> Retouradres Postbus 20901 2500 EX Den Haag

De heer R. B.
Bestuurde FNV-Bondgenoten
Postbus 9208
3506 GE Utrecht

Datum
15 september 2010
Onderwerp Onderzoek naar afhandeling van en brandmelding op 2 juli 2009

Geachte heer B.,
In antwoord op uw schrijven van 6 april 2010, naar aanleiding van mijn brief van
1 april 2010, waarbij het rapport van het onderzoek van de Inspectie Verkeer en
Waterstaat (IVW) en de Inspectie Openbare Orde en Veiligheid (IOOV) naar de
afhandeling van de litigieuze brandmelding op 2 juli 2009 in de Schiphol
spoortunnel aan de Tweede Kamer is aangeboden, bericht ik u het volgende.
Met u ben ik van mening dat de in mijn brief genoemde aanbevelingen niet
moeten leiden tot nog meer protocollen en papieren afspraken.
In mijn brief heb ik aangegeven dat het rapport van beide Inspecties bedoeld is
om vooral lering te trekken uit het incident dat op 2 juli 2009 in de Schiphol
spoortunnel plaatsvond. Voorts heb ik aangegeven dat de in de brief genoemde
initiatieven moeten leiden tot eenduidige procedures en heldere informatie
uitwisseling voor hulpverleners, treinpersoneel en treinreizigers. Binnen de
betrokken organisaties moeten er duidelijke, voor een ieder kenbaar en goed
werkende procedures zijn.
Zoals ik al eerder aangaf worden spoortunnels en treinen zodanig ontworpen dat
er de kans op een brand zeer gering is en als er toch een brand ontstaat - zoals in
casu het geval is geweest - deze vanzelf uitgaat.
Daarenboven wordt in het ontwerp van nieuwe spoortunnels al rekening
gehouden met hoe mensen (treinpersoneel en reizigers) reageren tijdens een
calamiteit. In de ontwerpeisen wordt namelijk extra aandacht besteed aan
ondersteuning en bijvoorbeeld vluchtverlichting. Ook bestaande tunnels worden
aan de nieuwe Ontwerpvoorschriften van ProRail (van april 2010) getoetst en
waar nodig worden aanpassingen gedaan.
Eén van de kritiekpunten van de Inspecties was dat treindienstleider en het
treinpersoneel niet of te weinig betrokken worden bij oefeningen. ProRail en NSReizigers hebben mij inmiddels bevestigd dat invulling wordt gegeven aan dit
kritiekpunt. Het is essentieel dat het personeel weet wat er van hen wordt

Pagina 1 van 3

verwacht en hoe ze zich moeten gedragen ten tijde van een calamiteit. Dit wordt
vorm gegeven door training en opleiding.
NS-Reizigers heeft mede naar aanleiding van dit incident een project gestart o.a.
met als doel het evacueren uit tunnels te verbeteren. Het bestaande project
'Evacueren' wordt uitgebreid en het tunnelveiligheids-item gaat breed opgepakt
worden. NS Reizigers heeft mij bericht in dit kader de volgende vier deelprojecten
te starten:
•
project 'Opleiding/oefenen treinpersoneel';
•
project 'Noodprocedures 'evacueren reizigerstrein uit tunnel' en
'evacueren reizigers uit trein';
•
project 'Materieelaanpassingen' en 'verbeteren (communicatie) middelen';
•
project 'BHV op het station'.
In mei 2010 is een start gemaakt met deze vier deelprojecten en worden de
risico’s die een reizigervervoerder in een tunnel kan tegenkomen in beeld
gebracht. Begin 2011 zullen per risico de maatregelen geformuleerd, op
haalbaarheid getoetst en zonodig geïmplementeerd worden. Het oefenpakket is
dan gereed en in de loop van 2011 zal ook daadwerkelijk gestart kunnen worden
met de eerste opleidingen/oefeningen van, met en door het treinpersoneel. De
vorm en wijze van opleiden staan nog open.
Verder zal in het aangekondigde onderzoek van de Inspecties naar alle
spoortunnels in Nederland bijzonder aandacht worden geschonken aan de
ervaringen op het gebied van opleiding, training en oefening in de eerste cruciale
minuten van een brand in een spoortunnel. Gedurende de eerste tien minuten van
een brand zal de aandacht gericht moeten zijn op de zelfredzaamheid van de
treinpassagiers en personeel en de ondersteuning daarvan. De passagiers in een
trein zijn in die beginfa se voor een deel aangewezen op zichzelf, op hun
medepassagiers en op het aan boord aanwezig treinpersoneel. De
zelfredzaamheid moet dan ook op adequate wijze ondersteund worden door
heldere en begrijpelijk informatie, goede en duidelijke instructies aan passagiers,
treinpersoneel en verkeersleiding. De conclusies van de Inspecties, uit het
onderzoek inzake het incident op 2 juli 2009 in de Schiphol spoortunnel zullen in
het vervolg onderzoek worden meegenomen. Het voornemen is om het Platform
Transportveiligheid bij dit onderzoek te betrekken. Naar verwachting zal eind
2010 een overzicht beschikbaar zijn van de veiligheid van de spoortunnels in
Nederland.
Ten aanzien van uw opmerking om het bouwen van een tunneloefencentrum te
overwegen, ben ik de mening toegedaan dat met computerondersteunend leren
en virtueel oefenen meer resultaten zijn te boeken. Door verbetering en
intensivering van deze vorm van training, kunnen alle 6000 NS-medewerkers
worden bereikt en verwacht ik dat zij goed voorbereid kunnen worden op een
calamiteit in een spoortunnel. Concreet is het doel, zo berichtte NS Reizigers mij,
in 2011, 2012 en 2013 iedere NS-medewerker te trainen in het treinvrij maken
van een tunnel en het ontruimen van een trein. Het bouwen van een
tunneloefencentrum in Nederland levert, door de hoge kosten, het tijdbeslag voor
het personeel en de gevaren van oefenen, weinig meerwaarde t.o.v. een
doortimmerd computerondersteund trainingsprogramma. Het trainingsprogramma
zal worden afgestemd met de hulpverlenende diensten. NS Reizigers heeft
aangegeven het fysiek oefenen niet uit te sluiten. Voorts wordt overwogen voor
dit doel een instructiefilm te maken.

Fout! Onbekende naam voor
documenteigenschap. 2
Fout! Onbekende naam voor

Ik ben u zeer erkentelijk voor de inspanningen die uw organisatie aan de dag legt
om de spoorveiligheid naar een hoger niveau te tillen.
Voorts kan ik u berichten dat de Derde Kadernota Railveiligheid (Veilig vervoeren,
Veilig werken, Veilig leven met spoor) op 28 juni 2010 aan de Kamer is
aangeboden. Een exemplaar van deze nota heb ik hierbij ingesloten.
Kortheidshalve verwijs ik u naar de inhoud ervan.

Hoogachtend,
DE MINISTER VAN VERKEER EN WATERSTAAT,

C.M.P.S. Eurlings

Fout! Onbekende naam voor
documenteigenschap. 3
Fout! Onbekende naam voor