Bijlage 1

Kwantitatieve ontwikkelingen rondom jeugdwerkloosheid

Landelijk beeld
Algemeen beeld: Daling jeugdwerkloosheid zet door
•

Vanaf het 1e kwartaal 2010 is de jeugdwerkloosheid 15-26 jaar aan het afnemen. Per saldo daalde
de jeugdwerkloosheid in het afgelopen jaar met 1,4 procentpunt, van 10,0 procent (117 duizend) in
het vierde kwartaal 2009 naar 8,6 procent (99 duizend) in het vierde kwartaal 2010, zie tabel 1. In
dezelfde periode daalde de gemiddelde werkloosheid van 15-64 jarigen van 5,2 naar 5,0 procent. De
werkloosheidsratio 15-26 : totaal 15-64 jaar daalde daarmee van 1,91 naar 1,71.
Tabel 1. Werkloze beroepsbevolking (WBB) 15-26 en totaal
15-64 jaar, kwartaalgemiddelden
Percentage
15-26
2008

2009

2010

Aantal (x 1000)

15-26 : totaal

15-26

jan-mrt

7,1

1,67

85

totaal
15-64
329

apr-jun
jul-sep

7,4
7,1

3,9
3,6

1,90
1,97

92
94

304
286

okt-dec

6,8

3,6

1,88

83

281

jan-mrt
apr-jun

8,8
9,7

4,4
4,7

2,00
2,06

106
121

344
369

jul-sep
okt-dec

10,1
10,0

4,9
5,2

2,05
1,91

131
117

390
406

jan-mrt

11,6

6,0

1,93

135

467

apr-jun
jul-sep

11,0
9,9

5,6
5,2

1,97
1,89

130
122

437
410

okt-dec

8,6

5,0

1,71

99

390

Ook het aantal ingeschreven niet-werkende werkzoekenden (NWW) in de leeftijd 15-26 jaar is
gedaald, van gemiddeld 64 duizend in het eerste kwartaal 2010 naar 55 duizend in het vierde
kwartaal 2010. De werkloosheidsontwikkeling onder 15-26 jarigen exclusief scholieren/studenten
komt globaal overeen met die van het NWW-bestand 1 5-26 jaar, zie figuur 1.
Figuur 1. Ontwikkeling jeugdwerkloosheid volgens verschillende definities a
x 1000
160
140
120
100

WBB 15-26 niet-st.
WBB 15-26

80

WBB 15-24
WBB 18-26

60

NWW 15-26
40
20
Juni
Juli
Augustus
September
Oktober
November
December
Januari
Februari
Maart
April
Mei
Juni
Juli
Augustus
September
Oktober
November
December
Januari
Februari
Maart
April
Mei
Juni
Juli
Augustus
September
Oktober
November
December
Januari

•

Ratio

totaal
15-64
4,3

2008

2009

2010

'11

a

Het CBS rapporteert de werkloosheid van 15-26 jarigen als kwartaalgemiddelden. Wat hier onder januari
2011 staat vermeld is het kwartaalgemiddelde december 2010 – februari 2011. Dat geldt in deze figuur
voor alle cijfers.
Bron: CBS en UWV, bewerking SZW

1

Afbakening doelgroep
•

In de werkloze beroepsbevolking wordt iedereen meegeteld die geen werk heeft van tenminste 12
uur per week, actief op zoek is naar werk van 12 uur of meer per week, en daarvoor direct
beschikbaar is. Dit betekent dat er ook jongeren meetellen die nog op school zitten. In figuur 2 is
zichtbaar dat in het vierde kwartaal 2010, 53.000 jongeren niet-schoolgaand en werkloos waren
(ongeveer de helft van het totaal aantal werkloze jongeren in het vierde kwartaal 2010 van 99
duizend). Daarvan bezitten er 21.000 (40%) ook geen startkwalificatie. In het vierde kwartaal 2009
ging het nog om 64.000 werkloze jongeren, waarvan 24.000 zonder startkwalificatie.
Figuur 2. Arbeidsmarktpositie jongeren (4e kwartaal 2009 - 4e kwartaal 2010)
4e kwartaal 2009

4e kwartaal 2010

Jongeren 15-26
2.390.000
op school
1.584.000

Jongeren 15-26
2.404.000
niet op school
806.000

op school
1.612.000

op arbeidsmarkt
707.000
werkzaam
643.000
wv: zonder sk
154.000 (24%)

werkloos
64.000
wv: zonder sk
24.000 (38%)

niet op school
792.000
op arbeidsmarkt
693.000

non-participatie
99.000
wv: zonder sk
58.000 (59%)

werkzaam
640.000
wv: zonder sk
138.000 (22%)

werkloos
53.000
wv: zonder sk
21.000 (40%)

non-participatie
99.000
wv: zonder sk
55.000 (56%)

Bron: CBS, bewerking SZW

•

Naast de werkende en werkloze jongeren is er nog een grote groep (van ongeveer 100.000) nietparticiperende jongeren. Dit zijn jongeren die niet schoolgaand zijn, geen werk (van tenminste 12
uur per week) hebben en ook niet werkloos zijn. Volgens cijfers over 2008 wil ongeveer 40 procent
van deze groep niet-participerende jongeren wel werk maar zoekt niet actief en/of is niet direct
beschikbaar. De overige 60 procent wil geen werk, vooral vanwege zorgtaken,
ziekte/arbeidsongeschiktheid of het volgen van een deeltijdopleiding. Van een kleine minderheid is
geen reden bekend waarom zij geen werk willen.

2

In historisch perspectief
•

De ontwikkeling van de jeugdwerkloosheid is sterk conjunctuur afhankelijk. In historisch perspectief
is in figuur 3 te zien dat de werkloosheid onder jongeren niet het niveau heeft bereikt van begin
jaren 80, medio jaren 90 en de periode 2004-2005.

•

De jeugdwerkloosheid ontwikkelt zich in dezelfde beweging als de totale werkloosheid. De factor
waarmee dit gebeurt is afhankelijk van de fase van de conjunctuur en de leeftijdsgroep die
gehanteerd wordt, maar ligt doorgaans rond de 2. Hoe ouder de leeftijdgroep, hoe lager de factor.
Zodra het economisch minder goed gaat, komen er naar verhouding meer jeugdwerklozen (factor
wordt groter). En andersom, zodra de economie weer begint aan te trekken wordt de factor lager. In
2009 bedroeg de factor gemiddeld voor 15-26 jarigen 2,00, tegenover 1,85 in 2008. In 2010 ligt de
factor (met 1,88) nog maar weinig hoger dan in 2008, zie figuur 4.

Figuur 3. Werkloosheidspercentage naar leeftijd

Figuur 4. Werkloosheid 15-26 t.o.v. 15-64 jaar

%
20

14

18

12

16
15-24

14
12
10

%

2,2

15-26 jaar

2,1

ratio 15-26 : totaal

10

2,0

8

1,9

6

1,8

8

4

6

2

1,6

0

1,5

2008

okt-dec

jul-sep

apr-jun

jan-mrt

jul-sep

2009

okt-dec

apr-jun

jan-mrt

okt-dec

jul-sep

apr-jun

2010

2008

2006

2004

2002

2000

1998

1996

1994

1992

1990

1988

1986

1984

1982

1980

1978

1976

2
0

jan-mrt

totaal 15-64

4

1,7

totaal 15-64

2010

Bron: CBS, bewerking SZW

3

Regionaal beeld

Regionale spreiding
Figuur 5 laat de (ontwikkeling van de) regionale jeugdwerkloosheid 15-26 zien, op basis van het
percentage niet-werkende werkzoekenden (NWW) in de regionale beroepsbevolking 15-26 jaar. Uit deze
figuur blijkt dat sprake is van grote onderlinge verschillen in het NWW-percentage jongeren: van ruim 2
tot 7 procent. De ontwikkeling van het NWW-percentage jongeren tussen het eerste en vierde kwartaal
van 2010 varieert van een daling met 2,4 procent tot een toename met 1,2 procent . Gemiddeld was
sprake van een daling met 0,8 procent (van 5,5 naar 4,7 procent). In vier van de dertig regio’s was
sprake van een toename van het NWW-percentage. De grootste toename bedroeg 1,2 procent.

Figuur 5. Regionale spreiding jeugdwerkloosheid 15-26 jaar: kwartaalgemiddelde n NWWpercentage jongerena 1e en 4e kwartaal 2010, in oplopende volgorde van het percentage in het
4e kwartaal 2010
10%

8%

6%

4%

2%

Tw
e
Fr nte
ies
l
Zu Gr and
id- on
Ge ing
ld en
Zu erlan
id- d
Lim
bu
Ri rg
jnm
Fle ond
vo
lan
Dr d
en
the

M
idd
e
M n-U
idd tre
e
Ho n-H cht
l a ol
IJ nd an
Go sse -Rij d
oi- lvec nla
No en V htstre nd
ord ec ek
-K htst
en ree
ne k
m
e
Riv rland
ier
e
Oo nlan
st- d
Ut
rec
ht
Ze
D
No
rec ela
ord Mid hts nd
-/M den ted
id -B en
No den- raba
ord Lim nt
oo bu
st- rg
Br
ab
a
Ac nt
h
W terh
Gr est oe
oo -Br k
t A ab
m an
ste t
rda
M
idd
m
en
-G T
o
St elde taal
ed rla
en nd
dri
eh
Zu Haa oek
i
d
g
Zu oos lan
Za id-K t-Bra den
an en ba
stre ne nt
ek me
/W rla
ate nd
rlan
d

0%

1e kwartaal

4e kwartaal

a

NWW-percentage jongeren = aantal jongeren van 15-26 jaar die staan ingeschreven bij het UWV WERKbedrijf
als niet-werkende werkzoekende (NWW), in procenten van de regionale beroepsbevolking 15-26 jaar.
Bron: CBS en UWV, bewerking SZW

4

Stand van zaken op de stage- en leerbanenmarkt, maart 2011: Colo Barometer
De 17 kenniscentra voor beroepsonderwijs en bedrijfsleven (verenigd in Colo) voeren binnen 44
bedrijfstakken permanent onderzoek uit naar de behoefte aan leerplaatsen en naar de
vervangingsbehoefte bij de bedrijfstakken. Uit de meest recente Colo Barometer volgt dat op dit moment
de situatie op de stage- en leerbanenmarkt redelijk onder controle is.

Het aantal beroepsgroepen, waarbij 3 maanden geleden tekorten aan stageplaatsen leerbanen werden
geconstateerd, is met 12% teruggelopen. Het sterkst is dit bij: dokters-, apotheek- en
tandartsassistenten, hout- en meubel en mobiliteit.
Het aantal leerbedrijven is verder gestegen tot 223.000, die gezamenlijk ongeveer 450.000 leerplaatsen
aanbieden. Bij deze leerbedrijven zijn meer dan 300.000 praktijkopleiders actief om deelnemers goed op
de praktijkplek te begeleiden.

Hieronder volgt:
Figuur 6. Kans op stage - en leerbanen in de verschillende regio’s in Nederland

5

6