Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2010–2011

32 713

Wijziging van de Leerplichtwet 1969, de Wet
educatie en beroepsonderwijs, de Wet op het
onderwijstoezicht en de Wet op het voortgezet
onderwijs in verband met onder meer het
toevoegen van niet-bekostigd onderwijs aan de
systematiek van het persoonsgebonden nummer
en het basisregister onderwijs

Nr. 3

MEMORIE VAN TOELICHTING
ALGEMEEN
1. Inleiding
Dit wetsvoorstel gaat over het niet-bekostigd onderwijs op grond van
artikel 56 van de Wet op het voortgezet onderwijs en de artikelen 1.4.1 en
1.4a.1 van de Wet educatie en beroepsonderwijs.

1
Dan wel, voor zover het betreft het beroepsonderwijs op het gebied van de landbouw en
de natuurlijke omgeving, de minister van
Economische zaken, Landbouw en Innovatie.

kst-32713-3
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2011

Het wetsvoorstel strekt er in de eerste plaats toe dat dit niet uit ’s Rijks kas
bekostigd onderwijs wordt aangesloten op de systematiek van het
persoonsgebonden nummer en het basisregister onderwijs (bron). Dit
betekent in de kern dat het betrokken niet-bekostigd onderwijs verplicht
wordt van elke leerling een gegevensset gekoppeld aan diens persoonsgebonden nummer aan te leveren aan de minister van Onderwijs, Cultuur
en Wetenschap (OCW)1 voor opname in en verdere verwerking in het
kader van het bron. Daartoe wordt voor dit niet-bekostigd onderwijs het
bestaande juridische regime van het persoonsgebonden nummer en het
bron, dat tot nu toe uitsluitend geldt voor het bekostigd onderwijs, voor
zover noodzakelijk van overeenkomstige toepassing verklaard.
In samenhang hiermee wordt voorts voor het bedoelde niet-bekostigd
onderwijs de huidige verplichting tot het melden van relatief verzuim
(spijbelen) aan de woongemeente van de leerling, op grond van de
Leerplichtwet 1969 (Lpw), omgezet in een verzuimmeldverplichting via het
landelijke meldingsregister relatief verzuim. De samenhang bestaat hieruit
dat het meldingsregister mede gebruik maakt van gegevens die in het
bron staan; de functionaliteit van het meldingsregister wordt beschikbaar
voor het niet-bekostigd onderwijs wanneer dit onderwijs wordt aangesloten op het bron.
De bestaande verplichting voor het bedoelde niet-bekostigd onderwijs tot
het melden van absoluut verzuim (in- en uitschrijvingen) aan de woongemeente op grond van de Lpw komt te vervallen, omdat deze gegevens
voortaan aan de gemeenten beschikbaar worden gesteld uit het bron.
Het betrokken niet-bekostigd onderwijs krijgt de nieuwe verplichting om
relatief verzuim alsmede verwijdering van niet-leerplichtingen te melden,
op grond van de regelgeving over de regionale meld- en coördinatie-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 713, nr. 3

1

functie (rmc-functie) in de sectorale onderwijswetten. Deze regelgeving is
tot nu toe uitsluitend van toepassing voor het bekostigd onderwijs. De
melding van relatief verzuim op grond van de rmc-regelgeving zal, net als
de melding van relatief verzuim op grond van de Lpw, gebeuren via het
landelijke meldingsregister relatief verzuim. Ook de verdere regelgeving
over de rmc-functie, die verplichtingen voor gemeenten inhoudt, zal mede
zien op dit niet-bekostigd onderwijs.
Het aansluiten van het betrokken niet-bekostigd onderwijs op het bron
gebeurt ten behoeve van drie doelen: (1) de bestrijding van verzuim en
voortijdig schoolverlaten, (2) het aanpakken van het verschil – wat betreft
de hoogte van de cijfers – tussen het schoolexamen en het centraal
examen in het voortgezet onderwijs en (3) het verminderen van de
administratieve lasten van het betrokken niet-bekostigd onderwijs.
Het aansluiten van dit niet-bekostigd onderwijs op het meldingsregister
relatief verzuim en het van toepassing verklaren van de rmc-regelgeving
op dit onderwijs gebeurt ten behoeve van de bestrijding van verzuim en
voortijdig schoolverlaten. Een en ander wordt hierna toegelicht.
Het wetsvoorstel is aangekondigd in een brief aan de Tweede Kamer van
18 maart 2010 (Kamerstukken II 2009/10, 26 695, nr. 69).
Deze memorie van toelichting is mede namens de minister van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie opgesteld.
In deze toelichting wordt met het woord «leerling» ook een deelnemer
bedoeld.
2. Betrokken niet-bekostigd onderwijs
Het wetsvoorstel ziet op de volgende categorieën van niet-bekostigd
onderwijs:
1. Scholen die zijn aangewezen op grond van artikel 56 van de Wet op
het voortgezet onderwijs (WVO). Deze scholen leiden op tot een
diploma vmbo-theoretisch, havo of vwo. De diploma’s zijn gelijkwaardig aan de diploma’s behaald aan een bekostigde school voor
voortgezet onderwijs.
2. Beroepsopleidingen waarvoor toepassing is gegeven aan artikel 1.4.1
van de Wet educatie en beroepsonderwijs (WEB). Aan de met goed
gevolg afgelegde examens of onderdelen van examens van die
opleidingen is een diploma of certificaat als bedoeld in artikel 7.4.6
van de WEB verbonden. Deze opleidingen zijn opgenomen in het
Centraal register beroepsopleidingen (Crebo).
3. Opleidingen educatie waarvoor toepassing is gegeven aan artikel
1.4a.1 van de WEB. Aan de met goed gevolg afgelegde examens of
onderdelen van examens van die opleidingen is een diploma of
certificaat als bedoeld in artikel 7.4.6 van de WEB verbonden. Het
gaat hier om voortgezet algemeen volwassenenonderwijs.
In het navolgende worden deze drie categorieën tezamen aangeduid als
het niet-bekostigd onderwijs. Voor het niet-bekostigd onderwijs gelden
overigens (gedeeltelijk) dezelfde kwaliteitseisen als voor het bekostigde
vo, vavo en beroepsonderwijs. De wetgever heeft minimumnormen
vastgelegd voor scholen die op grond van artikel 56 van de WVO de
bevoegdheid hebben zelfstandig examens af te nemen. In artikel 56,
eerste lid, van de WVO is vastgelegd dat een artikel 56-school slechts
aangewezen kan worden als een zelfstandige exameninstelling (met
bevoegdheid zelfstandig diploma’s uit te reiken) indien de school ten
aanzien van de duur van de cursus, het schoolplan en de bevoegdheden
van leraren overeenkomt met een (door de overheid bekostigde) school

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 713, nr. 3

2

voor vwo, havo, mavo of vbo. Voor de niet-bekostigde artikel 1.4a.1opleidingen geldt evenzeer dat zij moeten voldoen aan kwaliteitseisen die
voor het bekostigd onderwijs gelden: de eisen ten aanzien van de
kwaliteitszorg, het onderwijs en de examens, alsmede de eis dat toelating
tot de opleiding uitsluitend openstaat voor volwassenen. Deze opleidingen staan onder toezicht van de Inspectie van het onderwijs
(inspectie). Op de niet-bekostigde artikel 1.4.1-beroepsopleidingen zijn de
volgende kwaliteitseisen van het bekostigd onderwijs van toepassing: de
eisen ten aanzien van de kwaliteitszorg, het onderwijs en de examens, de
rechtsbescherming van de deelnemers, de onderwijsovereenkomst, de
vooropleidingseisen, en de opneming in het Crebo. Ook deze opleidingen
staan onder toezicht van de inspectie.
Het doel van deze eisen tezamen is te waarborgen dat de diploma’s die
worden afgegeven door het niet-bekostigd onderwijs een zelfde civiel
effect hebben als diploma’s behaald aan een bekostigde school of
instelling. Indien het niet-bekostigd onderwijs niet aan de geldende
voorwaarden voldoet, kunnen daar sancties aan verbonden worden. Zie
punt 7 van deze toelichting.
Over de omvang van het niet-bekostigd onderwijs is het volgende bekend.
Er zijn 30 scholen aangewezen als artikel 56 WVO-school. Deze scholen
hebben ruim 1100 leerlingen. Het aantal leerlingen aan 1.4a.1 WEBopleidingen educatie bedraagt ongeveer 1600 (dit alles stand van zaken
2009; CBS 2009). In totaal zijn er 149 niet-bekostigde instellingen voor
beroepsonderwijs die in het Crebo geregistreerde opleidingen verzorgen.
Deze hebben in totaal ongeveer 4000 leerlingen tot 23 jaar («Jongeren in
het niet-bekostigde mbo», ResearchNed september 2010).
3. Basisregister onderwijs/meldingsregister relatief verzuim/
Leerplichtwet 1969/regelgeving regionale meld- en coördinatiefunctie
3.1. Huidig recht
Basisregister onderwijs
Op basis van de Wet van 6 december 2001 tot wijziging van enkele
onderwijswetten in verband met de invoering van persoonsgebonden
nummers in het onderwijs (Stb. 681) is in 2002 begonnen met de
introductie van het persoonsgebonden nummer in het bekostigd
onderwijs (Kamerstukken II 1997/98 en 2000/01, 25 828). Het systeem van
deze wetgeving is dat scholen gegevens van leerlingen aanleveren aan de
minister van OCW (feitelijk aan de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO), de
uitvoeringsorganisatie van het ministerie van OCW) gekoppeld aan het
persoonsgebonden nummer van die leerlingen. Deze gegevens worden
met het persoonsgebonden nummer opgenomen in en verder verwerkt in
het kader van het bron. Heel kort gezegd staan de bepalingen over het
bron in de Wet op het onderwijstoezicht (WOT) en de bepalingen over het
gebruik van het persoonsgebonden nummer in de sectorale onderwijswetten (voor zover in dit kader relevant: de WVO en de WEB). Invoering
van een persoonsgebonden nummer in het onderwijs werd destijds
noodzakelijk geacht in verband met: de controle op de rechtmatigheid van
de bestedingen, de vermindering van de administratieve lasten van de
scholen en de beschikbaarheid van beleidsinformatie. Het regime voor het
bron en het persoonsgebonden nummer is op dit moment actief voor het
bekostigd onderwijs op grond van de WVO en de WEB; voor het bekostigd
onderwijs op grond van de Wet op het primair onderwijs en de Wet op de
expertisecentra is het proces van activering in volle gang.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 713, nr. 3

3

Het regime voor het persoonsgebonden nummer en het bron is tot nu toe
beperkt tot bekostigd onderwijs.
Meldingsregister relatief verzuim
Op basis van de Wet van 18 juli 2009 tot wijziging van de Leerplichtwet
1969, de Wet educatie en beroepsonderwijs, de Wet op de expertisecentra, de Wet verzelfstandiging Informatiseringsbank en de Wet op het
voortgezet onderwijs in verband met onder meer het vereenvoudigen van
de procedure voor verzuimmelding (Stb. 334; hierna Wet Verzuimmelding)
is per 1 augustus 2009 het meldingsregister relatief verzuim geïntroduceerd (Kamerstukken II 2008/09, 31 829). Het meldingsregister is ook wel
bekend als het digitaal verzuimloket. De invoering van het meldingsregister betekende een aanpassing van de manier waarop het bekostigd
onderwijs aan al bestaande meldingsverplichtingen ter zake van relatief
verzuim op grond van zowel de Lpw als de rmc-regelgeving diende te
voldoen. Dit verzuim wordt niet meer lokaal aan de woongemeente van
de leerling gemeld, maar centraal aan het digitaal verzuimloket bij DUO.
Via dat centrale loket wordt de melding doorgegeven aan de betrokken
woongemeente. Het digitaal verzuimloket is opgericht vanuit de noodzaak
om gemeenten ten behoeve van het bestrijden van verzuim en voortijdig
schoolverlaten te voorzien van juiste, tijdige en volledige informatie over
relatief verzuim. Door het proces van verzuimmelding te uniformeren en
te digitaliseren is het gebruiksgemak voor scholen en gemeenten sterk
vergroot. Bij de verzuimmelding aan het digitaal loket wordt mede gebruik
gemaakt van gegevens over de leerling die al aanwezig zijn in het bron;
deze gegevens worden hergebruikt en behoeven niet opnieuw te worden
aangeleverd door de school. Dit hergebruik van bron-gegevens maakt dat
het digitaal verzuimloket niet beschikbaar is voor onderwijs dat niet is
aangesloten op het bron (overigens is om dezelfde reden het digitaal
verzuimloket nog niet verplicht voor het primair onderwijs of het
(voortgezet) speciaal onderwijs: daar is de invoering van het persoonsgebonden nummer nog niet voltooid).
Leerplichtwet 1969/regelgeving regionale meld- en coördinatiefunctie
Onder de Lpw vallen leerlingen tot hun achttiende verjaardag, zolang zij
niet beschikken over een startkwalificatie (dit is een diploma op vwo-,
havo-, of mbo 2-niveau). De verplichtingen voor scholen op grond van de
Lpw gelden zowel het bekostigd als het niet-bekostigd onderwijs. Net
zoals het bekostigd onderwijs dient het niet-bekostigd onderwijs op grond
van de Lpw absoluut en relatief verzuim van leerlingen te melden. Wat
verschilt, is dat melding van het relatief verzuim door het bekostigd
onderwijs centraal gebeurt via het digitaal verzuimloket en door het
niet-bekostigd onderwijs lokaal aan de woongemeente.
Onder de rmc-regelgeving vallen jongeren tussen de 18 en 23 jaar die niet
beschikken over een startkwalificatie (en die, immers 18 of ouder, niet
langer leerplichtig zijn), wanneer zij niet staan ingeschreven bij een
school, of spijbelen. De rmc-regelgeving heeft alleen betrekking op het
bekostigd onderwijs. Voor dit onderwijs omvat deze regelgeving meldverplichtingen bij relatief verzuim en bij verwijdering. Voor de woongemeente betekent de rmc-functie de verplichting om zorg te dragen voor
een systeem van teruggeleiding naar onderwijs of arbeidsmarkt van de
betrokken jongeren.
3.2. Voorgestelde wijzigingen
Dit wetsvoorstel regelt voor het niet-bekostigd onderwijs met betrekking
tot het onder punt 3.1 beschreven regime het volgende.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 713, nr. 3

4

3.2.1. Wet op het voortgezet onderwijs/Wet educatie en beroepsonderwijs
Voor het niet-bekostigd onderwijs worden van overeenkomstige toepassing verklaard de bepalingen in de sectorwetten WVO en WEB die – voor
het bekostigd onderwijs – het volgende regelen:
– Het verstrekken van gegevens bij inschrijving (waaronder het
persoonsgebonden nummer).
– Het gebruik van het persoonsgebonden nummer door het bevoegd
gezag. Dit omvat mede de verplichting voor het bevoegd gezag om het
persoonsgebonden nummer van iedere leerling met een gegevensset
ter zake van die leerling aan te leveren aan de minister van OCW.
– De verwerking van de aangeleverde gegevens door de minister van
OCW.
– Het gebruik van gegevens uit het bron door de minister van OCW en
de Inspectie van het onderwijs (Inspectie) voor beleid en toezicht.
– Het gebruik van het persoonsgebonden nummer door de gemeente.
Voor dit cluster bepalingen geldt dat uitgezonderd worden de voorschriften die te maken hebben met bekostiging.
– De melding van relatief verzuim en van verwijdering van jongeren die
onder de rmc-regelgeving vallen.
– De gemeentelijke rmc-functie.
Verder wordt de bevoegdheid van de minister van OCW om een
aanwijzing in te trekken of een erkenning te ontnemen uitgebreid naar de
situatie dat niet aan de toegevoegde informatieverplichtingen is voldaan.
Leerplichtwet 1969
In de Lpw wordt voor het niet-bekostigd onderwijs de meldverplichting ter
zake van relatief verzuim aan de woongemeente van de leerling omgezet
in een meldverplichting van relatief verzuim via het meldingsregister
relatief verzuim.
De Wet Verzuimmelding bevat een wijzigingsbepaling voor de Lpw (artikel
I, onderdeel B) waarmee voor het bekostigd onderwijs de verplichting om
absoluut verzuim te melden aan de woongemeente komt te vervallen.
Aangezien deze gegevens door het bekostigd onderwijs al worden
aangeleverd aan het bron, kunnen ze uit het bron aan de gemeenten
worden verstrekt. Deze bepaling is om technische redenen nog niet in
werking getreden. Het onderhavige wetsvoorstel sluit voor het nietbekostigd onderwijs aan bij die bepaling van de Wet Verzuimmelding.
Wanneer die bepaling in werking treedt, vervalt ook voor het niet-bekostigd onderwijs de meldverplichting van absoluut verzuim aan de
woongemeente.
Wet op het onderwijstoezicht
Aan de beschrijving van de inhoud van het bron worden de gegevens van
de leerlingen in het niet-bekostigd onderwijs toegevoegd.
Aan de paragraaf over het meldingsregister relatief verzuim wordt een
bepaling toegevoegd die duidelijk maakt dat het meldingsregister mede
ziet op het niet-bekostigd onderwijs.
3.2.2.
Het resultaat van dit alles is dat:
– de gegevens van leerlingen in het niet-bekostigd onderwijs met hun
persoonsgebonden nummer worden opgenomen in en verder
verwerkt in het kader van het bron.
– het niet-bekostigd onderwijs voortaan gebruik dient te maken van het
meldingsregister relatief verzuim; ten aanzien van leerplichtige
leerlingen betreft dit een aanpassing van de bestaande meldingsverplichting op grond van de Lpw, ten aanzien van niet-leerplichtige

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 713, nr. 3

5

–

–

–

leerlingen die vallen onder de rmc-regelgeving betreft dit een nieuwe
verplichting.
voor het niet-bekostigd onderwijs, in samenhang met inwerkingtreding
van artikel I, onderdeel B, van de Wet Verzuimmelding, de Lpwverplichting om absoluut verzuim te melden aan de woongemeente
komt te vervallen;
het niet-bekostigd onderwijs de nieuwe verplichting krijgt, op grond
van de rmc-regelgeving, om de verwijdering van een leerling te
melden aan de woongemeente;
de gemeentelijke rmc-functie zich voortaan mede uitstrekt over het
niet-bekostigd onderwijs.

4. Doelen wetsvoorstel
4.1. Bestrijding van verzuim en voortijdig schoolverlaten
De aanpak van verzuim en het terugdringen van voortijdig schoolverlaten
zijn beleidsprioriteiten voor de regering. Jongeren die het onderwijs
verlaten zonder startkwalificatie worden aangemerkt als voortijdig
schoolverlaters. Zoals onder punt 3.1 al is aangegeven is een startkwalificatie een diploma op vwo-, havo-, of mbo 2-niveau. Jongeren zonder
startkwalificatie hebben weinig kans op geschoold werk of een succesvolle loopbaan. Jongeren én samenleving zijn gebaat bij het bestrijden
van voortijdig schoolverlaten. Het ministerie van OCW heeft als doelstelling voor het terugbrengen van het aantal nieuwe voortijdig schoolverlaters, dat wil zeggen het aantal jongeren dat gedurende een schooljaar
voortijdig schoolverlater wordt: van 71 000 in 2002 naar 25 000 in 2015.
Voor het behalen van een diploma op startkwalificatieniveau is het van
ondergeschikt belang of die jongere dat diploma behaalt in het bekostigd
of het niet-bekostigd onderwijs. De aanpak van voortijdig schoolverlaten
is vooral gericht op preventie: voorkomen dat jongeren uitvallen. Verzuim
en voortijdig schoolverlaten zijn veel effectiever te bestrijden wanneer de
leerlingpopulatie goed in kaart is gebracht. Het ministerie van OCW heeft
de jongeren die bekostigd onderwijs volgen op grond van de WVO en de
WEB in beeld via de systematiek van het persoonsgebonden nummer en
het bron. Omdat het niet-bekostigd onderwijs niet op deze systematiek is
aangesloten, zijn de leerlingen die daar onderwijs volgen niet in beeld.
Het is voor het ministerie van OCW derhalve niet inzichtelijk of deze
jongeren daar een startkwalificatie behalen.
Ook is de noodzaak voor gemeenten om te beschikken over juiste,
volledige en tijdige verzuiminformatie ten behoeve van het bestrijden van
verzuim en het voorkomen van voortijdig schoolverlaten net zozeer
aanwezig wanneer het gaat om jongeren in het niet-bekostigd onderwijs
als wanneer het jongeren in het bekostigd onderwijs betreft.
Bij de aanpak van verzuim en voortijdig schoolverlaten óók in het
niet-bekostigd onderwijs past het dit onderwijs te brengen onder de
gemeentelijke rmc-functie.
Aansluiting op het bron van niet-bekostigd onderwijs geeft duidelijkheid
over de zogenaamde schaduw-voortijdig schoolverlaters. In de brief aan
de Tweede Kamer van 18 februari 2010 (Kamerstukken II 2009/10, 26 695,
nr. 67) is aangegeven dat de gepresenteerde cijfers over voortijdig
schoolverlaten tot nu toe niet volledig zijn. Jongeren die zonder startkwalificatie «verdwijnen» uit het bron worden geteld als voortijdig schoolverlater. Soms is dat niet terecht. Een jongere die verder leert in het nietbekostigd onderwijs staat bijvoorbeeld niet meer in het bron geregistreerd, maar is geen voortijdig schoolverlater. Dit is met name demoti-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 713, nr. 3

6

verend voor het bekostigd onderwijs dat zich inspant om het aantal
voortijdig schoolverlaters terug te dringen, maar op papier hetzelfde
aantal blijft behouden. Door aansluiting op het bron van het niet-bekostigd onderwijs zullen naar verwachting tussen de 2500 en 3000 jongeren
in beeld komen die nu ten onrechte als voortijdig schoolverlater worden
aangemerkt (CBS 2009, ResearchNed 2010).
4.2. Aanpakken van verschil schoolexamen en centraal examen in
voortgezet onderwijs
Het ministerie van OCW streeft naar verkleining van het verschil tussen de
cijfers voor het schoolexamen en het centraal examen (se en ce) in het
voortgezet onderwijs, ten einde de kwaliteit van de examens te verbeteren. Een te groot verschil in cijfers tussen de twee examenonderdelen
doet afbreuk aan de vergelijkbaarheid van de diploma’s en leidt daarmee
tot rechtsongelijkheid, en ondermijnt het vertrouwen in de examens. Het
ministerie van OCW is daarom actiever gaan handhaven ten aanzien van
te grote verschillen tussen se- en ce-cijfers. Dit beleid, dat ziet op bekostigd en niet-bekostigd voortgezet onderwijs, is aangekondigd in een brief
aan de Tweede Kamer van 23 oktober 2008 (Kamerstukken II 2008/09,
31 289, nr. 44). De Inspectie constateerde in april 2009 dat de gemiddelde
cijfers voor het ce op de artikel 56 WVO-scholen en de 1.4a.1 WEB-opleidingen educatie buitengewoon laag zijn («Zelfstandige exameninstellingen voortgezet onderwijs. Leerlingenpopulatie en examenresultaten»,
Inspectie april 2009). De Inspectie heeft ter zake het toezicht op dit
niet-bekostigd onderwijs verscherpt.
Voor het berekenen van de juiste cijfers en percentages van verschil
tussen de se- en ce-cijfers is het vanzelfsprekend noodzakelijk om te
beschikken over correcte, uniform aangeleverde, betrouwbare en
vergelijkbare gegevens van alle leerlingen, derhalve ook van alle
leerlingen aan de artikel 56 WVO-scholen en artikel 1.4a.1 WEB-opleidingen educatie, te meer omdat het intrekken van de aanwijzing of de
erkenning tot de mogelijkheden behoort.
Voor de artikel 56 WVO-scholen en de artikel 1.4a.1 WEB-opleidingen
educatie geldt al de verplichting de examengegevens aan te leveren bij de
minister van OCW (DUO) en de Inspectie. Dit is uitgewerkt in de artikelen
38, eerste en tweede lid, en 56, eerste lid, van het Eindexamenbesluit
v.w.o.-h.a.v.o.-m.a.v.o.-v.b.o. Op dit moment worden deze gegevens via
formulieren (handmatig) aangeleverd. Dat gebeurt niet uniform. Op grond
van dit wetsvoorstel worden de examengegevens voortaan digitaal en
uniform via het bron aangeleverd. Hierdoor krijgt het ministerie van OCW
beter zicht op de verschillen in cijfers tussen het se en het ce.
Op grond van artikel 1.4a.1, zesde lid, van de WEB geldt op dit moment
voor de betrokken opleidingen educatie tevens een opgaveverplichting
aan de minister van OCW die onder meer het aantal leerlingen per
studiejaar en het aantal verstrekte diploma’s en certificaten per studiejaar
omvat. Aangezien deze aantallen voortaan via het bron beschikbaar
komen, vervalt in zoverre de bedoelde opgaveverplichting.
Voor de artikel 1.4.1 WEB-beroepsopleidingen geldt op dit moment dat zij
een verslag van werkzaamheden moeten indienen, op grond van artikel
1.4.1, derde lid, van de WEB. Dat verslag bevat onder meer het aantal
deelnemers per beroepsopleiding en het aantal uitgereikte diploma’s en
certificaten. De Inspectie houdt risicogericht toezicht mede op basis van
dit verslag. Door ook voor deze opleidingen aansluiting op het bron te
realiseren is deze informatie direct beschikbaar via het bron en kan in
zoverre de verslagverplichting komen te vervallen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 713, nr. 3

7

4.3. Vermindering van administratieve lasten
Zoals onder punt 3.1 is uiteengezet, was één van de redenen voor de
introductie van het persoonsgebonden nummer en het bron in het
(bekostigd) onderwijs het terugdringen van de administratieve lasten. Dit
onderwijs moest voordien via diverse monofunctionele registraties
informatie aanleveren bij het ministerie van OCW. Dit gebeurde veelal via
een tijdrovend handmatig proces. Bovendien moesten dezelfde gegevens
telkens apart worden aangeleverd voor verschillende doelen, omdat de
registraties niet waren gekoppeld. Met behulp van het persoonsgebonden
nummer werd de informatie over de leerling in één systeem bij elkaar
gebracht. Daarbij werd de stap naar gedigitaliseerde gegevenslevering
gezet. Dit was tijdsbesparend en leidde tot betere informatie. Het
voorgaande is evenzeer van toepassing voor het niet-bekostigd onderwijs.
De digitale informatiestructuur van persoonsgebonden nummer en bron
verlost het niet-bekostigd onderwijs van verschillende gegevensstromen
naar de overheid. Zo moet het betrokken niet-bekostigd onderwijs
informatie aanleveren aan de minister van OCW (DUO) voor de controle
van de tegemoetkomingen op basis van de Wet tegemoetkoming
onderwijsbijdrage en schoolkosten (WTOS) en van de studiefinanciering
op grond van de Wet studiefinanciering 2000 (WSF2000). Vanuit het
niet-bekostigd onderwijs is aangegeven dat dit als een zware last wordt
beschouwd (zie hierna onder punt 8). Voor leerlingen die 18 jaar of ouder
zijn die een opleiding volgen die recht geeft op studiefinanciering moet
het niet-bekostigd onderwijs op diverse momenten informatie aanleveren
bij DUO. Dit geldt ook voor leerlingen die ouder zijn dan 23 jaar of
leerlingen die reeds eerder over een startkwalificatie beschikken. Verder
kent de Algemene Kinderbijslagwet (AKW) een informatieverplichting in
verband met de minimale urennorm. Wanneer een kind onder de 18 jaar
te weinig uren onderwijs volgt, vervalt het recht op kinderbijslag. Het
niet-bekostigd onderwijs moet nu op verzoek van de Sociale Verzekeringsbank (SVB) ter zake informatie leveren over leerlingen. Met de
aansluiting op het bron worden deze gegevensstromen gedigitaliseerd en
vereenvoudigd. De desbetreffende gegevens worden eenmalig aangeleverd voor opname in het bron, en verstrekking ten behoeve van de
genoemde wettelijke taken vindt vervolgens plaats uit het bron, op basis
van de WOT.
5. Gegevensset voor opname in het bron
Hieronder wordt per categorie van het niet-bekostigd onderwijs een
onderbouwing gegeven van de gegevensset die met het persoonsgebonden nummers moet worden aangeleverd voor het bron. In de kolom
uiterst rechts worden steeds de doelen van het wetsvoorstel aangegeven
in het kader waarvan het desbetreffende gegeven wordt aangeleverd.
Daarbij geldt:
1 = bestrijding van verzuim en voortijdig schoolverlaten
2 = aanpakken van verschil se en ce in voortgezet onderwijs
3 = vermindering van administratieve lasten
5.1 Artikel 56 WVO-scholen
In de kolom uiterst links staat het onderdeel van artikel 103b, tweede lid,
van de WVO, dat voor de artikel 56 WVO-scholen van overeenkomstige
toepassing wordt verklaard. De laatste regel betreft het gegeven uit artikel
103b, achtste lid, van de WVO, dat eveneens van overeenkomstige
toepassing wordt verklaard.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 713, nr. 3

8

Gegevens

Toelichting

Waarom nodig?

a.

Uitvoering Lpw en rmc-regelgeving/identificeren van de
leerling
Tellingen/registratie van voortijdig schoolverlaters
Tellingen/identificeren van de leerling
Tellingen/identificeren van de leerling/informatie over de
schoolloopbaan
Idem onderdeel d

1, 2 en 3

Identificeren van de leerling in verband met bestrijding van
verzuim en voortijdig schoolverlaten/uitvoering Lpw en
rmc-regelgeving

1, 2 en 3

Voor beoordeling of leerling recht heeft inzake WTOS of
WSF2000

3

b.
c.
d.
e.
f.
g.

i.

Geslacht, geboortedatum en postcode van de
woonplaats
Datum van in- of uitschrijving
De soort onderwijs
Indien van toepassing de leerweg, de sector, de
afdeling of het profiel
Het leerjaar
Het behaalde diploma
De vakken waarin examen is afgelegd, de cijfers van
het schoolexamen en het centraal examen, de
eindcijfers en de uitslag van het eindexamen of
deeleindexamen
Het registratienummer van de school dan wel
scholengemeenschap of, indien sprake is van een
nevenvestiging dan wel tijdelijke nevenvestiging, het
registratienummer daarvan
Nationaliteit

1 en 3
1, 2 en 3
1 en 3
1 en 3
1, 2 en 3
1, 2 en 3

5.2. Artikel 1.4.1. WEB-beroepsopleidingen
In de kolom uiterst links staat het onderdeel van artikel 2.5.5a, tweede lid,
van de WEB, dat voor de artikel 1.4.1 WEB-beroepsopleidingen van
overeenkomstige toepassing wordt verklaard. De laatste regel betreft het
gegeven uit artikel 2.5.5a, zevende lid, van de WEB, dat eveneens van
overeenkomstige toepassing wordt verklaard.
Gegevens

Toelichting

Waarom nodig?

a.

Uitvoering Lpw en rmc-regelgeving/identificeren van de
leerling
Tellingen/registratie van voortijdig schoolverlaters
Tellingen/identificeren van de leerling
Identificeren van de leerling/tellingen/informatie over de
schoolloopbaan

1 en 3

b.
c.
d.
h.

Geslacht, geboortedatum en postcode van de
woonplaats
De datum van inschrijving of einde inschrijving
De kwalificatie
De leerweg

j.

Het uitstroomniveau of het behaalde diploma en de
datum waarop het diploma is behaald
De omvang van beroepspraktijkvorming, de datum
van begin en einde daarvan, de afsluitdatum van de
beroepspraktijkvormingsovereenkomst en het betrokken bedrijf dat of de
betrokken organisatie die de beroepspraktijkvorming
verzorgt
Het registratienummer van de instelling

l.

Het volgen van een opleiding in voltijd of deeltijd

o.

Indien van toepassing de reden van uitstroom

i.

Nationaliteit

1 en 3
1 en 3
1 en 3
1 en 3

Bestaande leveringsverplichting/controle op de urennorm

1 en 3

Identificeren van de leerling voor bestrijding van verzuim
en voortijdig schoolverlaten (uitvoering Lpw en rmcregelgeving)
Voor beoordeling of leerling recht heeft inzake WTOS of
WSF2000
Het gegeven van uitstroom zonder diploma is van belang
voor bestrijden van voortijdig schoolverlaten (Lpw en
rmc-regelgeving)
Voor beoordeling of leerling recht heeft inzake WTOS of
WSF2000

1 en 3

1 en 3
1 en 3

3

5.3. Artikel 1.4a.1. WEB-opleidingen educatie
In de kolom uiterst links staat het onderdeel van artikel 2.3.6a, tweede lid,
van de WEB, dat voor de artikel 1.4a.1 WEB-opleidingen educatie van
overeenkomstige toepassing wordt verklaard. De laatste regel betreft het
gegeven uit artikel 2.3.6a, vijfde lid, van de WEB, dat eveneens van
overeenkomstige toepassing wordt verklaard.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 713, nr. 3

9

Gegevens

Toelichting

Waarom nodig?

a.

Uitvoering rmc-regelgeving/identificeren van de leerling

1, 2 en 3

Tellingen/registratie van voortijdig schoolverlaters
Tellingen/identificeren van de leerling
Identificeren van de leerling/tellingen/informatie over de
schoolloopbaan

1, 2 en 3
1 en 3
1 en 3

b.
c.
e.
f.

g.
h.
i.
k.
l.

Geslacht, geboortedatum en postcode van de
woonplaats
De datum van inschrijving of einde inschrijving
De opleiding
Het educatieprogramma (vakken)
De behaalde certificaten, de vakken waarin examen is
afgelegd, de cijfers van het schoolexamen en het
centraal examen, de eindcijfers en de uitslag van het
eindexamen of het deelexamen
Het uitstroomniveau of het behaalde diploma en de
datum waarop het diploma is behaald
Het registratienummer van de instelling
Indien van toepassing het volgen van een opleiding in
voltijd of deeltijd
Het aantal uren per week dat onderwijs wordt gevolgd
aan de instelling
Indien van toepassing de reden van uitstroom

Nationaliteit

1, 2 en 3

1, 2 en 3
Identificeren van de leerling voor bestrijding verzuim en
voortijdig schoolverlaten (uitvoering rmc-regelgeving)
Voor beoordeling of leerling recht heeft inzake WTOS of
WSF2000
Idem onderdeel i

1,2 en 3

Het gegeven van uitstroom zonder diploma is van belang
voor bestrijding van voortijdig schoolverlaten (rmcregelgeving)
Voor beoordeling of leerling recht heeft inzake WTOS of
WSF2000

1 en 3

1, 2 en 3
1 en 3

3

6. Bescherming van persoonsgegevens
Het persoonsgebonden nummer is een persoonsidentificerend nummer.
Gebruik van een dergelijk nummer behoeft op grond van artikel 24, eerste
lid, van de Wet bescherming persoonsgegevens een wettelijke basis. Deze
wettelijke basis wordt met dit wetsvoorstel voor het gebruik van het
persoonsgebonden nummer in het niet-bekostigd onderwijs gecreëerd.
Verwerking van persoonsgegevens dient rechtmatig te zijn en moet
voldoen aan vereisten van proportionaliteit en subsidiariteit. Met dit
wetsvoorstel wordt voor het niet-bekostigd onderwijs aangehaakt bij
wettelijke systemen (persoonsgebonden nummer, bron, meldingsregister
relatief verzuim, rmc-regelgeving), waarvan de rationaliteit vanuit het
oogpunt van de bescherming van persoonsgegevens bij het proces van
totstandkoming is beargumenteerd en aanvaard. Dit behoeft hier niet te
worden herhaald. De noodzaak van het aanhaken van het niet-bekostigd
onderwijs bij de genoemde wettelijke systemen is gegeven vanuit de drie
doelstellingen van dit wetsvoorstel: bestrijding van verzuim en voortijdig
schoolverlaten, aanpakken van het verschil in cijfers tussen het schoolexamen en het centraal examen in het voortgezet onderwijs en vermindering van de administratieve lasten van scholen. Slechts die bepalingen
uit het regime voor het gebruik van het persoonsgebonden nummer zijn
van overeenkomstige toepassing verklaard voor het niet-bekostigd
onderwijs die noodzakelijk zijn in het licht van die doelstellingen en ook de
gegevensset die door het niet-bekostigd onderwijs met het persoonsgebonden nummer moet worden aangeleverd voor het bron is vanuit dit
oogpunt zo minimaal mogelijk gehouden.
7. Betrouwbaarheid van gegevens/sancties
Betrouwbaarheid
Het is van groot belang dat de gegevens die door het niet-bekostigd
onderwijs worden aangeleverd voor het bron betrouwbaar zijn. De
eenmalig verstrekte gegevens worden immers meermalig gebruikt,
waarbij telkens van de juistheid van die gegevens moet kunnen worden
uitgegaan. Bij de invoering van het bron in het bekostigd onderwijs op
grond van de WVO en de WEB zijn ten behoeve van de betrouwbaarheid
de volgende instrumenten ontwikkeld: de accountantscontrole op de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 713, nr. 3

10

leerling-administratie en de volledigheids- annex betrouwbaarheidsverklaring, als voorlopige controle. Met betrekking tot dit wetsvoorstel zal
worden aangesloten bij het regime van het bekostigd onderwijs voor
zover passend bij het niet-bekostigd onderwijs. Aangezien de accountantscontrole verband houdt met bekostiging, zal deze niet worden voorgeschreven voor het niet-bekostigd onderwijs. Wel zal het niet-bekostigd
onderwijs een volledigheids- en betrouwbaarheidsverklaring moeten
verstrekken. Daarmee verklaart het desbetreffende bevoegd gezag dat de
gegevens juist, volledig en conform de voorschriften zijn verstrekt.
Daarnaast zullen zogenoemde harde controles en plausibiliteitscontroles
worden doorgevoerd, zoals nu al gebeurt voor het bekostigd onderwijs.
Deze controles zijn geautomatiseerd. De harde controle betreft de
constatering van een gegeven dat niet juist kan zijn. Er vindt dan
terugmelding aan de betrokken onderwijsinstelling plaats en het gegeven
wordt niet opgenomen in het bron. De plausibiliteitscontrole betekent de
vaststelling van een gegeven dat onwaarschijnlijk is. Ook dan vindt
terugmelding aan de onderwijsinstelling plaats; het gegeven wordt wel
opgenomen in het bron.
Het niet-bekostigd onderwijs valt onder het toezicht van de Inspectie, op
grond van de WOT. Dit zal ook gelden voor de naleving van de informatieverplichtingen op grond van dit wetsvoorstel. Een en ander wordt in
toezichtkaders van de Inspectie uitgewerkt. Uiteindelijk is er de bevoegdheid van de minister van OCW om een sanctie op te leggen.
Sancties
Volgens het voorstel van wet tot wijziging van de Leerplichtwet 1969, de
Wet educatie en beroepsonderwijs, de Wet op de expertisecentra, de Wet
op het primair onderwijs, de Wet studiefinanciering 2000, de Wet
tegemoetkoming onderwijsbijdrage en schoolkosten en de Wet op het
voortgezet onderwijs in verband met het treffen van diverse maatregelen
ten behoeve van het bestrijden van verzuim en voortijdig schoolverlaten,
dat thans bij de Tweede Kamer aanhangig is (Kamerstukken II 2008/09,
32 356), wordt het Lpw-toezicht op scholen belegd bij de Inspectie, en
krijgt de minister van OCW de bevoegdheid ter zake van overtreding van
de Lpw door scholen een bestuurlijke boete op te leggen. Dit alles ziet
mede op het niet-bekostigd onderwijs.
Op grond van artikel 59 van de WVO heeft de minister van OCW de
bevoegdheid om de aanwijzing van een school op grond van artikel 56
van de WVO in te trekken.
Op grond van artikel 6.2.2 van de WEB heeft de minister van OCW de
bevoegdheid om aan een artikel 1.4.1 WEB-opleiding de erkenning te
ontnemen. Eenzelfde bevoegdheid heeft hij ten aanzien van artikel 1.4a.1
WEB-opleidingen educatie, op grond van artikel 6a.1.2 van de WEB.
Dit wetsvoorstel bepaalt, in samenhang met het systeem van de sectorwetten, dat deze intrekkings- en ontnemingsbevoegdheden mede kunnen
worden gebruikt wanneer door het niet-bekostigd onderwijs niet wordt
voldaan aan de bij dit wetsvoorstel geregelde informatieverplichtingen.
8. Consultatie
Niet-bekostigd onderwijs
Het ministerie van OCW heeft bijeenkomsten georganiseerd met
afgevaardigden van het niet-bekostigd onderwijs. Deze hebben laten
weten positief te staan tegenover aansluiting op het bron en het
meldingsregister relatief verzuim. De artikel 56 WVO-scholen en de artikel
1.4a.1 WEB-opleidingen educatie verwachten met betrekking tot de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 713, nr. 3

11

gegevensleveringen een lastenverlichting, omdat deze veelal een
herinrichting van bestaande informatieverplichtingen betreffen. Tevens
verwachten zij een verbetering van de aanlevering van examengegevens.
Ook de artikel 1.4.1 WEB-beroepsopleidingen verwachten een vermindering van administratieve lasten door het wetsvoorstel, met name op het
punt van de gegevenslevering in het kader van de Lpw en de WSF2000.
Dit niet-bekostigd onderwijs heeft wel zorgen geuit over openbaarmaking
van instellingsspecifieke informatie door aansluiting op het bron en het
meldingsregister relatief verzuim. In de implementatiefase zullen de
betrokken onderwijsinstellingen nader worden geïnformeerd over de
beleidsinformatieproducten die door het ministerie van OCW worden
gemaakt op basis van de verstrekte gegevens. Als informatierechtelijk
kader gelden hier natuurlijk de Wet openbaarheid van bestuur en de Wbp.
Wat betreft de nieuwe verplichting om relatief verzuim en verwijdering te
melden op grond van de rmc-regelgeving voorziet het niet-bekostigd
onderwijs geen problemen. Het heeft daartegen geen bezwaar.
Nederlandse Raad voor Training en Opleiding (NRTO, voorheen Paepon)
NRTO is de overkoepelende branchevereniging voor alle niet-bekostigde
trainings- en opleidingsbureaus in Nederland. De NRTO heeft medegedeeld positief te staan tegenover de aansluiting op het bron van haar
leden, mits deze geen zware administratieve lasten zullen ervaren.
Vereniging van Nederlandse gemeenten (VNG)
De VNG heeft laten weten akkoord te zijn met de voorgestelde wetswijzigingen.
Ingrado (Landelijke brancheorganisatie voor leerplicht en voortijdig
schoolverlaten)
Ook Ingrado heeft laten weten met de voorgestelde wetswijzigingen te
kunnen instemmen.
9. College bescherming persoonsgegevens
Een ontwerp van dit wetsvoorstel is in augustus 2010 ter advisering
voorgelegd aan het College bescherming persoonsgegevens (Cbp). Het
Cbp heeft naar aanleiding van de adviesaanvraag allereerst met
instemming geconstateerd dat de memorie van toelichting een aparte
paragraaf over bescherming van persoonsgegevens bevat. Verder heeft
het Cbp opgemerkt dat het wetsvoorstel aan het niet-bekostigd onderwijs
de verplichting oplegt om een persoonsidentificerend nummer, namelijk
het persoonsgebonden nummer, te verwerken. Het Cbp heeft daaraan
toegevoegd dat het wetsvoorstel alleen betrekking kan hebben op
personen die niet ouder zijn dan 23 jaar en op wie de Lpw of de rmcregelgeving van toepassing is. Het Cbp heeft daarbij verzocht dit in de
toelichting te verduidelijken.
Het wetsvoorstel beoogt een wettelijke basis te creëren voor verwerking
van het persoonsgebonden nummer ter zake van de desbetreffende
leerlingen, voor de drie doelen zoals hierboven onder punt 4 uiteengezet.
Deze verwerking is niet beperkt tot leerlingen die niet ouder zijn dan 23 en
op wie de Lpw of de rmc-regelgeving van toepassing is. Voor deze
doelgroep (leerlingen die ouder zijn dan 23 jaar en leerlingen onder de 23
jaar die reeds in het bezit zijn van een diploma op minimaal startkwalificatieniveau) zijn immers de in punt 1 (Inleiding) genoemde doelen (2) het
aanpakken van het verschil – wat betreft de hoogte van de cijfers – tussen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 713, nr. 3

12

het schoolexamen en het centraal examen in het voortgezet onderwijs en
(3) het verminderen van de administratieve lasten van het betrokken
niet-bekostigd onderwijs, van belang. Zie ook de punten 4.2 en 4.3 van
deze toelichting.
10. Financiële gevolgen
Het aansluiten van het niet-bekostigd onderwijs op het bron en het
digitale verzuimloket kost ongeveer 1 miljoen euro (inclusief de
systeembouw, de uitrol en de implementatie). De structurele kosten voor
het bron ten aanzien van het niet-bekostigd onderwijs bedragen ongeveer
200 000 euro per jaar, met ingang van 2012. De incidentele en structurele
kosten zullen worden gedekt op de OCW-begroting.
11. Uitvoeringsgevolgen
DUO heeft aangegeven dat het wetsvoorstel uitvoerbaar is. DUO stelt
voor zoveel mogelijk aan te sluiten bij, en gebruik te maken van, de
systemen voor het bekostigd voortgezet onderwijs en middelbaar
beroepsonderwijs. Daarnaast zal DUO een nieuwe applicatie ontwikkelen
voor het niet-bekostigd onderwijs.
Om de implementatie van het bron en het digitale verzuimloket voor het
niet-bekostigd onderwijs soepel te laten verlopen wil DUO een pilot
houden met enkele artikel 56 WVO-scholen, artikel 1.4.1 WEB-beroepsopleidingen en artikel 1.4a.1 WEB-opleidingen educatie. Deze pilot moet
zich richten op de volledigheid en de kwaliteit van de door het niet-bekostigd onderwijs te verstrekken gegevens. De pilot is gepland voor de eerste
helft van 2011.
De Auditdienst van het Ministerie van OCW heeft verzocht in de
toelichting van het wetsvoorstel aandacht te besteden aan de betrouwbaarheid van de gegevens over het niet-bekostigd onderwijs. Naar
aanleiding van dit verzoek is punt 8 van het algemeen deel van deze
toelichting aangevuld.
De Inspectie heeft geen opmerkingen gemaakt over het wetsvoorstel.
12. Administratieve lasten
Bij het niet-bekostigd onderwijs gaat het in termen van de vermindering
van administratieve lasten om «bedrijven». Dit wetsvoorstel heeft wat
betreft de administratieve lasten uitsluitend gevolgen voor bedrijven, niet
voor burgers of instellingen.
De gevolgen van het wetsvoorstel voor de administratieve lasten van het
niet-bekostigd onderwijs zijn berekend. De berekening heeft in beeld
gebracht wat de structurele lasten zijn voor het niet-bekostigd onderwijs
van het werken met het persoonsgebonden nummer, het verstrekken van
gegevens aan het bron en het gebruik van het meldingsregister relatief
verzuim. Daarnaast is sprake van herinrichting van een aantal bestaande
informatieverplichtingen voor het niet-bekostigd onderwijs (onder meer
het verstrekken van examengegevens en van gegevens ten behoeve van
de uitvoeringscontrole van de WSF2000 en de WTOS). Onder herinrichting wordt verstaan dat de gegevens voortaan eenmalig door de
instellingen worden geleverd via het bron en dat daarna hergebruik
plaatsvindt. Het niet-bekostigd onderwijs zal jaarlijks voor 1 oktober van
het lopende schooljaar inschrijfgegevens moeten verstrekken voor het
bron. Mutaties worden gedurende het jaar ingevoerd, zodra deze zich
voordoen. Meldingen van relatief verzuim worden in het meldingsgre-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 713, nr. 3

13

gister relatief verzuim geplaatst conform de termijnen van de Lpw en de
rmc-regelgeving.
Dit alles resulteert in een administratieve lastenvermindering voor het
niet-bekostigd onderwijs. Voor de artikel 56 WVO-scholen en de artikel
1.4a.1 WEB-opleidingen educatie gezamenlijk geldt een vermindering van
ongeveer € 0,3 miljoen. Dit is een vermindering ter grootte van ongeveer
tweederde van de huidige lasten. Met betrekking tot de artikel 1.4.1
WEB-beroepsopleidingen geldt een vermindering van ongeveer € 0,2
miljoen. Dit is een vermindering van ongeveer een kwart van de huidige
lasten.
Het gehele wetsvoorstel levert een structurele lastenverlichting op voor
het niet-bekostigd onderwijs van ongeveer € 0,5 miljoen. Dit is een
vermindering van ruim een derde van de totale administratieve lasten
voor het niet-bekostigd onderwijs.
ARTIKELSGEWIJS
Artikel I, onderdeel A (artikel 1 van de Lpw)
De aanpassing onder 1 betreft een redactionele verbetering.
Onder 2 vindt technische verbetering van artikel 1, onderdeel c, van de
Lpw plaats. De aanpassing van onderdeel c, subonderdeel 1, betreft een
technische aanpassing ter verduidelijking van de definitie van instelling.
Door preciezer te verwijzen naar de desbetreffende begripsbepaling uit de
WEB wordt duidelijker dat hier de bekostigde instellingen zijn bedoeld. In
onderdeel c, subonderdeel 2, wordt voortaan direct verwezen naar de
desbetreffende beroepsopleidingen. Een aparte aanwijzing daarvan op
grond van artikel 1a van de Lpw is dan niet meer nodig.
Artikel I, onderdeel B (artikel 1a van de Lpw)
In verband met de directe verwijzing naar artikel 1.4.1 WEB-beroepsopleidingen in artikel 1, onderdeel c, subonderdeel 2, van de Lpw wordt de
mogelijkheid om instellingen aan te wijzen geschrapt uit artikel 1a van de
Lpw.
Artikel I, onderdelen C en D (artikelen 21 en 21a van de Lpw)
Zoals is uiteengezet onder punt 3.1 van het algemeen deel van deze
toelichting, kent de Lpw twee regimes voor het melden van relatief
verzuim. Een regime waarbij melding door de school decentraal gebeurt
aan de woongemeente van de leerling, en een regime waarbij melding
plaatsvindt aan het centrale meldingsregister relatief verzuim, van waar
uit de melding vervolgens wordt doorgeleid naar de relevante gemeente.
Met dit wetsvoorstel wordt het tweede regime, dat tot dusver alleen geldt
voor het bekostigd onderwijs, uitgebreid naar scholen als bedoeld in
artikel 1, onderdeel b, subonderdeel 2, van de Lpw (artikel 56 WVOscholen) en instellingen als bedoeld in artikel 1, onderdeel c, subonderdeel 2, van de Lpw (artikel 1.4.1 WEB-beroepsopleidingen). De
reikwijdte van het eerste regime wordt dienovereenkomstig verkleind.
De verruiming van de toepassing van het meldingsregister relatief
verzuim wordt geregeld in onderdeel D, de beperking van het regime van
de decentrale melding aan de woongemeente staat in onderdeel C.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 713, nr. 3

14

Artikel I, onderdeel E (artikel 21b van de Lpw)
Bij de inwerkingtreding van de Wet Verzuimmelding is het bekostigd
primair en (voortgezet) speciaal onderwijs (po en (v) so) apart gezet. In
deze sectoren was de invoering van het persoonsgebonden nummer de
facto nog niet voltooid, zodat het daaraan gekoppelde gebruik van het
bron en het meldingsregister relatief verzuim aldaar nog geen doorgang
kon vinden. Gelet op deze situatie is voor het po en (v)so een overgangsbepaling gecreëerd. Deze overgangsbepaling wordt hier aangepast aan de
wijziging, bij dit wetsvoorstel, van de artikelen 21 en 21a van de Lpw in
verband met de toevoeging van het niet-bekostigd onderwijs aan het
meldingsregime via het meldingsregister relatief verzuim.
Artikel II, onderdeel A (artikel 1.4.1 van de WEB)
In dit artikel worden voor de artikel 1.4.1 WEB-beroepsopleidingen enkele
bepalingen van de WEB die gelden voor bekostigd onderwijs en die
betrekking hebben op het persoonsgebonden nummer of de rmc-regelgeving van overeenkomstige toepassing verklaard. Het gaat daarbij om:
de bij inschrijving te verstrekken gegevens (8.1.1a WEB), het gebruik van
het persoonsgebonden nummer door het bevoegd gezag (2.5.5a WEB), de
verwerking van de met het persoonsgebonden nummer verstrekte
gegevens door de Minister van OCW (2.5.5b WEB), het gebruik van
gegevens uit het bron door de Minister van OCW en de Inspectie (2.5.5c
WEB) en het gebruik van het persoonsgebonden nummer door de
gemeente (2.5.5e WEB), de melding van de verwijdering van niet-leerplichtigen aan de woongemeente (8.1.8 WEB), de melding van verzuim
van niet-leerplichtigen aan het meldingsregister relatief verzuim (8.1.8a
WEB) en de bepalingen over de gemeentelijke rmc-functie (hoofdstuk 8,
titel 3, WEB). Zie verder onder de punten 3 en 5 van het algemeen deel
van deze toelichting.
Artikel II, onderdeel B (artikel 1.4a.1 van de WEB)
In dit artikel worden voor de artikel 1.4a.1 WEB-opleidingen educatie
enkele bepalingen van de WEB die gelden voor bekostigd onderwijs van
overeenkomstige toepassing verklaard. De toelichting bij artikel II,
onderdeel A, is mutatis mutandis van toepassing.
Artikel II, onderdelen C en D (artikelen 6.2.2 en 6a.1.2 van de WEB)
Artikel 6.2.2 van de WEB geeft de minister van OCW de bevoegdheid om
aan een artikel 1.4.1 WEB-beroepsopleiding de erkenning te ontnemen.
Eenzelfde bevoegdheid heeft de minister van OCW ten aanzien van artikel
1.4a.1 WEB-opleidingen educatie, op grond van artikel 6a.1.2 van de WEB.
Deze bepalingen worden met de onderhavige artikelen aangepast aan de
bij dit wetsvoorstel voor deze opleidingen toegevoegde verplichtingen op
grond van de WEB. Ook het niet voldoen aan die verplichtingen kan tot
ontneming van de erkenning leiden. Uitgezonderd worden daarbij de
voorgestelde artikelen 1.4.1, zesde lid, onderdeel f, en 1.4a.1, achtste lid,
onderdeel f, van de WEB, omdat de desbetreffende bepalingen over de
rmc-functie verplichtingen voor de gemeente (niet voor de opleiding)
behelzen.
Artikel III, onderdeel A (artikel 24c van de WOT)
Artikel 24c van de WOT beschrijft de inhoud van het bron. Aan die inhoud
worden de gegevens over leerlingen in het niet-bekostigd onderwijs
toegevoegd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 713, nr. 3

15

Artikel III, onderdeel B (artikel 25k1 van de WOT)
In artikel 24h wordt verwezen naar bepalingen van de Lpw, de WEB en de
WVO die volgens dit wetsvoorstel van toepassing of overeenkomstige
toepassing zijn voor het niet-bekostigd onderwijs. Daarmee gelden de
bepalingen van het meldingsregister relatief verzuim ook voor het
niet-bekostigd onderwijs. Het voorgestelde artikel 24k1 van de WOT dient
alleen ter verduidelijking.
Artikel IV, onderdeel A (artikel 58 van de WVO)
In dit artikel worden voor de artikel 56 WVO-scholen enkele bepalingen uit
de WVO die gelden voor bekostigd onderwijs van overeenkomstig
toepassing verklaard. De toelichting bij artikel II, onderdeel A, is mutatis
mutandis van toepassing.
Artikel IV, onderdeel B (artikel 59 van de WVO)
Artikel 59 van de WVO geeft de minister van OCW de bevoegdheid om
een aanwijzing op grond van artikel 56 van de WVO in te trekken, wanneer
door de betrokken school niet wordt voldaan aan de artikelen 56 en 58 van
de WVO. De bij dit wetsvoorstel voor de artikel 56 WVO-scholen toegevoegde informatieverplichtingen, die worden opgenomen in artikel 58 van
de WVO, zijn afgedekt door de intrekkingsmogelijkheid van artikel 59 van
de WVO. Artikel 58, zevende lid, onderdeel f, van de WVO dient te worden
uitgezonderd, omdat de desbetreffende bepalingen over de rmc-functie
verplichtingen voor de gemeente (niet voor de school) behelzen.
Artikel V, onderdelen A en B (artikelen 18 en 18a van de Lpw)
De Wet Verzuimmelding is in werking getreden met ingang van
1 augustus 2009. Daarbij is een uitzondering gemaakt voor, onder meer,
artikel I, onderdelen B en C, van die wet. Die bepalingen zien op het
wegvallen van de verplichting voor bekostigd onderwijs om gegevens
over in- en afschrijving rechtstreeks aan de woongemeente van de
betrokken leerling te melden en op een overgangsbepaling ter zake voor
het bekostigd po en (v) so. De onderhavige samenloopbepaling zorgt
ervoor dat wanneer die onderdelen van de Wet Verzuimmelding alsnog in
werking treden, de teksten worden aangepast aan het onderhavige
wetsvoorstel.
Artikel VI
Het streven is om het wetsvoorstel als geheel op hetzelfde moment in
werking te laten treden. Niet uit te sluiten is echter dat onvoorziene
omstandigheden die zich voordoen tijdens het wetgevingsproces dwingen
tot enige fasering in de inwerkingtreding. De gekozen formulering zorgt
ervoor dat in een dergelijke situatie die fasering ook mogelijk is.
De minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,
J. M. van Bijsterveldt-Vliegenthart

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 713, nr. 3

16