Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

27 879

Versterking van de positie van de consument

Nr. 83

VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
Vastgesteld 10 februari 2021
De vaste commissie voor Economische Zaken en Klimaat heeft een aantal
vragen en opmerkingen voorgelegd aan de Staatssecretaris van Economische Zaken en Klimaat over de brief van 2 oktober 2021 over de positie
van de consument bij faillissement reisorganisatie (Kamerstuk 27 879,
nr. 77).
De vragen en opmerkingen zijn op 13 november 2020 aan de Staatssecretaris van Economische Zaken en Klimaat voorgelegd. Bij brief van
5 februari 2021 zijn de vragen beantwoord.
De voorzitter van de commissie,
Renkema
De adjunct-griffier van de commissie,
Yaqut

kst-27879-83
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2021

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 27 879, nr. 83

1

Vragen en opmerkingen vanuit de fracties en reactie van de
bewindspersoon
Vragen en opmerkingen van de leden van de VVD-fractie
De leden van de VVD-fractie hebben de brief van de Staatssecretaris
aangaande de versterking van de positie van de consument bij het
faillissement van reisorganisaties met interesse gelezen. Naar aanleiding
hiervan hebben deze leden nog enkele vragen en opmerkingen.
De leden van de VVD-fractie lezen in de brief van 29 mei 2020 dat de
Staatssecretaris meldt dat zij Stichting Garantiefonds Reisgelden (SGR)
een lening verstrekt van 150 miljoen euro. Deze ledenvragen of dit
vooralsnog genoeg blijkt? Zo nee, hoe groot is het tekort?
In de brief van 2 oktober schrijft de Staatssecretaris dat er inmiddels
meerdere fondsen gebruik willen maken van een leningsfaciliteit. Deze
leden vragen welk bedrag deze fondsen kunnen lenen. Gelden voor deze
fondsen dezelfde voorwaarden als eerder voor SGR? Tenslotte vragen
deze leden hoe deze leningsfaciliteit eruit gaat zien na de uitvoering van
de motie-Aartsen c.s. die oproept tot het komen met een voorstel voor
een voucherbank. Wanneer verwacht de Staatssecretaris hier meer
duidelijkheid over te kunnen geven?
Het kabinet heeft besloten om de Stichting Garantiefonds Reisgelden
(SGR) een leningsfaciliteit te verstrekken van € 150 miljoen1. Eenzelfde
soort faciliteit is ter beschikking gesteld aan Vereniging Zakelijke Rijders
Garant (€ 2,5 miljoen) en aan het Garantiefonds voor Gespecialiseerde
Touroperators (€ 4 miljoen). Met de Stichting Garantie- en Waarborgfonds
Zeilreizen wordt op dit moment nog nader overlegd over een leningsfaciliteit. De voorwaarden die gesteld worden aan deze leningsfaciliteiten zijn
voor de verschillende garantiefondsen hetzelfde en worden in het
toetsingskader dat reeds aan uw Kamer is aangeboden verder toegelicht.2
De leningsfaciliteit blijft beschikbaar tot 31 juli 2021 conform de
goedkeuring van de Europese Commissie. In aanvulling op deze leningsfaciliteit wordt op dit moment met de reissector gesproken over een
voucherkredietfaciliteit. Door de voucherkredietfaciliteit is de verwachting
dat de leningsfaciliteiten grotendeels niet meer noodzakelijk zijn en de
gereserveerde middelen terugvloeien voor zover deze niet zijn ingezet. Dit
geldt des te meer omdat de garantiefondsen de leningsfaciliteit tot op
heden niet hebben aangesproken. Ik heb daarom geen reden om aan te
nemen dat de leningsfaciliteit ontoereikend is.
De leden van de VVD-fractie vragen welke effecten verwacht de Staatssecretaris dat deze kredietfaciliteit heeft voor de reisbranche en de
consumenten?
Met deze faciliteit kunnen garantiefondsen consumenten schadeloos
blijven stellen bij faillissement van aangesloten reisorganisaties. Tevens
kon door deze steun het vouchersysteem in stand gehouden worden. Dat
systeem voorkomt dat consumenten massaal hun reisgelden terugvragen
bij geannuleerde pakketreizen met mogelijke faillissementen van
reisorganisaties tot gevolg.

1
2

Kamerstuk 35 420, nr.72.
Kamerstuk 35 420, nr. 204.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 27 879, nr. 83

2

Vragen en opmerkingen van de leden van de CDA-fractie
De leden van de CDA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van de geagendeerde stukken. Deze leden hebben daarover de volgende
vragen en opmerkingen.
De leden van de CDA-fractie lezen dat aanbieders van pakketreizen en
gekoppelde reisarrangementen wettelijk verplicht zijn insolventiemaatregelen te treffen waarmee consumenten beschermd zijn tegen de gevolgen
van faillissement van de betreffende reisorganisatie. Dit kan consument
doen door zich aan te sluiten bij een garantiefonds of door het afsluiten
van een verzekering. Uit een steekproef van de Consumentenbond eerder
dit jaar kwam naar voren dat consumenten niet altijd goed op de hoogte
zijn van hun rechten. 3Kan de Staatssecretaris aangeven of deze informatievoorziening inmiddels is verbeterd? Het bovenstaande ziet op pakketreizen en gekoppelde reisarrangementen. Deze leden vragen in hoeverre
consumenten bekend zijn met het onderscheid tussen pakketreizen en
niet-pakketreizen en wat dit betekent voor hun rechten. Wat kan de
Staatssecretaris hieromtrent melden?
Aanbieders van een pakketreis zijn wettelijk verplicht om aan een aantal
informatieverplichtingen te voldoen en om insolventiemaatregelen te
treffen, zoals deelname aan een garantiefonds.4 Indien losse vliegtickets
of accommodatie afzonderlijk worden aangeboden, maar binnen 24 uur
worden aangeschaft via dezelfde aanbieder of partnerorganisatie, is er
sprake van een gekoppeld reisarrangement. Bij een gekoppeld reisarrangement gelden minder verregaande verantwoordelijkheden voor de
reisorganisator dan bij een pakketreis consumenten dan bij een
pakketreis. In dat geval is het namelijk niet de reisorganisator die
verantwoordelijk is voor de uitvoering van de dienst, maar degene die de
concrete dienst verleent (zoals een luchtvaartmaatschappij). De concrete
dienstverlener kan dan op de uitvoering van de dienst worden aangesproken door de consument. De aanbieder van een gekoppeld reisarrangement is enkel verplicht om insolventiemaatregelen te treffen. De
consument moet dan wel erover worden geïnformeerd dat sprake is van
een gekoppeld reisarrangement en daarmee van minder verregaande
verantwoordelijkheden voor de reisorganisator.
De consument zelf is overigens niet verplicht om insolventiemaatregelen
te treffen en hoeft dus niet zelf deel te nemen aan een garantiefonds en/of
een verzekering af te sluiten. Dit geldt alleen voor aanbieders van
pakketreizen en een gekoppeld reisarrangement.
Concrete cijfers over de mate waarin consumenten bekend zijn met hun
rechten in verschillende situaties zijn er voor zover ik weet niet. De
uitkomsten van het onderzoek dat de Consumentenbond heeft uitgevoerd,
zijn door de Consumentenbond gedeeld met de Autoriteit Consument en
Markt (ACM). De ACM neemt deze uitkomsten mee in haar toezicht en
houdt ook nauw contact met de Consumentenbond over de controle.
Wanneer de ACM constateert dat de informatie van aanbieders van
pakketreizen aan de consument gebrekkig is en niet voldoet aan de
wettelijke informatieverplichtingen, dan kan zij hiertegen optreden.
Naast de informatie die aanbieders verplicht zijn te verschaffen kunnen
consumenten zelf verschillende websites raadplegen, zoals Consuwij3

Consumentenbond, 28-09-2020, «Informatie over rechten bij pakketreizen schiet tekort»
(https://www.consumentenbond.nl/nieuws/2020/informatie-over-rechten-bij-pakketreizen-schiettekort)
4
Zie artikel 7:502 en artikel 7:504 van het Burgerlijk Wetboek.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 27 879, nr. 83

3

zer.nl5, waarin uitleg wordt gegeven over hun rechten bij het boeken van
een pakketreis of een gekoppeld reisarrangement.
De leden van de CDA-fractie merken op dat de Staatssecretaris de SGR
een leningsfaciliteit heeft verstrekt, zodat SGR consumenten schadeloos
kan blijven stellen bij een faillissement van aangesloten reisorganisatie en
het vouchersysteem in stand kan blijven houden. De fondsen Vereniging
Zakelijke Rijders Garant, Garantiefonds voor Gespecialiseerde Touroperators en de Stichting Garantie- en Waarborgfonds Zeilreizen hebben
aangegeven van eenzelfde soort faciliteit tegen dezelfde voorwaarden
gebruik te willen maken. De leden lezen dat hierover overleg plaatsvindt.
Wat is de status en uitkomst hiervan?
Voor de beantwoording van deze vraag verwijs ik naar het antwoord op
de vragen van de VVD-fractie.
Vragen en opmerkingen van de leden van de D66-fractie
De leden van de D66-fractie hebben met veel interesse kennisgenomen
van de agenda van dit overleg. Deze leden hebben hierover nog enkele
vragen.
De leden van de D66-fractie waren verheugd te lezen dat vouchers onder
dezelfde beschermende werking van garantiefondsen als die voor
pakketreizen zijn gebracht. Hiermee zijn mensen die uit solidariteit met de
reissector een voucher hebben aangenomen, toch beschermd tegen
insolventie. Deze leden zijn om dezelfde reden ook blij met de keuze van
de Staatssecretaris om de Stichting Garantiefonds Reisgelden (SGR) een
leningsfaciliteit te verstrekken. Zij zijn echter van mening dat op dit
moment nog een groep consumenten flink buiten de boot valt, namelijk:
consumenten van losse vliegtickets. Al voor de coronacrisis kaartten deze
leden deze blinde vlek in de consumentenbescherming aan die ervoor
zorgt dat consumenten van losse vliegtickets op dit moment niet zijn
beschermd tegen insolventie bij faillissementen. Door de druk die
coronacrisis legt op de financiële positie van luchtvaartmaatschappijen
wereldwijd (en het groot aantal vouchers die soms zelfs gedwongen zijn
geaccepteerd) zien deze leden dat hiervoor op korte termijn een noodzaak
voor is ontstaan.
De leden van de D66-fractie vernemen daarom graag van de Staatssecretaris of zij de mening deelt dat losse vliegtickets en de vouchers die
hiervoor zijn geaccepteerd, ook tegen insolventie beschermd moeten
worden. Indien de Staatssecretaris het hiermee eens is, horen deze leden
ook graag of zij, net als de Minister van Infrastructuur en Waterstaat,
bereid is zich in Europees verband in te zetten voor een vouchergarantiefonds voor vliegtickets. Tenslotte vernemen deze leden graag of de
Staatssecretaris samen met haar collega hetzelfde zal doen voor een
uitbreiding van het consumentenrecht naar losse vliegtickets op de
langere termijn. Zo ja, bij welke overleggen voorziet de Staatssecretaris
dit aan te kunnen kaarten?
Nederland heeft bij de Europese Commissie gepleit voor de oprichting
van een Europees garantiefonds voor zowel vliegtickets als vouchers. Ik
heb uw Kamer hier eerder over geïnformeerd.6 Het kabinet is van mening
dat een Europese aanpak effectiever is en minder impact heeft op het
gelijk speelveld tussen luchtvaartmaatschappijen. Desalniettemin is het
kabinet bereid om onderzoek te doen over de oprichting van een nationaal
5
6

https://www.consuwijzer.nl/reizen-en-accommodaties
Aanhangsel Handelingen II 2019/20, nr. 3115

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 27 879, nr. 83

4

vliegticketgarantiefonds dat passagiers compenseert bij een faillissement
van een luchtvaartmaatschappij. De Kamer is hierover per brief van
9 december 2020 geïnformeerd.7
Vragen en opmerkingen van de leden van de SP-fractie
De leden van de SP-fractie hebben kennisgenomen van de brief van de
Staatssecretaris en de wijze waarop de positie van de consument wordt
versterkt en hebben hierover enkele vragen.
De leden van de SP-fractie vragen of de Staatssecretaris kan aangeven of
met de versterking van het garantiesysteem, door de leningen aan de
verschillende fondsen, de schadeloosstelling van consumenten bij
faillissement van de reisorganisatie in alle gevallen gegarandeerd is.
Door het verstrekken van een lening aan verschillende garantiefondsen,
zoals SGR8 kunnen consumenten met een voucher schadeloos worden
gesteld bij faillissement van een aangesloten reisorganisatie. Ik heb op
22 januari 2021 aan SGR gevraagd om haar dekking tijdens de coronacrisis uit te breiden, zodat consumenten in de periode tussen een
annulering en terugbetaling ook zijn beschermd tegen een faillissement
van een reisorganisatie. Consumenten die geen voucher accepteren
hebben het recht om binnen 14 dagen hun geld terug te krijgen. De ACM
heeft aangekondigd dat zij strenger gaat handhaven op de afhandeling
van de vouchers en de terugbetalingsverplichting.9
Kan de Staatssecretaris aangeven welke verantwoordelijkheid bij de
reisaanbieders ligt en welke verantwoordelijkheid bij de consument als
het gaat om het aanbieden of boeken van reizen naar landen met een
hoog risico (rood, oranje)? Op welk moment neemt de overheid hierin
haar verantwoordelijkheid en op welke wijze?
Het kabinet heeft tijdens de persconferentie van 14 december 2020
Nederlanders opgeroepen om tot medio maart 2021 niet te reizen naar het
buitenland, tenzij dit strikt noodzakelijk is.10 Dat betekent dat je in die
periode niet op vakantie dient te gaan en dat het onwenselijk is vakantiereizen aan te prijzen voor die periode. Het kabinet heeft dit ook verzocht
aan aanbieders van pakketreizen. De verantwoordelijkheid om de
adviezen van het kabinet omtrent COVID-19 op te volgen ligt bij de
consument en de reisorganisaties.
De ANVR adviseert verder haar leden om de reisadviezen van het
Ministerie van Buitenlandse Zaken op te volgen en dus geen pakketreizen
aan te bieden en uit te voeren naar gebieden waarvoor een oranje of rood
reisadvies geldt.
Deelt de Staatssecretaris de mening dat het onbestaanbaar is, zeker in de
huidige situatie, dat reisaanbieders niet aangesloten zijn bij een garantiefonds? Kan de Staatssecretaris aangeven of naar aanleiding hiervan
stappen zijn ondernomen om toezicht en handhaving van de Autoriteit
Consument en Markt (ACM) te versterken? Zo nee, waarom niet? Zo ja, op
welke wijze en met welk resultaat?

7

Kamerstuk 31 936, nr. 826.
Kamerstuk 35 420, nr. 72.
https://www.acm.nl/nl/publicaties/acm-houdt-afhandeling-vouchers-en-annuleringenreisbranche-de-gaten
10
Kamerstuk 35 526, R, p. 7.
8
9

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 27 879, nr. 83

5

Zoals eerder aan uw Kamer gecommuniceerd zijn aanbieders van
pakketreizen en gekoppelde reisarrangementen wettelijk verplicht om
insolventiemaatregelen te treffen.11 Dit kan door middel van een
garantiefonds, maar dit kan ook op andere manieren, zoals een verzekering. De ACM ziet hier actief op toe en heeft recent handhavend
opgetreden tegen verschillende reisaanbieders van bedevaartreizen die
geen insolventiemaatregelen hebben getroffen.12 Om deze reden heeft de
ACM op 7 juli 2020 een last onder dwangsom opgelegd aan de desbetreffende reisorganisaties.
De leden van de SP-fractie vragen, nu is opgeroepen om tot zeker half
januari 2021 niet op vakantie te gaan, welke resultaten er zijn geboekt in
de gesprekken met de verschillende reisorganisaties om deze te bewegen
gedurende deze periode geen reizen te verkopen naar gebieden met een
grote kans op besmetting.
Hiervoor verwijs ik u naar het bovenvermelde antwoord op uw tweede
vraag over de verantwoordelijkheid van reisaanbieders, consumenten en
overheid bij reizen naar landen met een hoog risico.
Op welke wijze wordt de komende maanden voorkomen dat er opnieuw
vouchers moeten worden uitgegeven? Kan de Staatssecretaris aangeven
wat de financiële gevolgen zullen zijn, voor de sector en de garantiefondsen, als opnieuw grote hoeveelheden vouchers uitgegeven moeten
worden? Deze leden vragen tevens welke voorbereidingen en maatregelen er in dit verband worden getroffen rond de andere vakantieperioden
in 2021?
Voor pakketreizen die in 2020 niet konden worden uitgevoerd als gevolg
van COVID-19 konden consumenten vrijwillig een voucher accepteren.
Hiermee kon worden voorkomen dat reisorganisaties in de financiële
problemen zouden komen wanneer consumenten massaal hun geld terug
zouden vragen. Met een overgangsregeling gaan de garantiefondsen
gefaseerd terug naar het reguliere regime waarin consumenten binnen
14 dagen hun geld terug krijgen wanneer de pakketreis niet kan worden
uitgevoerd als gevolg van COVID-19. Garantiefondsen SGR, VZR Garant
en GGTO hebben besloten dat aanbieders van pakketreizen nog tot eind
maart 2021 vouchers kunnen aanbieden aan consumenten voor reizen die
zijn geboekt in 2020. Consumenten van wie de reis na maart wordt
geannuleerd als gevolg van COVID-19 krijgen geen voucher meer
aangeboden. Dit geldt ook voor consumenten die in 2021 een reis boeken
die als gevolg van COVID-19 niet kan worden uitgevoerd. Deze consumenten dienen dus binnen 14 dagen hun geld terug te krijgen.
Doordat de garantiefondsen hebben besloten reisvouchers te dekken is de
risicodragende omzet waar de garantiefondsen garant voor staan
verhoogd. De fondsen hebben daarom een steunverzoek ingediend bij de
rijksoverheid zodat de aangegane verplichtingen richting consumenten
kunnen nakomen, en de consument schadeloos kan worden gesteld bij
faillissement van een aangesloten reisorganisatie. In dit kader heeft het
kabinet de eerder genoemde leningsfaciliteit aan de garantiefondsen
beschikbaar gesteld. Daarnaast wordt met de reissector gesproken over
een mogelijke voucherkredietfaciliteit, die nog verder moet worden
uitgewerkt en als steunmaatregel ter beoordeling moet worden voorgelegd aan de Europese Commissie. De contouren van deze voucher-

11
12

Kamerstuk 27 879, nr. 77.
https://www.acm.nl/nl/publicaties/acm-dwingt-aanbieders-bedevaartreizen-garantiestelling-teregelen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 27 879, nr. 83

6

krediet faciliteit zijn reeds met uw Kamer gedeeld.13 Garantiefondsen
kunnen via de voucherkredietfaciliteit een aanvullende lening van de
rijksoverheid krijgen waarmee ze vervolgens een liquiditeitslening kunnen
verstrekken aan de reisorganisaties die onverhoopt en tijdelijk onvoldoende middelen hebben om vouchers terug te betalen aan consumenten. Uw Kamer wordt hier nader over geïnformeerd.
Vragen en opmerkingen van de leden van de PvdA-fractie
De leden van de PvdA-fractie hebben kennisgenomen van de brief over de
positie van de consument bij faillissement van een reisorganisatie. Deze
leden hebben hierover enkele vragen en opmerkingen.
De leden van de PvdA-fractie hebben kennisgenomen van de beschermende wetgeving voor de consument in het geval van een faillissement
van een aanbieder van pakketreizen. Deze leden vragen in welke mate
aanbieders van pakketreizen in staat en bereid zijn zich aan deze plicht te
houden. Indien de Staatssecretaris hier geen zicht op heeft, is zij dan
bereid te laten onderzoeken in welke mate dit het geval is en de
uitkomsten van het onderzoek te delen met de Kamer? Deze leden vragen
tevens of het klopt het dat de ACM vooral signalen controleert en er niet
actief op toeziet of reisorganisaties voldoen aan de wettelijke plicht om
maatregelen tegen insolventie te treffen. Is de Staatssecretaris van
mening dat actief toezicht van de ACM ter bescherming van de
consument noodzakelijk is? Zo nee, waarom niet?
Aanbieders van pakketreizen zijn wettelijk verplicht om insolventiemaatregelen te treffen. De handhaving van deze regels is belegd bij onafhankelijk
toezichthouder ACM. Zoals ik eerder heb aangegeven aan de leden van de
SP-fractie, ziet de ACM hier actief op toe. Vanuit de ACM heb ik geen
signalen ontvangen die een aanvullend onderzoek zouden rechtvaardigen.
De leden van de PvdA-fractie zien, gegeven de langdurige gevolgen van
de wereldwijde coronacrisis op de reisbranche, het risico van een groot
aantal faillissementen van aanbieders van pakketreizen en de gevolgen
daarvan op de solvabiliteit van garantiefondsen. Deze leden vragen of de
Staatssecretaris rekening houdt met dit risico en vragen of zij voldoende
zicht heeft op de financiële staat van de gehele sector. In welke mate is het
systeem aan beschermende maatregelen en voorzieningen in staat om de
disruptieve effecten van de coronacrisis op de reisbranche ten volle op te
vangen? Wat zijn de gevolgen voor de consument bij faillissement van
meerdere grote aanbieders van pakketreizen die bij hetzelfde garantiefonds zijn aangesloten? Is de Staatssecretaris bereid om een risico- en
impactanalyse uit te voeren met betrekking tot faillissementen in de
reissector, waarbij de positie van de consument wordt betrokken? Met
welk scenario heeft de Staatssecretaris rekening gehouden bij de bepaling
van de omvang van de lening aan SGR?
Het kabinet gaat er vanuit dat ook in 2021 (grensoverschrijdende) reizen
beperkt mogelijk is. Daarom wordt samen met de sector een voucherkredietfaciliteit uitgewerkt, die wordt beschreven in de Kamerbrief van
9 december 2020 over de aanpassingen in het economische steun- en
herstelpakket als gevolg van de ontwikkeling in de bestrijding van het
coronavirus.14
Doel van deze oplossing is om ervoor te zorgen dat reisorganisaties in
staat zijn om vouchertegoeden van pakketreizen uitgegeven tot en met
13
14

Kamerstuk 35 420, V.
Kamerstuk 35 420, V.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 27 879, nr. 83

7

31 december 2020 terug te betalen aan consumenten. Reisorganisaties
kunnen hiervoor een liquiditeitslening krijgen die vanaf 2022 moet worden
terugbetaald. Met deze oplossing blijven de huidige garantiefondsen
voldoende solvabel om onverhoopte faillissementen op te vangen.
Wat is het totaalbedrag aan vouchers dat reisorganisaties aan
SGR-gedekte vouchers hebben uitgegeven? Wat is het totaalbedrag aan
middelen en zekerheden die de reisorganisaties en de garantiefondsen
hebben om houders van vouchers, in het geval de organisaties die
vouchers hebben uitgegeven worden getroffen door betalingsonmacht of
faillissementen, schadeloos te stellen? Zijn de beschikbare middelen en
zekerheden toereikend om alle houders van SGR-gedekte vouchers te
compenseren? Zo ja, kan de Staatssecretaris dat kwantificeren? Zo nee,
acht de Staatssecretaris het dan verantwoord dat het beeld en de indruk is
gewekt dat vouchers een volwaardig alternatief zijn voor terugbetaling
van de vooruitbetaalde reissommen?
Het totaalbedrag aan vouchers dat reisorganisaties aan SGR-gedekte
vouchers hebben afgegeven bedroeg eind november € 675 miljoen. De
inschatting van het totaalbedrag blijft een momentopname. Vouchers
worden namelijk in de tussentijd terug betaald en/of omgezet in een
nieuwe reis.
Bij het bepalen van de omvang van de leningsfaciliteit die verstrekt is aan
SGR is rekening gehouden met het feit dat het allereerst aan de reisorganisaties is om consumenten terug te betalen. Reisorganisaties kunnen
gebruik maken van de liquide middelen die ze tot hun beschikking
hebben. De hoogte hiervan verschilt per reisorganisatie. SGR dient als
achtervang indien onverhoopt de reisorganisatie failliet gaat en de
consument nog geld tegoed heeft. In dat geval stelt SGR de consument
schadeloos. Hiervoor heeft SGR per reisorganisatie een bankgarantie
beschikbaar (in totaal ongeveer € 210 miljoen). Indien dit onvoldoende
blijkt dan heeft SGR nog € 85 miljoen aan eigen vermogen. In het
verleden is gebleken dat de bankgaranties meestal voldoende waren om
de schade te dekken. Bovenop het eigen vermogen is tevens de leningsfaciliteit van € 150 miljoen beschikbaar.
Door de voucherkredietfaciliteit is de verwachting dat deze leningsfaciliteit
voor SGR in zeer uitzonderlijke situaties als laatste redmiddel aangesproken wordt. De verwachting is dat de hierboven beschreven
beschikbare middelen en zekerheden toereikend zijn om alle houders van
de SGR-gedekte vouchers te compenseren wanneer er sprake is van
faillissementen.
De leden van de PvdA-fractie zien het belang van de verstrekking van
vouchers als vergoeding voor de annulering van pakketreizen en zijn
daarom van mening dat dit een aantrekkelijke optie moet zijn voor de
consument. Deze leden zijn daarom verbaasd over signalen vanuit de
Consumentenbond dat het krijgen van een vergoeding van de SGR
moeizaam verloopt, met trage afhandeling van claims en gebrekkige
communicatie. Is de Staatssecretaris bekend met deze signalen? Zo ja,
hoe kijkt zij hiernaar? Is de Staatssecretaris bereid onderzoek te laten doen
naar de dienstverlening van de verschillende garantiefondsen Indien het
moeizame verloop van het verkrijgen van een vergoeding een structureel
probleem blijkt te zijn, is de Staatssecretaris dan bereid hiertegen op te
treden, bijvoorbeeld door bindende afspraken te maken over een
maximale afhandelingstermijn? De leden van de PvdA-fractie vragen of de
Staatssecretaris de opvatting deelt dat het voor consumenten niet
wenselijk is dat actoren als reisorganisaties, garantiefondsen, creditcardmaatschappijen en reisverzekeraars mensen van het kastje naar de muur

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 27 879, nr. 83

8

sturen? Is de Staatssecretaris bereid onderzoek te laten verrichten naar de
knelpunten en de mogelijkheden om deze knelpunten weg te nemen? Zo
nee, waarom niet? Zo ja, op welke wijze is de Staatssecretaris dan bereid
de uitkomsten met de Kamer te delen? Is de Staatssecretaris bereid
hierover in overleg te treden met de Consumentenbond en de uitkomsten
met de Kamer te delen?
Bij beantwoording van deze vragen van de PvdA-fractie wil ik graag
onderscheid maken tussen twee typen claims; (1) de claim die een
consument kan indienen bij de reisorganisatie om zijn reisvoucher
uitbetaald te krijgen en (2) de claim die een consument kan indienen bij
een garantiefonds wanneer een reisorganisatie failliet gaat.
De signalen van de Consumentenbond zien op de afhandeling van het
tweede type claim door SGR. Het betrof specifiek de afhandeling van
claims bij faillissementen van OAD Reizen (2013), Travelbird (2018) en
Thomas Cook (2019).
SGR heeft mij laten weten dat zij in het algemene zin haar uiterste best
doet om claims zo snel mogelijk af te handelen. In het geval van het
faillissement van Thomas Cook heeft SGR inmiddels alle claims
afgehandeld.
Hoewel consumenten natuurlijk graag de dag na een faillissement hun
geld op hun bankrekening hebben staan is het ook van belang dat
claimverzoeken zorgvuldig worden afgehandeld en uitbetaald. Ik ben van
mening dat we in onze verwachtingen richting de garantiefondsen
moeten meewegen dat het kan gaan om grote aantallen claims. Navraag
bij SGR en de ACM leert dat zij geen signalen hebben dat er recentelijk
sprake is geweest van structurele achterstanden of gebrekkige dienstverlening door SGR. Ik zie geen aanleiding om aanvullend onderzoek te
verrichten.
Op welke wijze gaat de Staatssecretaris uitvoering geven aan de motie
van de leden Moorlag en Aartsen (Kamerstuk 35 420, nr. 159) over het
minder kwetsbaar maken van de financieringsstructuur van de reissector?
Het kabinet hecht veel belang aan een toekomstbestendige reissector. Het
Ministerie van Economische Zaken en Klimaat zal in 2021 een onafhankelijk en deskundig onderzoek laten uitvoeren naar de wijze waarop de
financieringsstructuur van de reissector minder kwetsbaar kan worden
gemaakt. Hierbij zullen consumentenorganisaties, (mkb)reisondernemers
en andere relevante partijen worden betrokken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 27 879, nr. 83

9