Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

24 095

Frequentiebeleid

Nr. 518

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ECONOMISCHE ZAKEN
EN KLIMAAT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 2 oktober 2020
In mijn brief van 19 juni 2020 (Kamerstuk 24 095, nr. 517) heb ik aangegeven dat ik door een onafhankelijk bureau een quick scan zal laten
uitvoeren op de financiële gegevens van commerciële radiopartijen
teneinde een reële inschatting te kunnen geven van de gevolgen van de
coronacrisis voor de radiosector en daarmee te bezien of een tijdelijke
verlenging van de commerciële radiovergunningen mogelijk en noodzakelijk is.
Onderzoek SEO Economisch Onderzoek
Ik heb aan SEO Economisch Onderzoek te Amsterdam (SEO) gevraagd
onderzoek te doen naar de impact van de coronacrisis op de financiële
positie van de commerciële radiostations, welke verwachtingen er zijn
voor de periode tot en met augustus 2022 (wanneer de huidige
FM-vergunningen aflopen) en opties te formuleren om aan de door
vergunninghouders ervaren financieringsbehoefte tegemoet te kunnen
komen (naast de gevraagde verlenging van drie jaar). Bijgaand stuur ik u
het rapport van SEO1.
SEO verwacht dat een gemiddeld radiostation tot en met augustus 2022 (=
einde looptijd vergunningen) ongeveer een kwart van de jaaromzet van
2019 misloopt als gevolg van de crisis, welke kan oplopen tot de helft bij
een tweede coronagolf met nieuwe contactbeperkende maatregelen. Ten
opzichte daarvan is de urgente financieringsbehoefte die stations
aangeven echter relatief bescheiden. Dit komt volgens SEO vooral
doordat het grootste deel van de markt (in termen van marktaandeel)
geen urgente financieringsbehoefte zegt te hebben, of daar reeds in heeft
kunnen voorzien. Daar staat tegenover dat de stations die wel een acute
financieringsbehoefte signaleren in omzet weliswaar relatief klein zijn,
maar in aantal vrij substantieel.
1

kst-24095-518
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2020

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 24 095, nr. 518

1

SEO geeft aan dat het moeilijk is op voorhand te voorspellen of met een
verlenging van drie jaar de huidige belemmeringen om financiering aan te
trekken per saldo worden weggenomen. Daarbij komt dat maar een deel
van de vergunninghouders, en die in omzet een klein deel van de markt
vertegenwoordigt, kampt met financieringsproblemen. Een generieke
verlenging raakt de gehele markt en neemt bovendien de mogelijkheden
weg voor nieuwe partijen voor drie jaar om toe te treden tot de markt
voor FM. Een marktconforme verlengingsprijs zal (aanvullend) voor een
aantal partijen ook tot een nieuwe financieringsbehoefte leiden. Een
verlenging «om niet» of tegen een lager dan marktconforme vergoeding
zou de facto een marktbrede subsidie impliceren en daarmee in strijd
komen met de staatssteunregels.
Een kortere verlenging met een half of heel jaar zal naar verwachting van
SEO geen uitkomst bieden voor de partijen die nu aangeven financieringsproblemen te hebben.
SEO ziet wel een potentieel risico indien nu niets wordt gedaan en later
wordt besloten de vergunningen voor langere tijd opnieuw uit te geven of
te verlengen. Bij een nieuwe uitgifte blijft onzekerheid bestaan of partijen
per 1 september 2022 nog wel over een vergunning zullen beschikken en
tegen welke prijs; bij een verlenging zorgen onder meer de te betalen
verlengingsprijzen voor onzekerheid.
Deze onzekerheden maken het moeilijker financiering te vinden en kunnen
daarmee negatieve consequenties voor werkgelegenheid en/of voortbestaan van bestaande radiostations hebben. Indien dit niet aanvaardbaar
wordt geacht ligt een sectorspecifieke verruiming van de huidige
kredietmaatregelen het meest in de rede. Een dergelijke maatregel zou
volgens SEO zodanig moeten worden vormgegeven, dat de kredietverstrekking naar de stations met een acute behoefte – maar met een
gezonde marktpositie – op gang blijft, terwijl stations met toegang tot
meer marktconforme financiering en/of reguliere overheidsmaatregelen er
geen gebruik van maken.
Overweging
SEO adviseert, samengevat, dat een marktbrede verlenging van de
FM-vergunningen met drie jaar niet doeltreffend is voor de specifieke
problemen waarmee een deel van de sector kampt. Wanneer bovendien
een marktconforme verlengingsprijs wordt berekend is het voorts de
vraag of de partijen voor wie de genoemde problemen wel spelen er
daadwerkelijk mee geholpen zijn aangezien een marktconforme verlengingsprijs tot een aanvullende financieringsbehoefte leidt.
De conclusies van SEO neem ik over. Het effect van de gevraagde
kortlopende verlenging, is met het oog op de door vergunninghouders
gesignaleerde problematiek, niet efficiënt. Het advies van SEO biedt
daarmee geen aanknopingspunten voor een eventueel besluit om tot de
gevraagde verlenging over te gaan.
Ik ben mij ervan bewust ben dat de effecten van de coronacrisis, die ons
allemaal raakt en zo ook de commerciële radiosector, nog lang zullen
doorwerken. Ik ben daarom bereid, in lijn met de suggestie van SEO, te
onderzoeken welke mogelijkheden er zijn om specifiek voor de commerciële radiosector en specifiek voor die vergunninghouders voor wie dit het
meest dringend opgaat, de huidige kredietmaatregelen te verruimen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 24 095, nr. 518

2

Adviescollege verdeling frequentieruimte commerciële radio
In mijn brief van 19 juni 2020 heb ik ook aangegeven dat bij de afweging
of een tijdelijke verlenging met het oog op de coronacrisis mogelijk en
noodzakelijk is, ook het advies van het Adviescollege verdeling frequentieruimte commerciële radio voor de langere termijn van belang is. Het
College adviseert, naast andere relevante vraagstukken op het radiodossier, over de wijze van verdelen van frequenties voor commerciële
radio vanaf 1 september 2022, wanneer de huidige FM-vergunningen
aflopen.
Het College heeft aangegeven begin oktober 2020 zijn advies aan mij te
kunnen uitbrengen. Gelet op de urgentie van de vraagstelling vanuit de
radiosector en de concreetheid van het advies van SEO heb ik gemeend
uw Kamer nu reeds over de mogelijkheid en noodzaak van een tijdelijke
verlenging te informeren. Het advies van het College zal ik na ontvangstneming zo snel mogelijk aan uw Kamer doen toekomen.
De Staatssecretaris van Economische Zaken en Klimaat,
M.C.G. Keijzer

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 24 095, nr. 518

3