Factsheet
Derde corona-quickscan
jeugdhulpaanbieders
september 2020
Inleiding
Vanuit haar taak om de continuïteit van cruciale jeugdhulp te
bewaken heeft de Jeugdautoriteit voor de derde keer een
quickscan gedaan naar de gevolgen van de coronacrisis voor
de cruciale jeugdhulp in Nederland. Bij het signaleren van
acute knelpunten waarbij discontinuïteit dreigt in het aanbod
van de jeugdhulp kan hier tijdig door Rijk, gemeenten en
aanbieders op worden geacteerd.
Onderzoeksopzet
Half augustus 2020 zijn 89 Instellingen die cruciale jeugdhulp
leveren (veelal de grote instellingen) benaderd om een
vragenlijst met 21, deels open en deels gesloten, vragen te
beantwoorden. De vragenlijst is vooraf afgestemd met
vertegenwoordigers van VNG, BGZJ, NZa, IGJ en VWS. Naast
algemene knelpunten als gevolg van het coronavirus is
specifiek uitvraag gedaan naar vermindering productie,
financiële knelpunten, knelpunten m.b.t. personeel en de
afhandeling van compensatie via de gemeenten. De respons
was 58%.
Het onderzoek is uitgevoerd door de Jeugdautoriteit.
Bij vragen die ook in de eerdere onderzoeken zijn gesteld, is
de score van maart in de grafieken grijs weergegeven, de score
van mei in oranje en de score van augustus in blauw.

Conclusies
Ondanks dat de bevindingen uit deze quickscan een positiever
beeld geven dan in maart en in mei, zijn er signalen van
problemen als gevolg van de corona crisis. Naarmate de crisis
langer duurt, vrezen meerdere aanbieders liquiditeitsproblemen.
Zeker als er een 2e golf komt, dreigen voor nog meer aanbieders
dergelijke problemen. Oorzaken hiervan zijn (tijdelijk) minder
vraag naar hulp, maar ook mogelijk verminderde inzetbaarheid
van personeel (quarantaine maatregelen, ziekteverzuim) en
beperkingen door de coronamaatregelen.
Positief is dat afspraken over compensatie meer vorm beginnen
te krijgen en er ontstaat gewenning aan nieuwe manieren van
werken. Beeldbellen blijkt in veel gevallen een efficiënte wijze
van hulpverlening, zeker in combinatie met contactmomenten
(blended care).
Belangrijke risico’s voor de continuïteit van de cruciale jeugdhulp
bij een 2e golf zijn:

Financiële problemen, waardoor de hulp niet of in mindere
mate geleverd kan worden;

Uitgestelde hulp kan de problematiek verergeren waardoor
in een later stadium zwaardere vormen van hulp
noodzakelijk zijn;

Onvoldoende gekwalificeerd personeel. Het is nu al lastig
voor de jeugdhulpaanbieders om aan voldoende
gekwalificeerd personeel te komen, bij meer vraag naar hulp
kan daar mogelijk niet in voorzien worden.

Algemeen
Ten opzichte van de onderzoeken in maart en in mei geeft een
groter percentage van de respondenten aan dat het goed gaat en
dat de hulp geleverd kan worden die nodig is. Beeldbellen wordt
breed ingezet in de hulpverlening.
Kunt u de hulp bieden die nodig is?
ja
enigszins
nee

Hoeveel % minder ambulant?
0 of meer
0-10
10-20
20-30
>30
0%

0%

20%

40%

60%

80%

100%

Financiën
Op korte termijn lijken er geen grote liquiditeitsproblemen te
ontstaan als gevolg van de coronacrisis. In tegenstelling tot de
eerdere onderzoeken zien de respondenten het positiever in. Dit
kan te maken hebben met compensatieafspraken met de
gemeenten die steeds meer vorm beginnen te krijgen.
Iets meer dan de helft van de aanbieders verwacht wel dat bij een
2e golf liquiditeitsproblemen ontstaan of enigszins ontstaan.
Liquiditeitsprobleem bij 2e golf

10%

20%

30%

40%

50%

Compensatie door gemeenten
Om mogelijke tekorten als gevolg van de coronacrisis te
compenseren, zijn er afspraken gemaakt tussen Rijk en
gemeenten over het beschikbaar stellen van budget. De
gemeenten maken hier vervolgens afspraken over met de
aanbieders.
De respondenten zijn meer tevreden over de wijze hoe de
gemeenten invulling geven aan de regeling dan in mei. Bij meer
dan 50% van de respondenten is inmiddels de compensatie
gedeeltelijk of geheel overgemaakt. Wel leidt het tot extra
administratieve lasten, oorzaak hiervan lijkt te liggen in het feit
dat de afspraken nu geeffectueerd worden.
Bent u tevreden over de wijze waarop regio's en
gemeenten momenteel invulling geven aan de
afspraken?

ja
enigzins
nee

0%

10%

20%

30%

40%

50%

60%

Personeel

0%

Ten opzichte van de uitvraag in mei (oranje in de grafiek)is het
ziekteverzuim gerelateerd aan corona afgenomen.
Ziekteverzuim veroorzaakt door de crisis
ja
enigszins
nee

0%

ja
enigszins
nee

20%

40%

60%

80%

Wel wordt aangegeven dat er in toenemende mate andere
personele knelpunten zijn. Dit wordt veroorzaakt door de, al voor
corona bestaande, krapte op de arbeidsmarkt en de beperkingen
van het thuiswerken.

20%

40%

60%

Opvolging
De Jeugdautoriteit neemt ter voorkoming van knelpunten in de
continuïteit van zorg contact op met de respondenten, bij wie uit
de beantwoording blijkt dat er zorgen zijn. Afhankelijk van de
situatie van de individuele aanbieder kan samen met de
aanbieder en andere betrokkenen bezien worden wat nodig is om
de continuïteit van zorg te waarborgen.
Het volledige rapport is te vinden op:
https://www.rijksoverheid.nl/ministeries/ministerie-vanvolksgezondheid-welzijn-en-sport/organisatie/organogram/diensten-eninstellingen/jeugdautoriteit

Zijn er andere personele knelpunten?
ja
enigszins
nee

Dit is een publicatie van:
0%

20%

40%

60%

80%

100%
Jeugdautoriteit

Productie
De terugloop van jeugdhulp met verblijf is beperkt, 90% van de
respondenten geeft aan dat er minder dan 10% productieverlies
is. Met name voor de ambulante hulpverlening geldt dat er
minder jeugdhulp geleverd kan worden, dit komt onder andere
door de complexiteit in de uitvoering en het verminderde aantal
aanmeldingen.

80%

Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Rijnstraat 50 | 2551 XP | Den Haag
Postbus 16375 | 2500 BJ | Den Haag
September 2020