Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2016–2017

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

953
Vragen van de leden Mohandis en Mei Li Vos (beiden PvdA) aan de
Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap en de Minister van
Economische Zaken over staatssteun voor Belgische mediabedrijven die
Nederlandse krantenbedrijven willen overnemen (ingezonden 30 december
2016).
Mededeling van StaatssecretarisDekker (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap)
(ontvangen 17 januari 2017).
Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van de berichtgeving rondom de Belgische mediabedrijven die Nederlandse kranten, zoals mediabedrijf TMG, willen overnemen
of al overnamen en dit onder andere kunnen doen, omdat zij een vorm van
staatssteun ontvangen in de distributie van kranten door Belgische Post
(BPost)1?
Vraag 2
Bent u er mee bekend dat de staatssteun die in dit verband aan BPost wordt
verstrekt een bedrag van € 261 tot € 245 miljoen per jaar bedraagt, voor een
periode van vijf jaar, zodat de totale steun ruim € 1 miljard bedraagt? Bent u
er eveneens mee bekend, dat deze steun volgens de Vlaamse Regulator voor
de Media (VRM), kan worden beschouwd als «een vorm van indirecte steun
aan de sector van de gedrukte pers», omdat door dit contract, volgens de
VRM, «de distributiekosten voor de uitgeverijen wegvallen en grotendeels
door de overheid worden betaald»?2
Vraag 3
Bent u er mee bekend dat door het 0% btw-tarief dat België hanteert voor
papieren kranten, de Belgische uitgevers een additioneel voordeel van circa
€ 190 miljoen genieten?3 In hoeverre wordt dat voordeel doorgegeven aan
uitgevers? Indien het voordeel wordt doorgegeven aan de Belgische
1

«De Belgen komen niet, ze zijn er al bijna veertien jaar», Financieel Dagblad, 16 december 2016
en «Waarom de Belgen heersen in krantenland», De Volkskrant, 16 december 2016.
TMG: Telegraaf Media Groep
2
Zie Vlaamse Regulator voor de Media, «Mediaconcentratie in Vlaanderen», pagina 263;
http://www.vlaamseregulatormedia.be/sites/default/files/pdfversions/
mediaconcentratierapport_2016_def_zonder_afloop_1.pdf
3
«Waarom de Belgen heersen in krantenland», De Volkskrant, 16 december 2016.

ah-tk-20162017-953
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2017

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

1

uitgevers, wordt dat voordeel dan doorgegeven aan abonnees, of wordt het
voordeel in kas gehouden om overnames mee te verrichten?
Vraag 4
Acht u de twee vormen van steun uit de voorgaande vragen als een vorm
van marktverstorende en staatssteun aan Belgische mediabedrijven en
kranten, als deze steun hen niet alleen helpt om in eigen land financieel
rendabeler te zijn, maar waarbij deze Belgische mediabedrijven de betreffende financiële middelen ook kunnen inzetten om binnen de Internationale
markt aan overnames van andere kranten te kunnen doen?
Vraag 5
Deelt u de mening dat er tussen de Nederlandse krantenmarkt en de
Belgische krantenmarkt en door de staatssteun in België geen sprake is van
een «level playing field», ook wat betreft online media?4 Zo nee, waarom
niet?
Vraag 6
Is het waar dat bij de verlening van een Dienst van Algemeen Economisch
Belang (DEAB) – zoals de toekenning van de steun aan BPost – in beginsel
geen concurrentieverstoring op andere, niet bij de DAEB betrokken markten
in andere lidstaten mag plaatsvinden? Deelt u de mening dat de Nederlandse
krantenmarkt geldt als een niet bij de aan BPost verleende DAEB betrokken
markt? Zo ja, deelt u de mening dat er sprake is van een ongewenst effect dat
de Belgische steun aan BPost heeft op de Nederlandse krantenmarkt?
Vraag 7
Klopt het beeld, dat de Belgische uitgevers inderdaad (zoals in diverse
berichtgeving gesuggereerd wordt) op de been gehouden worden met
Belgisch belastinggeld5? Wat betekent dit voor de Nederlandse kranten in
eigendom van Belgische uitgevers: zijn zij (potentieel) direct of indirect
afhankelijk van een financieel infuus van de Belgische overheid? Kunt u uw
antwoord toelichten?
Vraag 8
Klopt het dat het contract met BPost eindigt per 2020 en daarna niet meer
wordt verlengd? Zo ja, welk gevolg zou dat – en dus, het staken van de
Belgische overheidssteun of het al eerder dichtdraaien van de Belgische
geldkraan – kunnen hebben voor de Nederlandse kranten in Belgisch
eigendom, voor (1) de pluriformiteit van kranten, (2) de onafhankelijke
journalistiek, (3) voor de werkgelegenheid in de journalistieke sector en (4)
bedrijfsvoering van de krantbedrijven in Nederland? Kunt u uw antwoord
gedetailleerd toelichten?
Vraag 9
Deelt u de opvatting van de Nederlandse Vereniging voor Journalisten (NVJ),
dat een overname van TMG door Mediahuis «zorgelijk is voor de pluriformiteit van het medialandschap»?6 Kunt u uw antwoord toelichten? Zo ja, wat is
in dat licht uw opvatting over de potentiële gevolgen voor freelancers als
TMG door Mediahuis zou worden overgenomen, mede gelet op het standpunt van de NVJ dat «de Nederlandse dagbladbedrijven straks in handen zijn
van twee grote mediabedrijven», waardoor volgens de NVJ een «enorme
machtsfactor» zou ontstaan welke «schadelijke gevolgen kan hebben voor
onder meer de tariefstelling van freelancers»?

Zie bijvoorbeeld «Belastingbetaler hoest komende 5 jaar in totaal € 1 miljard op om kranten via
Bpost te laten bussen», http://newsmonkey.be/article/43091.
5
«Waarom de Belgen heersen in krantenland», De Volkskrant, 16 december 2016.
6
https://www.nvj.nl/nieuws/mediahuis-en-nvj-praten-over-overnamebod-tmg
4

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

2

Vraag 10
Welke rol kan de Nederlandse overheid vervullen om de positie van
Nederlandse kranten en onafhankelijke journalistiek te versterken, in lijn met
het onderzoek zoals bedoeld in de motie Pieter Heerma/Mohandis over nieuw
onderzoek naar de toekomst van onafhankelijke journalistiek?7
Vraag 11
Bent u bereid om deze vragen uiterlijk op 16 januari 2017 te beantwoorden?
Mededeling
Op 30 december 2016 hebben de leden Mohandis en Mei Li Vos (beiden
PvdA) van uw Kamer schriftelijke vragen gesteld (2016Z25039) aan mij en aan
de Minister van Economische Zaken over staatssteun voor Belgische
mediabedrijven die Nederlandse krantenbedrijven willen overnemen.
Tot onze spijt is beantwoording binnen de gestelde termijn (uiterlijk 16 januari
2017) niet mogelijk, omdat navraag bij de Vlaamse autoriteiten nodig is. Wij
zullen de vragen van de leden Mohandis en Mei Li Vos zo snel mogelijk
beantwoorden.

7

Kamerstuk 34 550 VIII, nr. 82.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

3