanse dollars (1 trillion)? Is het tevens waar
dat, ondanks deze oplopende kosten, de onderhoudsdoelstelling
niet wordt gehaald3?
Is Nederland ook getroffen door het tekort aan reserve-onderdelen,
zoals de Amerikaanse Rekenkamer constateerde bij het F-35
programma, een tekort waardoor 22 procent van de F-35’s niet kon
vliegen4?
Verwacht u dat Nederland hinder zal ondervinden van het feit dat
de reparatiecapaciteit bij het Amerikaanse F-35 programma zes
jaar achterloopt op het geplande schema en de gemiddelde
reparatietijden van onderdelen inmiddels zijn opgelopen tot 172
dagen, wat meer is dan een verdubbeling van de doelstelling? Zo
ja, tot hoelang zal de vertraging oplopen? Zo nee, waarom niet5?
Wat zijn voor de Nederlandse regering de risico’s van het blijvende
eigendom en de controle daarover door Lockheed Martin van het
ALIS-systeem, zonder welk systeem de F-35 niet kan functioneren?
Deelt u de opvatting dat Lockheed Martin een onvoorspelbare
partner is? Indien dat niet het geval is, kunt u dat toelichten6?
In hoeverre kan de regering invloed uitoefenen op gebruik van de
F-35 door partnerlanden als Israël en Turkije? Kunt u dat
toelichten?

2

Nr.
14

15

Vraag
Heeft de delegatie van de Defensie Materieel Organisatie (DMO),
die onder leiding van de heer De Waard in oktober 2017 Fort Worth
bezocht, gesproken over oplossingen voor hierboven genoemde
achterstanden? Zo ja, welke oplossingen worden voorzien? Binnen
welke termijn wordt de achterstand ingelopen7?
Is er inmiddels een termijndollarcontract gesloten over toestellen
uit de productieserie 11? Zo ja, van welke dollarkoers is hierbij
uitgegaan? Zo nee, wanneer wordt dit termijndollarcontract
gesloten?

1

Zie: https://www.defensenews.com/digital-show-dailies/dubai-air-show/2017/11/04/trump-couldlet-the-uae-buy-f-35-jets/ en https://www.f35.com/global
2
Zie: http://www.rigsrevisionen.dk/media/2104677/sr0217.pdf en
http://jyllands-posten.dk/politik/ECE9995212/danmarks-nye-kampfly-til-milliarder-kan-ikke-loeseopgaverne/
3
Zie: https://www.gao.gov/assets/690/687982.pdf
4
Zie: https://www.gao.gov/assets/690/687982.pdf
5
Zie: https://www.gao.gov/assets/690/687982.pdf
6
Zie: https://www.lockheedmartin.com/us/products/ALIS.html
7
Zie: @ariejandewaard

3