Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2011–2012

29 398

Maatregelen verkeersveiligheid

Nr. 321

VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEG
Vastgesteld 10 april 2012
De vaste commissie voor Infrastructuur en Milieu1 en de vaste commissie
voor Veiligheid en Justitie2 hebben op 15 maart 2012 overleg gevoerd met
minister Schultz van Haegen-Maas Geesteranus van Infrastructuur en
Milieu en minister Opstelten van Veiligheid en Justitie over Verkeersveiligheid.
(De volledige agenda is opgenomen aan het einde van het verslag.)
Van dit overleg brengen de commissies bijgaand geredigeerd woordelijk
verslag uit.
De voorzitter van de vaste commissie voor Infrastructuur en Milieu,
Snijder-Hazelhoff
De voorzitter van de vaste commissie voor Veiligheid en Justitie,
De Roon
De griffier van de vaste commissie voor Infrastructuur en Milieu,
Sneep

kst-29398-321
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2012

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 29 398, nr. 321

1

Voorzitter: Snijder-Hazelhoff
Griffier: Israel
Aanwezig zijn acht leden der Kamer, te weten: Aptroot, Bashir, Van Gent,
De Jong, Kuiken, De Rouwe, Snijder-Hazelhoff en Verhoeven,
en minister Schultz van Haegen-Maas Geesteranus van Infrastructuur en
Milieu en minister Opstelten van Veiligheid en Justitie, die vergezeld zijn
van enkele ambtenaren van hun ministeries.
De voorzitter: Ik open dit algemeen overleg van de vaste commissie voor
Infrastructuur en Milieu over verkeersveiligheid en heet alle aanwezigen
welkom.
Mevrouw Kuiken (PvdA): Voorzitter. Ik heb een heel overzichtelijke
inbreng. Ik ga van de 15 kilometerzones, de woonerven, door naar het
130 km/u rijden en vervolgens naar de verkeershufters die zich aan geen
enkele grens houden.
Allereerst kom ik op de 15 en 30 kilometerzones. Het is heel goed dat de
minister maandag start met een campagne om aandacht te vestigen op
het belang van veiligheid en het rijden volgens de snelheid die in de
bebouwde kom wordt aangegeven. Ik verzoek de minister om hierbij
specifiek aandacht te besteden aan de 30 kilometerzones omdat deze met
name een groot probleem vormen. Onlangs bleek uit een onderzoek van
het AD dat die snelheid veelvuldig niet wordt gehandhaafd. Weliswaar
komt dit deels door de eigen bewoners, maar ook door mensen
daarbuiten. Gisteren is de Kamer door Jantje Beton en de stichting
Woonerfgoed opgeroepen om in de woonerfgebieden 15 kilometerborden
te plaatsen, zodat het voor automobilisten inzichtelijker wordt dat daar
slechts 15 km/u, oftewel stapvoets, gereden mag worden. De PvdA vindt
dit heel erg belangrijk. Kinderen moeten ruim baan krijgen. Als we
130 km/u kunnen scheuren op de snelweg, is 15 km/u rijden ook
belangrijk. Het kan natuurlijk niet zo zijn dat we op de snelweg prijsschieten met allerlei laserguns, terwijl de veiligheid van onze kinderen
geen aandacht krijgt in de handhaving. Graag ontvang ik op dit punt een
reactie van de minister.
We hebben van minister Opstelten een brief gekregen over scooteroverlast. Hierin poetst hij wat oude plannen op. Het was eigenlijk een
herhaling van de brief van 27 oktober jl. Desalniettemin is mijn fractie heel
blij dat de minister het aanvalsplan van de PvdA over scooteroverlast
grotendeels overneemt. Ik heb nog wel een paar vragen. Op welke wijze
wordt de handel in scooteronderdelen en onderdelen die nodig zijn om
scooters en bromfietsen op te voeren aangepakt? En hoe worden dealers
die hiervoor verantwoordelijk zijn aangepakt? Hoe gaan we een en ander
handhaven? Dit geldt eigenlijk voor veel aspecten. We constateren dat het
belangrijk is. De politie heeft het druk zat. Zeker nu, met al die
cao-onderhandelingen, is de genegenheid om te handhaven nog verder
afgenomen. In het algemeen is er natuurlijk een gebrek aan capaciteit.
Hoe gaan we die handhaving nu doen? Het moet immers niet bij mooie
woorden blijven. Mijn laatste vraag over scooteroverlast betreft een
suggestie van de Fietsersbond. Deze vraagt zich af of het niet verstandig is
om de Europese richtlijn te volgen, waarin het type brommers en scooters
dat heel makkelijk opgevoerd kan worden, simpelweg verboden wordt.
Graag ontvang ik een reactie.
Dan kom ik op het 60 km/u rijden. Ook daarbij gebeuren heel veel
ongevallen, met name in de berm. Dit heeft voornamelijk te maken met
het feit dat veel bochten simpelweg te scherp zijn om 60 dan wel 80 km/u
te rijden. Er wordt al voor gekozen om objecten, zoals een boom, uit de
weg te halen. Helaas heb je soms echter te maken met viaducten of iets
anders. De PvdA zou het dan ook verstandig vinden om in die scherpe

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 29 398, nr. 321

2

bochten over te gaan tot snelheidsreducties. Dit is nu niet overal het
geval. Ik ontvang graag van minister Schultz een reactie.
Wij vinden het 130 km/u rijden prima, maar het mag niet ten koste gaan
van de veiligheid en de gezondheid. De minister scheurt door op dit
onderwerp, terwijl je je in tijden van crisis kunt afvragen of je deze rechtse
hobby zou moeten blijven subsidiëren. Mijn vraag betreft specifiek ook de
toenemende kritiek van externen. Onder anderen een verkeerskundige uit
Breda van de Noordelijke Hogeschool zet grote vraagtekens bij het
130 km/u rijden. Het zou juist zorgen voor extra files en de doorstroming
belemmeren, omdat men te veel kan optrekken naar 130 km/u en
vervolgens weer naar 120 of 100 km/u moet. Hierdoor ontstaat er juist
meer onveiligheid en een vermindering in de doorstroming. Graag
ontvang ik een reactie op dit punt. Ik ben derhalve ook benieuwd naar de
inbreng van het CDA over de uitvoering van de moties die de heer De
Rouwe heeft ingediend.
Dan ga ik in op het scheuren en de verkeershufters. De ANWB heeft
voorgesteld om te komen tot een veelplegersaanpak voor asociale rijders
in het verkeer. Mijn fractie omarmt dit voorstel samen met het CDA, maar
heeft nog wel een aantal vragen. Hoe gaan we dit praktisch doen? De
verkeersboetes worden automatisch afgehandeld. Hoe registreer je dit
dan? Mijn fractie heeft een rekensommetje gemaakt. We hebben het al
snel over zo’n kleine 30 000 mensen die voor deze aanpak in aanmerking
zouden kunnen komen. Hoe gaat de minister invulling hieraan geven? Kan
zo’n veelplegersaanpak ook gecombineerd worden met een substantiële
verhoging van de boetes bij overtredingen, alsook met een inbeslagname
van de auto c.q. het rijbewijs?
Ik heb een allerlaatst puntje over onze oudere automobilisten. Mijn fractie
is altijd voorstander geweest van het voorstel om pas bij de leeftijd van 75
jaar keuringen te doen. Feit is echter dat dementie een steeds verder
toenemend probleem is. De PvdA ontvangt signalen dat hiervoor in het
verkeer te weinig aandacht is. Kan de minister aangeven of keuringsartsen
getraind zullen worden om dit veel beter te signaleren?
De heer Bashir (SP): Voorzitter. Er staan veel stukken op de agenda. Ik
begin met het CBR (Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen). We hebben
het hier eerder gehad over een forensisch onderzoek naar de pensioenproblemen bij het CBR. De Kamer heeft toen besloten om het CBR de
ruimte te geven om zelf dit onderzoek te verrichten. Kan de minister ons
over de vorderingen hiervan informeren? Is het onderzoek al opgepakt en
hoe staat het met het vertrouwen? Is het vertrouwen op de werkvloer
weer teruggekeerd?
Daarnaast heeft de Kamer in december 2010 de motie-Bashir aangenomen. Hierin wordt de minister verzocht om met het CBR in overleg te
gaan om te komen tot een onafhankelijke klachtencommissie rijbewijzen.
Inmiddels heeft de Nationale ombudsman aangegeven hierin een
belangrijke rol te willen spelen. Hoe werkt diens rol concreet en hoe heeft
deze uitgepakt? Op welke wijze willen de minister en het CBR hieraan
bekendheid geven?
De SP-fractie vraagt al heel lang om een einde te maken aan onnodige
medische keuringen die het CBR oplegt aan mensen die prima in staat zijn
om aan het verkeer deel te nemen. Mensen met ADHD moeten bijvoorbeeld elke drie jaar gekeurd worden, terwijl er volgens mij niemand met
ADHD echt afgekeurd wordt. Het is gewoon ordinaire geldklopperij. Wat
de SP-fractie betreft moet er dus snel een einde komen aan deze onzin.
Helaas duurt het allemaal erg lang voordat de minister tot een besluit
komt en ondertussen blijven mensen in een keuringsmolen zitten. Goed
nieuws is het feit dat de Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie (NVvP)
inmiddels ook geadviseerd heeft om te stoppen met deze geldklopperijkeuringen. Ik verzoek de minister derhalve om vandaag nog te besluiten
hiermee te stoppen. Ik overweeg een motie op dit punt. Als het goed is, is

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 29 398, nr. 321

3

de minister bezig met een analyse van alle medische keuringen. Ik wil de
minister hiervoor natuurlijk alle tijd geven, maar wanneer kan de Kamer
het resultaat hiervan verwachten? Graag ontvang ik een reactie.
Dan kom ik op de aanpak van overlast door snor- en bromscooters. Op
zich kan de scooter een goed en fijn vervoermiddel zijn voor mensen in de
steden. Helaas zien we ook de keerzijde, aangezien heel veel mensen
overlast veroorzaken. Mijn partij wil dat scooteraso’s hard worden
aangepakt. Niet voor niets heb ik samen met de heer Aptroot een motie
ingediend. Deze is ook aangenomen. Hierin wordt verzocht om scooters
die fors zijn opgevoerd, te vernietigen. Nu heeft de minister een brief
geschreven waarin een hele pagina gewijd wordt aan deze motie. De brief
is gisteren binnengekomen. Hiervoor ben ik de minister natuurlijk heel erg
dankbaar. Ik durf het eigenlijk niet te zeggen, maar er is ook iets fout
gegaan. De minister heeft namelijk een verkeerde motie uitgewerkt, eentje
zelfs die niet in stemming is gebracht. Ik zal de juiste motie dadelijk
overhandigen aan de minister. In de betreffende motie krijgt de minister
tot aan de zomer de tijd om met een goed plan te komen. Hij hoeft zich
dus geen zorgen te maken, want hij heeft nog alle tijd. De SP-fractie is
over het algemeen heel erg tevreden met de stappen die in de goede
richting worden gezet, zoals de voorstellen om het opvoeren harder aan te
pakken en de boetes voor opvoeren verder te verhogen. Hoe staan de
beide ministers tegenover het invoeren van een apk-keuring voor bromen snorscooters? Je hebt dan meteen een periodieke keuring om te
bekijken of de scooters nog wel voldoen aan alle gestelde eisen.
Racen door de bebouwde kom kan letterlijk levensgevaarlijk zijn. Het is
daarom geen gek idee om te bezien of het rijbewijs van een wegpiraat
eerder kan worden ingenomen door de invorderingsgrens te verlagen.
Wat mij echter verbaast aan de brief van de minister is het feit dat
enerzijds wordt gesteld dat het verlagen van de invorderingsgrens van 50
naar 30 km/u nauwelijks invloed heeft op de snelheid en verkeersveiligheid, terwijl anderzijds wordt gesteld dat bij een verlaging van de
invorderingsgrens met 10 km/u in 2010 maar liefst 2 239 rijbewijzen
zouden zijn ingevorderd in plaats van de huidige 189. Dit geeft aan dat
veel mensen fors te hard rijden, maar net onder de invorderingsgrens
zitten. Waarom is de minister toch zo terughoudend? Ik wil graag
opheldering.
In de brief gaat de minister ook geheel voorbij aan de woonerven. Heel
veel Nederlanders wonen in de bebouwde kom in een woonerf. Hier
spelen ook de kinderen. Nu is het door de inrichting hiervan al lastig om
hard te rijden. Het is een forse overschrijding als automobilisten 30 km/u
te hard rijden op een woonerf waar stapvoets mag worden gereden. Hoe
wil de minister omgaan met hardrijders op woonerven? Is het mogelijk
om een maximale snelheid van bijvoorbeeld 15 km/u vast te leggen «op
de borden» en deze ook te handhaven?
Ik ga van de woonerven naar de snelwegen. De matrixborden boven de
wegen zorgen in bepaalde gevallen voor chaos op de wegen. We hadden
de minister via schriftelijke vragen gevraagd om een back-up. Zij heeft
hierop geantwoord dat zij een en ander zou uitwerken. In een recente brief
heeft zij echter aangegeven hiervan af te zien. Hoe staat het hiermee?
Komt er nu wel of geen back-up? Graag ontvang ik opheldering.
Tot slot kom ik op de brief die is uitgewerkt naar aanleiding van de moties
van het CDA over de 130 km/u. Het is mijn fractie onduidelijk welke wegen
het uiteindelijk betreft. Gaat het bijvoorbeeld ook om de ringwegen? Dit
zou voor de SP-fractie volstrekt onacceptabel zijn. Kunnen we een
overzicht krijgen van de wegen waar de maximale snelheid wordt
opgevoerd?
De heer Aptroot (VVD): Voorzitter. Ik sluit aan bij de collega’s die ook de
petitie hebben ontvangen over de woonerven en snelheden. Mijn fractie
vond het een aardige suggestie van de indieners van de petitie om het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 29 398, nr. 321

4

standaardbord waarmee een woonerf wordt aangeduid te integreren met
het bordje waarop de maximumsnelheid van 15 km/u staat. Heel veel
mensen weten niet dat bij een woonerf 15 km/u hoort. Zij denken dat het
een 30 kilometerzone is of dat er wellicht geen beperking geldt. Het is een
goede suggestie. Ik verneem graag hierop een reactie van het kabinet.
De VVD is blij dat er bij het CBR langzaam orde op zaken is gesteld, dat de
medezeggenschap normaal verloopt en dat de pensioenen gewoon en
niet overdreven luxe zijn. Het is echter jammer dat er geen gehoor wordt
gegeven aan het verzoek van mijn fractie. In het bijzonder de SP en de
VVD hebben steeds gehamerd op het voorstel voor een onafhankelijke
klachtencommissie. De Nationale ombudsman adviseert anders. Ik vind
de adviezen van de Nationale ombudsman niet altijd erg indrukwekkend,
maar dat is een ander punt. Hij kijkt wel naar de werkprocessen en
dergelijke. Het CBR constateert zaken, legt zelf een sanctie op en gaat ook
zelf de klacht behandelen. Mijn fractie meent dat dit principe van «alles in
één hand» te ver gaat. Zij houdt echt de voorkeur voor een onafhankelijke
klachtencommissie, ongeacht het feit dat zij meent dat het CBR zijn best
doet. Mensen vertrouwen het niet en hebben er een slecht gevoel bij. Ik
begrijp dat wel en ontvang graag nog een reactie van de regering
aangaande het CBR.
De heer Bashir heeft terecht al ADHD genoemd. Ook mijn fractie heeft de
indruk dat die extra keuringen kunnen vervallen. Er loopt echter nog
steeds een adviesaanvraag bij de Gezondheidsraad over epilepsie. Mijn
fractie vindt het gek dat mensen met epilepsie privé wel, maar zakelijk
slechts beperkt mogen rijden. Je kunt verantwoord en veilig een voertuig
besturen of je kunt het niet. Kan het kabinet ervoor zorgen dat er snel een
advies van de Gezondheidsraad komt zodat we deze overdreven beperkingen voor epilepsiepatiënten wellicht kunnen schrappen en ADHD’ers
zich niet onnodig hoeven te laten keuren? Laat de deskundigen hierover
een advies geven.
Ik kom op de snor- en bromfietsen. Ik heb de laatste brief gelezen,
waarboven staat «diverse onderwerpen verkeersveiligheid». Toen dacht
ik: ja, terecht dat de motie van de heren Bashir en Aptroot wordt
afgewezen. Maar het is inderdaad wel de motie die we gewijzigd hebben.
Het ging dus niet om het eruit halen van onderdelen, want dat kost te veel
werk. Mijn fractie vindt het echter nog steeds gek dat een opgevoerde
brommer of scooter pas in beslag wordt genomen als je drie keer gepakt
bent. Opvoeren mag niet. De brommer of scooter voldoet niet aan de
toelatingseisen en zou niet op de weg mogen. Het lijkt mijn fractie prima
als hij, indien opgevoerd, direct in beslag wordt genomen. De VVD is het
tevens eens met de hardere aanpak, zoals het naar beneden bijstellen van
de bekeuringsmarge. Het verhogen van de boetes en dergelijke is goed, zij
het dat een bekeuringsmarge van 10 km/u voor een 25 kilometervoertuig
hoger is dan de bekeuringsmarge voor auto’s op de snelwegen waar je
100, 120 of 130 km/u mag rijden. De VVD vindt deze marge nog steeds
fors, maar ik weet niet of het praktisch mogelijk is om deze verder terug te
brengen.
Wat betreft het aantal verkeersgewonden valt het op dat maar liefst 69%
fietser is. We spreken natuurlijk terecht over de gevaren van auto’s en
snelheden, maar 69% van gewonden betreft fietsers. Bij 86% van die
gevallen is helemaal geen auto betrokken. Fietsers zijn vaak een gevaar
voor zichzelf. Uit de analyses blijkt dat we hieraan deels niets kunnen
doen. Een deel wordt echter veroorzaakt door de weginrichting. Er staan
paaltjes midden op het fietspad of de doorgang is wat nauw. Met name de
oudere fietsers komen hierdoor in de problemen. Zou het niet verstandig
zijn om eens met de VNG (Vereniging van Nederlandse Gemeenten) te
overleggen over de vraag of er niet een programma kan komen om met
name de veiligheid op fietspaden te bekijken? Dat programma zou het Rijk
dan niet moeten uitvoeren. Als een club dit eens bekijkt en deskundig
advies vraagt ... Je kunt je indenken dat er best practices zijn bij

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 29 398, nr. 321

5

gemeenten die dit hebben gedaan. We zouden het aantal verkeersgewonden fors kunnen terugbrengen als we het voor de fietsers, met name
de oudere, wat makkelijker maken.
Mijn fractie vindt het prima dat het trekkerrijbewijs wordt ingevoerd.
Waarom geschiedt dit echter pas per 1 januari 2014? Kan dit niet al per
1 januari 2013 gebeuren? Het duurt mijn fractie wat lang. De Kamer heeft
wel een brief ontvangen van CUMELA Nederland (brancheorganisatie
voor de cumelabedrijven in Nederland), die aangeeft dat de uitzondering
van zelfrijdende werktuigen niet zo aardig is als de regering voorstelt. Ik
dacht aanvankelijk ook dat het zo’n klein veegvoertuigje was dat in de
gemeenten wordt gebruikt. CUMELA Nederland zegt echter dat onder die
categorie ook grote oogstmachines en grondverzetmachines vallen. Klopt
de kritiek? Zo ja, dan is deze uitzondering niet verstandig en zou een en
ander moeten worden aangepast en teruggebracht tot datgene waar het
echt om gaat.
De VVD-fractie legt zich neer bij de voorstellen van de regering inzake de
uitwerking van de maximumsnelheid. Er zijn immers twee moties van de
heer De Rouwe aangenomen. Als de meerderheid van de Kamer het wil,
dan moet het. Ten opzichte van het totale aantal trajecten betreft het niet
dramatisch veel wegen. Op diverse wegen wordt 130 km/u ingevoerd.
Mijn fractie heeft echter moeite met bepaalde trajecten. Het is aan
automobilisten bijvoorbeeld niet te verkopen dat de weg van Amsterdam
naar Utrecht, de A2, is verbreed naar twee keer vijf rijstroken, terwijl daar
straks maar 100 km/u mag worden gereden. Dit geldt ook voor andere
wegen met drie en vier rijstroken. Daar mag men maar 100 km/u rijden.
Geen enkele automobilist begrijpt dit. Automobilisten moeten weten
waarom we hen daar niet wat harder laten rijden. Het zou aardig zijn als
we, ingeval er geen weersomstandigheden zijn, voortaan andere
berichten op de matrixborden zetten in de trant van: «Hier slechts
100 km/u door CDA en links.»
Mevrouw Van Gent (GroenLinks): Ik heb een vraag aan de heer Aptroot.
Ik kwam gisteren natuurlijk niet meer bij van het lachen vanwege zijn
goede grap over de matrixborden. De heer De Rouwe reageerde hierop in
het ANP-bericht met: «Aptroot moet niet zo piepen, want het CDA heeft
voorwaarden gesteld. Wij kiezen voor een vlotte, veilige doorstroming en
voor de mensen die in de buurt van snelwegen wonen.» Kiest de
VVD-fractie daar nu helemaal niet voor en is zij op een enigszins onverantwoorde, onveilige en slechte manier bezig? Op zich ben ik het wel eens
met de heer De Rouwe: de heer Aptroot piept.
De heer Aptroot (VVD): De laatste twee vragen kan ik allebei met nee
beantwoorden. Een en ander is niet het geval. Ik ben overigens wel blij dat
mevrouw Van Gent om een uitlating van mij heeft gelachen. Ik ben
immers altijd blij als collega’s vrolijk van mij worden.
Mevrouw Van Gent (GroenLinks): Dit is weer de bekende truc van de
heer Aptroot. Ik zou toch graag van hem een reactie willen op het punt dat
de heer De Rouwe woensdag zegt: «Aptroot moet niet zo piepen.» Mijn
stelling is dat beide heren een beetje piepen, maar dat even terzijde. Is het
CDA nu de enige partij die kiest voor een vlotte, veilige doorstroming en
voor de mensen die in de buurt van snelwegen wonen? Kiest de VVD daar
niet voor? Anders begrijp ik dat hele gekissebis van deze twee mannetjes
niet. Ik probeer helder te krijgen waar nu de precieze ruzie ligt. Dat is voor
mij en de mensen die toeluisteren, ook wel interessant.
De heer Aptroot (VVD): Mijn antwoord hierop is nee. Mijn fractie heeft
steeds gezegd dat zij alleen voorstander is van een hogere snelheid als
het voor de veiligheid en het milieu verantwoord is. Dit betekent dat je bij
de A2 op een klein stukje een scherm nodig hebt. Door de motie die

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 29 398, nr. 321

6

mevrouw Van Gent samen met de heer De Rouwe en anderen heeft
ingediend mag je zelfs voor een klein schermpje geen euro meer
uitgeven. Derhalve blijft het op die brede snelweg 100 km/u. Als wij een
beetje piepen, zijn we daar heel blij mee. Piepende en krakende wagens
lopen immers het langst.
Mevrouw Van Gent (GroenLinks): Het komt erop neer dat de heer Aptroot
piept en de heer De Rouwe kletst.
De heer Bashir (SP): Ik heb een vraag over een heel ander punt, te weten
de keuringen van mensen met ADHD. Ik begrijp het standpunt van de
VVD-fractie dat hiermee snel kan worden gestopt. Nu heeft ook de NVvP
geadviseerd om onmiddellijk te stoppen met die keuringen. Kunnen we
hier gewoon zaken doen en vandaag nog besluiten om ermee te stoppen?
De zakken van die mensen worden geleegd en vervolgens weten ze toch
dat ze goedgekeurd worden. Er is volgens mij nog nooit iemand
afgekeurd. Graag ontvang ik een reactie.
De heer Aptroot (VVD): Het besluit zal uiteindelijk moeten worden
genomen door het kabinet. Ik heb mij ook bij de woorden van de heer
Bashir aangesloten. Wij hebben ook de indruk dat die keuringen
overbodig zijn. Het feit dat deze mensen elke twee jaar gekeurd moeten
worden, is irritant en kost onnodig geld, terwijl anderen dat rijbewijs
gewoon krijgen en na tien jaar zonder keuring kunnen verlengen. Ik wil
snel een reactie van de regering. De SP en VVD denken op dit punt
hetzelfde.
De heer Verhoeven (D66): Ik heb nog een korte vraag aan de heer
Aptroot. Ik vind het op zich wel een leuk idee om op die matrixborden iets
te zetten in de trant van: «Dankzij het CDA en links mag u hier maar
120 km/u.» Is het dan ook een idee om deze af te wisselen met een
boodschap aan vrachtwagenchauffeurs, die allemaal verplicht op de
rechterbaan moeten rijden, in de trant van: «U moet verplicht rechts rijden
door rechts.»?
De heer Aptroot (VVD): Laten we eerst vaststellen dat D66 onder de
categorie links valt. Dat is dus duidelijk. Als je de recente ongevallenstatistieken bekijkt, zou het heel goed zijn om het inhalen door vrachtwagens
nog eens te bekijken. Ik heb hiervoor een voorstel gedaan en wacht nog
op het kabinet. Dat totaalverbod zag de minister niet zitten, maar een
uitbreiding van het verbod zou mogen. Ik zou er trots op zijn als we ertoe
besluiten om het inhalen door vrachtwagens verder te beperken op
wegen waar dit een gevaar veroorzaakt. De Kamer weet dat een behoorlijk
percentage van de ongevallen waarbij vrachtwagens betrokken zijn te
wijten is aan de inhaalbewegingen. Als daar dan iets komt van «dankzij
rechts of dankzij de VVD», zou ik heel blij zijn. Als we elkaar steunen qua
informatie op die matrixborden over verkeersmaatregelen, bijvoorbeeld
dat de heer Verhoeven voorstander is van 100 km/u op een twee keer
vijfbaansautoweg en dat de VVD op bepaalde smalle wegen voor een
inhaalverbod door vrachtauto’s is, dan zijn wij het met elkaar eens.
De heer De Rouwe (CDA): Voorzitter. Laat ik beginnen met een
compliment te maken aan minister Opstelten. De vorige keer hebben we
in deze commissie gesproken over een plan voor de ambulanceklevers,
een gerichtere aanpak en over veel klachten uit diverse hoeken over het
verschil in aanpak. Ik ben de minister zeer erkentelijk voor het feit dat er
nu een landelijke aanpak ligt met goede afspraken. Het ziet er goed uit. Dit
geldt ook voor de aanpak van de scooterproblematiek, waarover al vaak is
gesproken. Deze is van harder, hardst naar allerhardst gegaan. De
maatregelen die hier zijn voorgesteld, vinden nu ook hun weerklank in het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 29 398, nr. 321

7

kabinet. Er is dus sprake van werk in uitvoering. Het is goed dat het nu op
de rit staat.
De heer Slob is er niet. Hij heeft de vorige keer mede namens anderen
aandacht gevraagd voor de woonwijken en de overlast die daar heerst. Ik
zou ook deze middag een paar voorstellen willen doen. Ik realiseer mij dat
we niet zomaar een blik agenten kunnen opentrekken, maar misschien
kunnen we wel effectiever werken en ons meer richten op de plaatsen
waar problemen zijn.
Ik ga direct naar een concreet voorstel toe. Er zijn geen doelstellingen
voor de inzet van verkeershandhaving. We hebben een behoorlijke inzet
op snelwegen, maar ook in woonwijken, woonerven en op provinciale
wegen. Voor zowel het een als het ander ligt dit percentage nu ongeveer
op 50. Ik zou graag een reactie van het kabinet willen op de vraag of we
niet meer kunnen gaan controleren in woonwijken en op provinciale
wegen, in plaats van op de snelwegen. De reden hiervoor is heel
verklaarbaar. Nu ligt die druk gelijk, terwijl het aantal slachtoffers en
doden op provinciale wegen en in woonwijken veel hoger is. Bovendien
ligt het subjectiviteitsgevoel van onveiligheid daar ook veel hoger. Ik zou
graag een reactie van het kabinet hierop ontvangen.
Tevens vraag ik aandacht voor de nazorg van verkeersslachtoffers.
Hierover hebben we in vorige algemeen overleggen een paar keer
gesproken. Kan het kabinet bij een volgend algemeen overleg over
verkeersveiligheid nog eens de stand van zaken op een rij zetten wat
betreft de initiatieven van de overheid voor nazorg van verkeersslachtoffers? Er zijn verschillende verzoeken vanuit de Kamer gedaan, bijvoorbeeld over de informatie-uitwisseling. Een en ander hoeft niet nu, maar ik
zou de volgende keer graag weer eens de stand van zaken scherp hebben.
Mevrouw Van Gent (GroenLinks): Ik heb een vraag over meer controle in
woonwijken. Ik heb begrepen dat de verkeershandhaving in de bebouwde
kom op dit moment ook al prioriteit heeft. Van de bonnen wordt 52% in de
bebouwde kom uitgedeeld. De heer De Rouwe stelt voor om langs
snelwegen minder te handhaven. Hoe gaat hij dit in de praktijk doen? Die
vlieger gaat namelijk nauwelijks op. Langs snelwegen wordt immers
vooral geflitst wat veel minder arbeidsintensief is. Ik heb begrepen dat
flitsen in de bebouwde kom veel minder gemakkelijk gaat. Daar is het
meestal een kwestie van signaleren, zeker in die 30 kilometerzones. Dit is
dus meer iets voor de wijkagent. Om te voorkomen dat dit iets moois lijkt
maar verder niet wordt ingevuld, zou ik graag willen weten hoe een en
ander er concreet uit gaat zien en op welke wijze het CDA dit gaat
organiseren.
De heer De Rouwe (CDA): Ik denk niet dat ik het ga organiseren. Dat is
niet mijn taak. Laat ik in ieder geval ingaan op de inhoudelijke opmerking.
Ik heb de woonwijk als voorbeeld genoemd, maar ik heb ook de provinciale wegen genoemd. Daarmee vervalt het tegenargument dat je daar
niet kunt flitsen. Overigens is dit in de woonwijk ook mogelijk, maar dat
terzijde. De argumentatie erachter is heel simpel: we hebben gewoon veel
meer slachtoffers op die snelwegen. Derhalve is de vraag relevant
waarom hierop zo veel nadruk ligt. Het is heel belangrijk dat daar
gecontroleerd blijft worden, misschien nu juist extra. Ik zie echter wel een
onbalans, die ik vandaag graag wil aankaarten.
Mevrouw Van Gent (GroenLinks): Ik vind het nog niet heel erg helder. Ik
heb net een aantal getallen genoemd. Ik neem aan dat de minister van
Infrastructuur en Milieu hierop straks uitgebreid ingaat. Ik heb nog een
aanvullende vraag. Zou het niet goed zijn als we het te hard rijden in die
woonwijken bij die 30 kilometerzones fysiek onmogelijk maken door
drempels en andere aanpassingen? Het zijn altijd buurtbewoners die thuis
als bestemming hebben en in hun eigen buurt te hard rijden. Zouden we

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 29 398, nr. 321

8

dit niet fysiek onmogelijk moeten maken? Zouden we ter voorkoming
hiervan geen middelen beschikbaar moeten stellen? De heer De Rouwe
heeft zelf al eerder gezegd dat gemeenten hiervoor onvoldoende geld
hebben. We gooien nu echter het geld over de balk door 130 km/u te
scheuren op de snelweg. Moeten we niet eens prioriteiten stellen?
De heer De Rouwe (CDA): Het zijn goede vragen, die ik alle zal beantwoorden.
Ten eerste stel ik inderdaad voor om prioriteiten te stellen en de prioriteit
te leggen bij de plaatsen waar de meeste slachtoffers zijn en mensen de
meeste onveiligheidsgevoelens hebben. Het feit dat mevrouw Van Gent
hierover niet spreekt, nodigt mijns inziens uit om hierin haar instemming
terug te zien.
Ten tweede ben ik niet zo’n voorstander van drempels. Ik ben voor een
goede inpassing, maar drempels hebben veel nadelen. Denk alleen al aan
de hulpverleners, die hierdoor later op hun plaats van bestemming
kunnen komen en belemmerd worden. Ik vind het echter een terecht punt.
De gemeenten hebben in het verleden met de ministers het programma
Duurzaam Veilig afgesproken. Veel gemeenten plaatsen heel gemakkelijk
een bordje met 30 km/u. Zij doen echter niet datgene wat erbij hoort, te
weten een fatsoenlijke inpassing. Op dit punt vinden mevrouw Van Gent
en ik elkaar. Ook ik vind dit van groot belang. Misschien heeft het wel
meer effect dan alleen de handhaving. Ik stel voor om beide te doen:
preventie, maar ook optreden. Dat is nog altijd de beste combinatie.
In dit kader wil ik ook een vraag stellen aan de minister van Veiligheid en
Justitie. Ik krijg heel vaak van wijkbewoners te horen dat er door de politie
niet wordt gehandhaafd omdat de wijk niet is ingericht op 30 km/u. De
gemeente zegt dat er gewoon gehandhaafd kan worden en dat er niets
aan de hand is. De betreffende bewoners worden van het kastje naar de
muur gestuurd. Kan de minister aangeven wie er nu gelijk heeft? Hoe
kunnen we deze mensen tegemoetkomen? Aan de minister van Infrastructuur en Milieu zou ik willen vragen om de inrichting en toepassing
van Duurzaam Veilig opnieuw te agenderen bij de gemeenten. Hierin zijn
we enigszins blijven haken. Dit beleid is in 2002 heel enthousiast gestart,
maar het valt al een paar jaar enigszins stil. Behalve de plaatsing van het
bord 30 km/u wordt er niets gedaan. Ik ontvang hierop graag een reactie
van minister.
Mevrouw Kuiken (PvdA): Mijn fractie pleit ook voor een betere
handhaving en prioriteit in de bebouwde kom, specifiek in die 30 kilometerzones. Ik hoor ook concreet terug dat korpsen en politieagenten niet
handhaven. Als zij wel handhaven, doet het OM er niets mee, omdat een
en ander afhangt van de inrichting. Dit is de omgekeerde weg. Ik ben
echter blij dat deze vraag inmiddels al beantwoord is. We wachten
derhalve de reactie van de minister af.
De heer De Rouwe (CDA): Ik heb de vraag gesteld en als het goed is zal
de minister deze beantwoorden. Graag ontvang ik een reactie van de
minister.
Voorzitter. Een gerichtere aanpak houdt ook in dat wij heel keurig netjes
via de Wet Mulder een geweldig apparaat hebben in Leeuwarden, het
CJIB (Centraal Justitieel Incasso Bureau), dat iedereen anoniem boetes
geeft. Het gaat mij niet om het kleine aantal boetes. Er is echter onderzoek
gedaan door de SWOV (Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid) en er zijn mensen in dit land met 100 en meer boetes per jaar.
Die krijgen nu keurig netjes anoniem de acceptgiro en betalen deze.
Opgeteld levert dit echter heel veel overlast op. De ANWB heeft hierover
ook een publicatie uitgebracht. Het CDA heeft zich hierbij aangesloten.
Ik heb twee vragen aan het kabinet. Is het kabinet bereid om te bezien of
hier niet een meer effectievere aanpak mogelijk is? Ik noem bijvoorbeeld

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 29 398, nr. 321

9

het uit de anonimiteit halen van mensen of de inzet van een wijkagent
voor de grootste overlastgevers in plaats van het achternalopen van
allemaal kleine visjes. Daarnaast wordt in enkele onderzoeken aangegeven, ook in het buitenland, dat mensen die heel overlast op de weg
veroorzaken dit ook vaak in de woonwijk doen: geluidsoverlast, vernieling,
mishandeling. Ik zeg niet dat dit bij iedereen het geval is, maar verschillende studies wijzen op een verband. Zou het niet zinvol zijn om via een
pilot of een inzet van bestaande middelen te bekijken of we hiertegen
effectiever kunnen optreden? Een ding is immers duidelijk: bij deze groep
die voor heel veel overlast zorgt, helpt een boete of een verhoging niet
langer. Graag ontvang ik een reactie van het kabinet.
Ik kom op de 130 km/u, waarnaar al veel is gevraagd. Ik heb de brieven
van de minister hierover ...
De heer Verhoeven (D66): Ondanks het heldere betoog van de heer De
Rouwe, vraag ik mij af waar hij naartoe gaat. Hij eindigt met het verhaal
over die boetes en geeft aan dat deze niet meer afdoende zijn. Zijns
inziens is er een gerichtere aanpak nodig. Hij zegt dat er mensen zijn die
voortdurend in overtreding gaan. Het betreft lichtere vergrijpen en deze
mensen krijgen anonieme boetes. Hoeveel mensen gaan er voortdurend
als verkeershufter de fout in en komen er enkel met een boete van af? En
aan welk type overtredingen denkt de heer De Rouwe?
De heer De Rouwe (CDA): Dit gaat eigenlijk over de definitie van een
verkeersrecidivist, verkeersaso of noem maar op. Die definitie is er niet.
Wat mij betreft komt deze er wel. Het is een discussie waard om te
bekijken hoe effectief een en ander voor bepaalde groepen is. Laten we
die discussie maar starten. De SWOV heeft geconstateerd – je kunt het je
haast niet voorstellen – dat de afgelopen jaren zo’n 100 000 kentekens 100
of meer overtredingen op hun naam hebben staan. Het is prima dat dit
kennelijk een goede geldmachine voor de overheid is. Het levert heel veel
acceptgiro’s op, maar het is geen effectief beleid. Dat punt wil ik maken.
Het gaat mij niet om mensen die een paar keer de fout in gaan. Voor mijn
part doen zij dit zelfs wat vaker dan gemiddeld: 10 of 20 keer. Het gaat mij
om de mensen die keer op keer de fout in gaan en zich niet laten
corrigeren door een boete. Ik had zo’n veelpleger aan de lijn, de heer Giel
Beelen van 3FM. Hij is meerdere keren veroordeeld en was het zelfs met
mij eens. Een boete hielp bij hem niet, maar de EMA-cursus (Educatieve
Maatregel Alcohol en verkeer) bijvoorbeeld wel. Dit kan nu nog niet,
aangezien de Wet Mulder het nu nog niet toestaat. Ik wil het kabinet
vragen, uitnodigen en uitdagen om dit onderwerp te bekijken. We komen
hier immers niet uit.
De heer Verhoeven (D66): Ik ben het hiermee van harte eens. De heer De
Rouwe heeft echter eerst gezegd dat er zwaarder gestraft moet worden.
Vervolgens zegt hij dat we op zoek moeten naar een definitie. Daarna zegt
hij dat hij eigenlijk niet weet om hoeveel mensen het gaat. En nu zijn het
er ineens 100 000. Dat kan ik mij inderdaad niet voorstellen. Gaat hier niet
een heel rare en onbegrijpelijke boodschap, een soort dubbele moraal,
van uit? Aan de ene kant zegt de CDA-fractie: hup harder rijden! En aan de
andere kant zegt zij: bij milde straffen een optelsommetje maken en
mensen misschien wel in de cel zetten. Is dat niet een heel onduidelijke,
rare boodschap aan de automobilist?
De heer De Rouwe (CDA): Onze boodschap is altijd heel consistent. Mijn
fractie heeft, net als D66 overigens, ingestemd met 130 km/u op een
genuanceerde en veilige manier. In die lijn doe ik nu voorstellen om op
een genuanceerde manier te bekijken of het mogelijk is een gerichte
aanpak te ontwikkelen voor mensen die ongenuanceerd rijgedrag
vertonen en keer op keer in de fout gaan. En nee, er is geen definitie. Dat

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 29 398, nr. 321

10

heb ik al genoemd. Dat neemt niet weg dat we het een keer kunnen
agenderen.
Het punt over de straf of wat dan ook betrekken we er wat mij betreft
allemaal bij. Een taakstraf of het uit de anonimiteit halen van mensen
wordt door verkeersdeskundigen ook heel vaak aangegrepen. Laten we
het hier maar eens bespreken. Het gaat er niet om of het de ene of de
andere kant op gaat. Ik richt mij nu even niet op de middelen, maar op het
doel: het agenderen van het gegeven dat er een groep is die zich niet laat
corrigeren door een stapel boetes, die overlast veroorzaakt en een plaag
vormt voor mensen in de woonwijken en op de snelwegen.
De heer Bashir (SP): Ik heb begrepen dat het CDA heeft voorgesteld om
eventueel ook celstraffen in te voeren voor mensen die veel te vaak de
fout in gaan. Dit lijkt mij niet zo’n goed idee, aangezien het de samenleving uiteindelijk heel veel geld kost. De gevangenissen kosten allemaal
geld. Een educatieve maatregel zou veel beter zijn. Dat kost de aso zelf
geld. Waarom kiest het CDA niet hiervoor?
De heer De Rouwe (CDA): Ik ben blij dat deze vraag gesteld wordt. Als dit
de hiccup vormt voor de SP, stel ik voor om alle middelen eens op een rij
te zetten en te bekijken of we deze efficiënter kunnen inzetten. Een celstraf
is inderdaad een heel extreem voorbeeld. Dat doen we niet zomaar.
Overigens komt het wel gewoon voor. Op basis van de Wegenverkeerswet
kunnen mensen veroordeeld worden tot een celstraf. De SP zegt in dat
geval ook niet dat het ineens niet kan. Het is geen onbekend middel, maar
ik geef toe dat het een zwaar middel is. Laten we het niet hebben over het
uiteindelijk zwaarste middel, maar over het probleem. Die vraag ligt hier
vandaag voor.
De heer Bashir (SP): Volgens mij moeten we het over beide hebben.
Uiteindelijk gaat het om de keuze. Een celstraf voor iemand die 100 boetes
heeft gekregen, is een heel zware maatregel die de samenleving uiteindelijk heel veel geld kost. We willen juist de aso’s zelf in hun portemonnee
treffen door hen in een saaie klas neer te zetten waar zij twintig uur les
krijgen in het kader van bijvoorbeeld een educatieve maatregel. Als je je
middelen wilt inzetten, kies dan wel voor de juiste. Ik zou niet voor de
celstraffen willen kiezen en ik hoop dat het CDA dit uiteindelijk ook niet
doet.
De heer De Rouwe (CDA): Dat heb ik ook genoemd en daar ben ik het
ook mee eens. Ik heb niet voor niets het voorbeeld gegeven van de heer
Giel Beelen, die zelf ook hiermee kwam. Het zijn allemaal heel nuttige
punten. Als er draagvlak is voor het voorstel dat we ons nu gaan focussen
op de grote vissen in plaats van op al die kleine boetes her en der, hebben
we de eerste stap al gezet.
Ik heb de brief van de minister over de 130 km/u gelezen. Ik ben tevreden
over het feit dat zij duidelijk maakt dat we eerst de aanpassingen gaan
doen en dan gaan verhogen. Dit is ook conform de motie. Uiteindelijk
blijft er één traject over dat een aantal maanden vertraging heeft.
22 punten moeten worden aangepast. Dit lukt in 18 gevallen. Over die
laatste 4 ga ik niet moeilijk doen. Voor het CDA is de volgorde altijd als
volgt geweest: eerst veilig en dan vlot. De minister neemt deze onverkort
over, wat ook in lijn is met de ingediende motie. Ik ben wel benieuwd hoe
het met de grote steden afloopt. Dit is haast een discussie op zich. Er zijn
veel brieven geweest van de colleges. Zit de minister inmiddels al met
deze steden aan tafel om eruit te komen? Dit is wel de weg die het CDA
voor ogen heeft.
De heer Aptroot, campagneleider van de VVD, wil in de toekomst op de
matrixborden een campagne maken voor het CDA. Tijdens de discussie
over die 130 km/u heb ik mij afgevraagd hoe het mogelijk is dat we goede

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 29 398, nr. 321

11

afspraken op papier hebben over de voorwaarden, de veiligheid en het
milieu, maar dat de heer Aptroot dit de hele tijd niet ziet? Hij staat immers
open voor goede suggesties, is een redelijk persoon en ook intelligent.
Toch ziet hij een en ander niet. Ik kreeg een ingeving en wil de heer
Aptroot heel graag een cadeautje aanbieden. Ik heb namelijk een leesbril
voor de heer Aptroot meegenomen, want waarschijnlijk ligt het daaraan.
Wellicht is zijn bril nu gericht op grote borden op afstand met 130 km/u. Ik
wil de heer Aptroot echter ook een modieuze bril aanbieden zodat hij die
voorwaarden in het regeerakkoord nog eens kan lezen en hij kan zien dat
de lijn van de CDA zeer consistent is.
De heer Aptroot (VVD): Het valt mij op dat datgene wat de CDA-fractie
aanbiedt allemaal rood is. Het is jammer dat zij overbodig geld uitgeeft,
want mijn leesbril zit al ingebouwd. Zelfs dit overbodige cadeau waardeer
ik echter zeer.
De heer De Rouwe (CDA): Dat laatste was mij niet opgevallen, maar
wellicht dat op deze manier het regeerakkoord toch goed gelezen kan
worden.
Mevrouw Van Gent (GroenLinks): Voorzitter. Ik dacht dat er weer sprake
is van vriendschap, maar ... Wij wachten op de omhelzing. Dat wordt het
hoogtepunt van de dag.
Voorzitter. Iedereen, inclusief de GroenLinks, zal hier terecht zeggen dat
verkeersveiligheid belangrijk is. Maar wat doe je eraan? Dat is de grote
vraag. Hoe serieus neem je dit thema? In deze zaal worden veel krokodillentranen geplengd. Je krijgt dan weer een nat wegdek, waardoor je uit de
bocht vliegt. Partijen zijn voor 130 km/u op de snelwegen, terwijl we
weten dat het onveiliger is dan de huidige 120 km/u. Het is heel lastig te
verteren dat hieraan zoveel geld wordt besteed, terwijl bij andere
verkeersmaatregelen schraalhans keukenmeester is. Het geld dat nu
wordt uitgegeven aan de 130 km/u, oplopend tot 132 mln., kunnen we ook
uitgeven aan extra wijkagenten om scheurende hufters in woonwijken aan
te pakken, om bijvoorbeeld malafide scooterhandelaren in hun nekvel te
grijpen of om fietspaden breder en veiliger te maken voor onze kwetsbare
ouderen. Binnen deze commissie zijn we het weliswaar vaak eens over het
belang van verkeersveiligheid, maar de concrete invulling is nog niet om
over naar huis te schrijven.
De Kamer heeft een brief van de minister ontvangen, waarin zij uitlegt op
welke wijze zij omgaat met de motie van de heer De Rouwe, die stelt:
«eerst veilig, dan vlot». Dit is natuurlijk leuk gevonden, maar het moet
geen holle frase worden. Ik constateer dat de minister het uitgangspunt
geweld aandoet. Op minstens vijf trajecten, de A7, A16, A17, A32 en A58,
moet zij nog allerlei aanpassingen plegen om de situatie niet minder
onveilig te maken dan deze voor de snelheidsverhoging was. Zij is
hiermee pas op 1 september 2012 klaar en voor de A58 zelfs nog later. Ik
heb enigszins de idee dat het adagium «vooral vlot en voorlopig
desnoods onveilig» gaat gelden. Hierover zou ik graag opheldering
hebben.
Verder vraag ik mij af hoe die verhoging van 80 naar 100 km/u bij de grote
steden verloopt. De heer De Rouwe noemde dit ook reeds. Het is goed
nieuws dat de heer De Rouwe zegt dat we hierover met de grote steden
moeten uitkomen. Dan heb ik nu een nieuwtje, of de heer De Rouwe heeft
niet opgelet. De grote steden zijn namelijk mordicus tegen de verhoging
van 80 naar 100 km/u. Hierover hebben we al allerlei brieven ontvangen.
Er is aangetoond dat de luchtkwaliteit daar slechter wordt. Ik zeg dus in de
richting van de heer De Rouwe datgene wat hij gisteren zelf zei in het
ANP-bericht: mijn fractie maakt zich zorgen en is er voor de mensen die in
de buurt van snelwegen wonen. Ik hoop dat een en ander ook geldt voor
de mensen die in de grote steden en vrijwel bovenop die wegen wonen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 29 398, nr. 321

12

en hiervan echt last hebben. Ik ontvang echter ook graag een reactie van
de minister.
De minister komt voor de zomer met een uitrol voor de rest van de
snelwegen. Kan zij nu vast beloven dat er per wegdeel exact wordt
aangegeven welke knelpunten zij bij de kritische ontwerpelementen
gesignaleerd heeft? Welke maatregelen heeft zij per knelpunt genomen?
Wanneer is die maatregel afgerond en hoeveel kost elke maatregel? Ik
ontvang hierop graag een toezegging, zodat de Kamer bij de volgende
gelegenheid precies kan controleren of de minister haar toezeggingen
nakomt.
Dan kom ik op het hardrijden in de bebouwde kom en de zogenaamde
verkeershufters, de types die maling hebben aan hun medeweggebruikers
zoals spelende kinderen, voetgangers, fietsers et cetera. Ik pleit voor een
beetje meer rationaliteit in het debat teneinde te bezien op welke wijze we
dit gedrag kunnen voorkomen. De SWOV toonde onlangs nog aan dat de
hoogte van verkeersboetes geen enkel effect heeft op het gedrag van dit
soort veelplegers. Ik vind het allemaal best om die boetes steeds verder
op te schroeven. We hebben er echter niets aan bij het oplossen van het
probleem. Het is meer spierballentaal.
Ik las in de krant dat de heer De Rouwe van plan was om mensen ook in
de bak te gooien. Hij heeft dit nu alweer wat genuanceerd, misschien na
een goed gesprek met de heer Aptroot zonder leesbril. Hij trekt hierin
samen op met de ANWB. Ik heb die brieven van de ANWB ook gelezen.
Hierin wordt echter helemaal niet gepleit voor gevangenisstraf, maar voor
een integrale aanpak van veelplegers en straf op maat. Een straf op maat
voor hardrijders lijkt mij het eerder afpakken van het rijbewijs en het
eventueel opnieuw rijexamen laten doen na een bepaalde periode. Het is
goed dat minister Opstelten de lokale driehoeken nog eens gaat wijzen op
die optie. Daarnaast wil ik van de minister horen of hij meer mogelijkheden ziet voor confronterende cursussen om de meest hopeloze gevallen
eens flink te confronteren met de gevolgen van hun rijgedrag. Zou het
geen goed idee zijn als minister Opstelten en minister Schultz samen een
plan van aanpak maken voor de wijze waarop verkeershufters het beste
aangepakt kunnen worden, zonder spierballentaal maar met concrete
maatregelen?
Mijn laatste opmerking betreft de scooters. Klopt het dat de verkoop van
voertuigen die geen typegoedkeuring hebben, strafbaar is? Wat betekent
dit voor de verkoop van brom- en snorfietsen waarvan de begrenzing
door de leverancier hoger is afgesteld waardoor ze veel te hard scheuren?
Kunnen we nu niet voorkomen dat die opgevoerde kleredingen op de weg
komen? Het is immers hartstikke gevaarlijk. Mijn laatste vraag aan de
minister is of het niet mogelijk is om in de grote steden experimenten te
doen waarbij scooters van de fietspaden af gaan, zodat deze veiliger
worden, en gewoon op de weg gaan rijden. Vindt de minister dit zonder
helm ook veilig?
De heer Verhoeven (D66): Voorzitter. We hebben zo nu en dan een
algemeen overleg over verkeer of verkeersveiligheid. Inmiddels begint
zich een soort patroon af te tekenen. Eerst doen met name het CDA en de
VVD heel grote voorstellen, die uiteindelijk een soort krimpende
plannetjes blijken te zijn. De vorige keer hadden wij het totaalverbod voor
het inhalen door vrachtwagens, wat nu alweer is teruggebracht tot alleen
zo nu en dan, heel soms en op bepaalde plekken. Vandaag hebben we de
celstraf voor recidivisten, die nu alweer is afgezwakt tot het zoeken naar
een definitie. We hebben het natuurlijk ook gehad over de 130 km/u, die
vol bombarie voor 60% van de wegen is aangekondigd, maar nu wordt
teruggebracht naar slechts 45%.
Over dat laatste wil ik nog een paar dingen zeggen. Na alle versnipperde
plaatjes, tabellen en kaartjes van de afgelopen maanden komt de minister
nu toch tegemoet aan de wens van de Kamer om rekening te houden met

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 29 398, nr. 321

13

de gevolgen van 130 km/u rijden voor schone lucht en veilig verkeer. Zij is
hiervoor zelfs op rekenles geweest. In haar brief rekent zij foutloos voor
dat van het oorspronkelijke plan van 58% 2,7% afgaat voor de lucht en
10% voor de dingen die we later gaan doen. Er blijft dan 45% over. Dit
rekensommetje klopt volledig. Het is derhalve duidelijk dat het kabinet nu
toch een belofte moet breken. D66 zal er in dit geval geen punt van maken
en is heel verheugd over het feit dat deze verstandige weg gekozen wordt.
Ik heb hierover nog twee vragen. De eerste vraag heeft betrekking op de
kosten. De heer De Rouwe heeft namelijk een motie ingediend. Daarin
schreef hij dat ons land zich bevindt in economisch zwaar weer en dat elke
euro doelmatig en efficiënt moet worden ingezet. De D66-fractie is het
hiermee eens, maar vindt het voeden van de onderbuik van de
VVD-stemmer niet zo heel doelmatig en efficiënt. Kan de Kamer derhalve
van de minister een overzicht krijgen van de kosten die gepaard gaan met
de aanpak van de zogenaamde kritische ontwerpelementen? Kan de
minister deze ook uitsplitsen per traject?
De tweede vraag betreft de duidelijkheid voor de automobilist. De plekken
waar men 130 km/u of een andere snelheid mag rijden, lijken om de
haverklap te wisselen. Op een aantal trajecten worden nu eerst aanpassingen gedaan voordat men 130 km/u mag rijden. Op andere trajecten
worden eerst de gevolgen voor de natuur onderzocht. Hoe gaat de
minister ervoor zorgen dat er duidelijkheid komt voor de automobilisten
over de vraag waar, wanneer en met welke snelheid mag worden
gereden? Ik heb liever die duidelijkheid dan allerlei rare boodschappen op
de matrixborden, zoals de heer Aptroot voorstelde, over iets met het CDA
en links en over degenen aan wie het te danken is dat we gelukkig
enigszins verstandig omgaan met de snelheden. Gaat de minister
hiervoor een campagne lanceren? Gaat zij wellicht via de matrixborden en
via websites duidelijkheid bieden? De automobilist heeft hieraan behoefte.
Door een aantal collega’s zijn al verstandige dingen gezegd over
snelheden in woonerven en over scooters. Ik sluit mij hierbij aan. De
aanpak van de minister van I en M is heel goed. Mijn fractie is heel
positief over de campagne tegen het te hard rijden in de bebouwde kom.
Ik sluit mij ook graag aan bij de vraag van mevrouw Kuiken over de
scooters. Over het punt van de PvdA en met name het CDA inzake de
veelplegersaanpak heb ik zo mijn twijfels. Ik wacht ook even op de reactie
van de minister. Wat betreft D66 is het in ieder geval niet de bedoeling dat
we met stoere taal schijnzekerheid en nepveiligheid gaan bieden. We
moeten goed nadenken over de wijze waarop we het beste ervoor kunnen
zorgen dat onveilige, verkeersovertredende automobilisten zo weinig
mogelijk op de weg komen zonder dat zij allemaal in de cel moeten gaan
zitten.
Ik heb ook nog een aantal punten over het elektrisch vermogen van de
elektrische fietsen. Vanuit het oogpunt van verkeersveiligheid kun men
daarbij natuurlijk vraagtekens zetten. E-bikes met een groot vermogen
kunnen makkelijker worden opgevoerd en kunnen ook voor oudere
mensen lastig zijn in het gebruik. De Fietsersbond en de RAI Vereniging
hebben hierover opmerkingen gemaakt. Ik ben benieuwd of de minister
deze zorg als terecht waardeert. Hoe wil zij hiermee omgaan?
Ik kom op het begeleid rijden. Volgens het CBR is de proef met begeleid
rijden onder de achttien jaar, 2toDrive, een succes. Jongeren zijn immers
gemotiveerder en slagen eerder. De minister schrijft ook dat de instroom
conform verwachting verloopt. Wat mijn fractie betreft is de definitie van
succes vooral het feit dat jongeren veiliger gaan rijden. We moeten niet
alleen maar de deelnemersaantallen en slagingspercentages bekijken. Kan
de minister aangeven of 2toDrive ook vanuit het oogpunt van veiliger
verkeer door jongeren een succes is? Zijn hierover cijfers bekend?
Mevrouw Kuiken (PvdA): Ik kom nog even op de veelplegersaanpak van
verkeershufters. Ik verzoek de ministers om met een voorstel te komen,

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 29 398, nr. 321

14

zoals ook de ANWB bepleit. Volgens mij geldt dit ook voor het CDA. Ik
vergelijk het maar met dronken rijden of iemand die zijn vuisten misbruikt
in het uitgaansverkeer en zorgt voor geweld. We hebben het over mensen
die in het verkeer hun auto als een potentieel dodelijk, overlast gevend of
gewelddadig instrument gebruiken. Als iemand op een gegeven moment
na 100 keer niet wil voelen, moeten we met maatregelen komen die ertoe
doen. Dit kan een taakstraf, een cursus, een hogere boete of de inname
van het rijbewijs of de auto zijn. Ik ben geen tegenstander van een celstraf
als ultieme remedie. Overigens ben ik niet zo’n voorstander van het
voorstel om een en ander over de schutting van de wijkagent te gooien,
maar het vraagt natuurlijk om een bepaalde mate van handhaving. Het
lijkt mij dat het CDA de oproep aan het kabinet om met een plan van
aanpak te komen kan steunen.
De heer Verhoeven (D66): Het CDA wel, denk ik.
Mevrouw Kuiken (PvdA): D66, sorry.
De heer Verhoeven (D66): Er is wel een overeenkomst tussen het CDA en
D66, te weten dat beide partijen in het radicale midden verkeren. D66 was
daar al en het CDA kwam ernaar toe.
Ik kom op de vraag van mevrouw Kuiken. Er is niemand positief over
overtredingen waarbij mensen hun auto als potentieel moordwapen
gebruiken of veel te hard rijden in de bebouwde kom. Als je echter zegt
dat je zwaarder moet straffen en mensen in de cel moet gooien op het
moment dat je niet eens duidelijk hebt om welke vergrijpen en groepen
het gaat, draai je de volgorde van het beleid om. Je bedenkt dan eerst
welke straf je hebt en gaat dan pas bekijken voor wie die straf bestemd is.
De D66-fractie vindt dit geen goede volgorde. Zorg nu eerst ervoor dat je
die definitie, waarnaar de heer De Rouwe is teruggekrabbeld, helder hebt.
Vervolgens ga je bekijken op welke wijze je omgaat met die groep en
welke categorie straffen je toepast. Het is allemaal een beetje te snel
gegaan door gelijk weer te focussen op zwaarder straffen in de trant van
strenger, strenger, strengst. Je zou ervoor moeten zorgen dat je zo min
mogelijk mensen op de weg hebt die zware overtredingen begaan.
Mevrouw Kuiken (PvdA): Ik constateer alleen dat we een probleem
hebben. Laten we dus niet in een kramp schieten, maar gewoon aan de
minister vragen om inzichtelijk te maken hoeveel mensen het betreft.
Welke definitie past hierbij? Laat de minister met een deugdelijk plan van
aanpak komen. Vervolgens kunnen we hierover verder praten.
De heer Verhoeven (D66): Dat is nu een groot deel van het probleem van
de Nederlandse politiek, in ieder geval van een aantal partijen dat dit soort
voorstellen doet. Problemen zien, bekijken en benoemen kunnen we
allemaal. Dat is helemaal niet zo moeilijk en is ook prachtig. Het gaat
echter om het oplossen ervan. In dit geval gaat het echter weer mis omdat
het probleem vooropgesteld wordt. Er wordt een heel zware remedie
tegenovergesteld om het zo groot mogelijk te doen lijken. Vervolgens
wordt er teruggekrabbeld en is niemand er wat mee opgeschoten. Op
deze manier wordt de verkeersveiligheid in dit land niet beter. Om die
reden zet D66 vraagtekens hierbij.
De heer De Jong (PVV): Voorzitter. Op dit moment is er ook een
hoorzitting gaande van de vaste commissie voor Sociale Zaken en
Werkgelegenheid, waarvan ik eveneens lid ben, over de Wet werken naar
vermogen. Ik hoop dat ik het hele debat kan meedoen. Dit hangt echter
enigszins af van de vraag hoelang het hier gaat duren. Als ik eerder weg
moet, is dat niet vanwege de interesse – deze is zeer groot – maar
vanwege een andere bezigheid in een andere zaal.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 29 398, nr. 321

15

Waar sommige partijen wanhopig de snelheidsverhoging op het
hoofdwegennet aanklampen om hun pleidooi over verkeersveiligheid te
houden, focust de PVV zich het liefst op de echte problemen op de weg.
Mijn fractie is derhalve verheugd over het feit dat mijn motie voor een
onderzoek naar de rijopleidingen in onder andere de MOE-landen
(Midden- en Oost-Europese landen) is aangenomen. Er worden nu zelfs
twee onderzoeken uitgevoerd, een door het ministerie van Buitenlandse
Zaken en een door de Onderzoeksraad Voor Veiligheid (OVV). Heeft de
minister al enig idee wanneer de resultaten van deze onderzoeken worden
verwacht? De mogelijke sancties waarom mijn motie vroeg, zijn hierbij
belangrijk: het niet langer erkennen van een buitenlands rijbewijs of het
opleggen van een verplichte rijvaardigheidstest aan houders van een
buitenlands rijbewijs, indien wordt vastgesteld dat de rijopleiding in een
bepaalde lidstaat van onvoldoende niveau is ten opzichte van de
Nederlandse standaard. Vooral op het terrein van vrachtwagenvervoer is
actie geboden. Mijn fractie verneemt uit het land signalen van verdrukking
op de arbeidsmarkt door onder andere MOE-landers, waardoor Nederlandse vrachtwagenchauffeurs in de problemen komen. Daarnaast toonde
een enquête onder vrachtwagenchauffeurs in 2006 aan dat Nederlandse
vrachtwagenchauffeurs zich grote zorgen maken over de rijvaardigheid
van met name hun Oost-Europese collega’s. Tevens verneemt mijn fractie
berichten over zorgelijke situaties op de Nederlandse parkeerplaatsen
langs ons hoofdwegennet. Een rondgang langs vrachtwagenchauffeurs en
werkbezoeken schetsen een beeld van onveilige situaties. Ook wordt er
ieder jaar voor zo’n 350 mln. aan lading gestolen op parkeerplaatsen en
deze overvallen worden steeds gewelddadiger. Onder meer brancheorganisatie TLN (Transport en Logistiek Nederland) en verladersorganisatie
EVO vragen terecht aandacht voor deze onveilige situaties langs ons
hoofdwegennet en verzoeken het kabinet deze aan te pakken. Kan de
minister aangeven hoe de veiligheidssituatie langs de weg momenteel is?
Klopt het beeld dat het aantal incidenten stijgt? Wat gaat de minister
hieraan doen?
Ik kom op het CBR. Het is natuurlijk goed dat de minister na al die jaren
van interne problemen orde op zaken stelt en dat het nieuwe
management erin slaagt de financiële huishouding en interne verhoudingen weer enigszins op orde te brengen. Hoe zien de medewerkers dit?
Wat is de situatie op de werkvloer? Vinden de medewerkers ook dat het
verbetert? Kan de minister hierover iets zeggen? Helaas is er tijdens de
begrotingsbehandeling een motie aangenomen die het CBR een discretionaire bevoegdheid geeft. Hiertegen kan mijn fractie niet zo veel doen,
maar zij vindt het uitermate onverstandig, aangezien op deze wijze
verwacht wordt dat het CBR op de stoel van de rechter of de dokter gaat
zitten. Bovendien wordt hiermee een precedent geschapen waardoor een
ieder die zijn rijbewijs kwijtraakt zichzelf als schrijnend geval kan
beschouwen en een beroep kan doen op het CBR. Dit leidt wellicht tot
extra kosten en personele lasten bij het CBR. Hierop zou ik graag een
reactie ontvangen van de minister.
Graag wil ik nog mijn aandacht richten op de verkeersveiligheid binnen de
bebouwde kom. Wat de PVV betreft is daar veel winst te behalen door te
werken met een eenduidige regelgeving. Terwijl in de meeste steden de
automobilist op rotondes voorrang heeft, kiezen sommige gemeenten
ervoor om dit, tegen de algemene lijn in, om te keren. In de Kamer is dit
ook veelvuldig besproken. De SWOV heeft aangetoond dat op rotondes
waar automobilisten geen voorrang hebben zo’n 50% tot 70% meer
slachtoffers of ziekenhuisgewonden vallen. Dit valt vrij eenvoudig op te
lossen door met de gemeenten aan tafel te gaan opdat deze het zelf
oppakken. Of de minister moet eenduidige regelgeving hierop toepassen.
Hoe staat zij hiertegenover? Hoe ziet zij dit en welke belemmeringen op
het terrein van verkeersveiligheid komt zij tegen?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 29 398, nr. 321

16

Wat betreft de fietsers valt op dat het aantal gewonden door eenzijdige
fietsongevallen het afgelopen jaar is toegenomen. Dit valt grotendeels te
verklaren door de strengere winter van het afgelopen jaar en de toenemende vergrijzing. Ik heb reeds aangegeven dat er veel winst valt te
behalen met zaken als de aanpak van fietspaden. Kan de minister
aangeven of hierin vorderingen zijn?
Er is natuurlijk ook gesproken over het zwaarder straffen. Op het moment
dat men zich als verkeershufter opstelt, vormt men echt een gevaar voor
de verkeersveiligheid. Een celstraf kan dan ook op zijn plaats zijn, zeker als
het een recidivegeval betreft. Ik ben het ermee eens dat de minister over
de wijze van aanpak en de exacte grootte van de groep meer duidelijkheid
moet geven. Om taakstraffen sta ik helemaal niet te springen. Deze
werken volgens de PVV-fractie niet. Zij heeft in het verleden ook al moties
ingediend om die taakstraffen uit het wetboek te halen. Deze motie heeft
het echter niet gehaald. Op het moment dat mijn fractie de kans krijgt om
deze motie opnieuw in te dienen, zal zij dat zeker doen. Wat betreft het
aanpakken van verkeershufters en de verkeersonveiligheid op de wegen
zou ik de minister willen vragen om een overzicht met de mogelijkheden.
Een celstraf zou hierin ook absoluut een plaats moeten krijgen.
Minister Schultz van Haegen-Maas Geesteranus: Voorzitter. Ik heb
allereerst twee thema’s waarover meerdere vragen zijn gesteld. Ik start
met het CBR en alle ontwikkelingen daar. Vervolgens ga ik in op de vraag
over de snelheden van 15 tot en met 130 km/u. De rest van de vragen heb
ik onder overig staan.
Ik ben blij met het feit dat we met het CBR over heel andere situaties
spreken dan in het verleden. Ik heb de Kamer in een brief geschreven dat
er heel veel vorderingen zijn gemaakt. Hierop hebben we met elkaar
streng toegezien. Er is in de tussentijd ook heel veel gebeurd. Het gaat de
goede kant op. De Kamerleden stellen mij vragen in de trant van: u vindt
dat en het CBR vindt dat. Vinden de medewerkers dat ook? Op dit moment
loopt er zowel een klantenonderzoek als een medewerkersonderzoek. Ik
kan niet precies zien of men nu ook de cultuurverandering ervaart, maar
dit wordt onderzocht. Met die onderzoeken zullen we dit uiteindelijk boven
tafel krijgen. Drie van de vier divisiemanagers zijn vervangen. Dit betekent
veelal dat er in zo’n organisatie echt iets aan het veranderen is. Wat
betreft de cultuur zal de tijd natuurlijk moeten uitwijzen of dit ook tot in de
haarvaten gebeurt. Ik heb echter de impressie dat de samenwerking
tussen de directie en de rest van de organisatie veel beter is dan in het
verleden. Het forensisch onderzoek over de pensioenproblematiek loopt.
De resultaten worden in juni of juli verwacht. Het CBR voert dit uit en zal
de resultaten zelf bespreken met de personen die continu hierom hebben
gevraagd.
Het volgende punt betreft de medische klachten. In het AO van september
is hieraan terecht nadrukkelijk aandacht besteed. Onder anderen de heer
Bashir vroeg hierom. Ik heb hem gezegd dat ik het zelf ook een heel
belangrijk onderwerp vind. Uiteindelijk is men genoodzaakt om veelvuldig
gebruik te maken van een auto teneinde überhaupt aan het sociale
verkeer te kunnen deelnemen. Het is dan ook van belang dat het kunnen
beschikken over een rijbewijs niet al te veel onnodige obstakels kent. Ik
heb aangegeven dat ik een onderzoek zal laten doen dat bestaat uit een
paar delen.
Ten eerste worden alle procedures aangaande die medische keuringen
bekeken. Hebben wij nog Europese koppen die niet nodig zijn? Moet een
en ander eigenlijk überhaupt gekeurd worden? Als we het wel moeten
keuren, kunnen we de wijze waarop we dat organiseren dan niet handiger
doen? Welke gegevens bewaren we en kunnen we nog een keer
gebruiken? Moeten we iedere keer alles opnieuw laten uitzoeken? Dit
onderzoek loopt. Ik zal de Kamer hierover in het voorjaar van 2012
informeren. Het duurt nog circa een maand voordat het is afgerond.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 29 398, nr. 321

17

Ten tweede bekijken we bijlage III. Deze bevat medicijnen voor mensen
met chronische ziektes. Die bijlage lopen we helemaal door. Hierover
vragen we ook advies aan de Gezondheidsraad. Ik verwacht dat dit in
dezelfde periode klaar is en zal het derhalve in dezelfde brief aan de
Kamer doen toekomen.
Tot slot richten we ons specifiek op epilepsie. Hiervoor geldt ook dat een
en ander over ongeveer een maand klaar is. Dit voorjaar zal ik de Kamer
hierover in zijn totaliteit iets laten weten. De NVvP heeft in dezelfde
periode een eigen onderzoek aangekondigd naar ADHD. Dit zou al klaar
zijn. Wij hebben het echter nog niet, ook niet in conceptvorm. Misschien is
het al klaar, maar naar mijn weten is het nog niet definitief. Ik verwacht
dat het over niet al te lange tijd zal komen. We zullen het dan ook hierbij
betrekken. Uiteindelijk zal ik voor dat laatste ook een advies van de
Gezondheidsraad moeten vragen. Psychiaters vormen natuurlijk ook een
partij bij de keuringen. Derhalve moeten we dit altijd onafhankelijk laten
onderzoeken. Dit onderzoeken we nu allemaal. Straks blijkt uit die lijst met
categorie III medicijnen wat we niet meer hoeven te doen en wat we nog
wel moeten doen.
Over datgene wat we wel moeten doen kunnen we dan nogmaals een
advies van de Gezondheidsraad vragen. Dat is een soort tweede tranche:
als we dit doen, kan het dan niet volgens een betere methode? Kan het
niet eenvoudiger? Kan het niet langer in de tijd? Moeten we elke vijf jaar
keuren of kan dit ook om de tien jaar? We zullen alle mogelijkheden
bekijken om de medische keuringen te vergemakkelijken. We zullen dit
streng doen waar dat noodzakelijk is. We willen immers geen gevaar op
de weg. We zullen het echter gemakkelijker maken waar dit kan. We
hebben het gevoel dat dit op heel veel plekken mogelijk moet zijn.
Er komen derhalve twee momenten. Ten eerste ontvangt de Kamer
datgene wat ik zojuist allemaal genoemd heb. Ik kom in het voorjaar bij
haar terug en dan zullen we hierop acteren. Ten tweede zal aan de
Gezondheidsraad gevraagd worden om datgene wat wel moet, nader te
onderzoeken. Het gaat dan niet om epilepsie en ADHD – deze hebben we
allemaal wel in beeld – maar om allerlei andere ziektebeelden. Ook
dementie maakt bijvoorbeeld deel uit van zo’n lijst. Op dat moment zullen
we het debat hierover voeren.
De heer Bashir (SP): Ik waardeer het zeer dat de minister al deze
medische keuringen onder de loep neemt en hierop terug zal komen. Het
is goed om hiermee zorgvuldig om te gaan. Wat betreft de ADHD’ers
kunnen we hier met ons allen concluderen dat we eigenlijk onnodig bezig
zijn met al die keuringen. Ik heb heel veel klachten ontvangen. Het is mij
duidelijk geworden dat er eigenlijk nog nooit iemand is afgekeurd die
onder behandeling is voor ADHD. Deze medische keuringen zijn derhalve
onnodig. De minister moet blijkbaar een procedure volgen. Is het niet
mogelijk om hier te besluiten dat we heel snel die procedure richting de
Gezondheidsraad doen en dat we aangeven dat het advies met spoed
moet komen, zodat we heel snel de keuringen kunnen afschaffen? Of
kunnen we – dat is nog beter – vandaag besluiten dat we ermee kappen?
Minister Schultz van Haegen-Maas Geesteranus: Dat laatste is niet
mogelijk. Je moet een en ander zorgvuldig doen. De Kamer kan niet van
het ene ziektebeeld zeggen dat het wel kan en voor het andere ziektebeeld
de officiële wegen volgen. De beoordeling of iemand rijgeschikt is tot het
besturen van motorvoertuigen is geregeld in de Regeling eisen
geschiktheid 2000. Daarvoor hebben we met elkaar allemaal procedures
vastgesteld. Als we die willen wijzigen, is een advies van de Gezondheidsraad nodig. Ik moet eerst het advies krijgen van de NVvP. De Kamer
heeft dit kennelijk al wel, maar het kabinet nog niet. Ik laat de Gezondheidsraad hierover ook iets zeggen en heb deze inzake het epilepsiedossier en andere dossiers gevraagd om vaart te maken met die categorie

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 29 398, nr. 321

18

III medicijnen. De Gezondheidsraad krijgt natuurlijk niet alleen vragen van
ons, maar ook heel veel vragen van het ministerie van VWS. Het is
derhalve soms lastig met alle prioriteiten. Ik heb hierover met de
voorzitter zelf gesproken en haar gezegd dat ik er waarde aan hecht dat
het allemaal zo snel mogelijk gebeurt. Ik heb haar zelfs aangeboden om
hierin ondersteuning te geven, voor zover wij hiertoe qua capaciteit of
menskracht in staat zijn. De Gezondheidsraad heeft dit aangehoord. We
zullen er nogmaals over spreken. Van onze kant houden we in ieder geval
alle druk erop.
De heer Bashir (SP): Ik neem aan dat de minister straks na het algemeen
overleg opdracht geeft om snel met de Nederlandse Vereniging voor
Psychiatrie in overleg te treden om dat rapport te krijgen. Daarnaast neem
ik aan dat zij ervoor zorg draagt dat het bij de Gezondheidsraad wordt
ingebracht. Hoe langer het duurt, hoe meer mensen die keuringen moeten
ondergaan, wat eigenlijk onnodig is. Ze worden immers toch goedgekeurd. Mijn vraag luidt dus: hoe snel is snel?
Minister Schultz van Haegen-Maas Geesteranus: Ik zal de Gezondheidsraad na dit overleg aangeven dat mij ter ore is gekomen dat het
rapport kennelijk gereed is en dat ik er ook graag over wil beschikken,
zodat wij het traject verder kunnen inzetten.
Voorzitter. Er is ook gevraagd naar de onafhankelijke klachtencommissie.
We hebben hierover met de Ombudsman gesproken. Op advies van de
Ombudsman ben ik tot de invulling gekomen. Ik heb dit ook in de brief
van 14 oktober weergegeven. De Ombudsman is eigenlijk geen
voorstander van een onafhankelijke klachtencommissie. Hij meent dat dit
voor de burger juist vertragend werkt en het risico schept van verdere
juridisering, omdat je een soort drietrapsraket krijgt. Eerst vindt er een
informele ronde plaats bij het CBR. Aansluitend volgt de onafhankelijke
klachtencommissie en uiteindelijk komt daar bovenop nog de
Ombudsman. Volgens de Ombudsman is dit moeilijk te verenigen met de
wens om een snelle oplossing voor de burger te vinden. De kern van de
zaak is natuurlijk dat het CBR zijn werk op dusdanige wijze doet dat het zo
min mogelijk klachten veroorzaakt. Mochten zich toch klachten voordoen,
dan moet het CBR hierop zo snel en effectief mogelijk acteren. Het CBR
moet echter ook goede terugkoppeling krijgen over datgene wat er
eigenlijk verbeterd kan worden, zodat het hiervan in zijn uitvoering snel
kan leren. Ik ben het hiermee eens en heb dit ook gecommuniceerd aan de
Kamer. Ik hecht natuurlijk wel aan de onafhankelijkheid. We hebben
derhalve een onafhankelijke voorzitter aangetrokken om een onafhankelijke commissie te vormen. Deze zit weliswaar binnen de organisatie, maar
wel met iemand die niet van de organisatie is. Hiervoor is een rechter
aangesteld. Deze is sinds januari voorzitter van die klachtencommissie. Bij
ieder contact over klachten verwijst het CBR naar dit specifiek ingerichte
meldpunt. Het zijn onafhankelijke mensen en een onafhankelijke
voorzitter. Er wordt vermeld dat het CBR ook bij de Ombudsman een
ingericht meldpunt heeft. Dit is een aanvullende voorziening. De gang
naar de Ombudsman is natuurlijk altijd mogelijk.
Er is ook een bestuursrechtelijke mogelijkheid voor bezwaar en beroep.
Het CBR heeft in het kader van het verbeterprogramma uitgebreide acties
om de contacten met de klanten te verbeteren. Ik heb geprobeerd om de
portee van de betreffende motie over te nemen door binnen de organisatie een onafhankelijke organisatie te positioneren. Ik heb dit ook in
overleg met de Ombudsman gedaan, die hierover natuurlijk ooit ook
signalen heeft afgegeven.
De woordvoerder van de PVV heeft nog gevraagd naar de discretionaire
bevoegdheid.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 29 398, nr. 321

19

De heer Bashir (SP): Zou de minister in een brief uiteen kunnen zetten op
welke wijze het loket van de Nationale ombudsman is ingericht? Deze kan
vervolgens tezamen met de actuele stand van zaken aan de Kamer
worden gestuurd. We kunnen een en ander dan terugkoppelen aan de
mensen die zich nu nog bij ons melden met hun klachten over het CBR.
Minister Schultz van Haegen-Maas Geesteranus: Dat is geen
probleem. Ik heb dit al in hoofdlijnen gedaan in de brief van 14 oktober.
Sinds januari is een en ander nu gaande. We zullen ondanks de korte
periode bekijken of er reeds eerste bevindingen zijn.
Voorzitter. De heer De Jong heeft gevraagd naar de discretionaire
bevoegdheden. Ik heb in het debat aangegeven dat ik er geen van
voorstander ben dat uitvoeringsorganisaties discretionaire bevoegdheden
hebben, omdat deze bij bestuurders zouden moeten liggen. De Kamer
heeft hiertoe echter wel besloten en ik heb dus hiernaar gehandeld. We
hebben er in ieder geval voor gezorgd dat het CBR bij de beoordeling van
de medische rijgeschiktheid maatwerk kan leveren door het afnemen van
rijtesten. Op het moment dat er discussie is over de vraag of zo’n
maatregel wel terecht is, kan het CBR een rijtest afnemen. Als de rijtest
goed uitpakt, kan op basis van deze uitslag afgeweken worden van een
bepaald regime. Hiermee heeft het een ietwat andere invulling dan een
puur discretionaire bevoegdheid, waarbij je een en ander zelf doet zonder
rijtest. Ik denk dat het beter wordt, omdat op grond van het praktijkbewijs
beoordeeld wordt of iemand wel of niet geschikt is. Die motie hebben we
derhalve uitgevoerd.
De heer De Jong (PVV): Het is een aangenomen motie waartegen mijn
fractie natuurlijk niets kan doen. De minister moet deze derhalve
uitvoeren. Is er nu echter een toestroom voor die testen? Maken meer
mensen hiervan gebruik dan verwacht? Doet het iets met de personele
belasting? Kost het niet meer geld?
Minister Schultz van Haegen-Maas Geesteranus: Dat kan ik nu nog
niet zeggen. Als we dat hele medische dossier gaan doorlichten, verwacht
ik echter dat we vaker op dit soort zaken zullen stuiten. Als we straks
medische keuringen hebben, willen we iedereen niet alleen onder een
regel laten vallen. We willen ook weten of iemand in de praktijk al dan niet
hieronder zou moeten vallen. Een en ander zal derhalve wel vaker gaan
voorkomen. In dit specifieke geval kan ik het niet zeggen. Als we het straks
hebben over het hele medische dossier, is het goed om op een gegeven
moment ook eens na te gaan wat het betekent voor de belasting van de
organisatie.
De heer De Rouwe (CDA): Als indiener van de motie wil ik die laatste
woorden graag onderstrepen. De beweging om de praktijktest mogelijk te
maken is prima. De vraag is echter of hiermee de motie volgens de
indiener is uitgevoerd. Laten we dat debat inderdaad voeren op het
moment dat we alles op een rijtje hebben, maar ik wil die opmerking hier
wel gemaakt hebben. Anders zou het beeld ontstaan dat het hiermee klaar
is. Wat mijn fractie betreft staat dit punt echter nog even open. De richting
is goed. Qua totaalbeeld wil ik echter de ruimte hebben om ook een
andere conclusie te trekken, dan wel om met de minister misschien nog
een betere afspraak te maken.
Minister Schultz van Haegen-Maas Geesteranus: Wat jammer nou!
Dat is prima. De Kamerleden zijn te allen tijde gerechtigd – ook al hebben
zij met elkaar besloten – om ergens op terug te komen. Dit is mijns inziens
een goede manier. Je moet uiteindelijk wel ervoor waken dat je bij
uitvoeringsorganisaties geen bevoegdheden neerlegt die je politiek niet
direct kunt aansturen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 29 398, nr. 321

20

Voorzitter. Ik ga over op het snelhedendossier. Ik begin met 15 km/u en
dan voer ik de spanning langzaam op. Allereerst is er gevraagd naar 15 en
30 km/u in de woonwijken en is aandacht gevraagd voor de campagne.
We zijn inderdaad een heel belangrijke campagne gestart. De strekking
hiervan luidt dat er geen excuus is om te hard te rijden in de woonwijken.
De ongevallen daar gebeuren weliswaar met lage snelheden, maar de
gevolgen zijn natuurlijk desastreus. Er zitten verhaaltjes achter de
campagne: iemand heeft het druk, moet nog snel even iets doen of houdt
geen rekening met. Volgens de campagne is er echter geen excuus. We
zullen hiermee nog een tijd doorgaan.
Er is gevraagd of we in woonwijken borden kunnen plaatsen voor
15 kilometerzones. Dat is natuurlijk een taak van de gemeente. Ik geloof
echter dat ik op 26 maart a.s. weer bestuurlijk overleg heb met het IPO
(Interprovinciaal overleg) en de VNG. Ik heb regelmatig overleg met deze
medewegbeheerders, maar op 26 maart zit ik specifiek met het IPO en de
VNG. Ik zal dit idee wederom inbrengen en met hen bespreken in
hoeverre zij hiermee aan de slag willen gaan. Hetzelfde geldt overigens
voor het helpen herinneren van gemeenten aan het programma
Duurzaam Veilig. Ik denk niet dat het is weggezakt, want in veel
gemeenten zie ik op dit terrein nog steeds heel veel initiatieven. Dit zal
echter niet overal het geval zijn. Het is derhalve goed om het weer eens
goed tussen de oren te krijgen en hun reactie hierop te vernemen.
De PvdA heeft gevraagd om snelheidsreductie tot 60 km/u in scherpe
bochten. Ook dit is een kwestie van de wegbeheerders. Soms betreft het
Rijkswaterstaat, die in zijn richtlijnen heeft staan welke wegen aan welke
veiligheidseisen moeten voldoen, ook wat betreft de bochten. Deze zijn
juist heel belangrijk. Bij 130 km/u spelen bijvoorbeeld bochten of afslagen
expliciet een rol bij het bepalen van het veiligheidsniveau. Het zit specifiek
in de richtlijnen. Heeft mevrouw Kuiken een concreet voorbeeld waarbij
dit speelt?
Ik kom bij de 130 km/u.
Mevrouw Kuiken (PvdA): Ik voeg de 15 en de 60 km/u uur even samen.
De stichting Woonerfgoed heeft met name gevraagd om de bestaande
borden voor woonerven dusdanig aan te passen dat het 15 kilometervignet daaraan toegevoegd kan worden en dat nieuwe borden heel
nadrukkelijk dat vignet hebben, zodat het voor iedereen helder is dat het
een woonerf betreft en wat stapvoets rijden betekent. Concrete
voorbeelden zullen we natuurlijk aanleveren. Het zou goed zijn als de
minister toezegt dat in het IPO hiervoor nadrukkelijk aandacht wordt
gevraagd. Onder andere in Zeeland is een belangrijke proef gedaan.
Daarbij zien we dat we niet altijd wegkomen met het verplaatsen van
objecten, maar dat er soms echt een snelheidsreductie nodig is. Het gaat
ook om bewustwording en het doen van een oproep aan de provincies
om zelf te onderzoeken hoe het zit met hun 60 en 80 kilometerwegen. Mijn
beleving is dat er het nodige aan schort.
Minister Schultz van Haegen-Maas Geesteranus: Nogmaals, ik ben
zelf niet de initiatiefnemer. Dat zijn de gemeenten. Ik breng het in en ik zal
melden dat de suggestie gedaan is om dit te koppelen aan de bestaande
bebording van woonerven. Het is natuurlijk aan de gemeenten om de
vorm te kiezen waarin ze dat zullen doen. Het lijkt me logisch dat als je al
een bord hebt hangen, je er beter iets anders aan kunt hangen dan weer
een apart bord neer te zetten. Dat geldt voor alle overheidslagen.
Mevrouw Kuiken heeft gevraagd wat de effecten zijn van 130 km/u. Ze
vraagt of er op de doorstroming echt reistijdwinsten zijn en of een
snelheid van 130 km/u niet meer file veroorzaakt en daarmee een
verhoging van de kans op ongevallen. We hebben experimenten gedaan.
We hebben ook onderzoek gedaan naar de verkeerskundige indicatoren
als snelheid, onderlinge verschillen en afstanden. Daaruit is gebleken dat

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 29 398, nr. 321

21

er echt een nettoreistijdwinst is. Dat staat ook in de onderzoeken die ik de
Kamer al eerder heb toegestuurd. Zelfs de SWOV zegt dat het verband
tussen files en ongevallen niet aangetoond is. Ik durf nooit te zeggen dat
het niet zo is. Dat weet je immers niet, maar het is in ieder geval niet
aangetoond.
De woordvoerder van VVD wil iets met matrixborden evenals een aantal
andere woordvoerders. Ik wil niet dat men op de matrixborden naar links
of naar rechts kijkt zoals wordt voorgesteld. Ik wil dat men de ogen op de
weg houdt. Ik stel voor om de matrixborden te houden voor de informatie
die we er nu op zetten.
Er is gevraagd naar de stand van zaken van het overleg met de grote
steden over de 130 km/u. Die 130 km/u vindt niet plaats op de ringwegen.
Op de ringwegen gaat het om andere snelheden. Die is wel verhoogd van
80 naar 100 km/u maar niet naar 130 km/u. De steden hebben daarover
inderdaad brieven gestuurd. Ze hebben geschreven dat ze zich grote
zorgen maken omdat ze in het verleden de snelheid omlaag hadden
gebracht in het kader van luchtvervuiling, terwijl die snelheid nu weer
omhoog gaat. De Kamer heeft de brief met mijn antwoord ook ontvangen.
Die is behandeld bij het AO over de leefomgeving. Daarin heb ik
geschreven dat het effect van de wegen op de luchtvervuiling minimaal is.
Dat ligt anders dan in het verleden. In de tussentijd zijn de auto’s immers
veel schoner geworden en de effecten van de verhoging van de snelheid
op de ringwegen op die steden zijn nu zeer beperkt.
Vervolgens speelt hierbij ook de motie die breed door de Kamer is
aangenomen. Met het voorstel van het kabinet zouden op een aantal
plaatsen wel effecten zijn voor de luchtkwaliteit. Op die trajecten wilde ik
maatregelen nemen. Daarover heeft de Kamer zich breed uitgesproken en
gezegd dat er geen geld uitgetrokken mocht worden voor luchtkwaliteitmaatregelen. Ik heb die trajecten er dan ook uitgelaten. Bijvoorbeeld bij
Utrecht is het niet meer aan de orde. Verder blijven we altijd in gesprek
met de grote steden omdat we een heel programma met ze uitvoeren in
het kader van het NSL. Daarover hebben we regelmatig contact. Ik hoop
dat ik op dit onderwerp de zorg van mijn collega’s die ze bij de Kamer
geuit hebben, heb weggenomen.
Mevrouw Van Gent (GroenLinks): De minister maakt zich er wat
gemakkelijk vanaf met betrekking tot de verhoging van de snelheid van 80
naar 100 km/u. Wij zien dat niet zitten. Tegen de heer Aptroot zeg ik: ga
met uw leesbril spelen en lees het regeerakkoord. Het punt is namelijk dat
het CDA nu, maar ook de vorige keren, aangaf dat er met die grote steden
wel uitgekomen moet worden. Op dit moment hebben de grote steden
aangegeven dat ze deze maatregel niet zien zitten. En dat betreft niet
allemaal wethouders van GroenLinks, maar ook VVD-collega’s van de
minister. Wat is nu dan nog het probleem? Luister naar die grote steden
en doe het gewoon niet.
Minister Schultz van Haegen-Maas Geesteranus: Volgens mij heb ik
daarop net antwoord gegeven. De grote steden hebben brieven gestuurd
dat ze zich hierover grote zorgen maakten. Ik heb daarop geantwoord
door aan te geven dat de effecten van de snelheidsverhoging op de
ringwegen direct om de steden minimaal tot nul zijn. Ze hebben mij naar
aanleiding van mijn antwoord geen nieuwe brieven gestuurd waarin ze
zeggen dat ze alsnog niet akkoord gaan. Ze hebben overigens ook niet
aangegeven dat ze wel akkoord zijn, maar we zitten met de grote steden
om de tafel in het kader van het NSL dat we continu monitoren. Daarbij
zullen ook dit soort vraagstukken aan de orde zijn.
Ik heb met de Kamer besproken op welke trajecten ik een snelheidsverhoging wil inzetten. De Kamer heeft in meerderheid gezegd dat ik dit
mocht doen onder bepaalde voorwaarden. Daaraan heb ik me gehouden.
De wegen waarvoor we geld moesten uittrekken in verband met de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 29 398, nr. 321

22

luchtkwaliteit, heb ik eraf gehaald. Ik heb de wegen aangehouden
waarover de Kamer gezegd heeft dat ik eerst verkeersveiligheidsmaatregelen moest nemen voordat ik tot snelheidsverhoging kon overgaan. Ik
ben heel hard bezig met de wegen die ik voor september kan aanpassen.
Daarmee heb ik voldaan aan wat de Kamer me heeft gevraagd. GroenLinks kan wel een stap verder willen gaan, maar dit heb ik met de Kamer
afgesproken.
Mevrouw Van Gent (GroenLinks): Ik vind het op zijn minst apart. Ik zou
bijna de minister niet een leesbril maar een gehoorapparaatje willen
aanbieden. Vorige keer heeft de heer Holtackers van het CDA helder
aangegeven dat het niet meer geld mocht kosten en dat de grote steden
wel moesten instemmen. Toen hebben we het met name gehad over de
6 mln. in Amsterdam en de cijfers van Amsterdam van de GGD over de
luchtkwaliteit. De minister komt nu weer met cijfers waarvan we de vorige
keer al hebben geconcludeerd dat dit een staaltje van creatief boekhouden
was. Wat is nu het probleem? De brieven van de grote steden liggen er.
Die hebben ze niet ingetrokken. Ze zijn tegen. Moet ik dan nu vaststellen
dat de minister zich er niets van aantrekt? Of gaat ze in overleg en is er
nog hoop voor de mensen die bijvoorbeeld rond de A10-West in
Amsterdam wonen en die nu al bijna stikken?
Minister Schultz van Haegen-Maas Geesteranus: Ten eerste, ik houd
me aan de normen die in dit land gelden. Ten tweede, ik was ook bij het
debat met de heer Holtackers aanwezig waarbij mevrouw Van Gent heel
blij was met zijn uitspraken. Het is goed om het debat dan ook helemaal
uit te horen en hem te horen zeggen aan het einde van het debat dat hij
tevreden was met mijn beantwoording. Ten derde, natuurlijk is er ook
discussie over meten en rekenen. Die discussie is er continu. Mijn collega
heeft onlangs weer aan de steden aangeboden om dieper in te duiken op
dat meten en rekenen. We moeten natuurlijk wel met elkaar het gevoel
hebben dat we op dezelfde dingen aan het sturen zijn. Daarover wil ik ook
helemaal niet mistig doen. Nogmaals, ik blijf binnen de afgesproken
norm. We hebben in dit land een NSL waarbij we kunnen groeien. Een
stad groeit bijvoorbeeld ook. Ik heb ook die brief gezien waarin die 6 mln.
genoemd wordt. In die 6 mln. zit ook de groei van de haven en nog meer
zaken. Op sommige punten willen we met elkaar groeien. We willen ook
betalen zodat we binnen die 40 µg blijven. En daarop moeten we blijven
sturen.
Met betrekking tot de kritische factoren heb ik in het eerste debat al
genoemd dat de kosten voor deze verkeersmaatregelen op ongeveer
45 mln. komen. Dat is geen extra budget, maar het budget dat ik sowieso
wil investeren in verkeersveiligheid om de wegen op een hoger level te
trekken. Ik kan voor de experimentwegen inzichtelijk maken, en later ook
voor de andere wegen, welke maatregelen er genomen moeten worden.
Dat programma hebben we natuurlijk. Daarom werd gevraagd. De kosten
van de maatregelen voor de experimentgebieden zullen tussen de
16,5 mln. en de 18,5 mln. zitten. Dat past binnen die 45 mln. De overige
wegen, die twee jaar later aangepakt zullen worden, blijven ook binnen
die 45 mln.
Per wegdeel is dat heel complex. Ik wil het ook niet op die manier
aanleveren. We proberen natuurlijk zo veel mogelijk werk met werk te
maken. Aannemers verrichten werkzaamheden aan een weg en doen daar
van alles en nog wat in. Het is heel erg lastig om dat allemaal uit elkaar te
halen. Zoals ik heb aangegeven zal ik voor de zomer een plan van aanpak
voor het geheel aan de Kamer laten zien. Daarin staat wat we allemaal
doen om die kritische factoren weg te nemen. Daarin staat op welke
wegdelen er 130 km/u gereden gaat worden. Het principe is dat we
uiteindelijk 130 km/u als norm hebben en daarop steeds verder uit gaan
bouwen. We zullen dan dus laten zien op welke wegen er vanaf welk

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 29 398, nr. 321

23

moment 130 km/u gereden mag worden. Dat zullen we te zijner tijd
communicatief zo begeleiden dat dit ook helder is voor de weggebruiker.
Het kabinet breekt geen beloften. Het kabinet heeft een voorstel gedaan.
De Kamer wil dan vervolgens nog wel eens zeggen dat het een mooi
voorstel is maar dat ze toch bepaalde elementen ervan niet wil. Zo werkt
de democratie. Ik ben blij met het deel dat er nu ligt. Ik hoop het verder
voortvarend uit te voeren zodat de automobilist zo snel mogelijk
duidelijkheid heeft. En ik ben ook blij omdat D66 nu gezegd heeft verder
akkoord te kunnen gaan met dit voorstel.
Mevrouw Kuiken (PvdA): Wie heeft deze ruzie nu gewonnen, de VVD of
het CDA? Eigenlijk kan ik alleen maar constateren dat er slechts verliezers
zijn. De VVD heeft niet helemaal haar zin gekregen, maar het CDA ook
niet. Het CDA legt zich er nu bij neer dat de minister op een aantal
trajecten door kan gaan met 130 km/u. Voor de zomer komt ze met een
plan van aanpak. Dan duurt het nog twee jaar voordat ze tot een uitrol
komt. Dat betekent wel dat we ondertussen 130 km/u kunnen scheuren op
een aantal wegen waar nog niet aan de voorwaarden is voldaan. Dit nog
los van het feit dat we een beetje lijken te vergeten dat we in een
economische crisis zitten waarin we wel 132 mln. uittrekken voor een
rechtse hobby. Het is zoals het is, maar ik kan me niet voorstellen dat het
CDA of de VVD in deze constellatie tevreden zijn. Als ik alleen al kijk naar
de A107, voldoet die weg niet aan de voorwaarden die de heer De Rouwe
heeft opgesteld. Is de minister dat met me eens?
Minister Schultz van Haegen-Maas Geesteranus: Ik ga niet in op de
vraag wie nu wel of niet een wedstrijd gewonnen heeft. Dat mogen de
woordvoerders zelf bepalen. Ik wil wel een aantal essentiële onjuistheden
wegnemen.
Onze wegen zijn veilige wegen. Al onze wegen voldoen aan de Road
Protection Score (RPS), drie à vier sterren. Ik heb aangegeven dat sneller
rijden altijd een extra risico geeft. Het is dus niet zo dat de wegen onveilig
zijn of een snelheidsverhoging niet aankunnen. De discussie ging erover
dat ik wel meer verkeersonveiligheden veroorzaak. De Kamer wilde graag
dat ik iets zou doen om die weer weg te nemen. Ik heb aangegeven dat we
dat zouden doen en dat we eerst het verkeersveiligheidsprogramma
uitrollen op al die wegen waar wij kritische factoren zien zitten. Dat doen
we voor een deel voor 1 september, op de experimentwegen. Dat heb ik
ook aangegeven in het debat. Ik vind het zonde om voor een paar
maanden op de wegen waar we nu een experiment hebben, een bord weg
te halen en het daarna weer terug te plaatsen. Dat geeft ook geen
duidelijkheid. Daarom zet ik er bij die wegen extra vaart in. Voor de
overige wegen neem ik daarvoor de komende jaren de tijd en doe ik het
op het moment waarop toch al aanpassingen aan die wegen gepland
stonden. Dat is essentieel om te weten. Ook de A7 is een veilige weg
waarop men 130 km/u kan rijden. We zorgen ervoor dat we de wegen met
een verkeersveiligheidsprogramma nog veel veiliger gaan maken. Dat
geldt ook voor de mensen die 120 of 100 km/u rijden. Het is gewoon goed
voor ons allemaal.
Mevrouw Kuiken (PvdA): Ik constateer dat ik geen antwoord krijg op mijn
vraag. Die is heel simpel. Voldoet die weg aan de voorwaarden die de
heer De Rouwe heeft gesteld? Ik constateer dat dit niet zo is. Er liggen
allerlei mooie rapporten, maar onlangs nog las ik een interview met een
verkeerskundige die geanalyseerd heeft hoe het zit met de wegen rond
Breda. Die ziet ook dat die 130 km/u juist tot meer files zal leiden en tot
een vermindering van de doorstroming. Het lijkt mij dat we ons in dat
opzicht nog niet rijk moeten rekenen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 29 398, nr. 321

24

Minister Schultz van Haegen-Maas Geesteranus: De A7 voldoet aan
de RPS en aan de bestaande EuroRAP-eisen. De motie van de heer De
Rouwe vraagt het algehele verkeersveiligheidsniveau te repareren voordat
we harder gaan rijden. Dat doe ik ook voor alle wegen. Over de experimentwegen heb ik gezegd dat ik ervoor zal zorgen dat deze voor
1 september, de datum waarop het algemeen regime gaat gelden, ook
aangepast zijn. Dat lijkt me heel helder. Mevrouw Kuiken citeert een
onderzoek. Wij hebben ook onderzoek gedaan, we hebben experimenten
gedaan. Daar komt die nettowinst wel uit. Die informatie ligt allemaal bij
de Kamer. Ik heb ook gerapporteerd dat zelfs de SWOV zegt dat er geen
aantoonbaar verband is tussen files en onveiligheid. We kunnen natuurlijk
allerlei onderzoeken tegenover elkaar zetten, maar ik wil me nu houden bij
wat de Kamer mij gestuurd heeft.
De heer Verhoeven (D66): Wij gaan inderdaad akkoord met de invulling
zoals de minister die heeft beschreven in haar brief en zojuist ook heeft
genoemd. Ik heb nog wel een paar vragen. Het punt dat we werk met werk
gaan maken en daarom niet per weg kunnen uitsplitsen, vind ik een
waterig argument. Dat vind ik een manier om te zeggen: ik heb geen zin
om het te doen, dus ik doe het niet.
Minister Schultz van Haegen-Maas Geesteranus: Per weg wordt het
anders. U had het over wegdelen. Dat zijn heel kleine stukjes.
De heer Verhoeven (D66): Ik heb gezegd per traject maar ik bedoelde per
weg. Ik zou het raar vinden als dat door werk met werk als argument niet
kan, maar ik wil eigenlijk het volgende punt maken. We hebben dat 45%
plan; en 45% is minder dan de helft. De minister zegt dat 130 km/u de
norm wordt. Terwijl op minder dan de helft van alle wegen met 130 km/u
wordt gereden, wordt dat dus de communicatienorm. Dat vind ik geen
goede boodschap aan de automobilist. Die weet niet waar hij aan toe is.
We hebben 60 km/u in de bocht, 80 of 100 km/u op de ringwegen, 120 of
130 km/u op de snelwegen, en dan zegt de minister dat 130 km/u de norm
is en dat we zo duidelijkheid bieden. Dat is niet de goede manier. We
moeten echt differentiëren. Ik hoor graag een reactie van de minister.
Minister Schultz van Haegen-Maas Geesteranus: Ik kom terug met
een plan van aanpak Daarin geef ik inzicht in de verschillende kritische
factoren, de aanpak daarvan en de budgetten in brede zin. Ik zal bekijken
hoever het opgesplitst kan worden, maar ik probeer vooral te voorkomen
dat het zo gedetailleerd wordt dat je er niets meer mee kunt. Ik zie er
eigenlijk tegenop; dat heb ik gezegd. Dat is gewoon helder.
Wat betreft de norm van 130 km/u start ik in september met 45% van de
wegen. Ik heb aangegeven dat er 10% in de komende twee jaar bijkomt.
Daarnaast zijn we nog aan het onderzoeken hoe het zit met de natuur voor
nog 19% van de wegen. Daarvoor willen we langer de tijd nemen om de
effecten te bekijken. Een deel zal ook niet uitgevoerd kunnen worden
binnen de eisen die de Kamer in de motie-De Rouwe heeft gesteld.
Daarmee zullen we in dat plan van aanpak ook komen. Daarmee komen
we wel over de 50% heen. Daarmee is er dus een norm omdat er altijd
gekeken moet worden wat er op het merendeel van de wegen geldig is en
wat er vervolgens op sommige plekken als terugvalregime geldt.
Nogmaals, ik wil dat zorgvuldig doen. Ik wil er ook zorgvuldig over
communiceren juist om geen lappendeken te veroorzaken. Daarom geef ik
de moties op deze manier vorm. Dat heeft de Kamer gevraagd en
daarvoor voel ik steun. Ik zal de Kamer voor de zomer informeren over de
manier waarop ik de verdere uitrol specifiek zal doen.
De heer Verhoeven (D66): Ik ben gelukkig met die zorgvuldigheid. Ik
hoop wel dat de minister niet vooruit gaat lopen op allerlei trajecten die

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 29 398, nr. 321

25

nu nog niet naar 130 km/u gaan, maar die dat misschien ooit wel zullen
gaan. Ik hoor graag van de minister op welke manier ze die communicatie
denkt in te vullen. Beperkt dat zich tot de matrixborden of komt er ook een
bredere multimediale campagne tot stand om het bewustzijn van en de
duidelijkheid over de snelheid op diverse wegen in het land te krijgen?
Minister Schultz van Haegen-Maas Geesteranus: Gezien het feit dat er
zoveel aandacht is voor dit politieke debat over de 130 km/u, vraag ik me
af of er nog iemand is die niet weet op welke wegen het allemaal wel of
niet gaat gebeuren. We zullen op meer manieren, en dus niet alleen maar
via de weg zelf, aandacht vragen en aandacht geven aan de veranderingen. Het is lang geleden dat er een zo’n grote operatie heeft plaatsgevonden. De laatste keer was in 1988 toen we van 100 naar 120 km/u
gingen. Het is belangrijk dat mensen weten waar ze aan toe zijn. Ik
probeer het juist niet zozeer een soort politieke campagne te laten zijn.
Laten we vooral kijken hoe we het zorgvuldig communiceren.
Mevrouw Van Gent (GroenLinks): Ik zie dat de liberalen van D66 en de
VVD weer herenigd zijn en ik denk dat de heren Pechtold en Verhoeven nu
ook op zaterdag met een wit jasje aan lekker weer een bord gaan
onthullen. Ik zou zeggen: ieder zijn hobby. Ik heb een andere vraag. Kan
de minister mij garanderen dat de wegen waar de snelheidsverhoging van
120 naar 130 km/u heeft plaatsgevonden of gaat plaatsvinden, allemaal
vallen onder «eerst veilig dan vlot», en niet onder «we gaan eerst vlot en
zijn ondertussen bezig met het veilig maken»? Ik heb een paar
voorbeelden genoemd. Het draait om die datum van 1 september 2012.
Dan zijn die maatregelen klaar, maar de snelheidsverhoging is dan al
doorgevoerd. Als dat het geval is, moet ik concluderen dat het vooral
«vlot en voorlopig onveilig» is. Is dat de uitvoering van de motie-De
Rouwe? Zorgvuldig is hier al minstens vijftig keer over de tafel gegaan,
maar ik vind dit niet zorgvuldig.
Minister Schultz van Haegen-Maas Geesteranus: Deze discussie
hebben we al vele malen gevoerd. De wegen zijn veilig. Ik heb in de
Kamer aangegeven dat ik het zonde vind de snelheid voor de wegen
waarvoor het experimentstatus is ingesteld in de tussentijd weer terug te
brengen naar 120 km/u om vervolgens een paar maanden later het
130 kilometerbord weer terug te hangen. Ik heb gezegd dat die allemaal
voor 1 september wanneer het brede feit aan de orde is, aangepast zullen
worden. Voor de overige wegen kan ik dat pas doen zodra ik de kritische
factoren heb aangepakt. Dan pas kan er harder op die wegen gereden
worden. De komende twee jaar zal af en toe ergens het bordje met 120
door een bordje met 130 vervangen worden, als ik klaar ben met die
maatregelen. Die probeer ik zo veel mogelijk mee te laten liften in de
reguliere werkzaamheden zodat we daarvoor nu geen specifieke
contracten hoeven open te breken. Daarover ben ik volstrekt helder.
Mevrouw Van Gent (GroenLinks): Het is wel zo dat de wegen veilig zijn,
maar ze worden minder veilig door die snelheid van 130 km/u. Die
discussie hebben we ook al een aantal keren gevoerd. Ik begrijp dus dat
«eerst veilig dan vlot» niet geldt voor de experimentwegen. Daarbij laten
we het tot 1 september zoals nu. Dat kan ik nauwelijks serieus nemen. Het
was toch echt de bedoeling dat er pas harder gereden zou worden op het
moment dat het veiliger zou zijn. Daaraan wordt niet voldaan. Ik vind het
compleet onbegrijpelijk dat het CDA dit accepteert. Het is hoog inzetten en
diep vallen. Wil de minister welbewust het risico lopen bij de experimenten dat er niet uitgegaan wordt van «eerst veilig dan vlot»? Dat is dan
gewoon een holle frase gebleken want tot 1 september is het niet veilig.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 29 398, nr. 321

26

Minister Schultz van Haegen-Maas Geesteranus: Alle wegen in
Nederland zijn veilig. Als we 130 km/u gaan rijden, gaat dit in totaal een
effect hebben. Dat betekent niet dat het specifiek op deze wegen onveiliger wordt dan op andere wegen. In heel Nederland rollen we een
programma uit waarbij we wegen zien die kritische factoren hebben die
de onveiligheid vergroten. Met dit programma maken we het totale
veiligheidseffect dus weer groter. Wat we aan de ene kant veroorzaken,
doen we aan de andere kant weer teniet door ervoor te zorgen dat het
relatief veiliger wordt. Daarmee ben ik bezig. We hebben van tevoren met
elkaar bepaald dat we een experimentstatus aangingen op een aantal
wegen. Dat betekent ook dat bepaalde zaken bijvoorbeeld de snelheidsbegrenzing buiten werking treden. Dat wil ik ook graag zo laten. Ik wil dat
niet voor een paar maanden weer terugdraaien en vervolgens de bordjes
met 130 weer ophangen. Ik heb daarvoor ruimte gezocht en gevoeld en nu
dus ook genomen. Ik heb daarop geacteerd door mijn programma’s
zodanig te versnellen dat alles voor 1 september klaar is. Daarmee kan het
beeld voor de burger eenduidig zijn per 1 september 2012 en weet hij
waar hij aan toe is.
Wat betreft het aantal ernstige verkeersgewonden is duidelijk dat het
vooral om fietsers gaat. Er vindt een verschuiving plaats in het aantal
doden en gewonden naar een ander type groepen. Ik heb het initiatief
genomen om met de stichting Blijf Veilig Mobiel en met de Fietsersbond
zaken te doen. Ik heb met de gemeenten, de IPO en de VNG hierover
gesproken. Het heeft ook te maken met de inrichting van de steden en
dorpen. Daarover heb ik met de wegbeheerders contact gehad. Er werd
bijvoorbeeld gezegd dat er paaltjes midden op de weg staan. Dat is vaak
niet het geval, maar de mensen kunnen niet meer goed onderscheid
maken tussen fietspad en stoeprand, dieptes en allerlei andere zaken. Het
zou goed zijn als de gemeenten daarmee de komende jaren meer
rekening gaan houden.
Ook e-bikes en andere elektrische fietsen veroorzaken meer risico’s
doordat ze sneller zijn. Als je ouder bent, breek je nu eenmaal sneller wat,
en dan val je onder die categorie van gewonden. Ik wil niet dat ouderen
vervolgens van de fiets afstappen. Fietsen heeft namelijk ook heel veel
positieve gezondheidseffecten. Dat is heel belangrijk. Het gaat er vooral
om dat we ervoor zorgen dat ouderen zich ervan bewust zijn dat ze risico
lopen doordat ze kwetsbaarder zijn. De gemeenten moeten ook meer
nadenken over de grotere groepen ouderen en wat ze met hen moeten
doen. Wat de Fietsersbond en de stichting Blijf Veilig Mobiel doen is
bijvoorbeeld ouderen rondom verzorgingshuizen trainen over de manier
waarop ze om moeten gaan met elektrische fietsen. We zijn ook bezig met
een actualisatie van het Verkeersveiligheidsprogramma. We willen
nadrukkelijk aandacht besteden aan de groep van ouderen en hun
specifieke problematiek.
Wat betreft periodieke keuringen voor brom- en snorfietsen: er bestaat nu
geen algemene periodieke keuring (apk) voor brom- en snorfietsen. Het is
ook geen onderdeel van de EU-apk-richtlijn. Ik wil geen koppen op de
richtlijnen leggen, maar zo’n apk is ook niet effectief. Een apk-keuring
brengt een flinke last mee voor de burger. Het gaat om 1 miljoen brom- en
snorfietsen en er zijn een aantal overtreders, maar geen 1 miljoen. We
moeten goed bekijken welk instrument we waarop zetten. Ik wil die
apk-keuring niet als instrument inzetten. Daarmee raak je heel veel
mensen, terwijl het om een kleine groep gaat.
Wat betreft het opvoeren zijn we gehouden aan de EU-richtlijnen en die
opvoerbestendigheid is daar onderdeel van. Het blijkt in de praktijk wel
heel lastig te zijn. De daders zijn slim. Het heeft mijn aandacht. Het heeft
ook de aandacht van RAI Vereniging en BOVAG. Die werken ook aan dit
probleem en hebben onderling een convenant gemaakt waarin BOVAG
zegt geen opvoersets meer te verkopen bij de aangesloten leden om het
zo wat moeilijker te maken. De creativiteit van de jeugd is groot. Het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 29 398, nr. 321

27

probleem is daarmee dus nog niet opgelost, maar het wordt in ieder geval
lastiger gemaakt.
De heer Verhoeven zegt dat 2toDrive qua aantal een succes is, maar
vraagt zich af of het dat qua veiligheid ook is. We weten nog niet hoe het
met de veiligheid zit. Er is nog pas kort met 2toDrive gestart. We kennen
alleen maar de aantallen en weten dat ze sneller slagen. We weten wel dat
in Duitsland het qua veiligheid een groot succes was. Daar is het een stuk
veiliger geworden. In Nederland is het zo recent ingevoerd dat we dat nog
niet kunnen zien. Het is gestart op 1 november 2011; het is dus nog te
vroeg voor een evaluatie.
Ik ben bezig met de beloofde uitbreiding van de inhaalverboden. Die zal ik
dit voorjaar naar de Kamer toesturen. Wat betreft experimenten met
scooters op de fietspaden in de stad hebben de wegbeheerders – dat heb
ik vorige keer ook al gezegd – nu al heel veel mogelijkheden om de
snorfietser naar de rijbaan te verwijzen. Dit kan middels borden. De
helmdraagplicht bestaat alleen voor bromfietsers en is nationaal. Daarvan
wil ik niet afwijken. Dit is namelijk het enige voordeel van een snorfiets.
Dat heb ik al vaker gezegd.
De heer Bashir vraagt naar de matrixborden en back-up. Ik ken geen motie
of toezegging daarop. Ik heb aangegeven wat we allemaal gaan doen om
de problematiek van die matrixborden te voorkomen. Misschien kan de
heer Bashir me even aangeven waar dat gezegd is. We zijn er in ieder
geval heel goed mee bezig.
De heer Aptroot vraagt waarom het trekkerrijbewijs zolang duurt en of het
niet wat sneller kan. Dat komt doordat de wet moet worden aangepast.
Dat duurt twee jaar: het advies van de Raad van State, Tweede Kamer,
Eerste Kamer. Ik kan er pas mee beginnen nadat de uitvoeringstoetsen
van het CBR en de RDW binnen zijn. Op basis daarvan pas ik de
wetgeving en de onderliggende regelgeving aan. De uitvoeringsorganisaties moeten de benodigde voorbereidingen treffen voor het theorie- en
praktijkexamen. Ook de lesstof moet worden ontwikkeld. Daarom staat er
januari 2014.
De heer Bashir (SP): De minister vroeg naar informatie over de
toezegging. Dat staat hierin, in het aanhangsel 2010–2011, nr. 3389. Ik zal
het haar via de voorzitter overhandigen.
De heer Aptroot (VVD): Dat het rijbewijs ontwikkeld moet worden,
begrijp ik. Ik vond het al onbegrijpelijk dat het maken van een dergelijk
wetsvoorstel zo lang moet duren. Ik begrijp nu dat het probleem meer bij
de andere organisaties zit. Ik neem aan dat het ministerie het wetsvoorstel
nagenoeg klaar heeft en dat het direct wordt ingediend als al die andere
zaken geregeld zijn. Mag ik dan 1 januari 2014 als een soort uiterste datum
zien, terwijl het ook mogelijk is dat het drie of zes maanden eerder
gebeurt?
Minister Schultz van Haegen-Maas Geesteranus: Een van die andere
organisaties is de Tweede Kamer. U hebt daar dus zelf ook mede een rol
in.
De heer Aptroot (VVD): Dat wisten we wel.
Minister Schultz van Haegen-Maas Geesteranus: De heer Aptroot
vraagt ook naar het onderscheid tussen de landbouwtrekkers en motorvoertuigen met beperkte snelheid. Het is niet mijn bedoeling om die heel
grote apparaten daarvan uit te zonderen. Het probleem bij het invoeren
van het T-rijbewijs is dat we er op gegeven moment op stuitten dat met
een aantal machines, bijvoorbeeld een kleine grasmaaier, soms mensen
met een verstandelijke beperking werken die dan onder dat rijbewijs
zouden vallen. Dat kan nooit de bedoeling geweest zijn van de Kamer. Ik

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 29 398, nr. 321

28

wil die uitzonderen. Daarop studeer ik nog. Ik zal ook proberen onderscheid te maken tussen die grote gevaarlijke bakken en de andere
voertuigen.
Over de buitenlandse opleiding van chauffeurs heeft de heer De Jong in
december 2011 een motie ingediend. Ik heb toegezegd een inventarisatie
te maken van de eisen. Dat onderzoek is voor het einde van dit jaar klaar.
Ik maak gebruik van de resultaten van het onderzoek van de Onderzoeksraad Voor Veiligheid (OVV) naar ongevallen met vrachtwagens op
snelwegen. Ik maak ook gebruik van het onderzoek van het ministerie van
Buitenlandse Zaken naar de kwaliteit van de opleidingen van andere
lidstaten. Ik zal ook ingaan op de vraag of er opvallende zaken te melden
zijn. Eind van dit jaar zal ik de Kamer conform de in de motie genoemde
termijn hierover informeren.
Ik hoorde mijn collega Opstelten net mompelen dat hij wat wilde zeggen
over de bewaakte vrachtwagenparkings. Dus om het niet dubbel te doen,
geef ik die vraag aan hem.
De voorzitter: Minister Opstelten begint met de vragen van de heer De
Jong. Die heeft dit verzocht omdat hij dan nog naar een ander overleg kan
gaan.
Minister Opstelten: Voorzitter. Omdat de heer De Jong geen moment kan
verliezen, begin ik over de onveiligheid op parkeerplaatsen langs de
snelwegen en Secure Lane. Die pakken we natuurlijk aan. Het is een
serieuze problematiek. Er is een speciaal rechercheteam voor samengesteld en een landelijke officier van justitie met het accent op de bestrijding
van de ladingdiefstallen. De nadruk hierbij ligt op Zuid-Nederland omdat
deze problematiek daar het meest voorkomt. Ik heb gelden beschikbaar
gesteld voor de continuering van dit team. Ladingdiefstal en transportcriminaliteit worden bestreden door het aannemen van betrouwbaar
personeel. We moeten de verantwoordelijkheid daar leggen waar hij hoort
door een goede planning van ritten, laden en lossen, een elektronische
beveiliging door lading en vrachtwagen van tracking en tracing te
voorzien en door beveiligde parkeerplaatsen. Sinds 2009 bestaat Secure
Lane waarover de heer De Jong sprak, een slim cameratoezicht langs de
snelwegen. Op dit moment worden twee snelwegen op deze manier
beveiligd. Het aantal zeilsnijdingen op de verzorgingsplaatsen langs deze
snelwegen is hierdoor spectaculair gedaald. Om de ladingdiefstallen en
transportcriminaliteit verder tegen te gaan is de intentie om de verworvenheden van Secure Lane breder toe te passen. Daartoe hebben mijn
collega van het ministerie van I en M, de Stichting Secure Lane en het
Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid (CVV) om een solide
businessplan van Secure Lane gevraagd. Dat zal op 23 mei worden
gepresenteerd tijdens een vergadering van het Nationaal Platform
Criminaliteitsbeheersing. Dit zijn mijn antwoorden voor de heer De Jong.
De heer De Jong (PVV): Ik wil dit moment graag gebruiken om de beide
ministers te danken voor hun beantwoording. Ik heb toch nog een korte
vraag aan de minister van Veiligheid en Justitie. Hij geeft aan dat de
bevindingen over Secure Lane binnenkort naar de Kamer komen en dat
het een stuk beter gaat met de beveiliging. Kan de minister cijfers naar de
Kamer sturen van het aantal gevallen van criminaliteit op bijvoorbeeld
parkeerplaatsen, waaronder mishandelingen? Onlangs stond er nog een
artikel in de krant waarin stond dat iemand van 60 jaar met een paar
metalen buizen in elkaar geslagen was. Is het mogelijk dat soort zaken
naar de Kamer te brengen? Wat wordt daarvan opgepakt en hoe wil de
minister dit probleem oplossen?
Minister Opstelten: Ik wil dat graag doen samen met mijn collega van I
en M. Als dit plan verder gevolgd is en als het succesvol blijkt te zijn – wat

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 29 398, nr. 321

29

ik hoop – en als er een goed businessplan is, zal ik dat samen met de
feiten en cijfers naar de Kamer sturen. Gun ons even de tijd om dit serieus
en goed te bekijken. Dit is ook een private verantwoordelijkheid. Daarom
spreek ik over een businessplan waarin we de markt medeverantwoordelijk stellen om dat aan te tonen en goed te doen. Dit natuurlijk samen
met de verantwoordelijkheid die mijn collega heeft voor de voorzieningen
op de parkeerplaatsen langs de hoofdwegen in het algemeen. Dat is een
spanningsveld. Dat moeten we goed bekijken. We komen inderdaad met
een brief hierover met de feiten en de situatie.
Dan kom ik bij de overige thema’s: de scooters, de verkeershufters, de
bebouwde kom en woonerven, en natuurlijk de nazorg voor de verkeersslachtoffers. Ik wil beginnen met de leden van de commissie allemaal
erkentelijkheid te betonen voor hun reacties op onze interventies en
brieven. Ik voel een brede steun voor de aanpak. Dat is belangrijk, niet
alleen voor mij, maar vooral voor degenen die het uitvoeren omdat het bij
handhaving heel belangrijk is dat je weet dat je allemaal dezelfde kant
uitkijkt. Dat stimuleert enorm en leidt ook tot resultaten. Die resultaten zijn
in alle scherpte tot stand gekomen na goede stevige discussies en
debatten in de Kamer. Er blijven natuurlijk een aantal punten over. Daarop
wil ik graag ingaan.
Ik ga niet nog een keer oplepelen wat we allemaal doen met betrekking tot
de scooters. Dat is duidelijk in de achtereenvolgende brieven naar voren
gebracht, ook natuurlijk na de interventie en het plan van mevrouw
Dijksma. Daarop hebben we gereageerd. Ik vond het wel nuttig om het
voor dit AO nog een keer neer te zetten. Op lokaal niveau zullen bestuur,
OM en politie besluiten hoeveel politiecapaciteit hierop wordt ingezet
gezien de lokale situatie. We zien dat in alle grote steden hieraan de
hoogste prioriteit wordt gegeven. Dat zien we ook in de media. Ik zie het
in de veelvuldige contacten met de driehoeken uit de steden. Speciale
scooterteams en grootschalige, heel stevige controles zijn daar uitingen
van. Ik ben dus tevreden over de manier waarop dat wordt aangepakt.
De heer Aptroot vraagt of we de marge bij de rollentestbanken niet naar
beneden kunnen brengen. Zo heb ik het althans begrepen. Ik kan met
andere woorden zeggen: waarom meer marge dan bij auto’s? Dat is
misschien het punt. Als ik me goed herinner, heeft het gewoon te maken
met de manier van controleren. Zo simpel is het. De flitspalen zijn uiterst
precies. Rollentestbanken zijn rollentestbanken en dus iets minder
nauwkeurig. Dat moeten we niet te veel zeggen, maar het zijn wel de
feiten. Ik denk dat dit op zichzelf voldoende aanleiding geeft om dat te
zeggen.
Er is nadrukkelijk gesproken over de verkeershufters door bijna alle
woordvoerders. Mevrouw Kuiken begon erover. De heer De Rouwe heeft
natuurlijk dat plan gelanceerd. Ik wil toch wel even zeggen dat men
bezorgd dient te zijn wanneer bestuurders zich niet laten corrigeren door
boetes. Daarover hebben we het natuurlijk. Allereerst, administratieve
boetes werken voor het merendeel goed bij lichte overtredingen. Ik wil
vier punten nog even helder neerzetten: snelle afdoening met standaardtarieven; op kenteken en automatisch verwerkt; het zorgt voor een hoge
pakkans en het betalingspercentage ligt boven de 95. Dit zijn dus vier
harde punten en samen met stevige boetes past het grootste deel van
Nederland het rijgedrag gewoon aan. Dat is goed voor de verkeersveiligheid. Dat is ook goed voor de capaciteit van politie en het OM die kan
worden ingezet om wegpiraten staande te houden.
Naar aanleiding van wat er is gezegd kan ik een paar toezeggingen naar
de Kamer doen. Ik wil wel de zorgen die in de Kamer aan de orde zijn
gesteld, meenemen. We maken ons zorgen over de extreme gevallen van
overtreders die heel veel boetes krijgen en ook betalen, maar zich
vervolgens niet beter gaan gedragen. Er wordt gevraagd of we hen uit de
anonimiteit kunnen halen. Ik zeg de Kamer toe dat ik zal proberen om
meer zicht te krijgen op deze groep. Ik zal onderzoeken welke mogelijk-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 29 398, nr. 321

30

heden er zijn om hen uit de anonimiteit te halen en wat we kunnen doen
om ervoor te zorgen dat ze zich voortaan wel aan de regels gaan houden.
Ik zal uiterlijk medio dit jaar de Kamer hierover informeren.
De heer Verhoeven pleit voor een integrale aanpak. De heer De Jong heeft
zijn standpunten ingebracht over de strafvariëteit. Dat moet natuurlijk
altijd maatwerk zijn en binnen de regels van de wet passen. Ook de
wijkagenten zijn genoemd. De inzet van de wijkagenten kan zeker helpen
om verkeersovertreders uit de anonimiteit te halen. Gewoon aanbellen: dit
weten we van u en dat wilden we u even laten weten. Uit mijn eigen
ervaring weet ik dat dit in allerlei vormen een zeer beproefde methodiek
is. Ik laat me er niet over uit wat we nu precies gaan doen. Ik wil dat goed
en stevig bespreken met de politie, het Openbaar Ministerie en het
bestuur, de burgemeesters. Ik weet bijvoorbeeld dat wijkagenten
informatie over personen met een rijontzegging kunnen gebruiken om
hen extra in de gaten te houden. Ik neem die suggestie dus mee. Deze
toezegging kan ik de Kamer doen.
Verkeershufters moeten hard worden aangepakt. De heer Bashir vraagt
waarom ik de invorderingsgrens niet verlaag zodat het rijbewijs sneller
wordt afgepakt. Ik heb in eerder overleg met de Kamer en ook in mijn
brief laten doorschemeren dat ik het voorstel goed kan volgen. Dat was in
ieder geval de bedoeling. Ik heb daarbij ook aangegeven dat ik vind dat er
belangrijke redenen zijn om de invorderingsgrens gewoon op 50 km/u te
laten staan. De politie kan het rijbewijs nu al invorderen en doet dat ook in
alle gevallen waarin de bestuurder met een overtreding de veiligheid op
de weg ernstig in gevaar heeft gebracht, ook als de snelheidsovertreding
veel lager was dan 50 km/u. De wet biedt dus de ruimte aan de professionals van de politie om van die bevoegdheid gebruik te maken. Naar
aanleiding van deze motie is hierop overigens vanuit het OM nogmaals
gewezen. Het OM heeft de beleidsregels een halfjaar geleden aangescherpt waardoor het rijbewijs vaker zal worden ingehouden en er ook
vaker een rijontzegging zal volgen. Een lagere invorderingsgrens leidt tot
een forse toename van de werklast bij politie en OM, terwijl het rijbewijs
in meer gevallen zal moeten worden teruggegeven. In de brief heb ik
gemeld dat het bij een invorderingsgrens van 40 km/u gaat om tien keer
zoveel rijbewijzen die via de politie bij het OM terechtkomen. Volgens de
SWOV is het verwachte effect van een verlaagde invorderingsgrens op de
verkeersveiligheid bovendien onzeker en vermoedelijk zeer beperkt.
Daarmee is er te weinig grond om een wetswijziging te verantwoorden.
Dat zijn mijn motieven. Het OM is er via het College van procureursgeneraal op gewezen om hier aandacht aan te schenken.
Er is al het nodige gezegd over de bebouwde kom en de woonerven. Er is
ook veel over geschreven. Nu even de feiten: de manier waarop sommige
bestuurders door woonwijken rijden is duidelijk niet de situatie die we
voor ogen hebben. Fietsers, voetgangers en kinderen moeten veilig aan
het verkeer kunnen deelnemen. Dat vinden we allemaal. We hebben het in
de Kamer eerder gehad over de handhaving in de 30 kilometerzones. De
Kamer weet dat we onze capaciteit inzetten op plekken waar de verkeersveiligheid dat verlangt en het overtredingspercentage hoog is. Het OM en
de politie kijken goed naar de cijfers. Vorig jaar werd ruim de helft – om
precies te zijn 52,2% – van het aantal snelheidsboetes binnen de
bebouwde kom opgelegd. De heer De Rouwe refereerde hier al aan.
Gezien het feit dat de totale lengte van binnenwegen in Nederland veel
langer is dan het hoofdwegennet, kunnen we constateren dat woonwijken
als zodanig veel aandacht krijgen. Het is voor mij een belangrijke indicatie
dat politie en OM zeker aandacht hebben voor gevaarlijk verkeer in
woonwijken. De suggestie die ik ergens heb gelezen, dat het OM niet in de
30 kilometerzones wil handhaven omdat op andere locaties meer
slachtoffers vallen, is dan ook onjuist. Die suggestie heb ik hier overigens
niet gehoord.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 29 398, nr. 321

31

Een belangrijke voorwaarde is dat een weg op een juiste manier moet zijn
ingericht voordat er intensieve controles plaatsvinden. De SWOV
concludeerde – weliswaar in 2009 – dat de weginrichting in 60% van de
ongevallen op 30 kilometerwegen niet optimaal was. Mevrouw Van Gent
vraagt aandacht voor die weginrichting. In de lokale driehoek spreken
politie en OM daarover met de gemeente. Dat is de plaats waar dat ook
moet gebeuren. Daarbij kunnen afspraken worden gemaakt over
eventuele aanpassing aan de weginrichting en de inzet van de politie.
Natuurlijk wordt er tot die tijd tijdelijk gehandhaafd. Naar aanleiding van
het debat dat we de laatste keer in de Kamer hebben gehad over de
verkeershandhaving in woonwijken heb ik het OM opdracht gegeven
hieraan in de lokale driehoeken in het hele land nadrukkelijk aandacht te
besteden. In januari hebben alle hoofdofficieren deze instructie van het
College van procureurs-generaal ontvangen waarbij ze ook nog zijn
gewezen op de mogelijkheden om rijbewijzen in te vorderen en auto’s in
beslag te nemen. Dat is het effect van het debat dat in de Kamer gevoerd
is. Het kan de Kamer niet ontgaan zijn dat daarnaast de boetes voor
overtredingen in woonwijken dit jaar extra verhoogd zijn naar aanleiding
van de motie-Van der Staaij over gerichte boeteverhogingen.
Ik kan de commissie ten slotte melden dat het Landelijk Parket Team
Verkeer sinds een paar jaar mensen en middelen beschikbaar stelt om
klachten over de verkeersveiligheid in gemeenten te onderzoeken. Het kan
daarbij gaan om aanpassingen van de infrastructuur, handhavingscommunicatie en specifieke verkeerscontroles. Uit onderzoek blijkt dat de
gemiddelde snelheid op deze wegen met 25% is gedaald en dat het
gevoel van onveiligheid sterk is afgenomen. Ik lees in de ogen van de
woordvoerders dat ze zich afvragen waartoe dit betoog leidt, want ze
willen een toezegging. Hier komt de toezegging, maar ik moet hierbij wel
precies zijn. Dan zijn de woordvoerders namelijk bij het volgende AO weer
tevreden over wat we hebben gedaan. Dat is ons streven en niets anders.
Doordat we op 1 januari van dit jaar een aantal specifieke verhogingen
geïntroduceerd hebben is er vanaf dat moment zicht ontstaan op het
aantal boetes dat voor snelheidsovertredingen in 30 kilometerzones wordt
opgelegd. Ik stel voor dat ik de Kamer informeer over de resultaten na de
eerste zes maanden van dit jaar, dat is dus voor de zomer. We zien dan
hoeveel boetes er in woonwijken zijn uitgedeeld en of de verhoogde
aandacht zich vertaalt in een stijgende lijn, en over een eventuele andere
verhouding tussen boetes binnen en buiten de bebouwde kom. De heer
De Rouwe sprak hierover. Ik heb de wens van de heer De Rouwe goed
gehoord om het accent op de woonwijken te leggen. Ik ga nu niet in op
mevrouw Van Gent die een volstrekt terechte opmerking maakte over
capaciteit en apparatuur. Dat ligt anders. Ik vind dat het accent duidelijk
moet liggen op de gebieden waar de prioriteiten liggen en waar we de
problemen moeten oplossen. Ik hou ook van de feiten. Ik stel voor dat ik
dit bezie nadat het effect van de verbetering in het boetestelsel bekend is.
Ik informeer de Kamer dus in één pakket over de resultaten hiervan en ga
dan ook concreet in op het verzoek van de heer De Rouwe.
Nazorg voor de verkeersslachtoffers is een belangrijk punt. Ik kan er nu
wel een paar belangrijke opmerkingen over maken maar ik zal de Kamer
per brief informeren over dit belangrijke onderwerp.
Voorzitter: Aptroot
Mevrouw Kuiken (PvdA): Voorzitter. Ik dank beide ministers voor de
beantwoording. Namens Woonerfgoed en Jantje Beton dank ik de
minister dat zij ook het punt van de 15 kilometer oppakt en er welwillend
tegenover staat. Het gaat tenslotte ook om veiligheid voor kinderen en
niet alleen om prijsschieten op de snelweg. Ik merk aan beide ministers
dat ze zaken als verkeersveiligheid voortvarend willen oppakken.
Handhaving blijft een heel kwetsbaar punt. Is daar voldoende capaciteit

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 29 398, nr. 321

32

voor? Dat geldt zowel voor de bebouwde kom als voor de 60 en 80
kilometerwegen en de overige wegen. Zoals gezegd zijn we niet tegen
130 km/u rijden, maar doe het wel veilig voor de gezondheid als het kan.
Bovendien is het de vraag of je het in het huidige klimaat moet doen. Er
moet op sommige punten nog een plan van aanpak komen terwijl we al
van start zijn gegaan met de 130 km/u. We zitten nog met het feit van de
ringwegen met 100 km/u en hoger. Ik ben nog aan het bedenken of ik
daarmee nog iets moet in het kader van een VAO, dus ik laat de tweede
termijn nu even voor wat het is. Mevrouw Van Gent zegt dat we nog een
VAO hebben staan, die zal dus sowieso volgen.
De heer Bashir (SP): Voorzitter. Namens mijn fractie dank ik de bewindslieden voor de beantwoording van de vragen en voor de gedane
toezeggingen, bijvoorbeeld de brief over de klachtencommissie die bij de
Nationale ombudsman over het CBR is neergelegd en de snelle aanpak
van de problematiek van de medische keuringen van ADHD’ers. De vraag
of het geen goed idee zou zijn om een apk-keuring voor scooters in te
voeren, is nog blijven liggen. Ik heb nog een vraag aan de minister van
Veiligheid en Justitie over de problematiek van de woonerven. De
minister heeft gezegd dat er wel gehandhaafd wordt maar op voorwaarde
dat de straat zodanig ingericht is. Waarom is die voorwaarde ingesteld?
Kunnen we niet handhaven op het moment dat er nog niet aan die
voorwaarde voldaan is? Het probleem bij de gemeente is dat het ook heel
veel geld kost om een wijk in te richten als een woonerf. Graag krijg ik
daarover nog opheldering.
De heer De Rouwe (CDA): Voorzitter. Ik noemde net de heer Giel Beelen
als verkeersrecidivist en ik noemde in dat verband de EMA-cursus, maar
het ging om de EMG-cursus (Educatieve Maatregel Gedrag en verkeer)
Dat maakt een groot verschil. Ik wil het dus even rechtzetten. Die
EMG-cursus hielp bij hem erg goed, vandaar mijn voorstel.
Ik wil even bij dit onderwerp blijven. Minister Opstelten geeft aan dat hij
oog heeft voor de problematiek van mensen die zich niet laten corrigeren
door stapels boetes. Fijn dat de minister toezegt hiernaar onderzoek te
doen en dit serieus op te pakken. Wat mij betreft kijken we dan ook in den
brede naar welke sancties dan wel van toepassing kunnen zijn. De
combinatie hiervan met het uit de anonimiteit halen, wat ook veel
verkeerskundigen zeggen en wat we op andere terreinen succesvol
terugzien, zijn elementen die ik zeer waardeer. Ik wacht het voorstel graag
af.
Nog even over de woonwijken. Ik heb het minister Opstelten zo horen
zeggen: ook al is een woonwijk niet voor 30 km/u ingericht, dan kan de
politie daar wel gewoon handhaven. Het is goed dat even hier nog te
horen en het vastgelegd te krijgen, want ik krijg er vaak vragen over.
Wat betreft de 130 km/u geeft de minister duidelijk uitvoering aan de
motie omdat ze eerst de aanpassingen doet en daarna de verhogingen. Er
is een discussie geweest, ook in het debat, over de experimenten. Ik wijs
deze Kamer erop dat we al hebben ingestemd met de experimenten, ook
toen de problemen over de veiligheid bekend waren. Ik vind het niet meer
dan redelijk dat we in deze korte periode al deze maatregelen nemen. Die
twee tot drie maanden neem ik voor lief, want ik vind dat hierbij ook
redelijkheid en billijkheid tellen.
Mevrouw Van Gent (GroenLinks): Voorzitter. Ik wil de bewindspersonen
bedanken, maar ik moet de volgende conclusie trekken. Minister
Opstelten heeft een heel verhaal, want we moeten het wel allemaal goed
begrijpen en hij houdt van de feiten. Dat doe ik ook, maar voor mij is het
al een beetje een feit dat we voor de zomer wat statistiekjes krijgen van
wat er nu precies in woonwijken wordt bekeurd. Er is eigenlijk geen
capaciteit in die woonwijken. Natuurlijk kun je bekeuren, ook als er geen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 29 398, nr. 321

33

fysieke maatregelen zijn getroffen, maar er is geen capaciteit. Dat zeg ik
nog een keer. Wat voegt dit dus allemaal toe? Ik krijg toch een beetje de
indruk dat alles blijft zoals het was. De verkeershufters geven gewoon
weer gas, die hebben niets te vrezen want er gebeurt voorlopig helemaal
niets behalve wat onderzoekjes naar de hoeveelheid bekeuringen in de
woonwijken.
Over het sneller intrekken van het rijbewijs zegt de minister dat hij geen
wetswijziging wil omdat dat veel te weinig effect heeft. Ik heb in eerste
termijn gevraagd om een gezamenlijk plan dat wel echt effect heeft. Ik ben
ook tegen die verkeershufters. Kwetsbare mensen die ook gebruikmaken
van het verkeer, worden de dupe. Maar er gebeurt dus eigenlijk niets.
Daarover wil ik graag opheldering.
Ik wil ook graag nog een antwoord op mijn vraag over die opgevoerde
scooters. Die worden nu vaak door handelaren verkocht. Die hebben geen
type goedkeuring volgens artikel 4.1 Regeling voertuigen. Is het dan niet
gewoon strafbaar om die te verkopen en kan dit niet wat pittiger worden
aangepakt? Ik wil geen statistieken maar actie.
De heer Verhoeven (D66): Voorzitter. Ik dank beide ministers voor de
beantwoording van de vragen. Ik ben blij dat we duidelijkheid hebben en
duidelijkheid krijgen over de lappendeken van allerlei verschillende
snelheden. Ik ben heel blij met de informatiecampagne die de minister
gaat voeren. Wat mij betreft is niet 130 km/u de norm, maar is duidelijkheid voor alle weggebruikers de norm. We zullen daar de komende tijd
op gaan letten.
Het plan van aanpak dat de minister heeft aangekondigd, zien we vol
interesse tegemoet. Ik hoop wel dat het een plan van aanpak is dat per
weg en per kostenplaatje en per onderdeel een beetje duidelijk uitgesplitst
is en dat het niet zo is van: we hebben het allemaal op een hoop gegooid
omdat we werk met werk gemaakt hebben en zoekt u het maar uit. De
minister heeft gezegd dat ze in ieder geval de intentie heeft om het uit te
splitsen.
Ik ben erg opgelucht over de antwoorden van de minister over de e-bikes
en 2toDrive. Dat waren twee belangrijke zorgpunten voor ons maar die
heeft ze weg kunnen nemen.
Tot slot heb ik nog een vraag voor de minister van Veiligheid en Justitie. Ik
ben benieuwd of er nog een intentie is om de definitie en de omvang van
de groep herhaalovertreders op een heel zorgvuldige manier in kaart te
brengen. Ik denk dat hij het gezegd heeft, maar ik kan de woordkeuze van
deze minister nog niet altijd helemaal herleiden naar een heldere
conclusie voor mezelf. Dat zal een kwestie van gewenning zijn. Veel dank
in ieder geval voor de beantwoording en we hopen er dan maar het beste
van.
Voorzitter: Kuiken
De heer Aptroot (VVD): Voorzitter. Ik dank de bewindslieden voor de
beantwoording. We maken echt stappen vooruit op het gebied van
verkeersveiligheid. Ik vind het jammer dat er bij het CBR geen onafhankelijke klachtencommissie komt, maar ik hoop dat in ieder geval het aantal
klachten verder zal afnemen. Je ziet al iets van die tendens. En ik hoop dat
de behandeling van de klachten zo onafhankelijk mogelijk gebeurt. Zo
niet, dan kom ik daar absoluut weer op terug.
Ik vind ook dat we meters maken met betrekking tot de aanpak van de
scooters. Het is jammer dat niet alles meteen kan zoals we willen, maar
het lijkt ons ook wat rigoureus als bijvoorbeeld het aantal inbeslagnames
tien keer zoveel wordt bij het verlagen van de invorderingsgrens.
We steunen het idee om op het woonerfbord een 15 kilometervignet te
plaatsen. We hebben hier een aardig voorbeeld aangeboden gekregen van
de gemeente Rijswijk waaruit blijkt dat dit lukt. We zijn niet helemaal

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 29 398, nr. 321

34

tevreden over de snelheid waarmee de 130 km/u wordt ingevoerd, maar
wel over het feit dat 130 km/u de norm wordt. Ik constateer verheugd dat
inmiddels ook D66 voor is, de SP niet meer tegen is en zelfs de PvdA
instemt. Alleen GroenLinks is nog radicaal tegen de 130 km/u en die
uitzonderingspositie gun ik GroenLinks ook. Verder wordt 130 km/u echt
de norm en daar zijn we heel tevreden over.
De heer Bashir (SP): Ik wil wel het voorstel doen dat je een standpunt
inneemt namens je eigen partij en niet namens andere partijen. De SP is
nooit tegen 130 km/u geweest. We zijn wel tegen 130 km/u geweest op
plekken waar direct omwonenden zijn en waar de verkeersveiligheid
slechter zou worden.
Voorzitter: Aptroot
Minister Schultz van Haegen-Maas Geesteranus: Voorzitter. De vraag
van de heer Bashir over de apk-keuring van scooters had ik wel beantwoord, maar die is er misschien even bij ingeschoten. Het antwoord was
dat het instrument niet kosteneffectief is omdat het om meer dan een 1
miljoen scooters gaat en om veel minder overlastgevers gaat. Dat zou
betekenen dat je iedereen aan zo’n apk zou moeten onderwerpen.
Daarvoor moeten we dus andere instrumenten vinden.
Het antwoord op de vraag over het back-upsysteem heb ik naar aanleiding
van het overhandigde artikel nog even opgezocht. Er wordt op dit
moment aan gewerkt. De aanbesteding voor de back-up van de verkeerscentrale loopt, ook voor de aansturing van de camera’s. De verwachting is
dat dit eind van het jaar gereed is.
Ik onderken het probleem van de opgevoerde scooters. Ik ben in overleg
met de betrokken partijen hoe we dat moeten aanpakken. Dat is niet zo
eenvoudig. We kijken bijvoorbeeld naar de mogelijkheid van handhaving
door de RDW. Over handhaving op straat door de politie zal mijn collega
Opstelten straks nog wat zeggen.
Naar aanleiding van de discussie over de 15 km/u hebben we nog even
nagevraagd of de gemeenten voldoende instrumentarium hebben om dit
te kunnen doen. Het blijkt dat dit nu nog niet kan. Er is een ministeriële
regeling nodig om dit te realiseren. Ik kan de commissie aanbieden dat ik
dat ga aanpassen. Dat duurt zeker vier weken. Ik ga regelen dat die
ministeriële regeling er komt. Dan heb ik een extra goed gespreksonderwerp met de gemeenten. Dat betekent dat ze daarna ook de
mogelijkheid hebben om het woonerf zo’n 15 kilometerbord te geven.
Tegen die tijd zal ik mijn witte jasje aantrekken om dat 15 kilometerbord
feestelijk te onthullen.
Mevrouw Kuiken (PvdA): Heel hartelijk dank. Ik heb even gemist hoelang
het gaat duren.
Minister Schultz van Haegen-Maas Geesteranus: Vier weken.
Mevrouw Kuiken (PvdA): Vier weken? Dat is fantastisch.
Minister Schultz van Haegen-Maas Geesteranus: Ja, vier weken. Dat
kan gewoon met de handen uit de mouwen.
Wat betreft de 130 km/u ben ik blij dat nu de moties zijn uitgevoerd er wel
brede steun is. Er is nog even verwarring over het plan van aanpak. Daar
komen natuurlijk geen nieuwe dingen in voor. Ik heb de eerste keer een
brief gestuurd met alle wegen voor de 60%. Daarna heb ik een keer
kaartjes uitgedeeld naar aanleiding van de debatten hier. Daarbij heb ik
gezegd dat het deze wegen nu nog niet zijn. Bij het plan van aanpak moet
de commissie zich voorstellen dat de plussen en de minnen inzichtelijk
worden, dat het inzichtelijk wordt hoe het nu met die 19% staat en dat

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 29 398, nr. 321

35

inzichtelijk wordt hoever we zijn met de aanpak van de kritische factoren.
De kosten op hoofdlijn heb ik ook aangegeven. Wat mij betreft kan ik er nu
voortvarend mee aan de slag, waarvoor dank.
Minister Opstelten: Voorzitter. Ik dank de Kamerleden voor hun vragen in
tweede instantie. Die concentreren zich nog maar op één ding: verduidelijking over het punt van de woonerven. Ik wil er geen enkel misverstand
over laten bestaan. Er wordt gewoon gehandhaafd in de woonerven.
Daarom heb ik ook die cijfers aangegeven van 52,2%. Ik heb ook gezegd
dat er meer gehandhaafd moet worden. Dat is iets anders.
De verantwoordelijkheid om de prioriteiten aan te geven op welke manier
er gehandhaafd moet worden ligt bij de driehoek van gemeente, politie en
OM. Daarover heb ik ook gesproken met het OM, dat ik natuurlijk aan een
lijntje dien te hebben. Dit punt heb ik ook nadrukkelijk aangegeven.
De heer De Rouwe vraagt hoe de verhoudingen liggen tussen de
provinciale wegen, de grote wegen en de bebouwde kom. Hij vraagt of die
verhouding van fiftyfifty niet verschoven moet worden en wat de minister
daaraan gaat doen. Ik heb daarover gezegd dat ik dat interessant vind. Ik
wil nu twee punten weten. Ik wil weten wat de effecten zijn van het meer
gerichte boetesysteem, gericht op onder andere handhaven in de
bebouwde kom, de motie-Van der Staaij. Dat weten we over zes maanden.
Een ander punt dat ik daarbij betrek is het instrumentarium van hoe de
verhoudingen liggen en waar het meeste gehandhaafd wordt en of er
genoeg gehandhaafd wordt in de bebouwde kom.
De heer Bashir vraagt of er wel wordt gehandhaafd in de woonerven, ook
al zijn die nog niet optimaal ingericht door het gemeentebestuur. Ik heb al
gezegd dat dit gebeurt. Ik moet er misschien duidelijker in zijn. Er wordt
natuurlijk altijd gehandhaafd. We zijn niet gek; het gemeentebestuur is
niet gek, en de politie en het OM zijn dat ook niet. Als de gemeente niets
doet, terwijl ze dit wel zou moeten, heeft het OM van mij de opdracht om
dat aan de orde te stellen in de driehoek, want we hebben natuurlijk
capaciteit die we ook elders kunnen inzetten. Het raakt elkaar en het snijdt
elkaar. Het kan soms tot spanning leiden maar de handhaving gaat in
ieder geval door.
De heer De Rouwe (CDA): Ik heb een verduidelijkende vraag. De minister
geeft aan dat hij de Kamer toezegt onderzoek te doen naar de verhouding
snelwegen versus provinciale wegen en woonwijken. De link die mijn
fractie daarbij legt, was ook het aantal verkeersongevallen hierbij te
betrekken. Dat hoorde ik de minister niet zeggen, maar dat was eigenlijk
ons punt.
Minister Opstelten: Natuurlijk, dat zullen we doen. We moeten natuurlijk
onze capaciteit inzetten op basis van de feiten. Laat daar geen misverstand over bestaan. De Kamer moet de feiten kennen om te kunnen
beoordelen of wat ik zeg en wat de gemeenten, de politie en het OM doen
in die handhaving, klopt en goed gericht is. Daar gaat het om. Daarom is
de vraag van de heer De Rouwe interessant en voor mij aanleiding om dit
te bekijken, te analyseren en met eventuele voorstellen te komen, als ik
vind dat de handhaving niet goed gericht is, gelet op de ongelukken die
plaatsvinden en de verkeersongevallen. Daarom gaat het natuurlijk.
Ik heb nog een antwoord voor de heer Verhoeven. Ik dacht dat ik hem al
helemaal bediend had, maar ik wil nogmaals zeggen dat ik zijn punt van
de definitie natuurlijk meeneem in het hele punt van de verkeershufters.
Mevrouw Van Gent (GroenLinks): Ik krijg graag bij de rapportage deze
zomer wat er nieuw is en of er nog nieuwe actie komt. De ANWB heeft
duidelijk aangegeven dat de zogenaamde confronterende cursussen c.q.
het sneller intrekken van rijbewijzen het meeste effect heeft. Ik vraag de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 29 398, nr. 321

36

minister dit er bij te betrekken. We zitten met de politiecapaciteit. Ik zit niet
te wachten op een beetje gratis medeleven.
Minister Opstelten: Nu moeten we uitkijken dat we niet twee dossiers
door elkaar gaan halen. Ik merk in het betoog van mevrouw Van Gent dat
dit een beetje gebeurt. Ik wil de woonerven en de verkeershufters apart
houden. Anders gaan we het verbreden. Ik denk dat mevrouw Van Gent
geen behoefte meer heeft aan een opsomming van een scala aan
maatregelen die ik inmiddels in drie brieven aan de Kamer heb gegeven.
Daar staat het allemaal in. Ook over de scooters staat het er allemaal heel
precies in. Dat zijn de maatregelen die we nemen, die effect hebben en die
resultaat geven. Ik wil telkens de cijfers van de resultaten aan de Kamer
laten zien. Wat ik nu allemaal zeg over de woonerven zijn geen nieuwe
maatregelen. Ik zeg nog een keer scherp wat er gebeurt en wat we
bekijken naar aanleiding van het verzoek van de heer De Rouwe. We
zullen ook heel veel nadruk leggen bij de gemeenten, de politie en het OM
dat er ook in de woonerven gehandhaafd moet worden. Dat is het punt.
Dat zijn keuzes die ook lokaal moeten worden gemaakt.
Mevrouw Van Gent (GroenLinks): Het ging mij ook echt om die verkeershufters. Ook de ANWB zegt dat confronterende cursussen c.q. eerder het
rijbewijs innemen veel beter helpen dan de bak ingooien of boetes laten
betalen. Zelfs die boetes hebben geen effect en de gevangenis ingooien
lijkt me niet echt iets waarvoor we capaciteit hebben.
Minister Opstelten: Dat heb ik ook gezegd. Er zijn maatregelen te nemen.
Er kunnen nu al strafrechtelijk maatregelen genomen worden, maar ik heb
ook gezegd dat ik de Wet Mulder totaal niet ter discussie wil stellen. Dat
wil niemand hier. Dat is ook belangrijk. We gaan kijken wat er aan de hand
is, wie die veelplegers zijn en wat we kunnen doen. Ik heb gezegd dat ik
daarvoor maatwerk wil leveren, in alle zorgvuldigheid, om te bekijken wat
wel en wat niet kan. Dan heeft het ook effect. Ik kom voor het zomerreces
met het pakket naar de Kamer. Dan kan de Kamer dat met mij bespreken.
De heer Bashir (SP): De minister zei in de beantwoording van de eerste
termijn dat een belangrijke voorwaarde is dat woonerven als zodanig
worden ingericht. Op grond daarvan kreeg ik de indruk dat er nu niet
gehandhaafd wordt. De minister geeft nu de duidelijkheid dat er hoe dan
ook altijd gehandhaafd wordt, ook als er niet ingericht is. Uit het land heb
ik signalen gekregen van bewoners die zich bij de politie hebben gemeld
en die vervolgens naar de gemeente doorverwezen werden met de
opmerking dat de woonerven eerst anders ingericht moesten worden.
Vervolgens werden ze door de gemeente weer terugverwezen naar de
politie. Ik neem aan dat de duidelijkheid die de minister hierover in de
Kamer heeft gegeven, ook snel aan de korpsen gegeven zal worden: dat er
hoe dan ook altijd gehandhaafd moet worden.
Minister Opstelten: Dat heb ik ook gezegd, maar ik ga niet op de stoel
van anderen zitten. Het is natuurlijk wel een afweging die in de driehoek
gemaakt moet worden. Daar verdeelt men de capaciteit. Daar geeft men
de opdrachten aan de politie. Ik ben er erg tegen en ik wil best aan de
orde stellen in het overleg dat ik heb met de korpsbeheerders, de politie
en het OM, dat de vrees bestaat dat men van het kastje naar de muur
wordt gestuurd. Men moet duidelijk zijn. Men moet zeggen dat men er
prioriteit aan geeft of dat men dat niet doet. Dan is het de zaak van de
gemeenteraad om daarover een oordeel te geven.
De heer Bashir (SP): Ik ben het helemaal met de minister eens. Het blijft
een lokale afweging. Ik probeer duidelijk te maken dat dan in ieder geval

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 29 398, nr. 321

37

bij de lokale afweging de inrichting van die wijken niet altijd doorslaggevend moet zijn. Ik ben blij dat de minister het daarmee eens is.
De voorzitter: Ik heb de volgende toezeggingen genoteerd:
– De minister van Infrastructuur en Milieu zal de Kamer in aanvulling op
haar eerdere brief nader informeren over de wijze waarop klachten
door het CBR worden afgehandeld en daarbij tevens de positie van de
Nationale ombudsman betrekken.
– De minister van Veiligheid en Justitie zal de Kamer informeren over de
aanpak in het kader van Secure Lane en daarbij de criminaliteitscijfers
van parkeerplaatsen langs snelwegen betrekken.
– De minister van Veiligheid en Justitie zal de Kamer medio 2012
informeren over mogelijke verscherping van de aanpak van veelplegers op de weg.
– De minister van Veiligheid en Justitie zal de Kamer voor het zomerreces 2012 informeren over de handhaving van verkeersregels in de
bebouwde kom. Daarbij zullen ook de cijfers met betrekking tot
handhaving in de bebouwde kom worden betrokken en de verschuiving van de politie-inzet naar de bebouwde kom en provinciale wegen.
– De minister van Veiligheid en Justitie zal de Kamer informeren over
nazorg voor verkeersslachtoffers.
– De minister van Infrastructuur en Milieu zal een ministeriële regeling
opstellen waarmee invoering van een snelheidslimiet van 15 km/uur
mogelijk wordt en die binnen vier weken aan de Kamer doen toekomen.
Ik dank alle aanwezigen voor hun deelname aan het debat of hun
belangstelling en sluit de vergadering.
Volledige agenda
1. Beoordeling voortgang CBR
29 398-299 – Brief regering d.d. 14 oktober 2011
minister van Infrastructuur en Milieu, M.H. Schultz van Haegen-Maas
Geesteranus
2. Aanpak overlast snor- en bromfietsen
29 398-301 – Brief regering d.d. 28 oktober 2011
minister van Veiligheid en Justitie, I.W. Opstelten
3. Reactie op het verzoek van de heer Slob over de aanpak van grove
verkeersovertredingen binnen de bebouwde kom
29 398-302 – Brief regering d.d. 27 oktober 2011
minister van Veiligheid en Justitie, I.W. Opstelten
4. Reactie op het verzoek van de commissie over een viertal klachtbrieven
van personen die problemen ondervinden van de werkwijze van het CBR
over medische keuringen
29 398-312 – Brief regering d.d. 12 december 2011
minister van Infrastructuur en Milieu, M.H. Schultz van Haegen-Maas
Geesteranus
5. Reactie op verzoek van de commissie over de recente storingen in
matrixborden boven spits- en plusstroken
29 398-314 – Brief regering d.d. 12 januari 2012
minister van Infrastructuur en Milieu, M.H. Schultz van Haegen-Maas
Geesteranus
6. Stand van zaken van een aantal moties en toezeggingen m.b.t.
verkeersveiligheid
29 398-315 – Brief regering d.d. 27 januari 2012

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 29 398, nr. 321

38

minister van Infrastructuur en Milieu, M.H. Schultz van Haegen-Maas
Geesteranus
7. Actuele stand van zaken van de motie De Rouwe/Gesthuizen
(33 000-XII-25) over de mogelijkheden om de discretionaire ruimte van het
CBR te vergroten en een reactie op de uitzending van De Ombudsman d.d.
20 januari 2012 over de herkeuring in verband met de rijgeschiktheid van
mensen met ADHD
29 398-316 – Brief regering d.d. 6 februari 2012
minister van Infrastructuur en Milieu, M.H. Schultz van Haegen-Maas
Geesteranus
8. Trekkerrijbewijs (T-rijbewijs)
29 398-317 – Brief regering d.d. 9 februari 2012
minister van Infrastructuur en Milieu, M.H. Schultz van Haegen-Maas
Geesteranus
9. Uitvoering motie-Van Bemmel c.s. (29 398, nr. 309) over opnemen van
buitenlandse kentekens in het Nederlands kentekenregister
29 398-318 – Brief regering d.d. 5 maart 2012
minister van Infrastructuur en Milieu, M.H. Schultz van Haegen-Maas
Geesteranus
10. Uitwerking verhoging van de maximumsnelheid op autosnelwegen in
verband met motie over de verkeersveiligheid
29 398-31 – Brief regering d.d. 8 maart 2012
minister van Infrastructuur en Milieu, M.H. Schultz van Haegen-Maas
Geesteranus
11. Diverse onderwerpen op het gebied van verkeershandhaving
29 398-319 – Brief regering d.d. 13 maart 2012
minister van Veiligheid en Justitie, I.W. Opstelten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 29 398, nr. 321

39

1

Samenstelling:
Leden: Van Gent (GroenLinks), Snijder-Hazelhoff (VVD), voorzitter, Slob
(ChristenUnie), Haverkamp (CDA), Aptroot (VVD), Samsom (PvdA), Paulus
Jansen (SP), Graus (PVV), Ouwehand (PvdD), De Rouwe (CDA), Kuiken
(PvdA), Bashir (SP), De Mos (PVV), Van Tongeren (GroenLinks), Monasch
(PvdA), Van Dekken (PvdA), Dijkgraaf (SGP), Van Veldhoven (D66),
Koolmees (D66), ondervoorzitter, De Jong (PVV), Leegte (VVD), De Caluwé
(VVD) en Holtackers (CDA).
Plv. leden: Braakhuis (GroenLinks), Houwers (VVD), Wiegman-van
Meppelen Scheppink (ChristenUnie), Koopmans (CDA), Lucas (VVD),
Smeets (PvdA), Van Gerven (SP), Bontes (PVV), Hazekamp (PvdD), Van
Bochove (CDA), Groot (PvdA), Ulenbelt (SP), Agema (PVV), Grashoff
(GroenLinks), Dikkers (PvdA), Jacobi (PvdA), Van der Staaij (SGP), Van der
Ham (D66), Verhoeven (D66), Van Bemmel (PVV), Lodders (VVD), De Boer
(VVD) en Van der Werf (CDA).
2
Samenstelling:
Leden: Van der Staaij (SGP), Arib (PvdA), Çörüz (CDA), De Roon (PVV),
voorzitter, Vermeij (PvdA), ondervoorzitter, Van Raak (SP), Gesthuizen
(SP), Dibi (GroenLinks), Van Toorenburg (CDA), Peters (GroenLinks),
Berndsen (D66), Van Nieuwenhuizen-Wijbenga (VVD), Schouw (D66),
Marcouch (PvdA), Van der Steur (VVD), Recourt (PvdA), HennisPlasschaert (VVD), Helder (PVV), Bruins Slot (CDA), Taverne (VVD),
Schouten (ChristenUnie) en Hazekamp (PvdD).
Plv. leden: Dijkgraaf (SGP), Bouwmeester (PvdA), Van Bochove (CDA),
Dille (PVV), Smeets (PvdA), Kooiman (SP), Karabulut (SP), Van Tongeren
(GroenLinks), Smilde (CDA), Voortman (GroenLinks), Pechtold (D66), Van
der Burg (VVD), Koşer Kaya (D66), Kuiken (PvdA), De Liefde (VVD),
Spekman (PvdA), Azmani (VVD), Bontes (PVV), Koopmans (CDA), Dijkhoff
(VVD), Slob (ChristenUnie), Ouwehand (PvdD) en Elissen (PVV).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 29 398, nr. 321

40