2017D11775

INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
De vaste commissie voor Economische Zaken heeft een aantal vragen en
opmerkingen aan de Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap voorgelegd over de geannoteerde agenda voor de informele Raad
voor Concurrentievermogen op 3 mei 2017 in Malta (Kamerstuk 21 501-30,
nr. 396).
De fungerend voorzitter van de commissie,
Ziengs
Adjunct-griffier van de commissie,
Konings

nds-tk-2017D11775

1

Inhoudsopgave
I.
II.

Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Antwoord / Reactie van de Staatssecretaris

2
4

I. Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Vragen en opmerkingen van de leden van de CDA-fractie
De leden van de CDA-fractie hebben een aantal vragen over de informele
Raad voor Concurrentievermogen op 3 mei 2017 in Malta.
De leden van de CDA-fractie lezen in de geannoteerde agenda dat de Raad
een kort debat zal voeren over Euro-mediterrane samenwerking op het
terrein van onderzoek en innovatie. Deze leden lezen dat het debat met
name zal gaan over het nieuwe initiatief «Partnerschap voor onderzoek en
innovatie in het Middellandse Zeegebied» (PRIMA). Hoe kijken de
verschillende lidstaten tegen dit nieuwe initiatief aan? Zij lezen dat het
initiatief mede gefinancierd wordt door de Europese Unie. Hoe gaat deze
financiering eruit zien en welke lidstaten kunnen hiervan gebruik maken?
Kan de Staatssecretaris tevens aangeven of Nederlandse bedrijven of
instanties innovaties ontwikkelen op het gebied van waterhulpbronnen en
voedselsystemen die de stabiliteit in Noord-Afrikaanse landen zouden
kunnen vergroten? Zo ja, worden deze initiatieven bij PRIMA betrokken of
zijn er andere manieren om deze Nederlandse innovaties te kunnen
stimuleren? De leden van de CDA-fractie zijn verder benieuwd of
(duurzame) energieopwekking ook wordt betrokken bij het PRIMAinitiatief. Op welke manier zou de overvloed aan zon in het Middellandse
Zeegebied en het eventueel aangrenzend Europa hier met innovatieve
ontwikkelingen van kunnen profiteren? Tevens vragen deze leden hoe het
is gesteld met uitwisseling tussen onderzoeks- en wetenschappelijke
instellingen van EU-lidstaten en landen grenzend ten zuiden van de
Middellandse Zee.
De leden van de CDA-fractie constateren dat de Raad ook zal debatteren
over de innovatiekloof in Europa, specifiek over toekenning van financiering uit Horizon 2020. Deze leden lezen dat bepaalde lidstaten vinden
dat bij de toekenning van financiering uit Horizon 2020 rekening zou
moeten worden gehouden met geografische spreiding. Welke lidstaten
zijn dit en welke argumentatie gebruiken zij hiervoor? Is de enige
argumentatie van deze lidstaten dat zij van mening zijn dat zij een
onevenredig klein aandeel van het Horizon 2020-budget ontvangen? Is de
Staatssecretaris bereid om tijdens de Raad de aangedragen argumentatie
van deze lidstaten kritisch te toetsen? Acht de Staatssecretaris de kans
groot dat een meerderheid van de lidstaten het idee steunt om bij
toekenning van financiering uit Horizon 2020 rekening te houden met
geografische spreiding? Op welke manier gaat de Staatssecretaris ervoor
zorgen dat excellentie, naast impact, als belangrijkste criterium blijft
gelden voor het toekennen van financiering voor onderzoek en innovatie?
Tot slot vragen deze leden welke oplossing de Staatssecretaris tijdens de
Raad zal gaan aandragen om de genoemde innovatiekloof in Europa te
dichten.
Vragen en opmerkingen van de leden van de D66-fractie
De leden van de D66-fractie danken de Staatssecretaris van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschap voor de geannoteerde agenda van de informele
raad. Deze leden hebben met belangstelling kennisgenomen van de te

2

bespreken thema’s op de informele Raad en hebben hierover nog enkele
vragen.
Allereerst vinden de leden van de D66-fractie het goed te vernemen dat de
Europese landen in de mediterrane zone de te verwachte gevolgen van
klimaatverandering onder meer benaderen door een gezamenlijk publiek
onderzoeksprogramma op te willen zetten. Het rapport «Climate Change,
impact and vulnerability in Europe» van het Europees Milieuagentschap
(EMA) uit 2016 liet al zien welke verstrekkende gevolgen klimaatverandering kan gaan hebben voor de landen rond de Middellandse Zee. Deze
leden zien uit naar de stukken die in aanloop naar de formele Raad van
30 mei 2017 aangaande PRIMA ter beschikking worden gesteld.
In de geannoteerde agenda merkt de Staatssecretaris op dat het Maltees
voorzitterschap omtrent dit thema daags na de informele raad een aparte
ministeriële conferentie organiseert. Hier wordt opgemerkt dat vooral
mediterrane landen deelnemen aan deze conferentie. De vraag is in
hoeverre Nederland, al dan niet als waarnemer, betrokken is bij deze
conferentie. Ziet de Staatssecretaris een rol voor Nederland om betrokkenheid van Nederlandse instituten bij de omgang met klimaatverandering in het Middellandse Zeegebied te bevorderen? De leden van de
D66-fractie denken hierbij met name aan kennis over en lopend onderzoek
ten aanzien van gewasopbrengsten, bijvoorbeeld van de Wageningen
Universiteit (WUR), en kennis over watermanagement.
De leden van de D66-fractie hebben eveneens met belangstelling
kennisgenomen van het feit dat de zogenaamde kenniskloof is geagendeerd. De positie van Nederland in dit debat over Horizon 2020 is helder
en wordt gesteund door deze leden: onderzoeksgeld moet niet enkel op
geografische basis worden toegekend. Wat deze leden betreft moet
onderzoek echter de rode draad zijn in alle Europese investeringsprogramma’s en zou dat ook de boodschap moeten zijn van Nederland bij het
bespreken van de situatie dat bepaalde landen netto-betaler zijn van dit
specifieke investeringsprogramma, waar veel van die landen juist
netto-ontvanger zijn van andere Europese investeringsprogramma’s. Deelt
de Staatssecretaris deze inzet?
Vragen en opmerkingen van de leden van de SP-fractie
De leden van de SP-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
de geannoteerde agenda van de aanstaande informele Raad voor
Concurrentievermogen. Zij hebben hierover een aantal vragen en
opmerkingen.
De leden van de SP-fractie lezen in de geannoteerde agenda dat aan de
ministeriële conferentie over Euro-mediterrane samenwerking op het
gebied van water en voedsel hoofdzakelijk mediterrane landen deel zullen
nemen. Deze leden zijn benieuwd of de Staatssecretaris van mening is dat
Nederlandse expertise op het gebied van waterbeheer en voedselproductie van waarde zal zijn binnen het op te zetten onderzoeksprogramma
PRIMA. Indien het geval is, verzoeken zij de Staatssecretaris toe te lichten
op welke wijze dit zal geschieden, welke budgetten hiervoor beschikbaar
worden gesteld en of dit toegankelijk is voor zowel onderzoekers als
bedrijven.
De leden van de SP-fractie lezen in de geannoteerde agenda dat
Nederland van mening is dat landen die een onevenredig laag aandeel
hebben in de toegekende Horizon 2020-projecten zelf op nationaal niveau
capaciteit moeten opbouwen, zodat zij beter in staat zijn deel te nemen
aan projecten. Deze leden zijn benieuwd of de inzet van de structuurfondsen wat de Staatssecretaris betreft voldoende zullen zijn om de

3

randvoorwaarden in deze landen op orde te brengen en of naar de
mening van de Staatssecretaris deze structuurfondsen sinds de toetreding
van deze landen tot de Unie reeds hebben geleid tot een inhaalslag.
Tevens zijn deze leden benieuwd of de deelname van de betreffende
landen in de afgelopen jaren een stijgende lijn heeft vertoond en of hun
deelname aan Horizon 2020 verbeterd is ten opzichte van hun deelname
aan bijvoorbeeld het zesde Kaderprogramma.
II. Antwoord / Reactie van de Staatssecretaris

4