Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2018–2019

23 432

De situatie in het Midden-Oosten

Nr. 474

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 11 september 2019
In antwoord op het verzoek van het lid Sjoerdsma (D66) tijdens het
Algemeen overleg AVVN op 10 september jl., informeer ik u met deze
brief over de campagne-uitspraken van premier Netanyahu over
annexatie van delen van de Westelijke Jordaanoever.
De uitspraak
Premier Netanyahu kondigde als lijsttrekker van Likud op een persconferentie aan dat hij, mits hij het mandaat krijgt van de kiezers, over wil gaan
tot annexatie van grote delen van de Westelijke Jordaanoever. Hij zei
direct na de verkiezingen de Jordaanvallei en de noordelijke Dode Zee te
willen annexeren en na presentatie van het Amerikaanse vredesplan alle
overige nederzettingen en wat hij «andere essentiële gebieden» noemde.
Dat laatste zou zoveel mogelijk in coördinatie met de Amerikaanse
regering moeten gebeuren. Palestijnse inwoners van deze gebieden
zouden geen Israëlisch staatsburgers worden, maar wel toegang houden
via vier wegen door de Jordaanvallei.
De eerste internationale reacties
De Palestijnse president Abbas heeft de uitspraken veroordeeld. Zouden
deze plannen worden uitgevoerd, dan zou dat volgens hem een einde
maken aan de kansen op vrede en voor de Palestijnse Autoriteit (PA)
betekenen dat Israël alle bestaande overeenkomsten ongedaan maakt. In
dat geval zou de PA daar ook niet langer aan gebonden zijn. De uitspraken
zijn eveneens veroordeeld door Jordanië, Saudi-Arabië, Turkije en de
Arabische Liga. De Secretaris-Generaal van de Verenigde Naties heeft via
zijn woordvoerder gezegd dat annexatie een verwoestend effect zou
hebben op de kansen om onderhandelingen te herstarten, alsook op de
kansen voor regionale vrede en de twee-statenoplossing.
De Verenigde Staten heeft in een eerste reactie gezegd dat op dit moment
diens beleid onveranderd is en herhaalde dat na de Israëlische verkie-

kst-23432-474
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2019

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 23 432, nr. 474

1

zingen het politieke gedeelte van het vredesplan gepresenteerd zal
worden.
Appreciatie door het kabinet
Premier Netanyahu deed deze uitspraken als lijsttrekker in aanloop naar
de Israëlische verkiezingen op 17 september. Op dit moment is er geen
verandering van de status van deze bezette gebieden. Nederland en de EU
dringen bij beide partijen aan op het afzien van negatieve stappen en
retoriek die wantrouwen vergroot. Deze en eerdere soortgelijke
uitspraken, overigens ook van andere kandidaten in de Israëlische
verkiezingen, vallen daaronder.
De Nederlandse en Europese positie is helder en onveranderd. Zoals
vastgelegd in Raadsconclusies accepteren Nederland en de EU geen
aanpassingen van de grenzen van 1967, inclusief Jeruzalem, anders dan
wanneer door beide partijen in onderhandelingen overeengekomen. Het
kabinet beschouwt het Israëlische nederzettingenbeleid als strijdig met
internationaal recht. Voortzetting ervan en stappen in de context ervan
genomen, ondermijnen de levensvatbaarheid van de twee statenoplossing en kansen op vrede.
Nederland volgt de Israëlische verkiezingen en de formatie nauwgezet en
zal de nieuwe regering beoordelen op diens beleid. De ontwikkeling van
de relatie met Israël zal ook na de formatie afhankelijk zijn van diens inzet
voor een vredesakkoord gebaseerd op de twee-statenoplossing, conform
de motie van het lid Servaes c.s. (Kamerstuk 23 432, nr. 434, d.d. 9 juni
2016). Annexatie is in strijd met het internationaal recht, zoals bevestigd in
VN Veiligheidsraad resolutie 242, aangenomen naar aanleiding van de
oorlog van 1967.
De Minister van Buitenlandse Zaken,
S.A. Blok

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 23 432, nr. 474

2