Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2016–2017

34 664

Wijziging van de Wet op de Europese
ondernemingsraden en Titel 10 van Boek 7 van
het Burgerlijk Wetboek in verband met de
implementatie van Richtlijn (EU) 2015/1794 van
het Europees Parlement en de Raad van
6 oktober 2015 tot wijziging van de Richtlijnen
2008/94/EG, 2009/38/EG en 2002/14/EG van het
Europees Parlement en de Richtlijnen 98/59/EG
en 2001/23/EG van de Raad wat zeevarenden
betreft (PbEU 2015, L 263)

Nr. 3

MEMORIE VAN TOELICHTING
Algemeen deel
Dit wetsvoorstel strekt tot implementatie van Richtlijn (EU) 2015/1794 van
het Europees Parlement en de Raad van 6 oktober 2015 tot wijziging van
de Richtlijnen 2008/94/EG, 2009/38/ EG en 2002/14/EG van het Europees
Parlement en de Raad en de Richtlijnen 98/59/EG en 2001/23/EG van de
Raad wat zeevarenden betreft (de «richtlijn zeevarenden»).
De richtlijn zeevarenden is in werking getreden op 9 oktober 2015 en dient
uiterlijk 10 oktober 2017 geïmplementeerd te zijn in Nederlandse
wetgeving.
Er is een transponeringstabel opgenomen waaruit per richtlijnartikel blijkt
of implementatie noodzakelijk is en, zo ja, op welke wijze dit wordt
voorgesteld.
1. Inleiding
a. Aanleiding van het wetsvoorstel
Het Europees Parlement en de Raad hebben op 6 oktober 2015 de richtlijn
zeevarenden aangenomen (2015/1794). Deze richtlijn strekt tot wijziging
van een vijftal richtlijnen waardoor deze ook van toepassing worden op
zeevarenden. Het gaat om de volgende richtlijnen:
1. 2008/94/EG van het Europees Parlement en de Raad van 22 oktober
2008 betreffende de bescherming van de werknemers bij insolventie
van de werkgever (de «richtlijn insolventie werkgever»);
2. 2009/38/ EG van het Europees Parlement en de Raad van 6 mei 2009
inzake de instelling van een Europese ondernemingsraad of van een
procedure in ondernemingen of concerns met een communautaire
dimensie ter informatie en raadpleging van de werknemers (de
«richtlijn Europese ondernemingsraad»);

kst-34664-3
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2017

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 664, nr. 3

1

3. 2002/14/EG van het Europees Parlement en de Raad van 11 maart 2002
tot vaststelling van een algemeen kader betreffende de informatie en
de raadpleging van de werknemers in de Europese Gemeenschap (de
«richtlijn informatie en raadpleging»);
4. 98/59/EG van de Raad van 20 juli 1998 betreffende de aanpassing van
de wetgevingen van de lidstaten inzake collectief ontslag (de «richtlijn
collectief ontslag»);
5. 2001/23/EG van de Raad van 12 maart 2001 inzake de onderlinge
aanpassing van de wetgevingen der lidstaten betreffende het behoud
van de rechten van de werknemers bij overgang van ondernemingen,
vestigingen of onderdelen van ondernemingen of vestigingen (de
«richtlijn overgang van ondernemingen»).
deze richtlijnen werden zeevarenden uitgesloten van de werkingssfeer
daarvan of werd het de lidstaten toegestaan deze werknemers zonder
uitdrukkelijke rechtvaardiging daarvan uit te sluiten. Hierdoor konden
zeevarenden worden verhinderd ten volle gebruik te maken van hun recht
op rechtvaardige en billijke arbeidsvoorwaarden en van hun recht op
informatie en raadpleging of kon de uitoefening van deze rechten worden
beperkt. Ook had dit ongelijke behandeling van zeevarenden tot gevolg, al
naar gelang lidstaten gebruik maakten van de toegestane uitsluitingen.
Een aanzienlijk aantal lidstaten heeft geen of slechts beperkt gebruik
gemaakt van de mogelijkheid tot uitsluiting.
De doelstelling van de richtlijn zeevarenden is het verbeteren van de
arbeidsvoorwaarden en de informatie en raadpleging van de zeevarenden
binnen de onderneming. Aldus wordt gelijke behandeling van zeevarenden in alle lidstaten bewerkstelligd en wordt de maritieme sector voor
zeevarenden van de Unie aantrekkelijker gemaakt.
Gezien de bijzondere aard van de maritieme sector en de bijzondere
arbeidsvoorwaarden van de werknemers, voor wie de uitsluitingen
gelden, is een aantal bepalingen in deze richtlijnen aangepast in het licht
van het specifieke karakter van de betrokken sector.
De Europese Commissie heeft de sociale partners in de maritieme sector
op Unieniveau geraadpleegd overeenkomstig artikel 154, lid 2, van het
Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU). De sociale
partners in de maritieme sector, de European Transport Workers’
Federation (ETF) en de European Community Shipowners’ Associations
(ECSA), hebben op 3 oktober 2014 in het kader van hun sociale dialoog
een akkoord bereikt dat van groot belang is voor de richtlijn. Daarbij is
volgens de ECSA en ETF een goed evenwicht gevonden tussen de
noodzaak om de arbeidsvoorwaarden van zeevarenden te verbeteren en
de noodzaak om rekening te houden met de specifieke eigenschappen van
de sector.1
b. Doelstelling van het wetsvoorstel
Met dit wetsvoorstel wordt de richtlijn zeevarenden omgezet in Nederlandse wetgeving. De richtlijn heeft alleen gevolgen voor de wettelijke
regels inzake overgang van onderneming en de Wet op de Europese
ondernemingsraden, die een uitzondering kennen voor (de bemanning
van) zeeschepen.

1

Zie de persverklaring van ECSA en ETF van 3 oktober 2014: http://www.etf-europe.org/files/
extranet/-75/43894/Compromise%20Agreement%20on%20Exclusions.pdf.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 664, nr. 3

2

c. Nederlandse wetgeving
Overgang van onderneming en zeevarenden
In de Nederlandse wetgeving is een uitzonderingsbepaling voor
zeeschepen opgenomen in de regeling inzake de rechten van de
werknemer bij overgang van een onderneming (artikel 666, lid 2, van
Boek 7 van het Burgerlijk Wetboek). De uitzondering is gebaseerd op de
richtlijn overgang van ondernemingen en haar voorgangers2. De
bepalingen inzake het behoud van rechten van de werknemers bij
overgang van onderneming zijn dus niet van toepassing op zeevarenden.
De uitzondering heeft tot gevolg dat de rechten en verplichtingen, die
voor de werkgever voortvloeien uit de arbeidsovereenkomst met de
zeevarende niet van rechtswege overgaan op de verkrijger, als er sprake is
van overgang van onderneming in de zin van deze regeling. De zeevarenden op een zeeschip vallen daarmee niet onder het toepassingsbereik
van de beschermende bepalingen voor werknemers die gelden bij een
overgang van een onderneming.
De uitzonderingsbepaling voor zeeschepen in de richtlijn 2001/23/EG
inzake overgang van ondernemingen is in de richtlijn zeevarenden
geschrapt (artikel 5). Hiervoor in de plaats is een bepaling opgenomen die
inhoudt dat de overgang van een zeeschip als onderdeel van de overgang
van een onderneming (in de zin van de richtlijn) onder de werkingssfeer
van de richtlijn wordt gebracht. Hierbij kan bijvoorbeeld gedacht worden
aan de overgang van een rederij met de bijbehorende zeeschepen. Het
kan daarbij ook gaan om een vestiging of een onderdeel van een
onderneming of vestiging. Daarbij geldt als voorwaarde dat de verkrijger
onder de territoriale werkingssfeer van het Verdrag betreffende de
Europese Unie valt of dat de overgegane onderneming onder die
werkingssfeer daarvan blijft. De richtlijn is niet van toepassing wanneer de
overgang uitsluitend een of meer zeeschepen betreft.
Artikel 5 van de richtlijn wordt geïmplementeerd in afdeling 8 van titel 10
van Boek 7 van het Burgerlijk Wetboek (rechten van de werknemer bij
overgang van een onderneming) en komt in de plaats van de bepaling die
zeeschepen uitzondert van deze regeling. Dit betekent dat wanneer een
onderneming, bijvoorbeeld een rederij met zeeschepen, verkocht wordt,
dit een overgang van onderneming is wanneer voldaan is aan de in de
artikelen 7:662, lid 2, en 7:666a BW gestelde vereisten. Het moet gaan om
een overgang, ten gevolge van een overeenkomst, een fusie of een
splitsing van een economische eenheid die haar identiteit behoudt. Een
economische eenheid is een geheel van georganiseerde middelen,
bestemd tot het ten uitvoer brengen van een al dan niet hoofdzakelijk
economische activiteit (artikel 7:662, lid 2, BW). Daarbij geldt tevens als
voorwaarde dat de verkrijger binnen het territoir van de EU is gevestigd of
dat de overgegane onderneming binnen dat territoir blijft. Het gevolg is
dat door de overgang de rechten en verplichtingen van zowel werknemers
van de rederij aan de wal als van zeevarenden op zeeschepen van de
rederij van rechtswege overgaan op de verkrijger. Betreft het een
overgang van uitsluitend een of meer zeeschepen dan geldt afdeling 8
niet voor de zeevarenden die op het zeeschip arbeid verrichten. Dit is
bijvoorbeeld het geval bij de verkoop van één of meer zeeschepen. Dit is
een gebruikelijke praktijk in de sector3. Wanneer deze schepen onderdeel
zijn van de over te dragen activa van een onderneming dan kan de
2

Artikel 1 lid 3 van Richtlijn 2001/23 EG van 12 maart 2001 (PbEG 22 maart 2001, L 82/16). En
daarvoor in EEG-richtlijn nr. 77/187 van 14 februari 1977, gewijzigd bij Richtlijn 98/50/EG van
29 juni 1998 (PbEG 17 juli 1998, L 201/88), die weer is vervangen door Richtlijn 2001/23.
3
COM(2013)798 final.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 664, nr. 3

3

regeling van toepassing. Er moet dan ook aan de gestelde vereisten voor
de overgang van onderneming worden voldaan.
De definitie die in het Burgerlijk Wetboek wordt gehanteerd voor
zeeschepen omvat ook zeevissersschepen. Dit betekent dat de regeling
ook van toepassing is op zeeschepen in de zeevisserij.
Voor de regering is van belang dat deze aanpassing van de richtlijn is
voorgesteld door sociale partners in de maritieme sector op Europees
niveau en dat dit gesteund wordt door de nationale sociale partners in die
sector.
Medezeggenschapsrechten van de bemanning van zeeschepen
Op basis van Europese regelgeving behoefden de medezeggenschapsrechten van zeevarenden niet per definitie gelijk te zijn aan die van
«gewone» werknemers. Artikel 3, derde lid, van richtlijn 2002/14/EG over
informatie en raadpleging bevatte de mogelijkheid bemanning van een
zeeschip uit te zonderen van medezeggenschapsrechten. De reden
hiervoor was gelegen in de aard van het werk, dat zich immers op zee
afspeelt en moeilijk verenigbaar is met deelname aan een ondernemingsraad (aan de wal). De aanpassing van de richtlijn houdt in dat deze
uitzonderingsmogelijkheid vervalt. Daarbij wordt erkend dat informatie en
raadpleging van zeevarenden tegenwoordig ook op afstand kunnen
plaatsvinden via vormen van elektronische communicatie. Nederland
heeft overigens geen gebruik gemaakt van deze uitzonderingsmogelijkheid in de Wet op de ondernemingsraden (die dus wel van toepassing
is op de bemanning van zeeschepen).
Europese ondernemingsraad
De richtlijn Europese Ondernemingsraad (2009/38/EG) kende de
mogelijkheid voor de lidstaten om de richtlijn niet van toepassing te
verklaren op varend personeel in de koopvaardij. Deze uitzondering hield
in dat, ook wanneer deze groep op grond van nationale wetgeving in het
algemeen gerechtigd was deel te nemen aan de medezeggenschap,
deelname aan een Europese ondernemingsraad voor deze groep kon
worden uitgesloten. Het verblijf van het varend personeel op zee of in een
buitenlandse haven kon namelijk deelname aan een Europese ondernemingsraad praktisch in de weg staan. Van deze uitzonderingsmogelijkheid
van de richtlijn is gebruik gemaakt in artikel 17, tweede lid, derde volzin
van de Wet op de Europese ondernemingsraden. Door de omzetting van
de richtlijn in nationale wetgeving komt deze volzin te vervallen.
Bij de aanpassing van de richtlijn is de uitzonderingsmogelijkheid
vervallen en is (in artikel 10, lid 3, van richtlijn 2009/38/EG) bepaald dat
een lid van een bijzondere onderhandelingsgroep of van de Europese
ondernemingsraad, (of diens plaatsvervanger), die lid is van de
bemanning van een zeeschip, het recht heeft deel te nemen aan een
vergadering van de bijzondere onderhandelingsgroep of van de Europese
ondernemingsraad, of aan elke andere vergadering die volgens een uit
hoofde van artikel 6, lid 3, ingestelde procedure wordt georganiseerd, als
dat lid of die plaatsvervanger ten tijde van de vergadering niet op zee is of
zich bevindt in een haven in een ander land dan waar de scheepvaartmaatschappij is gevestigd. Voor zover mogelijk moeten de vergaderingen
zo worden gepland dat de leden of plaatsvervangers, die lid zijn van de
bemanning van een zeeschip, er makkelijk aan kunnen deelnemen. Verder
bepaalt de aangepaste richtlijn dat wanneer een lid van een bijzondere
onderhandelingsgroep of van de Europese ondernemingsraad of diens
plaatsvervanger, die lid is van de bemanning van een zeeschip,

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 664, nr. 3

4

verhinderd is een vergadering bij te wonen, de mogelijkheid om van
nieuwe informatie- en communicatietechnologieën gebruik te maken,
indien mogelijk, in aanmerking wordt genomen. Het laten vervallen van
de uitzonderingsmogelijkheid gebeurt dus in de veronderstelling dat men
deel kan nemen door middel van elektronische communicatie. Naarmate
schepen meer beschikken over nieuwe technologieën voor communicatie
op afstand en over internet aan boord wordt ook deelname aan
-vergaderingen van de Europese ondernemingsraad vergemakkelijkt.
Wanneer gebruik van internet en bijvoorbeeld videoconferencing deel
uitmaken van de dagelijkse, zakelijke communicatie aan boord, dan ligt
het in de rede dat een lid van de bijzondere onderhandelingsgroep of van
de Europese ondernemingsraad hier ook gebruik van kan maken.
Door deze aanpassing wordt de uitvoering van de richtlijn verbeterd en
wordt de gelijke behandeling van werknemers bevorderd alsook eerlijke
concurrentievoorwaarden binnen de Unie, want door het vervallen van de
uitzonderingsmogelijkheid worden de verschillen tussen nationale
regiems verkleind. Voor Nederland is daarbij van belang dat de
aanpassing van de richtlijn gesteund wordt door de nationale sociale
partners in de maritieme sector.
2. Consultatie
Over de implementatie van de richtlijn zeevarenden is overleg gevoerd
met de werkgevers- en werknemersorganisaties uit de maritieme sector.
Het voorstel is voorts ter consultatie voorgelegd aan de meest representatieve organisaties van werkgevers en werknemers uit de zeevaartsector,
Nautilus International, de Koninklijke Vereniging van Nederlandse Reders
(KVNR), de Vereniging van Waterbouwers en de Sectorraad Visserij.
De sociale partners onderschrijven de doelstelling van de richtlijn
zeevarenden waarmee gelijke behandeling van zeevarenden in alle
lidstaten wordt bewerkstelligd en de maritieme sector voor zeevarenden
van de Unie aantrekkelijker wordt gemaakt.
Er is geen internetconsultatie gehouden over de implementatie van de
richtlijn zeevarenden. Dit heeft geen meerwaarde omdat de doelgroep van
de regeling al betrokken is via raadpleging en consultatie van sociale
partners in de maritieme sector.
3. Gevolgen voor bedrijfsleven en burgers
Het wetsvoorstel bevat geen regeldrukgevolgen voor burgers. De
nalevingskosten voor het bedrijfsleven kunnen worden uitgesplitst in
administratieve lasten en inhoudelijke nalevingskosten. Administratieve
lasten zijn de kosten die het bedrijfsleven moet maken om te voldoen aan
informatieverplichtingen jegens de overheid, die voortvloeien uit wet- en
regelgeving. Het wetsvoorstel brengt geen administratieve lasten met
zich, omdat niet wordt voorzien in wettelijke informatieverplichtingen
jegens de overheid.
De inhoudelijke nalevingskosten bestaan uit andere kosten die het
bedrijfsleven moet maken om aan de verplichtingen te voldoen die
nieuwe wet- en regelgeving stelt.
Wanneer er sprake is van een overgang van onderneming van een
zeeschip (of zeeschepen) als bedoeld in de regeling dan gaan de rechten
en verplichtingen die voortvloeien uit de arbeidsovereenkomst van de
zeevarenden van het schip van rechtswege over op de verkrijger. Wanneer
er een ondernemingsraad of personeelsvertegenwoordiging is ingesteld
is het normale informatierecht van de Wet op de ondernemingsraden van
toepassing, in een later stadium eventueel uitlopend op het adviesrecht.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 664, nr. 3

5

Indien er in de onderneming geen ondernemingsraad of personeelvertegenwoordiging is ingesteld dient de werkgever zijn werknemers die
betrokken zijn bij een overgang van onderneming van een aantal zaken op
de hoogte te stellen. Het gaat dan om tijdige kennisgeving over het
voorgenomen besluit tot overgang, de voorgenomen datum van
overgang, de reden van overgang, de juridische, economische, en sociale
gevolgen van de overgang voor de werknemers en de ten aanzien van de
werknemers overwogen maatregelen. Deze informatieplicht rust zowel op
de vervreemder als de verkrijger. Beiden dienen hun eigen werknemers te
informeren. Ook de werknemers die betrokken zijn bij de overgang, maar
niet mee overgaan, moeten worden geïnformeerd. Ook pensioentoezeggingen gaan in beginsel over op de verkrijger maar hierop is een aantal
uitzonderingen gemaakt. Een uitzondering betreft de situatie dat de
verkrijger verplicht is deel te nemen aan een bedrijfstakpensioenfonds. In
dat geval zullen de werknemers aangemeld moeten worden bij dat
bedrijfstakpensioenfonds. Aanmelding bij een andere pensioenuitvoerder
en informatieverstrekking over de andere pensioenregeling is noodzakelijk
indien de werkgever ervoor kiest met de nieuwe werknemers dezelfde
pensioenovereenkomst te sluiten als hij heeft met zijn oude werknemers.
De informatieverstrekking over de inhoud van de andere pensioenregeling
gebeurt door de pensioenuitvoerder.
Ook onder de huidige regelgeving waar zeeschepen overgaan, maar waar
dit thans niet valt onder overgang van onderneming, moet een werkgever
zijn werknemers informeren over de gevolgen die dat voor hen heeft en
eventuele aan- (of af)meldingen met betrekking tot het pensioen doen.
Bovendien geldt op grond van jurisprudentie van de Hoge Raad4 dat uit
het beginsel van goed werkgeverschap voortvloeit dat een werkgever zijn
werknemers volledig moet informeren over de gevolgen van de overgang
van een onderneming, los van de verplichting die daartoe geldt op grond
de wettelijke regeling die hiertoe strekt.
Uit het voorgaande volgt dat dit wetsvoorstel tot implementatie van de
richtlijn zeevarenden nalevingskosten met zich brengt voor werkgevers.
De omvang waarin dat het geval zal zijn is afhankelijk van de vraag in
welke omvang er sprake zal zijn van overgang van onderneming bij het
vervreemden van een zeeschip. Sociale partners hebben tijdens de
consultatie aangegeven die vraag niet te kunnen beantwoorden. Een
berekening van die lasten kan dan ook niet worden gemaakt. Ook is het de
vraag in hoeverre gesproken kan worden van extra nalevingskosten. Voor
zover het de vervreemder betreft zal dit niet het geval zijn. Immers, zoals
hiervoor is weegegeven, bestaat ook onder de huidige regelgeving een
informatieverplichting voor de werkgever jegens zijn werknemers en moet
hij eventuele aan -(of af)meldingen doen met betrekking tot het pensioen
wanneer zeeschepen overgaan.
De Nederlandse maritieme sector kent een zeer gering aantal Europese
Ondernemingsraden waardoor er op dit onderdeel geen noemenswaardige administratieve lasten zullen zijn. In de consultatie werd dit
bevestigd door sociale partners.
De Nederlandse zeevaartsector bestaat uit een kleine 800 ondernemingen.
De sector kent een groot aantal kleine bedrijven waaronder veel
zogenaamde kapitein-eigenaren. De handels- en zeesleepvaartvloot onder
Nederlands beheer omvatte eind 2014 in totaal 1.988 schepen waarvan
1.066 onder Nederlandse vlag. De zeevaart heeft een sterk internationaal
karakter met rederijen die wereldwijd opereren. De vijf grootste rederijen
in de maritieme sector in Nederland beschikken ook over vestigingen in
het buitenland. De Nederlandse vloot varend onder Nederlandse vlag
bestaat uit relatief kleine schepen. Het gaat dan met name om «general
cargo» schepen en schepen voor de waterbouw en offshore4

HR 26 oktober 2007, CLJN:A29122; zie ook BA 4492.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 664, nr. 3

6

toeleveringen, zware ladingsvaart, koel/vriesschepen en chemicalientankers5.
4. Overgangsrecht en inwerkingtreding
Deze wet heeft onmiddellijke werking op het tijdstip dat de richtlijn
volgens artikel 8, eerste lid, dient te zijn omgezet, zijnde 10 oktober 2017
of zoveel later indien het Staatsblad waarin deze wet wordt geplaatst,
wordt uitgegeven op of na 10 oktober 2017. In dat geval treedt zij in
werking met ingang van de dag na de datum van uitgifte van het
Staatsblad waarin zij wordt geplaatst en zal dan vanaf de dag na uitgifte
van het Staatsblad waarin zij wordt geplaatst onmiddellijke werking
hebben.
5. Transponeringstabel behorende bij de richtlijn
Transponeringstabel behorende bij de Richtlijn (EU)2015/1794 van het Europees Parlement en de Raad van 6 oktober 2015 tot
wijziging van de Richtlijnen 2008/94/EG, 2009/38/EG en 2002/14/EG van het Europees Parlement en de Raad en de Richtlijnen
98/59/EG en 2001/23/EG van de Raad wat zeevarenden betreft
Artikel, -lid of -onderdeel
EU-regeling

Te implementeren in (zo mogelijk artikel +
regeling)

Artikel 1

Behoeft naar zijn aard geen implementatie

Artikel 2

Artikel 17, tweede lid, Wet op de Europese
ondernemingsraden aanpassen.

Artikel 3

Behoeft geen implementatie; bij het instellen
van de ondernemingsraad (artikelen 2 tot en
met 5 van de Wet op de ondernemingsraden) is
geen uitzondering met betrekking tot de
zeevaart opgenomen.

Artikel 4

Behoeft geen implementatie; in artikel 2 van de
Wet melding collectief ontslag is geen uitzondering opgenomen met betrekking tot de zeevaart.

Artikel 5

Artikel 666, tweede lid, van Boek 7 van het
Burgerlijk wetboek vervalt. Artikel 666a wordt
toegevoegd.

Artikel 6

Er vindt geen verlaging van het algemene
niveau van bescherming plaats.

Artikel 7

Betreft actie door de Europese Commissie.

Artikel 8 tot en met 10

Deze bepalingen behoeven naar hun aard geen
implementatie.

Bijzonderheden (voorziene complicaties,
belangrijke nationale beleidskeuzen, interdepartementale afstemming. Indien nieuwe regelgeving
ter implementatie niet nodig is de reden daarvan
opnemen)

Artikelsgewijze toelichting
Artikel I
Artikel 17, tweede lid, derde volzin komt te vervallen, nu het mogelijk is
om als lid van de bemanning van een zeeschip deel te nemen aan
medezeggenschap, ook tijdens het verblijf op zee of in een buitenlandse
haven. Door de omzetting van de richtlijn in nationale wetgeving komt
deze volzin te vervallen.
Het voorgestelde derde lid van artikel 17 van de Wet op de Europese
ondernemingsraden geeft het lid of diens plaatsvervanger, als lid van de
5

Zie De Nederlandse Maritieme Cluster: Monitor 2015, uitgevoerd door Ecorys in opdracht van
Ministerie van Infrastructuur en Milieu, pagina 41 e.v.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 664, nr. 3

7

bemanning op een zeeschip, het recht deel te nemen aan een vergadering
van de bijzondere onderhandelingsgroep of van de Europese Ondernemingsraad of aan elke andere raadpleging die wordt georganiseerd,
indien dat lid of die plaatsvervanger ten tijde van de vergadering niet op
zee is of zich bevindt in een haven in een ander land dan waar de rederij is
gevestigd. Geprobeerd moet worden de vergadering zo te plannen dat het
lid of diens plaatsvervanger, op eenvoudige wijze deel kan nemen aan de
vergadering. Kan dit niet dan moet geprobeerd worden de inbreng van
het lid of diens plaatsvervanger op een andere wijze te verkrijgen.
Tegenwoordig zijn er voldoende communicatiemogelijkheden aan boord
van een zeeschip aanwezig om dit mogelijk te maken.
Artikel II
Onder A
Artikel 7:666, lid 2, wordt geschrapt omdat onder voorwaarden, genoemd
in het nieuwe artikel 666a, afdeling 8 «rechten van de werknemer bij
overgang van een onderneming» van toepassing is op zeevarenden. Op
die manier worden de rechten van zeevarenden beter beschermd.
Onder B
Overgang van een zeeschip als onderdeel van de overgang van een
onderneming in de zin van artikel 7:662, lid 3, BW valt onder de regeling
van afdeling 8, titel 10, van Boek 7 van het Burgerlijk Wetboek inzake de
rechten van de werknemer bij overgang van een onderneming.
Voorwaarde is wel dat de verkrijger onder de territoriale werkingssfeer
van het Verdrag van de Europese Unie valt of dat de overgegane
onderneming, deel van de onderneming of vestiging binnen de territoriale
werkingssfeer van de EU blijft. Niet in alle gevallen is daarvan sprake,
bijvoorbeeld in het geval dat de verkrijger in Rusland gevestigd is. In dat
geval geldt de regeling van overgang van onderneming niet. De regeling
van overgang van onderneming kan dan toch van toepassing zijn indien
de overgegane onderneming (een vestiging of een onderdeel van een
onderneming of vestiging daaronder begrepen) onder die werkingssfeer
blijft, met andere woorden wanneer de onderneming of vestiging binnen
de territoriale werkingssfeer van het Verdrag van de Europese Unie
gevestigd blijft. Mocht het zo zijn dat de verkrijger buiten de territoriale
werkingssfeer van EU gevestigd is en dat ook de onderneming buiten de
EU overgaat, dan is de regeling van overgang van onderneming niet van
toepassing. De werkingssfeer is geregeld in artikel 355 van het Verdrag
betreffende de werking van de Europese Unie en artikel 52 van het
Verdrag betreffende de Europese Unie. Afdeling 8 is niet van toepassing
wanneer de overgang van onderneming uitsluitend een of meer
zeeschepen betreft.
Artikel 2, lid 2, van Boek 8 BW, bevat een definitie van zeeschip die voor
het gehele BW geldt, derhalve ook voor de afdelingen 12 en 12a van
titel 10 van Boek 7 BW. Volgens deze definitie zijn zeeschepen schepen die
als zeeschip te boek staan in de openbare registers, bedoeld in afdeling 2
van Titel 1 van Boek 3 en de schepen die niet te boek staan in die registers
en blijkens hun constructie uitsluitend of in hoofdzaak voor drijven in zee
bestemd zijn. Dit betekent dat ook zeevissersschepen onder de definitie
van zeeschip vallen.
Artikel III
Het uitgangspunt is dat deze wet in werking treedt op het tijdstip dat de
richtlijn volgens artikel 8, eerste lid, dient te zijn omgezet. Indien het
Staatsblad waarin deze wet wordt geplaatst, wordt uitgegeven op of na

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 664, nr. 3

8

10 oktober 2017, treedt zij in werking met ingang van de dag na de datum
van uitgifte van het Staatsblad waarin zij wordt geplaatst.
Dit wetsvoorstel is na bekrachtiging niet referendabel op grond van
artikel 5, onder e, van de Wet raadgevend referendum, nu het uitsluitend
implementatie betreft.
De Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid ondertekent deze
memorie van toelichting mede namens de Minister van Veiligheid en
Justitie.
De Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
L.F. Asscher

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 664, nr. 3

9