Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

29 282

Arbeidsmarktbeleid en opleidingen zorgsector

25 295

Infectieziektenbestrijding

Nr. 411

BRIEF VAN DE MINISTERS VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN
EN SPORT EN VOOR MEDISCHE ZORG EN DE STAATSECRETARIS
VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 15 september 2020
Met deze brief geeft het kabinet invulling aan de toezegging van de
Minister-President tijdens het debat van 19 augustus (Handelingen II
2019/20, nr. 94, debat over de waardering van zorgmedewerkers), om voor
Prinsjesdag een brief te sturen, over de brede aandachtspunten op de
arbeidsmarkt in de sector zorg en welzijn. Daarbij zijn de in het debat
genoemde aandachtspunten meegenomen: vergroten werkplezier, minder
administratieve lasten, meer waardering voor het draaien van onregelmatige diensten, beter roosteren, verbetering kleine vaak tijdelijke
contracten, verminderen werkdruk, meer autonomie, meer zeggenschap,
beter loopbaanperspectief, beter startsalaris voor bepaalde groepen of
doorgroeimogelijkheden. Met deze brief geeft het kabinet tevens invulling
aan de moties van de leden Van den Berg c.s.1 en Regterschot2
(gesprekken met sociale partners)en gaat het in op de voortgang met
betrekking tot de motie van de leden Dik-Faber en Ellemeet (het wettelijk
verankeren van zeggenschap van verpleegkundigen)3.
De hoofdpunten van de brief zijn:
• Er is grote waardering voor de uitzonderlijke inspanning van zorgprofessionals tijdens de COVID-19 uitbraak. Ook de komende periode zal,
vanwege COVID-19, veel extra blijven vragen van zorgprofessionals.
Dit is voor het kabinet aanleiding om ook voor 2021 extra budget
beschikbaar te stellen, zodat in 2021 een bonus van netto 500 euro kan
worden toegekend aan de zorgprofessionals van wie ook in de
komende periode een uitzonderlijke inspanning wordt gevraagd. De
kosten hiervoor bedragen 400 miljoen euro netto c.q. 720 miljoen euro
bruto inclusief eindheffing (paragraaf 1).

1

Kamerstuk 25 295, nr. 433
Kamerstuk 29 282, nr. 401
3
Kamerstuk 31 765, nr. 505
2

kst-29282-411
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2020

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 29 282, nr. 411

1

•

•

Het is van belang dat professionals nu en in en de toekomst graag
gaan en blijven werken in de sector zorg en welzijn. Dit vraagt om een
brede, intensieve en continue aanpak gericht op aantrekkelijk werken
in de zorg. Om ervoor te zorgen dat een brede aanpak ook de komende
jaren in geïntensiveerde vorm voortgezet kan worden, stelt het kabinet
de komende jaren aanvullende middelen beschikbaar oplopend tot 130
miljoen euro per jaar vanaf 2023. Bij deze aanpak ligt de focus op het
verminderen van de werkdruk, meer loopbaanperspectief voor
medewerkers, verbetering van contracten (betere roostering, grotere
contractomvang) en meer regie en zeggenschap (paragraaf 2).
Door jaarlijks de overheidsbijdrage in arbeidskostenontwikkeling (OVA)
beschikbaar te stellen, maakt het kabinet een concurrerende salarisontwikkeling in de zorg mogelijk. De afgelopen drie jaar is bijna 5 miljard
extra beschikbaar gesteld voor de salarissen in de zorg. De sociale
partners hebben dit vertaald in cao-afspraken met gunstige loonstijgingen. De loonontwikkeling in de zorg is vergelijkbaar met die in de
marktsector de lonen in andere sectoren. Het kabinet houdt vast aan
deze systematiek4. Tegelijkertijd realiseert het kabinet zich dat er meer
specifieke knelpunten èn kansen zijn die impact hebben op de
instroom, het werkplezier en de waardering van zorgprofessionals. Om
deze reden stelt het kabinet een onafhankelijke commissie aan die de
mogelijke knelpunten en kansen – ook in de arbeidsvoorwaarden –
analyseert en verschillende varianten uitwerkt voor een volgende
kabinetsformatie. De focus ligt op de volgende beroepen: huishoudelijke hulp, helpenden, verzorgenden en verpleegkundigen (paragraaf
3).

1. Waardering van zorgprofessionals
Als gevolg van COVID-19 hebben veel zorgprofessionals extra hard
gewerkt om goede zorg te kunnen blijven bieden, terwijl zij vaak ook
zorgen hadden over de eigen gezondheid of die van de mensen om hen
heen. Er is vanuit de samenleving veel bewondering en respect voor hoe
zorgprofessionals ook in deze moeilijke tijd voor ons klaar stonden en nog
steeds staan. Er is veel steun om dit ook financieel te waarderen. Het
kabinet heeft daarom eerder besloten tot een eenmalige bonus van netto
1.000 euro voor de zorgprofessionals die de afgelopen periode een
uitzonderlijke prestatie hebben geleverd. De subsidieregeling ter
uitvoering van de bonus, wordt op korte termijn gepubliceerd. Zorgaanbieders kunnen op grond van deze regeling als werkgever van
werknemers of als opdrachtgever van zelfstandigen en uitzendkrachten
voor deze zorgprofessionals een bonus aanvragen. Vanaf 1 oktober
kunnen zorgorganisaties hiervoor een aanvraag doen. De regeling zal één
dezer dagen worden gepubliceerd in de Staatscourant. Tevens zal de
regeling vergezeld van een handreiking op de website van de uitvoeringsorganisatie DUS-I worden gepubliceerd.
Ook de komende periode zal in het teken zal blijven staan van COVID-19.
Dit zal veel extra blijven vragen van de zorgprofessionals. Daarom heeft
het kabinet besloten om ook voor 2021 extra budget vrij te maken, zodat
in 2021 een bonus van netto 500 euro kan worden toegekend aan de
zorgprofessionals van wie ook in de komende periode een bijzondere
inspanning wordt gevraagd vanwege de COVID-19 uitbraak.
Deze incidentele extra financiële beloning laat onverlet dat er meer nodig
is om ervoor te zorgen dat de zorg een aantrekkelijke sector is om in te
werken en dat zorgprofessionals ook in de praktijk van alledag de
waardering ervaren voor het belangrijke werk dat zij doen. Alleen met een
4

Zie ook voor uitgebreide toelichting: Kamerstukken 25 295 en 29 282, nr. 503

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 29 282, nr. 411

2

brede integrale aanpak kunnen we immers mensen aantrekken, motiveren
en vasthouden voor de zorg.
2. Een breed pakket voor werken in de zorg
Er is aanhoudend veel interesse om in de zorg te gaan werken. De keuze
voor deze stap komt veelal vanuit de wens om iets wezenlijks voor een
ander te kunnen betekenen. De bevlogenheid over hun vak is onder
zorgprofessionals erg hoog. Tegelijkertijd is de uitstroom en het ziekteverzuim te hoog. De vertrekredenen zijn vooral de omstandigheden
waarin het vak wordt uitgeoefend, zoals het gebrek aan loopbaanmogelijkheden, gebrek aan uitdaging, niet tevreden met de manier van werken
of de aansturing. Ze gaan veel minder over de inhoud van het vak zelf. Dit
kwam ook naar voren in de Kamerbrief ter voorbereiding van het debat op
18 augustus5.
Op 27 augustus jl. heeft het CBS nieuwe kwartaalcijfers over de arbeidsmarkt in de zorg gepubliceerd (zie https://azwstatline.cbs.nl/#/AZW/nl/).
Daaruit blijkt dat het aantal werknemers in de zorg aan het einde van het
eerste kwartaal van 2020 ongeveer gelijk was aan eind 2019. De instroom
van werknemers is in het 1ste kwartaal wat gedaald en de uitstroom wat
toegenomen ten opzichte van het laatste kwartaal van 2019. Ook hieruit
blijkt dat onze blijvende inzet nodig is. In de aankomende voortgangsrapportage van het actieprogramma Werken in de zorg die uw Kamer dit
najaar ontvangt, laten we met de monitor een uitgebreider beeld van de
arbeidsmarktontwikkelingen in de zorg zien. In verband met het later
beschikbaar komen van de nieuwe prognose van de personeelstekorten,
wordt dit naar verwachting begin november.
De uitdagingen waar we voor staan, vragen om een brede en samenhangende aanpak, zo bevestigt ook de Sociaal economische Raad in het
Rapport Zorg voor de Toekomst. Met onder meer het actieprogramma
Werken in de Zorg richt het kabinet zich via een brede en regionale aanpak
op:
• Actielijn 1: Meer kiezen voor de zorg: stimuleren dat meer leerlingen/
studenten, zij-instromers en herintreders kiezen voor werken in de
sector zorg en welzijn.
• Actielijn 2: Beter leren in de zorg: zorgen voor inspirerend en uitdagend onderwijs met permanent leren als de norm.
• Actielijn 3: Anders werken in de zorg: de bovengenoemde ontwikkeling
van de vraag naar arbeidskrachten in de zorg maakt dat we ook echt
anders moeten gaan werken in de zorg. Bijvoorbeeld door taakherschikking of jobcarving, maar ook door meer gebruik te maken van
technologie en andere innovaties.
Het actieprogramma loopt echter in 2021 af, inclusief de daarvoor
beschikbare middelen. Gezien de opgave waarvoor we staan wil het
kabinet ervoor zorgen dat een aantal grote en impactvolle instrumenten
uit het actieprogramma Werken in de Zorg kunnen worden voortgezet en
uitgebreid. Daarvoor stelt zij voor de komende periode extra middelen
beschikbaar. Voor 2021 gaat het om 20 miljoen euro extra. Dit is bovenop
de middelen die al voor 2021 waren gereserveerd. Om de activiteiten ook
na volgend jaar te kunnen voortzetten en intensiveren stelt het kabinet in
2022 80 miljoen euro beschikbaar en vanaf 2023 130 miljoen euro
structureel. Het kabinet legt de focus op de onderstaande en onderling
samenhangende onderdelen. Deze aanpak grijpt aan op de zorgen die
door zorgprofessionals zijn geuit ten aanzien van onder meer loopbaanontwikkeling, werkdruk en gebrek aan zeggenschap.

5

Kamerstukken 25 295 en 29 282, nr. 503

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 29 282, nr. 411

3

1. Meer mogelijkheden voor loopbaanontwikkeling
Loopbaanmogelijkheden en meer uitdaging zijn de meest genoemde
redenen voor uitstroom.6 Na ongeveer 15 jaar werken vlakt de salarisontwikkeling van verpleegkundigen en verzorgenden gemiddeld genomen af.
Doorgroei naar hogere, andere of meer gespecialiseerde functies, of
andere sectoren binnen de zorg is beperkt. We vinden het belangrijk dat
zorgprofessionals gestimuleerd worden om stappen te blijven zetten en
met vragen over loopbaanontwikkeling ergens terecht kunnen. Hetzelfde
geldt voor mensen die overwegen om de stap naar zorg te zetten. Ook
voor hen moet het werken in de zorg perspectief bieden. We werken met
de sociale partners aan een pakket van samenhangende instrumenten die
eraan bijdragen om dit perspectief te vergroten. Met de intensivering
zetten we deze activiteiten voort en versterken we deze waar mogelijk.
Specifiek gaat het om hulp bij de volgende stappen die een (mogelijke)
zorgprofessional kan zetten in de richting een (nieuwe) baan in de zorg:
A. Oriënteren op de mogelijkheden
Voor een eerste kennismaking met de sector of een volgende stap kunnen
mensen terecht op www.ontdekdezorg.nl (onderdeel van de IkZorg
campagne). Deze site geeft een breed en toegankelijk overzicht van het
werken in de zorg. Professionals die gedetailleerd willen ontdekken welke
loopbaanperspectieven zij hebben en wat er aan aanvullende competenties, vaardigheden en opleiding nodig is voor de volgende stap,
kunnen terecht op de www.zorginspirator.nl. Diegenen die behoefte
hebben aan persoonlijk advies of gesprek kunnen voor loopbaanbegeleiding terecht op www.sterkinjewerk.nl. Het kabinet hecht waarde dat
deze mogelijkheden blijven bestaan en investeert hier ook de komende
periode in.
B. Opleiding
Het werken in de zorg vraagt om gedegen training en opleiding. Dit kan
een kwalificerende opleiding zijn, maar kan ook gaan om een gerichte
training om een bepaalde handeling te kunnen doen. Een opleiding vraagt
om een flinke investering, zowel in tijd als geld. Dit geldt zowel voor
mensen die in de zorg aan de slag willen, als mensen die zich oriënteren
op een vervolgstap. Met de subsidie SectorplanPlus (2017–2021) kunnen
zorgaanbieders subsidie aanvragen om hierin te voorzien. Scholingstrajecten kunnen in dit verband variëren van standaard BBL/Duale trajecten
tot aan modulaire, innovatieve vormen van scholing gericht op competenties en vaardigheden. Er is veel vraag naar deze regeling. Zorgaanbieders hebben voor bijna een half miljoen scholingstrajecten subsidie
aangevraagd. Het kabinet stelt middelen beschikbaar om deze opleidingsimpuls ook na 2021 voort te zetten.
2. Meer ruimte en tijd
A. Investeren in behoud van medewerkers
Zorgorganisaties kunnen SectorplanPlus ook gebruiken voor scholingsactiviteiten gericht op behoud. Denk bijvoorbeeld aan de opleiding van
(team)coaches of goede roosterplanners. Voorwaarde voor de subsidie is
dat aanvragers verklaren zich maximaal in te zetten op behoud van
personeel en kunnen laten zien hoe zij dat vormgeven, zodat organisaties
van elkaar kunnen leren, elkaar verder helpen en als nodig elkaar
aanspreken. De eerste aanvraagronde loopt nu. Het kabinet zorgt met de
6

Landelijke factsheet eerste resultaten uitstroomonderzoek, november 2019.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 29 282, nr. 411

4

extra investering dat deze stimulans voor zorgaanbieders om via scholing
te werken aan behoud van personeel ook in de toekomst blijft bestaan.
B. Randvoorwaarden voor meer uren werken
De gemiddelde contractomvang in de zorg is 0,68 fte, terwijl 1 op de 4 van
de zorgprofessionals aangeeft het liefst een groter contract te willen. Het
gaat dan voornamelijk om de groep < 30 jaar en boven 45 jaar, veelal met
een contract tussen de 20 en 25 uur. Medewerkers aarzelen soms om voor
een groter contract te kiezen, omdat ze bijvoorbeeld bang zijn om
toeslagen te verliezen. Of omdat ze verwachten dat er dan onvoldoende
flexibiliteit is met het oog op de zorg voor kinderen of mantelzorg.
De stichting het Potentieel Pakken kijkt in zogenaamde proeftuinen
(VierstroomZorgThuis, ErasmusMC/Dijkzigt, en sinds kort ook ‘s Heeren
Loo en Thebe) hoe de contractomvang kan worden vergroot. In nauwe
samenwerking met werknemers, het management en HR-professionals
binnen de instellingen brengen zij belemmeringen rondom meer uren
werken in kaart en ontwikkelen en testen zij oplossingen direct in de
praktijk. Een multidisciplinair team met professionals uit publieke en
private organisaties (betrokkenheid van o.a. Randstad, PGGM/PFZW, CNV,
Goldschmeding Foundation) begeleidt deze proeftuinen. Producten zijn
bijvoorbeeld een «value case» voor bestuurders om inzichtelijk te maken
wat het verhogen van het aantal arbeidsuren «waard» is. Niet alleen als
oplossing voor arbeidstekorten, maar ook rondom betrokkenheid van
werknemers en verzuim. Een voorbeeld is de deeltijdberekenaar voor
medewerkers die inzichtelijk maakt wat meer werken financieel oplevert
en goede begeleiding van leidinggevenden met het voeren van een
gesprek met medewerkers over vergroten van hun contract; dit wordt in
de praktijk vaak lastig gevonden.
De stichting gaat de komende tijd verder met het aanscherpen en
schaalbaar maken van de aanpak, zodat deze niet alleen binnen proeftuinen maar door de gehele sector zorg en welzijn gebruikt kan worden. Er
is vanuit zorgorganisaties grote belangstelling voor de aanpak. We stellen
daarom voor initiatieven als die van de stichting vanuit het kabinet extra
middelen beschikbaar, zodat vanaf 2021 de aanpak om de deeltijdfactor
binnen de zorg te verhogen kan worden verbreed en versneld. Op dit
moment wordt de wijze van financiering uitgewerkt.
C. Minder administratieve lasten
We willen dat zorgprofessionals hun tijd aan zorg kunnen besteden, en
minder aan administratieve handelingen. Daarmee neemt het werkplezier
toe en vermindert de werkdruk. Het programma (Ont)Regel de Zorg loopt
nu ruim 2 jaar en is volop in uitvoering. Bij de is gebleken dat een
belangrijk deel van de regeldruk in zorginstellingen zelf wordt gecreëerd.
Voor het bereiken van ons doel zullen we dus vooral met de instellingen
zelf aan de slag moeten blijven. Er zijn de afgelopen periode in instellingen schrapsessies georganiseerd, speciaal adviseurs zijn de regio’s
ingegaan en er is een (Ont)Regelbus het land rondgereden om instellingen aan te jagen en te ondersteunen met het oplossen van hun
regeldruk. De meest recente merkbaarheidsscan7 toont dat over het
algemeen de ervaren regeldruk licht verminderd is. Maar deze lichte
verbetering is nog niet voldoende en ook nog niet in de volle breedte
merkbaar. De aanpak van administratieve lasten is een taai onderwerp en
vergt een lange adem. Het kabinet wil niet stoppen voordat zorgmedewerkers over de hele breedte van de zorg aangeven dat zij substantieel
7

Kamerstuk 29 515, nr. 447.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 29 282, nr. 411

5

minder administratieve lasten ervaren. Daarvoor is het voortzetten van
een aanpak gericht op het wegnemen/beperken van onnodige administratieve handelingen ook na 2020 nodig. Het kabinet stelt middelen
beschikbaar om de aanpak na 2020 te continueren. Een eerste schets van
waar deze middelen concreet voor zullen worden ingezet, kunt u tegemoet
zien in de eerstvolgende voortgangsrapportage over het programma
[Ont]Regel de Zorg, die wij in november naar uw Kamer sturen.
D. Tijdelijk extra ondersteuning
COVID-19 liet zien hoe belangrijk het is om een beroep te kunnen doen op
mensen die snel (tijdelijk) kunnen bijspringen. We hebben ook gezien dat
veel mensen hiertoe bereid zijn. Ruim 20.000 mensen hebben zich aan via
www.extrahandenvoordezorg.nl gemeld. Ook in de nabije toekomst willen
we goed gebruik kunnen maken van dit aanbod, zodat zorgprofessionals
kunnen worden ontlast wanneer dat nodig is. Om mensen met belangstelling snel aan de slag te laten gaan in de zorg, is de Nationale Zorgklas
opgericht. Binnen een week kunnen mensen die extra opleiding nodig
hebben, worden opgeleid voor ondersteunende taken op niveau 2 met
certificering. Vaak dienen deze trajecten als opmaat naar een volwaardig
BBL-traject. De eerste resultaten zijn positief. Nu hebben al ongeveer 270
mensen van KLM en het Rode Kruis zich aangemeld voor de pilotfase. De
Nationale Zorgklas biedt – juist nu het economisch minder goed gaat –
kansen voor mensen die een nieuw perspectief zoeken in de zorg. We
ondersteunen met extra financiële middelen de doorontwikkeling van de
Nationale Zorgklas, zodat het aanbod nog beter inspeelt op de actuele
opleidingsbehoefte in de zorg.
3. Meer regie en zeggenschap
Zorgprofessionals, en verpleegkundigen in het bijzonder weten vaak zelf
goed hoe zij de beste zorg kunnen bieden en hebben goede inzichten over
hoe werk- en regeldruk in hun organisatie verminderd kan worden. Een
belangrijke voorwaarde is daarom regie en autonomie, onder andere in de
vorm van voldoende ruimte voor zeggenschap. Dit draagt bij aan de
kwaliteit van zorg, en dat een zorgprofessionals zich gehoord en gewaardeerd voelen. Het is daarom belangrijk dat hun stem gehoord wordt in
iedere organisatie. Helaas is dat nog niet overal vanzelfsprekend. Begin
deze maand heeft u het rapport van de Chief Nursing Officer (CNO) Bianca
Buurman ontvangen, die in opdracht van het kabinet een advies heeft
uitgebracht hoe de positionering van verpleegkundigen en verzorgenden
te versterken.
In haar advies stelt de CNO een agenda voor met drie thema’s:
1. Vrijmaken van tijd en ruimte om er zo voor te zorgen dat verpleegkundigen worden gepositioneerd en gefaciliteerd om zeggenschap
optimaal te kunnen uitoefenen.
2. Erkennen van professionele zeggenschap op organisatie- en op
landelijk niveau.
3. Verankeren van scholingsmogelijkheden en loopbaanmogelijkheden
in cao’s.
De CNO adviseert verder om een onafhankelijke commissie Verpleging en
Verzorging in te stellen die op bovengenoemde onderwerpen direct
rapporteert aan de Minister voor Medische Zorg en Sport. In een
dergelijke commissie zouden verpleegkundigen en verzorgenden zitting
moeten nemen uit alle sectoren van de gezondheidszorg, aangevuld met
deskundigen die noodzakelijk zijn om de investeringsagenda verder uit te
werken en verandering tot stand te brengen. Deze commissie zou de
komende jaren de acties op bovengenoemde thema’s kunnen uitwerken

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 29 282, nr. 411

6

en monitoren of verandering tot stand komt op het terrein van zeggenschap, goed werkgeverschap, opleidings-, ontwikkel- en loopbaanmogelijkheden en vervolgens te acteren als verandering niet tot stand komt.
Het kabinet herkent zich in de bevinding dat meer nodig is om regie en
zeggenschap onder zorgprofessionals te vergroten. Het idee van een
onafhankelijke commissie, met daarin ook verpleegkundigen daarin
spreekt het kabinet aan. Over de wijze waarop dit concreet vorm kan
krijgen, informeer u, als onderdeel van een uitgebreide inhoudelijke
reactie, in de volgende voortgangsrapportage van het actieprogramma
Werken in de zorg. Dit zal ook in samenhang met onderstaande
verkenning worden bezien en in de komende weken met de beroepsgroepen sociale partners worden besproken. Die gesprekken zijn in lijn
met de motie van de leden Dik-Faber en Ellemeet van 2 juli 2020
(Kamerstuk 31 765, nr. 505) waarin wordt verzocht om in overleg met
veldpartijen te verkennen op welke wijze de zeggenschap van verpleegkundigen en verzorgenden op instellingsniveau verankerd kan worden.
3. Verkenning specifieke arbeidsmarktknelpunten
In aanvulling op de reguliere middelen die beschikbaar worden gesteld
voor de arbeidsvoorwaarden in de zorg en bovenstaande intensiveringen
voor een praktische aanpak, vraagt het kabinet de SER een commissie een
verkenning te laten uitvoeren gericht op specifieke knelpunten én kansen
die bij kunnen dragen aan instroom, behoud, werkplezier en waardering
in de brede zin van het woord.
Gevraagd wordt aan de SER om in de tijdelijke commissie (op grond van
artikel 43 van de Wet op de SER) naast vertegenwoordigers van de drie
geledingen van de SER ook vertegenwoordigers van buiten de raad zitting
te laten nemen. We vinden het namelijk erg belangrijk en waardevol dat
naast sociale partners8 ook ervaringsdeskundigen (de zorgprofessionals
zelf dus) en experts goed vertegenwoordigd zijn in deze commissie. De
commissie zal ook andere relevante partijen, zoals inkopende partijen,
raadplegen in het proces.
De tijdelijke SER-commissie wordt gevraagd om zorgbreed de knelpunten
en kansen te analyseren, ook in de sfeer van de arbeidsvoorwaarden, en
verschillende varianten uit te werken. Bijzondere aandacht gaat uit naar
de ervaren knelpunten in de volgende beroepsgroepen: huishoudelijke
hulp, helpenden, verzorgenden en verpleegkundigen. De verkenning moet
voor 1 april 2021 zijn afgerond, zodat de uitkomsten betrokken kunnen
worden bij de formatie van het volgend kabinet.
De verkenning vindt plaats in een context waarbij de economie een
uitzonderlijke krimp laat zien en de overheidsfinanciën fors zijn
verslechterd. Mede daarom ligt de focus van de verkenning op specifieke
knelpunten én kansen en wordt de commissie gevraagd om meerdere
varianten uit te werken en te doordenken, waaronder ook één budgettair
neutrale variant. De uitkomsten van de verkenning kunnen ook als
relevant worden begrepen door partijen in andere (semi) publieke
sectoren.
De commissie levert naast een nadere analyse een aantal oplossingsrichtingen en varianten op, waarbij de commissie in elk geval aandacht
besteedt aan de volgende dimensies:
• Mogelijkheden voor meer werkplezier, professionele autonomie en
(financieel) perspectief.
8

Conform de motie van het lid Van den Berg (Kamerstuk 25 295, nr. 433)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 29 282, nr. 411

7

•
•
•
•
•
•
•
•

Mogelijkheden voor minder werkdruk en minder administratieve
lasten.
Mogelijkheden tot verbetering van de werk/privé balans (bijv. via
roosteren).
Mogelijkheden om de contractomvang te vergroten.
Mogelijkheden die (om)scholing biedt (naar de zorg toe en binnen de
zorg).
Fysieke/mentale belasting van zorgmedewerkers tijdens onregelmatige
diensten.
Mogelijkheden van een (meer gedifferentieerde) inzet van de onregelmatigheidstoeslag.
(Start)salarissen van specifieke groepen die een stap naar de zorg
aantrekkelijker maken.
Leren van goede voorbeelden binnen en buiten de zorg en hoe deze op
te schalen.

4. Slot
Voldoende, tevreden en goed gekwalificeerden medewerkers zijn de basis
voor het verlenen van goede zorg, nu en in de toekomst. Met het
actieprogramma Werken in de zorg zet het kabinet hier vol op in. Gezien
de forse en blijvende opgave zal een aantal grote en impactvolle
instrumenten uit het actieprogramma worden gecontinueerd en geïntensiveerd. Een onafhankelijke commissie gaat daarnaast mogelijke
knelpunten en kansen – ook in de arbeidsvoorwaarden – analyseren en
verschillende varianten uitwerken voor een volgende kabinetsformatie.
Met deze aanpak hopen we het verschil te kunnen maken voor de mensen
die dagelijks in de zorg werken.
De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
H.M. de Jonge
De Minister voor Medische Zorg,
T. van Ark
De Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
P. Blokhuis

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 29 282, nr. 411

8