Van der Vlies
element eruit te halen. Dat hebben wij echter verloren.
Inderdaad kun je daar dan iedere keer weer op terugkomen, maar dat heeft niet zoveel zin als er geen nieuwe
feiten zijn. Helaas zijn die er niet, maar wij zijn nog
steeds erg tegen reductie van de algemene heffingskorting, zoals u mij op diverse momenten ook hebt horen
zeggen.
Volgens mij was het toch heel duidelijk dat die
kerstboomheffing met een knipoog werd voorgesteld. De
vuurwerkheffing is daarentegen binnen de politiek al
langere tijd een thema. Verdiept u zich daar maar eens
in. Maar het klopt inderdaad dat er nog geen meerderheid voor bestaat.
De algemene beraadslaging wordt geschorst.
De voorzitter: Volgens de agenda moeten wij nog twee
onderwerpen behandelen. Het eerste is de Wet tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten en
sommigen van u zijn daar straks ook bij betrokken. Het
tweede is het antwoord van de regering in de discussie
over het Belastingplan.
Ik stel dan ook voor om een kwartiertje te schorsen en
daarna de Wet tegemoetkoming chronisch zieken en
gehandicapten aan de orde te stellen. Ik heb begrepen
dat dit in drie kwartier te doen is, wellicht met een kleine
uitloop. Dat zou betekenen dat wij tegen kwart voor elf
het antwoord van de regering in de behandeling van het
Belastingplan krijgen. Ik denk, dat het vrij laat gaat
worden, maar ik zie niet hoe wij het geheel kunnen
versnellen.
Ik hoop dat u zich daarin kunt vinden.

proberen het allemaal zo snel mogelijk te doen. Naar
mijn idee is het Belastingplan in ieder geval deze avond
heel uitvoerig aan de orde geweest.
Staatssecretaris De Jager: Die privéomstandigheden
betreffen uiteraard de begrafenis van de vader van de
minister-president.
De voorzitter: Dat begrijp ik. Dan gaan wij nu schorsen.
Om kwart voor tien gaan wij verder met de behandeling
van de Wet tegemoetkoming chronisch zieken en
gehandicapten. Ook daarbij zal ik een beroep op de leden
doen om dat zo snel mogelijk te doen. Om kwart voor elf
krijgen wij het antwoord van de staatssecretaris van
Financiën. Tenzij iemand een beter voorstel heeft?
De heer Irrgang (SP): Voorzitter. Ik zie niet wat het
voordeel is om nu eerst de Wtcg te behandelen.
De voorzitter: Die agenda is als zodanig voor vanavond
vastgesteld. De staatssecretaris is hier ook aanwezig,
specifiek voor de Wtcg.
De heer Irrgang (SP): En staatssecretaris De Jager voor
het Belastingplan!
De voorzitter: De afspraak is gemaakt dat morgen de
stemmingen over de Wtcg zullen plaatsvinden. Dat zou
ook de afronding zijn. Ik zou er echt de voorkeur aan
geven om het op deze manier te doen.
De vergadering wordt van 21.30 uur tot 21.45 uur
geschorst.

De heer Cramer (ChristenUnie): Voorzitter. Ik mis even
uw tijdschema voor het tweede deel na de Wtcg.
De voorzitter: Dat zou dan om kwart voor elf zijn.
De heer Cramer (ChristenUnie): Maar dan wil ik u
helpen, zoals wij daar vanmorgen ook in het Presidium
over hebben gesproken. Dat zou betekenen dat wij druk
op deze vergadering leggen om het af te ronden in drie
kwartier tijd. Wat mij betreft, zouden de collega’s zich
ook expliciet moeten uitspreken dat wij dat gaan halen,
anders doen wij onszelf en onze medewerkers onrecht. Ik
zou iedereen dan ook willen uitnodigen om uit te
spreken dat wij ons best doen om zowel de Wtcg om
kwart voor elf afgerond te hebben en om dan ook om
half twaalf te kunnen sluiten. Anders ben ik van mening
dat u moet voorstellen om de behandeling van het
Belastingplan morgen af te ronden.
De voorzitter: Ik kijk daarvoor met name even naar de
staatssecretaris.
Staatssecretaris De Jager: Ik rond een en ander het
liefst zo snel mogelijk af. Ik ben na morgenochtend
verhinderd.
De voorzitter: Voor de staatssecretaris is het morgen in
ieder geval vanwege privéomstandigheden niet mogelijk
om het af te ronden. Mijn voorstel zou dan ook echt zijn
om nu door te gaan. Iedereen heeft zojuist voldoende
ruimte gehad om van gedachten te wisselen. Voordat de
staatssecretaris zijn beantwoording begint, kunnen wij
afspraken maken over het aantal interrupties en echt

Tweede Kamer

Tegemoetkoming chronisch zieken
en gehandicapten

Aan de orde is de voortzetting van de behandeling van:
- het wetsvoorstel Regeling van een tegemoetkoming voor chronisch zieken en gehandicapten
(Wet tegemoetkoming chronisch zieken en
gehandicapten) (31706).
De voorzitter: Ik heet beide staatssecretarissen en de
collega’s welkom. In deze derde termijn hebben wij een
spreektijd van 2 minuten per fractie afgesproken. Het
woord is aan mevrouw Leijten.
De algemene beraadslaging wordt hervat.
©
Mevrouw Leijten (SP): Voorzitter. Wij nu spreken voor de
derde keer over de Wet tegemoetkoming chronisch
zieken en gehandicapten. Het is de zoveelste bespreking
van een bezuiniging in de zorg. De eerste bezuinigingen
die wij hebben besproken, waren de pakketmaatregelen
die toen nog emancipatiemaatregelen werden genoemd.
Dat is zoiets als mensen vliegles geven, ook al weten wij
dat zij niet kunnen vliegen.
Bij deze bezuiniging zei de minister van Sociale Zaken
en Werkgelegenheid dat het niet zo erg is dat van
sommige mensen het inkomen daalt, want dat is nu
eenmaal de uitkomst van ingezet beleid. Haal het woord
″sociaal″ maar weg voor het ministerie van Donner. De
PvdA-fractie zegt dat het niet anders is dat er groepen in
de min gaan. Ik heb Bos afgelopen zomer nog horen
zeggen: er gaat niemand in de min. Dat is helaas niet

19 november 2008
TK 26

26-2232

Leijten
waar. De CDA-fractie blies ook een behoorlijke toontje
mee. Ik vrees dat de heer Omtzigt vanavond zegt dat
alles nu op rolletjes loopt en dat het CDA vol vertrouwen
met de wet zal instemmen.
Uit de beantwoording blijkt echter dat het CAK nog
helemaal niet op orde is. Tot 2012 is men nog bezig met
een reorganisatie. Nu wordt ons bij deze regeling
gevraagd om op hoop van zegen en volledig geblinddoekt een snelweg over te steken.
De ziektekostenaftrek was bedoeld voor iedereen met
hoge zorgkosten in relatie tot het inkomen. Wij betreuren
het dat de aanvullende verzekering er uit is gehaald.
Vandaar de volgende motie.
Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
overwegende dat voor veel mensen met lage inkomens,
waaronder ouderen, chronisch zieken en gehandicapten,
een aanvullende zorgverzekering moeizaam te betalen is;
verzoekt de regering, de aanvullende zorgverzekering
fiscaal aftrekbaar te houden in de buitengewoneuitgavenregeling in de Wet tegemoetkoming chronisch
zieken en gehandicapten,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter: Deze motie is voorgesteld door het lid
Leijten. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan
voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 25 (31706).

Zij krijgt nr. 26 (31706).
©
De heer Omtzigt (CDA): Voorzitter. Ik dank de regering
voor de derde nota van wijziging. De staatssecretaris
schrijft daarin helder dat zij doorzettingsmacht heeft. Zij
heeft doorzettingsmacht over het CIZ, doorzettingsmacht
over de verzekeraars, doorzettingsmacht over het CAK en
nu ook doorzettingsmacht over colleges van burgemeesters en wethouders en andere bij AMvB aangewezen
instanties. De regering zegt heel duidelijk dat zij er borg
voor staat dat deze keten gaat werken. Wij vragen de
staatssecretaris om goed de vinger aan de pols te
houden. Het gaat om een buitengewoon belangrijke
groep chronisch zieken en gehandicapten, die erop
moeten kunnen rekenen dat zij deze tegemoetkoming
goed en op tijd krijgen.
Wij zijn blij dat de staatssecretaris een commissie
instelt die de afbakening zal verbeteren. Wij zullen nooit
een perfecte definitie vinden van chronisch ziek en
gehandicapt, maar dit is een goede stap,
Ik dank de regering ook voor de vierde nota van
wijziging, waarin helder wordt gesteld dat de eigen
bijdragen die te laat binnenkomen aftrekbaar blijven.
Misschien kan de staatssecretaris er in de toekomst voor
zorgen dat rekeningen die meer dan een jaar te laat zijn,
vervallen. Dat vinden wij een buitengewoon prettig
stukje in deze nota van wijziging. Het geeft de burger
rechten. Als de overheid veel te laat is, rest er nog een
remedie. Ik heb nog één ding. Dit is een buitengewoon
ingewikkeld wetsvoorstel. Wij willen graag eenduidige
informatie over alle trajecten, inclusief die over toeslagen. Daartoe dien ik deze motie in.
Motie

Mevrouw Leijten (SP): Voorzitter. De Armanibrillen
waren onder andere reden om de ziektekostenaftrek af te
schaffen. De brillenaftrek zou de buitengewoneuitgavenregeling onbetaalbaar maken. Nu zijn echter alle
brillen uit de regeling. Ook mensen met een ernstige
zichtbeperking kunnen hun dure glazen niet meer
aftrekken. Dat gaat wel erg ver en daarom dien ik de
volgende motie in.
Motie

De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
overwegende dat de regering één nieuwe wet invoert
voor compensatie van chronisch zieken en gehandicapten, waarbij meerdere departementen en uitvoeringsorganisaties betrokken zijn;
van mening dat goede informatie snel en duidelijk
beschikbaar moet zijn;

De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat in de Wet tegemoetkoming chronisch
zieken en gehandicapten geen speciale brillen en andere
zichthulpmiddelen kunnen worden afgetrokken;
verzoekt de regering, in de nieuwe wet uitdrukkelijk de
aftrek voor speciale brillenglazen – voor mensen met een
ernstige zichtbeperking – te behouden,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter: Deze motie is voorgesteld door het lid
Leijten. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan
voldoende ondersteund.

Tweede Kamer

Tegemoetkoming chronisch zieken
en gehandicapten

verzoekt de regering, één webportal in te richten, waarop
alle informatie over de nieuwe regeling beschikbaar is,
inclusief:
- informatie over de fiscale compensatie;
- informatie over wie in aanmerking komt voor de
CAK-forfaits;
- standaardbrieven om informatie te vragen over de
CAK-forfaits aan het CAK, zo mogelijk in digitale vorm;
- standaardbrieven om het zorggebruik op te vragen bij
de verzekeraar, gemeente, CAK of CIZ, zo mogelijk in
digitale vorm;
- informatie over de verlaagde bijdragen AWBZ en Wmo
en de wijze waarop de korting verrekend kan worden;
- informatie over de overgangsregeling voor de eigen
bijdragen;
- informatie over de gevolgen van de operatie voor de

19 november 2008
TK 26

26-2233

Omtzigt
toeslagen en de mogelijkheid om het voorschot op de
toeslagen aan te passen;
en verzoekt tevens, ervoor te zorgen dat deze portal
volledig drempelloos toegankelijk is,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter: Deze motie is voorgesteld door de leden
Omtzigt, Wiegman-van Meppelen Scheppink en Tang.
Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende
ondersteund.
Zij krijgt nr. 27 (31706).
De heer Omtzigt (CDA): Ten slotte: er zal een aantal
technische wijzigingen worden doorgevoerd op mijn
amendement. Ik vraag excuses aan mijn collega’s voor
het feit dat het amendement waarschijnlijk staande deze
vergadering zal worden ingediend. De strekking van het
amendement staat recht overeind. De burger heeft te
allen tijde recht om de informatie te vinden die nodig is.
Dat moet op een zo eenvoudig manier gebeuren, ook
voor het CAK en de verzekeraars.
©
De heer Van der Vlies (SGP): Voorzitter. Ik wil graag de
bewindslieden dank zeggen voor hun beantwoording. Ik
heb in mijn eerste termijn het wetsvoorstel zoals dat er
toen lag onvoldragen genoemd. De staatssecretaris heeft
steeds gezegd ervan overtuigd te zijn dat er een grote
stap in de goede richting wordt gezet. Zij erkent
tegelijkertijd dat het nog beter moet en ook kan. Hoe
krijgt zij dat zover? Er komt een stuurgroep die op de
uitvoering gaat toezien en een commissie van onafhankelijke deskundigen die afbakeningsvraagstukken gaat
doorspitten. Er liggen twee nota’s van wijziging en het
concept ministeriële regeling is intussen in de Kamer
aangekomen. Wij kunnen niet ontkennen dat er nog
stappen in de goede richting zijn gezet. De vraag of dit
wetsvoorstel zo voldragen is dat mijn fractie er haar
steun aan kan geven, zal ik morgen voorafgaande aan de
stemmingen met mijn fractie beantwoorden. Daarop loop
ik nu niet vooruit. Wel vind ik dat de staatssecretaris
volstrekt helder moet zijn over het feit dat zij de politieke
verantwoordelijkheid volledig neemt. Als er een uitspraak
aan de Kamer wordt voorgelegd, zal ik eraan meewerken
om dat vast te leggen.
Eén opmerking nog, nadat ik dank heb gezegd voor de
voortgangsrapportage gemoedsbezwaarden. Ik zou in
derde termijn nog twee dingen opgehelderd krijgen: de
brief over de adoptie en de juridische basis voor
terugwerkende kracht.
De voorzitter: Ik geef het woord aan mevrouw
Wiegman-van Meppelen Scheppink.

moet het dan wel mevrouw Cramer met een ″c″ zijn. In
de tweede termijn heeft mijn fractie enkele harde
toezeggingen gevraagd en ook gekregen. Wat betreft de
uitvoering heeft de staatssecretaris van VWS haar rol
met betrekking tot het CAK verduidelijkt. Wij hebben
daarin vertrouwen. Die toezeggingen wekken wel hoge
verwachtingen voor de toegezegde voortgangsrapportages. De ChristenUnie verwacht niet alleen een
goede inhoud, maar ook concrete aangrijpingspunten om
mogelijke verbeteringen direct te kunnen doorvoeren. Ik
onderstreep de toezeggingen van de staatssecretaris van
Financiën over zijn bereidheid om noodoplossingen te
zoeken: terugvalopties met terugwerkende kracht, waar
ook de weg openstaat naar een fiscaal vangnet. Ook wij
benadrukken dat wij het liefste zien dat daarvan geen
gebruik hoeft te worden gemaakt. Deze toezeggingen en
de nota van wijziging maken dat de ChristenUnie kan
instemmen met deze wet. Zij is verre van volmaakt.
Daarover hebben wij al eerder gediscussieerd, maar deze
wet is beter dan de buitengewone-uitgavenregeling van
nu en zij biedt goede mogelijkheden voor verdere
verbeteringen en verfijningen in de toekomst.
©
De heer Tang (PvdA): Voorzitter. Ik sluit mij aan bij de
woorden van de heer Cramer dat deze wet een duidelijke
verbetering is. Het is ook duidelijk dat alles nog beter kan
en nog beter moet. Juist die mogelijkheden voor
verbetering maken dat wij dit wetsvoorstel kunnen
ondersteunen.
De afgelopen tijd hebben wij een aantal zorgen geuit.
Die betroffen met name de afbakening. Wij vroegen ons
bijvoorbeeld af hoe zeldzame aandoeningen in aanmerking zouden worden genomen, maar wij zijn tevreden
met antwoord van de staatssecretaris. Zij lijkt te kiezen
voor een voortvarende aanpak, bijvoorbeeld door het
instellen van een commissie van deskundigen. Wij zijn
blij dat er een noodoplossing zou kunnen worden
geboden als de hoofdroute van een betere afbakening
via het CAK niet mogelijk is. Er kan dan worden gedacht
aan het fiscale vangnet, maar ook aan uitbetalen met
terugwerkende kracht.
Onze zorgen betroffen niet alleen de afbakening, maar
ook de uitvoering. Er is regie en daarbij hoort de
mogelijkheid om regie te voeren. Die mogelijkheid
bestaat uit de doorzettingsmacht. Om die te krijgen was
de derde nota van wijziging nodig. Ik denk verder aan de
eigen bijdrage in de zorg. Met de vierde nota van
wijziging wordt het mogelijk gemaakt om de facturen in
2009 alsnog te declareren.
Wij vinden het amendement betreffende de technische
wijzigingen ook zeer nodig. Er blijft nog één punt over
waarop het beleid iets scherper kan. Daartoe dienen wij
de volgende motie in.

De heer Cramer (ChristenUnie): Ja, ik kom eraan.

Motie

De voorzitter: Het gaat wel heel hard met de waarden
en normen bij de ChristenUnie. Ik geef het woord aan
″mevrouw″ Cramer.

De Kamer,

©

constaterende dat de afbakening van chronisch zieken en
gehandicapten beter is geworden maar nog steeds beter
kan;

De heer Cramer (ChristenUnie): Voorzitter. In dit geval

Tweede Kamer

Tegemoetkoming chronisch zieken
en gehandicapten

gehoord de beraadslaging,

19 november 2008
TK 26

26-2234

Tang
constaterende dat zonder twijfel gebruik van een rolstoel
of een vergelijkbaar hulpmiddel, onder meer detecteerbaar via een recht op een Valyspas of een
gehandicaptenparkeerkaart, in die afbakening een plaats
zullen krijgen en zullen moeten krijgen;
verzoekt het kabinet om het gebruik van een rolstoel of
vergelijkbaar hulpmiddel, eventueel via het recht op een
Valyspas of een gehandicaptenparkeerkaart, te registeren
zodat deze registratie al in 2010 betrokken kan worden bij
het toekennen van de forfaitaire vergoeding voor
chronisch zieken en gehandicapten over 2009;
verzoekt het kabinet tevens om met gemeenten in
overleg te treden en daarbij de mogelijkheid te betrekken
dat gemeenten kunnen vooroplopen in het leveren van
gegevens aan een landelijk gestandaardiseerde
registratie van gebruik van rolstoelen en vergelijkbare
hulpmiddelen,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter: Deze motie is voorgesteld door de leden
Tang, Wiegman-van Meppelen Scheppink en Omtzigt.
Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende
ondersteund.
Zij krijgt nr. 28 (31706).
Mevrouw Leijten (SP): Voorzitter. Inderdaad, de
doelgroepen zijn helaas nog niet afgebakend. De heer
Tang heeft vertrouwen in de commissie van wijzen, van
deskundigen, en in de stuurgroep. Hij zegt dat uitbetaling
met terugwerkende kracht mogelijk moet zijn. Dat vind ik
interessant, want nu hij dit zegt is er meteen een
persbericht. Dit staat dan ook op teletekst. Maar ik
herinner eraan dat mijn collega Van Gerven een motie
heeft ingediend toen de discussie over de Zorgverzekeringswet werd gevoerd. Die betrof ook het bereik
van chronisch zieken en gehandicapten die bij de
risicoverevening nog niet in aanmerking werden
genomen. De motie is aangenomen. De tegemoetkoming
zou met terugwerkende kracht gelden. Dit is geregeld bij
de discussie over een andere wet, maar betrof dezelfde
techniek, maar wat zegt minister Klink: dat kan helemaal
niet. Daarom is mijn vraag: welke garanties vraagt de
heer Tang aan zijn staatssecretaris om er zeker van te zijn
dat wat hij vraagt, straks ook kan?

vertrouwen. Elke weg heeft zijn complicaties, maar het
vertrouwen is ook gebaseerd op het gegeven dat er
meerdere wegen openliggen.
Mevrouw Leijten (SP): Voorzitter. Die fiscale regeling
klopt gewoon niet. Het gaat over iets anders. Ik krijg
geen antwoord op mijn vraag.
De voorzitter: Nee, mevrouw Leijten. Het woord is aan
mevrouw Sap.
©
Mevrouw Sap (GroenLinks): Voorzitter. De behandeling
van dit wetsvoorstel heeft mij teleurgesteld en verbaasd.
Teleurgesteld ben ik dat deze coalitie zulke grote
negatieve inkomenseffecten laat neerslaan bij lage
inkomens en ook bij chronisch zieken en gehandicapten.
Verbaasd ben ik dat na zoveel tijd er nog steeds een
onvoldragen wetsvoorstel is en dito wet gaat komen. Dat
laat de hele gang van zaken naar deze dag toe en op de
dag zelf ook zien. Met Prinsjesdag kregen wij de eerste
versie van het wetsvoorstel. Toen was een deel van het
compensatiepakket nog niet bekend. Dat kwam begin
oktober. Daar bleken ineens weer heel andere inkomenseffecten uit. Vervolgens hebben wij deze behandeling
een paar keer moeten opschorten, omdat er nog tijdens
de behandeling aan van alles en nog wat gesleuteld
moest worden. Dat geeft aan dat het hele
voorbereidingsproces toch weinig zorgvuldig is geweest.
De meest opmerkelijke uitspraak van deze dag was
voor mij de uitspraak van de staatssecretaris van VWS:
het aantrekkelijke van deze regeling is dat zij verbeterd
kan worden. Voor mij is een regeling aantrekkelijk als zij
gewoon goed is; beter kan het altijd.
De balans opmakend constateer ik dat er geen
beweging is op de inkomenseffecten, dat er wel een wat
betere aansturing in de uitvoering is, maar dat er nog
steeds grote risico’s zijn en dat er vooralsnog ook nog
steeds geen volmondige uitspraak ligt van de staatssecretaris van VWS: ik teken voor deze uitvoering, ik ben
bereid mijn politieke lot eraan te verbinden. Daarom dien
ik de volgende motie in.
Motie
De Kamer,

De heer Tang (PvdA): Voordat ik het over garanties zal
hebben, wil ik vaststellen dat de primaire route een
betere afbakening met zich meebrengt. De uitbetaling
wordt uiteindelijk door het CAK gedaan. Dat is de
hoofdroute. Volgens mij zijn er maar liefst twee
noodoplossingen. Nogmaals, ik vind dat de staatssecretaris in de tweede termijn duidelijk heeft gemaakt dat de
betere afbakening voortvarend ter hand wordt genomen.
Van de twee noodlossingen is de ene van fiscale aard. Ik
zie mevrouw Leijten nee schudden, maar de staatssecretaris van Financiën heeft hierover een uitspraak gedaan.
De andere oplossing bestaat eruit dat met terugwerkende
kracht kan worden uitbetaald. Als het kabinet dit zegt, zie
ik niet in waarom wij er een, twee, drie aan zouden
moeten twijfelen. Het lijkt mij in ieder geval, materieel
gezien, dat er meerdere wegen openstaan om hetzelfde
doel te bereiken, te weten een betere afbakening. Dat
biedt vertrouwen. Het is niet zo dat wij op die ene weg

Tweede Kamer

Tegemoetkoming chronisch zieken
en gehandicapten

gehoord de beraadslaging,
overwegende dat de vervanging van de Buitengewone
Uitgavenregeling (BU) door het wetsvoorstel tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten (Wtcg) voor
lagere inkomensgroepen en voor veel chronisch zieken
en gehandicapten negatieve inkomenseffecten heeft;
overwegende dat het gebruik van de BU door chronisch
zieken en gehandicapten inmiddels fors verbeterd is en
vervanging van de BU door de Wtcg geen substantieel
groter bereik onder de doelgroep betekent;
overwegende dat de nieuwe doelgroepgerichte forfaitaire
regeling ingewikkeld is en dat het de vraag is of aan de
vereisten van een zorgvuldige afbakening en uitvoering
kan worden voldaan;

19 november 2008
TK 26

26-2235

Sap
verzoekt de regering om invoering van de Wtcg met een
jaar uit te stellen, ten principale te heroverwegen of de
doelstellingen van het wetsvoorstel eenvoudiger en
effectiever te realiseren zijn door aanpassingen in de BU
en de Kamer daarover voor Prinsjesdag 2009 te
informeren,

dat je er je politieke lot aan verbindt, zeg dan dat je je
politieke verantwoordelijkheid neemt en verschuil je niet
achter een hele brij van complexe uitvoering. Ik kom tot
de volgende motie.
Motie

en gaat over tot de orde van de dag.
De Kamer,
De voorzitter: Deze motie is voorgesteld door de leden
Sap, Leijten en Weekers. Naar mij blijkt, wordt de
indiening ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 29 (31706).
©
De heer Weekers (VVD): Voorzitter. Dit is de derde
termijn waarin wij over dit wetsvoorstel spreken. Het is
ook de derde keer dat ik vanaf deze plaats zeg dat dit
wetsvoorstel van alle kanten rammelt. Het is uitermate
complex en het is onvoldragen. Je kunt grote vraagtekens plaatsen of het geld wel op de juiste plek terechtkomt: wie blijft er zo meteen met lege handen achter? De
uitvoering wordt naar onze vaste overtuiging rampzalig.
Het kabinet beweert hier met droge ogen dat het een
verbetering is ten opzichte van de huidige regeling en de
coalitiepartijen zeggen dat na. Tegelijkertijd moet ik
constateren dat het kabinet er niet in is geslaagd om
buiten de eigen directe vriendenkring, de coalitie,
anderen daarvan te overtuigen. Geen enkele in de Kamer
aanwezige oppositiepartij heeft zich tot dusverre laten
overtuigen dat dit wetsvoorstel een verbetering is van de
bestaande praktijk en ook daarbuiten is er geen enkel
draagvlak. De Chronisch zieken en Gehandicapten Raad
kan niet instemmen, omdat hij vindt dat het wetsvoorstel
onvoldragen is en voor haar achterban weinig perspectief voor verbetering biedt. De raad voorziet bovendien
uitvoeringsproblemen. Wat stelt het motto van dit
kabinet, Samen werken, samen leven, nu eigenlijk voor?
In mijn ogen slaat het motto alleen maar op de
coalitiepartijen. Zij hebben tussen de tweede en de derde
termijn behoorlijk moeten samenwerken en samen
moeten knutselen aan een derde en vierde nota van
wijzigingen, behoorlijk dikke pakketten, om uiteindelijk
verder samen te kunnen leven.
Er liggen nog wat amendementen die herziening
behoeven. Het amendement-Omtzigt was ontraden
omdat het vooral het CAK zou opzadelen met veel te veel
uitvoeringslasten en daarnaast de verzekeraars zou
opzadelen met een enorme berg administratieve lasten.
De heer Omtzigt heeft gezegd nog te werken aan iets
anders, maar het zal nachtwerk worden om het
amendement nog gewijzigd rondgedeeld te krijgen voor
de stemmingen van morgen. Het zal duidelijk zijn dat
mijn fractie hiermee niet kan instemmen. Wij hebben de
motie van mevrouw Sap medeondertekend. Het is de
derde, de vierde of misschien wel de vijfde motie op rij
waarin het kabinet opgeroepen wordt om het huiswerk
nog eens over te doen en dit wetsvoorstel in de
prullenbak te gooien.
Ik heb in de eerste termijn, in de tweede termijn en in
een paar interruptiedebatjes, dus al vier keer, geprobeerd
om de staatssecretaris de uitspraak te ontlokken dat zij
haar politieke lot zal verbinden aan de vlekkeloze
uitvoering van deze wet. Als je echt gelooft dat dit een
goede wet is en echt gelooft in de uitvoering, zeg dan

Tweede Kamer

Tegemoetkoming chronisch zieken
en gehandicapten

gehoord de beraadslaging,
overwegende:
- dat de nieuwe regeling tegemoetkoming chronisch
zieken en gehandicapten zeer ingewikkeld is;
- dat volgens het rapport-Berenschot grote risico’s
bestaan over de gegevensuitwisseling tussen de diverse
betrokken instanties;
- dat grote zorgen bestaan over de vraag of het CAK in
november 2010 gereed is voor een vlekkeloze uitvoering
van de uitkering van de forfaits;
- dat het CAK zich tegen die tijd nog in de transitiefase
bevindt en nog geen publiekrechtelijk uitvoeringsorgaan
is;
van oordeel dat de staatssecretaris van VWS zich bij
onverhoopte problemen niet kan verschuilen achter het
feit dat de transitiefase dan nog niet is afgerond;
spreekt als haar mening uit dat de staatssecretaris van
VWS haar volledige politieke verantwoordelijkheid moet
nemen voor een vlekkeloze uitvoering van de wet,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter: Deze motie is voorgesteld door de leden
Weekers, Sap, Leijten, Van der Vlies en Agema.
Zij krijgt nr. 31 (31706).
De heer Weekers (VVD): Het zou de staatssecretaris
sieren als zij de strekking en de geest van deze motie
overneemt. Voor zover zij dat niet doet, moeten in elk
geval de coalitiepartijen het doen. Dat zou ervan
getuigen dat zij ervan overtuigd zijn dat de wet uiteindelijk wél fatsoenlijk uitvoerbaar is. Wij kunnen dan in
november 2010 bespreken of dat daadwerkelijk het geval
is gebleken.
©
Mevrouw Agema (PVV): Voorzitter. Een betrouwbare
overheid legt netjes verantwoording af over een regeling
die zij wil afschaffen, alvorens uitvoerig te gaan pronken
met nieuwe schoenen, helemaal als het 3,9 miljoen
huishoudens betreft. De Wet tegemoetkoming chronisch
zieken en gehandicapten is onuitvoerbaar en intrinsiek
onrechtvaardig. Bij de afbakening valt de categorie ″laag″
buiten de boot. De onderverdeling van de mate van
beperking in laag, midden en hoog is oncontroleerbaar
en leidt tot talloze conflicten. Een handige overheid doet
dat niet. Zeer kwetsbare ouderen met een klein pensioentje, hoge zorgkosten en de hoogste compensatie in de
nieuwe situatie, gaan er alsnog 1,1% tot 1,5% op
achteruit. Een sociale overheid doet dat niet. Deze wet is
onsympathiek, ontijdig, onpraktisch, onrechtvaardig,
onuitvoerbaar, oncontroleerbaar en onhandig. Deze wet

19 november 2008
TK 26

26-2236

Agema
is een onding. Wij zullen daarom tegen deze wet
stemmen.
©
Staatssecretaris Bussemaker: Voorzitter. Ik begin met
het beantwoorden van vragen die nog open stonden,
waaronder twee vragen van de heer Van der Vlies.
Zijn eerste vraag betreft de juridische basis en de
wettelijke mogelijkheden van de terugwerkende kracht
van het toekennen van het forfait. De terugwerkende
kracht is het laatste middel dat ik zo nodig kan en wil
inzetten vanuit mijn verantwoordelijkheid. De staatssecretaris van Financiën heeft nog weer andere noodremmen genoemd. Ik kan die terugwerkende kracht
uitvoeren als er op het moment dat het moet, geen
andere mogelijkheid is om op tijd de doelgroep nog
beter te bereiken. Ik heb de Kamer al zeer omstandig
uitgelegd dat ik er alles aan zal doen om die groep wel te
bereiken, maar dat dit een absolute noodoplossing is.
Artikel 2, lid 3, biedt de mogelijkheid om de criteria zo
nodig op korte termijn uit te breiden. Aangezien het een
begunstigende regeling betreft, is er geen bezwaar om in
die AMvB de terugwerkende kracht te regelen, zodat in
2010 ook over 2009 nog op grond van de nieuwe criteria
tegemoetkomingen kunnen worden verleend. De
toegekende tegemoetkoming kan achteraf zonder
juridisch bezwaar worden verhoogd op grond van de
nieuwe criteria, waardoor alsnog een tegemoetkoming
kan worden verleend aan personen die in 2009 in eerste
aanleg niets hebben ontvangen. Op grond van die
bepalingen zie ik in het huidige wetsvoorstel geen
juridisch beletsel. Dat neemt niet weg dat wij natuurlijk
wel naar de praktische haalbaarheid moeten kijken, maar
ik geloof dat ik duidelijk ben geweest over mijn inzet en
wat mijn voorkeur heeft. Desalniettemin ben ik graag
bereid om dit te overwegen als er geen andere opties
mogelijk zijn.
De heer Van der Vlies, maar ook anderen, hebben
vragen gesteld over de nieuwe tegemoetkoming
adoptiekosten, waarvan ik heb toegezegd dat ik er in
derde termijn op zou terugkomen. Uiterlijk op 1 december van dit jaar ontvangt de Kamer van de minister van
Justitie een brief waarin hij de regeling zal schetsen
zoals hij die voor ogen heeft. Het budgettaire belang van
deze regeling zal qua omvang gelijk zijn aan het
budgettaire belang van de aftrek van adoptiekosten in de
huidige BU. Dat is dus ongeveer 4 mln., met inbegrip
van de uitvoeringskosten. Aan de nieuwe regeling zal
met terugwerkende kracht tot en met 1 januari 2009
uitwerking worden gegeven. De belanghebbenden
ondervinden dus van een eventuele verlate inwerkingtreding geen nadeel. Voor de in 2009 gemaakte kosten zal
ook bij handhaving van de huidige aftrek in de BU
overigens pas in 2010 fiscale compensatie worden
verstrekt. De kern is dus dat er nog geen regeling ligt,
maar wel een schets van de regeling zoals de minister
van Justitie die voor ogen heeft, op grond waarvan
burgers kunnen afleiden hoe die regeling eruitziet en wat
die voor hen betekent.
De Kamer heeft geconstateerd dat er nog een aantal
nota’s van wijziging is ingediend. De leden hebben daar
opmerkingen over gemaakt. Ik ben blij om te horen dat
die nota’s op de hoofdlijn voor een belangrijk deel
tegemoetkomen aan de wens van de Kamer.

Ik kom te spreken over de moties. Mevrouw Leijten
verzoekt de regering in haar motie op stuk nr. 25 om de
aanvullende zorgverzekering fiscaal aftrekbaar te houden.
Daar zal de staatssecretaris van Financiën op ingaan,
vanwege het feit dat het over de fiscale aftrekbaarheid
gaat. Ik zeg alvast maar dat dit niet aansluit bij onze
wens om meerkosten van chronisch zieken en gehandicapten in rekening te brengen. Immers, een aanvullende
verzekering is niet in zichzelf een signaal voor die extra
kosten.
In haar motie op stuk nr. 26 verzoekt mevrouw Leijten
de regering om de aftrek voor speciale brillenglazen voor
mensen met een ernstige zichtbeperking te behouden. Ik
ontraad het aannemen van deze motie, want er is een
weloverwogen keuze gemaakt om die brillen daar niet bij
te betrekken. Overigens geldt dat wel voor kosten die
mensen maken met hulpmiddelen, zoals een blindenstok.
Mevrouw Leijten (SP): Mijn motie over de aanvullende
ziektekostenverzekering heb ik juist zo geformuleerd
omdat het voor minima, onder wie ouderen, chronisch
zieken en gehandicapten, lastig is om een aanvullende
zorgverzekering te betalen, terwijl juist zij er gebruik van
maken omdat zij de zekerheid hebben dat hun medicijnen vergoed worden en ze daarmee niet op voorhand op
kosten worden gejaagd. Ik zou de staatssecretaris dan
ook willen vragen om nog eens naar de motie te kijken.
Zij zegt dat het fiscale beslag pas een jaar later aan de
orde zal zijn. Het zou echter best kunnen zijn dat
goedkoop duurkoop wordt als je het voor deze groep
niet aftrekbaar houdt. Ik heb het ook uitgerekend. De
gemiddelde aanvullende verzekering is € 450 per jaar.
Dat zou betekenen dat iemand met een inkomen van
€ 30.000 of meer niet meer kan aftrekken. Dus is het niet
een heel grote opening.
Staatssecretaris Bussemaker: Nee, maar de kern van
mijn betoog is dat wij hier tot een regeling komen die
toegespitst wordt op de meerkosten die chronisch zieken
en gehandicapten maken en die consequenties kunnen
hebben voor hun participatie. Wij zijn hier niet met een
koopkrachtdebat bezig. De minister van Sociale Zaken
die hier bij de eerste en tweede termijn nog aanwezig
was, is ook door u geëxcuseerd omdat er geen vragen
meer over waren. Volgens mij moeten wij dat debat nu
hier niet overdoen.
Mevrouw Leijten (SP): Ik blijf het jammer vinden dat u
niet naar mijn argumenten wilt luisteren. De doelgroep
die u met deze regeling wilt bereiken, te weten de
ouderen, de chronisch zieken en gehandicapten, maakt
juist gebruik van die aanvullende verzekering, omdat er
ontzettend veel uit gedekt wordt. U zegt tegen die
mensen: zeg die aanvullende verzekering maar op, maak
die meerkosten maar en breng die in rekening. Ik zou wel
eens willen weten hoeveel meer dat zou kunnen kosten
dan het aftrekbaar houden van de aanvullende verzekering. Dat is alles wat ik gevraagd heb. Daar wilden u en
de staatssecretaris van Financiën niet op ingaan en
daarom leg ik deze motie voor. Deze mensen hebben een
aanvullende verzekering omdat ze dan niet op voorhand
al die extra kosten voor medicijnen behoeven te betalen.
Die gaan ze straks allemaal aftrekken en dan zou het best
wel eens veel duurder kunnen worden.
Staatssecretaris Bussemaker: U vraagt in uw motie om

Tweede Kamer

Tegemoetkoming chronisch zieken
en gehandicapten

19 november 2008
TK 26

26-2237

Bussemaker
de kosten voor de aanvullende verzekering fiscaal
aftrekbaar te houden. U vraagt niet om allerlei berekeningen te maken. Ik heb al gezegd dat wij die overweging
niet maken omdat wij een regeling willen maken die zich
toespitst op chronisch zieken en gehandicapten. Heel
veel mensen die niet chronisch ziek en gehandicapt zijn,
hebben een aanvullende verzekering. Het is hun volle
recht om die verzekering te hebben, maar de regeling die
wij nu bespreken is er niet voor bedoeld om te voorzien
in een compensatie van de kosten die zij daardoor
maken.
Het doet mij deugd dat de heer Omtzigt blij is met de
nota van wijziging over de keten. Ik zal ook zeker de
vinger aan de pols houden, want het is van groot belang
dat wij ook in de gehele ketenaanpak de verantwoordelijkheden goed blijven benoemen.
De heer Omtzigt heeft ten aanzien van de eigen
bijdrage gevraagd om rekeningen die langer dan een jaar
te laat zijn, te doen laten vervallen. Dat punt neem ik in
beraad. Ik kom daar later in een van de brieven die nog
gaat komen over de voortgangsrapportage op terug. Ik
snap zijn bedoeling vanuit de bescherming van de
positie van de burger ten opzichte van instanties en
overheidsinstellingen.
Dan de motie van de heer Omtzigt over de webportal.
Ik heb vanmiddag reeds gezegd dat die portal er is en
dat die verder ontwikkeld gaat worden, evenals de
uniforme informatie via www.veranderingenindezorg. Ik
zal ook bevorderen dat zo veel mogelijk organisaties die
bij de Wtcg zijn betrokken doorlinken naar die website. Ik
zal tevens bevorderen dat de informatie over de Wtcg zo
helder mogelijk is. In die zin zie ik de motie als een
ondersteuning van mijn beleid. Overigens heeft de heer
Omtzigt er nog een belangrijke toevoeging bij gepleegd
die ik nog niet mondeling had gedaan, namelijk dat het
een drempelloze website moet zijn die bijvoorbeeld ook
voor blinden goed toegankelijk moet zijn. Daar zal ik nog
extra naar kijken.
Het amendement van de heer Omtzigt is ingediend.
Voor zover ik nu kan overzien, zijn de technische
opmerkingen die ik eerder heb gemaakt in dit amendement verwerkt. Ik zal er straks nog even naar kijken. Als
het is zoals ik denk dat het is, laat ik het oordeel over dit
amendement aan de Kamer.

gegevens vragen bij de bron. Dat betekent dat transparantie voor de burger gecombineerd kan worden met een
zekere verantwoordelijkheid voor het CAK. Dat is iets
anders dan een administratieve last die zodanig is dat ik
die gevaarlijk acht voor de uitvoeringslast van het CAK.
Bij alle afspraken die ik met het CAK heb gemaakt, is
rekening gehouden met vragen van burgers. Burgers
moeten hun vragen overigens wel motiveren. Het kan
niet zo zijn dat iedereen met recht op de BU naar het
CAK gaat en zegt: ik wil ook geld, kunt u mij uitleggen
waarom ik niks krijg? Mensen moeten gereguleerd
aangeven te denken voor een forfait in aanmerking te
komen. Het CAK kan dan samen met de bronpartijen en
de ketenpartners de burger over een en ander informeren.
De heer Weekers (VVD): De staatssecretaris heeft erg
veel woorden nodig om de draai te maken van haar brief
van gistermiddag naar het overlaten aan de Kamer van
het oordeel over het gewijzigd amendement. Ik vind het
een sympathiek amendement voor de burger. Ik heb zelf
niet zoveel moeite met extra uitvoeringslasten voor het
CAK. Het is uiteindelijk een probleem voor de staatssecretaris als deze instelling onder de uitvoeringslast
bezwijkt. Dat zal over anderhalf of twee jaar blijken. De
staatssecretaris is nog niet ingegaan op het eerste
argument in haar brief van gisteren, namelijk de hoge
administratieve lasten voor verzekeraars. Hoe zit het
daarmee?
Staatssecretaris Bussemaker: Ik probeer de heer
Weekers goed te informeren. Hij zegt dan dat ik heel veel
woorden nodig heb. Ik probeer het nu maar eens met
heel weinig woorden. De problemen die ik gisteren in de
brief heb geformuleerd zijn door aanpassing van het
amendement weggenomen. Ik vind het mijn zorg te
weten hoe groot de uitvoeringslast is van het CAK. Het
verbaast mij buitengewoon dat de heer Weekers zich, na
al zijn woorden, niet druk maakt over hoe het staat met
de uitvoeringslast van het CAK. Het lijkt er bijna op alsof
hij wil dat het CAK aan de uitvoeringslast bezwijkt. Dat
kan ik mij van een volksvertegenwoordiger nauwelijks
voorstellen.
De heer Weekers (VVD): Dit is uitlokking.

De heer Weekers (VVD): In haar brief van gistermiddag
schreef de staatssecretaris over twee inhoudelijk
bezwaren, namelijk een enorme administratieve
rompslomp voor verzekeraars en enorme uitvoeringslasten voor het CAK, en over enkele technische opmerkingen. Ik krijg het amendement net aangereikt. De
staatssecretaris heeft dit amendement ongetwijfeld
eerder gezien in allerlei overleggen die tussen de tweede
en de derde termijn zijn gehouden. Is ook aan de eerste
twee opmerkingen van de staatssecretaris tegemoetgekomen en zo ja, op welke punten?
Staatssecretaris Bussemaker: Ja, daaraan is tegemoetgekomen. Wij moeten een afweging maken tussen
informatie en transparantie voor de burger en de
uitvoeringslast voor het CAK. Het is nu zo georganiseerd
dat het CAK niet onbedoeld extra uitvoeringslasten
oploopt. Het CAK is aanspreekpunt voor de burger. Dat is
het altijd al geweest. Het CAK kan informatie opvragen
bij de bron en bij de verschillende ketenpartners. De
burger kan ook alsnog zelf en niet via het CAK om

Tweede Kamer

Tegemoetkoming chronisch zieken
en gehandicapten

De voorzitter: Het is de voorzitter die sprekers het
woord geeft, maar inderdaad, er zitten elementen van
uitlokking in de woorden van de staatssecretaris. Soms is
het heel wijs om er niet op in te gaan, maar dat laat ik
uiteraard aan de heer Weekers over.
De heer Weekers (VVD): De VVD-fractie is de laatste die
welke organisatie dan ook met een overmaat aan
bureaucratie zou willen opzadelen, laat dat helder zijn.
Waar het mij met name om gaat is het volgende. Ik heb
in mijn eerste en tweede termijn aangegeven dat het
CAK al in een uitermate ingewikkeld proces zit. Men
bevindt zich in een transitiefase en moet informatie
vergaren bij tal van externe partijen, die informatie
moeten leveren. Als daar bovenop komt wat de
staatssecretaris gisteren in haar brief aangaf, namelijk
dat er wat extra uitvoeringslasten bijkomen als gevolg
van het amendement-Omtzigt, moet de staatssecretaris
mijn woorden van zojuist maar even wat meer cynisch
duiden.

19 november 2008
TK 26

26-2238

Bussemaker
Staatssecretaris Bussemaker: Laten wij dan constateren
dat wij allemaal onze zin hebben. Als het amendement
wordt aangenomen, wat wel eens zou kunnen gebeuren
als ik de ondertekening en de steun in de Kamer in
ogenschouw neem, krijgen burgers het recht op
informatie en transparantie. De uitvoeringslast is voor
het CAK niet onoverkomelijk. Ik kan daarmee leven.
De fractie van de ChristenUnie heeft gezegd vertrouwen te hebben, waarvoor dank, en hoge verwachtingen
te hebben van de voortgangsrapportage. Ik hoop de
Kamer in de voortgangsrapportage zo goed mogelijk te
kunnen informeren over de verschillende onderwerpen
die vandaag de revue zijn gepasseerd.
De PvdA-fractie heeft een motie ingediend over een
gestandaardiseerde registratie door gemeenten van het
gebruik van rolstoelen. Met een aantal overwegingen, en
daardoor ook met dictum van deze motie, heb ik moeite,
omdat de formulering op gespannen voet staat met de
uitgangspunten die de Kamer heeft aanvaard ten aanzien
van de Wmo. Een van de redenen waarom wij de BU
niet naar de Wmo wilden overbrengen, zoals oorspronkelijk in het coalitieakkoord stond, is dat er wat betreft de
compensatie voor chronisch zieken en gehandicapten
sprake zou moeten zijn van gelijke behandeling. Bij de
Wmo ligt het anders. De invulling van de Wmo vraagt nu
juist dat de gemeenten wel voldoen aan de compensatieplicht, maar zij mogen zelf invullen hoe zij dat doen. Het
kan zijn dat gemeenten daarmee verschillend omgaan.
Dat maakt het heel moeilijk om de registratie al in 2009
op orde te hebben. Wel blijft de toezegging staan die ik
vanmiddag al heb gedaan, namelijk dat ik graag bereid
ben om samen met de VNG de mogelijkheden te bezien
om hulpmiddelen die door gemeenten worden verstrekt
op eenduidige wijze te registeren. Ook heb ik toegezegd,
de Kamer daarover te informeren bij de eerste voortgangsrapportage, want dan hebben wij ook meer zicht
op de voortgang in de uitvoering van de wet.
Als ik de motie mag beschouwen als een stimulans
om met gemeenten zo snel mogelijk te komen tot die
uniforme landelijke registratie, met begrip voor de
verschillen die er nu bestaan tussen gemeenten, en als ik
haar ook mag beschouwen als een aansporing om de
gemeenten aan te geven dat de Kamer deze wens heeft,
waarbij ik hen ertoe zal oproepen om hier vooral
voortvarend aan mee te werken, dan kan ik het oordeel
over de motie aan de Kamer overlaten. Ik zeg echter
nadrukkelijk dat ik niet kan garanderen dat de registratie
in 2010 zo ver gevorderd is, dat hulpmiddelen kunnen
worden betrokken bij het forfait. Dan zou ik al in 2009 de
registratie van gemeenten geheel op orde moeten
hebben. Ik ben echter graag bereid om gemeenten aan te
spreken. Mag ik de motie zo beschouwen dat ik de
gemeenten aanspoor om te bezien hoe zij rolstoelen
registreren? Dan bezien wij van daaruit hoe wij een en
ander zo goed mogelijk kunnen standaardiseren, zodat
het ook aansluit bij de praktijk. Wellicht kunnen wij dan
het jaar daarop of het daarop volgende jaar – dat kan ik
nu niet overzien – de rolstoelen bij de Wtcg betrekken.
De heer Tang (PvdA): De staatssecretaris kan het zeker
zien als een aansporing, dat moge duidelijk zijn. Met
name is het een aansporing voor de gemeenten om mee
te werken aan een landelijke registratie van het gebruik
van rolstoelen of vergelijkbare hulpmiddelen. Met het
eerste deel van de motie wordt toch echt beoogd dat
vanuit de rijksoverheid – waarbij uiteindelijk de mede-

Tweede Kamer

Tegemoetkoming chronisch zieken
en gehandicapten

werking van de gemeenten nodig is – een inspanning
wordt gedaan om te komen tot een uniforme landelijke
registratie. Wat ons betreft zou dat nog steeds haalbaar
moeten zijn. De registratie zou op poten gezet moeten
worden in 2009, zodat zij nog gebruikt kan worden voor
de toekenning in 2010. Dat is wel degelijk de bedoeling
van deze motie.
Staatssecretaris Bussemaker: Wij kunnen hierover heel
lang discussiëren, maar het lijkt mij niet zinvol om een
registratie te organiseren waarbij gemeenten op geen
enkele manier aansluiten. Vanuit mijn eigen perspectief
en uit het oogpunt van de administratie vanuit VWS kan
ik wel een heel mooi systeem maken, maar het moet ook
aansluiten bij de praktijk van gemeenten. Ik wil het dus
eigenlijk andersom doen. Ik wil ook met de gemeenten
gaan praten om te weten te komen hoe zij dit registreren, wat de verschillen tussen gemeenten zijn en hoe wij
dit van daaruit op de beste manier zo kunnen opbouwen
dat wij tot een systeem komen dat zo dekkend mogelijk
is en voor iedereen zo makkelijk mogelijk. Omdat ik
hierbij afhankelijk ben van anderen en omdat ik denk dat
het een behoorlijke inspanning vraagt om die informatie
bij elkaar te krijgen, kan ik niet garanderen dat ik dit in
2010 op orde heb. Dat zeg ik maar eerlijk. Ik zou het
oordeel over deze motie aan de Kamer kunnen overlaten
als ik deze zo mag interpreteren dat ik haar begrijp als
aansporing om met gemeenten zo snel mogelijk tot de
uniforme landelijke registratie van hulpmiddelen te
komen, daarbij zelf het voortouw te nemen en aan
gemeenten te vragen om daarmee zeer voortvarend aan
de slag te gaan.
De heer Tang (PvdA): Die aansporingen klinken mij goed
in de oren. Ik zou dan wel graag zo snel mogelijk van de
staatssecretaris horen wat het overleg met de VNG heeft
opgeleverd. Ik meen dat zij dit al heeft toegezegd; dit zeg
ik dan ook eigenlijk meer voor de duidelijkheid voor mij.
Ik vraag haar om daarbij ook de vraag te betrekken of het
alsnog mogelijk blijkt te zijn dat het in 2009 op te zetten
systeem betrokken wordt bij de uitkeringen voor 2010.
Staatssecretaris Bussemaker: Ik zeg in ieder geval toe
om hierop uitgebreid terug te komen bij de voortgangsrapportage die de Kamer voor 1 juni zal krijgen. Wij
hebben hierover vanmiddag niet voor niets uitgebreid
met elkaar gesproken.
Mevrouw Sap van GroenLinks was verbaasd over een
uitspraak van mij. Laat ik nu toch verbaasd zijn over de
inzet van de GroenLinks-fractie. Inderdaad heb ik gezegd
dat juist deze regeling aantrekkelijk is omdat zij in zich de
mogelijkheid biedt om tot verdere verbetering te komen.
Dat heb ik precies gezegd omdat de regeling goed is –
dat heb ik gezegd – en ons in staat stelt om tot verdere
verbeteringen te komen. Mevrouw Sap zei dat zij pas
tevreden is met een regeling die goed is. Ik zeg haar:
deze regeling is goed. Volgens mij is de regeling beter
dan de talloze voorstellen die ik in de afgelopen jaren
van de GroenLinks-collega van mevrouw Sap, de heer
Vendrik, heb zien langskomen om de regeling voor de
BU te verbeteren. Dat waren misschien wel pogingen om
de BU te verbeteren, maar ik ben van mening dat dit een
regeling is die qua uitgangspunten beter is, die meer is
toegespitst op chronisch zieken en gehandicapten en die
ons daarnaast gelukkig in staat stelt om in de komende
jaren tot nog verdere verbeteringen te komen. Het is

19 november 2008
TK 26

26-2239

Bussemaker
moeilijk om te zeggen dat een wet perfect is. Dit is echter
een wet die goed is en waarbij wij kunnen streven naar
verdere verbetering en zelfs wellicht op termijn perfectie.
Mevrouw Sap (GroenLinks): Voorzitter. Het is duidelijk
dat deze staatssecretaris en wij het hierover niet eens
worden, en dat wij het ten principale oneens zijn. Ik wil
daarop inhoudelijk niet meer ingaan. Ik wil u wel
verzoeken om mijn motie morgen vóór de stemmingen
over het wetsvoorstel in stemming te brengen.
De voorzitter: Daarvan is kennisgenomen.
Staatssecretaris Bussemaker: Ik kan kort zijn over de
motie van mevrouw Sap. De regeling die er nu ligt, biedt
een sterke verbetering. Het voorstel van mevrouw Sap
om het geheel uit te stellen, zou betekenen dat er een
heel jaar niets zou gebeuren voor chronisch zieken en
gehandicapten. Ik kan mij nauwelijks voorstellen dat ook
maar een deel van de Kamer dit op zijn geweten wil
hebben.
Mevrouw Sap (GroenLinks): Wat wij in die motie
voorstellen, betekent zeker niet dat er een jaar niets
gebeurt. Een jaar lang blijft de huidige situatie van
kracht. Als je kijkt naar de effecten die het kabinet bij dit
wetsvoorstel heeft geleverd, moet je constateren dat de
huidige situatie, ook voor de groep chronisch zieken en
gehandicapten, beter is dan waar de staatssecretaris met
dit wetsvoorstel naartoe gaat. Ik zou dus het beeld willen
bestrijden dat de motie een verslechtering zou zijn voor
de chronisch zieken en gehandicapten.

Staatssecretaris Bussemaker: Ik heb vanmiddag al
gezegd dat ik verantwoordelijk ben voor het CAK. Ik ga
ervan uit dat de Kamer er vertrouwen in heeft dat ik het
goed doe, totdat zij het tegendeel uitspreekt. Ik vind het
een beetje raar dat wij de omgekeerde weg bewandelen.
Ik heb niet gezegd dat ik twijfel aan het nemen van mijn
verantwoordelijkheid. Ik doe er alles aan om er bovenop
te zitten. De Kamer heeft daarover vandaag niet voor
niets de ene na de andere nota van wijziging gekregen.
Ik ben het ook niet eens met de overwegingen in de
motie, dat ik mij bij onverhoopte problemen niet kan
verschuilen achter het feit dat de transitiefase nog niet is
afgerond. Ik heb de Kamer er vanmiddag heel duidelijk
over geïnformeerd. Er is sprake van twee processen, die
naast elkaar lopen. Wij nemen deze zeer zorgvuldig ter
hand. Daarom ontraad ik het aannemen van deze motie.
©
Staatssecretaris De Jager: Voorzitter. Ik heb hier een
ontzaglijke stapel aan moties en amendementen liggen
voor het Belastingplan. Ik wilde al bijna over de
vliegbelasting spreken, maar daarover spreken wij
meteen hierna. Ik zal het kort houden en ingaan op de
motie-Leijten die met name over brillen gaat. Het kabinet
ontraadt het aannemen van deze motie. Al eerder
hebben wij opgemerkt dat de Belastingdienst geen
onderscheid kan maken in de afwijkingsgraad van de
ogen en daarmee in de sterkte van de brillenglazen,
contactlenzen en overige hulpmiddelen ter ondersteuning van het gezichtsvermogen. Nogmaals wil ik
benadrukken dat hulpmiddelen ter vervanging van het
gezichtsvermogen wel aftrekbaar zijn, zoals een
blindengeleidehond en een blindenstok. Dat was het.

Staatssecretaris Bussemaker: Hierover worden wij het
niet eens met elkaar. Deze discussie hebben wij al heel
vaak met elkaar gevoerd.
De heer Weekers voert ook een discussie met mij die
wij al heel vaak met elkaar gevoerd hebben, met name
over de uitvoering. Ik heb al gezegd dat ik verantwoordelijk ben voor een goede uitvoering en dat ik verantwoordelijkheid draag voor het CAK. Ik zal er alles aan doen
om bij het begin en bij het vervolg de wet tot een goede
uitvoering te brengen. Ik zit er bovenop en heb via de
nota’s van wijziging mijn instrumenten vergroot om als
het niet goed gaat, verbeteringen aan te brengen en, zo
nodig, in te grijpen. De motie-Weekers c.s. vraagt om een
vlekkeloze uitvoering van de wet. Er is geen wet die
vlekkeloos uitgevoerd wordt. Er zullen altijd dingen zijn
die tegenzitten. De vraag is hoe je daarmee omgaat. Heb
je voldoende instrumenten in handen om op te treden?
Ik ben daarover vanmiddag al heel duidelijk geweest.
Meer heb ik daaraan niet toe te voegen. Ik ontraad dus
het aannemen van deze motie.

Mevrouw Leijten (SP): Ik kan allerlei opmerkingen
maken: met dit kabinet tast je in het duister, als het
meezit, want dan pas krijg je namelijk een vergoeding;
inderdaad geblinddoekt de snelweg oversteken. Ik vind
het echter wel heel treurig dat het kabinet op deze
manier reageert.
Het gaat hier echt om mensen met een ernstige
beperking. Het enige dat zij nog hebben, is hun zicht via
zulke hulpmiddelen. Als de staatssecretaris van Financiën
nou zou zeggen – wellicht via de andere staatssecretaris
– ″wij gaan ons fors inzetten dat het uiteindelijk in de
Zorgverzekeringswet terechtkomt″, alla. Maar nu laat hij
deze mensen in de steek en eigenlijk laat hij hen in het
duister tasten. Oh nee, als het duister is, dan gaat de
staatssecretaris wel wat doen.

De heer Van der Vlies (SGP): Ik ben medeondertekenaar
van de motie. Misschien moeten wij ″vlekkeloze″
vervangen door ″adequate″. Het gaat erom dat de
staatssecretaris zich inzet voor de uitvoering van deze
wet. Zij gelooft erin. Het is een goede wet, maar hij kan
nog verbeterd worden. De consequentie zou dan toch
gemakkelijk kunnen zijn dat de staatssecretaris er de
politieke verantwoordelijkheid voor neemt. Voor mijn
fractie is dit wel belangrijk. Misschien is ″vlekkeloos″
inderdaad niet het juiste woord. Waar gewerkt wordt,
vallen immers spaanders. Maar als er nou ″adequate″ in
de motie komt te staan?

Staatssecretaris De Jager: Volgens mij draait het hele
debat vandaag om het feit dat de SP-fractie en andere
fracties de mensen waar het om gaat namelijk de
chronisch zieken en gehandicapten, in de steek laten.
Er wordt hier gepleit voor het aftrekbaar maken van
aanvullende verzekeringen. Het merendeel van de
Nederlanders heeft echter zo’n aanvullende verzekering.
Er wordt gepleit voor het aftrekbaar maken van brillen,
terwijl ik ook weer uit andere geledingen in deze Kamer
heb gehoord: ja, dat zou je niet moeten doen, want die
brillen hebben nu juist voor de groep voor wie het niet
was bedoeld, tot een enorme budgettaire derving geleid.

Tweede Kamer

Tegemoetkoming chronisch zieken
en gehandicapten

De voorzitter: Mevrouw Leijten, ik kan me voorstellen
dat u nog wel een vraag hebt.

19 november 2008
TK 26

26-2240

De Jager
De thans voorliggende regeling bevat ingrediënten die
door VWS worden gedaan, zowel wat wetgeving als
uitvoering betreft, alsmede een fiscaal ingrediënt – dat
wordt door de Belastingdienst uitgevoerd – namelijk de
aftrek van specifieke kosten. Naar het oordeel van het
kabinet is dat een zorgvuldiger en gerichter benadering
van de desbetreffende doelgroep. Het opnieuw aftrekbaar maken van brillen zou precies tot dezelfde
problematiek leiden als waartoe deze regeling iedere
keer heeft geleid. Dan krijgen wij weer de verhalen dat er
twee of drie brillen worden aangeschaft, of zelfs één
Armanibril...
Mevrouw Leijten (SP): Voorzitter. Ik maak nu echt
bezwaar.
De voorzitter: Dat gaat dan via de voorzitter. De
staatssecretaris vervolgt zijn betoog.
Staatssecretaris De Jager: ... en dat leidt dan weer gelijk
tot allerlei andere...

Mevrouw Leijten (SP): Ik vind het schaamteloos wat de
staatssecretaris hier doet. Wij zeggen niet dat de
Armanibrillen erin mogen.
De voorzitter: Dat is helder.
Mevrouw Leijten (SP): Nee, voorzitter. Ik mag toch wel
even reageren? De staatssecretaris loopt hier te beweren
dat wij zeggen dat je zes brillen mag aftrekken en de
Armanimonturen erbij. Wij hebben altijd gezegd dat als
dat de reden zou zijn om de regeling aan te pakken, de
staatssecretaris met ons zaken kan doen. Wij willen dat
er namelijk ook uit.
Het gaat echter om specifieke brillenglazen, niet eens
om monturen – bij Armani gaat het over monturen! –
voor mensen met een ernstige zichtbeperking. Dat kan
gewoon worden geregeld via de oogarts. Als mensen
een bepaald recept hebben voor die speciale brillenglazen die zeker duurder zijn dan € 1500, dan moet het
wel aftrekbaar kunnen zijn.
De voorzitter: Helder. Het woord is aan mevrouw Sap.

Mevrouw Leijten (SP): Voorzitter. Dit is echt flauwekul.
Er staat namelijk glazen!
De voorzitter: Mevrouw Leijten. De voorzitter gaat
erover of u wel of niet het woord heeft. De staatssecretaris is aan het woord. U kunt het woord vragen en dan
kan de voorzitter nagaan of u dat wel of niet krijgt.
Het woord is aan de staatssecretaris.
Staatssecretaris De Jager: Voorzitter. Misschien is
mevrouw Leijten ermee bekend dat aanbiedingen
worden gedaan in de trant van ″u betaalt alleen de
glazen en u krijgt het dure montuur gratis″, en dan moet
er zeer veel geld worden betaald voor de glazen of
andersom; waarschijnlijk is dat afhankelijk van de vraag
wat aftrekbaar is. Het een is gratis en dan moet er zeer
veel geld voor het andere worden betaald.
Het onderscheid is gewoon niet te maken. Mevrouw
Leijten zou zich ook wel eens iets meer mogen inleven in
de uitvoerbaarheid van bepaalde regelingen. Het
onderscheid is echt niet te maken. Hoe kun je nu
onderscheid maken tussen glazen en monturen, als het
een gratis wordt gegeven in koppelverkoop met iets
anders wat heel erg duur is, of andersom? Het onderscheid welke glazen al dan niet medisch noodzakelijk
zijn, is ook heel erg moeilijk te maken.
Wel is het duidelijk dat over het algemeen brillen
behoren tot iets wat inmiddels niet meer zo heel duur
hoeft te zijn. Dat is zeker het geval als het alleen gaat om
glazen, ook als het heel ingewikkelde glazen zijn. Het
kabinet heeft gezorgd voor bijvoorbeeld de forfaitaire
aanpak, zodat mensen die nu geen gebruikmaken van
deze regeling wel geld krijgen.
De voorzitter: Ik zit even met een probleem. Ik kan me
voorstellen dat deze uitleg van de staatssecretaris weer
aanleiding geeft tot alle mogelijke vragen. Ik wijs erop
dat wij om 22.45 uur zouden beginnen met het andere
onderdeel dat vanavond nog moet worden afgewerkt.
Ik vraag iedereen om echt een heel klein vraagje te
stellen en een zo kort mogelijke mededeling te doen. Ik
vrees dat wij er toch niet uitkomen. Mevrouw Leijten,
mevrouw Sap en de heer Weekers, even heel kort.

Tweede Kamer

Tegemoetkoming chronisch zieken
en gehandicapten

Mevrouw Sap (GroenLinks): Voorzitter. Ik kan mij
voorstellen dat de staatssecretaris haast heeft om nu
over te gaan naar het Belastingplan. Dat heb ik ook maar
daardoor mag hij de oppositie niet op deze manier
″wegzetten″. Ik vind het niet netjes dat hij ons nu wegzet
alsof wij chronisch zieken en gehandicapten in de kou
zouden laten staan. Wij hebben zorgvuldige argumenten
aangedragen. Wij verwijzen daarbij ook naar informatie
die het kabinet zelf heeft gegeven over de negatieve
effecten van de wet en wij bevinden ons daarbij in goed
gezelschap van een groot deel van het veld, de Chronisch Zieken en Gehandicapten Raad zelf en de
vakbonden, die ook waarschuwen voor die effecten. Dat
de staatssecretaris onze mening niet deelt, is tot daaraan
toe maar dat hij ons hier wegzet alsof wij die groepen in
de kou laten staan, is een beeld dat ik ten zeerste wil
bestrijden. Ik zou de staatssecretaris ook willen vragen
om dat terug te nemen.
De heer Weekers (VVD): Voorzitter. Ook mijn fractie
maakt grote bezwaren tegen de grote woorden die de
staatssecretaris zich aanmatigt in de richting van de
oppositie. Van uiterst links tot uiterst rechts heeft de
staatssecretaris er geen enkele oppositiepartij van
kunnen overtuigen dat dit wetsvoorstel beter is voor
chronisch zieken en gehandicapten dan de bestaande
regeling. Hij heeft zelfs het veld niet kunnen overtuigen.
De Chronisch Zieken en Gehandicapten Raad heeft ons
gisteravond nog laten weten hiertegen te zijn.
De voorzitter: Mijnheer Weekers, dit is al een aantal
malen aan de orde geweest!
De heer Weekers (VVD): Mijn vraag aan de staatssecretaris is dus of hij kan uitleggen waarom hij niemand
buiten zijn eigen vriendenkring heeft kunnen overtuigen
van het feit dat dit een goed wetsvoorstel is.
Staatssecretaris De Jager: Voorzitter. Allereerst wil ik
even duidelijk zijn, laat iedereen het verslag er maar op
nalezen. Het is mevrouw Leijten geweest die over ″in de
kou laten staan″ begon. Zij heeft gezegd dat het kabinet
dat zou doen. Ik heb daarop onmiddellijk een reactie

19 november 2008
TK 26

26-2241

De Jager
gegeven. De staatssecretaris van VWS heeft duidelijk –
en dat is door geen enkele partij met succes weersproken – gesteld dat wat nu voorligt beter is gericht op
chronisch zieken en gehandicapten dan wat er lag. Er zijn
mankementen geconstateerd maar het is in ieder geval
meer op chronisch zieken en gehandicapten gericht dan
wat er nu is. Als de Kamer daar ″neen″ tegen zegt, is dat
een verslechtering. Laat ik het zo maar formuleren maar,
nogmaals, het is de Kamer zelf die begon over ″het in de
kou laten slaan″. Het is een verslechtering voor chronisch
zieken en gehandicapten als de Kamer hier ″neen″ tegen
zou zeggen. Zou het beter kunnen? De staatssecretaris
van VWS heeft aangegeven dat er verbeteringen
mogelijk zijn in de toekomst. Betekent dit dat het
toekomstige, dat wat ooit denkbaar is, de vijand moet
zijn van het betere? Dat is naar het oordeel van het
kabinet niet het geval. Dan kunnen wij maar beter deze
verbetering, deze betekenisvolle stap vooruit zetten.
Ik heb in eerste termijn mevrouw Leijten duidelijk
aangegeven dat het verschil tussen monturen en
brillenglazen niet goed te maken is en ook weer niet...
De voorzitter: Kunt u afronden?
Staatssecretaris De Jager: Aan het adres van de heer
Weekers merk ik op dat ik inmiddels begrijp dat heel veel
partijen het er niet mee eens zijn. Ik steun de staatssecretaris van VWS volledig als zij zegt dat het een verbetering is ten opzichte van de regeling die er lag, meer
gericht op chronisch zieken en gehandicapten. Dat stond
in het coalitieakkoord.
De algemene beraadslaging wordt gesloten.
De voorzitter: Ik stel voor, morgen over het wetsvoorstel, de moties en de amendementen te stemmen.
Daartoe wordt besloten.
De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.
Aan de orde is de voortzetting van de behandeling van:
- het wetsvoorstel Wijziging van enkele belastingwetten en enige andere wetten (Belastingplan
2009) (31704);
- het wetsvoorstel Wijziging van enkele belastingwetten en enige andere wetten (Overige
fiscale maatregelen 2009) (31705);
- het wetsvoorstel Wijziging van enkele belastingwetten en enige andere wetten (Fiscale
onderhoudswet 2009) (31717).
De voorzitter: Wij gaan proberen om het Belastingplan
zo snel mogelijk af te ronden. Ik verzoek de leden dan
ook, zich tot één interruptie op de eigen motie te
beperken.
De algemene beraadslaging wordt hervat.
©
Staatssecretaris De Jager: Voorzitter. Ik moet een
enorme hoeveelheid moties, amendementen en vragen
behandelen. Ik zal proberen, er snel staccato doorheen te
gaan. Een aantal vragen moet in de loop van 2009

Tweede Kamer

Belastingplan

beantwoord worden. Daar ga ik extra kort op in. Daar
kunnen wij zo nodig later op terugkomen.
De fracties van de GroenLinks en de PvdA hebben
gevraagd of er extra vergroend kan worden. In de
vergroeningsbrief van afgelopen mei hebben wij de basis
neergelegd. Er is een analyse gemaakt en tevens zijn de
mogelijkheden voor vergroening aangegeven. De
knopjes zijn er. Ik wil zeker niet streven naar een nieuwe
belasting. In de meibrief is een duidelijke procesafspraak
gemaakt. In het daaropvolgende debat is naar voren
gekomen dat ik vast wil houden aan die procesafspraak.
Ik kan mevrouw Sap en de heer Tang toezeggen dat ik
jaarlijks bij de besluitvorming in augustus zal bezien
welke stappen er in het kader van vergroening mogelijk
zijn. Je zou kunnen denken aan een verlaging van de
belasting op arbeid en verhoging van de belasting op
milieuvervuiling. De heer Tang heeft het wel eens over
meer groen voor hetzelfde geld. Een differentiatie binnen
bepaalde groene belastingen is ook mogelijk. Aangezien
wij de knopjes, de basis, al hebben, is het meer
budgettaire besluitvorming en koopkrachtbesluitvorming.
Mevrouw Sap heeft gevraagd naar woningverbetering.
Vandaag ontvangt de Kamer een brief van mij met
antwoorden op vragen van de heer Vendrik, waarin ik
uitgebreid op deze kwestie ben ingegaan. Wij zien geen
mogelijkheden om te differentiëren binnen de
overdrachtsbelasting, de ozb of het eigenwoningforfait
op basis van energielabels. Die labels zijn in dat opzicht
niet effectief.
Als je energiebesparing wilt bevorderen, dan moet je
aan energiebelasting op verwarming denken, dus aan
aardgas. De stadsverwarming is daar qua prijs aan
gekoppeld. Bij een dergelijke belasting spreek je over de
laagste belastingschijven. Iemand kan op papier een
onzuinig huis hebben, maar er heel energiezuinig in
leven. Diegene wil je belonen. Iemand kan ook op papier
een heel energiezuinig huis hebben, maar daar de hele
dag de ramen open laten staan. Dan zou het onlogisch
zijn om zo iemand ieder jaar een fiscale bonus te geven.
Het beste aangrijpingspunt is verhoging van de
energiebelasting op aardgas. Daar hoeven wij helemaal
niets extra’s voor te doen.
Wat let ons om dat niet te doen? Niet de concurrentieverhoudingen, want die spelen geen rol bij de onderste
schijf. Ook de uitvoerbaarheid is het probleem niet, want
het knopje is er al. Die belasting is bij het Belastingplan
heel simpel te verhogen. De Kamer kan dit ook bij
amendement doen. Daarbij speelt met name de
koopkracht voor huishoudens. Dat punt leent zich dus
ook voor besluitvorming in augustus. Als wij mogelijkheden zien om het te doen, dan zal het kabinet dat
overwegen. Het kan op Prinsjesdag bekend worden
gemaakt. De Kamer kan vervolgens haar oordeel erover
geven. Dit is een van de weinige dingen die de Kamer
vrij gemakkelijk per amendement kan regelen. Het kan
ook snel worden ingevoerd. Een nieuwe belasting gaat
natuurlijk niet lukken.
De voorzitter: Heeft mevrouw Sap een vraag over dit
onderwerp?
Mevrouw Sap (GroenLinks): Ik heb inderdaad een vraag
met betrekking tot het vergroeningsblokje.
Staatssecretaris De Jager: Ik zal het in dit blokje ook
nog hebben over de vliegbelasting.

19 november 2008
TK 26

26-2242