Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2018–2019

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2099
Vragen van het lid Van Nispen (SP) aan de Minister voor Rechtsbescherming
over het bericht «het verhaal van Lisa» en het bericht dat de afhandeling van
een artikel 12-zaak niet juist zou zijn geweest (ingezonden 25 februari 2019).
Antwoord van Minister Dekker (Rechtsbescherming), mede namens de
Minister van Justitie en Veiligheid (ontvangen 29 maart 2019). Zie ook
Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2018–2019, nr. 1962.
Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van het onderzoek van Argos en de radio uitzending
«Het verhaal van Lisa»?1 Heeft u hierop een reactie?
Antwoord 1
Ja. In deze zaak is er door moeder en dochter in 2013 een eerste aangifte
gedaan en in 2017 is er opnieuw aangifte gedaan in verband met seksueel
misbruik. Onderzoek naar aanleiding van deze aangiftes heeft geen bewijs
opgeleverd die de verklaringen van moeder en dochter ondersteunen. De
beslissing van het OM was mede naar aanleiding van een advies van de
Landelijke Expertisegroep Bijzondere Zedendelicten openbaar ministerie. Naar
aanleiding van de beslissing van het openbaar ministerie op de aangiftes, is
de moeder op grond van de beklagregeling in artikel 12 van het Wetboek van
Strafvordering, meerdere procedures gestart bij het gerechtshof Den Haag.
Het hof heeft de klachten ongegrond dan wel niet-ontvankelijk verklaard. Op
aandringen van de moeder zijn de aangiftes en onderzoeken nog een keer
beoordeeld door een tweede officier van justitie. Dit heeft niet tot een ander
oordeel van het OM geleid.
Vraag 2
Wat is uw reactie op het bericht dat inmiddels een trauma-psycholoog
bevestigt dat er cliënten zijn in GGZ-instellingen met vergelijkbare verhalen,
waar ook geen strafrechtelijke vervolging is ingesteld?2

1
2

ah-tk-20182019-2099
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2019

https://www.vpro.nl/argos/media/afleveringen/2018/Het-verhaal-van-Lisa.html
https://www.nporadio1.nl/achtergrond/14690-traumapsychologen-ingewikkeldekindermisbruikzaken-onvoldoende-onderzocht

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

1

Antwoord 2
Het OM beoordeelt elke aangifte op de eigen merites. Wanneer het OM
onvoldoende aanleiding ziet voor een vervolging of verder onderzoek volgt
een sepot (of afdoeningsbeslissing).
Vraag 3
Heeft u ook kennisgenomen van het bericht over de behandeling van deze
zaak door een rechter waarvan later bleek dat deze rechter een van de
betrokkenen die beschuldigd werd ook persoonlijk kende?3 Wat is uw reactie
op de kritiek dat deze rechter zich terug had moeten trekken?4 Deelt u de
mening dat deze gang van zaken niet goed is voor het vertrouwen in de
rechtspraak?
Antwoord 3
Ja, ik heb kennisgenomen van het bericht. Het past mij als Minister niet om
in concrete gevallen te oordelen over de behandeling van de zaak, het
verloop van de procedure, de uitspraak van de rechter, of over de rechters die
de zaak hebben behandeld. Het systeem biedt voldoende waarborgen en
instrumenten rond de onafhankelijkheid van de rechter, zoals de regels voor
wraking en verschoning, de gewone rechtsmiddelen, het bijzondere rechtsmiddel van de herzieningsprocedure en de procedure bij het EHRM.
Vraag 4
Zijn de (gedrags)regels voor verschoning anders bij een artikel 12-procedure
dan bij een inhoudelijke behandeling van een strafzaak? Zo ja, waarom, en
acht u dit wenselijk?
Antwoord 4
Nee.
Vraag 5
Is het gebruikelijk in een artikel 12-procedure dat het slachtoffer niet gehoord
wordt? Zo ja, waarom en vindt u het wenselijk dat in gevoelige zaken het
slachtoffer dan wel de klager niet gehoord wordt? Zo nee, hoe verklaart u dan
dat in het hierboven genoemde geval het slachtoffer en betrokkenen niet
gehoord zijn?
Antwoord 5
Uitgangspunt van een artikel 12 Sv-procedure is dat de klager moet worden
gehoord.
In de wet wordt voorgeschreven in welke gevallen het gerechtshof bij de
behandeling van dit beklag kan afzien van het horen, althans het daartoe
behoorlijk oproepen, van de klager. Uit onderzoek5 volgt dat van deze
wettelijke mogelijkheid om zaken versneld af te doen door af te zien van het
horen van klager, betrekkelijk weinig gebruik wordt gemaakt. De respondenten van het OM en de gerechtshoven geven in dit onderzoek aan veel waarde
te hechten aan de artikel 12 Sv-procedure als forum voor klagers om hun
belang bij vervolging naar voren te brengen. Het belang van de procedure
wordt voor de respondenten ook sterk bepaald door het feit dat de beklagrechter «het laatste station» is, dat mensen nergens anders meer terecht
kunnen met hun verhaal. Deze opvatting van de procedure vertaalt zich in het
feit dat het horen van de klager het kernpunt van de procedure wordt geacht
en beperkt gebruik wordt gemaakt van de wettelijke mogelijkheid om
klachten schriftelijk te beoordelen. Op 30 april 2014 is klaagster met haar
raadsman dan ook gehoord.

3

https://www.vpro.nl/argos/media/afleveringen/2019/Mocht-Haagse-rechter-oordelen-overkindermisbruik-.html
4
AD, 16 februari 2019, https://www.ad.nl/binnenland/rechter-had-zich-uit-zaak-moetenterugtrekken-vanwege-prive-contact-met-joris-demmink~a6e3662f/
5
L. van Lent, M.M. Boone en K. van den Bos, Klachten tegen niet–vervolging (artikel 12
Sv–procedure). Doorlooptijden, instroom, verwachtingen van klagers en het belang van procedurele rechtvaardigheid, Montaigne Centrum, Universiteit Utrecht, Utrecht 2016, p. 8–10.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

2

Vraag 6
Hoe kan het dat een advocaat die om uitstel van behandeling van de zaak
had gevraagd plotseling een beslissing van de zaak thuisgestuurd kreeg,
zonder dat zijn verzoek om uitstel in behandeling was genomen? Is dit de
normale gang van zaken in een artikel 12-procedure? Zo ja, acht u dit
wenselijk?
Antwoord 6
De beslissing of een zaak al dan niet wordt aangehouden is aan de rechter en
valt dus binnen het rechterlijk domein waarin ik niet kan treden.
Vraag 7
Aangezien in deze zaak het aantreffen van kinderporno op computers
behandeld is als «apart feit», los van de aangifte van kindermisbruik, kunt u
in algemene zin (los van deze zaak) de vraag beantwoorden of het niet in de
rede ligt dat het aantreffen van kinderporno op computers als steunbewijs
gebruikt kan worden in gerelateerde zaken, zoals de aangifte van kindermisbruik tegen dezelfde betrokken persoon of personen? Is het niet zo dat deze
delicten geregeld samen gaan? Zijn hier richtlijnen voor bij de politie?
Antwoord 7
Het OM beslist in individuele zaken aan de hand van de beschikbare
informatie over (de haalbaarheid van) de vervolging en ingeval een zaak aan
de rechter wordt voorgelegd, is het aan de rechter om het aangedragen
bewijs te waarderen.
Vraag 8
Ziet u, gelet op de vele ongerijmdheden, onduidelijkheden, en nieuwe feiten
en inzichten in de zaak van Lisa die deels na de behandeling van de artikel
12-procdure bekend zijn geworden (zoals bijvoorbeeld de verklaring van twee
gynaecologen dat na medisch onderzoek is gebleken dat het jonge meisje
een bevalling heeft gehad), alsmede de gang van zaken van deze artikel
12-procedure zelf, (al dan niet juridische) mogelijkheden om deze zaak
opnieuw en onafhankelijk te laten onderzoeken?
Antwoord 8
Het is niet aan mij als Minister om te oordelen over individuele zaken. Voor
zover er nieuwe feiten of omstandigheden zijn op grond waarvan naar het
oordeel van de moeder of (namens haar) haar advocaat een heroverweging
zou moeten plaatsvinden, ga ik er vanuit dat de advocaat daarvoor de
geëigende strafrechtelijke routes bewandelt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

3