Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2016–2017

34 566

Parlementaire ondervraging Fiscale constructies

Nr. 5

BRIEF VAN DE PARLEMENTAIRE ONDERVRAGINGSCOMMISSIE
FISCALE CONSTRUCTIES
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 21 augustus 2017
Hierbij stelt de Parlementaire ondervragingscommissie Fiscale
constructies (hierna: de commissie) u op de hoogte van haar bevindingen
naar aanleiding van de publicaties in het Financieele Dagblad en Trouw
over vermeende meineed tijdens de parlementaire ondervraging in juni
2017.1
Op vrijdag 16 juni 2017 werd de heer Poelen, één van de twee
(voormalige) partners van het fiscaal advies- en trustkantoor Infintax,
onder ede gehoord door de commissie. Zaterdag 8 juli 2017 publiceerden
het Financieele Dagblad en Trouw artikelen (hierna: de publicaties) waarin
zij stelden dat de heer Poelen zowel zijn eigen rol als die van zijn kantoor
in de samenwerking met Mossack Fonseca onder ede – op zijn minst –
heeft gebagatelliseerd. Hierdoor is de vraag gerezen of de heer Poelen
meineed heeft gepleegd.2
Meineed ten overstaan van een parlementaire ondervragingscommissie
ondermijnt de parlementaire waarheidsvinding op grond van de Wet op
de parlementaire enquête 2008 direct en op een zeer ernstige wijze.

1

Het betreft de artikelen:
G. de Groot en S. Eikelenboom, «Hoe Infintax verstrikt raakte in Panamaweb», Het Financieele
Dagblad 8 juli 2017, p. 8.
G. de Groot en S. Eikelenboom, «Verhoor met veel vraagtekens», Het Financieele Dagblad 8 juli
2017, p. 9.
J. Kleinnijenhuis, «Voor fiscale trucs kon je bij Infintax terecht», Trouw 8 juli 2017, p. 19.
2
Meineed wordt omschreven als «het persoonlijk opzettelijk afleggen van een valse verklaring
onder ede, mondeling of schriftelijk, in de gevallen waarin een wettelijk voorschrift een
verklaring onder ede vordert» (Richtlijn voor strafvordering meineed, 18 februari 2015
(Stcrt. 2015, 4408; i.w.tr. op 1 maart 2015)). Van het afleggen van een valse verklaring is sprake
bij het verklaren in strijd met de waarheid, door verdraaiing of door weglating van essentiële
informatie.

kst-34566-5
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2017

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 566, nr. 5

1

Hiermee schaadt meineed dus ook direct en op zeer ernstige wijze het
algemeen belang. Meineed is dan ook strafbaar gesteld.3
Het is de taak van het Openbaar Ministerie om op te treden indien
meineed is gepleegd. Indien bij het Openbaar Ministerie de verdenking
bestaat dat meineed is gepleegd, zal zij eigenstandig een opsporingsonderzoek starten en tot vervolging overgaan. Dit is recentelijk ook in de
praktijk gebleken in de strafzaak van de heer Möllenkamp.4
De commissie heeft deze zaak serieus geanalyseerd en advies
ingewonnen bij de parlementair advocaat. Daarbij zij opgemerkt dat een
ondervragingscommissie – anders dan een enquêtecommissie- slechts
beschikking heeft over openbare bronnen. Mocht het Openbaar Ministerie
tot vervolging overgaan, dan zal de commissie daaraan vanzelfsprekend
alle mogelijke medewerking verlenen.
De commissie beschreef in haar verslag «Papieren werkelijkheid»
(Kamerstuk 34 566, nr. 3) dat door betrokkenen bij fiscale constructies het
zicht op de werkelijkheid wordt vertroebeld, waardoor het voor toezichthouders en de fiscus moeilijk is belastingontduiking- en ontwijking tegen
te gaan. Bepaalde trustkantoren houden zich onvoldoende aan de wet,
waardoor malversaties kunnen voortbestaan. Het toezicht op de sector is
onvoldoende effectief, zelfregulering functioneert thans niet en van een
eigenstandige moraal ten aanzien van de geest van de wet en de daarbij
behorende fiscale verplichtingen lijkt in de sector geen sprake.
De commissie heeft tijdens de verhoren de indruk gekregen dat de
genoemde partijen in het algemeen niet zelf bereid zijn nadere invulling
aan het handelen naar de geest van de wet te geven. De wetgeving lijkt
voor betrokkenen bij het opzetten van constructies vaak maatgevend te
zijn voor de moraal die zij in acht nemen.
De genoemde publicaties in Trouw en het Financieele Dagblad vormen
een illustratie van de bevindingen van de commissie. Naar verwachting
zullen de Panama Papers ook de komende tijd blijven leiden tot nieuwe
onthullingen over de werking van fiscale constructies.
De Tweede Kamer kan met deze bevindingen van de ondervragingen aan
de slag, was de laatste zin van het verslag. Uit de publicaties in Trouw en
het Financieele Dagblad blijkt eens te meer de relevantie van deze slotzin.
Een afschrift van deze brief wordt aan het Openbaar Ministerie verzonden.
De voorzitter van de commissie,
Nijboer
De griffier van de commissie,
Tielens-Tripels

3
4

Artikel 207 van het Wetboek van Strafrecht.
http://deeplink.rechtspraak.nl/uitspraak?id=ECLI:NL:GHAMS:2017:1018.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 566, nr. 5

2