Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2015–2016

26 231

Compensatiebeleid aanschaf defensiematerieel
in het buitenland

Nr. 27

BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 11 december 2015
Hierbij stuur ik u de rapportage over de resultaten die in 2013 en 2014 met
het Industrieel Participatiebeleid zijn behaald1. Dit is een vervolg op de
rapportage over 2011 en 2012, die op 13 december 2013 aan uw Kamer is
verstuurd (Kamerstuk 26 231, nr. 22).
De rapportage gaat eerst in op de beleidsmatige ontwikkelingen in Europa
die voor de defensie- en veiligheidsindustrie relevant zijn, waaronder de
toepassing van aanbestedingsrichtlijn 2009/81/EG door de EU-lidstaten.
Hoofdstuk 2 geeft een eerste terugblik, mede namens de Minister van
Defensie, op de werking van de Defensie Industrie Strategie (DIS), zoals
aan uw Kamer toegezegd tijdens het Algemeen Overleg over de DIS en
het Compensatiebeleid op 11 juni 2014 (Kamerstuk 31 125, nr. 37).
Vervolgens wordt in de rapportage aandacht besteed aan de resultaten
van het Industrieel Participatiebeleid.
Het Industrieel Participatiebeleid dient als reparatiemechanisme voor het
ontbreken van een level playing field voor de Nederlandse industrie op de
internationale defensie- en veiligheidsmarkt, die vanwege politieke,
economische en veiligheidsbelangen geen open markt is. Het beleid is
erop gericht om de Nederlandse defensie- en veiligheidsindustrie
optimaal en concurrerend te betrekken bij de ontwikkeling en productie
van defensiematerieel. Met hoofdaannemers van opdrachten van het
Ministerie van Defensie worden hierover afspraken gemaakt. Opdrachten
bij Nederlandse bedrijven in het kader van het Industrieel Participatiebeleid dragen bij aan het bereiken van de doelen van de Defensie
Industrie Strategie.
Als indicator voor de resultaten van het Industrieel Participatiebeleid is in
de begroting van het Ministerie van Economische Zaken (Kamerstuk
1

kst-26231-27
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2015

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 26 231, nr. 27

1

34 300 XIII, nr. 2) de gemiddeld gerealiseerde compensatie/industriële
participatie over de voorgaande 5 jaren opgenomen. In 2013 en 2014
bedroeg deze indicator respectievelijk € 419 mln en € 383 mln. De
streefwaarde voor de indicator is in 2014 bijgesteld van € 450 mln naar
€ 350 mln. Het aandeel van het mkb bedroeg in beide jaren respectievelijk
34,0% en 47,7%.
Deze daling is in de eerste plaats het gevolg van Europese regelgeving
waardoor afspraken over industriële participatie minder zijn in aantal en
omvang. Sinds 2012 wordt niet langer standaard 100% van de opdrachtwaarde als industriële participatieverplichting afgesproken, maar is de
streefwaarde nu gemiddeld 60%. Er wordt minder vaak industriële
participatie geëist omdat het benodigde beroep op Artikel 346 VWEU
zwaarder wordt getoetst. Daarnaast speelt het uitblijven van grote
defensie-investeringen in de afgelopen jaren een rol.
Door deze ontwikkelingen is de waarde van de jaarlijks met industriële
participatie gerealiseerde opdrachten afgenomen. Daar staat tegenover
dat onder het compensatiebeleid ook opdrachten voor civiele producten
geaccepteerd werden. De opdrachten die met het Industrieel Participatiebeleid binnengehaald worden, komen thans terecht bij de primaire
doelgroep van het beleid: de defensie- en veiligheidsindustrie.
In mijn brief van 13 december 2013 (Kamerstuk 26 231, nr. 22) over de
resultaten van 2011 en 2012 heb ik aangegeven deze rapportage in twee
delen te willen splitsen: een deel met de resultaten van het compensatiebeleid en een deel dat op het Industrieel Participatiebeleid zou ingaan.
Omdat de resultaten echter goed in één rapportage kunnen worden
weergegeven, heb ik besloten de resultaten integraal weer te geven, wat
de vergelijkbaarheid met eerdere jaren ten goede komt.
De Minister van Economische Zaken,
H.G.J. Kamp

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 26 231, nr. 27

2