Regeling van de Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit van
, nr. WJZ/18017367, tot wijziging van de Uitvoeringsregeling
Meststoffenwet ten behoeve van de vaststelling van nadere regels voor de
fosfaatbank

De Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit,
Gelet op artikel 38a, eerste lid, van de Meststoffenwet;
Besluit:
Artikel I
In hoofdstuk 10 van de Uitvoeringsregeling Meststoffenwet wordt na paragraaf
4a een paragraaf ingevoegd, luidende:
§ 4b. Ontheffing fosfaatrechten
Artikel 111c
In deze paragraaf wordt verstaan onder:
aanvrager: een landbouwer die een ontheffing aanvraagt voor een bedrijf;
fosfaatbank: aantal kilogrammen fosfaat dat op grond van artikel 32a van de
wet is afgeroomd en waarvoor geen ontheffing is verleend;
jonge landbouwer: aanvrager die niet ouder is dan 40 jaren op de datum van
de aanvraag en die voor het eerst als bedrijfshoofd een bedrijf opricht of die al
zo'n bedrijf opgericht heeft in de periode van vijf jaar voorafgaande aan de
indiening van een aanvraag;
ontheffing: ontheffing van het verbod, bedoeld in artikel 21b, eerste lid, van de
wet, in kilogrammen fosfaat.
productieruimte: de fosfaatruimte van het bedrijf op 15 mei in het kalenderjaar
waarin de aanvraag, bedoeld in artikel 111d, eerste lid, wordt gedaan, verminderd
met het op 1 september voor dat kalenderjaar bedrijf rustende fosfaatrecht en
het aantal kilogrammen fosfaat waarvoor voor dat kalenderjaar ontheffing dan wel
vrijstelling is verleend van het verbod, bedoeld in artikel 21b, eerste lid, van de
wet, met dien verstande dat voor natuurterrein, zijnde grasland als bedoeld in
artikel 1, eerste lid, onderdeel ll, onder 2°, wordt gerekend met 70 kilogram
fosfaat per hectare en voor overig natuurterrein als bedoeld in dat onderdeel,
wordt gerekend met 20 kg fosfaat per hectare.
Artikel 111d
1. De minister kan op aanvraag ontheffing verlenen aan een landbouwer op
wiens bedrijf de productieruimte positief is.
2. Een aanvraag wordt ingediend in de periode die door de minister wordt
bekendgemaakt in de Staatscourant met gebruikmaking van een middel dat door
de minister beschikbaar wordt gesteld.
3. Een landbouwer kan in de in het tweede lid genoemde periode ten hoogste
één aanvraag indienen.
Artikel 111e

Pagina 1 van 10

De ontheffing bedraagt het aantal kilogrammen fosfaat dat door de landbouwer
is aangevraagd, of, indien dit minder is, het aantal kilogrammen fosfaat dat
overeenkomt met de positieve productieruimte op het moment van de aanvraag.
Artikel 111f
1. De jonge landbouwer is bedrijfshoofd indien hij:
a. ten minste een blokkerende zeggenschap ter zake van
ondernemingsbeslissingen met een financieel belang van meer dan 25.000,– euro
heeft, en
b. ten minste mede belast is met de dagelijkse bedrijfsvoering.
2. De blokkerende zeggenschap, bedoeld in het eerste lid, onderdeel a, staat
geregistreerd in het Handelsregister, bedoeld in artikel 2 van de
Handelsregisterwet 2007 en is uiterlijk verkregen op de datum waarop jonge
landbouwer de ontheffing heeft aangevraagd.
3. De juistheid van de registratie van de blokkerende zeggenschap kan
desgevraagd worden aangetoond door het overleggen van:
a. de statuten van de rechtspersoon, ingeval van een besloten vennootschap,
naamloze vennootschap, een stichting en een vereniging met volledige
rechtsbevoegdheid;
b. een schriftelijk vastgelegde overeenkomst met alle maten, ingeval van een
maatschap;
c. een schriftelijk vastgelegde overeenkomst met alle vennoten, ingeval van
een vennootschap onder firma, of
d. een schriftelijk vastgelegde overeenkomst met alle leden, ingeval van een
vereniging zonder volledige rechtsbevoegdheid.
4. De datum met ingang waarvan de jonge landbouwer wordt geacht te voldoen
aan het eerste lid, onderdeel b, wordt bepaald door de datum waarop de jonge
landbouwer blijkens de registratie in het handelsregister, bedoeld in artikel 2 van
de Handelsregisterwet 2007, is toegetreden tot:
a. de maatschap of de vennootschap onder firma, of
b. het bestuur van de besloten vennootschap, de naamloze vennootschap, de
stichting of de vereniging.
5. De jonge landbouwer wordt geacht niet te voldoen aan het bepaalde in het
eerste lid, onderdeel a, voor de periode waarin een overeenkomst tussen alle
maten of een overeenkomst tussen alle vennoten bepaalt dat de maatschap
onderscheidenlijk de vennootschap onder firma eenzijdig door de andere maten
onderscheidenlijk vennoten kan worden opgezegd.
6. Een commanditaire vennoot wordt geacht niet te voldoen aan het eerste lid.
7. Op het samenwerkingsverband of de rechtspersoon waarin meer dan één
jonge landbouwer deelneemt, zijn het eerste tot en met het zesde lid van
overeenkomstige toepassing, met dien verstande dat de jonge landbouwers
gezamenlijk dienen te voldoen aan de voorwaarden gesteld in het eerste tot en
met vijfde lid.
Artikel 111g
1. De minister maakt het aantal kilogrammen fosfaat van de fosfaatbank
waarvoor ontheffingen kunnen worden verleend bekend in de Staatscourant.
2. Indien met de aanvragen het aantal kilogrammen fosfaat, bedoeld in het
eerste lid, wordt overschreden, verdeelt de minister dit aantal kilogrammen
fosfaat door middel van loting tussen de aanvragen.
3. Bij de loting worden aanvragen van jonge landbouwers en overige
landbouwers gewogen in de verhouding 2 staat tot 1.

Pagina 2 van 10

Artikel 111h
De minister beslist afwijzend op een aanvraag indien:
a. niet wordt voldaan aan de in artikel 111d en, voor wat betreft de aanvraag
als jonge landbouwer, artikel 111f gestelde voorwaarden;
b. in de drie kalenderjaren voorafgaand aan de aanvraag een op grond van
artikel 38a van de wet verleende ontheffing aan dezelfde landbouwer geheel of
gedeeltelijk is ingetrokken;
c. de landbouwer niet heeft voldaan het bepaalde bij of krachtens artikel 21b
van de wet in een kalenderjaar dat ligt in de periode van drie kalenderjaren
voorafgaand aan het kalenderjaar waarin de aanvraag wordt gedaan.
Artikel 111i
1. De minister beslist op een aanvraag om ontheffing binnen 13 weken na de
laatste dag van de periode waarin aanvragen kunnen worden ingediend.
2. Een ontheffing treedt in werking op 1 januari volgend op het kalenderjaar
waarin de aanvraag is gedaan.
3. Een ontheffing wordt verleend voor vijf jaar.
Artikel 111j
Gedurende elk van de vijf kalenderjaren waarvoor de ontheffing aan de
landbouwer is verleend:
a. vindt geen verkleining plaats van het op het bedrijf van de landbouwer
rustende fosfaatrecht als bedoeld in artikel 28 van de wet en doet de landbouwer
van een dergelijke overgang geen kennisgeving als bedoeld in artikel 27, eerste
lid, van de wet;
b. is de fosfaatruimte van het bedrijf van de landbouwer, verminderd met het
op het bedrijf rustende fosfaatrecht en het aantal kilogrammen fosfaat waarvoor
een ontheffing of vrijstelling van het verbod, bedoeld in artikel 21b, eerste lid, van
de wet, is verleend, niet negatief;
c. voldoet een jonge landbouwer aan de voorwaarden voor het zijn van
bedrijfshoofd, bedoeld in artikel 111f.
Artikel 111k
1. Bij de aanvraag worden in ieder geval de volgende gegevens verstrekt:
a. het door de minister ter identificatie van het bedrijf verstrekte relatienummer
waarop de aanvraag betrekking heeft;
b. het aantal kilogrammen fosfaat waarvoor de aanvrager ontheffing wil
verkrijgen;
c. het burgerservicenummer van de jonge landbouwer, indien de landbouwer
ontheffing aanvraagt als jonge landbouwer.
2. Een landbouwer die een ontheffing als jonge landbouwer aanvraagt:
a. verklaart in de aanvraag, dat hij voldoet aan de definitie van jonge
landbouwer, bedoeld in artikel 111c, en aan de voorwaarden, genoemd in artikel
111f, en
b. verleent toestemming aan de minister om persoonsgegevens te verwerken
ten behoeve van de controle op de naleving van deze regeling.
Artikel 111l

Pagina 3 van 10

1. Een ontheffing wordt geheel of gedeeltelijk ingetrokken indien niet aan de
verplichtingen, bedoeld in artikel 111j, onderdelen b en c, of aan het verbod,
bedoeld in artikel 21b van de wet, wordt voldaan.
2. Een ontheffing wordt ingetrokken indien niet aan de verplichting, bedoeld in
artikel 111j, onderdeel a, wordt voldaan.
Artikel 111m
Een ontheffing is niet overdraagbaar.
Artikel 111n
De ontheffing, bedoeld in artikel 111, eerste lid, betreft staatssteun en wordt
gerechtvaardigd door steunmaatregel SA.46349 (2017/N).
Artikel II
Deze regeling treedt in werking met ingang van p.m. 2018.

Deze regeling zal met de toelichting in de Staatscourant worden geplaatst.
's-Gravenhage,
De Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit,

Pagina 4 van 10

TOELICHTING
1. Doel en aanleiding
Onderhavige regeling wijzigt de Uitvoeringsregeling meststoffenwet (hierna: de
regeling). Op 1 januari 2018 is het stelsel van fosfaatrechten voor melkvee in
werking getreden. Doel van dit stelsel is te borgen dat de fosfaatproductie door
melkvee onder het sectorplafond van 84,9 miljoen kilogram fosfaat per jaar blijft.
Daarmee draagt het stelsel er ook aan bij dat de fosfaatproductie van de
Nederlandse veehouderij als geheel onder het nationale productieplafond van
172,9 miljoen kilogram blijft.
Vanaf de inwerkingtreding van het stelsel zijn fosfaatrechten vrij verhandelbaar.
In beginsel wordt bij iedere transactie 10% van de overgedragen rechten
afgeroomd. Naast het leveren van een bijdrage aan de borging van het
mestproductieplafond dient de afroming bij overdracht voor de vorming van een
fosfaatbank. Vanaf het moment dat gegarandeerd is dat de fosfaatproductie weer
onder het productieplafond is gebracht, zullen de kilogrammen fosfaat die worden
afgeroomd bij overdracht via de zogenaamde fosfaatbank in de vorm van
ontheffingen worden toegekend aan bedrijven die voldoen aan de bij onderhavige
regeling gestelde voorwaarden. De fosfaatbank draagt daarmee tevens bij aan het
behalen van milieudoelstellingen die verder gaan dan de voorgeschreven
Unienorm, te weten het fosfaatproductieplafond van 172,9 miljoen kilogram.
Vanaf het moment dat geborgd is dat de nationale fosfaatproductie weer onder
het fosfaatproductieplafond is gekomen, worden fosfaatrechten die zijn afgeroomd
bij overdracht via een fosfaatbank weer toegedeeld. Op grond van de regeling
worden ontheffingen verleend aan bedrijven van het verbod om meer fosfaat met
melkvee te produceren dan het op het bedrijf rustende fosfaatrecht. De omvang
van de te verlenen ontheffingen kan nooit groter kan zijn dan de hoeveelheid
fosfaatrechten die in de fosfaatbank wordt beheerd, uitgedrukt in kilogrammen
fosfaat. Ontheffingen zijn bedrijfsgebonden en niet overdraagbaar.
Ontheffingen worden verleend ter bevordering van de grondgebondenheid, en het
stimuleren van jonge landbouwers in Nederland. De fosfaatbank is een term
waarmee de hoeveelheid afgeroomde fosfaatrechten waarvoor een ontheffing kan
worden verleend wordt aangeduid, uitgedrukt in kilogrammen fosfaat.
Fosfaatrechten die worden afgeroomd bij overdracht komen immers te vervallen
en kunnen als zodanig niet meer worden toegekend. De fosfaatbank vormt de
registratie van de hoeveelheidfosfaat die de afgeroomde fosfaatrechten
vertegenwoordigen. Zij is daarmee bepalend voor de totale omvang van de
ontheffingen die verleend kunnen worden op het moment van openstelling van de
aanvraagperiode. RVO.nl houdt dit aantal kilogrammen fosfaat bij op zijn website.
De minister maakt in de Staatscourant de aanvraagperiode en het beschikbare
aantal kilogrammen fosfaat bekend.
In de periode tussen de inwerkingtreding van het wetsvoorstel fosfaatrechten en
de eerste openstelling van de aanvraagperiode en in de periode tussen twee
openstellingen zal het aantal kilogrammen fosfaat dat wordt geregistreerd in de
fosfaatbank stijgen door de afroming die op grond van artikel 28 van de
Meststoffenwet bij overdracht plaatsvindt. Ook in het geval een reeds verleende
ontheffing komt te vervallen of wordt ingetrokken vallen de kilogrammen fosfaat
waar de betreffende ontheffing op ziet terug naar de fosfaatbank. Met het
verlenen van ontheffingen zal het aantal kilogrammen fosfaat op de fosfaatbank
weer afnemen.
Pagina 5 van 10

Op een aanvraag om een ontheffing moet binnen 13 weken zijn beslist (redelijke
termijn van de Algemene wet bestuursrecht). Een ontheffing gaat in op 1 januari
in het kalenderjaar dat volgt op het kalenderjaar waarin de aanvraag is gedaan.
Dus een ontheffing die in 2018 is aangevraagd en verleend, geldt vanaf 1 januari
2019.
Het doel dat met het verlenen van ontheffingen wordt nagestreefd is het
bevorderen van de grondgebondenheid van de melkveehouderij en het
ondersteunen van jonge landbouwers. Intensieve melkveehouders komen daarom
niet in aanmerking voor een ontheffing; ook niet als het jonge landbouwers
betreft.
2. Regeldruk
Deze regeling heeft regeldrukeffecten. De administratieve lasten voor deze
regeling bedragen in totaal € 1 miljoen per jaar. Basis voor de berekening is dat
circa 5430 melkveehouders gebruik maken van deze regeling. De administratieve
lasten hebben betrekking op het doen van een aanvraag voor ontheffingen,
inclusief het aanleveren van een onderbouwing van de aanvraag, tevens wordt
rekening gehouden met het doorlopen van bezwaar en beroepsprocedures. De
administratieve lasten komen derhalve neer op gemiddeld € 185 per bedrijf.
3. Staatssteun
Door het verlenen van een ontheffing hoeft een landbouwer minder fosfaatrechten
te verwerven dan hij zonder een ontheffing zou moeten. Een ontheffing levert
daarom een landbouwer een financieel voordeel op. Het verlenen van een
ontheffing houdt daarom staatsteun in, in de zin van artikel 107, eerste lid, van
het Verdrag inzake de werking van de Europese Unie. De Europese Commissie
heeft bij besluit van 19 december 2017 (nr. 46349 (217/N)) aangegeven dat het
fosfaatrechtenstelsel, met inbegrip van de fosfaatbank, strookt met de Europese
milieusteunkaders.
4. Voorhang
Het ontwerp van deze regeling is overeenkomstig artikel 38a, derde lid, van de
Meststoffenwet op [PM datum] voorgehangen bij de Eerste en Tweede Kamer der
Staten-Generaal.
5. Inwerkingtreding en vaste verandermomenten
Deze regeling treedt in werking op p.m. 2018. Op grond van het kabinetsbeleid
inzake de vaste verandermomenten kunnen ministeriële regelingen op vier data in
het jaar, 1 januari, 1 april, 1 juli en 1 oktober in werking treden en is er een
periode van ten minste twee maanden tussen publicatie van de ministeriële
regeling en de inwerkingtreding. Van deze regel kan in bepaalde gevallen, onder
meer in het geval van de implementatie van bindende EU-rechtshandelingen
worden afgeweken. Van deze afwijkingsgrond is in dit geval sprake. Derhalve is de
afwijking van de vereiste inwerkingtredingstermijn en van de vaste
verandermomenten gerechtvaardigd.
6. Artikelsgewijs
Artikel I
Artikel I strekt tot wijziging van de Uitvoeringsregeling Meststoffenwet. Er wordt
een nieuwe paragraaf, 4b. Ontheffing fosfaatrechten, ingevoegd.

Pagina 6 van 10

Artikel 111c
In artikel 111c is een aantal begripsomschrijvingen opgenomen die slechts van
toepassing zijn voor de nieuwe paragraaf 4b. In de Uitvoeringsregeling
Meststoffenwet wordt het begrip aanvrager in verscheidene hoofdstukken
gebruikt. Het begrip heeft daarbij niet altijd dezelfde inhoud. Voor de duidelijkheid
wordt derhalve in artikel 111c een definitie van een aanvrager opgenomen voor
de toepassing van paragraaf 4b van de regeling.
De definitie van het begrip “jonge landbouwer” sluit in belangrijke mate aan bij de
definitie van hetzelfde begrip in het gemeenschappelijke landbouwbeleid1. In het
gemeenschappelijk landbouwbeleid is een jonge landbouwer een landbouwer die
voor het eerst als bedrijfshoofd een landbouwbedrijf opricht of die al op zo'n
bedrijf opgericht heeft in de periode van vijf jaar voorafgaande aan de eerste
indiening van een aanvraag voor GLB-inkomenssteun en die niet ouder is dan 40
jaar in het jaar van de eerste indiening. Onder ontheffing wordt in paragraaf 4b
verstaan een ontheffing van het verbod, bedoeld in artikel 21b, eerste lid van de
wet, in kilogrammen. Het verbod in artikel 21b, eerste lid, van de wet betreft het
verbod om op een bedrijf meer meststoffen te produceren dan op het bedrijf
rustende fosfaatrecht.
De definitie van productieruimte geeft het verschil weer in kilogrammen fosfaat
tussen de fosfaatruimte van het bedrijf in het jaar van de aanvraag enerzijds en
het voor dat kalenderjaar op het bedrijf rustende fosfaatrecht en de voor dat
kalenderjaar verleende ontheffingen en vrijstellingen van het verbod van artikel
21b, eerste lid van de wet anderzijds. Voor de uitvoering van deze paragraaf
wordt uitgegaan van de gegevens die op 15 mei (fosfaatruimte) en 1 september
(fosfaatrecht) van het jaar van aanvraag bekend zijn bij RVO.nl. Om in
aanmerking te komen voor een ontheffing op basis van de regeling dient een
bedrijf grondgebonden te zijn: de fosfaatruimte moet dus groter zijn dan het
totaal van het aantal rechten dat is toegekend of waarvoor ontheffing of
vrijstelling is verkregen. Gelet op de bewoordingen van de definitie van
productieruimte in de regeling is dus een positieve productieruimte vereist. Bij de
bepaling van de fosfaatruimte wordt ook terrein met de hoofdfunctie natuur
meegenomen. Bij de berekening van de omvang van de plaatsingsruimte op
natuurterrein, zijnde grasland, wordt gerekend met een fosfaatgebruiksnorm van
70 kilogram per hectare. Voor overig natuurterrein wordt gerekend met
20 kilogram fosfaat per hectare. Specifieke beheersovereenkomsten, waarmee in
het Besluit gebruik meststoffen rekening wordt gehouden, blijven in dit verband
buiten beschouwing.

Artikel 111d
In artikel 111d wordt de aanvraag geregeld voor de ontheffing in kilogrammen
van het verbod om meer dierlijke meststoffen te produceren dan op een bedrijf
fosfaatrecht rust. In het eerste lid wordt bepaald dat de minister op aanvraag
ontheffing kan verlenen aan een landbouwer op wiens bedrijf sprake is van een
positieve productieruimte. Dit houdt in dat een landbouwer op zijn bedrijf, in het
jaar van aanvraag, over voldoende plaatsingsruimte moest beschikken om het
fosfaat dat hij op grond van het op zijn bedrijf rustende fosfaatrecht kan
produceren ook daadwerkelijke kan plaatsen. Met deze bepaling wordt geborgd
dat ontheffingen worden verleend ter bevordering van de grondgebondenheid,

1

Verordening (EU) nr. 1307/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 17
december 2013 tot vaststelling van voorschriften voor rechtstreekse betalingen aan
landbouwers in het kader van de steunregelingen van het gemeenschappelijk
landbouwbeleid en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 637/2008 van de Raad en
Verordening (EG) nr. 73/2009 van de Raad (PbEU L 347)
Pagina 7 van 10

zoals gesteld in artikel 38a van de wet dat als grondslag dient voor onderhavige
regeling. In het tweede lid is geregeld dat de minister de periode waarbinnen een
aanvraag kan worden ingediend bekend maakt in de Staatscourant en dat een
aanvrager gebruik moet maken van een middel dat de minister aanbiedt. Dit
middel wordt aangeboden op de site van RVO.nl. Idealiter is de
openstellingsperiode een periode zo laat mogelijk in het jaar (omdat de
fosfaatbank dan maximaal gevuld is), maar niet zodanig laat dat RVO.nl niet meer
voldoende tijd overhoudt voor voorbereiden en nemen van besluiten op de
aanvragen voor het einde van het kalenderjaar. Doel is immers landbouwers voor
de aanvang van een nieuw kalenderjaar zekerheid te bieden of zij al dan niet op
grond van een ontheffing de fosfaatproductie door melkvee in het volgende jaar
op hun bedrijf kunnen uitbreiden. Een landbouwer kan niet meer dan één
aanvraag per periode indienen.
Artikel 111e
Artikel 111e regelt de omvang van de ontheffing. Deze is gelijk aan het aantal
kilogrammen dat door de landbouwer is aangevraagd, tenzij hij daarvoor
onvoldoende positieve productieruimte heeft. In dat geval bedraagt de ontheffing
het aantal kilogrammen fosfaat dat overeenkomt met de positieve
productieruimte.
Artikel 111f
In artikel 111f is geregeld in welke gevallen de jonge landbouwer voor de werking
van paragraaf 4b is aan te merken als bedrijfshoofd. Artikel 111f sluit daarbij in
veel opzichten aan bij artikel 5 van de Beleidsregel Uitvoeringsregeling
rechtstreekse betalingen GLB. Een landbouwer wordt aangemerkt als bedrijfshoofd
als hij tenminste een blokkerende zeggenschap heeft ten aanzien van
ondernemingsbeslissingen met een financieel belang van meer dan € 25.000 en
mede belast is met de dagelijkse bedrijfsvoering. De blokkerende zeggenschap en
de ingangsdatum van deze zeggenschap moeten geregistreerd zijn bij de Kamer
van Koophandel. Deze registratie bij de Kamer van Koophandel moet
overeenkomen met de statuten van de rechtspersoon of schriftelijke
overeenkomsten indien er sprake is van een maatschap, vennootschap onder
firma of een vereniging zonder rechtsbevoegdheid.
Indien bij de aanvraag sprake is van een samenwerkingsverband of rechtspersoon
met meer dan één jonge landbouwer, geldt dat de jonge landbouwers in ieder
geval gezamenlijk blokkerende zeggenschap moeten hebben en mede belast
dienen te zijn met de dagelijkse bedrijfsvoering. Hiervan is ook sprake indien elk
van de jonge landbouwers blokkerende zeggenschap heeft.
Voor de startdatum van de zeggenschap is de registratie in het Handelsregister
van de Kamer van Koophandel in combinatie met de schriftelijke overeenkomsten
of statuten bepalend. Indien de landbouwer met aanvullende bewijsstukken
aantoont dat de daadwerkelijke zeggenschap later is ingegaan geldt deze latere
startdatum.
Artikel 111g
In artikel 111g is het ontheffingsplafond geregeld alsmede de volgorde van
verlening van de ontheffingen indien het plafond dreigt te worden overschreden.
Het is niet mogelijk om op voorhand het aantal kilogrammen fosfaat waarvoor
ontheffing verleend kan worden vast te leggen. Om duidelijkheid te geven over
het aantal beschikbare kilogrammen fosfaat dat beschikbaar is bij iedere
openstelling maakt de minister dit aantal bekend in de Staatscourant.
Gelet op het aantal grondgebonden bedrijven met melkvee en op het aantal
bedrijven dat de ambitie en de potentie heeft om te groeien, is de kans groot dat
het aantal kilogrammen fosfaat in de fosfaatbank onvoldoende is om aan alle
Pagina 8 van 10

aanvragers een ontheffing te verlenen. Indien het beschikbare plafond zou worden
overschreden als alle aanvragen voor een ontheffing zouden worden toegekend,
wordt de volgorde van de behandeling van de aanvragen en verlening van de
ontheffingen bepaald door middel van loting. Iedere aanvraag die voldoet aan de
gestelde voorwaarden krijgt daarbij een gelijke kans, met dien verstande dat de
aanvraag van een jonge landbouwer bij de loting een dubbele kans heeft (derde
lid).
Artikel 111h
In artikel 111h zijn drie afwijzingsgronden opgenomen. De eerste grond is de
gebruikelijke grond dat een aanvraag wordt afgewezen indien de ze niet voldoet
aan de eisen die daaraan in de regeling worden gesteld. Een aanvraag wordt ook
afgewezen indien de aanvrager eerder een ontheffing is verleend en die ontheffing
in de drie kalenderjaren voorafgaande aan de aanvraag geheel of gedeeltelijk is
ingetrokken. Met deze afwijzingsgrond wordt voorkomen dat aan een landbouwer
een ontheffing wordt verleend terwijl hij in de drie kalenderjaren voorafgaande
aan de aanvraag niet aan de voorwaarden heeft voldaan die bij de regeling
worden gesteld. De derde grond betreft de eis dat de aanvrager in de drie
kalenderjaren voorafgaand aan het kalenderjaar van de aanvraag, het
uitbreidingsverbod van artikel 21b, eerste lid, van de wet niet heeft overtreden.
Met deze afwijzingsgrond wordt voorkomen dat een landbouwer een ontheffing
wordt verleend terwijl dezelfde landbouwer niet heeft voldaan aan het
fosfaatrechtenstelsel waarvan de regeling voor de fosfaatbank onderdeel
uitmaakt.
Artikel 111i
In artikel 111i zijn de termijnen geregeld. In. Met het oog op de rechtszekerheid is
in het eerste lid de beslistermijn opgenomen. Deze termijn wijkt af van de
redelijke termijn, bedoeld in artikel 4:13 van de Algemene wet bestuursrecht. De
afwijking ervan wordt gerechtvaardigd door de bestuurlijke lasten die gepaard
zouden gaan bij een kortere beslistermijn. In het tweede en derde lid is geregeld
vanaf welk moment en voor welke duur de ontheffing geldig is.
Artikel 111j
In artikel 111j zijn de verplichtingen geregeld voor de landbouwers aan wie een
ontheffing is verleend. In onderdeel a is geregeld dat een landbouwer aan wie
ontheffing is verleend gedurende de periode van ontheffing het op zijn bedrijf
rustende fosfaatrecht niet mag verkleinen en van een dergelijke overgang (dus)
ook geen kennisgeving mag doen. Dit wil zeggen dat geen fosfaatrecht mag
worden overgedragen aan een ander bedrijf of ten behoeve van een ander bedrijf
een lease kan plaatsvinden. De fosfaatbank is bedoeld voor het stimuleren van
een grondgebonden melkveehouderij en het ondersteunen van jonge
landbouwers. Dit doel wordt niet gerealiseerd indien een landbouwer voor zijn
bedrijf een ontheffing heeft en tegelijkertijd fosfaatrechten die rusten op het
bedrijf verkoopt, bijvoorbeeld aan intensieve melkveehouders. Op die manier zou
uitgifte vanuit de fosfaatbank immers niet leiden tot een meer grondgebonden
melkveehouderij. In het geval van verkleining van het fosfaatrecht zou de
ontheffing bovendien niet worden gebruikt voor bedrijfsuitbreiding, maar voor het
ten gelde maken van rechten. Dit zou zich niet verdragen met de aard van de
staatssteun die de verlening van de ontheffing inhoudt en waarvoor de Europese
Commissie in het kader van het fosfaatrechtenstelsel goedkeuring heeft verleend.
In onderdeel b is geregeld dat de bedrijven van de desbetreffende landbouwers
gedurende de periode dat zij over een ontheffing beschikken grondgebonden
dienen te blijven. Een landbouwer kan zelf invulling geven aan de wijze waarop hij
blijft voldoen aan de eis dat zijn productieruimte tenminste 0 kilogram fosfaat
Pagina 9 van 10

blijft. Daarbij speelt bijvoorbeeld de benutting van de landbouwgrond van het
bedrijf een rol. De keuze tussen grasland of bouwland hiertussen heeft invloed op
de fosfaatruimte en daarmee op de productieruimte.
Indien de aanvraag is verleend aan een jonge landbouwer dient deze gedurende
de gehele ontheffingsperiode bedrijfshoofd te zijn en te voldoen aan de eisen die
daaraan zijn gesteld. Deze eis wordt gesteld om misbruik te voorkomen.
Artikel 111k
In artikel 111k is geregeld welke gegevens bij de aanvraag voor een ontheffing
ingediend dienen te worden. Indien de benodigde gegevens niet ingediend zijn, is
sprake van een afwijzingsgrond voor de aanvraag. RVO kan aanvullende gegevens
vragen, onder meer om te controleren of aan de eisen die aan een jonge
landbouwer worden gesteld is voldaan, op grond van artikel 4:2, tweede lid, van
de Algemene wet bestuursrecht en op grond van artikel 111f, derde lid van de
regeling.
Artikel 111l
In artikel 111l zijn de gronden voor het (gedeeltelijk) intrekken van een ontheffing
opgenomen. Gehele intrekking van de ontheffing is aan de orde bij overtreding
van de verplichting, genoemd in artikel 111h, onderdeel a. Zoals in de toelichting
van artikel 111h is toegelicht staat een dergelijke handelswijze immers haaks op
de regeling. Bij het niet voldoen aan de overige in artikel 111h genoemde
verplichtingen (onderdelen b en c) is ook gedeeltelijke intrekking mogelijk.
Daartoe kan uit een oogpunt van evenredigheid in dergelijke gevallen aanleiding
zijn.
Artikel 111m
In artikel 111m is bepaald dat op grond van de regeling toegekende ontheffingen
niet overdraagbaar zijn. De verhandelbaarheid van ontheffingen zou de
doelstelling van de regeling doorkruisen om met de fosfaatbank de
grondgebonden melkveehouderij te bevorderen.
Artikel II
In artikel II wordt de inwerkingtreding geregeld. Voor een nadere toelichting
hierop wordt verwezen naar paragraaf 5 van deze toelichting.

De Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit,

Pagina 10 van 10