MOMENTOPNAME KWALITEIT GBA
Onderzoek in opdracht van het ministerie van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties / Openbaar Bestuur en Democratie

MOMENTOPNAME KWALITEIT GBA
Onderzoek in opdracht van het ministerie van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties / Openbaar Bestuur en Democratie

Lucas Korsten en Jonneke de Jong
27 april 2009
status Eindrapport
Versie 1.0
Kwaliteitscontrole

Willem-Jan van Elk

Copyright © 2009 Verdonck, Klooster & Associates B.V.
Alle rechten voorbehouden. Niets van deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen, of enige andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van
de auteursrechthebbende.

Eindrapport
Momentopname kwaliteit GBA

Inhoudsopgave

1

2

3

Opzet van het onderzoek

3

1.1

Inleiding

3

1.2

Onderzoeksprocedure

3

1.3

Leeswijzer

4

Kwantitatieve bevindingen

5

2.1

Inleiding

5

2.2

Uitkomsten van het onderzoek

5

2.3

Statistische relevantie van de uitkomsten

8

2.4

Overige kwantitatieve bevindingen

9

Kwalitatieve bevindingen

10

3.1

Inleiding

10

3.2

Redenen voor gemeenten om (niet) deel te nemen

10

3.3

Terugkoppeling vanuit gemeenten

10

3.4

Leerpunten voor eventueel vervolgonderzoek

11

A

Uitgebreide cijfers

12

B

Brief van BZK aan gemeenten

14

C

Instructie voor gemeenten onderzoek Kwaliteit GBA

24

D

Script voor buitendienstmedewerker onderzoek kwaliteit GBA

28

E

Responseformulier Onderzoek Kwaliteit GBA

37

F

Bevestigingsformulier deelname Kwaliteitsonderzoek GBA

40

G

Gedetailleerde onderzoeksstappen

41

H

Deelnemende gemeenten (alfabetisch)

44

Verdonck, Klooster & Associates B.V.

ii

Eindrapport
Momentopname kwaliteit GBA

1

Opzet van het onderzoek

1.1

Inleiding
Bij brief van 11 juni 2008 heeft de Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
(hierna: BZK) de voorzitter van de Tweede Kamer geïnformeerd over het actieplan Kwaliteit GBA.
Op 24 september jl. heeft de Staatssecretaris met de vaste commissie voor Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties gesproken over dit actieplan. In dit overleg heeft de Staatssecretaris de Kamer
toegezegd in samenwerking met gemeenten de kwaliteit van de GBA te onderzoeken.
Dit onderzoek, dat het karakter van een momentopname heeft, beoogt een algemeen
kwaliteitsbeeld te geven van de GBA, uitgedrukt in een percentage dat inzicht geeft in de mate
waarin de op een bepaald adres ingeschreven personen in de GBA ook daadwerkelijk op het
betreffende adres woonachtig zijn. Dit percentage moet bepaald worden op basis van huiscontroles
die door een aantal gemeenten worden uitgevoerd op 500 adressen per gemeente.
Uitgangspunt daarbij is dat de onderzoeksresultaten anoniem blijven en deze dus niet herleidbaar
zijn tot een bepaalde gemeente.
Deze rapportage geeft de resultaten – kwantitatief en kwalitatief – van het hiervoor kort beschreven
onderzoek. Voor meer informatie over de achtergrond van het onderzoek én het actieplan Kwaliteit
GBA wordt verwezen naar bijlage B. BZK heeft de uitvoering van het onderzoek opgedragen aan
Verdonck, Klooster & Associates (VKA).
Eventueel beleid van BZK op basis van de uitkomsten van dit onderzoek en/of eventuele
maatregelen die de deelnemende gemeenten nemen op basis van de uitkomsten van het
onderzoek, maken geen deel uit van dit onderzoek.

1.2

Onderzoeksprocedure
Deze paragraaf geeft een samenvatting van de voor dit onderzoek gezette stappen.
−

BZK heeft aselect 70 Nederlandse gemeenten geselecteerd, waarbij twee
randvoorwaarden zijn gehanteerd: de gemeente dient meer dan 30.000 inwoners te
hebben en de vier grootste gemeenten (G4) worden niet in het onderzoek betrokken.

−

BZK heeft bij brief van 27 januari 2009 (Bijlage B) de colleges van B&W van de 70
gemeenten benaderd en hen verzocht deel te nemen aan het onderzoek. Tevens heeft
VKA per mail een gelijkluidend verzoek gedaan aan de contactpersonen GBA bij de
betreffende gemeenten. Behalve aanleiding en achtergrond van het onderzoek is tevens
gecommuniceerd dat de gemeenten bij deelname een kostenvergoeding van € 4000
ontvangen.

−

Van de 70 benaderde gemeenten hebben uiteindelijk 26 gemeenten meegedaan (Bijlage
H). Deze gemeenten zijn geïnstrueerd (Bijlagen C en D) en begeleid door VKA bij de
uitvoering van het onderzoek. Over de instructie en de verdere opzet van het onderzoek
heeft afstemming met de NVVB en de VNG plaatsgevonden.

Verdonck, Klooster & Associates B.V.

3

Eindrapport
Momentopname kwaliteit GBA

−

Op basis van de instructies is het daadwerkelijke onderzoek – afleggen van huisbezoeken
op maximaal 500 adressen binnen de gemeente - door de gemeenten zelf georganiseerd.
In een aantal gevallen is het onderzoek in opdracht van de gemeente door een extern
bureau uitgevoerd. Daarbij is als voorwaarde gesteld dat de kwaliteit én de
vertrouwelijkheid van de GBA-gegevens gewaarborgd was.

−

De onderzoeksperiode liep vanaf het moment van aanmelding van de gemeente tot 1 april
2009. Tot die datum zijn de gecumuleerde resultaten vanuit de gemeenten aan VKA
aangeleverd door middel van een antwoordformulier (Bijlage E).

−

Medio april 2009 heeft VKA, na afstemming met de opdrachtgever en een
begeleidingscommissie (met daarin NVVB en VNG) het onderhavige eindrapport
opgeleverd. Zoals geformuleerd als uitgangspunt voor het onderzoek, zijn de
onderzoeksresultaten anoniem en niet herleidbaar tot individuele gemeenten.

1.3

Leeswijzer
Na dit eerste inleidende hoofdstuk, geeft hoofdstuk 2 de cijfermatige resultaten weer van het
onderzoek, alsmede een korte beschouwing over de duiding van de onderzoeksresultaten.
Hoofdstuk 3 tenslotte gaat tenslotte in op enkele kwalitatieve bevindingen en leerpunten voor een
eventueel vervolgonderzoek.

Verdonck, Klooster & Associates B.V.

4

Eindrapport
Momentopname kwaliteit GBA

2

Kwantitatieve bevindingen

2.1

Inleiding
Dit hoofdstuk geeft de cijfermatige uitkomsten van het onderzoek naar de kwaliteit van de GBA,
meer specifiek de mate waarin de op een bepaald adres ingeschreven personen ook daadwerkelijk
op dat adres woonachtig zijn. Daarnaast wordt een aantal andere cijfermatige bevindingen
gepresenteerd, o.a. de uit het onderzoek blijkende mate waarin burgers bereid zijn mee te werken.
En, belangrijker nog, de mate waarin burgers bewust of onbewust niet (tijdig) de juiste
adresgegevens bij hun gemeente melden, bijvoorbeeld in geval van een verhuizing.

2.2

Uitkomsten van het onderzoek

2.2.1

Aantal deelnemende gemeenten en bezochte adressen

2.2.2

Aantal deelnemende gemeenten

26

Aantal bezochte adressen tot 1 april 2009

13014

Aantal adressen waar een bewoner thuis werd aangetroffen

10204

Gemiddeld aantal bezochte adressen per gemeente

501

Gemiddeld aantal adressen waar een bewoner thuis werd aangetroffen per gemeente

392

Uitkomsten
1

Op basis van de door de gemeenten gerapporteerde gegevens, is achtereenvolgens berekend :
−

het gemiddelde percentage correcte registraties (op een adres wonen de in de GBA op dat
adres ingeschreven personen),

−

het gemiddelde percentage niet-correcte (foutieve) registraties (op een adres wonen
meer/minder/andere personen dan in de GBA op dat adres ingeschreven personen óf geen
personen), en

−

het percentage 'geen resultaat' (geen uitsluitsel over welke personen op bepaald adres
wonen)

Deze percentages worden hierna grafisch weergegeven. In Bijlage A zijn de onderliggende cijfers
opgenomen en wordt een toelichting gegeven op de wijze van berekening ervan.

1

Het gaat hierbij om de onderverdeling van alle gevallen waarbij tijdens de huiscontroles met een bewoner

gesproken is. De gevallen waarbij niet met een bewoner gesproken is, zijn niet opgenomen in deze resultaten.
Het percentage 'geen resultaat' heeft betrekking op de gevallen dat weliswaar met een bewoner is gesproken,
maar deze kon of wilde geen informatie over de bewoner(s) verschaffen.

Verdonck, Klooster & Associates B.V.

5

Eindrapport
Momentopname kwaliteit GBA

Gemiddelde verdeling resultaten in percentages

5,2%
1,3%

correcte registraties
geen resultaat
foutieve registraties

93,6%

Grafiek 1: gemiddelde verdeling resultaten in percentages

In de onderstaande grafiek is een nadere onderverdeling van de niet-correcte (foutieve) registraties
weergegeven.

Onderverdeling foutieve registraties

0%
11%

4%

4%
2%

Vergetende burger
Onwetende burger
24%

Welwillende burger
Calculerende burger
36%
Pand lijkt leeg te staan
Pand lijkt geen bestemming
bewoning te hebben
Minder bewoners dan
geregistreerd in de GBA
Andere reden
19%

Grafiek 2: onderverdeling van foutieve registraties

Uitleg van begrippen, voor zover niet evident:
−

Onwetende burger: persoon geeft aan niet te weten dat hij/zij aangifte moet doen van
geboorte, verhuizing, etc.

Verdonck, Klooster & Associates B.V.

6

Eindrapport
Momentopname kwaliteit GBA

−

Vergetende burger: persoon geeft aan wel te weten dat hij/zij aangifte moet doen van
geboorte, verhuizing, etc. maar het te zijn vergeten, of om andere redenen (nog) niet te
hebben gedaan.

−

Welwillende burger: persoon geeft aan dat hij/zij onlangs een aangifte van geboorte,
verhuizing heeft gedaan, maar deze is blijkbaar nog niet in de gemeentelijke administratie
verwerkt.

−

Calculerende burger: bewust onjuiste registratie.

−

Pand lijkt niet de bestemming bewoning te hebben: anders dan in de GBA vermeld, lijkt het
pand bij de huiscontrole niet de bestemming bewoning te hebben.

2.2.3

Mogelijke verbanden

Op hoofdlijnen is bekeken of er wellicht een verband bestaat tussen het percentage correcte (c.q.
foutieve) registraties en een kenmerk van de betreffende gemeente. Daarbij is o.a. gekeken naar de
kenmerken:
−

Studentenstad, met mogelijk veel onderverhuur of veel verhuizingen;

−

Randstad, versus rest van Nederland;

−

Grootte van de gemeente, gemeten in inwoneraantallen.

Op geen van deze kenmerken is een statistisch relevant verband gevonden met het percentage
correcte/niet-correcte registraties.

2.2.4

Overige kentallen

In de onderstaande tabellen is ter informatie nog een aantal andere kentallen opgenomen die zijn
afgeleid uit de door de gemeenten opgeleverde gegevens. Daartoe zijn de bevindingen vanuit de
verschillende gemeenten met elkaar vergeleken.
Hoogste versus laagste score in correcte registraties

Correcte GBA registraties

Hoogste score

Laagste score

99,6%

67,2%

Onderverdeling deelnemende gemeenten naar het percentage foutieve registraties2
Verdeling scores over de deelnemende gemeenten

2

0% - 5% foutieve registraties

53,8%

5% - 10% foutieve registraties

30,8%

Meer dan 10% foutieve registraties

15,4%

De tabel dient als volgt te worden gelezen: bijvoorbeeld de onderste regel: In 15,4 % van de deelnemende

gemeenten is een percentage van meer dan 10% foutieve registraties geconstateerd.

Verdonck, Klooster & Associates B.V.

7

Eindrapport
Momentopname kwaliteit GBA

2.3

Statistische relevantie van de uitkomsten
Ten aanzien van de statistische relevantie van de onderzoeksgegevens geldt een aantal
opmerkingen:
−

De invalshoek van het onderzoek en dus ook die van uitkomsten is uitdrukkelijk het adres,
waaraan vervolgens de bewonersgegevens worden gekoppeld. Ter verduidelijking: indien
uit het onderzoek blijkt dat in 30 gevallen het verband tussen adres en daar ingeschreven
bewoners niet klopt, kan niet de conclusie getrokken worden ook 30 personen onjuist met
hun adres in de GBA staan. Dat zou alleen maar het geval zijn indien op elk adres maar
één bewoner is.

−

Het onderzoek heeft de status van een momentopname: er kunnen derhalve geen
conclusies worden getrokken uit de perioden voorafgaand aan en volgend op de
onderzoeksperiode.

−

In het onderzoek zijn geen gemeenten betrokken die minder dan 30.000 inwoners hebben,
noch de vier grootste gemeenten (G4). De resultaten uit dit onderzoek kunnen dan ook niet
zonder meer worden geëxtrapoleerd naar andere gemeenten dan betrokken in het
onderzoek.

−

Het aantal van 500 bezochte adressen in elke gemeente is dusdanig groot dat de
resultaten per gemeente vergeleken mogen worden3.

−

De relevantie van de uitkomsten wordt bepaald door de mate van uniformiteit bij de
uitvoering van het onderzoek door de deelnemende gemeenten. Alle gemeenten hebben
hun onderzoek uitgevoerd aan de hand van eenzelfde instructie; dat geeft echter geen
zekerheid over een gelijke uitvoering van het onderzoek bij elke gemeente.

3

Daartoe is de zogenoemde eindigheidscorrectie voor gemeenten van resp. 30 000 (kleinste deelnemende

gemeente) en 200 000 inwoners (grootste deelnemende gemeente) berekend. Deze bedragen resp. 0,979 en
0,997. De betekenis van deze eindigheidscorrectie is dat de 95%-betrouwbaarheidsmarge in een gemeente van
30 000 inwoners wordt vermenigvuldigd met de factor 0,979, die in een gemeente van 200 000 inwoners met
0,997. Aangezien beide percentages nagenoeg overeenstemmen en 1 benaderen, mogen de resultaten van
beide gemeenten, evenals de tussenliggende gemeenten, vergeleken worden zonder een correctiefactor te
hoeven toepassen.

Verdonck, Klooster & Associates B.V.

8

Eindrapport
Momentopname kwaliteit GBA

2.4

Overige kwantitatieve bevindingen
Naast de uitkomsten van het verband tussen adres en op dat adres in de GBA ingeschreven
bewoners, is nog in het onderzoek ook aan gemeenten gevraagd of zij een (of meer)
buitendienstmedewerker(s) hebben. De achtergrond van deze vraag is de wens van BZK om inzicht
te krijgen in de beschikbaarheid van gespecialiseerde medewerkers bij gemeenten om op locatie
onderzoek te doen. Het onderhavige onderzoek is daarvan een voorbeeld. De resultaten ten
aanzien van deze vraag worden in de onderstaande tabel weergegeven.
Aantal deelnemende gemeenten

26

Aantal gemeenten dat de vraag naar buitendienstmedewerkers heeft

23

beantwoord
Aantal gemeenten dat een of meer buitendienstmedewerkers heeft

11

(absoluut en procentueel t.o.v. aantal deelnemende gemeenten)

42,3%

Gemiddeld aantal buitendienstmedewerkers per gemeente

2

Hoogste aantal buitendienstmedewerkers (FTE)

10

Laagste aantal buitendienstmedewerkers (FTE)

0,5

Verdonck, Klooster & Associates B.V.

9

Eindrapport
Momentopname kwaliteit GBA

3

Kwalitatieve bevindingen

3.1

Inleiding
Dit hoofdstuk beschrijft kort een aantal kwalitatieve bevindingen uit het onderzoek. Daarbij geldt dat
deze niet volgen uit specifieke vragen aan gemeenten; de genoemde punten zijn door VKA
gesignaleerd bij de begeleiding van de gemeenten bij de uitvoering van de huisbezoeken.

3.2

Redenen voor gemeenten om (niet) deel te nemen
Van de 70 aangeschreven gemeenten heeft uiteindelijk minder dan de helft (26) deelgenomen aan
4

het onderzoek (37% ). Bij vrijwel alle gemeenten die besloten niet deel te nemen (maar veelal wel
het belang van het onderzoek aangaven), werd als reden gegeven dat geen capaciteit beschikbaar
was of kon worden gemaakt voor de uitvoering van het onderzoek. Als onderliggende verklaring
werd vaak gegeven dat de gemeente geen of onvoldoende buitendienstmedewerkers heeft en dat
andere werkzaamheden en omstandigheden ervoor zorgen dat geen capaciteit kan worden
vrijgemaakt (o.a. reorganisatie, voorbereiding verkiezingen, ziekte).
Daarnaast werden nog o.a. de volgende redenen genoemd (al dan niet in combinatie):
−

Het door BZK ter beschikking gestelde budget is niet kostendekkend voor het (laten)
uitvoeren van het onderzoek;

−

De termijn die staat voor de uitvoering van het onderzoek is te kort. Hierbij kan overigens
aangetekend worden dat gebleken is dat de besluitvorming binnen een aantal gemeenten
over het verzoek om deelname van BZK lang heeft geduurd, waardoor de
uitvoeringstermijn van het onderzoek (te) kort werd.

−

Het onderzoek heeft geen meerwaarde voor de gemeente, bijvoorbeeld omdat de
gemeente zelf al onlangs een vergelijkbaar onderzoek heeft gedaan en de resultaten
daarvan bevredigend waren.

−

Er is geen capaciteit beschikbaar binnen de gemeente én het onderzoeksonderwerp is te
gevoelig om aan een externe partij uit te besteden.

Zeven gemeenten hebben geen enkele terugkoppeling op het verzoek van BZK gegeven. Zeven
andere gemeenten hebben in de laatste fase van het onderzoek aangegeven, ondanks een eerdere
aanmelding, toch niet te kunnen deelnemen.

3.3

Terugkoppeling vanuit gemeenten
Vanuit de gemeenten is een aantal aandachtspunten bij de uitvoering van het onderzoek naar voren
gekomen:
−

In een aantal gemeenten diende door het college van B&W een gemandateerd ambtenaar
voor het afleggen van controlebezoeken te worden aangewezen, hetgeen een lange
doorlooptijd kan hebben.

−

De vaardigheid van de buitendienstmedewerker is essentieel bij het afleggen van de
huisbezoek, bijvoorbeeld bij het overhalen van de burger tot deelname en het achterhalen

4

Ter vergelijking: het CBS heeft een gemiddeld responsecijfer van 60%.

Verdonck, Klooster & Associates B.V.

10

Eindrapport
Momentopname kwaliteit GBA

van de daadwerkelijke reden waarom de burger zijn adresgegevens niet (tijdig of juist) aan
de gemeente heeft doorgegeven.
−

Een aantal gemeenten wil graag weten welke resultaten in vergelijkbare gemeenten zijn
behaald, zodat de eigen resultaten daartegen kunnen worden afgezet. Vanwege de
toegezegde anonimiteit is deze vergelijking nu niet zonder meer mogelijk.

3.4

Leerpunten voor eventueel vervolgonderzoek
Op basis van de voorgaande bevindingen is een aantal leerpunten voor een eventueel
vervolgonderzoek te formuleren:
−

Hoewel in de praktijk gebleken is dat een aantal gemeenten dit onderzoek in een redelijk
beperkt tijdbestek heeft kunnen voorbereiden én uitvoeren, dient rekening te worden
gehouden met een ruime voorbereidingstijd aan de zijde van gemeenten alsmede een
voldoende lange onderzoeksperiode. Dit maakt het ook mogelijk om nader onderzoek uit te
voeren wanneer het huisbezoek daartoe aanleiding geeft.

−

Communiceer (vooraf) aan deelnemende gemeenten of, en zo ja, over de wijze waarop zij
terugkoppeling ontvangen van de (eigen én andermans) uitkomsten van het onderzoek.

−

Overweeg de wijze van onderzoek zo aan te passen dat zicht wordt gegeven op het
percentage personen waarvan het adresgegeven juist is geregistreerd. Dit zou voor de
GBA namelijk de meer relevante kwaliteitsparameter kunnen zijn.

−

Werk een protocol uit om de vergelijkbaarheid van resultaten (tussen gemeenten, in de tijd)
mogelijk te maken, zodat dit onderzoek periodiek herhaald zou kunnen worden.

Verdonck, Klooster & Associates B.V.

11

Eindrapport
Momentopname kwaliteit GBA

A

Uitgebreide cijfers
Wijze van berekening
Bij het uitrekenen van de percentages is uitgegaan van het aantal adressen waarover een resultaat
is verkregen, dat wil zeggen wanneer met een bewoner is gesproken bij de huiscontrole. Wanneer
na twee huiscontroles op hetzelfde (bewoonde) adres geen bewoner is aangetroffen, dan valt het
adres in de categorie 'geen resultaat'.
De percentages zijn berekend op basis van een zogenoemde werkbasis: (aantal gecontroleerde
adressen) – (adressen waar na twee huisbezoeken geen bewoner thuis is aangetroffen) =
werkbasis. De werkbasis wordt geïntroduceerd zodat het aantal goede en onjuiste GBA-registraties
wordt afgemeten aan het aantal adressen waar een resultaat is behaald (en niet aan het totaal
aantal bezochte adressen).
Ter illustratie hiervan een voorbeeld: in gemeente A zijn 500 adressen bezocht, waarvan op 120
adressen na twee bezoeken geen bewoner thuis is aangetroffen. De werkbasis voor het uitrekenen
van het percentage goede/onjuiste GBA-registraties is dan 380.
Onderliggende cijfers
In de volgende twee tabellen zijn de vanuit de gemeenten aangeleverde cijfers weergegeven.
Aangetroffen situatie

Aantal

In procenten*

Correcte registratie: de GBA gegevens kloppen met de

9548

92,15%

527

5,16%

21

0,21%

2

0,00%

20

0,20%

8

0,08%

aangetroffen situatie: op het bezochte adres wonen de in
de GBA opgenomen personen.
Niet-correcte registratie: de GBA gegevens kloppen niet
met de aangetroffen situatie: op het bezochte adres
wonen niet (alle) in de GBA opgenomen personen.

De niet-correcte registraties kunnen worden onderverdeeld
naar:
- vergetende burger5
- onwetende burger

6

- welwillende burger

7

- calculerende burger

8

- pand heeft niet bestemming bewoning- afwijkend van GBA

102

1,00%

- pand staat leeg- afwijkend van GBA

191

1,87%

- Adres heeft minder bewoners dan in de GBA staan

125

1,23%

geregistreerd

5

Persoon geeft aan wel te weten dat hij/zij aangifte moet doen van geboorte, verhuizing, etc. maar het te zijn

vergeten, of om andere redenen (nog) niet te hebben gedaan.
6

Persoon geeft aan niet te weten dat hij/zij aangifte moet doen van geboorte, verhuizing, etc.

7

Persoon geeft aan dat hij/zij onlangs een aangifte van geboorte, verhuizing heeft gedaan, maar deze is

blijkbaar nog niet in de gemeentelijke administratie verwerkt.
8

Bewust onjuiste registratie.

Verdonck, Klooster & Associates B.V.

12

Eindrapport
Momentopname kwaliteit GBA

- Andere reden

58

0,57%

129

1,26%

2810

27,54%**

Weigering medewerking
- bewoner weigert medewerking

Geen resultaat

- niemand thuis getroffen (2 keer)
* = ten opzichte van de werkbasis van 100%.
**= dit percentage maakt geen deel uit van de werkbasis.

Hoogste goedscore: op het bezochte adres wonen de in de GBA

99,6%

opgenomen personen.
Laagste goedscore: op het bezochte adres wonen de in de GBA

67,2%

opgenomen personen.
Meeste weigering: de bewoner weigert medewerking aan het onderzoek

6,0%

Hoogste werkbasis: hoogste aantal adressen waar de huiscontroleur een

460

bewoner heeft gesproken en waar een resultaat is vastgesteld. Dit getal
vormt de basis voor de percentages van de individuele gemeente.
Laagste werkbasis: laagste aantal adressen waar de huiscontroleur een

288

bewoner heeft gesproken en waarover een resultaat is vastgesteld. Dit getal
vormt de basis voor de percentages van de individuele gemeente.

Verdonck, Klooster & Associates B.V.

13

Eindrapport
Momentopname kwaliteit GBA

B

Brief van BZK aan gemeenten

Verdonck, Klooster & Associates B.V.

14

Eindrapport
Momentopname kwaliteit GBA

Verdonck, Klooster & Associates B.V.

15

Eindrapport
Momentopname kwaliteit GBA

Verdonck, Klooster & Associates B.V.

16

Eindrapport
Momentopname kwaliteit GBA

Verdonck, Klooster & Associates B.V.

17

Eindrapport
Momentopname kwaliteit GBA

Verdonck, Klooster & Associates B.V.

18

Eindrapport
Momentopname kwaliteit GBA

Verdonck, Klooster & Associates B.V.

19

Eindrapport
Momentopname kwaliteit GBA

Verdonck, Klooster & Associates B.V.

20

Eindrapport
Momentopname kwaliteit GBA

Verdonck, Klooster & Associates B.V.

21

Eindrapport
Momentopname kwaliteit GBA

Verdonck, Klooster & Associates B.V.

22

Eindrapport
Momentopname kwaliteit GBA

Verdonck, Klooster & Associates B.V.

23

Eindrapport
Momentopname kwaliteit GBA

C

Instructie voor gemeenten onderzoek Kwaliteit GBA
Inleiding

In deze instructie voor de gemeenten die hebben aangegeven mee te doen aan het onderzoek naar
de kwaliteit van de GBA, worden in chronologische volgorde een aantal zaken behandeld ter
instructie van de gemeenten. Daarnaast is een concreet script beschikbaar voor de
buitendienstmedewerker van de gemeente die de daadwerkelijke huisbezoeken aflegt. Tevens is
een aanmeldingsformulier beschikbaar.
Voor vragen en opmerkingen kunt u terecht op het emailadres: kwaliteit-GBA@vka.nl
Voor antwoorden op te verwachten vragen kunt u kijken op: www.vka.nl/kwaliteit-GBA
Deze instructie is tot stand gekomen met medewerking van de NVVB en de VNG.
Aanmelding
Inleiding

Aangezien u hebt aangegeven te willen meewerken aan het onderzoek Kwaliteit GBA, naar
aanleiding van de brief daartoe van het ministerie van BZK, ontvangt u hierbij een viertal
documenten:
- De onderhavige instructie voor gemeenten;
- Een script voor de buitendienstmedewerker die de huisbezoeken aflegt;
- Een bevestigingsformulier;
- Het responsformulier.
Bevestiging deelname

U wordt verzocht het bevestigingsformulier per mail (of fax) retour te sturen aan kwaliteitGBA@vka.nl, met daarop ingevuld:
•

Naam, postadres, e-mailadres, telefoonnummer en functie van degene die
aanspreekpunt/verantwoordelijk binnen uw gemeenten is gedurende de looptijd van het
onderzoek;

•

Uw antwoord op de gestelde vragen omtrent de beschikbaarheid van buitendienstmedewerkers
binnen uw gemeente;

•

Rekeningnummer en gegevens van de rekeninghouder waarop de vergoeding voor deelname
aan het onderzoek door het agentschap BPR kan worden overgemaakt;

•

Datum van invullen

Na ontvangst van het formulier zal de vergoeding zo spoedig mogelijk aan u worden overgemaakt
door het agentschap BPR van het ministerie van BZK.
Voorbereiding op uitvoer huiscontroles
Selectie adressen en koppeling aan ingeschreven bewoners

Nadat uw gemeente is aangemeld, moeten 500 willekeurige adressen worden gekozen die
gecontroleerd worden. De manier waarop deze selectie in de GBA gemaakt kan worden, is niet

Verdonck, Klooster & Associates B.V.

24

Eindrapport
Momentopname kwaliteit GBA

generiek te beschrijven voor elke gemeente; dit hangt onder meer af van de GBA-software waarmee
uw gemeente werkt. Neem hiertoe zo nodig contact op met uw GBA-leverancier.
Vervolgens dient per adres een uitdraai gemaakt te worden van de op dat adres in de GBA
opgenomen bewoners (met minimaal achternaam, voorletters en geboortedatum).
Planning

Maak van de 500 adressen een lijst. De adressen dienen te worden genummerd. De
ambtenaar/ambtenaren die de huiscontroles uit gaan voeren, maken een logische volgorde en
eventueel een verdeling (indien meerdere ambtenaren huiscontroles uitvoeren) op basis waarvan
een route wordt uitgestippeld om de adressen te bezoeken. Op basis van deze volgorde en route
kan vervolgens een planning worden gemaakt per dag en per ambtenaar, waarin de volgende
informatie staat:
•

Welke adressen moeten (nog) bezocht worden

•

Status van adres (1e bezoek, 2e en laatste bezoek)

•

Wie bezoekt adres x

•

Wanneer wordt adres x bezocht

Door de planning aan het einde van iedere onderzoeksdag bij te werken (adressen afvinken die tot
een resultaat hebben geleid, adressen die nog niet tot een resultaat hebben geleid en nogmaals
bezocht moeten worden opnieuw inplannen) is constant duidelijk welke vorderingen gemaakt zijn
en wat nog moet gebeuren.
Benodigdheden huiscontroles

Voor het uitvoeren van de huiscontroles heeft de ambtenaar/ambtenaren de volgende zaken nodig:
•

Een legitimatiebewijs met foto voor elke buitendienstmedewerker;

•

Een aantal kopieën van de uitnodigingsbrief van BZK aan gemeenten;

•

Het script (één per adres) met in te vullen vragen voor het afnemen van het interview en het
noteren van de bevindingen;

•

Een aantal blanco formulieren 'aangifte adreswijziging', eventueel met retourenveloppen;

•

Uitdraai van de GBA-gegevens van de adressen die bezocht worden (zie 2.1);

•

De planning (zie 2.2).

Legitimatiebewijs
Om burgers duidelijk te maken dat het onderzoek wordt uitgevoerd door een gemeenteambtenaar
die hiertoe bevoegd is, is het van belang dat de ambtenaar die dit doet zich als zodanig kan
identificeren met een door de gemeente uitgegeven legitimatiebewijs met daarop een foto van de
ambtenaar. Dit legitimatiebewijs dient door gemeenten te worden uitgegeven en moet ten minste de
volgende gegevens bevatten:
•

Foto van ambtenaar

•

Naam ambtenaar

•

Functie ambtenaar

•

Logo gemeente

•

Afgiftedatum

•

Doel van afgifte legitimatiebewijs: onderzoek kwaliteit GBA.

Verdonck, Klooster & Associates B.V.

25

Eindrapport
Momentopname kwaliteit GBA

Uitnodigingsbrief
De ambtenaar/ambtenaren die de huiscontroles uitvoeren, krijgen de uitnodigingsbrief van BZK mee
die aan gemeenten is verstuurd. Deze kan getoond worden aan burgers die vragen hebben over het
onderzoek en die om meer achtergronddocumentatie vragen. Ook kan een kopie van de brief
worden achtergelaten bij de burger.
Script
Om ambtenaren een kader te bieden voor de af te nemen interviews én voor het invullen van de
resultaten op elk adres, is een script ontwikkeld. Ambtenaren kunnen dit gebruiken om te zorgen dat
alle benodigde informatie op de juiste wijze wordt verkregen in het interview. Het script dient per
bezocht adres te worden ingevuld en is de registratie van de bevindingen van de huiscontroles. Het
nummer dat aan het adres is toegekend bij het maken van de planning dient op het script te worden
vermeld.
Uitdraai van de GBA-gegevens van de adressen die bezocht worden
De adressen die geselecteerd zijn voor het onderzoek worden gecontroleerd op correctheid en
volledigheid van de volgende gegevens:
•

Voornamen bewoner(s)

•

Achterna(a)m(en) bewoner(s)

•

Eventueel geboortedata bewoner(s)

Om dit te kunnen doen dienen deze gegevens van de geselecteerde adressen te worden
uitgedraaid en meegenomen door de ambtena(a)r(en) die het onderzoek uitvoert. Per adres wordt
een uitdraai gemaakt die deze gegevens bevat, die wordt voorzien van het nummer dat aan een
adres is toegekend bij het maken van de planning. Gezien de vertrouwelijkheid van deze gegevens
dient zeer zorgvuldig met de uitdraaien te worden omgegaan.
Planning
Van de 500 te controleren adressen is een planning gemaakt, zoals omschreven onder 2.2.
De Huiscontrole
Uitvoer controle

Per te bezoeken adres heeft de ambtenaar de volgende set gegevens:
•

Adres met nummer

•

Uitdraai GBA-gegevens met (identiek) nummer

•

Script met (identiek) nummer

De huiscontrole kan het beste te worden uitgevoerd op een moment dat de kans groot is om de
bewoners thuis aan te treffen. Door bijvoorbeeld tussen 17.00 en 20.00 uur controles uit te voeren is
de kans dat adressen met slechts één bezoek een resultaat opleveren groter dan wanneer
bezoeken midden op de dag plaatsvinden. De timing van de bezoeken kan zo van grote invloed zijn
op de resultaten van het onderzoek.

Verdonck, Klooster & Associates B.V.

26

Eindrapport
Momentopname kwaliteit GBA

Indien bij het eerste bezoek niemand thuis wordt aangetroffen, wordt het betreffende adres op een
andere dag opnieuw bezocht. Dat is dan ook meteen het laatste bezoek.
Voor de verdere uitvoering van de huiscontrole wordt kortheidshalve verwezen naar het script.
Verwerking resultaten huiscontrole

Nadat een huiscontrole tot een resultaat heeft geleid, dient dit op het script te worden aangemerkt
en indien géén nader onderzoek nodig is te worden overgenomen op het responsformulier. Het
adres moet vervolgens worden afgevinkt op de planning. De complete en ingevulde gegevensset
(zie 3.1) van een bezocht adres dient te worden bewaard tot het eind van het onderzoek.
Nader onderzoek

Wanneer het resultaat van een huiscontrole betekent dat nader onderzoek moet worden uitgevoerd
(zie het script), dient dit als voorlopig resultaat te worden aangemerkt op het script. Het nader
onderzoek dient te worden opgestart volgens de binnen uw gemeente gebruikelijke procedure.
Indien het nader onderzoek vóór 1 april 2009 is afgerond en tot een resultaat heeft geleid, dient dit
te worden aangepast op het script en te worden verwerkt op het responsformulier (zie 4.1). Indien
het nader onderzoek op 31 maart 2009 nog geen resultaat heeft opgeleverd, dan wordt het
voorlopig resultaat zoals dat op het script staat (op basis van de op dat moment bekende gegevens)
definitief en overgenomen op het responsformulier.
Afronding onderzoek
Eindrapportage onderzoek

Op basis van de bevindingen van de huisbezoeken wordt het eindresultaat van het onderzoek
verwerkt en weergegeven op het responsformulier. Op dit formulier komen alle resultaten van de
huiscontroles bij elkaar. Door dit responsformulier aan het eind van iedere onderzoeksdag bij te
werken, is constant inzichtelijk wat de voortgang en de (tussen)resultaten van het onderzoek zijn.
Zodra alle resultaten van het onderzoek bekend zijn, en anders uiterlijk op 31 maart 2009, maakt uw
gemeente het responsformulier definitief. De verantwoordelijke binnen de gemeente verifieert de
resultaten op het responsformulier aan de hand van de complete en ingevulde gegevenssets (zie
3.1) en bevestigt de correctheid daarvan door zijn naam en handtekening te zetten op het
responsformulier en dit te voorzien van de datum waarop dit ondertekend is. Vervolgens wordt het
responsformulier gemaild aan Kwaliteit-GBA@vka.nl
Het onderzoeksbureau stuurt u een bevestiging van de ontvangst van uw resultaten en verwerkt
deze in de eindrapportage van het totale onderzoek. Als deelnemende gemeente ontvangt u vanuit
het ministerie van BZK een exemplaar van dit eindrapport. Dit zal worden toegestuurd aan de
persoon die op het bevestigingsformulier (zie 1.1) is aangemerkt als verantwoordelijke voor het
onderzoek.

Verdonck, Klooster & Associates B.V.

27

Eindrapport
Momentopname kwaliteit GBA

D

Script voor buitendienstmedewerker onderzoek kwaliteit
GBA
Dit script heeft een tweeledig doel:
•

Het leidt u met een aantal vragen en aanwijzingen door de huiscontrole;

•

Op het script verwerkt u de resultaten van het huisbezoek.

Deze instructie is tot stand gekomen met medewerking van de NVVB en de VNG.
In de kop van dit script vult u achter ‘nummer’ het nummer in van het adres zoals dat door de
gemeente in de planning is opgenomen. Achter resultaat noteert u het nummer van het vakje dat u
hebt aangekruist als resultaat van de huiscontrole.
Bij gearceerde antwoorden kan / dient binnen de gemeente nader onderzoek naar het betreffende
adres en de aldaar (niet) ingeschreven burgers plaats te vinden, afhankelijk van hetgeen uit deze
vragenlijst naar voren komt. Onder deel E van dit script kunt u opmerkingen kwijt die van belang zijn
in het kader van nader onderzoek (bijvoorbeeld genoemde namen van bewoners die niet in de GBA
staan, etc.).
----Noteert u svp ten eerste:

Datum en tijdstip eerste bezoek:
.. / .. / 2009,

.. uur

Datum en tijdstip tweede bezoek (indien geen gehoor of geen bewoner aanwezig bij eerste bezoek):
.. / .. / 2009,

.. uur

Neem vervolgens de onderstaande stappen door en kruis svp een van de volgende
antwoordmogelijkheden aan die zijn uitgeschreven in dit script:

Verdonck, Klooster & Associates B.V.

28

Eindrapport
Momentopname kwaliteit GBA

U komt aan op het geselecteerde adres. Het kan voorkomen dat er niet wordt open gedaan of
dat het geselecteerde adres niet de bestemming bewoning heeft:
- Het pand lijkt bewoond te worden maar er wordt niet open gedaan. Kom op een ander moment
terug.

1) Indien bij de tweede keer ook niet wordt opengedaan, kruis 1) aan en ga naar het
volgende adres.

2) Het pand lijkt niet de bestemming bewoning te hebben, bijvoorbeeld omdat het een
winkel betreft. Kruis 2) aan en ga naar het volgende adres.

3) Het pand lijkt leeg te staan. Kruis 3) aan en ga naar het volgende adres.
Indien wel wordt opengedaan:
"Goedemiddag, mijn naam is [naam buitendienstmedewerker] van de gemeente [naam
gemeente]." Hierbij laat u goed zichtbaar uw legitimatie zien.
"Woont u op dit adres?"
Bij het antwoord"Nee": " Is er een bewoner thuis en kunt u hem of haar er alstublieft even
bijhalen?"

Indien er geen bewoner thuis is, geef aan dat u later nog een keer langskomt en maak hiervoor een
afspraak voor een geschikt moment.
Bij het antwoord "Ja": "Wij zijn op het moment bezig met een controle van de gegevens zoals
die in de gemeentelijke basisadministratie staan. Zou u mij daarom svp kunnen vertellen
welke personen op dit adres wonen?"
Indien de bewoner deze informatie niet wenst te geven, of eerst nadere informatie wil en/of
medewerking weigert:

Licht kort de achtergrond van het onderzoek toe en laat de brief van het ministerie van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties zien die aan de gemeente is verstuurd. Overhandig een
kopie van de brief als de bewoner dat wenst.

4) Indien de persoon medewerking weigert, geeft u aan dat in dat geval binnen de
gemeente nader onderzoek zal worden gedaan. U oefent geen druk uit aangezien medewerking van
de burger op vrijwillige basis plaatsvindt. Daarna neemt u afscheid, kruist 4) aan en gaat naar een
volgend adres.

Verdonck, Klooster & Associates B.V.

29

Eindrapport
Momentopname kwaliteit GBA

Indien de bewoner antwoordt:

Het antwoord van de bewoner, bestaande uit één of een aantal namen, vergelijkt u met de uitdraai
uit de GBA van het betreffende adres. U laat deze uitdraai niet aan de bewoner zien! Ook noemt u
in geen geval namen die op de uitdraai van de GBA staan, omwille van privacy. Vraag zo nodig

naar de voorna(a)m(en) en/of geboortedatum van bewoners om te kunnen controleren of deze
overeenkomen met de personen op de uitdraai uit de GBA.
Voorbeeld: uitdraai uit de GBA:
Geregistreerde bewoners op adres:
- A. de Bruin
- B. de Bruin
- C. de Zwart

Op de volgende pagina's staat een aantal mogelijke antwoorden uitgewerkt, onder A tot en met D.
Kruis dat antwoord aan dat op de situatie van toepassing is.
Onder E is ruimte voor opmerkingen, bijvoorbeeld aandachtspunten voor vervolgonderzoek.

Verdonck, Klooster & Associates B.V.

30

Eindrapport
Momentopname kwaliteit GBA

A
Alle personen die genoemd zijn, staan ook op de GBAuitdraai. Het antwoord van de bewoner komt geheel
overeen met de registratie in de GBA

5)
Antwoord van de bewoner:
- A. de Bruin
- B. de Bruin
- C. de Zwart

=> "Dan weten we genoeg, bedankt voor uw medewerking." Einde bezoek, kruis 5) aan en ga
naar het volgende adres.

Verdonck, Klooster & Associates B.V.

31

Eindrapport
Momentopname kwaliteit GBA

B
Er worden minder personen genoemd dan op de GBAuitdraai staan.
Antwoord van de bewoner:
- A. de Bruin
- C. de Zwart

=> "U weet zeker dat er niet meer personen op dit adres wonen?"

6)

Bij het antwoord "Ja": "Dan weten we genoeg, bedankt voor uw

medewerking." Neem afscheid, kruis 6) aan en ga naar het volgende adres.

Bij het antwoord "Nee":
"Wie staat/staan dan nog meer ingeschreven op dit adres?"

7)
staan.

Indien alsnog alle personen genoemd worden die op de GBA uitdraai

"Dan weten we genoeg, bedankt voor uw medewerking." Neem afscheid, kruis 7) aan

en ga naar het volgende adres.

8)
staan.

Indien niet alsnog de personen worden genoemd die op de GBA uitdraai

"Dan laten we het hierbij, bedankt voor uw medewerking." Neem afscheid, kruis 8) aan

en ga naar het volgende adres.

9)

Bij het antwoord "Weet niet / onbekend": "Dan laten we het hierbij,

bedankt voor uw medewerking." Neem afscheid, kruis 9) aan en ga naar het volgende

adres.

Verdonck, Klooster & Associates B.V.

32

Eindrapport
Momentopname kwaliteit GBA

C
Niemand van de genoemde personen komt voor op de
GBA-uitdraai.
Antwoord van de bewoner:
- X. de Groen
- Y. Roodmans

=> "U weet zeker dat deze personen op dit adres wonen?"
Bij het antwoord"Ja":

#

"Om de een of andere reden komen de namen die u noemt niet voor in de
gemeentelijke administratie voor dit adres. Weet u wellicht wat daarvoor de

reden

kan zijn?"

10)
11)
12)
13)
14)

"We zijn vergeten onze verhuizing door te geven".
"We wisten niet dat we dat aan de gemeente moesten melden".
"We hebben onze verhuizing pas recent doorgegeven".
We hebben onze adreswijziging bewust niet aan de gemeente doorgegeven".
Andere reden, namelijk: ……………………………………………...

U biedt aan de bewoner een aangifteformulier aan zodat hij/zij de verhuizing alsnog kan
doorgeven. U vraagt hem/haar het formulier in te vullen en bij de gemeente in te leveren. Ook
kunt u het formulier samen met de bewoner invullen. Neem afscheid, kruis het juiste cijfer aan

en ga naar het volgende adres.

Bij het antwoord "Nee":
"Wie wonen dan wel op dit adres?"

15)

Indien alsnog de personen genoemd worden die op de GBA uitdraai staan. "Dan

weten we genoeg, bedankt voor uw medewerking." Neem afscheid, kruis 15) aan en ga naar het

volgende adres.
.
Indien niet alsnog de personen worden genoemd die op de GBA uitdraai staan, ga naar
bovenstaande vraag

16)

#

Bij het antwoord "Weet niet / onbekend / niet bereid tot verdere

medewerking": "Dan laten we het hierbij, bedankt voor uw medewerking."

Neem

afscheid, kruis 16) aan en ga naar het volgende adres.

Verdonck, Klooster & Associates B.V.

33

Eindrapport
Momentopname kwaliteit GBA

D
Er worden meer personen genoemd dan op de GBAuitdraai staan.
Antwoord van de bewoner:
- A. de Bruin
- B. de Bruin
- C. de Zwart
- D. de Zwart
- E. de Zwart

=> "U weet zeker dat deze personen op dit adres wonen?"
Bij het antwoord "Ja":

#

"Om de een of andere reden komen niet alle namen die u noemt voor in de
gemeentelijke administratie voor dit adres. Weet u wellicht wat daarvoor de

reden

kan zijn?"

17)
18)
19)
20)
21)

"We zijn vergeten onze verhuizing door te geven".
"We wisten niet dat we dat aan de gemeente moesten melden".
"We hebben onze verhuizing pas recent doorgegeven".
"We hebben onze adreswijziging bewust niet aan de gemeente doorgegeven".
Andere reden, namelijk: ……………………………………………...

U biedt aan de bewoner een aangifteformulier aan zodat hij/zij de verhuizing alsnog kan
doorgeven. U vraagt hem/haar het formulier in te vullen en bij de gemeente in te leveren. Ook
kunt u het formulier samen met de bewoner invullen. Neem afscheid, kruis het juiste cijfer aan

en ga naar het volgende adres.

Bij het antwoord "Nee":
"Wie wonen dan wel op dit adres?"

22)

Indien alsnog de personen genoemd worden die op de GBA uitdraai staan. "Dan

weten we genoeg, bedankt voor uw medewerking." Neem afscheid, kruis 22) aan en ga naar het

volgende adres.
Indien niet alsnog de personen worden genoemd die op de GBA uitdraai staan, ga naar
bovenstaande vraag

#

Verdonck, Klooster & Associates B.V.

34

Eindrapport
Momentopname kwaliteit GBA

23)

Bij het antwoord "Weet niet / onbekend / niet bereid tot verdere

medewerking": "Dan laten we het hierbij, bedankt voor uw medewerking."

Neem

afscheid, kruis 23) aan en ga naar het volgende adres.

--- EINDE SCRIPT ---

Verdonck, Klooster & Associates B.V.

35

Eindrapport
Momentopname kwaliteit GBA

E
Opmerkingen of constateringen die van belang
kunnen zijn voor het nader onderzoek:
(bijvoorbeeld 1: aangifteformulier achtergelaten)
(bijvoorbeeld 2: namen van bewoners die wel op een adres wonen, maar er niet ingeschreven
staan)

Verdonck, Klooster & Associates B.V.

36

Eindrapport
Momentopname kwaliteit GBA

E

Responseformulier Onderzoek Kwaliteit GBA
Op dit formulier houdt de gemeente bij welke resultaten de huiscontroles hebben opgeleverd. De
resultaten zoals ze hierna genummerd zijn, komen overeen met de nummers uit het gebruikte script.
Het responseformulier dient ook, bij de afronding van het onderzoek, als rapportage aan het door
BZK ingeschakelde onderzoeksbureau (Verdonck, Klooster & Associates, VKA. KwaliteitGBA@vka.nl)

Naam gemeente:
(Laatste) datum van invullen/bijwerken:

Verdonck, Klooster & Associates B.V.

37

Eindrapport
Momentopname kwaliteit GBA

Resultaat

Aantal
x
vastge
steld

1. Het pand lijkt bewoond, maar er wordt twee keer niet open gedaan
2. Het pand lijkt niet de bestemming bewoning te hebben
 nader onderzoek nodig
3. Het pand lijkt leeg te staan
 nader onderzoek nodig
4. De bewoner weigert iedere medewerking
 nader onderzoek nodig
5. Alle personen die genoemd worden, staan ook in de GBA ingeschreven.
6. Er zijn minder bewoners dan in de GBA geregistreerd staan
 nader onderzoek nodig
7. Alle personen die (in tweede instantie) genoemd worden, staan ook in de GBA
ingeschreven.
8. Er zijn minder bewoners dan in de GBA geregistreerd staan
 nader onderzoek nodig
9. De bewoner geeft aan niet (precies) te weten wie er wonen of weigert verdere
medewerking
 nader onderzoek nodig
10. "Vergeten verhuizing door te geven" Vergetende burger
 nader onderzoek nodig
11. "Wisten niet dat we verhuizing moesten doorgeven" Onwetende burger
 nader onderzoek nodig
12. "We hebben onze verhuizing pas recent doorgegeven". Welwillende burger
 nader onderzoek nodig
13. "Adreswijziging bewust niet doorgegeven". Calculerende burger
 nader onderzoek nodig
14. Andere reden waarom genoemde bewoners niet in de GBA staan
 nader onderzoek nodig
15. Alle personen die (in tweede instantie) genoemd worden, staan ook in de
GBA ingeschreven.
16. De bewoner geeft aan niet (precies) te weten wie er wonen of weigert
verdere medewerking
 nader onderzoek nodig
17. "Vergeten verhuizing door te geven" Vergetende burger
 nader onderzoek nodig
18. "Wisten niet dat we verhuizing moesten doorgeven" Onwetende burger
 nader onderzoek nodig
19. "We hebben onze verhuizing pas recent doorgegeven". Welwillende burger
 nader onderzoek nodig
20. "Adreswijziging bewust niet doorgegeven". Calculerende burger
 nader onderzoek nodig
21. Andere reden waarom genoemde bewoners niet in de GBA staan
 nader onderzoek nodig
22. Alle personen die (in tweede instantie) genoemd worden, staan ook in de
GBA ingeschreven.
Verdonck, Klooster & Associates B.V.

23. De bewoner geeft aan niet (precies) te weten wie er wonen of weigert verdere
medewerking
 nader onderzoek nodig

38

Eindrapport
Momentopname kwaliteit GBA

Verdonck, Klooster & Associates B.V.

39

Eindrapport
Momentopname kwaliteit GBA

F

Bevestigingsformulier deelname Kwaliteitsonderzoek GBA

Wilt U svp het onderstaande formulier invullen en retour sturen aan Kwaliteit-GBA@vka.nl
Een andere optie is het uitprinten van het ingevulde formulier en het per fax sturen naar 0793681001. Bedankt!
Met behulp van de door u verstrekte gegevens kunnen wij u beter ondersteunen bij de uitvoering
van het kwaliteitsonderzoek GBA én kan de vergoeding door BZK aan uw gemeente worden
overgemaakt.

Naam deelnemende gemeente
Naam van contactpersoon bij uw gemeente
voor het onderzoek kwaliteit GBA
Functie van de contactpersoon
E-mailadres
Telefoonnummer
Postadres

Heeft uw gemeente buitendienstmedewerkers
in dienst die de huiscontroles in dit onderzoek
gaan uitvoeren?
Zo ja, hoeveel?
Zo nee, door wie worden de huiscontroles dan
uitgevoerd? Hoeveel mensen hebt u hiervoor
beschikbaar?

Rekeningnummer t.b.v. betaling vergoeding
Gegevens rekeninghouder

Datum:

Verdonck, Klooster & Associates B.V.

40

Eindrapport
Momentopname kwaliteit GBA

G

Gedetailleerde onderzoeksstappen
Om te zorgen voor een vlotte en correcte uitvoering van de nulmeting met betrekking tot de
betrouwbaarheid van de GBA heeft VKA de volgende activiteiten uitgevoerd:
Activiteit

Planning 2009

Inrichten contactpunt

Week 2

Evaluatie procedure adresonderzoek

Week 2

Leveren feed-back op concept-brief

Week 2

Ontwikkelen werkwijze voor registratie en verzamelen van onderzoeksgegevens

Week 2-3

Ontwikkelen onderzoeksmateriaal

Week 2-3

Registreren deelnemende gemeenten

Week 2-10

Contacteren en instrueren van deelnemende gemeenten

Week 2-10

Bewaken voortgang aanmeldingsproces

Week 2-10

Bewaken voortgang onderzoek en ondersteunen van gemeenten

Week 4-14

Centraal verzamelen van de onderzoeksgegevens

Week 14

Analyseren van onderzoeksgegevens

Week 15

Rapportage

Week 16

Inrichten contactpunt

Beschikbaar stellen van een contactpunt voor gemeenten. Maken van afspraken over
bereikbaarheid en beschikbaarheid. Inrichten van e-mail faciliteiten en telefoonfaciliteiten.
Evaluatie procedure adresonderzoek

In eerste instantie in overleg met NVVB, VNG en BZK evalueren van de voorgestelde procedure
voor adresonderzoek. Op basis hiervan dient de procedure te worden aangescherpt. Kernpunten in
de voorevaluatie zijn:
−

de aanscherping van de concrete primaire vraagstelling (wordt bijvoorbeeld aan de
respondent gevraagd naar zijn/haar persoonsgegevens en vindt vervolgens controle plaats
t.a.v. de GBA gegevens of wordt de respondent gevraagd of de geregistreerde
perso(o)n(en) gevestigd zijn op het betreffende adres?);

−

de precieze werkwijze en criteria om vast te stellen of een persoon wel/niet op het adres
woonachtig is;

−

de werkwijze indien niet met redelijke zekerheid kan worden vastgesteld of het gegeven
juist is of niet;

−

de aanscherping van de determinatie van de redenen van geconstateerde afwijkingen
middels gerichte en samengestelde vraagstelling.

Leveren feed-back op concept-brief

In overleg met BZK, NVVB en VNG evalueren van de conceptbrief en zonodig voorstellen en
doorvoeren van aanscherpingen en aanpassingen. Naast de afweging tussen een beknopte brief
met bijlage(n) en een uitgebreide brief dienen de resultaten van de evaluatie van de
onderzoeksprocedure in acht te worden genomen.

Verdonck, Klooster & Associates B.V.

41

Eindrapport
Momentopname kwaliteit GBA

Ontwikkelen werkwijze voor registratie en verzamelen van onderzoeksgegevens

Ontwikkelen van een werkwijze voor het registreren van de onderzoeksgegevens en het up-to-date
houden van de resultaten in geval er nader onderzoek plaats vindt. Tevens opzetten van een
methodiek voor het centraal verzamelen van onderzoeksgegevens. Hierbij wordt in het bijzonder
aandacht besteed aan de gebruiksvriendelijkheid voor deelnemende gemeenten.
Ontwikkelen onderzoeksmateriaal

Op basis van de geëvalueerde procedure voor adresonderzoek (zie evaluatie) en de ontwikkelde
werkwijzen voor registratie en verzameling van onderzoeksgegevens worden werkinstructies
opgesteld voor de betroffen medewerkers van deelnemende gemeenten. Deze compacte
werkinstructies worden opgesteld in de vorm van een workflow schema met beknopte begeleidende
tekst
Registreren deelnemende gemeenten

Vastleggen van contactgegevens van gemeenten die positief hebben gereageerd op deelname
Contacteren en instrueren van deelnemende gemeenten

Contacteren van deelnemende gemeenten en instrueren over de uitvoering van het onderzoek op
basis van de opgestelde werkinstructies. Instructie zal plaatsvinden door de deelnemende
gemeenten een schriftelijke briefing toe te sturen, waarbij de mogelijkheid wordt geboden tot het
telefonisch en/of via e-mail stellen van vragen. Daarnaast kan een website worden ingericht met
informatie over het onderzoek.
Bewaken voortgang aanmeldingsproces

Nabellen van niet actief reagerende gemeenten en eventuele escalatie naar contactpersoon BZK
Bewaken voortgang onderzoek en ondersteunen van gemeenten

Monitoren voortgang van adresonderzoeken en vervolgonderzoeken per gemeente. In geval van
vertraging of problemen wordt in eerste instantie met de betreffende gemeente naar een oplossing
gezocht. Indien dit niet tot positief resultaat leidt volgt signalering aan BZK.
Centraal verzamelen van de onderzoeksgegevens

Ontvangen van onderzoeksgegevens, inclusief de resultaten van nader onderzoek, van de
deelnemende gemeenten en vastleggen in een centraal gegevensbestand.
Analyseren van onderzoeksgegevens

Inventariseren van onderzoeksgegevens per gemeente en samenstellen van gecategoriseerde
gegevens per klasse van inwoneraantal. Voor de resultaten van nader onderzoek geldt een
deadline van 2 april.9
Rapportage

9

De maximale doorlooptijd van nader onderzoek bedraagt 3 maanden, dit betekent dat resultaten van nader

onderzoek die na 3 april opgeleverd worden niet zullen worden meegenomen in de nulmeting.

Verdonck, Klooster & Associates B.V.

42

Eindrapport
Momentopname kwaliteit GBA

Rapportage van de onderzoeksresultaten aan BZK in de vorm van een beknopt geanonimiseerd
tabellenrapport.

Verdonck, Klooster & Associates B.V.

43

Eindrapport
Momentopname kwaliteit GBA

H

Deelnemende gemeenten (alfabetisch)
−

Amersfoort

−

Arnhem

−

Bergen op Zoom

−

Delft

−

Ede

−

Gouda

−

Groningen

−

Haarlem

−

Heerlen

−

's-Hertogenbosch

−

Heusden

−

Hilversum

−

Huizen

−

Emmen

−

Kampen

−

Lansingerland

−

Lelystad

−

Maastricht

−

Nieuwegein

−

Nijmegen

−

Roermond

−

Spijkenisse

−

Terneuzen

−

Twenterand

−

Westland

−

Zwolle

Verdonck, Klooster & Associates B.V.

44