WAARBORGING .NL-DOMEIN
Evaluatie 2015 - 2022

Bijlage bij “Convenant waarborging .nl-domein 2022 - 2029”

SIDN
Ministerie van Economische Zaken en Klimaat
21 november 2022
status Definitief
versie 1.0

Copyright © 2022 Ministerie van Economische Zaken en Klimaat en SIDN
Alle rechten voorbehouden. Niets van deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een
geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij
elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen, of enige andere manier, zonder voorafgaande
schriftelijke toestemming van de auteursrechthebbende.

Inhoudsopgave
1

Inleiding

1

1.1

Aanleiding

1

1.2

Scope en doel

1

1.3

Aanpak

2

2

Algemeen

2

3

Delegatie

3

3.1

Status

3

3.2

Aanpak

4

Verstevigen stabiliteit

4

4

7

5

Overleg en Early Warning

6
6

4.1

Status

6

Redundantie technische infrastructuur

6

DNSSEC

7

Beveiliging

8

Correctheid zonefile

8

Aanpak

9

Registratie Functie (RF)

9

5.1

Status

9

Registratiesysteem

9

Redundantie

9

Data back-ups

10

Registratiegegevens

10

Aanpak

10

Veiligstellen data en datagebruik

10

5.2

6

5

“Last Resort”

Name Server Functie (NSF)

4.2
5

Verankering in Nederland

Registratiebeleid & Aansprakelijkheidsrisico’s

10

6.1

Status

10

6.2

Aanpak

12

Consultatie Local Internet Community (LIC)

12

Verkleinen aansprakelijkheidsrisico's

12

Business continuity en toezicht
7.1

12

Status

12

Beveiliging

12

Wbni toezicht door het Agentschap Telecom

13

7.2

8

9

10

Financiële positie en weerstandsvermogen

13

Aanpak

14

Financiële positie en weerstandvermogen

14

Raad van toezicht

14

8.1

Status

14

8.2

Aanpak

15

Niet-.nl-activiteiten

15

9.1

Status

15

9.2

Aanpak

16

Conclusies

17

10.1

Stabiliteit

17

10.2

Delegatie

17

10.3

Name Server Functie

17

10.4

Registratie Functie

17

10.5

Registratiebeleid en Aansprakelijkheid

18

10.6

Business Continuity en Toezicht

18

10.7

Raad van Toezicht

18

10.8

Niet-.nl activiteiten

18

Bijlage 1: Convenant Waarborging .nl-domein (10 juni 2008)
Bijlage 2: Eindrapport Waarborging .nl-domein
Bijlage 3: Convenant Waarborging.nl-domein 2015
Bijlage 4: Evaluatierapport Waarborging .nl-domein 2015

1

Inleiding

1.1 Aanleiding
SIDN is sinds 1996 beheerder van het .nl-domein op basis van een delegatie verleend door de
Internet Assigned Number Authority (IANA). De delegatie werd aan SIDN overgedragen op
verzoek van de voorgaande delegatiehouder, het Centrum voor Wiskunde en Informatica
(CWI). SIDN is een onafhankelijke volledige private stichting opgericht vanuit het CWI,
internetprovider NLnet en SURFnet om het het .nl-domein te beheren. Als beheerder van de
landencode .nl handelt SIDN op grond van RFC1 1591 als ‘trustee for the domain’ ten behoeve
van de lokale internetgemeenschap.
Met de groei van het gebruik en de afhankelijkheid van het internet is het belang van de
continuïteit en stabiliteit van het .nl-domein na 1996 snel toegenomen. Dit belang is vooral
groot voor Nederland waar .nl-domeinnamen veel gebruikt worden voor het publiceren van
websites gericht op Nederlanders en voor emailverkeer tussen Nederlandse partijen.
Op 10 juni 2008 ondertekenden het ministerie van Economische Zaken en SIDN het Convenant
Waarborging .nl-domein. De in het convenant vervatte afspraken en maatregelen die ten doel
hadden de continuïteit en de binding van het .nl-domein met Nederland te waarborgen waren
gebaseerd op het “Eindrapport Waarborging.nl-domein” (verder Eindrapport), bijgevoegd als
bijlage 1.
Het convenant had een looptijd van 7 jaar. Op 30 september 2015 hebben partijen een
Hernieuwd Convenant waarborging .nl-domein gesloten. Voorafgaand aan de hernieuwing
hebben partijen een evaluatie opgesteld waarin de relevante ontwikkelingen in de periode
tussen het verschijnen van het Eindrapport en de hernieuwing van het convenant zijn
vastgelegd.
In 2022 loopt het Hernieuwde Convenant af. Partijen hebben de intentie om aansluitend een
nieuw convenant te sluiten. Deze evaluatie levert de basis voor deze hernieuwing.

1.2 Scope en doel
Dit document geeft een overzicht op hoofdlijnen van de relevante ontwikkelingen in de periode
na de ondertekening van het convenant op de punten zoals deze zijn omschreven in het
Eindrapport. Het geeft ook de stand van zaken weer voor wat betreft de opvolging van
aanbevelingen en de uitvoering van maatregelen binnen het kader van het Eindrapport.
Daarbij worden ook de aanvullende maatregelen beschreven die SIDN heeft getroffen ter
versteviging van het .nl-domein buiten het kader van het convenant. Ook worden een tweetal
voor het doel van het convenant relevante externe ontwikkelingen in de evaluatie
meegenomen zoals het wettelijk toezicht dat het Agentschap Telecom2 sinds 2019 op SIDN
1

Request for Comments, ook wel documenten die de protocollen en andere aspecten van het internet

beschrijven.
2

Per 1 januari 2023 verandert de naam van Agentschap Telecom in Rijksinspectie Digitale Infrastrucuur

WAARBORGING .NL-DOMEIN, Evaluatie 2015 – 2022 - pagina 1

houdt onder de Wbni en het Onderzoek nevenactiviteiten SIDN in relatie tot risico’s en
continuïteit van het .nl-domein. Tenslotte worden extra stappen geduid die gewenst zijn voor
zover die binnen de invloedsfeer van de Nederlandse overheid en SIDN liggen.

1.3 Aanpak
De evaluatie is gedaan in een samenwerking tussen SIDN en EZK . De evaluatie volgt dezelfde
lijnen als de voorgaande evaluatie en daarmee de hoofdlijnen van het Eindrapport. Dit
document volgt, na een algemeen deel, de indeling van het Eindrapport, namelijk langs de lijn
van hoofdfuncties: Delegatie, Name Server Functie (NSF), Data Entry Functie (hernoemd naar
Registratie Funtie (RF)), Registratiebeleid. Het oorspronkelijke hoofdstuk Intellectuele
Eigendomsrechten is ingevoegd in het hoofdstuk Registratie Functie daarnaast zijn er drie
nieuwe hoofdstukken toegevoegd namelijk Business continuity en toezicht, Raad van toezicht
en Risico’s niet .nl-activiteiten. Aan het einde volgen conclusies en eventuele verbeterpunten.

2

Algemeen
Beide partijen hebben regelmatig overleg gevoerd over de ontwikkelingen rond de continuïteit
en de stabiliteit van het .nl-domein. Daarbij is ook aandacht besteed aan de bredere
ontwikkelingen met betrekking tot het .nl-domein, de (inter)nationale ontwikkelingen rond het
domeinnaamsysteem, en de vele specifieke maatregelen die in de loop van de jaren rond de
continuïteit en stabiliteit van het .nl-domein zijn genomen. Een belangrijke conclusie daarbij is
dat de continuïteit en de stabiliteit van het .nl-domein in de periode na ondertekening van het
convenant niet in gevaar is geweest. De beschikbaarheid van de belangrijkste functie, de
nameserver functie van het .nl-domein, is ook in de afgelopen jaren 7 jaar weer 100%
geweest.3
Beide partijen constateren dat het belang van de continuïteit en stabiliteit van het .nl-domein
met inmiddels zo’n 6,2 miljoen geregistreerde domeinnamen voor de Nederlandse
maatschappij en economie onverminderd groot is. Daarom blijven de primaire doelstellingen
van het convenant overeind, namelijk; het gezamenlijk, vanuit ieders eigen
verantwoordelijkheid, waarborgen dat het .nl-domein te allen tijde wereldwijd bereikbaar blijft
en beschikbaar is voor Nederlandse gebruikers en bedrijven en ervoor zorgen dat het .nldomein verbonden blijft met Nederland.
Meest in het oog springende verandering sinds 2015 is dat SIDN met ingang van 1 januari
2019 is aangewezen als aanbieder van essentiële diensten (AED) onder de Wet beveiliging
netwerk- en informatiesystemen (Wbni). Daarmee geldt voor SIDN vanaf dat moment zowel
een wettelijk zorgplicht als een meldplicht. Op grond van de zorgplicht dient SIDN passende en
evenredige technische en organisatorische maatregelen te nemen om haar ICT te beveiligen,
passende maatregelen te nemen om incidenten te voorkomen en de gevolgen van eventuele

3

Dit blijkt ook uit de data die RIPE NCC verzamelt en publiceert via https://atlas.ripe.net/dnsmon/

WAARBORGING .NL-DOMEIN, Evaluatie 2015 – 2022 - pagina 2

incidenten zoveel mogelijk te beperken. Op grond van de meldplicht dient SIDN incidenten met
aanzienlijke gevolgen te melden bij het Agentschap Telecom en het NCSC.
Het Agentschap Telecom houdt toezicht op de naleving door SIDN van de zorgplicht en de
meldplicht. Het Agentschap Telecom heeft vanaf 1 januari 2019 een concreet en actueel beeld
van de maatregelen die SIDN in brede zin neemt om de continuïteit en stabiliteit van het .nldomein te waarborgen, door de aanwijzing van SIDN als AED en het toezicht van Agentschap
Telecom. Er is daarmee sprake van een extra waarborg aanvullend aan de afspraken in het
convenant. Omdat het toezicht door het Agentschap Telecom nieuw is sinds het vorige
convenant en ook bijdraagt aan de waarborging van de stabiliteit en continuïteit van het .nldomein, wordt er in de evaluatie een apart hoofdstuk aan gewijd.
Daarnaast heeft EZK in het afgelopen jaar een onderzoek laten doen naar de mogelijke risico’s
met betrekking tot de continuïteit van het .nl-domein van activiteiten die SIDN naast het
beheer van het .nl-domein ontplooit. De conclusie van het onderzoek is dat hoewel de
nevenactiviteiten die SIDN ontplooit naast het beheer van het .nl-domein kunnen leiden tot
aanvullende risico’s, namelijk via de in dit onderzoek geïdentificeerde risicoketens, wordt
geconstateerd dat SIDN op al deze risicoketens (specifiek de oorzaak-gevolgrelaties waar SIDN
invloed op heeft) mitigerende maatregelen heeft ingesteld. Het onderzoek leidt tot een aantal
aanbevelingen waarmee deze mitigerende maatregelen nader kunnen worden geborgd.
Ook aan het onderzoek wordt een apart hoofdstuk gewijd.

3

Delegatie

3.1 Status
Met betrekking tot de delegatie van het .nl-domein hebben zich geen wezenlijke
ontwikkelingen voorgedaan. SIDN blijft delegatiehouder voor het .nl-domein en deze positie
staat niet ter discussie.
Binnen ICANN zijn er in de afgelopen periode met betrekking tot de delegatie van
landencodes4 geen nieuwe regels tot stand gekomen of bestaande regels gewijzigd. Wel is de
ccNSO, het samenwerkingsverband van de landencodes binnen ICANN en het orgaan dat
voorstellen kan doen om regels vast te stellen over de delegatie van landencode, een tweetal
Policy Development Processes (PDP) gestart.
De eerste ziet op retirement van ccTLD’s, de situatie waarbij een land van naam en extensie
verandert of een land waaraan een landencode gekoppeld is ophoudt te bestaan. Een
voorbeeld van dit laatste is de splitsing van de Nederlandse Antillen waarbij de verschillende
eilanden een andere status kregen. Hierdoor werd de door de Universiteit van de Curaçao
44

.nl is net al alle andere tweeletterige top level domeinnamen (TLD) een landencode. Landencodes zijn

gebaseerd op de ISO 3166-1 norm. Landencode TLD’s kennen hun eigen regels en moeten onderscheiden
worden van generieke TLD’s zoals .com, .org maar ook zogenaamde geo-TLD’s zoals bijvoorbeeld .amsterdam.

WAARBORGING .NL-DOMEIN, Evaluatie 2015 – 2022 - pagina 3

(voorheen: Universiteit van de Nederlandse Antillen) beheerde extensie .an ingetrokken terwijl
de landen Curaçao en Sint Maarten ieder hun eigen landencode hebben gekregen. De BES
eilanden hebben ook een gezamenlijke landencode (bq) gekregen, maar die is niet als extensie
uitgegeven. De retirement regels bepalen vervolgens de regels hoe de oude extensie moet
worden ingetrokken. Het door de ccNSO vastgestelde concrete voorstel voor deze regels ligt op
dit moment ter goedkeuring bij het ICANN bestuur.
De tweede relevante PDP ziet op het inrichten van een review proces voor gevallen waarin de
delegatiehouder van een landencode of andere betrokken partij in beroep wil gaan tegen een
besluit van ICANN (IANA) met betrekking tot de aanvraag van de delegatie van een
landencode, de wijziging van de beheerder, de retirement en de revocatie van een landencode.
Deze PDP loopt. De verwachting is dat dit najaar een concreet voorstel voor een policy zal
worden gepubliceerd.
Een belangrijke wijziging uit internet governance oogpunt is dat de Amerikaanse overheid op 1
oktober 2016 het toezicht dat zij op basis van een overeenkomst met ICANN had over de IANA
functie heeft overgedragen aan de multistakeholder gemeenschap5. Inhoudelijk is er daarmee
voor de delegatie van het .nl-domein echter niets veranderd.

3.2 Aanpak
Het gezamenlijke doel blijft gericht op het voorkomen van de noodzaak van een herdelegatie
en op het voorspelbaarder maken van de uitkomst van een eventueel noodzakelijk
herdelegatieproces. De in het Eindrapport (2008) genoemde onderdelen, namelijk het
verstevigen van de stabiliteit, een sterke verankering in Nederland en de principiële
voorbereiding van een herdelegatieproces, blijven van kracht.

Verstevigen stabiliteit
Nadat SIDN werd geconfronteerd met een inmiddels in rechte afgewezen miljoenenclaim, heeft
SIDN besloten om een herstructurering door te voeren waarbij de delegatie van het .nl-domein
gescheiden wordt van de operatie hiervan. Het doel is om zeker te stellen dat een claim die
ontstaat in het kader van de operatie van het .nl-domein geen impact heeft op de delegatie,
noch op het weerstandvermogen. Aanvullend zullen de stichting en de nieuw te vormen BV
waarin de operatie wordt ondergebracht afspraken maken zodat de stichting ook zowel feitelijk
als juridisch over de .nl-database kan beschikken om in geval van een faillissement van de BV,
de operatie van het .nl-domein zelf of door een derde partij te continueren.
Figuur 1a en 1b geven een overzicht van de beoogde structuur en de huidige structuur van
SIDN. In de beoogde opzet blijft de delegatie in de Stichting SIDN terwijl de operatie van het
.nl-domein is ondergebracht in een aparte besloten vennootschap. Deze nieuwe SIDN BV blijft
(via de holding) wel 100% eigendom van de stichting.

5

Stewardship of IANA Functions Transitions to Global Internet Community as Contract with U.S. Government

Ends (icann.org)

WAARBORGING .NL-DOMEIN, Evaluatie 2015 – 2022 - pagina 4

Figuur 1a – beoogde organisatiestructuur van SIDN

SIDN (Stichting)

100%

SIDN
Deelnemingen BV

100%

SIDN Business BV

Figuur 1b – huidige structuur SIDN

Verankering in Nederland
De noodzaak van verbondenheid van de dienstverlening met Nederland en de beschikbaarheid
daarvan voor de Nederlandse gebruikers blijft ongewijzigd. De verankering daarvan moet
onderdeel blijven van het convenant.

“Last Resort”
Partijen hebben gewerkt aan specifieke “last resort” afspraken. Een procedure en een
draaiboek zijn door beide partijen geaccordeerd. Deze vormen de basis waarmee in
samenwerking met de lokale internet community en met betrokkenheid van ICANN tot een
formele herdelegatie gekomen kan worden bij ICANN mocht dit in het uiterste geval
noodzakelijk zijn. Omdat de afspraken enige jaren geleden gemaakt zijn en nooit zijn
toegepast, zullen partijen in de komende convenantsperiode onderzoeken in hoeverre deze
afspraken nog voldoende actueel zijn en deze zo nodig herzien.

WAARBORGING .NL-DOMEIN, Evaluatie 2015 – 2022 - pagina 5

ICANN heeft naar aanleiding van een gezamenlijk verzoek van partijen6 per brief van 6
februari 20137 bevestigd dat zij op de hoogte is van het bestaan van deze afspraken. Omdat
die bevestiging inmiddels al weer van enige tijd geleden is, zullen partijen in de komende
periode afstemming met IANA zoeken om zich er van te verzekeren dat de afspraken ook
binnen de huidige administratie bekend zijn.
Daarnaast zullen partijen de mogelijkheid onderzoeken om alvast afspraken te gaan maken
met een tijdelijke registry dienstverlener, bijvoorbeeld een partij die een dergelijke rol ook
voor de generieke top level domeinen (gTLD’s) vervult, die in een noodgeval de technische
registry functie voor het .nl-domein van SIDN kan overnemen en op diens technische
infrastructuur kan voortzetten.

Overleg en Early Warning
Partijen hebben regelmatig overleg gevoerd naar de geest van de aanbevelingen uit het
Eindrapport. Ze hebben het als nuttig en constructief ervaren en wensen dan ook continuering
van de gemaakte afspraken daarover in het convenant. De afstemming heeft wel deels een ad
hoc karakter gehad. Partijen hebben het voornemen om naast de doorlopende ad hoc
afstemming tevens in ieder geval een maal per jaar een vaste afstemming te houden.

4

Name Server Functie (NSF)

4.1 Status
De beschikbaarheid van de NSF is in de periode 2015 – 2022 op vele manieren versterkt zowel
op het overkoepelende internationale niveau (de globale name server infrastructuur) als op het
niveau van SIDN.

Redundantie technische infrastructuur
Er is sprake van een sterke groei in het nog verder redundant zijn van de name server
infrastructuur door het telkens verder toepassen van anycast-technieken8. Belangrijke
aspecten daarbij zijn elementen als geografische diversiteit en diversiteit van operating
systems. Op dit moment maakt SIDN voor het .nl-domein gebruik van drie verschillende
leveranciers van anycastnetwerken: het Zweedse NetNod, de beheerder van het Canadese
landendomein CIRA en de beheerder van de Oostenrijkse landencode nic.at. Deze drie
leveranciers zorgen er samen voor een wereldwijd netwerk aan .nl-nameservers zodat het .nl6

Brief van SIDN en het Ministerie van Economische Zaken aan ICANN d.d. 5 december 2012 met als onderwerp

‘Last resort redelegation scenario .nl domain’
7

Brief van ICANN aan het Ministerie van Economische Zaken en SIDN d.d. 6 februari 2013 met als onderwerp

‘Last record re-delegation scenario for the .NL top-level domain’
8

Anycast is een techniek waarbij achter 1 IP-adres een wolk van verschillende geografisch gescheiden

nameservers zijn ingericht die allemaal over dezelfde kopie van de .nl-zone beschikken en ieder los van elkaar
een DNS antwoord kunnen geven.

WAARBORGING .NL-DOMEIN, Evaluatie 2015 – 2022 - pagina 6

domein wereldwijd snel DNS-queries kan beantwoorden en daar de huidige hoge volumes (zo’n
2,5 miljard queries per dag) probleemloos kan verwerken.

Figuur 2 Technische infrastructuur NSF
Na pilots in 2021 heeft SIDN in 2022 ook aanvullend haar eigen anycast netwerk voor het .nldomein opgezet. Nieuw daarbij is dat dit netwerk aan de hand van de hoeveelheid verkeer die
een nameserver verwerkt vrijwel automatisch overal ter wereld kan worden uitgebreid met
nieuwe nameservers op de op dat moment meest optimale locatie. Als een nameserver dus
veel DNS vragen ontvangt, dan wordt met dit systeem snel op afstand een extra server in de
buurt van die server ingericht en actief gemaakt. Hierdoor worden de binnenkomende vragen
voortaan over beide servers verdeeld wordt waarmee een snel antwoord op de DNS vragen
gewaarborgd blijft. SIDN beschikt daarmee ook over een eigen, snel en sterk schaalbaar cloudbased mondiaal anycast netwerk. Nu dit eigen netwerk beschikbaar is, zal SIDN niet langer
gebruik maken van de anycast diensten van NetNod.

DNSSEC
In 2010 heeft SIDN DNSSEC in de .nl-zone geïntroduceerd, een cryptographische beveiliging
voor het DNS-protocol. DNSSEC voorziet de DNS-informatie (de records) van een digitale

WAARBORGING .NL-DOMEIN, Evaluatie 2015 – 2022 - pagina 7

handtekening. Zo kan gecontroleerd worden of de inhoud authentiek is. Na het “signen”
(tekenen) van de root zone heeft SIDN de .nl-zone gesigned. Inmiddels is ongeveer 58% van
alle .nl-domeinnamen DNSSEC-gesigned. Het .nl-domein is daarmee zowel in percentage als in
aantallen een van de meest gesignde zones ter wereld.
Het toevoegen van DNSSEC aan de .nl-zone maakt het beheren en publiceren van de zonefile
iets complexer. Dit kan het ook lastiger maken om bij een noodscenario, waarin een andere
partij het beheer van .nl moet overnemen, .nl weer op te starten. Inmiddels heeft SIDN
hiermee ruime ervaring opgedaan. De introductie van DNSSEC in de .nl-zone heeft dit geen
invloed gehad op de beschikbaarheid van het .nl-domein.
DNSSEC werkt op basis van cryptografische publieke en private sleutelparen. Deze sleutels
moeten regelmatig, in de praktijk na enkele jaren, worden vernieuwd. Deze zogenaamde KSKrollovers dienen gecontroleerd uitgevoerd te worden om te zorgen dat met DNSSEC gesignde
domeinnamen blijven werken. SIDN heeft voor het .nl-domein inmiddels één keer een KSKrollover uitgevoerd en verwacht dit iedere 5 tot 6 jaar te herhalen.. In 2018 heeft ICANN ook
voor de eerste keer een KSK-rollover op het niveau van de root van het DNS uitgevoerd. Dit is
belangrijk omdat de bescherming die DNSSEC biedt alleen werkt als zowel op het niveau van
SIDN als van de root de signing op orde is. Ook dit is probleemloos verlopen.

Beveiliging
De beveiliging van de componenten binnen de controle van SIDN wordt doorlopend up-to-date
gehouden. Met de introductie van DNSSEC zijn maatregelen getroffen ten aanzien van de
beveiliging van het trust anchor (DS record) voor .nl. Deze beveiliging voldoet aan strenge
eisen waaronder gevalideerde FIPS 140-29 systemen en uitgebreide veiligheidsprocedures,
waaronder N-uit-M toegang tot de beveiligde sleutels van de .nl-zone.
De beveiliging van de componenten binnen de controle van SIDN omvat onder andere de
volgende componenten:


Alle .nl-name servers staan in high availability locaties met strikte toegangsprocedures;



Deze high availability locaties zijn geografisch verspreid over de wereld;



De .nl-name servers zijn state-of-the-art beschermd tegen de huidige stand van
internetaanvallen en worden continu gemonitord op abnormaal dataverkeer;



Een aantal .nl-name servers zijn bewust niet onder beheer bij SIDN, dit om blinde vlekken
in de eigen operatie te voorkomen;



Er wordt continu geborgd dat de nameservers (zowel onder beheer bij SIDN als
uitbesteedt) voldoen aan de diversiteitseisen van SIDN t.o.v. gebruikte nameserver
software, operating system en hardware.

Correctheid zonefile
De laatste set van maatregelen in het kader van de nameserver functie richt zich op het in
stand houden van de inhoudelijke correctheid van de zonefile. Hiervoor zijn de volgende
maatregelen getroffen:

9

FIPS 140-2, Security Requirements for Cryptographic Modules | CSRC (nist.gov)

WAARBORGING .NL-DOMEIN, Evaluatie 2015 – 2022 - pagina 8

•

Bij het genereren van de zonefile vindt er een integriteitcontrole plaats waarbij wordt
gecontroleerd of de nieuwe zonefile voldoet aan aantal criteria, waaronder: de zonefile is
niet leeg, is maximaal x% groter of kleiner dan de vorige versie, heeft maximaal y%
afname in DNSSEC, geverifieerd op DNSSEC-signaturen, bevat alleen syntactische juiste
adressen en dergelijke;

•

SIDN onderzoekt in de operatie voortdurend of het mogelijk is om deze controle op een
zinvolle wijze uit te breiden, zeker op het gebied van DNSSEC. Hierbij wordt intensief
samengewerkt met SIDN Labs en NLnet Labs. Daar waar zinvol wordt deze controle
uitgebreid en verder verfijnd.

4.2 Aanpak
SIDN ziet de continue beschikbaarheid van de NSF voor het .nl-domein als haar
allerbelangrijkste verantwoordelijkheid en zal hier ook in de komende periode alle nodige
aandacht aan besteden. SIDN is erop gericht om een expert op dit gebied te blijven en zal
hierin blijven investeren. SIDN zal die expertise vervolgens blijven inzetten om alle
maatregelen te nemen die nodig zijn om de beschikbaarheid van de NSF te waarborgen.

5

Registratie Functie (RF)

5.1 Status
Registratiesysteem
SIDN heeft haar in 2015 in gebruik genomen en zelf ontwikkelde vijfde versie van haar
registratiesysteem (DRS5) in de afgelopen periode mee laten ontwikkelen met de algemene
ontwikkelingen binnen de ICT en de wensen die over de tijd aan het systeem worden gesteld.
In de loop van de jaren is de gemiddelde beschikbaarheid van het registratiesysteem verhoogd
en zijn zaken als facturatie en registraradministratie uit het systeem gehaald om het
onderhoud te vereenvoudigen. Belangrijke toevoeging is de invoering van 2-factor
authenticatie voor de toegang voor registrars waardoor de mogelijkheden voor derden om
ongeoorloofd toegang tot het systeem te krijgen nog verder zijn beperkt. Daarmee is
bijvoorbeeld het risico op ongeoorloofd wijzigen van registratiegegevens of het opheffen van
domeinnamen verminderd.

Redundantie
Het registratiesysteem draait parallel op twee volledig geografisch gescheiden gespiegelde
productielocaties ingericht op twee verschillende datacenters. Deze datacenters, die ISO 27001
gecertificeerd zijn en net als de locatie van SIDN bijvoorbeeld over noodstroomvoorzieningen
beschikken, vormen samen met de locatie van SIDN een driehoek die via fysiek gescheiden
redundante verbindingen met elkaar verbonden zijn. Het beheer kan volledig remote
plaatsvinden.

WAARBORGING .NL-DOMEIN, Evaluatie 2015 – 2022 - pagina 9

Er vinden regelmatig oefeningen in crisismanagement situaties plaats, zoals de oefeningen in
de samenwerking met de anti-DDoS coalitie.

Data back-ups
SIDN maakt back-ups van servers en databases van alle relevante diensten. Er worden dag,
week, maand en jaar back-ups gemaakt. Back-ups worden periodiek gekopieerd naar een
archive server. Actieve data, back-ups en archive zijn alle op een gescheiden locatie
opgeslagen.

Registratiegegevens
SIDN is de enige partij die over alle actuele en historische gegevens beschikt met betrekking
tot de registratie van .nl-domeinnamen. Dit zeer dynamische bestand (meer dan 200.000
wijzigingen per maand) is belangrijk om de rol van registry in te kunnen vullen. De
beschikbaarheid van deze gegevens wordt dan ook verzekerd onder andere middels de
hierboven beschreven redundantie van het registratiesysteem en de back-ups.

5.2 Aanpak
Veiligstellen data en datagebruik
Het feit dat SIDN als enige over de volledige registratiegegevens beschikt, zou in een
faillissementssituatie tot problemen kunnen leiden indien de dan benoemde curator de
gegevens niet beschikbaar zou willen stellen aan een partij die bijvoorbeeld door de overheid
zou worden aangewezen om de .nl-dienstverlening voor te zetten. In het kader van de in
hoofdstuk 3.2 beschreven herstructurering, waarbij de operatie van het .nl-domein in SIDN
B.V. wordt ondergebracht, zal een regeling getroffen worden waarbij de Stichting SIDN ook
over de registratiegegevens komt te beschikken.
In het kader van het in hoofdstuk 3.2 beschreven onderzoek naar de mogelijkheden van een
back-up registry zal ook gekeken worden naar de mogelijkheden om de registratiedata bij een
externe partij onder te brengen via een data-escrow-regeling. Deze partij kan die de data aan
een opvolgende registry beschikbaar stellen als SIDN dat om welke reden dan ook zelf niet
meer zou kunnen.

6

Registratiebeleid & Aansprakelijkheidsrisico’s

6.1 Status
SIDN heeft sinds 2015 geen aanmerkelijke wijzigingen in haar registratiebeleid doorgevoerd.
Wel is zijn er beperkte wijzigingen van bestaande processen doorgevoerd veelal om ze beter
aan te laten sluiten bij de geldende praktijk. De praktische implicaties en de concrete invulling

WAARBORGING .NL-DOMEIN, Evaluatie 2015 – 2022 - pagina 10

van de gewijzigde processen zijn afgestemd met de Vereniging van Registrars. Indien er
aanleiding is om wel principiële wijzigingen op het registratiebeleid te overwegen, dan zal SIDN
de lokale internetgemeenschap hierbij betrekken.
De in 2018 van toepassing geworden Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG)
heeft veel impact gehad binnen de domeinnaamwereld en met name geleid tot het op grote
schaal afschermen van gegevens in de publieke whoisdiensten van registries en registrars.
SIDN had al onder de vorige privacywet (WBP) ter voorbereiding op de implementatie van de
AVG een Functionaris voor de gegevensbescherming benoemd die deze functie onder de AVG
heeft gecontinueerd. Deze functie is belangrijk bij SIDN omdat SIDN op dit moment behoorlijk
wat persoonsgegevens verwerkt, namelijk zo’n 6,2 miljoen geregistreerde .nl-domeinnamen,
zo’n 200.000 wijzigingen met betrekking tot die registraties per maand en zo’n 2,5 miljard
DNS-queries per dag. Het gaat daarbij in het algemeen niet over gevoelige of bijzondere
persoonsgegevens, maar SIDN vindt het belangrijk dat zij zorgvuldig en in lijn met de wet met
persoonsgevens omgaat.
Om dat te ondersteunen heeft SIDN in 2014 een interne privacyboard opgezet die vooraf
toetst of nieuwe voorgenomen verwerkingen van persoonsgegevens binnen de wet en het
beleid van SIDN passen. De besluiten van de privacyboard worden door SIDN op haar website
gepubliceerd.
SIDN heeft in medio 2009, naar aanleiding van een consulatie van haar stakeholders in een
zogeheten Domeinnaamdebat in 2008, haar publieke whois al aangepast en de daarin
opgenomen persoongegevens afgeschermd. Hiermee voldeed ze al aan de eisen die de AVG
stelt en was verdere aanpassing niet nodig.
Net als bij veel andere Europese registries speelt bij SIDN de vraag wat er met de historische
registratiedata moet worden gedaan. Op dit moment wordt de historische registratiedata
gearchiveerd waardoor ze binnen SIDN nog maar voor een beperkt aantal medewerkers
beschikbaar is. Tegelijkertijd bevatten deze archieven ook persoonsgegevens en is het de
vraag in hoeverre er aanleiding is om dit archief of een deel van deze registratiegegevens
vanuit bijvoorbeeld geschiedkundig perspectief te bewaren.
Daarnaast zien we met betrekking tot het registratiebeleid sinds enige tijd initiatieven om tot
met name Europese regelgeving te komen die op dat beleid ingrijpt. Zo bepaalt bijvoorbeeld
de komende Digital Service Act de verantwoordelijkheid van SIDN voor content onder .nldomein en kent NIS2 verregaande bepalingen over de registratiedata, de correctheid hiervan
en het verlenen van toegang tot die gegevens. SIDN volgt deze wetgevingsontwikkelingen en
probeert op basis van haar kennis en ervaring invloed uit te oefenen zodat deze regels voor
haar, de registrars maar ook de domeinnaamhouders zo werkbaar mogelijk zijn. Uiteraard zal
SIDN er zorg voor dragen dat zij aan de nieuwe wettelijk regels zal voldoen.

WAARBORGING .NL-DOMEIN, Evaluatie 2015 – 2022 - pagina 11

Een andere ontwikkeling die rond het registratiebeleid speelt, is de sterk toegenomen aandacht
voor de bestrijding van abuse met betrekking tot .nl-domeinnamen. SIDN heeft daarin al jaren
geleden het voortouw genomen en SIDN kan daarom nog steeds toe met de registratieregels
die in het verleden zijn gesteld. Tegelijkertijd betekent een actievere houding van SIDN op het
gebied van het bestrijden van abuse dat SIDN in juridische zin meer verantwoordelijkheid op
zich neemt en daarmee meer risico op aansprakelijkheden loopt. SIDN is transparant in wat zij
op dit gebied doet middels een transparantierapport op haar website dat ieder kwartaal wordt
bijgewerkt. Deze risico’s worden beperkt door te werken op basis van zorgvuldige evenwichtige
procedures op basis van een afgewogen strategie die aansluit bij de rol die SIDN als registry
van het .nl-domein bekleedt. Daarnaast heeft SIDN generiek haar aansprakelijkheid
contractueel beperkt en beschikt ze over een beroeps- en
bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering die claims tot maximaal € 10 miljoen euro per jaar dekt.

6.2 Aanpak
Consultatie Local Internet Community (LIC)
SIDN zal ook in de toekomst van Domeinnaamdebatten als middel gebruik blijven maken om
de Local Internet Community te consulteren met betrekking tot het .nl-registratiebeleid en van
de VvR om een goede afstemming met de registrars te houden.

Verkleinen aansprakelijkheidsrisico's
De in hoofdstuk 3.2 beschreven voorgenomen herstructurering van SIDN is er specifiek op
gericht om te zorgen dat als de al bestaande maatregelen om aansprakelijkheidsrisico’s
onvoldoende effect hebben, zeker te stellen dat de continuïteit van het .nl-domein vanuit de
stichting gewaarborgd blijft.

Historische registratiegegevens
In de komende periode zal SIDN een besluit nemen over de vraag in hoeverre zij historische
registratie data mag blijven bewaren en zal SIDN een beleid en proces inrichten om historische
data die zij niet langer wil bewaren op een gecontroleerde wijze te verwijderen.

7

Business continuity en toezicht

7.1 Status
Beveiliging
Met het oog op de borging van de continuïteit van de bedrijfsvoering heeft SIDN een intern
Business Continuity proces ingericht. Dit proces maakt deel uit van het Information Security
Management System, dat ISO 27001 gecertificeerd is.

WAARBORGING .NL-DOMEIN, Evaluatie 2015 – 2022 - pagina 12

Het beveiligingsbeleid wordt onder directe aansturing van de directie bepaald, waardoor er
betrokkenheid en commitment op het hoogste niveau is. Personeel wordt gescreend bij
indiensttreding en opgeleid en doorlopend getraind in security awareness. De taken en
verantwoordelijkheden van het personeel op dit gebied zijn vastgelegd in de
arbeidsovereenkomst en het personeelsreglement.
De fysieke toegang tot het kantoorgebouw van SIDN is beveiligd met 2-factor authenticatie,
net als de toegang tot de datacenters waar SIDN gebruik van maakt. Daarnaast is
vanzelfsprekend ook de toegang tot de systemen en applicaties die SIDN gebruikt beveiligd.
Hierbij wordt onder andere gewerkt met het least privilige principle waardoor toegangsrechten
beperkt worden tot hetgeen waarover de betreffende werknemer op basis van zijn functie zou
moeten beschikken. Er is sprake van gemonitorde 2-factor authenticatie en een scheiding van
netwerken waarbij de toegang per netwerk is geregeld.
Vervolgens neemt SIDN doorlopend maatregelen tegen internetbedreigingen als DDoSaanvallen, malwarebesmettingen, ransomware aanvallen en pogingen tot phishing door middel
van de nieuwste technieken zoals intrusion detection, virus scanning en signatureless
scanning. In het kader van het ontwikkelen van software zijn beleid en procedures vastgesteld
voor het veilig ontwikkelen van software via een secure development lifecycle. SIDN voert
maandelijks penetratietesten en security assessments uit. Daarnaast heeft SIDN ook een
responsible disclosure procedure gepubliceerd waarmee externen mogelijke beveiligingsfouten
op verantwoorde wijze kunnen melden.
De beveiliging van SIDN wordt jaarlijks op meerdere manieren door diverse partijen getoetst.
Zo toetst een interne auditor jaarlijkse de processen, het beleid en de procedures, terwijl een
externe leverancier penetratietesten uitvoert. Hier overheen vindt vervolgens de jaarlijkse
hertoetsing door een externe auditor plaats vanuit de ISO 27001 certificering.

Wbni toezicht door het Agentschap Telecom
In het kader van de WBNI houdt het Agentschap Telecom toezicht op de kernprocessen van
SIDN. Het toezicht bestaat uit periodieke inspecties waarbij getoetst wordt of met de
technische en organisatiorische beveiligingsmaatregelen die SIDN heeft genomen de risico’s
voor de beveiliging van de SIDN netwerk- en informatiesystemen voldoende worden beheerst.
Elke inspectie wordt afgesloten met een rapport, waarin (indien nodig) actiepunten voor
verbeteringen zijn opgenomen. De voortgang op deze actiepunten wordt door het Agentschap
Telecom periodiek gemonitord.

Financiële positie en weerstandsvermogen
SIDN kent vervolgens nog onverminderd een gezonde eigen vermogenspositie met voldoende
werkkapitaal om de dienstverlening financieel te kunnen continueren. De financiële buffer die
SIDN aanhoudt om bij ernstige calamiteiten haar dienstverlening voort te kunnen zetten is

WAARBORGING .NL-DOMEIN, Evaluatie 2015 – 2022 - pagina 13

vervolgens met een zeer laag risico en hoge zekerheid verspreid ondergebracht bij
verschillende financiële instellingen.

7.2 Aanpak
Financiële positie en weerstandvermogen
SIDN zal ook de komende periode een financiële doelstelling hanteren waarbij er sprake is van
een minimale solvabiliteit van 60% en een liquiditeit tussen de 65% en 100% van haar
structurele jaarlijkse kosten. SIDN zal daarnaast te allen tijde een direct beschikbare buffer
aanhouden ter grootte van minimaal 100% van de totale jaarlijkse kosten en een eigen
vermogen ter grootte van minimaal 100% van de totale jaarlijkse kosten. Na de beoogde
herinrichting (beschreven in Hoofdstuk 3.2) zal dit vermogen gehouden worden door de
stichting SIDN en daarmee gescheiden worden van de operatie die vanuit SIDN B.V. plaats zal
vinden.

8

Raad van toezicht

8.1 Status
De raad van toezicht van SIDN heeft ook in de periode 2015-2022 haar rol vervuld conform de
statuten en de corporate governance regels, zoals die door de raad van toezicht zijn
vastgesteld.
De taak van de raad van toezicht is het houden van toezicht op het beleid van de directie van
de stichting en op de algemene gang van zaken binnen de stichting en de met haar verbonden
onderneming. De raad van toezicht staat de directie met raad terzijde en richt zich bij de
vervulling van zijn taak naar het belang van de stichting en de met haar verbonden
onderneming. De raad weegt daartoe de in aanmerking komende belangen van de lokale
internetgemeenschap af en houdt rekening met de bijzondere maatschappelijke
verantwoordelijkheid van de stichting.
De raad van toezicht heeft in de afgelopen jaren telkens minimaal 4 keer per jaar vergaderd.
Daarnaast vindt er jaarlijks een strategische sessie plaats en zelfevaluatie. In de regel zijn alle
zeven leden bij alle bijeenkomsten aanwezig.
Op basis van het rooster van aftreden en herbenoeming treden leden van de raad van toezicht
geleidelijk af en anderen weer toe. In de regel volbrengen alle leden de maximale zittingsduur
van 3 keer 3 jaar en SIDN slaagt er telkens in kwalitatief goede opvolgers aan zich te binden
waarmee de verschillende kennis- en ervaringsgebieden worden afgedekt zoals vastgelegd in
het Reglement omvang, samenstelling en profielschets van de raad van toezicht. De raad van
toezicht is in de afgelopen jaren een stabiel orgaan binnen SIDN gebleven dat actief de
continuïteit van SIDN in brede zin bewaakt.

WAARBORGING .NL-DOMEIN, Evaluatie 2015 – 2022 - pagina 14

8.2 Aanpak
In het kader van de voorgenomen herstructurering worden op dit moment ook alle corporate
governance documenten bijgewerkt waarmee deze weer helemaal bij de tijd zijn. Dit betreffen
geen structurele aanpassingen. De basis zoals die vanaf 2005 staat, voldoet goed en zal dan
ook worden gecontinueerd.

9

Niet-.nl-activiteiten

9.1 Status
De activiteiten van SIDN zijn niet beperkt tot haar rol als beheerder van het .nl-domein. Vanaf
medio 2007 heeft SIDN ook andere activiteiten ontplooid. Zo heeft SIDN vanaf 2007 tot 2019
in opdracht van het Ministerie van Economische Zaken de Nederlandse ENUM-delegatie
beheerd, heeft zij een eigen merkbewakingsdienst opgezet, een eigen SIDN Labs team
ingericht. SIDN is daarnaast langjarig financieel ondersteuner van bijvoorbeeld Bits of Freedom
en NLNetLabs, ECP en het NLIGF en van het door haar opgezette SIDN Fonds. Ook heeft zij
een rol gespeeld bij Simplerinvoicing, de voorganger van de huidige Nederlandse
Peppolautoriteit. In de periode 2017 -2020 is SIDN grootaandeelhouder van de identity-broker
en eHerkenning aanbieder Connectis geweest. Conform de afspraken tussen SIDN en het
ministerie van Economische Zaken en Klimaat werden en worden andere activiteiten die een
risico kunnen opleveren voor de continuïteit van het beheer van het .nl-domein vanuit een
andere rechtspersoon dan de stichting ontplooid. Op dit moment is SIDN, middels haar
dochtervennootschap SIDN Business B.V., beheerder van het open source en decentrale IRMA
identiteiten/wallet stelsel.

Dergelijke niet-.nl-activiteiten zouden potentieel risico’s met zich kunnen brengen die in het
slechtste geval impact zouden kunnen hebben op de continuïteit van het .nl-domein. Naar
aanleiding van vragen vanuit de registrars heeft het Ministerie van Economische Zaken en
Klimaat in afstemming met SIDN in 2021 een onderzoek laten uitvoeren naar deze
‘nevenactiviteiten’. De onderzoeksvraag die in dit onderzoek centraal stond was de volgende:
Welke activiteiten ontplooit SIDN naast het beheren en uitgeven van .nl-domeinnamen
(‘nevenactiviteiten’), en leidt dit tot risico’s ten aanzien van continuïteit en stabiliteit van het
.nl- domein?
De focus van dit onderzoek richtte zich op de feitelijk ontplooide nevenactiviteiten van SIDN en
de risico’s daarvan voor de continuïteit en stabiliteit van het .nl-domein. De conclusie van het
rapport op de hoofdvraag luidde als volgt:
SIDN ontplooit diverse activiteiten naast het beheren van het .nl-domein. Het betreft (op
volgorde van omvang) primair het SIDN Fonds, SIDN Labs (onderzoek), activiteiten rondom
IRMA, Cybersterk, en de Domeinbewakingsservice. Hoewel nevenactiviteiten die SIDN ont-

WAARBORGING .NL-DOMEIN, Evaluatie 2015 – 2022 - pagina 15

plooit naast het beheer van het .nl-domein kunnen leiden tot aanvullende risico’s, namelijk via
de in dit onderzoek geïdentificeerde risicoketens, constateren we dat SIDN op al deze
risicoketens (specifiek de oorzaak-gevolgrelaties waar SIDN invloed op heeft) mitigerende
maatregelen heeft ingesteld. Het onderzoek leidt tot een aantal aanbevelingen waarmee deze
mitigerende maatregelen nader kunnen worden geborgd, die hieronder worden toegelicht.
Het complete rapport met daarin ook de conclusies op de deelvragen is ter informatie als
bijlage 1 aan dit rapport gehecht.

9.2 Aanpak
Het onderzoeksrapport benoemde twee mogelijke aanvullende maatregelen om de risico’s van
door SIDN ontplooide niet-.nl-activiteiten voor de continuïteit en stabiliteit van het .nl-domein
verder te mitigeren:
1.

SIDN heeft aangegeven te overwegen het beheer van het .nl-domein onder te brengen
in een separate juridische entiteit (“uitvoerings-BV”), waarin dan ook alle
leveranciersrelaties komen te vallen. Het beheer van het .nl-domein wordt gedelegeerd
aan deze entiteit. Mocht de entiteit om wat voor reden dan ook failliet gaan, dan kan
de Stichting SIDN zelf, op basis van het opgebouwde reservevermogen, de uitvoering
van het beheer van het .nl-domein aan een andere organisatie uitbesteden.

2.

De financiële doelstellingen ten aanzien van solvabiliteit en liquiditeit die SIDN
aanhoudt bieden (mits ze gehaald blijven worden) een hoge mate van zekerheid. De
eigen financiële doelstellingen van SIDN kunnen niet worden gewijzigd zonder
instemming van haar raad van toezicht. Het opnemen van deze afspraken in het
convenant zou deze zekerheid nader kunnen borgen.

SIDN heeft inmiddels de eerste stappen gezet om de in het eerste punt genoemde
herinrichting (zoals hierboven beschreven in Hoofdstuk 3.2) te realiseren en is voornemens om
deze verder door te voeren. Partijen hebben daarnaast de financiële doelstellingen als bedoeld
in het 2e punt vastgelegd in 7.2. Het hanteren van deze minmale financiële doelstellingen zijn
ook opgenomen in de conclusies en daarmee onderdeel van de afspraken in het convenant.
SIDN consulteert de .nl-stakeholders via domeinnaamdebatten bij besluiten over het .nluitgiftebeleid. SIDN is daarnaast voornemens om een strategieklankbordgroep op te zetten om
de aspecten van de strategie van SIDN te consulteren die niet direct betrekking hebben op .nl.
Het gaat daarbij bijvoorbeeld om de investeringen in ‘een kansrijk en zorgeloos digitaal
bestaan voor iedereen’ middels SIDN fonds, SIDN Labs maar ook andere niet .nl-activiteiten.
De klankbordgroep zal bestaan uit een brede groep stakeholders van (de activiteiten van)
SIDN. Doel is dat de input voor en feedback op SIDN’s strategie zal bijdragen aan het maken
van goede keuzes over de inzet van tijd en middelen en daarmee aan een zo waardevol
mogelijke impact. Ook verwacht SIDN dat de klankbordgroep interactie tussen stakeholders zal
faciliteren en daarmee ook inzicht in de diverse belangen zal creëren wat bijdraagt aan een
betere afweging van die belangen en meer begrip voor dergelijke afweging.

WAARBORGING .NL-DOMEIN, Evaluatie 2015 – 2022 - pagina 16

10 Conclusies
10.1 Stabiliteit
De continuïteit van het .nl-domein is in de periode na ondertekening van het convenant niet in
gevaar geweest. Door de genomen maatregelen in het kader van het convenant maar ook door
additionele maatregelen buiten het convenant is de continuïteit en stabiliteit van het .nldomein verder versterkt.

10.2 Delegatie
Het gezamenlijke doel van partijen blijft gericht op het voorkomen van de noodzaak van een
herdelegatie en op het voorspelbaarder maken van de uitkomst van een eventueel
noodzakelijk herdelegatieproces.
Om de continuïteit verder te borgen heeft SIDN het voornemen om een juridische scheiding
tussen de delegatie en operatie van het .nl-domein aan te brengen. De delegatie blijft daarbij
in de stichting.
Partijen zullen bij ICANN/IANA nagaan of men nog bekend is met de herdelegatie afspraken.
Ook zal de operationele uitvoering van de “last resort” herdelegatieprocedure verder met
ICANN/IANA afgestemd worden. Tenslote zal onderzocht worden of het wenselijk en realistisch
is om afspraken te maken met een andere registry operator zodat deze de operatie van het
.nl-domein kan overnemen of heropstarten indien dat nodig is.
Partijen zullen regelmatig met elkaar blijven overleggen over ontwikkelingen die voor de
stabiliteit en continuïteit van het .nl-domein relevant zijn en richten hier een vast overleg voor
in.

10.3 Name Server Functie
SIDN ziet de continue beschikbaarheid van de NSF voor het .nl-domein als haar
allerbelangrijkste verantwoordelijkheid en zal hier ook in de komende periode alle nodige
aandacht aan besteden. SIDN is erop gericht om een expert op dit gebied te blijven zal hierin
blijven investeren. SIDN zal die expertise vervolgens blijven inzetten om alle maatregelen te
nemen die nodig zijn om de beschikbaarheid van de NSF te waarborgen.

10.4 Registratie Functie
Bij de voorgenomen jurdische scheiding tussen de delegatie en de operatie van het .nl-domein
zal een regeling getroffen worden waarbij naast de operationele vennootschap (SIDN B.V.) de
delegatiehouder (Stichting SIDN) ook over de registratiegegevens komt te beschikken.

WAARBORGING .NL-DOMEIN, Evaluatie 2015 – 2022 - pagina 17

In het kader van het onder 10.2 beschreven onderzoek naar de mogelijkheden van een backup registry zal ook gekeken worden naar de wenselijkheid en mogelijkheden om de
registratiedata bij een externe partij onder te brengen via een data-escrow-regeling. Deze
partij kan die de data aan een opvolgende registry beschikbaar stellen als SIDN dat om welke
reden dan ook zelf niet meer zou kunnen.

10.5 Registratiebeleid en Aansprakelijkheid
SIDN zal ook in de toekomst van “Domeinnaamdebatten” als middel gebruik blijven maken om
de Local Internet Community te consulteren met betrekking tot het .nl-registratiebeleid en van
de VvR om een goede afstemming met de registrars te houden.
De voorgenomen herstructurering van SIDN is er specifiek op gericht om te zorgen dat als de
al bestaande maatregelen om aansprakelijkheidsrisico’s onvoldoende effect hebben, zeker te
stellen dat de continuïteit van het .nl-domein vanuit de stichting gewaarborgd blijft.
In de komende periode zal SIDN een besluit nemen over de vraag in hoeverre zij historische
registratie data mag blijven bewaren en zal SIDN een beleid en systeem inrichten om
historische data die zij niet langer wil bewaren op een gecontroleerde wijze te verwijderen.

10.6 Business Continuity en Toezicht
SIDN zal ook de komende periode een financiële doelstelling hanteren waarbij er sprake is van
een minimale solvabiliteit van 60% en een liquiditeit tussen de 65% en 100% van haar
structurele jaarlijkse kosten. SIDN zal daarnaast te allen tijde een direct beschikbare buffer
aanhouden ter grootte van minimaal 100% van de totale jaarlijkse kosten en een eigen
vermogen ter grootte van minimaal 100% van de totale jaarlijkse kosten. Na de beoogde
herinrichting zal dit vermogen gehouden worden door SIDN en daarmee gescheiden worden
van de operatie die vanuit SIDN B.V. plaats zal vinden.

10.7 Raad van Toezicht
Een onafhankelijke kwalitatief goede en goed functionerende raad van toezicht van SIDN is
een van de belangrijkste waarborgen voor de continuïteit van allereerst SIDN zelf maar
onlosmakelijk daarmee ook die van het .nl-domein. SIDN zal er voor zorgdragen dat de raad
ook in beoogde nieuwe structuur haar rol goed kan blijven spelen. SIDN zal daarbij de
corparate governance code blijven toepassen voorzover die aanlsuit bij de aard en omvang van
de organisatie.

10.8 Niet-.nl activiteiten
SIDN blijft er voor zorgen dat haar niet .nl-activiteiten geen risico’s opleveren voor de
stabiliteit en continuiteit van haar .nl-dienstverlening door deze risico’s te mitigeren zoals ook
in het onderzoeksrapport is beschreven. De gesuggereerde aanvullende maatregelen worden
daarbij door SIDN opgepakt. Zo zijn de financiële doelstellingen die de continuïteit moeten

WAARBORGING .NL-DOMEIN, Evaluatie 2015 – 2022 - pagina 18

waarborgen opgenomen onder 10.6 en is SIDN doende de beoogde herinrichting door te
voeren.

WAARBORGING .NL-DOMEIN, Evaluatie 2015 – 2022 - pagina 19