4
Isla-raffinaderij
Aan de orde is het VAO Isla-raffinaderij (AO d.d. 28/01).
De voorzitter:
Ik geef als eerste het woord aan de heer Van Laar.

De heer Van Laar (PvdA):
Voorzitter. De Isla en het energiebedrijf op Curaçao maken
de bevolking van Curaçao ziek. Dat weten we al jaren. Er is
geen verbetering zichtbaar. De regering van Curaçao
handhaaft niet, verbetert niet en zet zich niet in. Daarover
hebben we uitgebreid gesproken tijdens het algemeen
overleg. Als resultaat van dat overleg dien ik nu een motie
in namens vertegenwoordigers van een meerderheid van
de Kamer.

dan kunnen we de bevolking daar niet aan haar lot overlaten. Curaçao is een land binnen het Koninkrijk, maar bij
slecht bestuur en bij het waarborgen van fundamentele
rechten komt het Koninkrijk en dus ook Nederland in zicht.
Daarom heb ik de motie van de heer Van Laar van harte
meeondertekend.
De Isla is echter al 100 jaar een probleem, met heel grote
vervuiling door Shell en later door PDVSA. Het land heeft
de raffinaderij letterlijk voor een appel en een ei gekocht
en zit nu met een heel groot probleem, want schoonmaken
kost miljarden. Dat geld heeft Curaçao niet en dat krijgt
Curaçao nooit. Wil Venezuela daaraan meewerken? Wil
PDVSA daaraan meewerken? Waarschijnlijk wel, maar zij
willen dan niet een huurhuis opknappen. Zij willen de raffinaderij dan kopen en in bezit hebben. Dat stuit echter, volgens mij, op grote geopolitieke bezwaren van de Verenigde
Staten. Ik heb het voorstel van de heer Van Laar van harte
mede ondersteund, maar ik wil de minister ook vragen of
hij bereid is om Venezuela, de Verenigde Staten en Curaçao
aan één tafel te krijgen om te bekijken hoe we uit deze
geopolitieke knoop kunnen komen en de mensen in de
volksbuurten kunnen bevrijden van de stank, het gif en de
vervuiling van de Isla-raffinaderij.

Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat de uitstoot van schadelijke stoffen op
Curaçao van de Isla-raffinaderij en het energiebedrijf almaar
toeneemt en dat deze gezondheidsschade veroorzaakt,
mede de dood tot gevolg hebbend;
constaterende dat de autoriteiten op Curaçao al jarenlang
niet handhavend optreden tegen de structurele overschrijding van milieunormen door deze overheidsbedrijven;
spreekt uit dat er sprake is van ondeugdelijk bestuur door
het niet handhaven van geldende uitstootnormen;
spreekt uit dat dit een schending van fundamentele rechten
van de burgers van Curaçao oplevert, wier levens in gevaar
worden gebracht;
verzoekt de regering, zo snel mogelijk met de regering van
Curaçao in overleg te treden en haar dringend te verzoeken
alle in redelijkheid te nemen maatregelen te treffen om de
uitstoot van schadelijke stoffen binnen drie maanden
maximaal te verminderen en de Kamer te informeren over
de resultaten van dit overleg,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door de leden Van Laar, Van
Raak, Sjoerdsma, Voordewind, Van Tongeren, Bisschop en
Thieme.
Zij krijgt nr. 38 (34300-IV).

De heer Van Raak (SP):
Voorzitter. Er moet wat gebeuren. Als de minister van
Defensie de Nederlandse soldaten terugtrekt uit de volksbuurten van Willemstad omdat de vervuiling te groot is,

Tweede Kamer

Isla-raffinaderij

De heer Bosman (VVD):
Voorzitter. Het gaat hier in feite om een eigendoms- en
verantwoordelijkheidsdiscussie. Wat betreft de VVD ligt de
verantwoordelijkheid in dezen bij Curaçao en moet de
regering aldaar er actie op ondernemen. Wat zien we? De
regering van Curaçao onderneemt actie. De vergunning is
niet verlengd. Het is niet zo dat ze daar niet verdergaan,
maar in ieder geval gaat daar de discussie nu lopen over
de verdere invulling. De discussie loopt op Curaçao ook
over de vraag of er overgegaan kan worden op gas. Er zijn
allerlei zaken gaande op Curaçao ter verbetering van de
situatie met betrekking tot de ISLA-raffinaderij. Dat is de
kern van de zaak. Het is dan de vraag of het prudent is om
vanuit Nederland hier in de Tweede Kamer een beeld te
schetsen van: daar moeten we op ingrijpen. Ik denk dat het
onverstandig is, zeker als er stappen gezet worden.
Ten aanzien van de militairen vind ik dat echt een wezenlijk
ander verhaal. Daar zijn wij als Nederland werkgever van
en hebben we een werkgeversverantwoordelijkheid, net zo
goed als we op Curaçao ook niet ingrijpen op de arbeidstijdenwet. Dat is hun arbeidstijdenwet en dat moeten ze vooral
zelf uitzoeken, maar de Nederlandse arbeidstijdenwet geldt
voor onze Nederlandse medewerkers. Er zijn dus verschillen
en die zijn ook helder. Wat de VVD betreft hebben we daar
verschillende verantwoordelijkheden in. Daarom is de VVD
van mening dat we niet moeten ingrijpen.
De heer Van Laar (PvdA):
Anderhalf jaar geleden had de rijksministerraad een discussie met Aruba over de begroting. Aruba was bezig om de
begroting op orde te brengen, overleg te plegen en allerlei
maatregelen te nemen, maar de VVD steunde de aanwijzing
van de rijksministerraad op dat moment. Wat is nou het
verschil met deze casus? Wat geeft de heer Bosman nu het
vertrouwen dat de regering van Curaçao daadwerkelijk de
uitstoot van de ISLA-raffinaderij en het energiebedrijf gaat
verminderen zodat er echt iets aan gedaan wordt?

10 februari 2016
TK 53

53-4-1

De heer Bosman (VVD):
De zaak van Aruba raakt in het kader van de financiën de
Nederlandse belastingbetaler en daar onderneem ik actie
op. Ik ben namelijk een vertegenwoordiger van de Nederlandse bevolking en niet van de Curaçaose bevolking. Dit
is geen koninkrijksvertegenwoordiging. Het is mijn rol als
volksvertegenwoordiger van mijn achterban dat ik daarop
ingrijp.
De voorzitter:
Tot slot, de heer Van Laar.
De heer Van Laar (PvdA):
Dan begrijp ik dat een eventuele rekening voor Nederland,
hoe ver die ook ligt, belangrijker is voor de VVD dan de
levens van mensen op Curaçao en dus ook die van Nederlanders met een Nederlands paspoort. Dat is dus eigenlijk
de afweging voor de VVD?
De heer Bosman (VVD):
Nee, dat is onzin. De heer Van Laar verengt de discussie.
Je kunt die ook verbreden. Als het gaat over bijvoorbeeld
armoede en zorg hoor ik de heer Van Laar en de PvdA er
niet over; het is dus een beetje door een rietje kijken naar
een probleem en dan zeggen: daar gaan we op ingrijpen.
De heer Van Raak (SP):
Ik vind het toch ook wel opmerkelijk, hoor, dat als we onze
soldaten terugtrekken onder de rook van de ISLA, de heer
Bosman zegt dat dit logisch is omdat het onze soldaten zijn,
maar dat hij niet bereid is om iets te doen voor de mensen
die daar dag en nacht onder die rook leven. Ik vind dat een
rare keuze. Misschien kan de heer Bosman die nog wat
nader toelichten.
De heer Bosman (VVD):
De keuze is aan het eiland zelf. Ik vind dat we dat iedere
keer weer moeten benadrukken. Er zijn openbare en
democratische verkiezingen. Er zijn daar Statenvergaderingen en er zit een regering en dan moeten we dat niet gaan
overrulen. Ik vind het in het kader van die discussie wel
essentieel dat we er hier over praten en van mening kunnen
verschillen en dat ze ook meekrijgen op Aruba en SintMaarten. Het zou mij dan ook niet verbazen dat deze discussie heeft meegeholpen aan de dynamiek die nu ontstaat.
Dat vind ik ook prima. Alleen, ik vind het niet direct mijn
verantwoordelijkheid om daar dan in te grijpen.

De heer Bosman (VVD):
Nu wordt er een beeld geschetst alsof er niets zou gebeuren.
Er gebeuren wel degelijk dingen, hetgeen ik ook heel
belangrijk en essentieel vind. Sterker nog, van onze kant
hebben we iedere keer gezegd: als u steun nodig hebt, kunt
u die krijgen. Alleen, het is wel de keus van Curaçao. Het is
ook een groeiproces in de hele discussie. Dan zeg ik: gaat
u vooral stevig aan de bak, begin met onderhouden, begin
met meten, u krijgt alle steun die u wenst, dat is geen probleem. Nogmaals, het is niet zo dat wij het hier tegenhouden of dat wij vinden dat het niet moet gebeuren, maar wij
zeggen: u krijgt alle steun die u nodig hebt, maar vraag er
wel om. Sterker nog, ik wijs op het recente bericht waarin
de minister-president zegt: wij willen hiermee aan de slag,
wij willen ons hiermee bezighouden. De heer Rosaria van
PAIS is ermee bezig. Ik vind dat een heel goede ontwikkeling. Dan moet je er heel voorzichtig mee zijn om te zeggen:
dan moeten we daar nog maar eens een keer een stap op
zetten.
Mevrouw Van Tongeren (GroenLinks):
Ik vraag me af of er ook een termijn is. We horen nu van
de heer Bosman dat het eiland het zelf moet oplossen.
Welke termijn zou hij dan redelijk vinden? Er zijn natuurlijk
ook oplopende zorgkosten. De financiële argumenten zijn
doorslaggevend voor de VVD. Zou er een moment zijn
waarop de VVD zegt: als het zo erg vervuild is of als het zo
lang duurt, moeten we wel als koninkrijk ingrijpen?
De heer Bosman (VVD):
De discussie is nu gestart op Curaçao. De vergunning wordt
niet verlengd op basis van toekomstige ontwikkelingen.
Daar zijn ze gewoon mee bezig. Dan kunnen we wel zeggen
dat wij daar een datum aan moeten verbinden, maar dat
doet Curaçao zelf prima. Sterker nog, de Staten zijn daar
nu mee bezig. Ik vind dat een heel belangrijke ontwikkeling.
Ik vind het jammer dat wij als collega-parlementariërs daar
niet meer steun aan verlenen, dat wij zeggen: goh, dat zijn
goede ontwikkelingen. Ik vind het jammer dat wij de discussie niet op die manier voeren. Er zijn altijd partijen die zusterpartijen op de eilanden hebben. Bij D66 is dat PAIS. Je
ziet PAIS daar allerlei acties ondernemen. Dat vind ik heel
verstandig. Dat lijkt me een betere ontwikkeling dan een
Nederlandse uitspraak dat wij daar moeten ingrijpen.

De heer Van Raak (SP):
Als het gaat om de centen en wanneer de bestuurders op
Curaçao er een puinhoop van maken, is de VVD graag
bereid in te grijpen en dan krijgt ze altijd steun van de SP.
Maar nu gaat het om mensen in de volksbuurten terwijl het
bestuur van Curaçao er al decennialang een puinhoop van
maakt. Het laat mensen vergiftigen. Ik vind het jammer dat
als wij dan willen ingrijpen, er geen steun voor is van de
VVD.

Mevrouw Van Tongeren (GroenLinks):
Ik heb gevraagd of er een zodanig niveau van vergiftiging
kan zijn of een zodanige termijn waarop die vervuiling en
de gezondheidsrisico's voortduren, dat het Koninkrijk wel
moet ingrijpen. De heer Bosman geeft daar geen antwoord
op. Ik begrijp niet zo goed dat hier niet diezelfde redenering
wordt aangehouden als die met betrekking tot de financiën.
Mijn collega's hebben dat ook al gevraagd. Ik doe nog een
laatste poging om wellicht een antwoord te krijgen. Waarom
kan er wel een aanwijzing worden gegeven als het financieel
niet lukt — daar vragen de eilanden zelf ook niet om — en
is dat niet nodig als het op gezondheids- of milieutechnisch
gebied niet lukt? Dit probleem is immers niet van vandaag
of gisteren, maar het speelt al tientallen jaren. Dat weten
we allebei.

Tweede Kamer

10 februari 2016
TK 53

Isla-raffinaderij

53-4-2

De voorzitter:
Ik wijs erop dat dit een VAO is, en geen debat. Het algemeen
overleg heeft al plaatsgevonden. Ik verzoek de heer Bosman
om een korte reactie te geven.
De heer Bosman (VVD):
Het is wel een heel brede vraag. Voor de VVD is goed
bestuur essentieel. Het is daarbij het gemakkelijkst om de
financiën te volgen. Follow the money! Als de financiën
transparant zijn, merk je vanzelf dat het bestuur moet volgen. En dan volgt ook de rest daaronder vanzelf. De VVD
kijkt hier niet eenzijdig door een rietje. De VVD zegt niet:
het zijn alleen de financiën. We weten met z'n allen dat
financiën bijdragen aan goed bestuur. Je moet de zaak op
zo'n manier herstructureren dat je de bestuurders in de
goede vorm kunt krijgen. Het gaat ook om vragen hoe het
geld benut en besteed wordt, waar dat geld vandaan komt
en hoe het terugkomt in de begroting. Ook dat zit er allemaal achter bij de ISLA. Als je die zaken allemaal kunt volgen, ontstaat er vanzelf een dynamiek die veel belangrijk
is voor het eiland dan even door een rietje naar een probleem te kijken en te zeggen: dat pakken we even aan.
Ik vind het essentieel dat we in den brede bezig zijn met
een versterking van het bestuur. Dat is cruciaal voor Curaçao, en ook voor Aruba en voor Sint-Maarten. Dat moeten
we met z'n allen aanpakken. Ik vind het veel belangrijker
dat ik nu die ontwikkeling in de Staten zie. Men zegt: wij
pakken het ook zelf ook op, want wij accepteren dit niet.
Dat vind ik een veel belangrijker signaal dan dat wij hier
een datum gaan bediscussiëren.

Mevrouw Ko er Kaya (D66):
Mijn vraag is heel simpel. Daarom wil ik een simpel antwoord en geen ellenlang verhaal. Er zijn elf jaar verstreken
sinds 2005. Elk jaar zijn er mensen overleden. Die zijn en
worden vergiftigd. Wanneer gaat de waarborgfunctie van
Nederland in wat de VVD betreft?
De heer Bosman (VVD):
Die gaat niet in wat ons betreft. Het is essentieel dat wij de
discussie daarover scherp houden, want de waarborgfunctie
is niet van Nederland. Daar zijn geen afspraken over
gemaakt. Lees het Statuut en de memorie van toelichting.
Op deze manier is dit een discussie van niks. Als wij elkaar
op die manier de maat nemen, moeten we ook de feiten
kennen.

Mevrouw Ko er Kaya (D66):
Voorzitter. Sinds 2005 is het duidelijk dat er door de ISLAraffinaderij jaarlijks mensen dood gaan op Curaçao. Dat
willen wij niet. Wat de raffinaderij uitstoot, is giftig. Daarom
hebben wij de motie van de heer Van Raak medeondertekend.
Ik heb ook nog een andere motie. De inhoud lijkt mij helder.

Motie
De Kamer,

Mevrouw Ko er Kaya (D66):
Nederland heeft een waarborgfunctie. Mensenrechten en
goed bestuur zijn daar een onderdeel van. In 2005, toen
Nederland nog direct verantwoordelijk was, bleek al uit een
onderzoek dat jaarlijks vijftien mensen stierven als gevolg
van de vervuiling. Nederland heeft die verantwoordelijkheid
niet opzij geschoven en heeft daar juist afspraken over
gemaakt. We zijn nu elf jaar verder en zitten in 2016. Wanneer is de grens bereikt? Wanneer gaat de Nederlandse
overheid die waarborgfunctie wel handhaven en toepassen?
De heer Bosman (VVD):
Nederland is nooit direct verantwoordelijk, nooit. Dat is een
verkeerd statement. Dat moet helder blijven. Die directe
verantwoordelijkheid bestaat niet. Als er wordt gesteld dat
Nederland direct verantwoordelijk is, dan klopt dat niet. Dat
is op basis van het Statuut namelijk de rijksministerraad.
Daarbij is mogelijk de waarborgfunctie aan de orde. Dat is
het geval als er geen sprake meer is van redres, als er geen
sprake is van ontwikkelingen in de richting van verbeteringen. Kijk naar wat er momenteel op het eiland gebeurt. Er
worden stappen gezet in de richting van de rechter. Het
kabinet is bezig met het kijken naar de overstap op gas. De
staten vinden de huidige gang van zaken onacceptabel. De
vergunning wordt stopgezet en er gaat worden gesproken
over nieuwe vergunningen. Mevrouw Ko er Kaya kan heel
hard iets roepen over de waarborgfunctie, maar die is niet
aan de orde.

gehoord de beraadslaging,
overwegende dat de Isla-raffinaderij zeer verouderd is en
grote problemen geeft voor gezondheid en milieu;
overwegende dat in 2019 het contract tussen Curaçao en
de exploitant PDVSA afloopt en dat dit een natuurlijk
moment geeft om een nieuwe toekomst voor de Isla-raffinaderij in te slaan;
overwegende dat er vanuit de bevolking interessante
alternatieven voor de Isla-raffinaderij worden bedacht, maar
dat deze alternatieven door gebrek aan middelen waarschijnlijk niet zodanig kunnen worden uitgewerkt dat zij volwaardig kunnen worden meegewogen;
verzoekt de regering, kennis en kunde aan alternatieven
vanuit de bevolking te verlenen, zodat zij volledig ontwikkeld
kunnen worden,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door de leden Ko er Kaya en
Sjoerdsma. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 39 (34300-IV).

Mevrouw Van Tongeren (GroenLinks):
Voorzitter. Ik heb twee moties.

Tweede Kamer

Isla-raffinaderij

10 februari 2016
TK 53

53-4-3

De Kamer,

verzoekt de regering, in goed overleg de landen Aruba,
Curaçao en Sint Maarten te ondersteunen in het uitvoeren
van de in het klimaatverdrag van Parijs overeengekomen
afspraken,

gehoord de beraadslaging,

en gaat over tot de orde van de dag.

overwegende dat een behoefte bestaat aan een duurzame
alternatieve herinrichting van het Isla-complex, maar dat
dit alternatief nog onderzocht moet worden;

De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door het lid Van Tongeren. Naar
mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.

Motie

overwegende dat de Europese Investeringsbank op zich
bereid is een dergelijk onderzoek te subsidiëren en dat
GreenTown reeds uitgewerkte plannen heeft om een alternatief te ontwikkelen;
verzoekt de regering, GreenTown te voorzien van een
budget voor de ontwikkeling van een duurzame alternatieve
herinrichting van het Isla-raffinaderijcomplex op Curaçao
en de Kamer over de voortgang hiervan te informeren,
en gaat over tot de orde van de dag.

Zij krijgt nr. 42 (34300-IV).
Mevrouw Van Tongeren (GroenLinks):
Ik was verrast dat dit debat vroeger begon dan op de
agenda stond. Daarom was ik niet vanaf het begin aanwezig.
Ik ben blij dat ik toch aan het einde mijn bijdrage heb kunnen leveren.
De voorzitter:
U was op tijd. Wij waren vroeg begonnen, dat klopt.

De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door het lid Van Tongeren. Naar
mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 40 (34300-IV).

Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
overwegende dat voor de handhaving van de voor de Islaraffinaderij geldende milieunormen een goed uitgeruste
en getrainde milieudienst noodzakelijk is;
verzoekt de regering, in goed overleg met Curaçao actief
bij te dragen aan de handhaving van de voor de Isla-raffinaderij geldende milieunormen en de Dienst Centraal Milieubeheer te vragen hiervoor de noodzakelijke handhavingstrainingen te verzorgen,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door het lid Van Tongeren. Naar
mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 41 (34300-IV).

Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
overwegende dat de risico's van klimaatverandering binnen
het Koninkrijk het grootst zijn voor de Caribische regio;
overwegende dat de landen binnen het Koninkrijk een
gezamenlijke verantwoordelijkheid moeten voelen voor het
implementeren van het klimaatverdrag van Parijs;

Tweede Kamer

Isla-raffinaderij

Minister Plasterk:
Voorzitter. Er zijn vijf moties ingediend. Laat ik beginnen
met de eerste, te weten de motie-Van Laar c.s. op stuk nr.
38. Die motie plaatst mij enigszins voor een dilemma. Het
dictum en de oproep die daarin wordt gedaan aan de
regering beschouw ik als ondersteuning van beleid. Ik ben
op dit moment buitengewoon actief op dit punt, omdat ik
de ISLA-raffinaderij een smerige boel vind en er graag aan
bijdraag om daarvoor oplossingen te zoeken. Ik heb er
onlangs de Nederlandse minister van I en M ook weer op
aangesproken. Een wellicht ook voor u nieuwe ontwikkeling
is dat er een projectleider is aangesteld om aan de Nederlandse kant de activiteiten te coördineren. Dat is de heer
Van Dam, die hier ook aanwezig is. Er zijn interdepartementale gesprekken gevoerd en die worden voortgezet. De
vertegenwoordiger heeft onlangs anderhalf uur met de heer
Whiteman gesproken. Ik heb al eerder gezegd dat ik bereid
ben om op korte termijn naar Curaçao te gaan om daar
actief te acteren op dit punt. Wat het dictum van mij vraagt
beschouw ik dus als ondersteuning van mijn beleid.
De motie bestaat echter niet alleen uit dat verzoek aan de
regering, maar ook uit een aantal uitspraken, bijvoorbeeld
dat Curaçao ondeugdelijk wordt bestuurd, dat de regering
de mensenrechten schendt en dat dit mede doden tot
gevolg heeft. Dat zijn zeer vergaande uitspraken. Ik ben er
zeker van dat deze door de regering van Curaçao als beledigend zullen worden ervaren. Met die uitspraken erin kan
ik niet anders dan deze motie, ook wel met nadruk, ontraden. Mochten die uitspraken eruit gaan en mocht de motie
zich tot het dictum beperken, dan zou ik het oordeel daarover aan de Kamer kunnen laten. Ik voeg eraan toe dat, als
de motie met deze uitspraken erin wordt aangenomen, dit
mij niet helpt in het uitvoeren van datgene wat het dictum
van mij vraagt. Als je aan de ene kant tegen de regering
van een ander land in het Koninkrijk zegt dat men ondeugdelijk bestuurt, de dood veroorzaakt en mensenrechtenschendingen pleegt, en aan de andere kant zegt "ik zou op
gelijkwaardige basis met u willen meedenken en meewerken om problemen op te lossen", dan is dat niet een ideale

10 februari 2016
TK 53

53-4-4

binnenkomer. Zonder die uitspraken erin zou ik dus het
oordeel aan de Kamer kunnen laten, maar anders moet ik
de motie helaas ontraden.
In de motie-Ko er Kaya/Sjoerdsma op stuk nr. 39 wordt mij
gevraagd om als minister van Nederland kennis en kunde
te organiseren voor de bevolking van een ander land. Dat
vind ik nu net weer een beetje gek. Ik zou die ondersteuning
wel willen leveren, maar dan aan het land Curaçao. Maar
dat zou dan moeten gebeuren op verzoek van het land. Als
onderdeel daarvan ben ik dan graag bereid om de bevolking
daarvan onderdeel te maken. Ik ga mij echter niet direct tot
de bevolking van een ander land wenden als de regering
dat niet op prijs stelt. Dan kom je in heel rare verhoudingen
terecht.
In de motie-Van Tongeren op stuk nr. 40 wordt de regering
verzocht, een Curaçaose organisatie te subsidiëren ...
De heer Bosman (VVD):
Is het advies van de minister over de motie op stuk nr. 39
"ontraden"?
Minister Plasterk:
Ja, die motie ontraad ik.
In de motie op stuk nr. 40 wordt mij gevraagd om een op
zichzelf genomen sympathieke organisatie in Curaçao direct
te gaan subsidiëren. Dat past wellicht in de verhoudingen
van vóór 10-10-10, maar niet meer in de huidige verhoudingen. Zoals de motie nu is geformuleerd, ontraad ik de aanneming ervan.
Dat geldt niet voor de motie-Van Tongeren op stuk nr. 41,
waarin van mij wordt gevraagd om datgene te doen wat
eigenlijk ook in het dictum van de motie op stuk nr. 38 wordt
gevraagd, namelijk in goed overleg met Curaçao actief een
bijdrage te leveren. Het oordeel over die motie laat ik graag
aan de Kamer over, even ervan uitgaande dat dit dan
gebeurt op verzoek van de regering van Curaçao.

Minister Plasterk:
Ik zit toch even met het feit dat wij sinds 10-10-10 geen
directe begrotingssteun meer verlenen aan andere landen
in het Koninkrijk. Dat principe wil ik wel overeind houden,
want anders is het einde zoek. Er zijn heel veel heel sympathieke organisaties voor kinderrechten en voor allerlei zaken
in de andere landen van het Koninkrijk. Wij steunen die niet
meer direct. Dat zou ik hiermee dus ook niet willen doen.
We doen over het algemeen niet kinderachtig. Als wij bijvoorbeeld expertise ter beschikking stellen en dat voor een
deel op de begroting hier drukt, dan bekijken we of we daar
een mouw aan kunnen passen. Maar het direct subsidiëren
van organisaties, ook als dat op verzoek van de lokale
regering gebeurt, vind ik dan toch net buiten de staatkundige verhoudingen vallen. Ik zie, met alle sympathie voor
die organisatie, toch niet voor me hoe we dat zouden kunnen doen. Over de motie-Van Tongeren op stuk nr. 41 laat
ik het oordeel dus aan de Kamer over, met de kanttekeningen die ik heb geplaatst.
Hetzelfde geldt wat mij betreft voor de motie-Van Tongeren
op stuk nr. 42. Dat is in feite artikel 36 van het Statuut: de
landen staan elkaar bij. Dus als wij elkaar kunnen bijstaan
bij het realiseren van klimaatdoelstellingen, dan lijkt mij
dat dat ook een meerwaarde kan opleveren voor het
Koninkrijk. Ik laat dus het oordeel over die motie graag over
aan de Kamer.
De beraadslaging wordt gesloten.
De voorzitter:
Dank u wel. Dan zijn wij hiermee aan het einde gekomen
van dit VAO. Over de ingediende moties zullen we volgende
week dinsdag stemmen.
De vergadering wordt van 11.01 uur tot 11.15 uur geschorst.

De voorzitter:
Mevrouw Van Tongeren heeft nog een vraag over de vorige
motie.
Mevrouw Van Tongeren (GroenLinks):
Ik begrijp waarom de minister de motie in deze vorm ontraadt. Als ik het dictum aanpas met "in goed overleg" en
"op verzoek van", zou de minister er dan anders naar kijken?
De doelstelling delen wij immers, volgens mij, dus misschien dat een andere formulering beter zou werken? Er is
op het moment maar één alternatief uitgewerkt en niet dit
alternatief. Zij zoeken naar een vorm van financiële ondersteuning.
De voorzitter:
U hebt het over de motie op stuk nr. 40, neem ik aan?
Mevrouw Van Tongeren (GroenLinks):
Ja.

Tweede Kamer

Isla-raffinaderij

10 februari 2016
TK 53

53-4-5