Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2017–2018

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3163
Vragen van het lid Futselaar (SP) aan de Minister van Onderwijs, Cultuur en
Wetenschap over het bericht dat studenten psychisch bezwijken onder
prestatiedruk (ingezonden 15 augustus 2018).
Antwoord van Minister Van Engelshoven (Onderwijs, Cultuur en
Wetenschap) (ontvangen 11 september 2018).
Vraag 1
Kent u het artikel «Studenten bezwijken psychisch onder prestatiedruk»?1 Wat
is uw reactie daarop?
Antwoord 1
Ja. Zoals ik heb aangegeven in mijn beantwoording op eerdere vragen van
het lid Futselaar naar aanleiding van het bericht «Leenstelsel en bindend
studieadvies zorgen voor psychische klachten»2, daagt goed hoger onderwijs
de student uit, maar wanneer de student te hoge of langdurige prestatiedruk
ervaart, kan dit negatieve gevolgen hebben voor het welzijn van studenten en
mogelijk ook voor het studieverloop. Preventie en tijdige interventie bij een te
hoge of langdurige studiedruk acht ik daarom van groot belang. In mijn
beleidsbrief Toegankelijkheid en kansengelijkheid in het hoger onderwijs, die
u voor de begrotingsbehandeling van mij zult ontvangen, ga ik hierop
uitgebreid in.
Vraag 2
Erkent u dat de zorg om schulden op te bouwen door de afschaffing van de
basisbeurs, een belangrijke oorzaak is van de psychische problemen die
studenten ervaren? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 2
Nee. Uit de Monitor beleidsmaatregelen hoger onderwijs 2016–20173 blijkt
dat het aandeel studenten dat financiële problemen ervaart sinds 2012 is
afgenomen. De invoering van het studievoorschot heeft hier geen verandering in gebracht. Wel blijkt uit de meest recente monitor van 20184 een lichte

1

https://www.telegraaf.nl/nieuws/2428752/studenten-bezwijken-psychisch-onder-prestatiedruk
Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Kamerstukken II, nr. 2985
3
Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Kamerstukken II, 24 724, nr. 164
4
Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Kamerstukken II 31 288, nr. 648
2

ah-tk-20172018-3163
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2018

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

1

stijging van het aandeel studenten dat aangeeft financiële problemen te
ervaren. Ik zal dit uiteraard blijven monitoren.
De oorzaak van psychische problemen onder studenten is daarentegen een
opstapeling van factoren, zoals de eisen die studenten zichzelf opleggen, druk
die zij ervaren door social media en de druk die het succesvol afronden van
een opleiding met zich meebrengt. Ook het RIVM onderschrijft dit. Het is
bovendien een brede, maatschappelijke opgave onder jongeren, niet enkel
onder studenten.
Vraag 3
Welke rol speelt de invoering van het schuldenstelsel volgens u bij de
toename van het aantal studenten met psychische problemen?
Antwoord 3
Zie mijn antwoord op vraag 2.
Vraag 4
Hoe staat het met de uitvoering van de motie-Bruins/Asante over goede en
laagdrempelige psychische hulpverlening op iedere instelling?5
Antwoord 4
Ik heb samen met de Vereniging Hogescholen, de studentenbonden en
experts een werkgroep studentenwelzijn in het leven geroepen. Deze
werkgroep ontwikkelt een gezamenlijke aanpak. Deze gezamenlijke aanpak zal
worden meegenomen in de beleidsbrief Toegankelijkheid en kansengelijkheid
in het hoger onderwijs, die u voor de begrotingsbehandeling van mij zult
ontvangen.
Vraag 5
Wat gaat u verder doen om de prestatiedruk voor studenten te verminderen?
Antwoord 5
Zie mijn antwoord op vraag 1.
Vraag 6
Hoe staat het met de opdracht aan het Nationaal Regieorgaan Onderwijsonderzoek voor onderzoek naar o.a. kleinschalig onderwijs en het studentenwelzijn?
Antwoord 6
Tot 13 september aanstaande kunnen onderzoeksvoorstellen worden
ingediend bij het Nationaal Regieorgaan Onderwijsonderzoek. Eind 2018 zal
dan bekend worden welke voorstellen gehonoreerd kunnen worden.
Vraag 7
Bent u alsnog bereid grootschalig landelijke onderzoek te doen naar de
prestatiedruk die studenten ervaren?
Antwoord 7
Naar aanleiding van de recente publicatie van het RIVM heeft er overleg
plaatsgevonden tussen OCW en het RIVM. Naar aanleiding hiervan bezie ik in
overleg met mijn collega van VWS of verder onderzoek opportuun is. Daarbij
merk ik op dat ik de situatie van studenten hoe dan ook zal blijven monitoren
en dat het thema prestatiedruk van studenten ook de aandacht heeft van de
werkgroep Studentenwelzijn. Ook hebben universiteiten en hogescholen dit
thema al op hun netvlies en ondernemen zij actie. De Universiteit Leiden en
Universiteit Utrecht hebben beide een Taskforce Studentenwelzijn ingesteld.
Ook is er aandacht bij ho-instellingen via bijvoorbeeld het actieplan Studentenwelzijn.

5

Kamerstuk 34 550 VIII, nr. 116

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

2