Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2016–2017

2

Vragen gesteld door de leden der Kamer

2017Z10667
Vragen van het lid Kooiman (SP) aan de Minister van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport over het bericht dat de zaadkwaliteit van de westerse man
keldert door gebruik van hormoon verstorende stoffen (ingezonden 3 augustus
2017).
Vraag 1
Wat is uw reactie op het bericht dat de zaadkwaliteit van de westerse man
keldert door het binnenkrijgen van hormoon verstorende stoffen?1.
Vraag 2
Bent u het met de uroloog Gert Dohle eens, dat het onwenselijk is dat als de
huidige trend zich voortzet, mannen in toenemende mate afhankelijk worden
van reageerbuisbevruchting en In Vitro Fertilisatie (IVF)? Zo ja, welke acties
gaat u concreet ondernemen om dit probleem aan te pakken?
Vraag 3
Deelt u de mening dat door het verminderen van het gebruik van hormoon
verstorende stoffen de kwaliteit van sperma verbeterd kan worden? Zo ja, wat
gaat Nederland concreet zelf doen om het gebruik van hormoon verstorende
stoffen tegen te gaan in plaats te wachten op wat er in Europa gebeurt?
Vraag 4
Wat is uw reactie op de uitspraken van diverse wetenschappers tijdens een
kennissessie van Wemos in de Tweede Kamer over het gebruik van hormoon
verstorende stoffen, namelijk dat gebruik van hormoon verstorende stoffen
kunnen leiden tot neurologische gedragsstoornissen (ADHD, autisme),
obesitas, diabetes, hormoon gerelateerde kankersoorten (zaadbalkanker,
borstkanker bij jonge vrouwen) en immuunsysteem gerelateerde ziektes
(allergieën en astma)?2

1

De Kennis van nu, 25 juli 2017, «Kwaliteit sperma westerse man gaat steeds verder achteruit».
https://www.dekennisvannu.nl/site/artikel/Kwaliteit-sperma-westerse-man-gaat-steeds-verderachteruit/9270
2
Kennissessie Wemos met diverse deskundigen. https://www.wemos.nl/wp-content/uploads/
2017/07/20170711-Samenvatting-Kennissessie-HormoonverstorendeChemicalien_updatedPH18feb.pdf

kv-tk-2017Z10667
’s-Gravenhage 2017

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Vragen

1

Vraag 5
Hoe komt het dat de schadelijkheid van hormoon verstorende stoffen al
geruime tijd bekend is, maar dat er nauwelijks tot geen actie wordt ondernomen om het gebruik hiervan tegen te gaan?
Vraag 6
Hoeveel ziekenhuizen zijn inmiddels bezig om hun (kinder)afdelingen vrij te
maken van schadelijke hormoon verstorende stoffen, zoals ze dat gedaan
hebben bij het Westfriesgasthuis? Bent u bereid om ziekenhuizen te stimuleren een voorbeeld te nemen aan het Westfriesgasthuis?
Vraag 7
Kunt u uiteenzetten welke knelpunten er uit de gesprekken met de medische
beroepsgroep naar voren zijn gekomen als het gaat om een uitfasering van
schadelijke stoffen in medische hulpmiddelen? Hoe denkt u deze knelpunten
aan te pakken?
Vraag 8
In hoeverre bent u bereid om zwangere vrouwen voor te lichten over de
risico’s van gebruik van hormoon verstorende stoffen, zoals dat bijvoorbeeld
wel gebeurt in Denemarken? Bent u bereid om net als in Denemarken,
zwangere vrouwen actief voor te lichten via campagnes en vrouwen te
informeren via de verloskundige? Zo nee, waarom niet?
Vraag 9
Deelt u de mening dat enkel een folder waarin voorzichtig gewaarschuwd
wordt voor het gebruik van hormoonverstorende stoffen onvoldoende is?3 In
hoeverre wordt iedere zwangere vrouw dan voldoende voorgelicht?
Vraag 10
Kunt u uiteenzetten welke maatregelen Denemarken, Zweden en Frankrijk
hebben genomen om gebruik van hormoon verstorende stoffen te verminderen? Kunt u tevens uiteenzetten waarom deze maatregelen (nog) niet zijn
doorgevoerd in Nederland?
Vraag 11
Kunt u uiteenzetten hoe (en wanneer) u de aangenomen motie Ouwehand
(PvdD) over een verbod op Bisfenol A (BPA) in voedselcontactmaterialen4
gaat uitvoeren?

3

Folder RIVM http://www.rivm.nl/Documenten_en_publicaties/Algemeen_Actueel/Brochures/
Preventie_Zorg_Ziekte/Bloedonderzoek_zwangeren/Brochure_Zwanger
4
Kamerstuk 32 793, nr. 260

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Vragen

2