Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2019–2020

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1795
Vragen van het lid Aukje de Vries (VVD) aan de Minister van Financiën over
het bericht «European Banking Authority plans overhaul of EU bank stress
test» (ingezonden 24 januari 2020).
Antwoord van Minister Hoekstra (Financiën) (ontvangen 20 februari 2020).
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht «European Banking Authority plans overhaul
of EU bank stress test»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Bent u bekend met de extra speelruimte die banken krijgen om zichzelf te
controleren onder de geplande voorstellen van de Europese Bankenautoriteit?
Vraag 3
Kunt u een appreciatie geven van de herziening zoals hier in dit artikel
beschreven?
Vraag 8
Kunt u aangeven wat wordt bedoeld met flexibeler maken van de EU-brede
stresstest, aldus het citaat van José Manuel Campa in het artikel?
Antwoord 2, 3 en 8
Het discussiepaper van de Europese Bankenautoriteit (EBA) waar het artikel
over gaat, consulteert mogelijke aanpassingen van de stresstest.2 Eén van de
ideeën is dat de stresstest voortaan uit twee componenten bestaat:
De toezichtcomponent («supervisory leg») die dient als startpunt voor
toezichtbeslissingen en het vaststellen van kapitaaleisen. De toezichthouder is
«eigenaar» van deze stresstest. De toezichthouder controleert projecties op
basis van toezichtmodellen en horizontale vergelijkingen tijdens een intensief
proces van kwaliteitsborging.

1
2

ah-tk-20192020-1795
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2020

FT.com, 22 januari 2020, https://www.ft.com/content/c55144e2–3d0c-11ea-b232–000f4477fbca
https://eba.europa.eu/calendar/discussion-paper-future-changes-eu-wide-stress-test

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

1

De bankcomponent («bank leg») bevat minder restricties en geeft meer
ruimte om met eigen modellen de projecties te berekenen. De gedachte is dat
hiermee beter kan worden aangesloten bij de specifieke risico’s die een bank
loopt. De bank is «eigenaar» van deze stresstest.
Dit idee van twee «componenten» betekent niet dat banken een geheel eigen
methodologie mogen volgen. Een gemeenschappelijke methodologie en
scenario blijven het uitgangspunt voor beide componenten. De bankcomponent kan wel «flexibeler» worden beschouwd omdat banken meer mogelijkheid krijgen om op bepaalde punten af te wijken van de voorgeschreven
gemeenschappelijke methodologie. De toezichtcomponent biedt daarentegen
meer mogelijkheid om de projecties van banken aan te passen of te
vervangen. Indien de uitkomst van de stresstest van de bankcomponent
verschilt van die van de toezichthouder, dient de bank een verklaring te geven
voor dat verschil in uitkomst. De toezichtcomponent («supervisory leg») dient
nog steeds als startpunt voor toezichtbeslissingen en het vaststellen van
kapitaaleisen.
Voorts bevat het discussiepaper een aantal andere ideeën, waaronder ook
extra openbaarmaking. Zo doet de EBA onder andere de suggestie om
bepaalde bankspecifieke verwachtingen openbaar te maken («Pillar 2
Guidance»). Daarbij wil ik benadrukken dat het discussiepaper enkel nog een
publieke consultatie is. Door EBA is aangegeven dat, mocht na de consultatie
blijken dat de voorgestelde aanpassingen van het huidige raamwerk weinig
voordelen of zelfs nadelen meebrengen, ze niet zullen worden uitgevoerd. De
nieuwe benadering zal op zijn vroegst vanaf 2022 worden toegepast. De
eerstvolgende stresstest vindt dit jaar plaats, waarvoor EBA onlangs
scenario’s presenteerde met forse schokken op onder meer bbp, werkloosheid, aandelen en vastgoed.3
Vraag 4
Hoe verhoudt zich dit tot uw antwoorden op Kamervragen van 18 december
2018, waarin u aangeeft dat u goed toezicht belangrijk vindt?4
Vraag 5
Welke mogelijkheden ziet u om te komen tot betere stresstests?
Antwoord 4 en 5
In de antwoorden op de Kamervragen van 18 december 2018 schreef ik dat ik
«goed toezicht» op de bankensector in alle gevallen belangrijk vind.5 Dit
standpunt geldt nog steeds.
Stresstesten geven inzicht in de weerbaarheid van een bank tegen financiële
en economische schokken. Daarmee vormen stresstesten een waardevolle
informatiebron voor de markt. Ook zijn stresstesten een belangrijk onderdeel
voor de jaarlijkse kapitaalbeoordeling van individuele banken door de
toezichthouder (ook wel de «Supervisory Review and Evaluation Process»,
SREP).6
De effectiviteit en geloofwaardigheid van de uitkomst van een stresstest
hangen sterk af van de stevigheid van schokken en van de groep banken.
Mijns inziens is het belangrijk dat specifieke risico’s en eventuele kwetsbaarheiden van banken zo goed mogelijk worden geïdentificeerd. Daarom is het
van belang dat stresstesten zo dicht mogelijk aansluiten bij de daadwerkelijke
risico’s. Dit, tezamen met meer transparantie en controle door toezichthouders, zie ik als een mogelijkheid om te komen tot betere stresstesten.
Vraag 6
Deelt u de mening dat extra speelruimte en daarmee verzwakking van de
stresstest niet wenselijk is en dat juist verscherping van de stresstest
noodzakelijk is? Zo nee, waarom niet?

3

https://eba.europa.eu/eba-launches-2020-eu-wide-stress-test-exercise
Aanhangsel Handelingen II, vergaderjaar 2018–2019, nr. 968.
Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2018–2019, nr. 968.
6
Naast de uitkomsten van de stresstest wordt in de SREP o.a. het bedrijfsmodel, de risico’s en
het beheer van die risico’s beoordeeld. Op basis van de SREP kan de toezichthouder aanvullende eisen opleggen (zie ook: Kamerstuk 32 013, nr. 119).
4
5

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

2

Antwoord 6
Het nieuwe kader dat EBA consulteert zou er op gericht zijn om de
EU-stresstest informatiever, flexibeler en kosteneffectiever te maken. Zoals in
mijn antwoord op vragen 2, 3 en 8 is aangegeven, krijgen banken weliswaar
de mogelijkheid om op bepaalde punten van de gemeenschappelijke
methodologie af te wijken, maar krijgen toezichthouders tegelijkertijd meer
mogelijkheden om de projecties van banken aan te passen indien zij dat
nodig achten. Dit laatste leidt naar verwachting tot beter vergelijkbare
uitkomsten tussen banken bij de toezichtcomponent. Daarnaast kan het
loslaten van bepaalde methodologische aannames in de bankcomponent
mogelijk een realistischer beeld van de weerbaarheid van individuele banken
geven. Ook bij dit idee van twee «componenten» geldt nog steeds dat de
toezichtcomponent («supervisory leg») dient als startpunt voor toezichtbeslissingen en het vaststellen van kapitaaleisen. Daarom is het niet mijn beeld dat
de stresstest als instrument wordt verzwakt.
Vraag 7
Deelt u de mening dat geloofwaardige en realistische stresstests van
uitermate groot belang zijn voor de financiële stabiliteit en een geloofwaardig
toezicht op de Europese bankensector? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 7
Ja.
Vraag 9
Worden de opmerkingen van José Manuel Campa nog ergens besproken in
een Europees gremium? Zo nee, waarom niet? Zo ja, waar dan? Worden de
onderliggende gesignaleerde problemen en kwesties ergens besproken?
Antwoord 9
Het discussie paper wordt openbaar geconsulteerd zodat een ieder kan
reageren. De stresstesten van EBA worden besproken in verschillende
Europese gremia, onder andere in comités onder de Raad. Daarnaast wordt
op verschillende niveaus binnen EBA gewerkt aan de voorbereiding en
uitvoering van stresstesten. De Nederlandsche Bank (DNB) is binnen EBA
aangesloten bij dit werk.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

3