Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2012–2013

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

466
Vragen van de leden Van Gerven en Kooiman (beiden SP) aan de
staatssecretaris van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie en de
minister van Veiligheid en Justitie over controle naleving visserijwet
(ingezonden 16 juli 2012).
Antwoord van staatssecretaris Bleker (Economische Zaken, Landbouw en
Innovatie) (ontvangen 1 november 2012) Zie ook Aanhangsel Handelingen,
vergaderjaar 2011–2012, nr. 3452
Vraag 1, 3 en 5
Bent u zich bewust van de verwarring die er onder politieagenten en groene
buitengewoon opsporingsambtenaren (BOA’s) bestaat over de vraag of
opsporingsambtenaren nu wel of niet kunnen controleren op de naleving van
de bepalingen bij of krachtens de Visserijwet 1963?1
Bent u van mening dat de politie niet aangewezen is als toezichthouder
ingevolge de Visserijwet dus derhalve ook geen controle bevoegdheden heeft
op grond van de Algemene wet bestuursrecht? Of bent u van mening dat
controle wel kan plaatsvinden op grond van artikel 55 van de Visserijwet?
Acht u een wettelijk gedekte controlerende bevoegdheid voor de politie en
groene BOA’s betreffende visstroperij noodzakelijk? Zo ja, wilt u het Besluit
Aanwijzing Toezichthouders Visserijwet 1963 wijzigen om te bewerkstelligen
dat politiebeambten en groene BOA’s ook worden aangewezen als toezichthouders voor de Visserijwet? Zo nee, waarom niet en welke maatregel wilt u
dan nemen?
Antwoord 1, 3 en 5
Ik heb kennis genomen van het door de vragenstellers genoemde artikel in
Dier en Milieu (Dier & Milieu 2012/3). Om eventuele onduidelijkheid over
bevoegdheid van opsporingsambtenaren en de aan hen toegekende
bevoegdheden voor controle op de naleving van de Visserijwet 1963 weg te
nemen ga ik in het navolgende uitgebreid op deze onderwerpen in.
Artikel 141 en 142 van het Wetboek van strafvordering regelen wie bevoegd
is tot het opsporen van strafbare feiten. Artikel 141 regelt dat dit in ieder
geval zijn de officieren van justitie, de ambtenaren van politie, aangewezen
ambtenaren van de marechaussee en opsporingsambtenaren van bijzondere
opsporingsdiensten, die derhalve ook bevoegd zijn tot opsporing van
overtredingen van de Visserijwet 1963. De bevoegdheid van bijzonder
1

ah-tk-20122013-466
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2012

Dier & Milieu 2012/3.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

1

opsporingsambtenaren (BOA’s) is geregeld in artikel 142 van het Wetboek van
strafvordering. Het gaat om verschillende categorieën BOA’s, te weten:
– personen, aan wie door de minister van Veiligheid en Justitie of door het
College van procureurs-generaal een akte van opsporingbevoegheid is
verleend, of die behoren tot door die minister aangewezen categorieën of
eenheden (eerste lid, onderdelen a en b);
– de personen die bij bijzondere wetten met de opsporing van de daarin
bedoelde strafbare feiten worden belast (eerste lid, onderdeel c).
Opsporing van overtredingen van de Visserijwet 1963 vindt plaats door BOA’s
die bevoegd zijn tot opsporing van de strafbare feiten in Domein I, «openbare
ruimte» als bedoeld in de Circulaire bijzonder opsporingsambtenaar. Het gaat
in dit geval om BOA’s die zijn aangewezen op grond van artikel 142, eerste
lid, onderdeel a en b, van het Wetboek van strafvordering. Artikel 142, eerste
lid, onderdeel c, biedt de mogelijkheid bij bijzondere wet BOAs aan te
wijzen. Dat geschiedt bij artikel 59 van de Visserijwet 1963. Het gaat om de
ambtenaren van de rijksbelastingdienst, bevoegd inzake douane en de door
de minister van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie aangewezen
ambtenaren. Van deze laatste aanwijzingsbevoegdheid is geen gebruik
gemaakt.
De in het voorgaande genoemde opsporingsambtenaren beschikken over de
opsporingsbevoegdheden uit het Wetboek van strafvordering. Voor wat
opsporing betreft van strafbare feiten, bedoeld in de Wet op de economische
delicten, komen daar, na inwerkingtreding van de wet van 28 juni 2012 tot
wijziging van de Visserijwet 1963 in verband met de bestrijding van visstroperij en het vervallen van de akte, alsmede enkele andere wijzigingen van deze
en enige andere wetten (Stb 2012, nr. 346), de in de Wet op de economische
delicten genoemde opsporingsmiddelen bij. En specifiek voor controle op
documenten, die op grond van de Visserijwet 1963 zijn vereist, bevat artikel
55 van de wet een toonplicht.
Uit artikel 55 van de Visserijwet volgt namelijk dat opsporingsambtenaren
bescheiden mogen vorderen voor zover dat voor de uitoefening van hun taak
nodig is. Met de term opsporingsambtenaren worden in dit geval alle
opsporingsambtenaren bedoeld. Dat blijkt bijvoorbeeld uit de nota naar
aanleiding van het verslag bij het wetsvoorstel tot wijziging van de Visserijwet in verband met de bestrijding van visstroperij en het vervallen van de
akte (Kamerstukken II 2010/11, 32 574, nr. 6, p. 3), dat onlangs door de Eerste
Kamer is aangenomen. In het bijzonder kan worden gewezen op de nota van
wijziging (Kamerstukken II 2010/11, 32 574, nr. 7), waarmee de zinsnede
«opsporingambtenaren, als bedoeld in artikel 59» (van de Visserijwet 1963) is
gewijzigd in «opsporingsambtenaren», teneinde buitengewone opsporingsambtenaren hier tevens onder te scharen.
Gezien de aard van de te vorderen bescheiden en de omstandigheden waarin
ten tijde van totstandkoming van het artikel behoefte heeft bestaan aan
inzage in die bescheiden, mag worden aangenomen dat beoogd is met artikel
55 van de Visserijwet 1963 opsporingsambtenaren een brede bevoegdheid te
geven om naleving van de wet te controleren en overtredingen op te sporen.
Een opsporingsambtenaar, regulier of buitengewoon, kan een visser –
bijvoorbeeld langs de waterkant –, vragen naar de op grond van de Visserijwet 1963 vereiste bescheiden. De rechtbank Amsterdam heeft deze conclusie
onderstreept (LJN: BA9602, Rechtbank Amsterdam, 13/994289–06). Ik ben
derhalve van mening dat opsporingsambtenaren, waaronder BOA’s en
politieagenten, voldoende bevoegdheden hebben om controle uit te voeren
op naleving van de Visserijwet 1963. Een aanwijzing van deze ambtenaren als
toezichthouder is hiervoor derhalve niet nodig.
Vraag 2 en 4
Klopt het dat dit een negatief effect heeft op de mate van controle op o.a.
visstroperij?
Hoe gaat u duidelijkheid brengen richting de betreffende politieagenten en
groene BOA’s?
Antwoord 2 en 4
Ik zal contact zoeken met organisaties waaronder de betreffende opsporingsambtenaren ressorteren, met het verzoek het bovenstaande in de organisatie
kenbaar te maken. Ik zal de inhoud tevens onder de aandacht brengen bij
Sportvisserij Nederland en de Combinatie van beroepsvissers. In het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

2

voorgaande is uiteengezet welke bevoegdheden politie en BOA’s ter
beschikking staan bij controle op naleving van de Visserijwet 1963. Ik acht
deze bevoegdheden voldoende.
Vraag 6
Wat is de inzet op controle op visstroperij qua menskracht per soort
opsporingsambtenaar?
Antwoord 6
Op grond van artikel 21 van de Visserijwet 1963 is voor anderen dan een
visrechthebbende toestemming van de visrechthebbende vereiste om op een
water te mogen vissen. De verantwoordelijkheid voor controle op de naleving
hiervan is in belangrijke mate neergelegd bij de rechthebbenden op het
visrecht. Als het gaat om handhaving op illegale sportvisserij dan wordt dit
voornamelijk uitgevoerd door ca. 100 BOA’s die door de hengelsportverenigingen worden ingezet en door verenigingscontroleurs. Zij vormen ook
belangrijke ogen en oren in het veld om gevallen van grove stroperij door te
geven, waarbij illegaal met grote hoeveelheden beroepsvistuigen wordt
gestroopt.
Voor de strafrechtelijke handhaving op grootschalige visstroperij met
beroepsvistuigen wordt in een regionale aanpak samengewerkt door
controleurs van de nVWA, tevens met BOA’s die door de sportvisverenigingen
worden ingezet, maar ook met de regiopolitie en het KLPD. Hier is bij de
behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Visserijwet 1963 in
verband met de bestrijding van visstroperij en het vervallen van de akte,
alsmede enkele andere wijzigingen van deze en enige andere wetten
(Kamerstukken II, 32574) ook met de Tweede Kamer over gesproken.
De inzet vanuit de nVWA is hierbij gedurende de afgelopen jaren ongewijzigd
gebleven en betreft ca. 4,5 fte per jaar. Door politie-ambtenaren worden
jaarlijks tussen 500 en 600 processen-verbaal uitgeschreven voor overtredingen van de Visserijwet 1963.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

3