i
Directoraat generaal Belastingdienst
Tussenrapportonderzoeksvraag deel 1a inzake Onderzoek Werkwijze CAF
Den Haag 28juni 2023

In 2013 komt het CAF team tweemaal voor in vastleggingen

op 29 juli 2013 inzake het
oprichting van een multidisciplinair team en op 26 augustus 2013
omdat de “aanpak facilitators heden van start [is] gegaan” Hierna komt het CAF team
voor in vastleggingen van het MT Belastingdienst aangaande de volgende onderwerpen
instemmen met de

—

2 mei 2016 omtrent een nieuwsitem inzake facilitators waarin de teamleider van het

CAF team aansluit
—

21 juni 2018 omtrent een bezoek van een krant aan het CAF team om een beeld te

krijgen van wat de Belastingdienst doet op het gebied van fraude
—

25 oktober 2018 omtrent het voorleggen van een voorstel aan de bewindspersonen
waarvan het CAF

—

team een onderdeel is

en

2019 en 2020 op diverse momenten is in het MT Belastingdienst gesproken over
actiepunten naar aanleiding van de maatschappelijke discussie rondom ‘CAF 11’

Het CAF team heeft aangegeven dat na stopzetten van het MT Fraude het CAF team
de jaarrapportages aanbood aan de gremia waaraan het CAF team op dat moment

verantwoording aflegde zijnde COOK 2 CDO 2 het MTU Belastingen en Toeslagen en
het driehoeksoverleg
COOK 2
Uit e mailcorrespondentie komt naar voren dat het CAF jaaroverzicht 2015 inclusief een

update van de ontwikkelingen op de agenda staat van het COOK 2 overleg op 29 januari
2016

Het COOK 2 overleg is

toezichtoverleg van Belastingen volgend op het
uitgenodigd en heeft een
opiegnotitie aangeleverd Uit e mailcorrespondentie komt naar voren dat in deze
opiegnotitie opmerkingen van de landelijk directeur MKB van 26 januari 2016 zijn
verwerkt De landelijk directeur MKB kan zich deze opiegnotitie niet herinneren en kan
hierbij derhalve geen nadere context geven In deze opiegnotitie is aangegeven dat het
opwerken van CAF zaken steeds meer volgens vastomlijnde structuren
stappenplannen en patronen plaatsvindt ‘met de overtuiging dat een deel van deze
werkzaamheden steeds meer opgepakt kan warden door de reguliere werkprocessen’
In
de
CAF dossiers
is
zichtbaar
dat
en
bepaalde
standaardmappen
documenten zoals een logboek vanaf een bepaald moment in de tijd worden
bijgehouden Als voorbeeld wordt daarbij gegeven dat binnen Particulieren de aanpak
van facilitators ‘voortaan voor een aanzienlijk deel doormiddel van detectie aan de poort
plaatsvindt’ Daarnaast is omtrent data analyse het volgende opgenomen
MTB2 na een reorganisatie

een

Het CAF team is bij dit overleg

“Binnen de dienst zijn er veel ontwikkelingen op het gebied van data analyse 0ns
beeld daarbij is dat die voomamelijk gericht zijn op individueel aangifteniveau en of

subject achter de aangifte De data analyse wear wij als CAF behoefte aan hebben
richt zich niet op een individueie aangifte of subject maar op patronen binnen
reeksen van aangiften Dat is echt een andere manier van kijken Niet beter of
slechter dan wat nu reeds ontwikkeld wordt maar wel anders en complementair
aan elkaar

”

56
Documerit classification KPMG Highly Confidential

2016593

00001

i
Directoraat generaal Belastingdienst
Tussenrapportonderzoeksvraag deel 1a inzake Onderzoek Werkwijze CAF
Den Haag 28juni 2023

In de opiegnotitie is afsiuitend de volgende vraag gesteld
“is er bereidheid om CAF nader te ondersteunen door sen bescheiden stukje data

analyse capaciteit beschikbaar te stellen en op deze wijze te investeren in detectie
van nog onbekende facilitators en mogelijk andere patronen die duiden op

georganiseerd misbruik

”

CDO 2

CDO 2 is de opvolgende overlegstructuur van COOK 2 het betreft een overleg gericht
op Handhaving Vaktechniek Toezicht en Fraude
Uit de concept afsprakenlijst van CDO 2 komt naar voren dat op 10 februari 2017 het
CAF voorstel Doorontwikkeling is gepresenteerd door het CAF team KPMG heeft een
PowerPoint presentatie

met de titel

ontvangen

CAF CD02 feb 2017’

en

datum

10 februari 2017 De in deze presentatie genoemde bespreekpunten zijn het werkterrein
de randvoorwaarden en ophanging Over het agendapunt is het volgende genotuleerd

“Op basis van de opgedane ervaringen
om

CAF

door te

ontwikkelen

Dan

zie ook casus [organisatie] is het voorstel
niet

meer

alleen

reactief op basis

van

geconstateerde situaties en verkregen input snel schakelen en acteren maar ook
Een aanpak en tactiek op het handelen van facilitators formuleren op basis van
onderzoek en

O b v
1

data analyse

contra informatie

toetsen

en

daarop

acteren

Expliciet de vraag ofer vanuit de dienst behoefte is naar een vervolg CAF

2 Wat is er nodig om dit soort activiteiten te faciliteren Dit nog beschrijven

3 Wie bepaalt priorifeiten en benodigde capaciteit

Bijvoorbeeld een tafel om de

prioriteiten te bepalen en regie te nemen

Opmerkingen
Onvoldoende zicht wordt ervaren op de verschillende groepen die met data analyse
werken Dit niet bij D A beleggen omdat zij van generieke data analyse zijn

maar

wel zorgen voor overzicht en goed bestuurlijk beleggen Er is wel veel afstemming
met de verschillende groepen onderiing
klantcontact

We ondervinden hierdoor ook last in het

partijen warden opgepakt en geven
die
we
niet
kunnen
waarmaken
verwachtingen
altijd
Voorstel
om
de
verschillende
te
benoemen
de
onderzoeksgremla
daarvan
te
benoemen
en
deze
onder
te
verantwoordelijkheden
bestuurlijk goed
niet
het
ontstaan
van
clubs
Deze
wel
in
brengen Daarbij
noodzakelijke
beperken
samenhang bekijken bijv in dit overleg Daarbij de afweging maken van de reikwijdte
en dan de aanpak en bestuuriijke ophanging bepalen

Signalen

van

externe

”

De landelijk directeur MKB deelt de notulen met het CAF team en benoemt een actiepunt
voor zichzelf

“om met de DG te bespreken daar Is de verrulmde variant besproken dus

meenemen in

huidige beslismemo”

57
Document classification KPMG Highly Confidential

2016593

00001

i
Directoraat generaal Belastingdienst
Tussenrapportonderzoeksvraag deel 1a inzake Onderzoek Werkwijze CAF
Den Haag 28juni 2023

Driehoeksoverleg
In een aanbiedingsformulier voor het driehoeksoverleg FJZ UHB op 28 September 2018
is zichtbaar dat voor twee specifieke onderwerpen voorstellen worden gedaan voor de

aanpak van een fenomeen waaronder een pilotonderzoek Indien de driehoek akkoord
geeft zal het CAF team in samenwerking met betrokken directies betreffende stappen
uitvoeren De uitkomsten zullen voorzien van een advies voor het vervolg aan de
driehoek worden voorgelegd Het agendapunt is ingebracht door de landelijk directeur
MKB Uit e mailcorrespondentie van de landelijk directeur MKB aan de teamleider van
het CAF team op 28 September 2018 komt naar voren dat in het driehoeksoverleg
akkoord is gegaan met de voorgestelde aanpak op de twee specifieke onderwerpen
Daarbij is opgenomen dat veel waardering bestaat voor het blootleggen van
problematiek
4 2

Begeleidersgroep
In interviews is aangegeven datde begeleidersgroep heeft bestaan tot de opheffing van

het

CAF team

Gedurende

het

bestaan

gestructureerde wijze vastgelegd
besproken en besloten

wat in de

begeleidersgroep is niet op
overleggen van de begeleidersgroep is

van

de

Het CAF team heeft het volgende toegelicht over de

begeleidersgroep in de periode

2015 tot en met medio 2020
—

2015
In 2015 vond het begeleidersgroepoverleg elke drie weken plaats

—

2016
Vanaf 2016 vond het begeleidersgroepoverleg eerst elke vier weken en later elke zes

weken plaats
In

een e

agenda

mail

van

directeur

het CAF team

van

aan

de

begeleidersgroep in januari 2016 is de

het eerstvolgende overleg opgenomen In de aanhef staan de landelijk

MKB

de

directeur

Bestuurszaken

afdelingshoofd
Algemene bestuurszaken

en

Particulieren
van

het

de

ministerie

communicatie

en

de

directeur
van

Vaktechniek

Financien

de

het

directeur

plaatsvervangend algemeen

directeur Particulieren
De directeur Particulieren heeft i n het wederhoor aangegeven dat circa eind 2016 de

rol

van
Particulieren
in de begeleidersgroep
is overgenomen door de
plaatsvervangend algemeen directeur Particulieren mede ingegeven vanuit het feit
dat
deze
plaatsvervangend algemeen directeur Particulieren het thema
‘fraudebestrijding’ in het takenpakket had
—

2017
In 2017 is besloten dat het CAF team

gepositioneerd wordt onder de landelijk
paragraaf 4 3 Vanaf dat moment wordt de begeleidersgroep
uitgebreid naar de landelijk directeuren van de uitvoeringsdirecties waaronder ook
Toeslagen Deze landelijk directeuren konden zich laten vervangen door
plaatsvervangend landelijk directeuren
directeur MKB

zie

58
Document classification KPMG Highly Confidential

2016593

00001

i
Directoraat generaal Belastingdienst
Tussenrapportonderzoeksvraag deel 1a inzake Onderzoek Werkwijze CAF
Den Haag 28juni 2023

In november 2017 stuurt het CAF team in een e mail aan de begeleidersgroep de
agenda voor het eerstvolgende overleg Onderwerp op de agenda is onder andere
de ’ambities CAF voor 2018’ In de aanhef staan de landelijk directeur MKB de
directeur Vaktechniek de plaatsvervangend algemeen directeur Particulieren de
plaatsvervangend directeur Toeslagen met handhaving in de portefeuille en de
algemeen directeur GO

In een e mail op 15 december 2017 stuurt het CAF team de begeleidingsgroep de

agenda voor het eerstvolgende overleg Op de agenda staat onder meer het CAF
jaaroverzicht en ‘de verbinding van herijkingstrajecten en CAF’
—

2018

Uit een Outlook item van januari 2018 blijkt dat de voorzitter van het
begeleidersgroepoverleg de landelijk directeur MKB is en de genodigden voor het
overleg de volgende personen zijn de directeur Toeslagen de directeur GO de
directeur MKB de plaatsvervangend directeur Toeslagen de directeur Vaktechniek
de directeur Particulieren en een beleidsmedewerker van Belastingen

Op verschillende momenten in 2018 stuurt het CAF team een agenda aan de
begeleidersgroep Op 25 januari 2018 stuurt het CAF team een overzicht van
onderwerpen waarmee het CAF team bezig is in een bijiage Op 12 maart 2018 stuurt
het CAF team naast de agenda ook een inhoudelijk overzicht van CAF
werkzaamheden met de titel ‘CAF groslijst status en behandeladvies’
Op
28 augustus 2018 stuurt het CAF team per e mail een agenda voor het aankomende
overleg aan de begeleidersgroep In de aanhef staan de landelijk directeur MKB de
plaatsvervangend algemeen directeur Particulieren de directeur GO de directeur
Vaktechniek en de plaatsvervangend directeur Toeslagen met handhaving in de
portefeuille
Op 9 oktober 2018 stuurt het CAF team per e mail een agenda voor het overleg op
11

oktober

2018

In

antwoord

op

een

vraag

aan

het

CAF team

over

het

voorzitterschap van het overleg stuurt het CAF team per e mail de volgende
toelichting over het begeleidersgroepoverleg
“In de

loop van de tijd is dit een overleg geviforden waarin ik de stuurgroep
de stand van zaken op diverse terreinen waarop wij actief zijn De
agenda voIgt vaak uit ligt in lijn met de meest recente nieuwsberichten^^ Ook
bespreken we mogelijke knelpunten als die zich voordoen
meeneem in

Als er aanvullende ideeen zijn cq nieuwe initiatieven aan zitten te komen

worden die ook daar in eerste instantie ingebracht en besproken
komende donderdag niet echt het geval
aan

maar

dan

dat is

tenzij er morgen nog iets opmerkelijks

de orde zou komen bij het CAF overleg met het team

maar dat

verwacht ik

niet

In het vorig overleg is onder andere het initiatief voor de inburgeringskosten

en de

pilot kinderopvang besproken waarna het overleg

in dit geval [de landelijk

directeur MKB] heeft gevraagd om dit uit te schrijven in een memo ten behoeve
van het

diiehoeksoverteg Ik zal donderdag terugkoppelen waf hierin de stand van

zaken is

38

Dit betreft de CAF weekverslagen

59
Document classification KPMG Highly Confidential

2016593

00001

i
Directoraat generaal Belastingdienst
Tussenrapportonderzoeksvraag deel 1a inzake Onderzoek Werkwijze CAF
Den Haag 28juni 2023

Het

overleg biedt de aangesloten lijndirecties en de directie vaktechniek ook
mogelijkheden om zelf met ideeen of initiatieven te komen bijvoorbeeld vanuit
interne ontwikkelingen of media aandacht etc Die pakken we dan op
Het is sen open overleg

van

oudsher voorgezeten door [de algemeen directeur

Belastingen] daarna een tijd door [de directeur Particulieren] en nu al een tijd door
[de landelijk directeur MKB]

’’

Na het overleg van 11 oktober 2018 stuurt het CAF team de actiepunten waaronder
het nemen van extra tijd ten aanzien van het krijgen van meer helderheid over de rol
van

de

stuurgroep en de overlegstructuur

In het wederhoor

geeft de directeur

Particulieren aan dat hij de begeleidersgroep als ‘stuurgroep’ niet goed kan plaatsen
omdat storing plaatsvond door het MT Fraude en de begeleidersgroep er was voor

afstemming en bijpraten De directeur Particulieren merkt in het wederhoor op dat hij
de begeleidersgroep incidenteel heeft voorgezeten bijvoorbeeld als de algemeen
directeur
De
directeur
Particulieren
heeft
het
Belastingen afwezig was
voorzitterschap van de begeleidersgroep na het vertrek van de algemeen directeur
Belastingen niet overgenomen
Uit het jaaroverzicht 2018 biijkt dat de directeur DF A in 2018 is aangesloten bij de

begeleidersgroep
—

2019
In 2019 stuurt het CAF team op 12 februari 2019 en 23 maart 2019 een agenda voor
het

eerstvoigende begeleidersgroepoverleg waarop onder meer een aantal
specifieke fenomenen zoals taalscholen en systeemfraude I FI zichtbaar zijn als
agendapunt
4 3

Positionering CAF team
Gedurende

de

looptijd

van

het

CAF team

vinden

verschuivingen plaats

in

de

governance mede doordat het MT Fraude is opgehouden te bestaan en de aangewezen
verantwoordelijke directeur de algemeen directeur Belastingen een andere functie gaat
vervullen

Op 2 juni 2015 stuurt het CAF team een e mail over de positionering van het CAF team
naar de algemeen directeur Belastingen met de directeur FIOD in de cc Flet CAF team
vraagt hoe geborgd gaat worden dat het CAF team een directe lijn naar het MT behoudt
nu het MT Fraude niet meer als zodanig bestaat en de algemeen directeur Belastingen
gezien zijn nieuwe rol als kwartiermaker COO van de Belastingdienst “waarschijnlijk
niet meer als trekker bij ons 3 weketijks overleg [zal] zijn Flet CAF team verzoekt om
een bepaalde escalatielijn te bespreken voor het geval dat De voormalig algemeen
directeur Belastingen geeft daarop aan het “CAF overleg met de segmentdirecteuren en
[beleidsmedewerker] voorai zou houden En inderdaad als escalatie nodig [is] weet je
me te vinden
Eind 2016 treedt de kwartiermaker COO van de Belastingdienst uit
dienst deze functie wordt kort erna opgeheven
”

Op 19 april 2016 stuurt het CAF team een agenda naar de algemeen directeur
Belastingen voor een overleg een week later Naast twee notities geeft het CAF team
onder andere aan het onderwerp invioed en verdere ontwikkelruimte voor CAF’ te
willen bespreken in het overleg
60
Document classification KPMG FIighly Confidential

2016593

00001

i
Directoraat generaal Belastingdienst
Tussenrapportonderzoeksvraag deel 1a inzake Onderzoek Werkwijze CAF
Den Haag 28juni 2023

In juni

de eerste helft van juli 2017 vinden diverse afstemmingen

plaats over een
topstructuur’ Uit e mailcorrespondentie komt naar
voren dat deze notitie op verzoek van de DG Belastingdienst en de landelijk directeur
MKB wordt opgesteld ten behoeve van de toekomstige positionering van het CAF team
Het CAF team stuurt meerdere versies van de conceptnotitie rond aan de
begeleidersgroep Uit e mailcorrespondentie blijkt dat de directeur Vaktechniek en de
plaatsvervangend algemeen directeur Particulieren feedback op de notitie hebben
gegeven De DG Belastingdienst is eveneens begin juli 2017 om een beoordeling van
het memo gevraagd De DG Belastingdienst geeft een inhoudelijke reactie met mogelijke
alternatieven voor de nieuwe positionering van het CAF team met de opmerking dat hi]
op dat moment nog geen mening heeft over het alternatief dat zou moeten worden
gekozen en dat het wenselijk is de voor en nadelen van de verschillende opties op te
en

notitie inzake ‘CAF in de nieuwe

nemen

in de notitie

Op het aanbiedingsformulier aan het MTU van Belastingen en Toeslagen hierna MTU
B T staat dat de landelijk directeur MKB op 17 juli 2017 een agendapunt inbrengt met
de omschrijving ‘Combiteam Aanpak Facilitators in de nieuwe Topstructuur’ ter
bespreking en besluitvorming Op het aanbiedingsformulier ten behoeve van het
MTU B T op 17 juli 2017 is het volgende zichtbaar
—

—

—

—

Aan de DG wordt gevraagd kennis te nemen van en in te stemmen met

“Bepalen
positie CAF in nieuwe topstructuur en wijze waarop inhoud en omvang van de
werkzaamheden wordt vormgegeven” ente besluiten op het volgende In het memo
worden op verzoek van de DG varianten genoemd met voor en nadelen Afhankelijk
van de ultkomst van de bespreking kan besluitvorming plaatsvinden
met DGBel control bestaat over het gevraagde besluit met
Control en
voorlegging aan de landelijk fraudecoordinator en Planning Finance
overeenstemming bestaat met de afdeling Control van het eigen dienstonderdeel

Overeenstemming

Afgestemd is met de uitvoering van MKB en Particulieren
Ter bespreking is de volgende kern is opgenomen

“De positionering van het CAF in

de nieuwe topstructuur kent twee opties
1

2

Onderbrengen bij een van de segmenten
Onderbrengen bij een van de corporate directies Vaktechniek of
Datafundamenten en Analyse

Het onderbrengen bij een van de iijndirecteuren ligt het meest voor de hand Als
potentieel nadeel maakt dit het team minder onafhankeiijk en de verbinding naar de
andere segmentonderdelen kan complexer worden zeker op het gebied van het
signaieren van nalevingstekorten en de monitoring en de coordinatie op de doelgroep
die moet worden aangepakt Het instellen van het periodiek overleg met de
directeuren van de uitvoerende diensten en het positioneren van een deel van het
CAF team direct onder een landelijk directeur zou dergelijke nadelen kunnen
”

opvangen
—

Bijgevoegde twee documenten zijn het memo ‘Het CAF in de nieuwe topstructuor”
‘Toelichting op de CAF activiteiten’

en

61
Document classification KPMG Highly Confidential

2016593

00001

i
Directoraat generaal Belastingdienst
Tussenrapportonderzoeksvraag deel 1a inzake Onderzoek Werkwijze CAF
Den Haag 28juni 2023

In het memo ‘Het CAF in een nieuwe topstructuur’ d d

10 juli 2017 is opgenomen dat
opgericht met als doel om Belastingdienst breed georganiseerde
fraude georganiseerd misbruik van de Belastingdienstsystemen op een daadkrachtige
wijze aan te pakken door middel van snelle interventie Op deze wijze is volgens de
toelichting in het memo meer nadruk komen te liggen op de initiators van de problemen
de facilitators In het memo is toegelicht dat de huidige kleine bezetting van het CAF
team met vertegenwoordiging van diverse onderdelen van de Belastingdienst MKB
PDB Toeslagen FIOD GO “Hierdoorzijn de analyses en de aanpak van de doelgroep
in brede zin mogelijk aldus de toelichting uit het memo Daarbij is opgemerkt dat het
CAF team momenteel beperkte analysecapaciteit en ondersteuning heeft vanuit
Formeel recht en Invordering Bij aanvang is het CAF team direct onder het MT van de
Belastingdienst geplaatst
het CAF team is

In het memo is toegelicht dat de methodiek van werken zich de afgelopen jaren zodanig
heeft bewezen dat de deelnemende onderdelen hebben geconcludeerd dat de werkwijze

plek verdient in de toekomstige structuur van de Belastingdienst In de notitie
‘Doorontwikkeling CAF 2 0’ is aangegeven dat het maken van scherpe analyses nog op
veel meer terreinen kan plaatsvinden en dat bij het bestrijden van misbruik meer gedaan
een

kan worden met het binnenhalen van contra informatie
In het memo staan als

beslispunten opgenomen

“Het werkterrein het CAF voortaan

laten bepalen door een stuurgroep bestaande uit de directeuren van de lijndirecties en
een

beslissing nemen over de positionering binnen de nieuwe topstructuur waarbij

hieronder2 varianten worden beschreven

”

In de hierna opgenomen paragraaf ‘Inhoud en positionering’ staat toegelicht dat het CAF
team op verzoek

maar

ook ongevraagd zaken

aan

het licht kan

brengen die vanuit

handhavingsperspectief aandacht nodig hebben Dit zou de organisatie scherper maken
Als alternatieven

voor

de

positionering van

het CAF team is

voorgesteld om

een

stuurgroep in te stellen bestaande uit directeuren van de uitvoerende directies samen
of om een deel van het team met duidelijke taak en rolomschrijving bij de beleidsdirectie
Handhaving en Uitvoeringsbeleid onder te brengen Dit is als voIgt onderbouwd
“De

belastingdienst brede werkwijze maakt het CAF uniek en dient naar de

toekomst toe behouden te blijven Dit kan vormgegeven worden door het instellen

stuurgroep bestaande uit de directeuren van de uitvoerende directies die
inhoud en omvang van de werkzaamheden bepalen
Daarmee
confirmeert de betreffende directeur zich tevens aan het zo nodig beschikbaar
stellen van benodigde handhavingscapaciteit Via de stuurgroep kan tevens de DG
geinformeerd worden
van een

tezamen

De kracht van het CAF zit in de verbinding tussen analyse en uitvoering

waarbij

tevens vanuit iedere lijndirectie op operationeel niveau wordt deelgenomen Ook
dit laatste

aspect dient naar de toekomst toe ongewijzigd te blijven Het
onderbrengen van de leiding van het CAF samen met de analyse capaciteit en
ondersteuning is het aspect dat formeel geregeld zou moeten worden Het
onderbrengen bij een van de lijndirecteuren ligt het meest voor de hand Als

potentieel nadeel maakt dit het team minder onafhankelijk en de verbinding naar
de andere segmentonderdelen kan complexer worden zeker op het gebied van
het signaleren van nalevingstekorten en de monitoring en de coordinatie op de
doelgroep die moet worden aangepakt

62
Document classification KPMG Highly Confidential

2016593

00001

i
Directoraat generaal Belastingdienst
Tussenrapportonderzoeksvraag deel 1a inzake Onderzoek Werkwijze CAF
Den Haag 28juni 2023

Het instellen van de stuurgroep en hot positioneren van een deel van het CAF
team direct ondereen landelijk directeurzou dergelijke nadelen kunnen opvangen

Als alternatief is denkbaar dat een deel van het team met een duidelijke taak en

rol

omschrijving wordt ondergebracht bij de beleidsdirectie Handhaving en
Uitvoehngsbeleid waarbij het combi karakter behouden zou kunnen blijven door
aan dit team vanuit iedere lijndirectie operationeie liaisons te koppelen In die
variant blijft noodzakeUjk dat ieder segment in ieder geval MKB PDB en
Toestagen dedicated capaciteit ter beschikking stelt
”

In de bijiage Toelichting op de CAF activiteiten’ is opgenomen wat de kerncompetentie
het CAF team is en welke best practices bestaan Ook is in deze bijiage een
koppeling gemaakt naar het oorspronkelijke plan van aanpak voor het CAF team zie
daarvoor paragraaf 2 3

van

Onder kerncompetenties’ is in de bijiage opgenomen dat
—

het CAF team in staat is om snel een scherpe analyse uit te voeren op een mogelijk
nieuw fenomeen vanuit een segment overstijgend perspectief Daarbij is opgemerkt

dat in combinatie met acties in het veld wordt direct duidelijk wat er aan de hand is”
—

het CAF team hands on werkt en de bevindingen worden gebruikt bij de benadering
van de eventuele facilitator

Toegelicht is dat “in de ergste gevallen strafrecht [wordt]
ingezet
gevallen wordt het ongewenste gedrag door
middel van een aanpak op maat met veel oog voor de invorderingsaspecten een
halt toegeroepen De facilitator wordt duidelijk gemaakt dat hij moet stoppen hetgeen
al dan niet met sancties gepaard gaat terwiji tevens het nadeel wordt teruggehaald
veelal bij de klanten Hierbij wordt intensief samengewerkt met de segmenten”
de CAF aanpak nalevingstekorten aan het licht brengt In de bijiage is gesteld dat de
verbinding tussen analyse en de directe inzetbaarheid van de uitvoering essentieel
is gebleken in combinatie met het achterwege laten van bureaucratische processen
en een doortastende besluitvorming
maar in de meerderheid van de

—

Onder ‘best practice’ is in de bijiage opgenomen dat de CAF aanpak het meest is
doorontwikkeld

bij systeemfraude IH

waarbij naast de aanpak

facilitator tevens analysetools en een werkwijze zijn ontwikkeld
waarmee

de

aangepakte doelgroep

nog

van

doelgroep

en

alsmede een monitor

jarenlang wordt gevoigd

Dit is als

voIgt

onderbouwd

“Op grond van deze monitor zijn we in staat om het effect van het handelen in
beeld te brengen We zien dat het misbruik afneemt enerzijds en zien anderzijds
welk eventueel nieuw misbruik aan het ontstaan is indien subjecten besluiten niet
te stoppen met het ongewenste gedrag Rondom de aanpak is op een stevige wijze
de publiciteit gezocht Er zijn posten door de FIOD opgepakt en daamaast heeft

groot deei van de posten een snelie korte kiap behandeling gekregen De
analyses op het aangiften gedrag bij de zorgkosten en de giftenaftrek zijn
prominente voorbeelden in de aanpak systeemfraude IH De analyses hebben
tevens een belangrijke bijdrage geleverd aan de evaluatie van deze beide
aftrekposten waarover vrij recent aan de kameris gerapporteerd
Daamaast zijn naast de aanpak bij Toeslagen diverse andere onderwerpen in
pilot vorm uitgelicht
een

63
Document classification KPMG Highly Confidential

2016593

00001

i
Directoraat generaal Belastingdienst
Tussenrapportonderzoeksvraag deel 1a inzake Onderzoek Werkwijze CAF
Den Haag 28juni 2023

Voorbeelden
loonverschillen
PGB
zijn
gefingeerde dienstverbanden
etc
premiekortingen
loonheffing
gastouderinkomsten
moneytransfers
Uitgangspunt is een onderzoek naar mogelijke georganiseerde verbanden De
onderwerpen worden afgestemd met de begeleidersgroep van het CAF Met in
alle gevallen heeft dit geleid tot het kunnen blootleggen van georganiseerde
fraudepatronen maar ook dan bleek uit de analyse wel degelijk dat er grate
risico’s op nalevingstekorten aanwezig waren Dergelijke analyses zijn in die
gevallen besproken met en vrijwel steeds voorzien van een advies overgedragen
aan de verantwoordelljke organisatie onderdelen

Uit e mailcorrespondentie komt naar voren dat op 17 juli 2017 in de bespreking bij het
MTU B T is voorgesteld de verantwoordelijkheid rechtstreeks onder MKB te hangen
Hierna wordt het CAF team gepositioneerd onder de landelijk directeur MKB In dit jaar

de

nemen

directeuren

van

de

uitvoerende

dienstonderdelen

plaats

in

het

MT

Belastingen
Uit een e mail d d

11 oktober 2018 van het CAF team aan de directeur DF A en de

komt naar voren dat het CAF team graag een gesprek met
inplant over een naar hun gevoel steeds terugkerend punt op
tafel namelijk hoe ver de competentie voorheen omschreven als doorzettingsmachf
van het CAF team rijkt Het CAF team geeft aan op dit punt graag weer nadrukkelijk
aan de orde te hebben bij de volgende stuurgroepbijeenkomst
indien zal worden
gesproken over de rol van de stuurgroep Daarbij merkt het CAF team op dat bij aanvang
van het CAF team en in de notitie die ten grondsiag heeft gelegen aan de doorstart van
het CAF team en de directe plaatsing onder de directeur MKB is opgenomen dat het
CAF team zowel gevraagd als ongevraagd analyses zou moeten kunnen doen naar
bepaalde facilitators Het CAF team licht toe dat dit zelfs iets is opgerekt door te stellen
dat dit eigenlijk geldt voor vormen van systeemfraude
omdat meestal eerst
in
beeld
komt
en
later
in
het
kan
worden
systeemfraude
pas
proces
vastgesteld of en
zo ja in welke mate er sprake is van georganiseerdheid en impact op de Belastingdienst
Het CAF team geeft daarbij aan bij de drie opvolgende DG’s Belastingdienst consequent
de stelling te hebben voorgelegd dat dit kan betekenen dat het CAF team soms zaken
zal zien en op tafel zal leggen die de Belastingdienst misschien liever niet hadden willen
weten Volgens het CAF team hebben deze drie opvolgende DG’s Belastingdienst

landelijk directeur MKB
betreffende directeuren

daarop zonder enige spoor van twijfel aangegeven dat ze toch graag willen dat dit
gebeurt Het CAF team wil dit punt graag bespreken in de stuurgroep omdat het CAF
team daarvoor in de stuurgroep onvoldoende draagviak voelt
De directeur DF A reageert positief op het voorstel tot een gesprek Hoe opvolging is
gegeven aan de e mailwisseling is voor KPMG niet zichtbaar De DG Belastingdienst
ten tijde van de oprichting van het CAF team tot eind 2015 herkent bovenstaande

passage nieten kan hierbij derhalve geen nadere context geven De DG Belastingdienst
in de periode eind 2015 tot begin 2017 kan niet bevestigen dat betreffende vraag aan
hem is voorgelegd en hoe daarop is geantwoord De DG Belastingdienst over begin 2017
tot eind scope heeft geen

aanvullende

opmerkingen ten aanzien van voorgaande

passage
—

In maart en mei 2019 is diverse correspondentie gevoerd over het mogelijk uitbreiden
van

de capaciteit van het CAF team ten behoeve van het intensiveren van toezicht

in reactie op ontwikkelingen in de Voorjaarsnota2019

64
Document classification KPMG Highly Confidential

2016593

00001

i
Directoraat generaal Belastingdienst
Tussenrapportonderzoeksvraag deel 1a inzake Onderzoek Werkwijze CAF
Den Haag 28juni 2023

In het wederhoor is aangegeven dat er

mogelijk extra geld beschikbaar zou komen
Bij een dergelijke beslissing maken dienstonderdelen
veelal diverse plannen om aanspraak te maken op dit extra geld Een functionaris uit
het team van de DG Belastingdienst herinnert zich dat destijds naast het CAF team
tevens toezichtteams van MKB en GO ideeen voor besteding van het extra geld
hadden Het CAF team heeft op 23 mei 2019 een document ‘Anticipatie mogelijke
uitbreiding met informele status opgesteld ter bespreking met de algemeen directeur
MKB en de plaatsvervangend directeur MKB eind mei 2019 In dit document is een
aantal onderwerpen genoemd waarop het CAF team werkzaamheden zou kunnen
gaan verrichten Ook is genoemd dat uitbreiding met 22 fte mogelijk is en is een
suggestie gedaan voor een naamswijziging Deze naamswijziging is voorgesteld
“mede gegeven recentelijke publicaiies waarin de naam van het team ten onrechte
fors is beschadigd
maar made
ook gezien het feit dat de toekomstige
werkzaamheden niet meer helemaal de vlag van de lading dekken Als we meer
opschuiven naar onderwerpen uit het thema getdautomaat en meer focus leggen op
om

toezicht te intensiveren

”

follow the money dan

past daarbij ook een ander naam In het document is
dat
de
opgenomen
ophanging van het CAF team nog steeds direct onder de landelijk
directeur MKB is Naar aanleiding van de bespreking met de algemeen directeur
MKB en de plaatsvervangend directeur MKB stuurt het CAF team op 28 mei 2019
een e mail aan functionarissen in het team van de DG Belastingdienst waarin het
CAF team terugkoppeling geeft over uitbreidingsmogelijkheden In deze e mail
maakt het CAF team de opmerking dat het aan het DT is om een keuze te maken
over waar de extra capaciteit op ingezet zou moeten worden In de reactie van een
van de functionarissen in het team van de DG Belastingdienst van 28 mei 2019 is
opgenomen “hoe het nu te volgen proces erprecies uitziet weet ik nietprecies zullen
we even checken

In het wederhoor heeft betreffende functionaris aangegeven dat

deze reactie toezag op het uitzoeken hoe het besluitvormingsproces eruit zou zien

Dit om vragen te beantwoorden zoals wie de afweging maakt waaraan het vrij te
komen budget zou worden besteed Dit betrof niet de toekenning van het budget

afweging c q prioritering die de
zouden
worden ingediend
plannen
maar

—

de

Belastingdienst zou maken over welke

Uit e mailcorrespondentie van eind juli 2019 tussen het CAF team en de algemeen
directeur MKB komt naar voren dat een voorstel is geschreven waarin is opgenomen
dat het CAF team voor 2020 7 fte gaat werven en in 2021 13 fte Het CAF team geeft
aan dat een aantal

besluiten nodig is

namelijk over de benaming van het team over

welke werkzaamheden het team gaat uitvoeren

waar het team wordt

geplaatst in de

organisatie alsmede over huisvesting De algemeen directeur MKB geeft aan dat een
MT bespreking zal plaatsvinden waarna terugkoppeling naar het CAF team komt
4 4

CAF weekverslagen
KPMG heeft voor de periode 2015

medio 2020 het volgende aantal weekverslagen

ontvangen
—

—

2015 39 weekverslagen en een Jaaroverzicht
2016 38 weekverslagen en een jaaroverzicht Uit e mailcorrespondentie komt naar
voren dat de directeur FIOD en de directeur Vaktechniek

positieve reacties sturen op

respectievelijk het verzonden jaaroverzicht en een weekverslag
65
Document classification KPMG Highly Confidential

2016593

00001

i
Directoraat generaal Belastingdienst
Tussenrapportonderzoeksvraag deel 1a inzake Onderzoek Werkwijze CAF
Den Haag 28juni 2023

—

2017 27 weekverslagen en een jaaroverzicht De periodiciteit van de weekberichten

gaat vanaf de tweede helft van 2017 richting tweewekelijks
Eind maart 2017 stuurt de landelijk directeur MKB een weekverslag door naar de DG
Belastingdienst naar aanleiding van de publiciteit die hierover de week ervoor
bestond De DG Belastingdienst reageert met dat een en ander goed is verlopen in

de week
—

2018

Vijftien weekverslagen

en

een

jaaroverzicht

De

periodiciteit

van

de

weekberichten gaat in 2018 richting driewekelijks en vanaf de tweede helft van 2018
naar

vijfwekelijks

Medio 2018 is er e mailcorrespondentie tussen de landelijk directeur MKB en de DG

Belastingdienst over een specifiek conceptweekverslag dat door het CAF team is
voorgelegd Tussen beiden is besloten dat een onderdeel niet in het weekverslag
kan worden opgenomen omdat hierover eerst intern bestuurlijk overleg moet
plaatsvinden
Eind 2018 stuurt het CAF team het jaaroverzicht naar de nieuwe algemeen directeur
MKB In deze e mail vraagt het CAF team of deze directeur de door de voorgaande

landelijk directeur MKB ingezette lijn met betrekking tot het doorsturen van het

jaaroverzicht naar de DG Belastingdienst over zal nemen
—

2019

een weekverslag en een jaaroverzicht In dit weekverslag is aangegeven dat
het sturen van een nieuwsbericht even geleden is maardat dit niet betekent dat er

in de tussentijd niets is gebeurd

In bepaalde periodes zijn in diverse jaren geen weekverslagen gestuurd zoals in de

zomerperiode eind juli t m eind augustus

rond de jaarwisseling en of meivakantie

Uit de weekverslagen komt naar voren dat per dienstonderdeel toelichting wordt
gegeven op de stand van zaken van onderhanden casuTstiek van het CAF team
conform de wijze waarop deze verslaglegging in eerdere jaren plaatsvond

4 5

Verspreiding kennis van werkzaamheden CAF team
In de periode 2015
en

2020 is zichtbaar dat op diverse momenten afstemming is gezocht
goedkeuringen zijn gevraagd ten behoeve van werkzaamheden van het CAF team

Dit betreft afstemming op bijvoorbeeld directeurniveau of met de DG Belastingdienst

en

gaat onder andere over de toekomst van het CAF team over specifieke thema’s die het
CAF team zou kunnen onderzoeken en over te gebruiken databronnen Hieronder voIgt
een
—

aantal voorbeelden

In januari 2015 is op basis van een Outlook item zichtbaar dat een gesprek is gepland
tussen de

algemeen directeur Belastingen en het CAF team met als onderwerp

Toekomst CAF’
—

In 2015 wordt het CAF team

om

input gevraagd

voor

het jaarverslag

van

het

ministerie van Financien over 2014

66
Document classification KPMG Highly Confidential

2016593

00001

i
Directoraat generaal Belastingdienst
Tussenrapportonderzoeksvraag deel 1a inzake Onderzoek Werkwijze CAF
Den Haag 28juni 2023

—

Medio 2015 wordt aan diverse functionarissen akkoord gevraagd op het doen van

serievraag aan ING inzake bankgegevens van personen op adressen op basis
een
aantal selectieregels
adressen waarop meer dan 25 bankrelaties
en
die
in
het
bezit
woonachtig zijn
zijn van een of meer betaalrekeningen met een
selectie op de periode waarin de bankrekeningen zijn geopend
Conform het
Voorschrift fiscus banken moet de DG Belastingdienst formeel akkoord geven op een
dergelijke serievraag Op basis van e mailcorrespondentie is zichtbaar dat een aantal
functionarissen akkoord geeft waaronder de kwartiermaker COO de landelijk
directeur Particulieren en de DG Belastingdienst De betreffende DG Belastingdienst
herkent bovenstaande passage niet en kan hierbij derhalve geen nadere context
een
van

geven
—

Bind 2015 treedt een nieuwe DG Belastingdienst aan

Op basis van Outlook items is

zichtbaar dat in September 2016 en november 2016 gesprekken zijn gepland tussen
de betreffende DG

Belastingdienst en het CAF team De onderwerpen van deze
agendapunten zijn respectievelijk Bijpraten inzake CAF’ en ‘Bijpraten geen stuk
De betreffende DG Belastingdienst heeft in het wederhoor aangegeven dat hem
bijstaat dat een introductiebijeenkomst is georganiseerd
’

—

Medio 2016 stelt het CAF team in afstemming met de landelijk directeur MKB twee

notities op Een notitie betreft een toelichting op de aanpak facilitators en eventuele

uitbreiding daarvan De andere notitie betreft de ‘spin off uit het onderzoek near
moneyiransfers en de mogelijke belangen voor de diensf In een e mail aan de
landelijk directeur MKB merkt het CAF team het volgende op “misschien moet de
vraag echter ook nog eens meegenomen of CAF zich strikt zou moeten beperken tot
de aanpak op louter facilitators Ik denk dat we op het fraudeterrein in bredere zin
toegevoegde waarde zouden kunnen hebben Uit e mailcorrespondentie blijkt dat
het CAF team in

miniconferentie

voormalig

juni 2016 de twee notities

van

de

teamleider

miniconferentie

COO kolom

Terugkoppeling
dat

het

die

aan

het CAF team

CAF team

zijn ingebracht in een

de directeur FIOD

per

e

mail

en

een

over

de

volgende heeft begrepen
“[ kwartiermaker COO] wil de wijze waarop we als CAF kijken naar georganiseerde
zo
patronen inderdaad een plekje gaan geven ook binnen de data analyse en
begreep ik van [landelijk directeur MKB] gaat [directeur DF A] ook kijken hoe e e a
ingepast kan warden De rol van CAF zelfdaarbij wil hi] daarbij bezien tezamen met
de veranderende rol van ook [functionaris] naar de toekomst Maar de eerste stap
leek al wel gezet Dat geldt ook voor het binnenhalen van de contra informatie
[ kwartiermaker COO] ziet de toegevoegde waarde daarvan alleen moet ook dit nog
nader bekeken warden waar dit dan belegd gaat warden hoe etc De directeur
FIOD geeft aan dit graag te steunen in RvB en CDO overleg waar nodig De
directeur FIOD heeft in het wederhoor aangegeven dat de mogelijke uitbreiding en
de gesprekken gingen over het breder inzetten van het multidisciplinair werken
binnen de Belastingdienst met gebruikmaking van data analyse
geeft

is

nadat deze

verstrekt

het

”

—

In de tweede helft van 2016 wordt het CAF team gevraagd om input te leveren op de

Rijksbrede aanpak fraude’ over het jaar 2016 De
eindrapportage ‘Rijksbrede aanpak fraude’ is eind 2016 naar de Tweede Kamer
verstuurd door de minister van Veiligheid
Justitie
voortgangsrapportage

67
Document classification KPMG Highly Confidential

2016593

00001

i
Directoraat generaal Belastingdienst
Tussenrapportonderzoeksvraag deel 1a inzake Onderzoek Werkwijze CAF
Den Haag 28juni 2023

In de begeleidende brief staat het volgende opgenomen in de alinea waarin het CAF
team is

genoemd “BiJ de Belastingdienst is het Combiteam Aanpak Facilitators

CAF in 2013 opgericht met als doe fraude gepleegd door facilitators gestructureerd
en zichtbaaraan te

pakken en te voorkomen Het CAF is in 2016 vender gegaan met

de aanpak van systeemfraude met inkomensheffing en van misbruik van toeslagen

Op het terrain van de aanpak van systeemfraude met inkomensheffing is een aantal
verbeterslagen gemaakt in de analyse en detectie van patronen van georganiseerd
misbruik Hierdoor zijn nieuwe facilitators in beeld gekomen en warden reeds
aangepakte facilitators en hun klanten continue gemonitord De resultaten hiervan
lijken te wijzen op een aanmerkelijke gedragsverandering de meeste facilitators zijn
met hun activiteiten gestopt dan wel de klantgroep is aanmerkelijk kleinergeworden
De aanpak van facilitators is ook gericht op bijvoorbeeld aanbieders van fiscale of
vennootschapsrechtelijke constructies De aanpak van dergeiijke constructies vindt
bij de Belastingdienst plaats binnen de coordinatiegroep constructiebestrijding
Daarnaast is binnen de Belastingdienst blijvende aandacht voor thema’s als
failllssementsfraude en btw carrouselfraude De aanpak van deze fraudevormen
wordt steeds meer vanuit informatie gestuurd toezicht gedaan
”

—

Bind 2016 stuurt het CAF team een document met de titel ‘Doorontwikkeling CAF
achtige werkwijze in relatie tot informatie gestuurd toezicht’ aan de landelijk directeur

MKB

de

directeur

Particulieren

de

directeur

Vaktechniek

en

een

beleidsmedewerker In de inleidende paragraaf is opgenomen “Reeds in mei 2016
is met de toenmaiige COO en met de begeleidersgroep van het CAF gesproken over

mogelijke doorontwikkeling van de CAF activiteiten CAF genereert kort gezegd
bij de maatschappelijke behoefte om
georganiseerd misbruik stevig en vanuit een breed handhavingspalet aan te pakken
CAF blijkt in staat om onder randvoorwaarden zeer snel te reageren op
maatschappelijke ontwikkelingen door signalen vaak met behulp van kort cyclische
en ad hoc data analyse
heel snel om te zetten In actles in het veld” Uit e
mailcorrespondentie blijkt dat de plaatsvervangend algemeen directeur Particulieren
op een aantal punten feedback geeft tevens geeft deze directeur aan dat het een
goede gedachte is om deze nota in bestuurlijke gremia binnen COO verband te
bespreken De directeur Particulieren heeft in het wederhoor aangegeven dat medio
een

zichtbare producten die tevens aansluiien

2016 de

mogelijke doorontwikkeling

van

het CAF team

voor

het eerst in de

begeleidersgroep is verkend eind 2016 kwam deze vraag opnieuw op
Particulieren herinnert zich dat

een

De directeur

aantal betrokkenen het CAF team

een

meer

structurele rol wilde geven in de aanpak van fraudebestrijding en dat anderen het
CAF team een goede

tijdelijke rol als aanjager vonden hebben ter ondersteuning
samenwerking tussen de meeste uitvoerende dienstonderdelen op hetterrein
van de aanpak van frauderende facilitators In een e mail van 23 juni 2017 van het
CAF team aan de directeur FIOD en een voormalig teamleider is opgenomen dat de
landelijk directeur MKB de notitie Doorontwikkeling CAF 2 0’ heeft besproken met
de DG Belastingdienst In de e mail is aangegeven dat de DG Belastingdienst
vervolgens de landelijk directeur MKB heeft verzocht om te komen met een voorstel
inzake de positionering van het CAF team Het CAF team merkt op dat dit onderwerp
met de begeleidersgroep is besproken en dat bij hen een eerste concept hiervoor is
neergelegd versie 0 2 van dit document ‘Kerncompetenies CAF en ophanging in
van de

nieuwe top structuur vs 0 2’

kijken

stuurt het CAF team mee met het verzoek om mee te

en mee te denken

68
Document classification KPMG Highly Confidential

2016593

00001

i
Directoraat generaal Belastingdienst
Tussenrapportonderzoeksvraag deel 1a inzake Onderzoek Werkwijze CAF
Den Haag 28juni 2023

De directeur FIOD geeft hierop opmerkingen terug aan het CAF team De directeur

FIOD herinnert zich dat ten aanzien van de besturing meerdere opties zijn besproken
en dat er een voorkeur bestond om de

besturing te beleggen bij de landelijk directeur

MKB
—

Begin 2017 treedt een nieuwe DG Belastingdienst aan Deze DG blijft in functie tot
begin 2020 Op basis van e mailcorrespondentie van het CAF team naar leden van
de begeleidersgroep komt naar voren dat het CAF team in februari 2018 een overleg
met de DG Belastingdienst heeft gehad inzake het CAF team Het CAF team heeft
hierover aangegeven dat dit de eerste keer was dat het CAF team zelf met
Belastingdienst sprak Uit e mailcorrespondentie tussen de

desbetreffende DG

ondersteuning van de DG Belastingdienst en het CAF team injanuari 2018 komt naar
voren dat de DG Belastingdienst het CAF jaaroverzicht 2017 heeft ontvangen
—

Op 10 oktober 2017 is door de plaatsvervangend directeur B CIE in een e mail naar
de directeur Toeslagen
de plaatsvervangend landelijk directeur MKB en
dat
half September 2017 op last van de privacy officer in
[functionaris] aangegeven
Den Haag’ met onmiddellijke ingang de informatieverstrekking door B CIE SOC is
opgeschort met betrekking tot antifraudeonderzoeken op basis van een eerder
opgestelde gegevenseffectenbeoordeling hierna GEB^^ Op dat moment werd
duidelijk dat geaccordeerde procesbeschrijvingen ten grondslag moesten liggen aan
gegevensverzameling zoals query’s Naar aanleiding van het bericht van de
plaatsvervangend directeur B CIE stelt het CAF team diverse GEB’s op met als

opdrachtgever

de

plaatsvervangend landelijk

directeur MKB

en

als doel

‘het

detecteren van patronen in reeksen aangiften’ In het wederhoor is aangegeven dat
het CAF team de GEB’s

zorgvuldig tot stand wilde laten komen en in dat kader

adequate deskundigheid hebben willen inschakelen door het inzetten van een
privacyfunctionaris van Toeslagen ter ondersteuning De beoordeling van de GEB’s
ligt buiten de scope van het onderzoek Dit betreft GEB’s voor
—

—

—

—

—

De

OB

Systeemfraude IH
IP analyse IH

Beconanalyse IH
CN analyse IH^®

plaatsvervangend

landelijk

directeur

MKB

verzoekt

een

procesregisseur

Toezicht Controle om de door het CAF team opgestelde GEB’s te behandelen

Een GEB is een instrument een document om voor verwerking van persoonsgegevens mogelijke
privacyrisico s inzichtelijk te maken Op basis van de anaiyse in een GEB kunnen eventueie maatregeien
getroffen v\rorden om deze privacyrisico’s te beperken
Een CN anaiyse is een anaiyse op certificaatnummer Beiastingadviseurs kunnen een certificaat bij
Logius aanvragen waarmee zij aangiften kunnen doen via een portai van Logius Met een CN analyse kan
worden geanalyseerd of per certificaatnummer opvaliendheden voorkomen zoals een bovengemiddeld
aantal aangiften met een aftrek zorgkosten of giften in de ontvangen berichten van Logius CN staat voor
Common Name dit betreft een koiom in de door de Beiastingdienst ontvangen berichten van Logius
Logius ievert digitale diensten aan organisaties met een publieke taak Logius is onderdeel van het
ministerie van Binneniandse Zaken en Koninkrijkreiaties Zie httDs wvvw ioaius ni

69
Documerit classification KPMG Highly Confidential

2016593

00001

i
Directoraat generaal Belastingdienst
Tussenrapportonderzoeksvraag deel 1a inzake Onderzoek Werkwijze CAF
Den Haag 28juni 2023

Deze bericht het CAF team op 27 november 2017 dat de GEB’s op deze datum zijn
doorgestuurd naar het ministerie van Financien ter beoordeling In februari 2018
escaleert het CAF team de status van de GEB’s naar de begeleidersgroep en de
directeur FIOD na afstemming met de Functionaris Gegevensbescherming van het
ministerie van Financien Uit e mailcorrespondentie komt naar voren dat een memo
‘Combi Aanpak Facilitators verantwoordelijkheden en gebruik data korte en lange
^®
termijn door het CAF team is opgesteld namens de landelijk directeur MKB aan
het DT Belastingdienst Hierin zijn drie voorstellen opgenomen

“Aan de DG wordt gevraagd gehoord hebbend het DT kennis te nemen van en in te
stemmen met de volgende besluiten
—

—

Voor de pehode tot eind 2018 Continueren voor IH van de huidige aanpak voor
CAF met datalevering en data analyse
Deblokkeren

van

de

datalevering

voor

de

omzetbelasting

vooralsnog

uitsluitend voor de ontwikkeling van een CAF pilot voor de OB
—

Structureel beteggen van de
pehode vanaf begin 2019
voor
en
data analyse en data gebruik
verantwoordelijkheden
datalevering
conform de Topstructuur Voor 1 Juli 2018 wordt een voorstel ontwikkeld dat
uiterlijk eind 2018 wordt geimplementeerd
Voor

de

Als aanleiding van het memo wordt gegeven

“Vorig jaar September is een deel van
pilot OB stilgelegd vanwege een verondersteld risico met
toegang en gebruik van data Dit memo onderbouwt dat de pilot kan warden hervat
De werkzaamheden van CAF vragen deals om een andere ophanging in de
organisatie gezien de Topstructuur Hoe opvolging is gegeven aan het memo is niet
zichtbaar Eind april 2018 is betreffende data nog niet beschikbaar en wordt opnieuw
geescaleerd door het CAF team In het wederhoor is toegelicht en uit aangeleverde
e mailcorrespondentie blijkt dat de diverse escalaties en de aandacht die het CAF
de CAF werkzaamheden

”

momenten vroeg voor de
details van de GEB’s niet tot
hebben
Wei
is
GEB’s
goedgekeurde
geleid
parallel met DF A een traject gestart om
de beconanalyse IP analyse CN analyse en de blauwdruk opnieuw te ontwikkelen
zodat het CAF team deze bronnen kon blijven gebruiken Het CAF team heeft een
definitieve GEB ontvangen van DF A waarin de beconanalyse IP analyse CN
analyse en blauwdruk zijn opgenomen als onderdeel van het ‘CAF IH model’
team

—

op

diverse

In e mailcorrespondentie uit februari 2018 schrijft de landelijk directeur MKB aan de

DG Belastingdienst over het niet beschikbaar hebben van noodzakelijke data voor
CAF aanpak Hij vraagt de DG Belastingdienst of deze de CAF aanpak
onderschrijftvoordat hij intern verdere stappen zet De DG Belastingdienst antwoordt
de

op dezeifde dag dat hij

“groot voorstander” van de CAF aanpak is en eventuele
problemen graag voorgelegd krijgt Het CAF team reageert richting de landelijk
directeur MKB na ontvangst van desbetreffende e mailcorrespondentie dat het
zuiverder zou zijn om het voor de DG Belastingdienst concreter te maken dat het
gaat om de vraag of hij van mening is dat de CAF aanpak zou moeten prevaleren
boven bepaalde privacyaspecten van burgers

39

De laatste versie die KPMG heeft ontvangen is conceptversie 0 6 d d

10 april 2018

70
Docjmerit classification KPMG Highly Confidential

2016593

00001

i
Directoraat generaal Belastingdienst
Tussenrapportonderzoeksvraag deel 1a inzake Onderzoek Werkwijze CAF
Den Haag 28juni 2023

Het CAF team geeft ter achtergrond mee dat het CAF team zich richt op
patroonanalyse in reeksen van aangiften’ waarmee mogelijke fraude en misbruik
worden opgespoord Het CAF team benoemt dat dit in feite een vorm van profiling is
en dat facilitators

die dit misbruik veroorzaken en klanten van facilitators die hiervan

gebruik hebben gemaakt gedurende langere periode worden gemonitord om te
identificeren
of het gedrag
van
deze
Indian
personen verbetert
geen
zichtbaar
is
wordt
Het
CAF
team
gedragsverbetering
opnieuw “uitgevraagd”
geeft
aan dat op deze wijze misbruik wordt gestopt en nieuwe modus operandi worden
ontdekt Volgens het CAF team heeft de privacyfunctionaris niet eens zozeer moeite
met de analyses zelf maar is deze van mening dat de hoogst verantwoordelijke
ambtenaar DG Belastingdienst of zelfs hoger zich hierover moet uitspreken omdat
daardoor duidelijk blijkt dat deze risicoafweging bewust en doordacht is genomen
Hoe hieraan opvolging is gegeven is voor KPMG niet zichtbaar
—

4 6

In 2020 treedt de huidige DG Belastingdienst in functie

Opschorting werkzaamheden en stopzetting CAF team
Vanaf 2019 warden de werkzaamheden van het CAF team in verband gebracht met de

kinderopvangtoeslagaffaire Op 3 juli 2020 had dit tot gevolg dat de werkzaamheden van
het CAF team zijn opgeschort tot nader order ® Op dat moment is het CAF team gestopt
met de onderhanden werkzaamheden

januari 2021

In een brief van de staatssecretarissen op 27

is aangekondigd dat het CAF team definitief wordt stopgezet

daarbij is

niet aangegeven waarom het CAF team is stopgezet

’1

Kamerstukken II 2019 20 31066 nr 681
Kamei^tukken II 2020 21 31066 nr 807

71
Docjmerit classification KPMG Highly Confidential

2016593

00001

i
Directoraat generaal Belastingdienst
Tussenrapportonderzoeksvraag deel 1a inzake Onderzoek Werkwijze CAF
Den Haag 28juni 2023

5

Aard en beperkingen

5 1

Aard van de opdracht
Onze opdracht betreft sen adviesopdracht De aard van de werkzaamheden houdt in dat

wij geen
verrichten

accountantscontrole

beoordelingsopdracht

of andere

assuranceopdracht

geen zekerheid worden verstrekt met betrekking tot de
van
financiele
of andere informatie Wij zullen namens u geen beslissingen
getrouwheid
nemen of

Derhalve zal

participeren in enig besluitvormingsproces

De aard van het onderzoek brengt verder met zich mee dat wij geen juridisch advies
verstrekken en voor zover wij gedurende het onderzoek of in ons rapport verwijzen naar
relevante wet
van een

en regelgeving
juridisch advies

dit niet beschouwd dient te worden als het verstrekken

Voor deze opdracht zijn de voorwaarden gehanteerd zoals vastgelegd in de nadere
overeenkomst ‘Onderzoek Werkwijze Combiteam Aanpak Facilitators
met
CAF
’

kenmerk

5600011567

en

de

Raamovereenkomst Auditdiensten

daaraan

ten

Perceel 3

grondslag liggende Rijksbrede
Resultaatgerichte multidisciplinaire

Auditdiensten d d 3 oktober 2022

5 2

Juistheid en volledigheid informatie
Wj hebben voor ons onderzoek gebruikgemaakt van zowel schriftelijke en digitale
informatie als mondeling verkregen informatie en toelichtingen De aan ons verstrekte
mededelingen zijn verstrekt op basis van vrijwilligheid en in ons onderzoek betrokken
met als uitgangspunt dat deze mededelingen niet onjuist of misleidend zijn Dit impliceert
dat de juistheid en volledigheid van de in dit rapport opgenomen informatie afhankelijk
is van de aan ons ter beschikking gestelde schriftelijke en mondelinge informatie

72
Document classification KPMG Highly Confidential

2016593

00001

Directoraat generaal Belastingdienst
Tussenrapportonderzoeksvraag deel 1a inzake Onderzoek Werkwijze CAF
Den Haag 28juni 2023

A

Bijiage

A 1

Definitie
Definitie

en

en

afkortingenlijst

afkortingenlijst

Afkorting

Toelichting

Abbb s

Algemene beginselen van behoorlijk bestuur

AD

Algemeen directeur

AFB

Anti Fraude Box

een team van de

Belastingdienst dat zich richt op

Belastingdienst brede analyses op het gebied van frauds
AVG

Algemene verordening gegevensbescherming

Aw b

Algemene wet bestuursrecht

Awir

Algemene wet inkomensafhankelijke regelingen

AWR

Algemene wet inzake rijksbelastingen

B CA

Belast ingdienst Centrale adm i nistrati e

B CIE

Belastingdienst Centrum voor infrastruotuur en Exploitatie

B CIE SOC

Security Operations Center onderdeel van Belastingdienst Centrum voor
infrastruotuur en Exploitatie

Beconnummer

Een beconnummer is een registratienummer van een belastingconsultent of
administratiekantoor bij de Belastingdienst Het hebben van een beconnummer is

BI A

niet verplicht
Business Intelligence

BIO

Baseline informatiebeveiliging overheid

BSN

Burgerservicenummer

CA
CAF

Analytics voorloper van het dienstonderdeel

Contactambtenaar
team

Combiteam Aanpak Facilitators

CAP

Centrale Administratieve Processen

CDO 2

CDO 2 is een overlegstructuur van Belastingen gericht op Handhaving
Vaktechniek Toezicht en Fraude CDO staat voorcentraal directeurenoverleg

CFO

Chief Financial Officer

CIO

Cief Information Officer

CN analyse

Common Name

analyse Een CN analyse is een analyse op certificaatnummer
Belastingadviseurs kunnen een certificaat bi] Logius aanvragen waarmee zij
aangiften kunnen doen via een portal van Logius Met een CN analyse kan
worden geanalyseerd of per certificaatnummer opvallendheden voorkomen zoals
een bovengemiddeld aantal aangiften met een aftrek zorgkosten of giflen in de
ontvangen berichten van Logius CN staat voor Common Name’ dit betreft een
kolom in de door de Belastingdienst ontvangen berichten van Logius Logius
levert digitale diensten aan organisaties met een publieke taak Logius is
onderdeel van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkriikrelaties

COO

Chief Operational Officer

COOK 2

Het COOK 2 overleg is een toezichtoverleg van Belastingen

D A

Data

DF A

Datafundamenten en Analytics

DG Belastingdienst

Directeur generaal Belastingdienst

DGBel

Directoraat generaal Belastingdienst

DT

Dire ctiet earn

FD

Fiscaal dienstverleners

FIOD

Fiscale Inlichtingen

FJZ

Fiscale en Juridische Zaken

FP

Functioneel parket

Analytics voorganger van dienstonderdeel DF

A

en Opsporingsdienst

73
Document classification KPMG Highly Confidential

2016593

00001

Directoraat generaal Belastingdienst
Tussenrapportonderzoeksvraag deel 1a inzake Onderzoek Werkwijze CAF
Den Haag 28juni 2023

FR

Formeel recht

GBA

Gemeentelijke basisadministratie persoonsgegevens

GEB

Gegevenseffectenbeoordeiing

GGD

Gemeentelijke Gezondheidsdienst

GO

Grote Ondernemingen

GOB

Gasfouderbureau

HHR

Handhavingsregie

ICOV

Infobox crimineel en onverklaarbaar vermogen

IH

Inkomstenheffing

IMB

Informatiemanagement Belastingen

IND

Immigratie en naturalisatiedienst

IP adres

Internet Protocol

IST teams
ITI

Dit zijn specifieke teams binnen Toeslagen die opvolging kunnen geven aan de
bevindingen van het CAF team
Intensivering toezicht en invordering

IV

Informatlevoorziening

KOI

Kinderopvanginstelling

KOT

Kinderopvangtoeslag

KSF

Kritlsche succesfactoren

KvK

Kamervan Koophandel

LKB

Landelijk kantoor belastingreglo s

LTO

Landelijk Toezicht Organisatle

MKB

Midden

MT Belastingdienst

Managementteam Belastingdienst

MT Fraude

Managementteam Fraude of MT Fraudebestrijding

MTB2

en

adres

kleinbedrljf

MT Belastingen 2 Het MT Belastingen 2 is een gremium van het Belastingdienst
onderdeel Belastingen gericht op handhaving vaktechniek toezicht en fraude

MTU B T

MTU B T iseen overlegstructuur van Belastingen en Toeslagen

OB

Omzetbelasting

PDB

Particulieren

PGB

Persoonsgebonden budget

PL

Projectleider

RvB

Raad van Bestuur

SIS

Snelle Interventle Service

SMP

Semimassale processen

SO

Selectieoverleg overleg tussen FIOD de contactambtenaar formeel recht en de

TBA

Team Bijzondere Aanpak

TPO

Tripartiet overleg overleg tussen Belastingdienst

TSL

Toeslagen

Dienstverlening en Bezvi aar

boete fraudecodrdinatoren die tot een regio behoren

UHB

UItvoerings

VT

Vaktechniek

VTA

Vaktechnisch adviseur

VTA P DB

Vaktechnisch aanspreekpunt van PDB

Wbp

Wet bescherming persoonsgegevens

Wob

Wet openbaarheid bestuur

Woo

Wet open overheid

en

FIOD en OM

Handhavingsbeleid

74
Document classification KPMG Highly Confidential

2016593

00001