Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2017–2018

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2622
Vragen van de leden Westerveld (GroenLinks) en Kwint (SP) aan de Minister
voor Basis- en Voortgezet Onderwijs en Media over onderwijs aan
hoogbegaafde kinderen (ingezonden 15 juni 2018).
Antwoord van Minister Slob (Basis- en Voortgezet Onderwijs en Media)
(ontvangen 3 juli 2018)
Vraag 1, 2, 3 en 4
Bent u ermee bekend dat veel ouders van hoogbegaafde kinderen een
ouderbijdrage moeten betalen van soms duizenden euro’s? Zo ja, wat vindt u
ervan dat dergelijke bedragen worden gevraagd?
Is bekend hoeveel ouders bijbetalen voor hoogbegaafdenonderwijs? Kunt u
een overzicht sturen van de bedragen per school en het totaalbedrag?
Klopt het dat de hoogte van de bijdrage voor hoogbegaafdenonderwijs
toeneemt? Hebt u een overzicht van de ontwikkeling in de afgelopen jaren?
Wat vindt u van constructies waarbij de ouderbijdrage «vrijwillig, maar
voorwaardelijk» is en waarbij het niet betalen betekent dat het kind geen
(passend) onderwijs krijgt?
Antwoord 1, 2, 3 en 4
Ja, ik ben op de hoogte dat ouders soms om een ouderbijdrage wordt
gevraagd wanneer hun kind deelneemt aan een programma voor (hoog)begaafde kinderen.
Onderwijs aan (hoog)begaafde leerlingen valt binnen het kader van passend
onderwijs. Passend onderwijs stelt de onderwijsbehoefte van leerlingen
centraal en vormt het vertrekpunt voor wat leerlingen nodig hebben op
school om hun talenten te ontplooien. De samenwerkingsverbanden passend
onderwijs zijn verantwoordelijk voor een dekkend onderwijsaanbod in hun
regio. Het onderwijs voor (hoog)begaafde leerlingen moet – net als voor alle
andere leerlingen – vrij toegankelijk en kosteloos zijn. Indien voorzieningen
nodig zijn om in de ondersteuningsbehoefte van een leerling te voorzien, dan
dient de eigen school of het samenwerkingsverband dit te regelen. De
toelating hiertoe mag niet afhankelijk worden gesteld van een financiële

ah-tk-20172018-2622
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2018

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

1

bijdrage van de ouders. Op 7 maart jl. heeft de Raad van State dit bevestigd
met haar uitspraak in de zaak van de Stichting Conexus.1
Er zijn op landelijk niveau geen recente cijfers beschikbaar over (ontwikkelingen in) ouderbijdragen voor ondersteuning van hoogbegaafden. Deze kosten
hebben dit jaar wel een expliciete plek in de periodieke schoolkostenmonitor
die op dit moment wordt uitgevoerd. De ouderbijdrage voor deelname aan
een programma voor (hoog)begaafden zal daar onderdeel van zijn. Het
rapport op basis van dit onderzoek wordt eind 2018 opgeleverd en begin
2019 zal ik een beleidsreactie aan de Kamer sturen over dit onderzoek.
Vraag 5
Is het wettelijk toegestaan dat de ouderbijdrage wordt gebruikt voor extra
personeel en lesmateriaal? Vindt u het wenselijk dat dit gebeurt?
Antwoord 5
Het is wettelijk toegestaan dat scholen een ouderbijdrage vragen en dat deze
wordt gebruikt voor extra personeel en lesmateriaal. Het betreft echter altijd
een vrijwillige ouderbijdrage. De oudergeleding in de medezeggenschapsraad
heeft een instemmingsrecht op de hoogte en de bestemming van de
ouderbijdrage.
Vraag 6
Deelt u de mening dat de bekostiging van scholen waar hoogbegaafdenonderwijs wordt aangeboden, niet voldoende is? Zo ja, gaat u dit veranderen?
Zo nee, hoe rijmt u dit met de extreem hoge ouderbijdrage?
Antwoord 6
Samenwerkingsverbanden ontvangen middelen voor de ondersteuning aan
leerlingen. Daarnaast is er sinds 2015 structureel 29 miljoen extra toegevoegd
aan de lumpsum van samenwerkingsverbanden. Dit extra geld is bedoeld om
de brede doelstelling van passend onderwijs vorm te geven: passend
onderwijs voor alle leerlingen met een ondersteuningsbehoefte, niet alleen
voor leerlingen met een beperking of leerprobleem, maar nadrukkelijk ook
voor (hoog)begaafde leerlingen. In aanvulling op deze middelen is in het
regeerakkoord 15 miljoen structureel beschikbaar gesteld voor onderwijs(ondersteuning) aan (hoog)begaafde leerlingen.
Vraag 7
Waarom wordt ouders gevraagd om een hoge vrijwillige ouderbijdrage te
betalen voor hoogbegaafdenonderwijs, terwijl deze ondersteuning vanuit
passend onderwijs aangeboden zou moeten worden? Is de 15 miljoen euro
voor onderwijs aan hoogbegaafden uit het regeerakkoord een oplossing voor
de hoge ouderbijdrage?
Antwoord 7
De ouderbijdrage die scholen vragen is vrijwillig. De toelating tot het
onderwijs mag niet afhankelijk worden gesteld van een geldelijke bijdrage
van ouders.
De extra middelen uit het regeerakkoord van 15 miljoen structureel komen
volgend jaar via een subsidieregeling beschikbaar. Met deze regeling worden
samenwerkingsverbanden passend onderwijs en scholen gestimuleerd om in
de regio een dekkend onderwijs- en ondersteuningsaanbod voor (hoog)begaafde leerlingen in te richten. Het samenwerkingsverband kan samen met de
schoolbesturen in de regio bestaande of nieuwe initiatieven op scholen voor
primair- en voortgezet onderwijs opzetten of verder uitbouwen, organiseren
en bekostigen. Ook worden de samenwerkingsverbanden in staat gesteld om
expertise beschikbaar te stellen aan scholen en schoolbesturen en (regionale)
voorzieningen uit te bouwen en verder in te richten op scholen. Om blijvende
inzet van de samenwerkingsverbanden te bevorderen, zal als subsidievoorwaarde een eis van 50%-cofinanciering uit het bestaande ondersteuningsbudget van de samenwerkingsverbanden worden opgenomen.

1

https://www.raadvanstate.nl/uitspraken/zoeken-in-uitspraken/tekstuitspraak.html?id=93945&summary_only=&q=201702722%2F1

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

2

Vraag 8
Vindt de Minister dat onderwijs voor hoogbegaafden binnen het regulier
onderwijs georganiseerd moet kunnen worden?
Vindt u dat op de lerarenopleidingen genoeg aandacht is voor passend
onderwijs en hoogbegaafdheid in het bijzonder? Klopt de berichtgeving dat u
met uw collega-minister Van Engelshoven bespreekt of het curriculum van de
lerarenopleiding moet worden aangepast om zo meer aandacht te geven aan
hoogbegaafdheid? Wat is de uitkomst van dit gesprek?2
Antwoord 8
De hbo lerarenopleidingen hebben gezamenlijk, en in overleg met het
afnemend veld, kennisbases opgesteld. Deze beschrijven de algemene,
vakspecifieke inhoudelijke en didactische kennis en vaardigheden die een
startbekwame leraar ten minste moet beheersen. Elke afzonderlijke lerarenopleiding integreert de kennisbases op eigen wijze in het curriculum. Ik heb
inmiddels van de Minister van OCW begrepen dat in de herziene kennisbases
van zowel de pabo als tweedegraads lerarenopleidingen, die vanaf komend
schooljaar gaan gelden, ook het herkennen van en inspelen op onderwijsbehoeften van hoogbegaafde kinderen is opgenomen (naast die van kinderen
met andere ondersteuningsbehoeften waarin passend onderwijs voorziet
zoals gedragsproblemen, diagnoses als ADHD e.d.). Ik heb er daarom
vertrouwen in dat de lerarenopleidingen hier aandacht aan besteden.
Vraag 9
Gezien u in de uitzending van De Monitor van 12 juni 2018 over de extra
middelen voor hoogbegaafdheid aangeeft dat «uiteraard wordt toegezien op
de besteding van deze middelen», hoe gaat u daarop toezien?3
Antwoord 9
Samenwerkingsverbanden die straks gebruik gaan maken van de subsidieregeling zijn verplicht om deel te nemen aan een landelijk onderzoeks- en
evaluatieprogramma over de effectiviteit van de interventies en de daarvoor
benodigde gegevens beschikbaar te stellen aan de onderzoekers. Dit leidt
ertoe dat aan het einde van de subsidieperiode (2022) kennis beschikbaar is
over de effecten.
Vraag 10
Wilt u de antwoorden op deze vragen toesturen voor het notaoverleg
passend onderwijs op 2 juli 2018?
Antwoord 10
Ja.

2

https://demonitor.kro-ncrv.nl/artikelen/minister-slob-erkent-kennisgebrek-bij-scholen-overhoogbegaafde-kinderen
3
https://demonitor.kro-ncrv.nl/uitzendingen/hoogbegaafdheid

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

3