Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2011–2012

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2927
Vragen van de leden Marcouch, Van Dekken en Timmermans (allen PvdA)
aan de ministers van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschap over homorechten in Oekraïne (ingezonden 21 mei
2012).
Antwoord van minister Rosenthal (Buitenlandse Zaken), mede namens de
minister Schippers Volksgezondheid, Welzijn en Sport en de minister Van
Bijsterveldt-Vliegenhart (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap) (ontvangen 2 juli
2012) Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2011–2012, nr. 2740.
Vraag 1
Kent u de berichten «Pride Kiev afgelast»1 en «Wetsvoorstel moet Oekraïne
behoeden voor homogevaar»?2
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Deelt u het oordeel dat het afblazen van de eerste gaypride in Kiev als een
signaal kan worden gezien dat de rechten en de veiligheid van homo’s en
lesbiennes in Oekraïne niet gewaarborgd zijn? Zo ja, wat is uw mening
hierover? Zo nee, hoe moet het afblazen van de gaypride dan wel worden
gezien?
Antwoord 2
In Oekraïne is homoseksualiteit kort na de onafhankelijkheid, in 1991,
gedecriminaliseerd. Oekraïne is partij bij diverse internationale en Europese
mensenrechtenverdragen die de rechten van LGBT (Lesbians, Gays, Bisexuals
and Transgenders)waarborgen. Mede vanwege deze internationale verplichtingen hebben de gemeente Kiev en het Ministerie van Binnenlandse Zaken
hun volledige medewerking toegezegd met betrekking tot taken op gebied
van veiligheid en openbare ordehandhaving bij de Kyiv Pride Parade 2012.
Het is een feit dat een groot deel van de Oekraïense bevolking nog altijd
vooroordelen heeft jegens LGBT, en homoseksuele relaties, gedrag en
uitingen afwijst. Een kleine agressieve minderheid is bereid deze afwijzende
houding met fysiek geweld kracht bij te zetten, zoals helaas bleek bij de
1
2

ah-tk-20112012-2927
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2012

http://www.gay.nl/article/21383/last/Pride_Kiev_afgelast/
www.trouw.nl, 11-5-2012.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, Aanhangsel

1

gebeurtenissen rond de Kyiv Pride Parade 2012. De Oekraïense autoriteiten
zijn niet in staat gebleken om in het geval van grootschalige, agressieve
tegenstand voldoende bescherming aan LGBT te bieden.
Vraag 3
Bent u bereid hetgeen in Oekraïne is gebeurd rondom de gaypride scherp te
veroordelen? Zo ja, hoe gaat u dit doen? Bent u voornemens om de
ambassadeur van Oekraïne in ons land daarop aan te spreken? Zo nee,
waarom niet?
Antwoord 3
Ik heb op 21 mei jl. tegenover de media mijn teleurstelling uitgesproken over
de afgelasting van de Kyiv Pride Parade, en mijn zorgen geuit over het
homofobe klimaat in Oekraïne dat heeft bijgedragen aan het geweld tegen
LGBT. De ambassadeur van Oekraïne is op de hoogte van dit Nederlandse
standpunt. De Hoge Vertegenwoordiger voor Buitenlandse Zaken en
Veiligheidsbeleid van de Europese Unie, mw Catherine Ashton, heeft op
24 mei jl. een verklaring afgegeven waarin zij haar zorgen uit over de
gewelddadige verstoring van activiteiten in het kader van Kyiv Pride, die ik
volledig onderschrijf. Een kopie van de betreffende verklaring treft u bijgaand
aan.
Vraag 4
Bent u op de hoogte van het bestaan van een wetsvoorstel dat in Oekraïne
homoseksuele uitingen moet verbieden? Zo ja, wat is de strekking van dat
wetsvoorstel en wat is uw mening daarover?
Antwoord 4
Het wetsvoorstel nr. 8 711 («On Introduction of Changes to Certain Legislative
Acts of Ukraine (regarding protection of children’s rights on the safe
information sphere)») behelst amendementen op een aantal wetten in
Oekraïne, i.c. het wetboek van strafrecht, de wet ter bescherming van de
publieke moraal, en diverse mediawetten. Indien goedgekeurd, zal het
openlijk uiten van, en publiceren over, homoseksueel gedrag strafbaar
worden gesteld. Dit wetsvoorstel zal binnenkort door het parlement worden
behandeld. Ik acht dit wetsvoorstel discriminerend t.a.v. LGBT en in strijd met
internationale mensenrechtenverdragen en -verplichtingen, waaronder het
EVRM.
Vraag 5
Beïnvloedt het afblazen van de gaypride of het aannemen van het genoemde
wetsvoorstel, uw voornemen om tijdens het Europees kampioenschap geen
voetbalwedstrijden in Oekraïne te bezoeken als de rechtsstaat in dat land de
komende tijd niet zichtbaar verbetert? Zo ja, op welke wijze? Zo nee, waarom
niet?
Antwoord 5
Zoals in de geannoteerde agenda van de Raad Buitenlandse Zaken (Kamerstuk 21 501-02 nr. 1150) op 4 mei jl. aan uw Kamer gemeld, heeft het
Nederlandse kabinet besloten dat als de situatie van mevrouw Timosjenko
niet voldoende zou verbeteren, Nederland op politiek niveau niet naar
Oekraïne zou gaan om wedstrijden van het Nederlands elftal tijdens het EK
Voetbal 2012 bij te wonen. Daarbij is aangegeven dat de regering op basis
van de dan geldende stand van zaken en mede in het licht van de opstelling
van andere EU-lidstaten kort voor aanvang van het EK Voetbal een definitieve
afweging over politieke aanwezigheid zou maken.
Op 9 juni jl. heeft minister Schippers namens het kabinet de wedstrijd
Nederland-Denemarken bijgewoond. Om uiting te geven aan de Nederlandse
zorgen over de mensenrechten in Oekraïne, heeft minister Schippers, samen
met haar Deense collega Elbaek, een flankerend programma gericht op de
mensenrechten gevolgd, waarbij ook is gesproken met LGBT-organisaties.
Voor de inhoud van de gevoerde gesprekken verwijs ik kortheidshalve naar
het verslag dat minister Schippers naar uw Kamer heeft gestuurd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, Aanhangsel

2

Vraag 6
Deelt u de mening dat in het geval de rechtsstaat in Oekraïne in het
algemeen en de situatie ten aanzien van oud-premier Tymosjenko en de
rechten van homo’s en lesbiennes in het bijzonder niet verbeteren, de finale
van het EK-voetbal beter in Polen in plaats van in Oekraïne kan plaatsvinden?
Zo ja, bent u bereid om – al dan niet in EU-verband – bij de organisator op
een verplaatsing van de finale aan te dringen? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 6
Nee. Het organiseren van een EK voetbal vergt jaren van voorbereiding.
Verplaatsing van de finale van het EK Voetbal naar Polen is vlak voor
aanvang van het toernooi praktisch en organisatorisch niet uitvoerbaar en
acht ik bovendien niet wenselijk.
Vraag 7
Deelt u de mening dat, als een groep ultrarechtse extremisten al in staat is
een relatief kleine groep mensen te bedreigen, het dan onzeker is dat de
deelnemers en supporters aan het EK-voetbal voldoende kunnen worden
beveiligd? Zo ja, welke boodschap gaat volgens u hiervan uit in de richting
van Nederlandse supporters en deelnemers? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 7
Handhaving van openbare orde en veiligheid en de naleving van de wet is
een zaak van de instanties in de landen zelf. De capaciteit van de autoriteiten
om de openbare orde te handhaven en de veiligheid van bezoekers en
supporters te garanderen is voor de UEFA een belangrijk criterium bij de
toewijzing van het EK aan Oekraïne geweest. Ik vertrouw erop dat de UEFA,
die veel ervaring heeft met de organisatie van dit grote sportevenement, dit
met de grootste zorgvuldigheid heeft nagegaan. Ik ga ervan uit dat de
Oekraïense autoriteiten er alles aan zullen doen om de veiligheid van spelers
en supporters te waarborgen. Nederlandse supporters worden in het onlangs
gepubliceerde «Oranje Boekje» (zie link http://www.minbuza.nl/producten-endiensten/evenementen/samen-naar-het-ek-2012.html) gewezen op de
omstandigheden en de risico’s waarmee zij rekening dienen te houden. Voor
informatie over de veiligheidsplanning van betrokken Nederlandse overheidsdiensten verwijs ik naar de Leidraad Veiligheid EK Voetbal 2012 van het NCC
(Nationaal Crisis Centrum, zie https://www.nationaalcrisiscentrum.nl/sites/
risicoencrisis.sandbox.tdclighthouse.com/files/assets/documents/
Leidraad%20Veiligheid%20EK%20Voetbal%202012.pdf).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, Aanhangsel

3