Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2010–2011

32 500 V

Vaststelling van de begrotingsstaten van het
Ministerie van Buitenlandse Zaken (V) voor het
jaar 2011

Nr. 148

LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDEN
Vastgesteld 21 februari 2011
De vaste commissie voor Buitenlandse Zaken1 heeft een aantal vragen
voorgelegd aan de minister van Buitenlandse Zaken over de brief van
12 oktober 2010 inzake de evaluatie van het FOL-Verdrag over de periode
oktober 2008 tot en met september 2009 (Kamerstuk 32 500 V, nr. 5).
De minister heeft deze vragen beantwoord bij brief van 18 februari 2011.
Vragen en antwoorden zijn hierna afgedrukt.
De voorzitter van de commissie,
Albayrak
De griffier van de commissie,
Van Toor

1

Samenstelling:
Leden: Bommel, H. van (SP), Staaij, C.G. van
der (SGP), Albayrak, N. (PvdA), voorzitter,
Timmermans, F.C.G.M. (PvdA), Ormel, H.J.
(CDA), Ferrier, K.G. (CDA), Nicolaï, A (VVD),
Haverkamp, M.C. (CDA), Eijsink, A.M.C.
(PvdA), Irrgang, E. (SP), Roon, R. de (PVV),
Voordewind, J.S. (CU), Pechtold, A. (D66),
ondervoorzitter, Broeke, J.H. ten (VVD),
Thieme, M.L. (PvdD), Kortenoeven, W.R.F.
(PVV), Bosman, A. (VVD), Dikkers, S.W. (PvdA),
El Fassed, A. (GL), Hachchi, W. (D66), Dijkhoff,
K.H.D.M. (VVD), Driessen, J.H.A. (PVV) en
Vacature GL.
Plv. leden: Raak, A.A.G.M. van (SP), Dijkgraaf,
E. (SGP), Recourt, J. (PvdA), Samsom, D.M.
(PvdA), Bruins Slot, H.G.J. (CDA), Çörüz, C.
(CDA), Mulder, A. (VVD), Knops, R.W. (CDA),
Arib, K. (PvdA), Dijk, J.J. van (SP), Mos, R. de
(PVV), Wiegman-van Meppelen Scheppink,
E.E. (CU), Schouw, A.G. (D66), HennisPlasschaert, J.A. (VVD), Ouwehand, E. (PvdD),
Wilders, G. (PVV), Leegte, R.W. (VVD), Heijnen,
P.M.M. (PvdA), Braakhuis, B.A.M. (GL),
Veldhoven, S. van (D66), Taverne, J. (VVD),
Bontes, L. (PVV) en Sap, J.C.M. (GL).

kst-32500-V-148
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2011

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 V, nr. 148

1

1
Waarom is besloten tot verlenging met een periode van vijf jaar en niet
langer of korter? Wat zijn de gestelde doelen die in die vijf jaar moeten
worden bereikt?
Artikel XXVI, tweede lid, van het FOL-verdrag bepaalt dat het verdrag
verlengbaar is voor «aanvullende tijdvakken van vijf jaar». De verlenging
met een periode van vijf jaar wordt dus voorgeschreven door het verdrag.
Middels het FOL-verdrag worden illegale drugsactiviteiten bestreden door
het faciliteren van het opsporen en onderscheppen van drugstransporten.
Het FOL-verdrag beperkt zich tot dit doel.
2
Zal het verdrag ongewijzigd worden verlengd of zijn er van de kant van
Nederland en/of de Verenigde Staten wijzingen voorgesteld in het huidige
verdrag? Zo ja, welke?
Er zijn geen wijzigingen voorgesteld bij de verlenging van het verdrag. Het
verdrag wordt in ongewijzigde vorm verlengd met een periode van vijf
jaar.
3
Welke kosten moeten door Nederland, de toenmalige Nederlandse
Antillen en/of het eiland Curaçao dan wel Aruba worden gemaakt voor het
functioneren van de bases? Welk deel van de kosten worden door de VS
voldaan? Wat zijn de wijzigingen op dit financiële vlak vergeleken met de
eerste verdragsperiode? Kunt u dat specificeren? Indien neen, waarom
niet?
De FOLs zijn geen bases. De VS maakt beperkt gebruik van faciliteiten op
de civiele luchthavens van Curaçao en Aruba. Op grond van het FOLverdrag is er geen sprake van financiële verplichtingen jegens de VS. De
autoriteiten van Aruba en Curaçao verlenen zonder kosten overeengekomen faciliteiten, grond, erfdienstbaarheden en recht van doorgang dat
nodig is ter ondersteuning van activiteiten in verband met het FOL-verdrag. Tegen redelijke tarieven kunnen de VS gebruik maken van openbare
voorzieningen en diensten (water, elektriciteit etc.). Voorts verlenen Aruba
en Curaçao alle benodigde medewerking met betrekking tot prompte
afhandeling van alle door plaatselijke wetten en voorschriften vereiste
administratieve procedures. De VS zijn geen landingsgelden dan wel
haven- en loodsgelden verschuldigd voor luchtvaartuigen, vaartuigen en
voertuigen die ingezet worden in het kader van dit verdrag. De regering
van de Verenigde Staten betaalt redelijke tarieven voor verzochte en
geleverde diensten.
Er zijn geen wijzigingen op financieel vlak vergeleken met de eerste
verdragsperiode.
4
Heeft president Chavez (ook in de voorbije periode) diverse malen
gedreigd dat hij de Venezolaanse raffinageactiviteiten op Curaçao zal
stoppen wanneer de FOL-vluchten in de regio voortgang blijven vinden?
Zo ja, hoe serieus moeten dergelijke dreigementen worden genomen?
Heeft president Chavez in dat opzicht ooit op enigerlei wijze de daad bij
het woord gevoegd? Welke gevolgen voor de energiezekerheid van
Curaçao zou sluiting van de raffinageactiviteit aldaar hebben?
Venezuela heeft enkele malen gedreigd de Venezolaanse raffinageactiviteiten op Curaçao te stoppen indien activiteiten vanaf de FOLs blijven
plaatsvinden. De raffinageactiviteiten zijn op grond van deze activiteiten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 V, nr. 148

2

echter nimmer gestaakt. Sluiting van de raffinaderij zou geen gevolgen
hebben voor de energiezekerheid van het Land Curaçao.
5
Wat kan worden gezegd over het verzet van oppositiepartijen op Curaçao
tegen het gebruik van vliegveld Hato als Forward Operating Location?
Bij brief van 26 maart 2010 heb ik de Staten-Generaal en de Staten van de
Nederlandse Antillen en Aruba ingelicht over het voornemen van de
regering om over te gaan tot verlenging van het FOL-verdrag uit 2000.
Hoewel in de media berichten zijn verschenen over bezwaren die bij delen
van de oppositie zouden leven tegen de FOL op Curaçao, is dit tijdens de
parlementaire procedure niet gebleken.
6
Is sprake van een voortgaande concentratie van FOL-vluchten op/vanaf
vliegveld Hato op Curaçao, waarbij steeds minder gevlogen wordt vanaf
Reina Beatrix International Airport op Aruba? Is dat het gevolg van een
beleid dat nadrukkelijk op zon verschuiving is gericht? Zo ja, wat zijn de
redenen daarvoor?
Er is geen wijziging in het beleid ten aanzien van de FOL-operaties. De
oorzaken voor minder activiteiten op Aruba zijn gelegen in beperkte
beschikbaarheid aan parkeerplaatsen voor de luchtvaartuigen op de
luchthaven Reina Beatrix.
7
Op welke manier wordt gewaarborgd dat transparantie over de vluchten
binnen het FOL-Verdrag zo groot mogelijk is, zodat spanningen met
landen in de regio zoveel mogelijk worden vermeden?
Het Koninkrijk hecht groot belang aan internationale en regionale
samenwerking bij de drugsbestrijding. In het FOL-verdrag wordt deze
samenwerking aangemoedigd, ook met andere landen in de regio. Om
transparantie te waarborgen worden vertegenwoordigers van het
gastland of samenwerkende derde staten op grond van het verdrag
uitgenodigd deel te nemen aan vluchten («host nation riders»). Conform
de verdragsafspraken wordt de Commandant der Zeemacht in het
Caribische gebied op de hoogte gehouden van vluchten die vanaf de
FOLs worden uitgevoerd. Jaarlijks ontvangen de Staten-Generaal en de
Staten van Aruba en Curaçao een evaluatie over de doeltreffendheid en
de effecten in de praktijk van het FOL-verdrag. Deze evaluatie is openbaar.
8
Is het juist dat het aantal missies boven Colombiaans grondgebied 116
van de 700 missies bedroeg over het jaar 2009? Deelt u de conclusie dat in
de vorige evaluatieperiode, oktober 2007 tot en met september 2008,
sprake was van 32 missies boven Colombiaans grondgebied? Deelt u dan
de conclusie dat er een toename van meer dan 350% was van het aantal
uitgevoerde vluchten in het kader van FOL boven Colombia? Indien neen,
waarom niet? Wat is de reden (zijn de redenen) van de toename van het
aantal vluchten boven Colombiaans grondgebied is?
In antwoord op vragen naar aanleiding van de evaluatie van het
FOL-verdrag over de periode oktober 2007 tot en met september 2008
wordt melding gemaakt van 32 missies waarbij Colombiaanse Host
Nation Riders meevlogen boven Colombiaans grondgebied. In 2009
werden er in totaal 138 missies boven Colombia uitgevoerd. In 2008
werden er 167 missies boven Colombia uitgevoerd. Er is dus sprake van
een afname in het aantal vluchten boven Colombia.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 V, nr. 148

3

9, 10 en 11
Kunt u verzekeren dat de vluchten boven Colombia geen ander doel
hebben dan het verzamelen van inlichtingen in het kader van de surveillance, monitoring en het opsporen van drugstransporten, zoals is
overeengekomen in het verdrag? Indien neen, waarom niet?
Kunt u verzekeren dat de vluchten boven Colombia niet ten doel hebben
inlichtingen te verzamelen voor het vernietigen van cocavelden door
middel van besproeiing met chemische bestrijdingsmiddelen en/of
handmatige eradicatie? Indien neen, waarom niet?
Kunt u verzekeren dat de vluchten boven Colombia niet ten doel hebben
inlichtingen te verzamelen ten aanzien van het binnenlandse conflict in
Colombia? Indien neen, waarom niet?
Uit de gegevens die de VS hebben verstrekt en uit eigen observaties is
gebleken dat de door de VS uitgevoerde luchtverkenningsvluchten
uitgevoerd zijn conform het FOL-verdrag.
12
Kunt u aangeven wat Outside COL TTWs precies inhouden?
De term «Outside of Colombias Territorial Waters» is gebaseerd op het
VN Zeerechtverdrag (1982). In dit geval betekent «Outside COL TTWs»
12 zeemijlen uit de kust van Colombia.
13 en 14
Bent u bereid aan de Kamer de gegevens ter beschikking te stellen
betreffende aantallen en type vluchten en operationele vluchtgegevens
zoals de duur van de vlucht, het patrouillegebied en type vliegtuig,
gegevens die conform de verdragsafspraken door de VS aan de
Commandant der Zeemacht in het Caribisch gebied (CZMCARIB) worden
gedeeld? Indien neen, waarom niet?
Kunt u een overzicht geven van de gebieden waarboven is gevlogen
tijdens de uitgevoerde 700 vluchten?
Deze operationele informatie wordt aan de Commandant der Zeemacht in
het Caribisch gebied (CZMCARIB) conform het verdrag verstrekt.
CZMCARIB wordt daartoe in detail geïnformeerd over de op handen zijnde
operaties vanaf de FOL. Dit gebeurt dagelijks door middel van
een gerubriceerd bericht. In dit bericht staan onder meer de operationele
vluchtgegevens, het doel van de operatie en het gebied waar de operatie
plaatsvindt. Daarnaast brieft de plaatsvervangend commandant van de
FOL op Curacao, wekelijks CZMCARIB over de lopende zaken. Op deze
wijze bestaat er een goed en transparant beeld op de activiteiten die door
de VS vanaf de FOL worden ontplooid. De informatie betreft hooggerubriceerde Amerikaanse informatie en kan om die reden niet aan de Kamer
worden aangeboden.
15
Kunt u een overzicht geven van de onderschepte drugs per jaar sinds de
start van het FOL-Verdrag?
Ja, zie bijlage.
16
Moet uit de gegeven cijfers worden afgeleid dat een gemiddelde vlucht in
het kader van resp. vanaf de FOLs leidt tot de onderschepping van ca
334 kilo cocaïne?
Ja.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 V, nr. 148

4

17 en 18
Kunt u duidelijk maken op welke wijze de FOL-vluchten bijgedragen
hebben aan het onderscheppen van 234 000 kilogram cocaïne, 7000
kilogram marihuana en 36,5 kilogram heroïne?
Kunt u aangeven hoe de vluchten in het kader van de FOLs bijdragen
aan het detecteren van cocaïne in containers van vrachtschepen en
bolletjesslikkers/koeriers op commerciële lijnvluchten? Kunt u daarom
tevens aangeven welke smokkelmethodes daarbij zijn gebruikt (bijv.
containers op vrachtschepen, semi-onderzeeboten, vliegtuigen,
bolletjesslikkers/koeriers op commerciële lijnvluchten etc.)?
Vluchten vanaf de FOL Curaçao en Aruba spelen een belangrijke rol bij het
opsporen, monitoren en overdragen van gegevens inzake drugstransporten aan de met drugsopsporing belaste autoriteiten. Bij het onderscheppen van drugstransporten zijn alle genoemde smokkelmethodes
geconstateerd.
Overview of Drugs Intercepted
Year

Kilograms of Cocaine

Kilograms of Heroin

Pounds of Marijuana

2000

95 933

N/A

53 825

2001

119 689

2

32 131

2002

130 312

2

19 091

2003

152 488

37

21 008

2004

219 398

37

12 679

2005

252 391

8

16 305

2006

256 482

42

2 390

2007

213 804

166

11 712

2008

226 248

67

12 912

2009

225 867

32

13 933

2010 (as of 19
Nov)

129 890

61

3 400

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 V, nr. 148

5