Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2012–2013

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1060
Vragen van het lid Merkies (SP) aan de staatssecretaris van Financiën over het
ontwijken van belasting door Google (ingezonden 19 december 2012).
Antwoord van staatssecretaris Weekers (Financiën) (ontvangen 18 januari
2013)
Vraag 1 en 2
Wat is uw reactie op het artikel «Google Revenues Sheltered in No-Tax
Bermuda Soar to $ 10 Billion»?1
Vindt u het wenselijk dat Nederland het mogelijk maakt dat Google voor een
bedrag van 2 miljard dollar aan belasting ontwijkt door fiscale sluiproutes te
gebruiken?
Antwoord 1 en 2
De vraag of in bepaalde gevallen belasting ontweken wordt via Nederland
laat zich niet eenvoudig beantwoorden. Het genoemde artikel geeft mij geen
aanleiding te veronderstellen dat in strijd met de wet is gehandeld. Artikel 67
van de Algemene Wet inzake Rijksbelastingen staat mij niet toe een oordeel
geven over de belastingpositie van een individueel bedrijf.
Nederland heeft niet tot doel belastingontwijking ten laste van andere staten
mogelijk te maken.
Vraag 3 en 4
Wat is uw opvatting over het feit dat Google vorig jaar een belastingtarief
van 3,2% rapporteerde?
Bent u van mening dat de belastingmoraal is gebaat bij dergelijke tarieven
voor grote ondernemingen?
Antwoord 3 en 4
In het genoemde bericht wordt melding gemaakt van een «overall» belastingtarief van 21 tot 28%. Dat zijn geen percentages die naar mijn mening een
negatief effect op de belastingmoraal hoeven te hebben.
Het tarief van 3,2% wordt in verband gebracht met winsten die «overseas»
werden behaald. Ten onrechte suggereert die passage van het artikel dat de

1

ah-tk-20122013-1060
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2013

http://www.bloomberg.com/news/2012-12-10/google-revenues-sheltered-in-no-tax-bermudasoar-to-10-billion.html

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

1

winsten van een internationaal opererend concern daar belast zouden moeten
worden waar de verkoop plaatsvindt.
Vraag 5
Indien een Nederlandse brievenbusonderneming helemaal geen mensen in
dienst heeft, zoals de dochteronderneming van Google, is er dan volgens u
sprake van «substance»?
Antwoord 5
In mijn brief aan uw Kamer van 25 juni 2012 over uitvoering van de motie
van de leden Braakhuis en Groot over de Nederlandse substance eisen heb ik
duidelijk gemaakt dat substance geen nationaal wettelijk begrip is en als
zodanig ook niet in bilaterale belastingverdragen voorkomt.
Vraag 6
Hoeveel belastinggeld levert de aanwezigheid van brievenbusmaatschappijen
Nederland jaarlijks op?
Antwoord 6
Zoals ik in die brief en in mijn «substance-brief» van 25 juni 2012 heb
geschreven wordt in opdracht van Holland Financial Centre een onderzoek
gedaan naar het belang voor de Nederlandse economie van de non-bank
financial sector. Ik heb uw Kamer toegezegd zo snel mogelijk na publicatie op
de uitkomsten van dat onderzoek te zullen reageren.
Vraag 7, 8 en 9
Bent u met de Europese Commissie eens dat agressieve fiscale planning kan
worden aangemerkt als een praktijk die indruist tegen de beginselen van
maatschappelijk verantwoord ondernemen?2
Bent u het met de Europese Commissie eens dat er concrete stappen moeten
worden ondernomen om agressieve fiscale planning tegen te gaan?
Welke concrete stappen zouden dat volgens u moeten zijn?
Antwoord 7, 8 en 9
Mogelijke belastingontwijking door internationaal opererende ondernemingen
is een ingewikkeld vraagstuk dat een zorgvuldige analyse en een internationale benadering vereist.
Met de Europese Commissie ben ik van mening dat kunstmatige regelingen
waarmee grondslag naar andere jurisdicties wordt verplaatst en gevallen
waarin door incongruenties tussen nationale wetgevingen inkomsten overal
buiten de heffing blijven, een probleem vormen dat aangepakt moet worden.
Die aanpak kan het best in internationaal verband plaatsvinden. Daarom juich
ik de initiatieven van de Europese Commissie en die van de OESO toe.
In mijn brief aan uw kamer 17 januari 2013 ben ik hier zoals gezegd dieper op
ingegaan.
Vraag 10
Wat is volgens u de oorzaak van het feit dat de gedragscodegroep zo weinig
vooruitgang heeft geboekt?
Antwoord 10
De Commissie heeft voorgesteld om de gedragscodegroep een nieuwe
impuls te geven omdat deze groep naar het oordeel van de Commissie de
laatste jaren nauwelijks vooruitgang en resultaten zou hebben geboekt.
Nederland is, net zoals de overige lidstaten, echter van mening dat de
gedragscodegroep wel degelijk vooruitgang heeft geboekt. In dat verband
wordt verwezen naar het verslag over belastingaangelegenheden aan de
Europese Raad waarin de lidstaten hebben vastgesteld dat de lopende
werkzaamheden in de gedragscodegroep de afgelopen jaren aanzienlijk
hebben bijgedragen aan het voorkómen van schadelijke belastingpraktijken in
de EU-lidstaten en nuttige initiatieven tegenover derde landen mogelijk
hebben gemaakt. In het verlengde daarvan hebben de lidstaten aangegeven

2

Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad «Actieplan ter
versterking van de strijd tegen belastingfraude en belastingontduiking».

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

2

dat dit succesvolle werk moet worden voortgezet3. Tegen die achtergrond
bezien is een door de Commissie bepleite impuls aan de gedragscodegroep
via uitbreiding van het mandaat wat Nederland betreft niet aan de orde. Ook
de gedragscodegroep zelf is deze mening toegedaan.
Vraag 11
Vindt u het een goed idee wanneer de gedragscodegroep de schadelijke
belastingregelingen openbaar maakt? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 11
Ja. De halfjaarlijkse voortgangsrapportages aan de Ecofin-Raad zijn reeds
openbaar. In deze voortgangsrapportages worden de belastingmaatregelen
genoemd die de gedragscodegroep als schadelijk hebben aangemerkt.
Vraag 12
Heeft het stand still principe er in de praktijk ook daadwerkelijk toe geleid dat
er geen nieuwe schadelijke belastingmaatregelen zijn geïntroduceerd?
Antwoord 12
Op grond van het stand still principe mogen lidstaten geen nieuwe schadelijke belastingregelingen introduceren. De gedragscodegroep ziet daar
nauwgezet op toe en zal in daartoe aanleiding gevende gevallen lidstaten
aanspreken op (nieuwe) schadelijke belastingregelingen. De gedragscodegroep rapporteert daarover aan de Ecofin. Lidstaten kunnen worden verplicht
om (nieuwe) schadelijke belastingregelingen op grond van het rollback
regime in te trekken of aan te aanpassen. Recent is dit gebeurd bij belastiingregelingen van Jersey, Guernsey en Isle of Man.
Vraag 13
Wat zijn de mogelijke gevolgen voor Nederland van een herziening van de
antimisbruikbepalingen in de rente- en royaltyrichtlijn, zoals voorgesteld door
de Europese Commissie?
Antwoord 13
Nederland kent geen bronheffing op uitgaande rente- en royaltybetalingen. In
verband daarmee zullen de gevolgen van een mogelijke herziening van de
antimisbruikmaatregelen in de rente- en royaltyrichtlijn voor de Nederlandse
overheid zeer beperkt zijn. Er is op dit moment nog geen document beschikbaar over de aard en het karakter van de mogelijke herziening van de
antimisbruikmaatregelen. Nederland staat in beginsel positief tegenover
herziening van de antimisbruikmaatregelen. Wel zal Nederland bij de
beoordeling van deze mogelijke herziening de gevolgen daarvan voor het
Nederlandse bedrijfsleven laten meewegen.
Vraag 14 en 15
Neemt u de aanbeveling van de Europese Commissie over om een reeks
criteria vast te stellen voor het identificeren van derde landen die niet
voldoen aan de minimumnormen voor goed bestuur in belastingzaken?
Bent u ertoe bereid deze lijst zelf op te stellen in plaats van simpelweg te
verwijzen naar de lijst van de OESO? Bent u het ermee eens dat het weinig
zin heeft om te verwijzen naar de zwarte lijst van de OESO waar geen enkel
land op staat en de grijze lijst waar slechts de eilanden Nauru en Niue op
staan?
Antwoord 14 en 15
Mijn voorkeur gaat ook hier uit naar een internationale benadering. Het grote
voordeel van een internationale aanpak van het vraagstuk van mogelijke
belastingontwijking is dat multilaterale maatregelen het probleem meer
fundamenteel oplossen zonder het level playing field aan te tasten. Ik ben er
daarom voorstander van dat de initiatieven van de Europese Commissie
uitmonden in bindende afspraken tussen de lidstaten. Daaronder kunnen ook

3

Verslag van Ecofin aan de Europese Raad over belastingaangelegenheden van 23 november
2012, doc.16327/12 FISC 166

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

3

afspraken vallen over het identificeren van derde landen die niet voldoen aan
minimumnormen voor goed bestuur in belastingzaken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

4