Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2022–2023

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2072
Vragen van de leden Koerhuis en Strolenberg (beiden VVD) aan de Ministers
van Infrastructuur en Waterstaat en van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
over het bericht dat honderden bagagemedewerkers zich melden voor een
claimzaak tegen Schiphol en dat ook de Nederlandse Arbeidsinspectie ingrijpt
(ingezonden 17 februari 2023).
Antwoord van Minister Harbers (Infrastructuur en Waterstaat), mede namens
de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (ontvangen 29 maart 2023).
Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2022–2023, nr. 1806.
Vraag 1
Kent u het bericht dat honderden bagagemedewerkers zich melden voor een
claimzaak tegen Schiphol en dat ook de Nederlandse Arbeidsinspectie
(hierna: Arbeidsinspectie) ingrijpt?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Klopt het de Arbeidsinspectie constateert dat het bagagewerk veel te zwaar is
en dat de bagagebedrijven de Arbowet overtreden?
Antwoord 2
De Arbeidsinspectie heeft geconstateerd dat het bagagewerk risico’s oplevert
voor de gezondheid van de werknemers van bagagebedrijven. Volgens de
Arbeidsinspectie hebben werkgevers onvoldoende maatregelen genomen om
het risico van structurele fysieke overbelasting weg te nemen of te verminderen terwijl dat technisch wel mogelijk is. Zie ook het antwoord op vraag 3.
Vraag 3
Klopt het dat de Arbeidsinspectie de voorlopige eis heeft gesteld dat Schiphol
de bagagekelder binnen twee jaar automatiseert? Wanneer gaat de Arbeidsinspectie de definitieve eis stellen?

1

ah-tk-20222023-2072
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2023

Nos.nl, 13 februari 2023, https://nos.nl/collectie/13911/artikel/2463683-honderdenbagagesjouwers-melden-zich-voor-claimzaak-schiphol-ook-inspectie-grijpt-in.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

1

Antwoord 3
Ja, dat klopt. De zes bagage afhandelaars op vliegveld Schiphol moeten per
direct gebruik maken van hulpmiddelen om bagage af te handelen. Binnen
twee jaar dient het afhandelen van bagage in de bagagehallen geautomatiseerd dan wel gemechaniseerd te zijn. Deze definitieve eisen heeft de
Arbeidsinspectie op 14 maart jl. aan de bagage afhandelaars op Schiphol
opgelegd. Ik verwijs naar de brief van 14 maart jl.2 waarin ik uw Kamer
informeer over de handhaving door de Arbeidsinspectie op Schiphol.
Er is geen eis inzake fysieke belasting naar Schiphol Nederland B.V gestuurd
want zij zijn in deze situatie geen werkgever. Dit neemt niet weg dat van
Schiphol als staatsdeelneming wordt verwacht dat het een voorbeeldrol heeft
en zich aan wet- en regelgeving houdt. Als exploitant van onze nationale
luchthaven heeft Schiphol evenwel een brede verantwoordelijkheid om
arbeidsomstandigheden op de luchthaven te bevorderen.
Vraag 4
Klopt het dat Schiphol pas in 2026 de bagagekelder wil automatiseren?
Antwoord 4
Onlangs is door Schiphol aangekondigd in 2026 te starten met de bouw van
de nieuwe bagagekelder Zuid+. Schiphol heeft laten weten dat het met de
bouw van de nieuwe bagagekelder mogelijk wordt het bestaande bagagesysteem te vervangen, zonder dat luchtvaartmaatschappijen en reizigers daar
hinder van ondervinden.
Tegelijkertijd stelt Schiphol dat het (met werkgevers in de bagageafhandeling)
bezig is om in de bestaande gebieden waar bagage wordt afgehandeld de
arbeidsomstandigheden te verbeteren door innovatieve oplossingen voor
bronaanpak (robots, losinstallaties, autonoom transport) en tilhulpen te testen
en installeren. Ook wordt met de afhandelingsbedrijven in kaart gebracht hoe
bestaande tilhulpen waar nodig kunnen worden verbeterd. Er worden volgens
Schiphol dus al verschillende veranderingen doorgevoerd op kortere termijn.
Vraag 5
Wat zijn de bedrijfseconomische redenen van Schiphol om de bagagekelder
eerder of later te automatiseren?
Antwoord 5
Schiphol heeft aangegeven dat het in bestaande gebieden waar bagage
wordt afgehandeld niet altijd mogelijk is te automatiseren. Waar mogelijk is
dit proces al wel in gang gezet. Zo is Schiphol (met werkgevers in de
bagageafhandeling) bezig om in de bestaande bagagegebieden de arbeidsomstandigheden te verbeteren door aanvullende oplossingen voor de fysieke
belasting (robots, losinstallaties, autonoom transport) en daarnaast ook extra
tilhulpen te testen en installeren.
Oplossingen moeten inpasbaar zijn in de dagelijkse operatie en plannen
moeten ook nog gedeeltelijk worden uitgewerkt. Omdat er geen kant en klare
oplossingen beschikbaar zijn is er daarnaast veel tijd nodig om te kunnen
testen.
Schiphol geeft verder aan dat zij met de sector de toekomst van werken in de
bagageafhandeling anders gaan vormgeven, waarbij het uitgangspunt «geen
handen meer aan koffers en volledig autonoom transport» leidend is. Er moet
een optimale samenwerking komen tussen mens en robot. Het vormgeven
van de toekomst van werken, het bouwen van een nieuwe bagagekelder
Zuid+ en aanpassingen van bestaande gebieden vergt realistisch gezien
gewoon veel tijd.
Vraag 6
Bent u bereid om Schiphol te vragen de bagagekelder eerder te automatiseren?

2

Kamerstuk 29 665, nr. 460

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

2

Antwoord vraag 6
Bij het tweewekelijks overleg dat ik heb met Schiphol zal ik opnieuw
informeren naar het tijdpad en de realisatie van de nieuwe bagagekelder en
de invoering van de tilhulpen. In april heb ik samen met de Minister van SZW
en Schiphol een bestuurlijk overleg. Hierbij zullen ook voornoemde onderwerpen aan de orde worden gesteld.
Vraag 7
Klopt het dat Schiphol pas in mei 2023 een pilot voor de nieuwe automatische tilhulpen start?
Antwoord 7
Schiphol heeft naar eigen zeggen op dit moment een grote hoeveelheid pilots
in voorbereiding. In mei 2023 komen er nieuwe tilhulpen waar Schiphol een
tweede pilot mee gaat uitvoeren. Daarnaast gaat Schiphol nog voor de zomer
met een collaboratieve robot (cobot) een pilot uitvoeren en zullen ze ook dit
jaar nog pilots met oplossingen voor het probleem van fysieke overbelasting
van medewerkers in uitvoering brengen.
Vraag 8
Bent u bereid om Schiphol te vragen de nieuwe automatische tilhulpen
eerder in te voeren?
Antwoord 8
Zie het antwoord op vraag 6.
Vraag 9
Laat Schiphol medewerkerstevredenheidsonderzoeken onder de bagagemedewerkers uitvoeren? Zo nee, bent u bereid om Schiphol te vragen dit te
doen? Zo ja, bent u bereid om Schiphol te vragen de uitkomsten van deze
onderzoeken mee te wegen in het aanbestedingsbeleid voor bagagebedrijven?
Antwoord 9
Het ligt voor de hand om medewerkers-tevredenheids-onderzoeken te laten
uitvoeren door de werkgevers van de bagage afhandelings-medewerkers.
Afgezien daarvan geeft Schiphol aan zich in het Sociaal Akkoord gecommitteerd te hebben aan een gestructureerde opzet waarbij een representatieve,
onafhankelijke werkdrukmeting tot stand zal komen. Ook de veiligheidscultuur
zal onderdeel van deze metingen uitmaken. De resultaten van deze metingen
zullen worden gedeeld met de vakbonden.
Zoals bekend is eind vorig jaar het traject – om indien nodig – het aantal
grondafhandelingsbedrijven op Schiphol te beperken in gang gezet. Als
inderdaad besloten zal worden tot reductie, volgt een aanbestedingstraject
waarin kwaliteit van dienstverlening, maar ook arbeidsomstandigheden een
rol zullen spelen. In hoeverre een medewerkers-tevredenheids-onderzoek een
rol kan spelen bij het aantonen van kwaliteit is nu nog niet te zeggen.
Vraag 10
Bent u bereid om voor het volgende commissiedebat Luchtvaart een
internationale vergelijking naar de Kamer te sturen voor de bagageafhandeling op Schiphol ten opzichte van Parijs (Charles de Gaulle) en Frankfurt?
Antwoord 10
Op dit moment wordt er een onderzoek uitbesteed voor een onderbouwing
van het reduceren van het aantal grondafhandelaren op Schiphol. Dit
onderzoek heeft een internationaal element, omdat er ook gekeken zal
worden naar de grondafhandelingssituatie op andere Europese luchthavens.
Het ministerie zal, voordat dit onderzoek start, vragen aan de onderzoekers of
er specifiek gekeken kan worden naar de situatie op de luchthavens ParijsCharles de Gaulle en Frankfurt am Main. De verwachting is dat dit onderzoek
voor de zomer is afgerond. De resultaten worden met de Kamer gedeeld.
Vraag 11
Kunt u deze vragen één voor één beantwoorden?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

3

Antwoord 11
Ja.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

4