Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2016–2017

22 112

Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven
van de lidstaten van de Europese Unie

Nr. 2335

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 13 april 2017
Overeenkomstig de bestaande afspraken ontvangt u hierbij 1 fiche, die
werd opgesteld door de werkgroep Beoordeling Nieuwe Commissievoorstellen (BNC).
Fiche: Verordening Europese bedrijfsstatistieken
De Minister van Buitenlandse Zaken,
A.G. Koenders

kst-22112-2335
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2017

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 22 112, nr. 2335

1

Fiche: Verordening Europese bedrijfsstatistieken
1. Algemene gegevens
a) Titel voorstel
Voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad
betreffende Europese bedrijfsstatistieken tot wijziging van Verordening
(EG) nr. 184/2005 en tot intrekking van tien wetgevingsbesluiten op het
gebied van bedrijfsstatistieken.
b) Datum ontvangst Commissiedocument
6 maart 2017
c) Nr. Commissiedocument
COM(2017) 114
d) EUR-lex
http://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/
?qid=1489386933068&uri=CELEX:52017PC0114
e) Nr. impact assessment Commissie en Opinie Impact-assessment Board
SWD (2017) 98, http://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/
?qid=1489387092970&uri=CELEX:52017SC0098
f) Behandelingstraject Raad
Het is nog niet bekend in welke Raadsformatie het voorstel zal worden
behandeld
g) Eerstverantwoordelijk ministerie
Ministerie van Economische Zaken
h) Rechtsbasis
Artikel 338, eerste lid, van het Verdrag betreffende de werking van de
Europese Unie (VWEU).
i) Besluitvormingsprocedure Raad
Gekwalificeerde meerderheid Raad
j) Rol Europees Parlement
Medebeslissingsrecht Europees Parlement.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 22 112, nr. 2335

2

2. Essentie voorstel
a) Inhoud voorstel
Het doel van de verordening is om de bestaande tien thema specifieke
wetgevingshandelingen1 op het terrein van de Europese bedrijfsstatistieken te integreren en te stroomlijnen in één nieuwe kaderverordening.
Deze regelt de ontwikkeling, productie en verspreiding van Europese
statistieken over de structuur, de economische activiteiten en de prestaties
van ondernemingen, alsmede de internationale transacties en
onderzoeks- en ontwikkelingsactiviteiten van de economie van de Unie,
alsmede het Europese netwerk van nationale statistische bedrijfsregisters
en het EuroGroups-register2, teneinde in de huidige en toekomstige
behoefte aan Europese bedrijfsstatistieken te kunnen voorzien.
Het tweede doel van het voorstel is dat verordening (EG) nr. 184/20053
wordt gewijzigd (bijlage IV) en dat tien bestaande afzonderlijke wetgevingshandelingen op het gebied van de bedrijfsstatistieken gefaseerd
worden ingetrokken (zie voetnoot 1).
De verordening regelt dat de lidstaten gegevens moeten verzamelen over
verschillende thematische gebieden4, de onderwerpen en de gedetailleerde onderwerpen op het gebied van bedrijfsstatistieken. Dit is nader
uitgewerkt in bijlage I. De verordening regelt verder de frequentie van de

1

Verordening (EG) nr. 1165/98 van de Raad van 19 mei 1998 inzake kortetermijnstatistieken
(PB L 162 van 5.6.1998, blz. 1).
Verordening (EEG) nr. 3924/91 van de Raad van 19 december 1991 betreffende de totstandbrenging van een communautaire enquête naar de industriële productie (PB L 374 van
31.12.1991, blz. 1).
Beschikking nr. 1608/2003/EG van het Europees Parlement en de Raad van 22 juli 2003
betreffende de productie en de ontwikkeling van een communautaire statistiek inzake
wetenschap en technologie (PB L 230 van 16.9.2003, blz. 1).
Verordening (EG) nr. 48/2004 van het Europees Parlement en de Raad van 5 december 2003
betreffende de productie van jaarlijkse communautaire statistieken over de staalindustrie voor
de referentiejaren 2003–2009 (PB L 7 van 13.1.2004, blz. 1).
Verordening (EG) nr. 638/2004 van het Europees Parlement en de Raad van 31 maart 2004
betreffende de communautaire statistieken van het goederenverkeer tussen de lidstaten en
houdende intrekking van Verordening (EEG) nr. 3330/91 van de Raad (PB L 102 van 7.4.2004,
blz. 1).
Verordening (EG) nr. 808/2004 van het Europees Parlement en de Raad van 21 april 2004
betreffende communautaire statistieken over de informatiemaatschappij (PB L 143 van
30.4.2004, blz. 49).
Verordening (EG) nr. 716/2007 van het Europees Parlement en de Raad van 20 juni 2007
betreffende de communautaire statistiek van de structuur en de activiteit van buitenlandse
filialen (PB L 171 van 29.6.2007, blz. 17).
Verordening (EG) nr. 177/2008 van het Europees Parlement en de Raad van 20 februari 2008 tot
vaststelling van een gemeenschappelijk kader voor ondernemingsregisters voor statistische
doeleinden en tot intrekking van Verordening (EEG) nr. 2186/93 van de Raad (PB L 61 van
5.3.2008, blz. 6).
Verordening (EG) nr. 295/2008 van het Europees Parlement en de Raad van 11 maart 2008
betreffende structurele bedrijfsstatistieken (herschikking) (PB L 97 van 9.4.2008, blz. 13).
Verordening (EG) nr. 471/2009 van het Europees Parlement en de Raad van 6 mei 2009
betreffende communautaire statistieken van de buitenlandse handel met derde landen en tot
intrekking van Verordening (EG) nr. 1172/95 van de Raad (PB L 152 van 16.6.2009, blz. 23).
2
Dit register omvat alle ondernemingen die een economische activiteit verrichten en deel
uitmaken van een multinationale ondernemingengroep.
3
Verordening (EG) nr. 184/2005 van het Europees Parlement en de Raad van 12 januari 2005
betreffende de communautaire statistiek inzake de betalingsbalans, de internationale handel in
diensten en buitenlandse directe investeringen (PB L 35 van 8.2.2005, blz. 23).
4
Bijlage I regelt de thematische gebieden, de onderwerpen en gedetailleerde onderwerpen
waarover de lidstaten statistische gegevens bij de Commissie moeten indienen. Dit zijn de
thematische gebieden; korte termijn bedrijfsstatistieken, bedrijfsstatistieken op nationaal
niveau, regionale bedrijfsstatistieken en statistieken over internationale activiteiten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 22 112, nr. 2335

3

te verzamelen gegevens. (bijlage II). In bijlage III5 worden vervolgens de
elementen van het Europese netwerk van statistische bedrijfsregisters
vastgelegd.
De verordening legt verder het juridisch kader vast voor de herziening en
modernisering van het huidige systeem van de productie voor statistieken
over de handel in goederen tussen de EU-lidstaten (Intrastat). De lidstaten
worden op basis van het gewijzigde systeem verplicht onderling
vertrouwelijke gegevens uit te wisselen over de uitvoer van goederen
(intra-EU-uitvoer).
Daarnaast regelt de verordening voorschriften ten aanzien van de
kwaliteit, toezending en de verspreiding van de statistische gegevens.
Tevens bevat de verordening bepalingen om op basis van cofinanciering
een financiële bijdrage aan de lidstaten te verlenen voor de kosten van de
voorgestelde verzamelingen van gegevens. De verordening regelt
eveneens de mogelijkheid voor de lidstaten om in aanmerking te kunnen
komen voor een afwijkingsbepaling, indien voor de toepassing van de
verordening grote aanpassingen van het nationaal statistisch systeem van
een lidstaat nodig zijn.
De Commissie krijgt vervolgens de bevoegdheid om voor onbepaalde tijd
gedelegeerde handelingen vast te stellen en om door middel van de
onderzoeksprocedure uitvoeringshandelingen vast te stellen.
b) Impact assessment Commissie
De Commissie verwacht dat met het onderhavige voorstel – «de voorkeursoptie» van de Commissie waarin de huidige tien wetgevingshandelingen op het terrein van de bedrijfsstatistieken zijn geïntegreerd in één
enkel wetgevingsinstrument op langere termijn kan gaan zorgen voor een
efficiëntere productie van de bedrijfsstatistieken alsmede een betere
kwaliteit.
Voor de voorkeursoptie zijn initiële implementatie- en structurele
productiekosten nodig (uitvoeringskosten), die voornamelijk gevolgen
hebben voor de nationale statistische instituten als gevolg van herzieningen van hun operationele processen voor de productie van gegevens
en de uitbreiding van de gegevensbehoefte. De effectbeoordeling wijst
tevens uit dat deze kosten op de lange termijn mogelijk kunnen worden
gecompenseerd door de efficiëntiewinst in de verzameling van de
gegevens. De uitvoeringskosten hebben gevolgen voor de begroting van
de nationale instituten voor de statistiek, en dus indirect ook voor de
begrotingen van de lidstaten.
De doelstellingen van het Commissieprogramma voor gezonde en
resultaatgerichte regelgeving REFIT op het gebied van vereenvoudiging
van de regelgeving zullen worden verwezenlijkt door stroomlijning van
het bestaande wettelijke kader van de bestaande tien naar één verordening. Volgens de Commissie leiden de voorstellen tot een beperkte last
voor kleine en middelgrote ondernemingen, in het bijzonder met
betrekking tot de toename van informatieverplichtingen over de dienstensector. Vervolgens verwacht de Commissie dat de modernisering van de
statistieken over de intra-EU-handel de lasten voor kleine en middelgrote

5

Bijlage III regelt de elementen van het Europese netwerk van statistische bedrijfsregisters, zoals
de gedetailleerde onderwerpen voor het register en unieke identificator, de frequentie waarmee
de registers worden bijgewerkt, de verschillende eenheden alsmede de gedetailleerde
onderwerpen per eenheid.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 22 112, nr. 2335

4

ondernemingen die betrokken zijn bij intra-EU-handel in goederen op
lange termijn kan verminderen.
3. Nederlandse positie ten aanzien van het voorstel
a) Essentie Nederlands beleid op dit terrein
Nederland onderschrijft de noodzaak van vergelijkbare, relevante,
coherente en betrouwbare statistische gegevens en informatie voor het
meten en evalueren van de voortgang van onder andere de Europa
2020-strategie, de coördinatie van het economisch en monetair beleid
binnen de Unie en de eurozone alsmede de statistische behoeften die
nodig zijn voor de uitvoering van de taken van de Unie die voortkomen uit
de verschillende Europese beleidsgebieden, zoals onder meer handelspolitiek en het vrije verkeer van goederen en diensten. In dat kader zijn
volgens Nederland kwalitatief hoogwaardige Europese statistieken in de
EU essentieel.
b) Beoordeling + inzet ten aanzien van dit voorstel
Ten algemene steunt Nederland enerzijds het doel van dit voorstel.
Anderzijds is Nederland kritisch op de wijze waarop de Commissie dit
doel wenst te bereiken. Het kabinet is van mening dat de uitvoeringslasten
en de administratieve lasten als gevolg van dit voorstel niet in verhouding
staan tot het doel dat de Commissie wenst te bereiken. Nederland heeft
daarom een kritische grondhouding voor de voorgestelde maatregelen.
Nederland steunt het doel voor de verzameling van vergelijkbare,
relevante, coherente en betrouwbare statistische gegevens en informatie
voor het evalueren en monitoren van de taken van de Unie die voortkomen uit de verschillende Europese beleidsgebieden. Nederland ziet het
belang dat er op EU niveau behoefte bestaat aan een verhoging van de
frequentie en de uitbreiding van de vraag naar statistieken over de
dienstensector. De interne markt voor diensten is thans de meest
dynamische sector van de moderne economieën en vormt een belangrijke
motor voor wat betreft het economisch groeipotentieel in de meeste
lidstaten. De toegevoegde waarde van de uitbreiding van de statistieken
voor Nederland is dat er meer informatie beschikbaar komt waardoor de
kwaliteit van de raming van het bruto binnenlands product (BBP),
verbetert en er hierdoor minder bijstellingen noodzakelijk zijn. Daarnaast
voorziet de verordening in de reguliere productie van een productie-index
diensten. Hiermee wordt een voor de beleidsvorming belangrijke indicator
aan de huidige set conjuncturele indicatoren toegevoegd6. Vervolgens
verwelkomt Nederland het initiatief tot de modernisering van het systeem
voor de productie van statistieken over de internationale handel in
goederen tussen de EU-lidstaten (Intrastat-systeem), omdat dit op de
langere termijn zou moeten leiden tot vermindering van de administratieve lasten voor het bedrijfsleven.
Het voorstel is onderdeel van het REFIT programma, maar het kabinet
constateert dat het onderhavig voorstel niet leidt tot het verminderen van
de informatieverplichtingen. Nederland zal zich daarom, in samenwerking
met gelijkgezinde lidstaten, er maximaal voor inzetten dat hier kritisch
naar wordt gekeken.
Het onderhavige voorstel leidt ten opzichte van de huidige juridische
kaders op een aantal onderdelen tot een aanzienlijke uitbreiding van
informatieverplichtingen en een aanscherping van de leveringseisen.
6

Naast de reeds belangrijke bestaande conjunctuurindicatoren productie-index bouw en
industrie, wordt door het onderhavige voorstel voorzien in de reguliere productie-index
diensten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 22 112, nr. 2335

5

Tevens veroorzaakt het voorstel substantiële extra uitvoeringskosten voor
de overheid en een verzwaring van de administratieve lastendruk voor
bedrijven. Dit is met name het geval met betrekking tot de voorstellen ten
aanzien van de diensten-statistieken7 en als gevolg van de invoering van
de herziening en modernisering van de statistieken over intra-EU handel
in goederen.
Op een aantal onderdelen is de reikwijdte van de toekomstige verplichtingen voor de lidstaten nog niet bekend of niet duidelijk afgebakend.
Nederland beoordeelt de reikwijdte van de bevoegdheidsdelegatie als
veel te ruim. Nederland zal in de onderhandelingen dan ook kritisch zijn
ten aanzien van de reikwijdte van de overdracht van bevoegdheden om
nadere regelgeving vast te stellen. Nederland zal per geval zal een
afweging maken op basis van het gegeven juridisch kader, de Nederlandse belangen, beleidsmatige standpunten, het voorziene krachtenveld
en haalbaarheid.
In totaal bevat het voorstel 17 maatregelen voor de vaststelling van
nadere regelgeving door de Commissie. Hieronder volgen aan aantal
voorbeelden:
Het kabinet kan zich niet vinden in de voorstellen van de Commissie dat
de inhoud en de structuur van het statistische bedrijfsregister door middel
van gedelegeerde handelingen kan worden gewijzigd. Het statistische
bedrijfsregister vormt als basisinfrastructuur de ruggengraat8 voor de
productieprocessen van alle bedrijfsstatistieken onder het toepassingsgebied van deze verordening. Volgens Nederland zijn alle elementen van
het statistische bedrijfsregister, gelet op de aard en impact, essentiële
onderdelen die door de Uniewetgever moeten worden opgenomen in de
verordening zelf en alleen via de gewone wetgevingsprocedure kunnen
worden aangepast.
Daarnaast is op een aantal onderdelen de reikwijdte van de toekomstige
verplichtingen voor de lidstaten nog niet bekend of niet duidelijk
afgebakend. Ten aanzien van de rechtszekerheid vindt Nederland dat de
voorstellen om de exacte informatie die aan de Commissie moet worden
verstrekt vast te stellen door middel van nadere regelgeving onvoldoende
waarborg biedt aan nationale statistische instituten van de lidstaten,
omdat deze nog te veel onduidelijkheden en open einden bevatten.
De verordening regelt geen verwerking van persoonsgegevens, alleen
maar van bedrijfsgegevens. Hierdoor is de Algemene Verordening
Gegevensbescherming (AVG) niet van toepassing.
Het kabinet vindt echter een hoog niveau van bescherming van vertrouwelijke gegevens van bedrijven essentieel. Momenteel biedt het voorstel
onvoldoende rechtszekerheid ten aanzien van de uitwisseling van
vertrouwelijke gegevens ten behoeve van de statistieken over de
intra-EU-handel in goederen.
De randvoorwaarden waaronder de uitwisseling van vertrouwelijke
gegevens (micro-data) mogelijk zijn, dienen in de verordening zelf te
worden opgenomen en kunnen niet worden vastgesteld door nadere
regelgeving, zoals de Commissie voorstelt.
7

Op basis van het voorstel worden de lidstaten verplicht om de statistische informatie in plaats
van per kwartaal in de toekomst maandelijks aan de Commissie te leveren. Daarnaast voorziet
het voorstel in de reguliere samenstelling van een productie-index diensten. Hierdoor is er
sprake van een substantiële uitbreiding van het waarnemingsgebied van de dienstensector
waarvoor een dienstenprijsindex gemaakt moet worden, de sectoren onderwijs, gezondheidszorg, cultuur, sport en recreatie.
8
De statistische bedrijfsregisters zijn een basiselement. Zij bieden een geharmoniseerd
steekproefkader dat de organisatie en coördinatie van statistische enquêtes mogelijk maakt.
Daarnaast vormen zij de belangrijkste bron van informatie over de bedrijvendemografie,
aangezien hierin gegevens worden bijgehouden over de oprichting en sluiting van bedrijven en
over structurele veranderingen in de economie door concentratie of deconcentratie ten gevolge
van fusies, overnames, opsplitsingen, afsplitsingen en veranderingen in de opbouw van de
bedrijvenpopulatie.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 22 112, nr. 2335

6

Nederland is geen voorstander van het verlenen van de bevoegdheidsdelegatie aan de Commissie voor onbepaalde tijd. Nederland acht het
daarnaast van belang dat de bevoegdheidsdelegatie wordt geëvalueerd.
Nederland zal voorstellen de gebruikelijke standaardtekst9 die op deze
onderdelen toezien in de verordening op te nemen.
Voor de bovengenoemde onderdelen geldt dat Nederland zich in Brussel
in samenwerking met verschillende coalities van lidstaten ervoor zal
inzetten dat de verordening op die onderdelen wordt aangepast.
Nederland streeft naar het verminderen van Europese informatieverplichtingen. Het kabinet hecht hier veel belang aan. Nederland zal zich daarom,
in samenwerking met verschillende coalities van lidstaten, er maximaal
voor inzetten dat hier kritisch naar wordt gekeken. Leidend principe bij de
onderhandelingen in Brussel is dat Nederland zich uitermate kritisch zal
opstellen ten aanzien van de voorstellen die leiden tot een toename van
de informatie-verplichtingen en verzwaring van de administratieve
lastendruk. De Nederlandse inzet is erop gericht de uitvoeringskosten
alsmede de administratieve lasten zo laag mogelijk te houden.
c) Eerste inschatting van krachtenveld
De verwachting is dat een meerderheid van de lidstaten de doelen van de
Commissie onderstreept. Verder zal naar verwachting een aantal lidstaten
evenals Nederland kritisch staan tegenover een aantal voorstellen om de
Commissie de bevoegdheid te verlenen tot het vaststellen van nadere
regelgeving, alsmede het voorstel om voor onbepaalde tijd aan de
Commissie de bevoegdheid te verlenen voor het vaststellen van gedelegeerde handelingen. De verwachting is verder dat er lidstaten kritiek
zullen uiten op de voorstellen die leiden tot extra uitvoeringskosten, maar
ook ten aanzien van de verzwaring van de administratieve lasten voor het
bedrijfsleven.
4. Beoordeling bevoegdheid, subsidiariteit en proportionaliteit
a) Bevoegdheid
De Commissie baseert de bevoegdheid van de EU op artikel 338 lid 1
VWEU. Op grond van dit artikel nemen de Raad en het EP volgens de
gewone wetgevingsprocedure maatregelen aan voor de opstelling van
statistieken wanneer dat voor de vervulling van de taken van de Europese
Unie nodig is. Dit is volgens Nederland de juiste rechtsgrondslag. Er is
sprake van een gedeelde bevoegdheid van EU en lidstaten.
b) Subsidiariteit
Het subsidiariteitsoordeel is positief. Het doel van de verordening,
namelijk het vaststellen van het juridisch kader van geharmoniseerde en
vergelijkbare Europese bedrijfsstatistieken kan het best op Europees
niveau worden bereikt. Dit kan niet op een afdoende wijze door de
lidstaten afzonderlijk worden uitgevoerd en kan daarom beter op
Europees niveau worden verwezenlijkt.

9

De bevoegdheid om gedelegeerde handelingen vast te stellen, wordt aan de Commissie
toegekend voor een termijn van [...] jaar. De Commissie stelt uiterlijk negen maanden voor het
einde van de termijn van [...] jaar een verslag op over de bevoegdheidsdelegatie. De bevoegdheidsdelegatie wordt stilzwijgend met termijnen van dezelfde duur verlengd, tenzij het
Europees Parlement of de Raad zich uiterlijk drie maanden voor het einde van elke termijn
tegen deze verlenging verzet

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 22 112, nr. 2335

7

c) Proportionaliteit
Het proportionaliteitsoordeel is negatief. Het kabinet staat kritisch
tegenover de bijdrage van dit voorstel aan de vermindering van het aantal
informatieverplichtingen. Het onderhavige voorstel is onder het REFITprogramma gepresenteerd. Hierdoor is de verwachting gewekt dat er met
dit voorstel sprake zou zijn van een vermindering van de informatieverplichtingen en administratieve lastendruk voor het bedrijfsleven, ten
opzichte van de huidige situatie. Met dit voorstel is onvoldoende rekening
gehouden met de mate van evenwicht tussen enerzijds de vraag naar
nieuwe statistische behoeften en anderzijds de (her) prioritering van
bestaande statistische vereisten.
Het kabinet betreurt dat de Commissie een voorstel heeft gepresenteerd
dat ten opzichte van de huidige juridische kaders op onderdelen leidt tot
een aanzienlijke uitbreiding van informatieverplichtingen en verzwaring
van de administratieve lastendruk voor bedrijven. Hierdoor lijken de
effecten van de stroomlijning van de tien specifieke verordeningen naar
een nieuwe kaderverordening symbolisch. Nederland had op dit terrein
meer verwacht, zodat door stroomlijning en integratie van de
EU-regelgeving het aantal informatieverplichtingen ook daadwerkelijk zou
worden gereduceerd.
Ook ten aanzien van de voorstellen met betrekking tot de bevoegdheidsdelegatie beoordeelt het kabinet de proportionaliteit van het voorstel
negatief. Het voorstel bevat in totaal 17 maatregelen voor de vaststelling
van nadere regelgeving door de Commissie. Volgens het kabinet eigent de
Commissie zich hier te ruime bevoegdheden toe. Op een aantal onderdelen is de reikwijdte van de toekomstige verplichtingen nog niet bekend
of niet duidelijk afgebakend. Verder twijfelt het kabinet of in een aantal
gevallen de keuze van de Commissie ten aanzien van de instrumenten van
bevoegdheidsdelegatie wel de juiste is.
Ten aanzien van het voorstel om door middel van uitvoeringshandelingen
randvoorwaarden voor te schrijven om de gegevens te verzamelen,
beoordeelt het kabinet de proportionaliteit eveneens negatief. Het kabinet
vindt het van essentieel belang dat Nederland voor de verzameling en de
productie van Europese statistieken zelf kan bepalen op welke manier de
gegevens worden verzameld, in plaats van gedetailleerde voorschrijvende
bepalingen door middel van EU-wetgeving.
Bovendien is Nederland van mening dat bevoegheidsdelegatie voor
onbepaalde tijd, die de Commissie zichzelf toekent, niet in verhouding
staat tot het doel van de verordening. Om dat doel te bereiken volstaat het
om de bevoegdheidsdelegatie te verlenen voor een termijn van 5 jaar,
zoals gebruikelijk is.
5. Financiële implicaties, gevolgen voor regeldruk en administratieve lasten
a) Consequenties EU-begroting
Het voorstel omvat bepalingen dat de Commissie de lidstaten een
financiële bijdrage kan verlenen in de vorm van een subsidie, volgens de
vigerende EU-regels, in de kosten voor de ontwikkeling en uitvoering van
gegevensverzamelingen of gegevensverzamelingsmethoden, ontwikkelen
van methoden met inbegrip van proefstudies. Nederland is van mening
dat de benodigde EU-middelen gevonden dienen te worden binnen de in
de Raad afgesproken financiële kaders van de EU-begroting 2014–2020 en
dat deze moeten passen bij een prudente ontwikkeling van de
EU-jaarbegroting. De Commissie heeft voor de periode 2019–2020 een
bedrag van 46,5 miljoen euro gereserveerd in rubriek 1: slimme en
inclusieve groei en rubriek 1a: concurrentievermogen voor groei en
werkgelegenheid.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 22 112, nr. 2335

8

De middelen worden ingezet voor personeel en andere administratieve
uitgaven van de Europese Commissie. Daarnaast worden er middelen
ingezet als cofinanciering om de lidstaten te ondersteunen. De Commissie
geeft aan dat maximaal 95% van de subsidiabele kosten voor de
uitvoering worden betaald uit de EU-begroting. De bedragen voor
cofinanciering die de lidstaten van de Unie kunnen ontvangen zijn thans
niet bekend. Indien een bedrag aan Nederland wordt toegekend, wordt
dat bedrag in mindering gebracht in de opgave van de additionele
uitvoeringskosten.
b) Financiële consequenties (incl. personele) voor rijksoverheid en/of
decentrale overheden
Het onderhavige voorstel is een kaderverordening en beschrijft op
hoofdlijnen de doelstellingen. De bedrijfsstatistieken staan in de kaderverordening slechts summier beschreven. In de verordening worden slechts
de onderwerpen en de gedetailleerde onderwerpen aangegeven waarover
in de toekomst gegevensverzameling dient plaats te vinden. De concrete
invulling hiervan zal plaatsvinden in nadere regelgeving.
Het merendeel van de extra investerings- en productiekosten zijn het
gevolg van de Europese vraag naar een uitbreiding en frequentieverhoging van de statistieken over de dienstensector10 en de modernisering
van Intrastat. Hieronder volgt een opgave van de verwachte financiële
consequenties voor zover daarover nu al informatie beschikbaar is.
Om aan de verplichtingen te voldoen zoals ze in deze versie van het
voorstel staan weergegeven is de inschatting dat dit tussen 2018–2019
een eenmalige investering van circa € 5 miljoen zou kunnen vergen, en
dat vanaf 2020 een structurele investering van € 7 miljoen nodig zou
kunnen zijn.
Aan alle toekomstige voorgestelde gedelegeerde handelingen en
uitvoeringshandelingen kunnen daarnaast additionele incidentele dan wel
structurele uitvoeringskosten voor Nederland verbonden zijn. Voor deze
eventuele toekomstige financiële gevolgen geldt dat deze dienen te
worden ingepast op de begroting van het beleidsverantwoordelijke
departement, conform de regels voor de budgetdiscipline.
c) Financiële consequenties (incl. personele) voor bedrijfsleven en burger
Dit voorstel heeft geen financiële consequenties voor de burger. Voor de
financiële consequenties voor het bedrijfsleven zie punt 5 (d) gevolgen
voor regeldruk/administratieve lasten voor rijksoverheid, decentrale
overheden, bedrijfsleven en burger.
d) Gevolgen voor regeldruk/administratieve lasten voor rijksoverheid,
decentrale overheden, bedrijfsleven en burger
Hoewel het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) al statistische
informatie over Europese bedrijfsstatistieken produceert en deze aan de
Commissie (Eurostat) levert, leiden de onderhavige voorstellen van de
Commissie vanwege de voorgestelde uitbreidingen tot extra rapportage10

Op basis van het voorstel worden de lidstaten verplicht om de statistische informatie in plaats
van per kwartaal in de toekomst maandelijks aan de Commissie te leveren. Daarnaast voorziet
het voorstel in de reguliere samenstelling van een productie-index diensten. Hierdoor is er
sprake van een aanzienlijke uitbreiding van het waarnemingsgebied van de dienstensector
waarvoor een dienstenprijsindex gemaakt moet worden, zoals de sectoren onderwijs,
gezondheidszorg, cultuur, sport en recreatie.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 22 112, nr. 2335

9

verplichtingen voor het CBS aan de Commissie (Eurostat). Daarnaast
leiden de voorstellen tot extra lastendruk voor het bedrijfsleven.
Hieronder volgt een opgave van de verwachte extra administratieve
lastendruk voor zover daarover nu al informatie beschikbaar is.
De extra lastendruk voor het bedrijfsleven11, (excl. modernisering van
Intrastat) wordt geraamd op ca. 10 procent, te weten bijna 39 duizend
uren of ruim € 1,5 miljoen. Een groot deel hiervan komt terecht bij
dienstenstatistieken, samen ca. 33 duizend uren of € 1,3 miljoen.
Onderzoek heeft vooralsnog uitgewezen dat de extra benodigde informatie (in frequentie) alleen met extra uitvraag kan worden gerealiseerd.
De modernisering van de statistiek Intra-EU-handel in goederen zal naar
verwachting in 2020 operationeel zijn. De lastendruk zal in de eerste jaren
na invoering van het vernieuwde Intrastat niet afnemen (mogelijk eerst
zelfs licht toenemen). In de periode 2023–2025, wanneer het gebruik van
microdata van andere landen kan worden gerealiseerd zou een lastendrukverlichting van 8 tot 25 procent haalbaar kunnen zijn. Dit komt neer
op ca. 30 tot 90 duizend uren of € 1,2 tot 3,6 miljoen euro.
e) Gevolgen voor concurrentiekracht
Niet van toepassing
6. Implicaties juridisch
a) Consequenties voor nationale en decentrale regelgeving en/of
sanctionering beleid (inclusief toepassing van de lex silencio positivo)
In de Wet op het Centraal bureau voor de statistiek wordt thans in
paragraaf 2a. verwezen naar verordening 638/2004. (zie de artikelen 38a,
38b, 38c, 38d) http://wetten.overheid.nl/BWBR0015926/2017-01-01 Nu de
Verordening nr. 638/2004 wordt ingetrokken (met ingang van 1 januari
2020), zal de Wet op het Centraal bureau voor de statistiek dienen te
worden aangepast met verwijzingen naar de nieuwe verordening.
De wettelijke grondslag van de Regeling statistieken goederenverkeer
(http://wetten.overheid.nl/BWBR0017701/2016-03-19) is artikel 38c, eerste
en derde lid, van de Wet op het Centraal bureau voor de statistiek. De
verwijzing naar verordening 639/2004 in artikel 38c van de Wet op het
Centraal bureau voor de statistiek zal komen te vervallen waardoor de
wettelijke grondslag voor de Regeling statistieken goederenverkeer
wegvalt.
b) Gedelegeerde en/of uitvoeringshandelingen, incl. NL-beoordeling
daarvan
Zie hiervoor de onderdelen essentie van het voorstel en Nederlandse
positie van dit fiche.
c) Voorgestelde implementatietermijn (bij richtlijnen), dan wel voorgestelde datum inwerkingtreding (bij verordeningen en besluiten) met
commentaar t.a.v. haalbaarheid
Deze kaderverordening treedt in werking op de 20e dag volgende op die
van haar bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Unie. Naar
verwachting is zij van toepassing met ingang van 1 januari 2019. De
11

De verzwaring van de lastendruk zal terecht komen bij de sectoren onderwijs, gezondheid,
kunst, recreatie, wellness en overige dienstverlening voor de jaarlijkse statistieken en de
sectoren zakelijke dienstverlening en groothandel voor de maand statistieken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 22 112, nr. 2335

10

haalbaarheid voor Nederland is thans niet bekend. Dit is afhankelijk van
de uitkomsten van de onderhandelingen en de definitieve tekst. De
haalbaarheid voor Nederland om de voorgestelde toekomstige
gedelegeerde- en uitvoeringshandelingen tijdig en goed te kunnen
implementeren is op dit moment niet bekend. Hierbij is van belang dat de
lidstaten hiervoor voldoende ruimte moet worden gegeven.
d) Wenselijkheid evaluatie-/horizonbepaling
Geen, afgezien van de in dit fiche genoemde wens van Nederland om de
bevoegdheidsdelegatie aan de Commissie, na de toegekende termijn van
5 jaar, te evalueren.
7. Implicaties voor uitvoering en/of handhaving
Zoals in het onderdeel over de administratieve lasten en de gevolgen voor
de regeldruk heeft dit voorstel een aantal gevolgen voor de uitvoering. De
onderhavige voorstellen van de Commissie leiden vanwege de voorgestelde uitbreidingen tot extra rapportageverplichtingen voor het CBS aan
de Commissie (Eurostat). Daarnaast leiden de voorstellen tot extra
lastendruk voor het bedrijfsleven. In artikel 4 van de Wet op het Centraal
Bureau voor de Statistiek is bepaald dat het CBS op nationaal niveau
belast is met de productie van statistieken in het kader van de Europese
Unie.
Het CBS dient de statistische resultaten in bij de Commissie (Eurostat).
8. Implicaties voor ontwikkelingslanden
Geen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 22 112, nr. 2335

11