Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2020–2021

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

909
Vragen van het lid Van Ojik (GroenLinks) aan de Staatssecretaris van de
Justitie en Veiligheid over de voortgang van de evacuatie van asielzoekers van
het Griekse eiland Lesbos (ingezonden 2 november 2020).
Antwoord van Staatssecretaris Broekers-Knol (Justitie en Veiligheid), mede
namens de Minister van Buitenlandse Zaken (ontvangen 24 november 2020)
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht dat het nieuwe tentenkamp Kara Tepe dat door
de Griekse autoriteiten is ingericht, qua leefomstandigheden nog verschrikkelijker is dan het afgebrande kamp Moria?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2 t/m 5
Klopt het dat mensen zich moeten wassen in de zee bij gebrek aan sanitair?
Zo ja, wat betekent dit voor de gezondheid van deze mensen?
Klopt het dat er geen medische zorg beschikbaar is voor de mensen die in
het nieuwe tentenkamp verblijven? Zo ja, wat betekent dit voor de gezondheid van deze mensen?
Klopt het dat de tenten bij regenbuien onder water komen te staan? Zo ja,
wat betekent dit voor de gezondheid van deze mensen?
Klopt het dat mensen op Lesbos verblijven op met lood vergiftigde grond? Zo
ja, wat betekent dit voor de gezondheid van deze mensen?
Antwoord 2 t/m 5
Na de catastrofale reeks branden in Moria hebben de Griekse autoriteiten, in
samenwerking met de Europese Commissie, UNHCR en andere organisaties
in korte tijd een nieuw opvangkamp gerealiseerd met een capaciteit van
10.000 opvangplaatsen. Hier zijn momenteel circa 7.000 vluchtelingen en
migranten ondergebracht. Daarmee is opvang verzekerd voor alle migranten
op Lesbos die na de branden hun accommodatie verloren. Het tijdelijke kamp
is ruimer en gestructureerde van opzet dan Moria was. Bovendien zetten de
Griekse autoriteiten meer in op veiligheid. Zo is er permanent politie

1

ah-tk-20202021-909
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2020

https://www.ad.nl/buitenland/oxfam-nieuw-migrantenkamp-op-lesbos-erger-danmoria~a9ad6189/

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

1

aanwezig, waardoor er veel minder incidenten zijn. De voedseldistributie
vindt inmiddels twee keer per dag plaats en functioneert naar behoren.
De grootste uitdaging is momenteel om het kamp gereed te maken voor de
winter. Het kabinet is bekend met het feit dat overige voorzieningen, zoals
sanitaire en medische voorzieningen, vooralsnog ondermaats zijn. De
regenbuien die de afgelopen tijd hebben plaatsgevonden, verslechteren de
situatie van de vluchtelingen en migranten in het opvangkamp. De Griekse
autoriteiten hebben geen aanwijzingen gevonden dat de grond onder het
nieuwe opvangkamp met lood is vergiftigd.
De Griekse autoriteiten spannen zich in om deze situatie te verbeteren door
middel van extra en verbeterde voorzieningen. Hierbij worden de Griekse
autoriteiten geholpen door internationale organisaties zoals IOM en UNCHR,
en door ngo’s.
Nederland ondersteunt de humanitaire respons op Lesbos onder andere via
geoormerkte en ongeoormerkte bijdragen aan humanitaire organisaties die
actief zijn op Lesbos. In navolging van de branden in Moria schaalde de Rode
Kruis- en Rode Halve Maanbeweging (IFRC) de respons op Lesbos op.
Nederland droeg eerder dit jaar EUR 500.000 bij aan het regionale noodappeal van IFRC, waarmee ook activiteiten op Lesbos worden gefinancierd.
Verder heeft Nederland al snel na de branden in Moria besloten om de
activiteiten van UNICEF op Lesbos te ondersteunen met EUR 1 miljoen. Dit
geld is onder andere bestemd voor noodopvang, toegang tot onderwijs,
beschermingsactiviteiten voor kinderen (waaronder MHPSS), en water- en
sanitaire voorzieningen.
Daarnaast werken de Griekse autoriteiten samen met de Europese Commissie
aan wederopbouw, verbetering en beheer van de opvang-, asiel- en terugkeerfaciliteiten op Lesbos. In dit kader is een EU taskforce opgericht waaraan
ook Lidstaten kunnen deelnemen. Een eerste missie van de EU taskforce
heeft plaatsgevonden om de locatie en inrichting van deze faciliteiten te
bepalen. Nederland heeft hiervoor een expert vanuit het COA beschikbaar
gesteld. De missie krijgt spoedig een vervolg.
Vraag 6
Zijn de Griekse autoriteiten al begonnen met het afbouwproces van Kara Tepe
en Pikpa, dat volgens uw brief van 26 oktober voor eind 2020 gebeurd moet
zijn?2
Antwoord 6
De Griekse autoriteiten zijn momenteel bezig met het overplaatsen van
kwetsbare vluchtelingen en migranten vanuit Lesbos naar het vasteland. Dit
betreft ook kwetsbare vluchtelingen en migranten die in Pikpa en Kara Tepe
verblijven. Pikpa is inmiddels leeg. Op 30 oktober jl. werden de laatste 74
inwoners overgebracht naar Kara Tepe. Momenteel verblijven nog circa 900
mensen in Kara Tepe. Griekse autoriteiten zijn voornemens om ook Kara Tepe
voor het einde van het jaar te sluiten.
Vraag 7
Wat voor opvang is Griekenland voornemens in te richten voor de «nietkwetsbare personen» die Griekenland niet naar het vasteland wil evacueren?
Zal deze opvang voldoen aan Europese normen en waarden?
Antwoord 7
De Griekse autoriteiten en de Europese Commissie zijn bezig met de
wederopbouw en verbetering van opvang-, asiel- en terugkeerfaciliteiten op
Lesbos. Hier zullen de vluchtelingen en migranten die nu nog op Lesbos
aanwezig zijn, worden ondergebracht. Voor deze nieuwe faciliteiten worden
de geldende internationale en Europese standaarden gehanteerd. Alle
betrokkenen zijn vastberaden om deze standaarden te handhaven. In dit kader
voorziet de Europese Commissie ook een Europese rol in het management
van de faciliteiten.

2

Kamerstuk 19 637, nr. 2668

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

2

Vraag 8
Is de door de Europese Commissie aangekondigde taskforce voor het
verbeteren van de opvang op de Griekse eilanden inmiddels ingesteld en
operationeel? Zo nee, op welke termijn gaat dit gebeuren? Zo ja, welke
vorderingen zijn inmiddels door de taskforce geboekt?
Antwoord 8
Zie antwoord vraag 2 t/m 5.
Vraag 9 en 10
Hoeveel kinderen zijn inmiddels vanaf Lesbos geëvacueerd en in Nederland
opgevangen?
Op welke termijn verwacht u alle honderd kinderen die Nederland heeft
aangegeven te willen opnemen, in Nederland te hebben opgevangen?
Antwoord 9 en 10
Het Nederlandse aanbod betreft 100 personen, waarvan 50 amv en 50
personen in gezinsverband met minderjarigen. Momenteel zijn bijna alle
alleenstaande minderjarige vluchtelingen (amv) die verbleven in de hotspots
op de Griekse eilanden, waaronder circa 400 amv vanuit Moria, overgebracht
naar het Griekse vasteland. Er zijn nog geen amv of gezinnen met minderjarigen vanuit Griekenland naar Nederland overgebracht.
Momenteel zijn de voorbereidingen voor de herplaatsing vanuit Griekenland
naar een tiental bereidwillige lidstaten, waaronder Nederland, gaande onder
coördinatie van de Europese Commissie. Dit vergt tijd, mede met het oog op
zorgvuldigheid en vertragende omstandigheden zoals COVID-19. Alle
betrokken partijen werken eraan om de herplaatsing zo snel mogelijk en zo
zorgvuldig mogelijk te realiseren.
Ik heb uw Kamer reeds toegezegd hier nader over te informeren.3 Dat zal ik
voor de begrotingsbehandeling doen.
Vraag 11
Heeft Nederland ondersteuning en/of middelen aangeboden aan Griekenland
voor het evacueren van kinderen vanaf Lesbos? Zo nee, bent u daartoe
alsnog bereid?
Antwoord 11
Ik heb naar aanleiding van de branden in Moria meermaals contact gehad
met mijn Griekse counterpart en aangeboden Griekenland te ondersteunen
waar nodig. Daarbij heb ik aangeboden om 100 kwetsbare personen te
herplaatsen naar Nederland. Tevens heb ik gemeld dat de amv die zijn
overgeplaatst naar het vasteland intrek konden nemen in de opvang die in
het kader van het Grieks-Nederlandse samenwerkingsverband is gerealiseerd.
De overplaatsing vanaf Lesbos ligt primair bij de Griekse autoriteiten. Hierbij
worden zij ondersteund door de Europese Commissie en internationale
organisaties, zoals IOM. Zo heeft de Europese Commissie Griekenland
ondersteund met het overplaatsen van circa 400 amv vanuit Lesbos naar het
Griekse vasteland. Dit is direct na de branden in Moria binnen 1,5 dag
gerealiseerd. Naar opgave van de Griekse autoriteiten zijn hiermee nagenoeg
alle amv op Lesbos overgebracht. De Europese lidstaten, waaronder
Nederland, hebben geen verzoek gehad van Griekenland om hierbij ondersteuning te bieden.
Vraag 12
Bent u bereid om, gelet op de nu voortdurende humanitaire noodsituatie op
Lesbos, meer kinderen inclusief hun ouders in Nederland op te vangen en de
mogelijkheid te geven hun asielverzoek te laten behandelen? Zo nee, waarom
niet?
Antwoord 12
Op dit moment zie ik geen reden om het aanbod voor de herplaatsing van
100 personen, dat namens het kabinet bij uitzondering is gedaan, te
verhogen. Bovendien biedt herplaatsing geen structurele oplossing. Het is
3

Kamerstuk 27 062, nr. 114

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

3

zaak dat mensen ter plekke zo snel mogelijk worden voorzien in hun noden
en Griekenland zorgt voor de benodigde structurele verbeteringen. Nederland
biedt Griekenland hierbij de nodige ondersteuning.
Vraag 13
Kunt u deze vragen beantwoorden voor aanvang van het AO van 11 november a.s. inzake de aanstaande JBZ-raad?
Antwoord 13
Het is mijn streven om deze vragen zo spoedig mogelijk te beantwoorden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

4