Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2010–2011

21 501-32

Landbouw- en Visserijraad

Nr. 508

VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
Vastgesteld 15 juli 2011
De vaste commissie voor Economische Zaken, Landbouw en Innovatie1
heeft een aantal vragen voorgelegd aan de staatssecretaris van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie naar aanleiding van de brieven van
8 juli en 7 juli 2011 inzake de geannoteerde agenda voor de Landbouwraad op 19 juli 2011 (Kamerstuk 21 501-32, nr. 503) en het verslag van de
Landbouw- en Visserijraad op 28 juni 2011 (Kamerstuk 21 501-32, nr. 504).
De staatssecretaris heeft deze vragen beantwoord bij brief van 14 juli
2011.
Vragen en antwoorden zijn hierna afgedrukt.
De voorzitter van de commissie,
Van der Ham

1

De adjunct-griffier van de commissie,
Blacquière

kst-21501-32-508
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2011

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 21 501-32, nr. 508

Samenstelling:
Leden: Dijksma, S.A.M. (PvdA), SnijderHazelhoff, J.F. (VVD), Koopmans, G.P.J. (CDA),
Ham, B. van der (D66), voorzitter, Smeets, P.E.
(PvdA), Samsom, D.M. (PvdA), Jansen, P.F.C.
(SP), ondervoorzitter, Jacobi, L. (PvdA),
Koppejan, A.J. (CDA), Graus, D.J.G. (PVV),
Thieme, M.L. (PvdD), Gesthuizen, S.M.J.G.
(SP), Wiegman-van Meppelen Scheppink, E.E.
(CU), Tongeren, L. van (GL), Ziengs, E. (VVD),
Braakhuis, B.A.M. (GL), Gerbrands, K. (PVV),
Lodders, W.J.H. (VVD), Vliet, R.A. van (PVV),
Dijkgraaf, E. (SGP), Schaart, A.H.M. (VVD),
Verhoeven, K. (D66) en Holtackers, M.P.M.
(CDA).
Plv. leden: Jadnanansing, T.M. (PvdA), Elias,
T.M.Ch. (VVD), Blanksma-van den Heuvel,
P.J.M.G. (CDA), Koolmees, W. (D66), Dikkers,
S.W. (PvdA), Dekken, T.R. van (PvdA), Irrgang,
E. (SP), Groot, V.A. (PvdA), Werf, M.C.I. van
der (CDA), Dijck, A.P.C. van (PVV), Ouwehand,
E. (PvdD), Gerven, H.P.J. van (SP), Schouten,
C.J. (CU), Gent, W. van (GL), Leegte, R.W.
(VVD), Grashoff, H.J. (GL), Mos, R. de (PVV),
Taverne, J. (VVD), Bemmel, J.J.G. van (PVV),
Staaij, C.G. van der (SGP), Houwers, J. (VVD),
Veldhoven, S. van (D66) en Ormel, H.J. (CDA).

1

Inhoudsopgave
•

Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
–
–
–
–
–

•

Gezamenlijke vragen en opmerkingen van de leden van
de fractie van de VVD, de PVV, het CDA en de SGP
Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van
PvdA
Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van
het CDA
Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van
D66
Vragen en opmerkingen van de leden van de Partij voor
de Dieren

Reactie van de staatssecretaris

Blz.
2
2
3
4
5
6
7

I. VRAGEN EN OPMERKINGEN VANUIT DE FRACTIES
Gezamenlijke vragen en opmerkingen van de leden van de fractie
van de VVD, de PVV, het CDA en de SGP
De leden van de fracties van de VVD, de PVV, het CDA en de SGP roepen
gezamenlijk de staatssecretaris op in Brussel te pleiten voor verlenging
van het EHEC-noodfonds en een eerlijkere verdeling van gelden onder de
lidstaten.
De leden van deze fracties maken zich zorgen over de marktontwikkelingen in de nasleep van de uitbraak van de EHEC-bacterie. De vraag naar
producten uit de voedingstuinbouw in Duitsland lijkt nog ongeveer 20%
lager dan de normale vraag. De marktprijzen zijn en blijven daarom
vooralsnog zeer laag. Tot 1 juli 2011 was een noodfonds opengesteld ter
waarde van € 210 miljoen. De leden hebben enkele vragen over dit
noodfonds. Is het waar dat Nederland maar € 20 miljoen vraagt uit dit
noodfonds, terwijl andere lidstaten veel grotere claims hebben ingediend?
Hoe hoog zijn de claims van andere lidstaten en hoe verhoudt dat zich tot
de claim van Nederland en de mate waarin de tuinbouwsectoren in de
betreffende lidstaten zijn getroffen? De verhouding lijkt scheef. Is de
staatssecretaris bereid te pleiten voor een eerlijke en rechtvaardige
verdeling ten faveure van de Nederlandse tuinbouw? De leden van de
fracties van de VVD, de PVV, het CDA en de SGP vragen de staatssecretaris om tijdens de Landbouwraad ook te pleiten voor verlenging van de
looptijd van het noodfonds. Nederland heeft eerder, zoals opgedragen in
de met ruime meerderheid aangenomen motie van de leden Koopmans
en Snijder-Hazelhoff over de opkoopregeling (Kamerstuk 21 501-32,
nr. 498), gepleit voor een suppletieregeling voor de telers die voorafgaande aan de noodmaatregelen zich tot het uiterste hebben ingespannen
om tenminste nog een zeer lage prijs voor hun producten te ontvangen.
Het gaat hierbij om de periode 26 mei tot en met 14 juni 2011. Acht de
staatssecretaris het haalbaar om ook deze periode vergoed te krijgen? De
leden wijzen tot slot op het toegezegde budget voor promotie van
producten uit de voedingstuinbouw. Dit budget dreigt pas eind 2011
beschikbaar te worden gesteld. Dan is het seizoen voor de Nederlandse
voedingstuinbouw echter voorbij. De leden van de fracties van de VVD, de
PVV, het CDA en de SGP vragen de staatssecretaris te pleiten voor het
eerder beschikbaar stellen van het promotiebudget, bijvoorbeeld per
1 augustus 2011.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 21 501-32, nr. 508

2

Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van de PvdA
De vragen en opmerkingen van de leden van de PvdA-fractie zullen zich
hoofdzakelijk beperken tot de visserijpunten van de Landbouw- en
Visserijraad en de aanstaande herziening van het Gemeenschappelijk
Visserijbeleid (GVB).
De leden van de PvdA-fractie zijn het met de staatssecretaris eens dat het
GVB een fundamentele aanpassing behoeft. In grote lijnen zijn de leden
van de PvdA-fractie het dan ook eens met de visie zoals geschetst in «Vis,
als duurzaam kapitaal». Zo zijn de leden van de PvdA-fractie het eens met
de stelling dat regionalisering noodzakelijk is voor het halen van langetermijndoelstellingen. In The Guardian van 12 juli 2011 wordt het Nederlandse beleid om te komen tot duurzame visserij geroemd. «The
Netherlands raises the bar on sustainable fishing». Hiermee staat
Nederland op de kaart als land dat duurzaamheid hoog in het vaandel
heeft en vervullen wij een voorbeeldfunctie. De leden van de PvdA-fractie
sporen de staatssecretaris aan om alles in het werk te stellen deze
voorbeeldpositie te behouden. Verduurzaming is geen zaak van de markt
alleen, maar de overheid zal hier een rol in moeten spelen door afdoende
kaders te stellen.
De leden van de PvdA-fractie menen dat aan het oplossen van de
bijvangstproblematiek de hoogste prioriteit gegeven zal moeten worden.
De staatssecretaris stelt in de geannoteerde agenda voor de Landbouwen Visserijraad d.d. 19 juli 2011 (Kamerstuk 21 501-32, nr. 503) dat hij zich
nog beraadt op de nadere invulling en uitwerking van een aanlandingsverplichting. De leden van de PvdA-fractie zijn voorstander van een dergelijke
verplichting. De leden van de PvdA-fractie verzoeken de staatssecretaris in
zijn overweging over het al dan niet instellen van een dergelijke verplichting, de onderzoeken en conclusies mee te nemen van Ben Diamond en
Bryce D. Beukers-Stewart, zoals verwoord in het artikel «Fisheries
Discards in the North Sea: Waste of Resources or a Necessary Evil?» in
Reviews in Fisheries Science, 19:3, p. 231–245. Dit onderzoek laat zien dat
in Noorwegen de aanlandingsverplichting zeer grote invloed heeft op
verduurzaming van de visserij en op de toename van de visbestanden.
De leden van de PvdA-fractie zijn van mening dat het Gemeenschappelijk
Visserijbeleid als onderdeel van een groter geheel gezien moet worden,
en meer in samenhang met Natura2000 en de Kaderrichtlijn Mariene
Strategie. Zo zal er echt meer haast gemaakt moeten worden met het
aanwijzen van zeereservaten en gesloten gebieden, zodat visbestanden
daadwerkelijk een kans krijgen weer op peil te komen. De leden van de
PvdA-fractie willen de staatssecretaris vragen om tijdens de Landbouwen Visserijraad op 19 juli 2011 in te brengen dat het GVB nadrukkelijk in
samenhang met genoemde terreinen vastgesteld dient te worden.
De maatschappelijke organisaties wijzen op een belangrijk probleem waar
in de visie van de staatssecretaris (in «Vis, als duurzaam kapitaal») nog
onvoldoende aandacht is. De leden van de PvdA-fractie zijn het hiermee
eens: overcapaciteit is een aanzienlijk deel van het probleem. De leden
van de PvdA-fractie pleiten al enige jaren voor het teruggaan naar
kleinschaligheid en meer aandacht voor kleinschalige vormen van visserij.
Op welke wijze gaat de staatssecretaris meer aandacht geven aan
kleinschalige visserijen?
De leden van de PvdA-fractie vinden het een goede zaak dat de staatssecretaris scherp zal blijven letten op de positie van de lokale bevolking bij
de visserijonderhandelingen. De leden van de PvdA-fractie dringen er
hierbij op aan dat «scherp letten op» ook in zou moeten houden: zorg
dragen voor voldoende toezicht en controle, versterking van het nationale
bestuur, bevorderen van regionale samenwerking en het ontwikkelen van
lange termijn beheer- en ontwikkelingsplannen voor een verantwoorde
visstand.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 21 501-32, nr. 508

3

Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van het CDA
Op 29 juni 2011 heeft de Europese Commissie haar voorstel voor de
EU-meerjarenbegroting 2014–2020 gepresenteerd. Hieruit komen de
uitgaven voor het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) voort en de
daarmee samenhangende directe en andere betalingen voor de Nederlandse land- en tuinbouw. Het budget voor het Gemeenschappelijk
Landbouwbeleid is in de voorstellen nominaal stabiel gebleven op het
niveau van het budget van 2013. Dit leidt tot een reële daling van 2% per
jaar tot en met 2020. In reële cijfers teruggerekend naar de huidige prijzen
wordt een bedrag van totaal € 383 miljard uitgetrokken voor de periode
2014–2020. Wat is de impact voor Nederlandse land- en tuinbouw en het
agrofoodcluster? En welke kansen- en bedreigingen ziet de staatssecretaris?
Een deel van het geld kan wel weer terugvloeien. Er worden nieuwe
fondsen vrijgemaakt voor de land- en tuinbouw buiten het GLB-kader ter
waarde van in totaal 15,2 miljard in de periode 2014–2020. Dit komt vrij in
de vorm van een crisisfonds, geoormerkte fondsen in de onderzoeks- en
innovatiefondsen, en mogelijkheden voor aanspraak op het globaliseringsfonds. Wat is de impact voor de Nederlandse land- en tuinbouw en
de agrofoodsector? En welke kansen- en bedreigingen ziet de staatssecretaris? Welke inzet pleegt Nederland om de plannen zodanig uit te werken
dat de passage over het Europees landbouwbeleid en de belangen van de
Agrofoodsector wordt ingevuld en wordt voldaan aan de moties van de
Kamer die hier mee samenhangen?
De belangrijkste componenten van de hervormingen, namelijk het
inzetten van 30% van de eerste pijler voor extra vergroeningsmaatregelen
en een «eerlijkere verdeling» van directe betalingen tussen de lidstaten
verontrusten de leden van de CDA-fractie. Ook hier speelt de invulling een
belangrijke rol. Kan de staatssecretaris deze zorgen wegnemen? Op welke
wijze zet de staatssecretaris zich in om binnen de vergroeningscomponent
ook een eerlijk aandeel voor de innovatieve, effectief en duurzaam
producerende Nederlandse boer te bewerkstelligen? Zijn bij de discussie
over de «eerlijkere verdeling» ook de andere structuur- en cohesiefondsen
meegenomen?
De verwachting was dat de uitbetalingen met betrekking tot Subsidiestelsel Natuur- en Landschapsbeheer (SNL) door extra inzet van de Dienst
Regelingen voor 30 juni 2011 gerealiseerd zouden zijn. Wat is de stand
van zaken hieromtrent? Is het perceelsregistratiesysteem nu op orde?
Hoeveel procedures lopen er nu nog? Wat is het vervolgtraject?
Klopt het dat voor aanvragen tot toelating van een gewasbeschermingsmiddel die na 14 juni (ingangsdatum verordening EG 1107/2009)
zijn ingediend of nadien in behandeling zijn genomen de nieuwe EU
regels gelden ook al is de nationale regelgeving nog niet aangepast? Op
welke wijze vindt de beoordeling nu plaats? Hoeveel middelen hebben
hier mee te maken? Klopt het dat er nu een situatie is ontstaan dat
sommige nationale voorschriften voor de aanvraag of beoordeling van
gewasbeschermingsmiddelen overlappen of niet in lijn zijn met de
dwingende voorschriften uit de EU-verordeningen waardoor de situatie
ondoorzichtig is geworden? Klopt het tevens dat de EU-verordeningen
voorrang hebben op nationale voorschriften zolang de verordening nog
niet in nationale wetgeving is geïmplementeerd? Welk effect kan dit
hebben op de beschikbaarheid van middelen voor de Nederlandse
ondernemer? Wat voor effect heeft dat op zijn concurrentievermogen?
De leden van de CDA-fractie hebben kennisgenomen van de inzet van de
staatssecretaris en steunen de aanpak voor het volgen van de beheerplannen, de beperking van de vangstmogelijkheden en de visserijinspanningen om in 2015 een niveau van de maximale duurzame opbrengst
(MSY) te bereiken. Kan de staatssecretaris aangeven of tijdens de
discussie ook de MSY-benadering ter discussie is gesteld? MSY is immers

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 21 501-32, nr. 508

4

visserijbeheer op basis van individuele visbestanden. De huidige MSY
negeert dat bestanden invloed op elkaar hebben (via de voedselketen). Is
gesproken over het opwaarderen van de MSY om deze factoren beter mee
te nemen? De leden van de CDA-fractie verzoeken om een reactie op deze
vragen. De oproep tot zorgvuldigheid en betrokkenheid van stakeholders
bij het uitwerken van de MSY-niveaus en geen generieke toepassing van
een vangstreductie van 25% kan op steun van de leden van de CDA-fractie
rekenen. De leden van de CDA-fractie vragen echter wel wat de inzet is om
tot een oplossing te komen voor bestanden waarover informatie ontbreekt
of beperkt is. Wordt de komende tijd geïnvesteerd in het ontwikkelen van
transparante gegevens, materialen en methoden die naast bijvoorbeeld
de gegevens van non-gouvernementele organisaties kunnen worden
gelegd?
Het Europese Hof van Justitie heeft bevestigd dat in het EU verdrag geen
goede rechtsgrondslag is voor het nieuwe minstbedeeldenprogramma.
Nederland is en blijft dus tegen het programma. Het betreft sociaal beleid
en sluit niet aan bij de doelstellingen van het GLB. Zeker in het moderne,
toekomstgerichte GLB dat Nederland voor ogen heeft, is er geen plaats
voor dit programma. Geldt dat ook voor steun in natura, zoals de
benutting van voedselcomponenten bijvoorbeeld uit de GLB-interventievoorraden? Hoeveel bedragen deze op Europees en nationaal niveau?
Welke mogelijkheden ziet de staatssecretaris om deze instrumenten
(tijdelijk) te benutten?
Frankrijk heeft de Landbouw- en visserijraad geïnformeerd over de
uitkomsten van de bijeenkomst van landbouwministers van de G20, die
heeft plaatsgevonden in Parijs op 22 en 23 juni 2011. Nederland heeft
geen uitnodiging ontvangen voor deze bijeenkomst. Waarom niet?
Nederland is toch tweede exporteur agrarische goederen van de wereld
en zou daarom toch betrokken moeten zijn? Tijdens de bijeenkomst is een
actieplan opgesteld ten aanzien van de prijsvolatiliteit van agrarische
producten; een agendapunt dat veelvuldig op de agenda van de Kamer
staat. Is het actieplan beschikbaar? Gaat de staatssecretaris zich inzetten
om bij het actieplan betrokken te raken? Zo nee, waarom niet? Zo ja, op
welke wijze? Het actieplan wordt geformaliseerd tijdens de G20-top (voor
regeringsleiders) op 3 en 4 november 2011 in Cannes. Kan de staatssecretaris de Kamer berichten over het proces daar naartoe?
Van juli tot en met december 2011 bekleedt Polen het voorzitterschap van
de Raad. In de Landbouw- en Visserijraad zal het Poolse voorzitterschap
zijn werkprogramma voor deze Raadsformatie presenteren. Kan de
staatssecretaris, gezien het grote aantal voor Nederland zeer belangrijk
prioriteiten, aangeven op welke wijze hij de Kamer bij het proces betrekt?
Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van D66
De leden van de D66-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van de geannoteerde agenda voor de Landbouw- en Visserijraad van juli
(Kamerstuk 21 501-32, nr. 503). De leden van de D66-fractie maken graag
gebruik van deze mogelijkheid om een aantal vragen te stellen over de
inzet van de staatssecretaris, alsmede om de staatssecretaris te verzoeken
voor, tijdens en rondom de bijeenkomst van de raad zich actief in te zetten
in lijn met de door de Kamer aangenomen motie van de leden Van
Veldhoven en Koopmans over het vergoeden van natuurbeheer
(Kamerstuk 32 563, nr. 17).
De leden van de D66-fractie hebben kennisgenomen van de agenda die
het Pools voorzitterschap zal presenteren, met name waar het de verdere
discussie over de voorstellen voor de toekomst van het Gemeenschappelijk Landbouw Beleid (GLB) betreft. De leden van de D66-fractie vragen
de staatssecretaris om in de informele contacten op zowel ambtelijk als
bestuurlijk niveau ten aanzien van de voorstellen van de Commissie
nadrukkelijk uiting te geven aan de strekking van motie van de leden Van

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 21 501-32, nr. 508

5

Veldhoven en Koopmans over het vergoeden van natuurbeheer
(Kamerstuk 32 563, nr. 17), met name waar het gaat om de eerste pijler. De
leden van de D66-fractie verzoeken de staatssecretaris om met het oog op
deze motie in het verslag van de Landbouw- en Visserijraad van 19 juli
2011 aan te geven met welke andere delegaties er en marge van de raad
contact geweest is over de GLB-voorstellen.
De leden van de D66-fractie vragen de staatssecretaris voorts, met het oog
op de komende Europese raden over dit onderwerp, de Kamer voor het
einde van het zomerreces te informeren over wat de doorrekening van de
GLB-voorstellen in de door de Europese Commissie opgestelde «impact
assessment» aan economische en ecologische gevolgen voor Nederland
betekent. Kan de staatssecretaris bijvoorbeeld aangeven welke ruimte er
bij de huidige voorstellen lijkt te zijn voor het realiseren van de in de PBL
studie «Bijdrage GLB aan beleidsdoelen milieu, natuur en landschap. Een
verkenning van de mogelijke inzet van het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid» omschreven maatschappelijke baten? Zouden de generieke
percentages, die eind juni in de financiële meerjarenperspectieven
worden genoemd voor het percentage van de middelen die voor het
vergroenen van de eerste pijler van de landbouwuitgaven bestemd
worden, ook voor Nederland gelden?
Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van de Partij
voor de Dieren
De leden van de fractie van de Partij voor de Dieren zien een structurele
herziening van het gemeenschappelijk visserijbeleid als een noodzakelijke
voorwaarde om te komen tot herstel van de visbestanden en het leven in
zee. Hoewel er positieve geluiden zijn zoals een vermindering van het
aantal overbeviste bestanden, zijn er nog steeds structurele problemen
die maar niet opgelost worden, zoals de overcapaciteit en het probleem
van onvoldoende informatie voor een wetenschappelijk advies over de
vangsten.
Uit het verslag van de Landbouw- en Visserijraad van 29 juni 2011
(Kamerstuk 21 501-32, nr. 504) blijkt dat Nederland de vangstreductie van
25% bij bestanden waarbij gegevens ontbreken niet heeft gesteund, maar
wel heeft opgemerkt dat hiervoor een oplossing moet komen. De leden
van de fractie van de Partij voor de Dieren vinden dit jammer, temeer
omdat de staatssecretaris in antwoord op vragen van deze fractie over die
vangstbeperking nog zei dat het Nederlandse standpunt niet ver van dat
van Eurocommissaris Damanaki zat. Waaruit zou dat dan nu gebleken zijn,
als Nederland wel braaf zegt de zorgen over de overbevissing en het
ontbreken van wetenschappelijke gegevens te delen, maar de Eurocommissaris niet steunt in haar voorstel om deze problemen aan te pakken?
Als Nederland een generieke reductie van 25% te ver vindt gaan, waar
kunnen we dan terugvinden welke tegenvoorstellen Nederland heeft
gedaan? In het kader van het voorzorgsbeginsel zou visserij op soorten
waarover gegevens ontbreken alleen onder strikte voorwaarden mogelijk
moeten zijn, zodat het voortbestaan van de soorten ook op de lange
termijn gegarandeerd blijft. Heeft de staatssecretaris concrete oplossingsrichtingen geformuleerd om te komen tot meer gegevens over visbestanden? Was hiervoor steun te vinden bij andere lidstaten? De leden van
de fractie van de Partij voor de Dieren verzoeken meer duidelijkheid
hierover, mede gelet op de bovengenoemde toezegging die de staatssecretaris heeft gedaan tijdens het op 22 juni 2011 gevoerde algemeen
overleg over de Landbouw- en Visserijraad.
Uit het verslag blijkt eveneens dat er weer visserijakkoorden worden
gesloten met de Seychellen en Sao Tomé om op tonijn te mogen vissen
en dat Nederland daarmee in wil stemmen. De leden van de fractie van de
Partij voor de Dieren vragen de staatssecretaris zich te herbezinnen.
Vorige week nog bleek uit nieuwe gegevens van de internationale unie

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 21 501-32, nr. 508

6

voor natuurbescherming (IUCN) dat vijf van de acht tonijnsoorten bijna of
geheel met uitsterven worden bedreigd. Doordat het langzaam voortplantende soorten zijn, die ook nog eens bedreigd worden door aantasting van
hun leefgebieden en vervuiling, zou juist de visserijdruk sterk beperkt
moeten worden. De leden van de fractie van de Partij voor de Dieren
horen dan ook graag van de staatssecretaris om welke tonijnsoorten het
in deze akkoorden gaat. Het kan toch niet zo zijn dat visserij op bedreigde
soorten wordt gesubsidieerd én duurzaam wordt genoemd. De leden van
de fractie van de Partij voor de Dieren verzoeken de staatssecretaris
daarop een reactie te geven. De leden van de fractie van de Partij voor de
Dieren zijn überhaupt geen voorstander van de visserijakkoorden, maar
mocht blijken dat het hier zelfs om bedreigde soorten gaat, dringen de
leden van deze fractie er bij de staatssecretaris met klem op aan om in de
komende Landbouw- en Visserijraad te pleiten voor een herziening van dit
akkoord en er in elk geval geen steun aan te verlenen.
De leden van de fractie van de Partij voor de Dieren danken de staatssecretaris voor het uitvoeren van de motie van het lid Ouwehand c.s. over
het niet verlengen van het visserijprotocol met Marokko (Kamerstuk
21 501-32, nr. 496), door tegen verlenging van het akkoord met Marokko te
stemmen. Wel willen de leden van de fractie van de Partij voor de Dieren
de staatssecretaris erop wijzen dat naast de belangen van de bevolking
van de Westelijke Sahara de motie ook wijst op het feit dat het akkoord
Europa alleen maar geld kost. De vraag is dan ook of het Europese
belastingsgeld niet beter besteed kan worden. Om de akkoorden
daadwerkelijk te kunnen beoordelen op hun nut, noodzaak en opbrengst
is het van groot belang dat er meer transparantie komt. Het evaluatierapport over het visserijakkoord met Marokko werd pas een half uur voor
aanvang van het debat vertrouwelijk ter inzage gelegd. Op deze wijze
hebben de Kamerleden onvoldoende tijd om de informatie tot zich te
nemen en een afgewogen standpunt in te nemen. Bovendien wijzen de
leden van fractie van de Partij voor de Dieren de geheimhouding van
evaluatie van Europees beleid ten principale af: beleid dat wordt gefinancierd door de belastingbetaler moet openbaar kunnen worden verantwoord. De leden van de fractie van de Partij voor de Dieren vragen de
staatssecretaris zich in te zetten voor transparantie met betrekking tot de
visserijakkoorden die Europa afsluit, onder andere door structurele
evaluatie van de visserijakkoorden en de openbaarmaking van de
resultaten daarvan. Is de staatssecretaris daartoe bereid?
II. REACTIE VAN DE STAATSSECRETARIS
Op 19 juli 2011 vindt in Brussel de volgende Landbouw- en Visserijraad
plaats. Ik heb u op 8 juli een geannoteerde agenda van deze bijeenkomst
gezonden.
In deze brief beantwoord ik de vragen uit het verslag van het schriftelijk
overleg van 13 juli 2010.
EHEC-noodfonds
De gezamenlijke leden van de fracties van VVD, CDA, PVV en SGP hebben
mij een aantal vragen gesteld over de nasleep van de besmetting met
EHEC-bacteriën in Duitsland. De hoogte van de claims van andere
lidstaten zijn momenteel niet bekend. Zoals ik u in het verslag van de
Raad van 28 juni jl. schreef, heeft Eurocommissaris Ciolos aangegeven die
informatie medio juli te kunnen verschaffen. Mede om die reden zal ik
samen met mijn Belgische collega verzoeken om agendering van het
onderwerp EHEC als de Commissie dat niet uit eigen beweging doet.
Nederlandse telers hebben voor in totaal 27 miljoen euro aangevraagd.
Het spreekt voor zich dat Nederland zich er voor sterk zal maken dat er

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 21 501-32, nr. 508

7

strikt op wordt toegezien dat alleen degelijk onderbouwde claims van
lidstaten worden gehonoreerd. Conform de door bovengenoemde fracties
aangehaalde en met ruime meerderheid aangenomen Kamermotie zal ik
opnieuw pleiten voor een suppletieregeling binnen het beschikbare
budget van 210 miljoen euro1. Enkele andere lidstaten ondersteunen het
Belgisch-Nederlandse verzoek om suppletie. Conform de wens van de
leden van de fracties van VVD, PVV, CDA en SGP zal ik ook pleiten voor
een verlenging van de opkoopregeling als uit de uitputtingscijfers blijkt
dat daarvoor nog middelen binnen de gereserveerde 210 miljoen euro
zijn. Tenslotte zal ik aandringen op een snelle beschikbaarstelling van de
toegezegde extra EU-middelen voor promotie van groenten en fruit.
Meerjarenbegroting
Over de voorstellen van de Europese Commissie voor de EU-meerjarenbegroting 2014–2020 waarnaar de leden van de CDA-fractie verwijzen, zal
de Kamer tijdig voor de eerste bespreking daarvan in de Raad een
kabinetsstandpunt ontvangen. Het spreekt voor zich dat het kabinet zich
daarbij rekenschap zal geven van de moties zoals die door uw Kamer zijn
aangenomen. Op 28 maart jl. ontving u de kabinetsinbreng in de discussie
over de voorbereiding van het Commissievoorstel dat op 29 juni werd
gepresenteerd (TK 21 501-20, nr. 529). Daarin geeft het kabinet onder
andere aan binnen een sobere totaalbegroting te streven naar een
nominaal gelijkblijvend GLB-budget.
Zoals ik in eerdere Algemeen Overleggen ter voorbereiding op Landbouwen Visserijraden al aangaf, acht ik een zeer beperkte herverdeling van het
budget voor directe betalingen ten gunste van de nieuwe EU-lidstaten te
verdedigen. Met de leden van de CDA-fractie ben ik daarbij van mening
dat in de uiteindelijke totaalafweging het aandeel van deze lidstaten in
andere EU-fondsen relevant is. Ook deel ik de inzet van de leden van de
CDA-fractie om innovatie en duurzaamheid in het toekomstige GLB
gericht te belonen.
SNL-uitbetalingen
In antwoord op de vragen van de CDA-fractie ten aanzien van de
SNL-uitbetalingen kan ik uw Kamer meedelen dat de regeling Subsidiestelsel Natuur- Landschapsbeheer (SNL) op 30 juni jl., conform het eerder
toegestuurde betaalschema, 100% is uitbetaald. In mijn van 14 juli jl. heb
ik u hierover geïnformeerd. Met betrekking tot perceelsregistratie is het
perceelsregistratiesysteem is nu actueel en stabiel, reguliere wijzigingen
worden continu doorgevoerd. Het proces van het doorvoeren van
wijzigingen loopt goed.
De CDA-fractie vraagt mij naar de bezwaar- en beroepsprocedures. Voor
wat betreft de Bedrijfstoeslagregeling 2010 (BTR 2010) zijn er tot nu toe
1917 bezwaren ingediend waarvan er 539 zijn afgehandeld. Er zijn tot nu
toe 10 beroepen ingediend die allemaal nog lopen. Voor wat betreft de
initiële SNL 2010-beschikking zijn er 1 094 bezwaren ingediend waarvan er
966 zijn afgehandeld. Tegen de SNL-betaalbeschikking zijn tot nu toe
enkele bezwaren ingediend.
Het aantal beroepen tegen de initiële SNL 2010-beschikking bedraagt 8
waarvan er 7 zijn afgehandeld. Deze aantallen zijn conform de verwachtingen.
Na het zomerreces zal ik het verbeterplan voor Dienst Regelingen naar uw
Kamer sturen, zoals eerder aan uw Kamer gemeld per brief van 27 mei
2011 en tevens per brief van 13 juli.

1
Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011,
21 501-32, nr. 498.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 21 501-32, nr. 508

8

Toelatingsprocedure gewasbeschermingsmiddelen
De leden van de CDA-fractie hebben mij vragen gesteld over gevolgen
van de nieuwe EU-regels ten aanzien van de toelatingsprocedure voor
gewasbeschermingsmiddelen. Met ingang van 14 juni 2011 heeft
Verordening (EG) 1107/2009 voorrang op eventueel strijdige of overlappende nationale wet- en regelgeving.
Dat betekent dat vanaf die datum volgens de regels van die verordening
zal worden besloten over aanvragen tot toelating en andere besluiten
omtrent het op de markt brengen van werkzame stoffen en gewasbeschermingsmiddelen, ook al is de nationale wet- en regelgeving (gebaseerd op
Richtlijn 91/414/EEG) nog niet aangepast. Beoordelingsmethoden uit de
Regeling gewasbeschermingsmiddelen en biociden zijn dus nog slechts
relevant voor zover zij niet in strijd zijn met het geldende EU-recht.
Als gevolg van het amendement Koopmans1 mogen daarnaast geen
nationale beoordelingsmethoden meer worden aangewezen als reeds een
EU-brede methode in een richtsnoer is opgenomen, maar voorts ook dat
een nationale methode alleen mag worden aangewezen als zij noodzakelijk is ter uitvoering van verordening (EG) 1107/2009. Anders ligt dat
voor een toelatingsaanvraag die het College voor de toelating van
gewasbeschermingsmiddelen en biociden (Ctgb) reeds in behandeling
had op 14 juni 2011, uit hoofde van artikel 4 van Richtlijn 91/414/EEG, dat
wil zeggen een aanvraag op basis van een Europees goedgekeurde
werkzame stof. Verordening (EG) 1107/2009 bepaalt dat deze wordt
behandeld volgens het recht zoals dat op 13 juni 2011 gold. Daarna, dus
bij een wijziging of verlenging van zo’n toelating, is de nieuwe verordening van toepassing. Aanvragen tot wederzijdse erkenning of uitbreidingen van bestaande toelatingen met kleine toepassingen vallen
overigens niet onder dit overgangsrecht. Na 14 juni 2011 wordt op
dergelijke aanvragen dus besloten volgens het recht van de nieuwe
verordening. Ik heb het bedrijfsleven en andere belanghebbenden
ingelicht over de gevolgen van de gewijzigde wet- en regelgeving.
Minstbedeeldenprogramma
De leden van de fractie van het CDA vragen naar de mogelijkheid om
interventievoorraden aan te wenden als voedselhulp voor de minstbedeelden. Op 13 juli jl. antwoordde ik vragen van vergelijkbare strekking
van de leden Koopmans (CDA) en Van Gerven (SP). Volledigheidshalve zij
daar naar verwezen. Ook als het gaat om steun in natura, is het kabinet
van oordeel dat het om sociaal beleid gaat dat uit oogpunt van subsidiariteit een taak van individuele lidstaten en niet van de Europese
Commissie is. Het budget voor het programma voor 2012 zoals dat
recentelijk door de Commissie is vastgesteld, is als gevolg van de
genoemde Hofuitspraak met ongeveer 80% verlaagd en louter gebaseerd
op interventievoorraden. Deze interventievoorraden in het kader van
minstbedeelden komen pas in de loop van het jaarprogramma fysiek op
de markt.
Bijeenkomst landbouwministers G20

1
Op de Wet Gewasbeschermingsmiddelen en
biociden; Tweede Kamer, vergaderjaar
2010–2011, 32 372, nr. 41.

De leden van de CDA-fractie vragen naar de uitkomsten van de bijeenkomst van landbouwministers van de G20-landen. Nederland is geen lid
van de G20 en daarom ook niet aanwezig geweest bij deze bijeenkomst of
andere G20-bijeenkomsten onder Frans voorzitterschap.
Het actieplan dat landbouwministers van de G-20-landen overeen zijn
gekomen is vrijelijk beschikbaar onder http://agriculture.gouv.fr/G20agriculture. Nederland is, net als alle andere EU-landen die geen lid zijn
van de G-20, bij de discussie betrokken via de EU-coördinatie voorafgaand

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 21 501-32, nr. 508

9

aan deze en andere G-20-bijeenkomsten en de bespreking daarvan in
eerdere landbouwraden. Dat geldt ook voor de verdere uitwerking van de
acties zoals die in het actieplan zijn opgenomen. Mijn Franse collega Le
Maire zal het actieplan namens de landbouwministers van de G-20-landen
ter goedkeuring aanbieden aan de regeringsleiders van de G-20 die op
3-4 november in Cannes bijeenkomen.
Werkprogramma Pools Voorzitterschap
De leden van de CDA-fractie vragen mij op welke wijze ik de Kamer zal
betrekken bij het Poolse voorzitterschap de komende zes maanden. Op de
voorzitterschapsagenda voor de Landbouw- en Visserijraden die
maandelijks plaatsvinden, staat een aantal zeer belangrijke onderwerpen
voor Nederland. Het Poolse voorzitterschap zal de aankomende Raad haar
werkprogramma voor het najaar presenteren. Zoals gebruikelijk zal ik
voorafgaand aan elke Raad met de Kamer van gedachten wisselen over
de onderwerpen die ter bespreking worden geagendeerd en de Nederlandse inzet daarbij, door middel van de Geannoteerde Agenda en de
Algemene Overleggen. Uiteraard zal ik verslag blijven doen van de
Landbouw- en Visserijraad.
Vergoeden Natuurbeheer en Impact Assessment GLB
De leden van de D66-fractie vragen mijn bijzondere aandacht voor de
motie Van Veldhoven-Koopmans (TK 32 563, nr. 17) over ruimte «voor het
vergoeden van natuurbeheer, met name waar het gaat om de eerste
pijler». Het spreekt voor zich dat ik deze motie, evenals enkele andere
aangenomen moties over het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid,
doorlopend in gedachten houd in mijn gesprekken met de Europese
Commissie en andere lidstaten. Voorts vragen de leden van D66-fractie
mij naar een reactie op een doorrekening van een impactanalyse van
nieuwe GLB-voorstellen van de Commissie. Naar ik veronderstel doelen
de leden van de D66-fractie daarbij op berichten die in de pers zijn
verschenen over een vermeende, uitgelekte versie van een dergelijke
impactanalyse. De impactanalyse van de Europese Commissie behorend
bij de wetgevingsvoorstellen over het GLB zal echter naar verwachting
pas met die wetgevingsvoorstellen in oktober verschijnen. Zodra deze
beschikbaar zijn, ontvangt u deze alsmede een kabinetsreactie. Wat betreft
de vraag van de leden van de D66-fractie over het percentage verplichte
vergroening van directe betalingen in de eerste pijler van het GLB, zoals
door de Commissie gemeld in de voorstellen voor de meerjarenbegroting
2014–2020, is het inderdaad mijn verwachting dat dit percentage voor alle
lidstaten geldt. Details zullen echter pas duidelijk worden als de Commissie haar wetgevingsvoorstellen voor het GLB presenteert.
Vangstmogelijkheden visserij 2012
De leden van de CDA-fractie hebben mij gevraagd of in de Raad de
MSY-benadering (Maximum Sustainable Yield) ter discussie is gesteld en
het effect van de wederzijdse beïnvloeding van bestanden op MSYniveaus aan de orde is geweest. De MSY-benadering als zodanig staat niet
ter discussie. Deze is mondiaal, Europees en door Nederland geaccepteerd ook in het wereldwijde actieprogramma Agenda 21. Wel is mijn inzet
erop gericht om met inbreng van wetenschappers en stakeholders te
komen tot zo goed mogelijk afgestemde niveaus. Zo hebben de stakeholders enkele weken geleden nog inbreng kunnen leveren in het
wetenschappelijke advies over MSY-niveaus voor schol en tong. Het effect
van wederzijdse beïnvloeding van bestanden op MSY-niveaus is niet aan
de orde geweest in de Raad.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 21 501-32, nr. 508

10

De leden van de CDA-fractie hebben mij gevraagd naar de inzet die
gepleegd wordt om tot een oplossing te komen voor bestanden waarover
informatie ontbreekt en naar de verzameling van data. De leden van de
fractie van de Partij voor de Dieren hebben gevraagd naar alternatieve
oplossingsrichtingen voor de door de Commissie voorgestelde daling met
25 procent van de toegestane vangsthoeveelheden voor bestanden
waarover informatie ontbreekt en naar de opvatting hierover van andere
lidstaten. In de Raad heeft Nederland aangegeven zorgen te hebben over
het hoge percentage bestanden waarover geen of onvoldoende advies is.
Daar moet een oplossing voor komen. Van geval tot geval (maatwerk)
moet bekeken worden of extra onderzoek of monitoring mogelijk is. Soms
betreft het soorten met een wijd verspreidingsgebied, dat niet door een
enkele lidstaat gemonitord kan worden. Eenzelfde soort reactie werd
gegeven door de meeste lidstaten. Commissaris Damanaki heeft
toegezegd in die gevallen de mogelijkheden in de Verordening over
datacollectie te verruimen. Ik vind dat we naast extra onderzoek en
monitoring ook moeten kijken naar alternatieve indicatoren, die ook iets
kunnen zeggen over de toestand van de bestanden. Nederland heeft
eerder aangedrongen op het verkennen van alternatieve richtsnoeren
voor het beheer van soorten waarover geen wetenschappelijk advies is. Ik
ben blij dat de wetenschappers van ICES (International Council for the
Exploration of the Sea) in juni 2011 op basis van alternatieve indicatoren
advies hebben gegeven over de geassocieerde bestanden. Tenslotte is het
erg belangrijk dat de visserijsector medewerking geeft aan het vergaren
van extra informatie over de betrokken bestanden. Dit is noodzakelijk om
te komen tot een betere wetenschappelijke onderbouwing voor deze
bestanden, zoals ook is verzocht door uw Kamer1.
Hervorming van het Gemeenschappelijk Visserijbeleid (GVB)
De leden van de PvdA-fractie hebben mij gevraagd in te brengen dat het
GVB in samenhang met Natura2000 en de Kaderrichtlijn Mariene Strategie
(KRM) vastgesteld dient te worden. Dat is steeds mijn inzet geweest en
dat blijft het ook. Ook ik ben van mening dat de verschillende beleidsterreinen beter aan elkaar gekoppeld en op elkaar afgestemd dienen te
worden. In het toekomstige GVB moeten adequate instrumenten worden
opgenomen om de visserijgerelateerde doelen in andere beleidsvelden te
realiseren, zoals de relevante beleids- en beheerelementen van de KRM en
Natura2000. Deze inzet wordt ook expliciet als aandachtspunt genoemd in
de Nederlandse visie Vis, als duurzaam kapitaal en de recente brief aan
uw Kamer2 (24 juni 2011) over de inzet bij de onderhandelingen over het
nieuwe GVB.
De leden van de PvdA-fractie hebben mij verder gevraagd om in de
overweging over al dan niet instellen van een aanlandingsverplichting de
onderzoeken en conclusies mee te nemen van Ben Diamond en Bryce D.
Beukers-Stewart, «Fisheries Discards in the North Sea: Waste of
Resources or a Necessary Evil?» in Reviews in Fisheries Science. Ik heb
kennis genomen van het genoemde artikel en de getrokken conclusies
over de effectiviteit van het Noorse beleid inzake de discards. Ik zal bij
mijn verdere afwegingen zeker ook de ervaringen van Noorwegen met de
daar toegepaste aanlandingsverplichting meenemen.

1
Motie-Slob: Tweede Kamer, vergaderjaar
2010–2011, 21 501-32, nr. 426.
2
Brief van de staatssecretaris van EL&I,
«Hervorming Gemeenschappelijk Visserijbeleid», Referentienr. 215956.

De leden van de PvdA-fractie hebben mij voorts gevraagd op welke wijze
meer aandacht gegeven gaat worden aan kleinschalige visserijen. In het
huidige GVB wordt geen onderscheid gemaakt tussen kleinschalige en
meer grootschalige vormen van visserij. Verduurzaming dient zowel in de
grootschalige als de kleinschalige visserij plaats te vinden. Wel zijn in een
aantal gevallen kleinere vaartuigen vrijgesteld van bepaalde administratieve verplichtingen, zoals bijvoorbeeld satellietvolgverplichting en het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 21 501-32, nr. 508

11

elektronisch logboek. Zoals uiteengezet in de Nederlandse visie Vis als
duurzaam kapitaal blijf ik voorstander van een generieke benadering in
het GVB.
Visserijpartnerschapsakkoorden van de EU met de Seychellen en
São Tomé & Principe
De leden van de fractie van de Partij voor de Dieren hebben mij gevraagd
om welke tonijnsoorten het gaat in de akkoorden met de Seychellen en
São Tomé en Principe en of het hier gaat om bedreigde diersoorten.
Tevens hebben zij gevraagd om transparantie met betrekking tot de
EU-visserijakkoorden door structurele evaluatie en openbaarmaking van
de resultaten daarvan.
In antwoord op die laatste vraag kan ik u informeren dat ik daar
voorstander van ben en bij de Commissie zal aandringen op transparantie
met betrekking tot de visserijpartnerschapsakkoorden. De akkoorden met
de Seychellen en São Tomé & Principe zijn tijdens de Raad voor Economische en Financiële Zaken van 12 juli jl. als A-punt aangenomen.
Nederland heeft ingestemd met de partnerschappen. Het gaat hier om
tropische tonijnsoorten, waaronder geelvintonijn, grootoogtonijn, skipjack
en zwaardvisachtigen. Het betreft toegangsakkoorden waarbij de
EU-vaartuigen gehouden zijn de afspraken en beperkingen, die daarover
in de verantwoordelijke Regionale Visserij Organisatie zijn gemaakt, te
respecteren. Geen van deze soorten komt voor op de CITES-lijst
(Convention on International Trade in Endangered Species of wild fauna
and flora) van bedreigde diersoorten. De assessments van de IUCN
(International Union for the Conservation of Nature), waarnaar de fractie
van de Partij voor de Dieren verwijst, zijn gepubliceerd en ons bekend.
Indien de «rode lijst» (van met uitsterven bedreigde diersoorten) van
IUCN in de toekomst wordt uitgebreid met de betreffende tonijnsoorten,
dan zal ik de Commissie verzoeken dit mee te nemen in haar overwegingen ten aanzien van het aangaan van visserijpartnerschappen waarin
deze soorten een rol spelen.
Visserijpartnerschapsakkoord van de EU met Marokko
De leden van de PvdA-fractie hebben mij ten aanzien van een eventueel
nieuw meerjarig visserijpartnerschap met Marokko gevraagd om naast
scherp te letten op de positie van de lokale bevolking ook scherp te letten
op toezicht, controle, versterking van het nationale bestuur, bevorderen
van regionale samenwerking en het ontwikkelen van langetermijnbeheer
en ontwikkelingsplannen voor de betreffende visserij. Al deze zaken zullen
onderdeel zijn van mijn inzet. Het sectorale programma, dat deel uitmaakt
van elk partnerschapsakkoord en gericht is op versterking van bestandsbeheer, inspectie en controle, wetenschappelijk onderzoek, opleiding en
verwerking, moet een duurzame ontwikkeling van de lokale visserij(sectoren) bevorderen. Regionale samenwerking inzake bestandsschatting en
-beheer wil ik bevorderen via actieve participatie in de betreffende
werkgroepen.
Overig
Het Verenigd Koninkrijk zal tijdens de Raad onder «diversen» aandacht
vragen voor een rapport over vermindering van administratieve lasten,
handhavingseisen en versterking van de concurrentiekracht.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 21 501-32, nr. 508

12