Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2010–2011

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2461
Vragen van de leden Van der Ham en Dijkstra (beiden D66) aan de minister
van Volksgezondheid, Welzijn en Sport over de actuele situatie ten aanzien van
medicinale cannabis (ingezonden 18 april 2011).
Antwoord van minister Schippers (Volksgezondheid, Welzijn en Sport)
(ontvangen 10 mei 2011).
Vraag 1
Wat is uw reactie op een recent artikel in de Annals of Oncology waaruit blijkt
dat medicinale cannabis de eetlust van kankerpatiënten verbetert?1
Antwoord 1
De resultaten van dit onderzoek bevestigen de therapeutische werkzaamheid
van cannabis. De behandeling van kankerpatiënten die chemotherapie
ondergaan is een van de indicaties die in de brochure en op de website van
het Bureau voor Medicinale Cannabis staan.
Vraag 2
Is het correct dat het Bureau Medicinale Cannabis (BMC) na het algemeen
overleg over de initiatiefnota «Toegankelijker medicinale cannabis» de
recente klinische literatuur over medicinale cannabis heeft verzameld en dat
de Commissie Farmaceutische Hulp (CFH) op basis van deze verzamelde
literatuur een inschatting heeft gemaakt of een beoordeling van de rationele
farmacotherapie zinvol is? Zo nee, wanneer zal deze inschatting worden
gemaakt? Zo ja, wat was de uitkomst van de beoordeling?
Antwoord 2
Ja, dit is correct. Met de CFH is gesproken over de haalbaarheid van zo’n
beoordeling. Volgens de CFH zijn sinds de laatste beoordeling nieuwe
gegevens beschikbaar gekomen, in de vorm van klinische onderzoeken bij
diverse indicaties. De kanttekening die hierbij werd gemaakt is dat de
onderzoeken niet met gestandaardiseerde medicinale cannabis zijn uitgevoerd. Verder zijn de meeste onderzoeken, voor zover de CFH kon beoordelen, niet met de voorkeurstoedieningsvorm uitgevoerd. De voorkeur van
toediening gaat uit naar inhalatie of met thee. Het blijft volgens de CFH
1

ah-tk-20102011-2461
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2011

«Delta-9-tetrahydrocannabinol may palliate altered chemosensory perception in cancer
patients: results of a randomized, double-blind, placebo-controlled pilot trial», Annals of
Oncology (februari 2011).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

1

onduidelijk in hoeverre de klinische resultaten met de cannabinoïden kunnen
worden gebruikt om een weloverwogen oordeel te geven over medicinale
cannabis. Voorlopig is de inschatting dat een beoordeling op dit moment niet
zinvol is.
Vraag 3
Doet het BMC op dit moment zelf onderzoek naar de medische effecten van
medicinale cannabis, zoals de regelgeving voor Opiumwetvergunningen
voorschrijft? Zo neen, wanneer zal het BMC aan deze taak voldoen?
Antwoord 3
Afgezien van het feit dat ik van mening ben dat dit geen overheidstaak is (zie
ook de reactie van mijn voorganger op de initiatiefnota van het Kamerlid Van
der Ham, TK 2009–2010, 32 159, nr. 3), zie ik op dit moment geen noodzaak
van het (laten) doen van onderzoek naar medische effecten van medicinale
cannabis. De beleidsregel (uit Beleidsregels Opiumwetontheffingen,
Staatscourant 9 januari 2003, nr. 6) waar naar verwezen wordt is indertijd
opgesteld om ervoor te zorgen dat er een geneesmiddel met medicinale
cannabis ter beschikking komt. In het najaar van 2003 heeft het BMC de
grondstof medicinale cannabis ter beschikking gesteld die van zodanige
kwaliteit is dat de apotheker deze als magistrale bereiding, oftewel een
geneesmiddel, aan de patiënt kan leveren. Hiermee is uitvoering gegeven aan
de beleidsregel. Net als mijn voorganger vind ik dat er vervolgens een taak
ligt voor een farmaceutisch bedrijf om een geneesmiddel op de markt te
zetten en hier gaat een registratieprocedure aan vooraf.
Vraag 4
Kunt u het overzicht van de CFH naar de Kamer sturen, of zelf een overzicht
geven van de laatste stand van zaken in de wetenschap ten aanzien van –
klinische testen met – medicinale cannabis?
Antwoord 4
Het literatuuroverzicht dat met de CFH is besproken treft u als bijlage aan bij
deze brief.
Vraag 5
Kunt u voor de jaren 2005, 2006, 2007, 2008, 2009 en 2010 aangeven hoeveel
doktersrecepten voor medicinale cannabis zijn verstrekt, hoeveel medicinale
cannabis er is verstrekt via de apotheken en om hoeveel patiënten het gaat?
Antwoord 5
Nee, deze informatie is niet beschikbaar. Cijfers waar ik wel de beschikking
over heb en die ik u kan geven zijn de hoeveelheden die aan apotheken zijn
afgeleverd in de afgelopen jaren. Aan de hand van deze gegevens en de
aanname dat de gemiddelde dagdosering 0,5 g bedraagt, kan een zeer
globale schatting gemaakt worden over het aantal patiënten. Zeer globaal
omdat medicinale cannabis voor verschillende indicaties gebruikt kan worden
en per indicatie de dosering ook per patiënt kan verschillen. Daarnaast
bepaalt ook de wijze van toediening de hoogte van de dosering en ook deze
hoogte kan per patiënt verschillen.

2006
2007
2008
2009
2010

Afgeleverd aan apotheken (kg)

Schatting patiënten

58
72
85
91
102

315
397
468
501
558

Vraag 6
Zijn er officiële schattingen ten aanzien van het aantal mensen dat op dit
moment overgaat tot coffeeshopcannabis of zelfteelft, omdat de apotheekvarianten niet voldoen? Zo neen, bent u bereid dit uit te zoeken?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

2

Antwoord 6
Nee, voor zover ik weet zijn die er niet. Voor mijn beleid zie ik geen noodzaak
dit uit te zoeken. Sinds 2003 bestaat er voor patiënten een alternatief,
namelijk medicinale cannabis van het BMC waardoor ze niet meer afhankelijk
hoeven te zijn van coffeeshops of zelfteelt. Het BMC heeft regelmatig contact
met de patiëntenverenigingen, zoals de MS-vereniging Nederland. De
vereniging geeft aan dat de meeste patiënten voldoende geholpen zijn met
het huidige aanbod van het BMC.
Vraag 7
Heeft het BMC variant MGC 1 004 van Maripharm BV ingezet als proef voor
een nieuwe variant voor medicinale cannabis? Wat zijn de resultaten?
Antwoord 7
Het BMC is afgelopen maart gestart met een proef met een vergelijkbare
variant, de Bedica. Dit product is afkomstig van dezelfde teler die de huidige
drie varianten aan het BMC levert. Het bedrijf Maripharm is niet door de
selectieprocedure van het BMC gekomen. De proef loopt nog te kort om iets
over de resultaten te zeggen. Over een jaar beslis ik of de nieuwe variant
structureel wordt aangeboden.
Vraag 8
Bent u bereid andere varianten in te zetten als nieuwe variant voor medicinale cannabis, waaronder Bedropur en AI94 van Bedrocan, en Marinol? Zo
neen, waarom niet?
Antwoord 8
Net als mijn voorganger sta ik niet afwijzend tegenover een eventuele
uitbreiding van varianten mits dit voorziet in een substantiële behoefte. Het
BMC is dan ook afgelopen maart gestart met een proef met één nieuwe
variant. Zoals ik al aangaf, als dit daadwerkelijk voorziet in een substantiële
vraag, dan ben ik bereid om ook deze variant structureel beschikbaar te
stellen. Zoals eerder aan uw Kamer is gemeld (TK 2009–2010, 32 159, nr. 3), is
het niet haalbaar om voor iedere patiënt of zelfs een kleine subgroep een
eigen variant beschikbaar te stellen. Aan het beschikbaar stellen van iedere
variant zijn extra kosten verbonden. Deze extra kosten kunnen ervoor zorgen
dat het BMC opnieuw geconfronteerd wordt met exploitatietekorten. Eén van
de beleidsdoelstellingen was namelijk dat medicinale cannabis op een
kostendekkende wijze beschikbaar zou worden gesteld. Zoals de zaken er nu
voor staan functioneert het BMC kostendekkend. Een verdere uitbreiding is in
de toekomst pas gerechtvaardigd wanneer aan de hierboven genoemde
voorwaarden voldaan wordt. Een alternatief om het BMC kostendekkend te
laten functioneren is door de extra kosten te verrekenen in de afleverprijs van
de medicinale cannabis. Dit betekent ook een prijsverhoging voor de patiënt,
hetgeen ik op dit moment niet wenselijk acht.
Vraag 9
Wanneer komt er een herziene versie van de «Medicinale Cannabis informatiebrochure voor patiënten»? Wanneer komt er een herziene versie van de
«Medicinale Cannabis informatiebrochure voor artsen en apothekers»?
Antwoord 9
De laatste versies van de brochures zijn van december 2009. Momenteel
worden de brochures op een aantal punten aangepast en de vernieuwde
versies zullen in juni van dit jaar verschijnen.
Vraag 10
Welke zorgverzekeraars hebben medicinale cannabis in het aanvullend pakket
hebben opgenomen? Welke verzekeraars vergoeden het uit coulanceoverwegingen?
Antwoord 10
Ik heb geen inzage in de aanvullende pakketten van de zorgverzekeraars. Mij
is overigens wel bekend dat de Nederlandse associatie voor legale Cannabis
en haar Stoffen als Medicatie (NCSM) een onderzoek onder zorgverzekeraars

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

3

heeft uitgevoerd. De NCSM heeft dit onderzoek beschikbaar gesteld op haar
website (www.ncsm.nl).
Vraag 11
Bent u bereid met relevante zorgverzekeraars in overleg te treden en hen aan
te sporen medicinale cannabis in aanvullende pakketten over te nemen, dan
wel via een coulanceregeling te vergoeden? Zo neen, waarom niet?
Antwoord 11
Mijn departement heeft regelmatig overleg met zorgverzekeraars. Ik heb geen
enkele invloed op hoe een zorgverzekeraar zijn aanvullende pakket samenstelt. Dit hoort eenmaal bij het zorgverzekeringsstelsel waarvoor we hebben
gekozen. Het enige wat ik kan doen en dat is ook al gedaan, is voorlichting
geven over medicinale cannabis en wat de rol van het BMC is op dit gebied.
Mijn voorganger heeft uw Kamer vorig jaar juni het verslag van deze
voorlichtingsbijeenkomst gestuurd (TK 2009–2010, 32 159, nr. 6). Het
aansporen van de zorgverzekeraar om alleen dit specifieke product in zijn
aanvullende pakket op te nemen vind ik niet juist.
Vraag 12
Wat zouden op dit moment de financiële consequenties zijn van het
toevoegen van medicinale cannabis in het basispakket, de mogelijke
voordelen – minder gebruik van andere medicijnen – meegerekend?
Antwoord 12
Op dit moment zijn onvoldoende farmaco-economische data beschikbaar die
een goed beeld kunnen geven van de financiële consequenties van het
toevoegen van medicinale cannabis aan het basispakket.
Vraag 13
Welke fabrikanten staan op het punt staan om via klinische trials nationaal en
internationaal naar de registratie van medicinale cannabis toe te werken? Wat
is de prognose van aanbieding aan de autoriteiten, en registratie?
Antwoord 13
Ik heb geen toegang tot dit soort gegevens. In Nederland is het College ter
Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG) betrokken bij de verschillende fasen
van het klinisch onderzoek. Het CBG heeft een geheimhoudingsplicht
wanneer het gaat om registratieaanvragen in verband met de concurrentiegevoelige gegevens die bij het CBG worden aangeleverd. Om dezelfde reden
maakt het CBG geen namen van fabrikanten bekend. Het is uiteindelijk aan de
fabrikant zelf of en wanneer hij bekend maakt dat er een nieuw product
aankomt. Zo laat een Brits bedrijf via de media weten dat zijn mondspray, die
onder andere bestaat uit een extract van medicinale cannabis, in het Verenigd
Koninkrijk en Spanje is aangeboden voor registratie. Ook is bekend dat er in
Nederland ontwikkelingen zijn op het gebied van een te registreren geneesmiddel met medicinale cannabis. Mijn voorganger heeft zelfs besloten de
beschikbaarheid van medicinale cannabis voorlopig voort te zetten om deze
ontwikkeling een serieuze kans te bieden (TK 2007–2008, 24 077, nr. 200). Het
is niet bekend wanneer dit bedrijf zijn product aan kan bieden voor
registratie.
Vraag 14
Onder welke voorwaarden bent u bereid medicinale cannabis op te nemen in
het basispakket? In hoeverre wordt uws inziens op dit moment aan deze
voorwaarden voldaan?
Antwoord 14
De voorwaarden voor opname in het basispakket voor medicinale cannabis
zijn niet anders dan de voorwaarden die ook gelden voor andere geneesmiddelen dan wel magistrale bereidingen. Voor geneesmiddelen betekent dit dat
er op zijn minst sprake moet zijn van een registratie. Voor magistrale
bereidingen moet er in ieder geval sprake zijn van rationele farmacotherapie.
Ik verwijs u naar de brief van mijn voorganger (TK 2009–2010, 32 159, nr. 3)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

4

waarin dit ook uitgebreid aan de orde is gekomen. Voor de beantwoording
van het tweede deel van uw vraag verwijs ik u naar mijn antwoord op vraag
2.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

5