2011D01282

INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
Binnen de vaste commissie voor Economische Zaken, Landbouw en
Innovatie hebben enkele fracties de behoefte om over de volgende brief
enkele vragen en opmerkingen voor te leggen:
Brief regering d.d. 07-01-2011 onder Kamerstuk 26 991, nr. 295 staatssecretaris van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie, H. Bleker –
Achtergronden en de feitelijke stand van zaken in Nederland ten aanzien
van de dioxinebesmetting in Duitsland
De vragen en opmerkingen zijn op 13 januari 2011 aan de staatssecretaris
van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie voorgelegd met het
verzoek deze te beantwoorden uiterlijk dinsdag 18 januari 2011 om 12.00
uur. Bij brief van [datum] zijn ze (door ...) beantwoord.
Inhoudsopgave
–

Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
° Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van het
CDA
° Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van de SP
° Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van D’66
° Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van de
PvdD

–

Blz.

2–3
3–4
4
4–6

Reactie van de staatssecretaris van Economische Zaken,
Landbouw en

I. VRAGEN EN OPMERKINGEN VANUIT DE FRACTIES
Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van het CDA
Op 24 december 2010 heeft het Nederlandse diervoederbedrijfsleven de
nieuwe Voedsel en Waren Autoriteit (nVWA) geattendeerd op een dioxine
incident in Duitsland, met een mogelijk relatie naar Nederland. Is dat de
normale procedure? Is er een stroomschema beschikbaar wat te doen bij
deze incidenten?
In dit geval is door de Nederlandse instanties aan de bel getrokken, bij
onze oosterburen. Hoe is dit in andere landen geregeld? Is de controle
daar ook zo scherp als hier in Nederland?
De nVWA heeft bij gebrek aan officiële berichtgeving direct hierop contact
gezocht met de Duitse autoriteiten en met de Europese Commissie (EC)
voor afstemming en nadere informatie. Welke procedures gelden hiervoor
op Europees niveau?
Hoe wordt in dergelijke gevallen omgegaan met kosten? Is het mogelijk
een deel van de kosten die Nederlandse instanties door problemen bij de
Duitsers maken, op dit Duitse bedrijf te verhalen?
De nVWA heeft in het belang van de volksgezondheid, continu en intensief
samengewerkt met de Duitse en Europese autoriteiten om de aard en
ernst van de melding te onderzoeken. Geldt een draaiboek op Europees
niveau?

nds-tk-2011D01282

1

Welke expertise op Nationaal of Europees niveau is naast RIKILT
beschikbaar en eventueel door de nVWA betrokken om de mogelijke bron
van de contaminatie te achterhalen?
Hoe kan het dat een Nederlandse tussenhandelaar technische vetzuren
doorlevert aan een Duits vetverwerkingsbedrijf die deze vervolgens kan
verwerken in de levensmiddelen- of diervoedersector? Is er scheidingsplicht tussen food en non-foodtransport?
Is hier sprake van een incident of gebeurt dit vaker? Is er voldoende zicht
op de kwaliteit van veevoeder, of wordt hier bij wijze van spreken van
alles en nog wat in verwerkt?
Waarom worden deze technische vetzuren, als deze nooit fysiek in
Nederland zijn geweest, wel naar Nederland herleid als zijnde land van
herkomst?
Mogen technische vetzuren met dioxine verontreinigd zijn, ook als zij
worden gebruikt voor ontwikkelen van zeep en andere gebruiksartikelen
waar de mens in aanraking mee kan komen? Zo ja, is de volksgezondheid
dan niet in het geding?
Een klein deel (ca. 10%), van de twee partijen geleverde eieren uit
Duitsland, is inmiddels verwerkt in levensmiddelen en daarmee verdund.
De nVWA (BuRo) is van oordeel dat het mogelijke risico voor de volksgezondheid minimaal is. Wat is de definitie van minimaal? En wat zijn de
toelaatbare grenzen?
Welk effect heeft de Duitse dioxinecrisis op de Nederlandse land- en
tuinbouwsectoren? Denk bijvoorbeeld aan de eierhandelaren en de
leghennenhouders.
In verband met het dioxineschandaal in Duitsland wil de Europese
Commissie strengere regels voor de productie van veevoer. Hoe kijkt de
Staatssecretaris daartegen aan? En wat is de positie van Nederland
daarin?
Het dagelijks bestuur van de EU is teleurgesteld over het gebrek aan
dadendrang van de industrie om nieuwe dioxinebesmettingen onmogelijk
te maken. Herkent de staatssecretaris dat bij de Nederlandse industrie?
De Europese commissie komt zelf met voorstellen als de industrie niet
snel strengere maatregelen presenteert. Ziet de staatssecretaris daar een
rol voor Nederland cq. Nederlandse industrie in?
Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van de SP
De leden van de fractie van de SP hebben met zorg kennis genomen van
de dioxine besmetting in Duitsland. De leden van de fractie van de SP
vragen zich af of er genoeg veiligheidskleppen zijn om te voorkomen dat
zoiets ook in Nederland kan voorkomen. Graag een reactie van de
staatssecretaris. In hoeverre kan de consument er op vertrouwen dat de
volksgezondheid met de huidige controle mechanismen afdoende
gewaarborgd is? Wat is de capaciteit die op controle wordt gezet? Hoeveel
overtredingen zijn er het afgelopen jaar geconstateerd en hoe intensief
was de controle?
In hoeverre is de voederketen transparant in inzichtelijk? Is de zelfcontrole
met GMP voldoende? In hoeverre kan toezicht op toezicht garanderen dat
dergelijke problemen voorkomen worden? In hoeverre ziet de staatssecretaris mogelijkheden om de veevoerketens te verkorten en te regionali-

2

seren en de lange ketens te verkorten en in hoeverre is onnodig gesleep
met veevoer te voorkomen? In hoeverre heeft de staatsecretaris daadwerkelijk inzicht in de veevoerketen, vragen de leden van de fractie van de SP
zich af?
Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van D’66
Kan de staatssecretaris uiteenzetten precies hoe lang het schandaal reeds
loopt? Met name vragen de leden van de D66 fractie zich af, of uiteengezet
kan worden hoe lang het bedrijf al deze vetten aan het Duitse vetverwerkingsbedrijf leverde?
Is de staatssecretaris er zeker van dat de ontdekte levering de eerste
vermenging van de technische vetten in veevoer was?
Kan hij aangeven of gebruikelijk is dat contracten tussen eierproducenten
en halffabricaatproducenten per zending wisselen wat betreft kwaliteit?
Kan de staatssecretaris garanderen dat er, met uitzondering van de twee
genoemde partijen, eieren die zijn geleverd sinds de bekendwording van
het schandaal geen enkele andere vergelijkbare zending op de Nederlandse markt is verwerkt?
Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van de PvdD
De leden van de fractie van de PvdD zien de dioxinebesmetting die nu in
Duitsland is opgetreden als een logisch gevolg van de manier waarop er
wordt omgegaan met veevoeders. Veel van de producten die momenteel
worden verwerkt in veevoeders, zijn daar in het geheel niet geschikt voor.
Bovendien zijn de verschillende stromen van deze ingrediënten, in dit
geval vetten waarvan een deel bestemd is voor veevoer, en een deel door
de industrie wordt gebruikt, in de praktijk niet van elkaar te scheiden, dat
bewijst dit geval eens te meer. Deelt de staatssecretaris de mening dat het
ook in de toekomst niet voorkomen kan worden dat deze verschillende
stromen vermengd worden – ook als er geen opzet in het spel is – en dat
dus ook dit soort dioxinebesmettingen niet te voorkomen zijn? Hoe groot
acht hij de kans op dergelijke besmettingen in de toekomst, en waarop is
dit gebaseerd?
Kan de staatssecretaris aangeven hoe en op welke wijze de conclusies uit
het KLPD rapport «inventarisatie milieucriminaliteit»1 over veevoerstromen geïmplementeerd zijn in het beleid, gelet op de harde conclusies
in dat rapport waarbij zelfs de bestuurlijke integriteit aan de orde gesteld
werd en gesproken werd over crimineel handelen in de sector?
De EU heeft op basis van deze dioxinebesmetting besloten strengere
regels te stellen ten aanzien van veevoer. Is de staatssecretaris ook van
mening dat er strengere regels gesteld dienen te worden aan de productie
van veevoer? De leden van de fractie van de PvdD zijn benieuwd naar de
Nederlandse inzet voor deze strengere regels. Is de staatssecretaris bereid
om in te zetten op het vaststellen van een positieflijst voor veevoer?
Hiermee kan duidelijk worden vastgesteld welke ingrediënten wel en
welke niet toegestaan zijn om te verwerken in veevoer, meer gelimiteerd
dan wat er nu hiervoor geregeld is. Dit dioxineschandaal toont eens te
meer aan dat dit nodig is om de volks- en diergezondheid te beschermen.
De leden van de fractie van de PvdD zien dan ook de noodzaak om het
soort vetten waarmee de dioxinebesmetting nu veroorzaakt is, niet in deze
lijst op te nemen. Deelt de staatssecretaris deze mening? Zo nee, waarom
niet?
1
http://www.wakkerdier.nl/docs/
KLPD_rapport.pdf

3

Het is gebleken dat het bedrijf Harles & Jentzsch al eerder vet met een
hoog gehalte aan dioxine heeft geleverd. In hoeverre is het mogelijk dat
Nederland eerder partijen besmet veevoer heeft afgenomen van dit
bedrijf, of besmette eieren en vlees heeft afgenomen die met behulp van
met dioxine besmet veevoer zijn geproduceerd? Op welke wijze kan dit
worden nagegaan, en op welke wijze is dit eerder in dit jaar al gecontroleerd? In Duitsland is nu ook dioxine in varkens en in varkensvlees
aangetroffen, met als gevolg dat talloze dieren geruimd zijn. De leden van
de PvdD willen weten of het mogelijk is dat met dioxine besmet vlees in
de Nederlandse voedselkolom is terecht gekomen, en op welke wijze de
nVWA dit onderzoekt?
Hoe beoordeelt de staatssecretaris het feit dat het laboratorium dat van
deze eerdere besmettingen op de hoogte was, dit niet gemeld heeft? In
hoeverre zou dit ook kunnen voorkomen bij Nederlands laboratoria, en
hoe beoordeelt de staatssecretaris dit? Is er in Nederland een meldplicht
bij laboratoria die dit soort analyses uitvoeren, waarbij zij worden
verplicht te hoge gehaltes te melden? Zo nee, is de staatssecretaris bereid
een dergelijke meldplicht in te stellen, in elk geval nationaal, en om
hiervoor ook op Europees niveau te pleiten? Kan de staatssecretaris
uiteen zetten op welke wijze veevoeders worden gecontroleerd op
aanwezigheid van dioxines en andere stoffen die niet in de voedselketen
thuishoren? Welke verplichting hebben producenten en distributeurs om
elke partij hierop te controleren, en hoe vaak controleert de nVWA hierop?
Volgens de Duitse Foodwatch zijn residuen van bestrijdingsmiddelen de
bron van de dioxinebesmetting in het vet. Zij trekken deze conclusie naar
aanleiding van metingen die wijzen op de aanwezigheid van een
gechloreerde fenolverbinding, wat gebruikt wordt als fungicide. Kan de
staatssecretaris bevestigen dat dit inderdaad de oorzaak, of een mogelijke
oorzaak is van deze dioxinebesmetting? Zo nee, op basis van welke
gegevens, en wat is dan de herkomst van de dioxinen? Zo ja, welke
conclusies trekt de staatssecretaris hieruit? En is het bestrijdingsmiddel
dat dan voor deze dioxinebesmetting verantwoordelijk is, überhaupt wel
toegestaan in Europa? Graag een reactie.
Nu er keer op keer sprake is van ernstige overtredingen van de regels in
de veevoersector, zou het voor de hand liggen minder zelfregulering toe
te staan en de controles en handhaving toe te spitsen en op te voeren.
Hoe ziet de staatssecretaris dit en kunt u concreet aangeven in hoeverre u
werkt aan een vermindering van zelfregulering en een vergroting van het
aantal controles. Kan de staatssecretaris aangeven wat nu de controlefrequentie is van de nVWA voor een gemiddeld Nederlands veevoerbedrijf,
hetzij op het gebied van productie, hetzij op het gebied van import?
De veevoersector wordt wel aangeduid als één van de grootste afvalverwerkers van Nederland. Kan de staatssecretaris aangeven hoe controle en
handhaving bij reguliere afvalverwerking (in aantal, aard en frequentie)
zich verhoudt tot controle en handhaving van de veevoersector?
Kunt u aangeven op welke wijze de controle op ggo bestanddelen in de
veevoersector plaatsvindt (aard, aantal, frequentie van controlebezoeken
en handhaving)?

4

II. REACTIE VAN DE STAATSSECRETARIS
De voorzitter van de commissie
Van der Ham
De adjunct-griffier van de commissie,
Peen

5