Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2017–2018

34 968

Wijziging van de Aanpassingswet
studiefinanciering BES

Nr. 3

MEMORIE VAN TOELICHTING

Het advies van de Afdeling advisering van de
Raad van State wordt niet openbaar gemaakt,
omdat het zonder meer instemmend luidt /
uitsluitend opmerkingen van redactionele aard
bevat (artikel 26, vijfde lid, van de Wet op de
Raad van State)

I. Algemeen
1. Aanleiding
Op 20 december 2016 heeft de Tweede Kamer ingestemd met het
wetsvoorstel Aanpassingswet studiefinanciering BES (34 331). In een brief
van 19 januari 2017 (Kamerstukken I 2016/17, 34 331, B) is de Eerste
Kamer in overweging gegeven de behandeling van dit wetsvoorstel aan te
houden zodat gewerkt kan worden aan een novelle om zorgvuldig
uitvoering te kunnen geven aan het wetsvoorstel. Een afschrift van deze
brief is tevens naar de Tweede Kamer gestuurd. Aanleiding hiervoor
waren de geconstateerde aandachtspunten na aanneming van het
subamendement Van Meenen (Kamerstukken II 2016/17, 34 331, nr. 20) en
het nader gewijzigde amendement Rog/Duisenberg (Kamerstukken II
2016/17, 34 331, nr. 19), en de aangenomen moties.
Verder is mede naar aanleiding van een tweetal moties dat is aangenomen na behandeling van bovengenoemd wetsvoorstel, een onderzoek
uitgevoerd naar de (on)mogelijkheden van het automatisch stopzetten van
het studentenreisproduct. Zoals aangekondigd aan de Tweede Kamer zijn
de voorgenomen maatregelen in reactie op de uitkomsten van dit
onderzoek bij de vormgeving van de novelle meegenomen.1
2. Doel
Doel van het onderhavig wetsvoorstel is te zorgen voor een zorgvuldige
uitvoering van de aangenomen amendementen en moties.

1

kst-34968-3
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2018

Aanhangsel Handelingen II 2016/17, nr. 1593.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 968, nr. 3

1

3. Inhoudelijk
3.1 Bepalingen in huidige WSF 2000
Onderdeel van de studiefinanciering betreft het recht op een reisvoorziening. Het reisrecht omvat een reisproduct op een persoonlijke
OV-chipkaart (een week- dan wel weekendproduct), waarmee een
studerende2 gratis of met korting kan reizen in het openbaar vervoer. Op
een bepaald moment vervalt het recht op een reisvoorziening. Dit is
bijvoorbeeld het geval wanneer een studerende niet meer staat
ingeschreven bij een instelling waarvoor het recht op studiefinanciering
bestaat, of wanneer het maximale recht op de reisvoorziening is verbruikt.
Ook kan het voorkomen dat een studerende geen aanspraak meer op het
reisrecht heeft, omdat hij (een deel van) zijn opleiding in het buitenland
gaat volgen. In artikel 3.27, eerste lid, van de Wet studiefinanciering 2000
(hierna: WSF 2000) is geregeld dat een (oud-)studerende verplicht is het
reisproduct binnen vijf werkdagen nadat het reisrecht is vervallen, stop te
zetten. Dit dient te gebeuren bij een zogeheten ophaalautomaat van de
vervoersbedrijven. In het tweede lid van artikel 3.27 is geregeld dat een
(oud-)studerende, bij het onterecht beschikken over het studentenreisproduct, aan de Minister een bedrag is verschuldigd van € 97,00 per halve
kalendermaand of een deel van een halve kalendermaand (ook wel de
«OV-boete» genoemd).
3.2 Huidig wetsvoorstel
Met het wetsvoorstel Aanpassingswet studiefinanciering BES is voorgesteld het bedrag dat een (oud-)studerende verschuldigd is voor het ten
onrechte beschikken over een studentenreisproduct te verhogen, met het
doel strategisch gedrag tegen te gaan. In het kader van het wetsvoorstel
heeft de Tweede Kamer een aantal amendementen en moties aangenomen.
Als gevolg van de aangenomen amendementen wordt in het wetsvoorstel
Aanpassingswet studiefinanciering BES geregeld dat het bedrag voor
onterecht bezit van het reisproduct wordt gestaffeld. Dit betekent een
verlaging van het bedrag naar 75 euro per halve kalendermaand voor de
eerste twee halve kalendermaanden, en een verhoging van de boete naar
150 euro per halve kalendermaand voor de daaropvolgende halve
kalendermaanden.3 Ook wordt in het wetsvoorstel geregeld dat het
bedrag voor het ten onrechte beschikken over het studentenreisproduct
(op gestaffelde wijze) slechts kan worden opgelegd indien het reisproduct
ook daadwerkelijk wordt gebruikt.4
Tevens werden door de Tweede Kamer de volgende moties aangenomen:
– De motie Mohandis c.s. (Kamerstukken II 2016/17, 34 331, nr. 14)
spreekt uit dat er geen verhoging van de boete dient plaats te vinden
en dat er eerst gewerkt moet worden aan oplossingen om studenten
bewuster en beter geïnformeerd te maken en om hierbij ook op
vereenvoudiging van beëindiging van het reisproduct in te zetten.
– De motie Rog/ Duisenberg (Kamerstukken II 2016/17, 34 331, nr. 16)
verzoekt de regering te bevorderen dat DUO op een duidelijke en
onderscheidende wijze het naderende einde van het recht op gebruik
van het reisproduct communiceert, alsmede oud-studenten, wanneer

2

Met «studerende» wordt in de WSF 2000 zowel de mbo- als de ho-student aangeduid.
Kamerstukken II 2016/17, 34 331, nr. 19 (nader gewijzigd amendement Rog en Duisenberg).
4
Het (sub)amendement van het lid Van Meenen (Kamerstukken II 2016/17, 34 331, nr. 20)
wijzigde het amendement Rog/Duisenberg (nr. 19).
3

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 968, nr. 3

2

–

–

zij een boete krijgen wegens het onterecht bezitten van een
ov-studentenkaart, daarover onverwijld informeert.
De motie Rog/Duisenberg (Kamerstukken II 2016/17, 34 331, nr. 17)
verzoekt de regering, in overleg met betrokken partijen zoals DUO en
de NS, te komen tot automatische stopzetting van het studentenreisproduct indien het recht hierop is beëindigd.
De motie Mohandis c.s. (Kamerstukken II 2016/17, 34 331, nr. 18)
verzoekt de regering in gesprek te gaan met de betreffende
ov-bedrijven en om tot vereenvoudiging van het stopzetten van het
reisproduct te komen, en de Kamer hierover in de zomer van 2017 te
informeren.

3.3 Benodigde aanpassingen naar aanleiding van aangenomen amendementen en moties
Naar aanleiding van de genoemde moties en amendementen is
aanpassing van het wetsvoorstel door middel van een novelle benodigd.
Zoals weergegeven in de Kamerbrief van 19 januari 2017, vereist de
gegevensuitwisseling die nodig is om uitvoering te geven aan de
amendementen, een wettelijke grondslag waarin de privacy van de
(oud-)studerenden wordt geborgd. In de huidige WSF 2000 is in een
dergelijke grondslag nog niet voorzien. Met de onderhavige novelle wordt
voorzien in een zorgvuldige wettelijke grondslag voor gegevensuitwisseling met het oog op de uitvoering van artikel 3.27 van de WSF 2000.
Tevens zijn de onderdelen van het wetsvoorstel die betrekking hebben op
studiefinanciering BES en huisvesting Caribisch Nederland, via een nota
van wijziging toegevoegd aan het wetsvoorstel Wijziging van enkele
onderwijswetten om deze meer te laten aansluiten bij de Algemene wet
bestuursrecht (Stb 2017, 80).5 Deze onderdelen dienen nog te worden
verwijderd uit het onderhavige wetsvoorstel.
Daarnaast vraagt uitvoering van het wetsvoorstel om een aanpassing van
de uitvoeringsprocessen van de verschillende betrokkenen: de Dienst
Uitvoering Onderwijs (hierna: DUO), Translink (uitgever van de
OV-chipkaart en beheerder van de gegevens) en Regisseur Studenten
Reisrecht (hierna: RSR) (de rechtspersoon die de digitale administratie van
het reisproduct op de OV-chipkaart voert). Een inwerkingtreding van het
wetsvoorstel per 1 januari 2018 is uiteraard niet meer haalbaar, en vergt
derhalve aanpassing van het wetsvoorstel.
Tot slot is geconstateerd dat door aanneming van het subamendement
van Van Meenen onduidelijkheid bestaat over de staffelbedragen bedoeld
in het amendement Rog/Duisenberg. In de wettekst wordt nu niet nader
uitgewerkt hoe de staffel werkt in combinatie met de voorwaarde dat
daadwerkelijk gereisd is met het reisproduct. Met deze novelle wordt
tevens artikel 3.27, tweede lid, van de WSF 2000 gewijzigd om onduidelijkheden ten aanzien van de interpretatie van dit artikel te voorkomen.

5

Volledige titel van het wetsvoorstel betreft: Wet van 22 februari 2017 tot wijziging van enkele
onderwijswetten om deze meer te laten aansluiten bij de Algemene wet bestuursrecht en om
de overgangsbepalingen voor onderwijshuisvesting in Caribisch Nederland te verlengen en
aanpassing van de Wet studiefinanciering BES om die in overeenstemming te brengen met de
uitvoeringspraktijk.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 968, nr. 3

3

3.4 Aanpassingen naar aanleiding van onderzoek naar de mogelijkheden
van het automatisch stopzetten
In de moties van de leden Rog en Duisenberg (Kamerstukken II 2016/17,
34 331, nr. 17) en van het lid Mohandis (Kamerstukken II 2016/17, 34 331,
nr. 18) is opgeroepen om in overleg met de betrokken partijen te komen
tot automatisch stopzetten respectievelijk tot vereenvoudigen van het
stopzetten van het studentenreisproduct. Ook de studentenorganisaties,
de Nationale ombudsman en de Wetenschappelijke Raad voor het
Regeringsbeleid (WRR) hebben gepleit voor automatische stopzetting.
Met een onafhankelijk onderzoek naar de (on)mogelijkheden van het
automatisch stopzetten van het studentenreisproduct is uitvoering
gegeven aan de moties en is tegemoetgekomen aan de roep uit de
samenleving. Op 21 december 20176 is het onderzoeksrapport, vergezeld
van een beleidsreactie, aan de Eerste en Tweede Kamer aangeboden. Uit
de onderzoeksresultaten blijkt dat automatische stopzetting complex is en
dat dé ideale oplossing, namelijk de oplossing die met beperkte kosten en
doorlooptijd alle vorderingen kan voorkomen, niet bestaat. Wel heeft de
Minister van OCW, in overleg met de studentenorganisaties en de
vervoersbedrijven, een pakket met maatregelen aangekondigd dat het
aantal vorderingen voor het onterecht gebruikmaken van het reisproduct
flink moet laten dalen. Voor zover deze maatregelen een wetswijziging
vergen, worden die geregeld in deze novelle:7
• de termijn waarin het reisproduct tijdig kan worden stopgezet wordt
verlengd van vijf werkdagen naar tien kalenderdagen.
• in de WSF 2000 wordt eenduidig opgenomen dat de studerende
verplicht is zelf zorg te dragen dat het reisproduct tijdig is stopgezet,
en dat een bedrag verschuldigd is wanneer dit niet tijdig heeft
plaatsgevonden en het studentenreisproduct ook niet op een andere
manier van de OV-chipkaart is afgehaald (blacklisting, zie hieronder bij
paragraaf 4).
4. Blacklisten
De blacklist is een instrument dat vervoerders primair inzetten om fraude
en misbruik door reizigers tegen te gaan. De blacklist bevat nummers van
OV-chipkaarten of reisproducten die niet toegelaten mogen worden bij het
inchecken. Wanneer iemand probeert in te checken met een OV-chipkaart
of reisproduct dat op de blacklist staat, dan wordt die kaart of dat product
direct gedeactiveerd. Je kunt er dan niet meer mee reizen.
Bij de invoering van het studentenreisproduct op de OV-chipkaart en het
verdwijnen van de papieren OV-studentenkaart, was voorzien om de
blacklist in te zetten om ook studentenreisproducten stop te zetten. In
2009 gaven de vervoersbedrijven echter aan dat de capaciteit van de
blacklist voor het stopzetten van alle studentenreisproducten te beperkt is.
Er was maar een beperkt aantal plaatsen op de blacklist beschikbaar en
dat aantal was aanzienlijk lager dan het aantal studentenreisproducten dat
jaarlijks stopgezet moest worden. Vervolgens is de huidige werkwijze
ontwikkeld, waarbij studerenden zelf hun studentenreisproduct moeten
stopzetten bij een ophaalautomaat. In de periode waarin het eerdergenoemde onderzoek naar de (on)mogelijkheden voor het automatisch
stopzetten van het studentenreisproduct plaatsvond, werd de blacklist,
6
7

Kamerstukken II 2017/18, 23 645, nr. 653.
Zoals reeds opgenomen in het wetsvoorstel Aanpassingswet studiefinanciering BES is een
(oud-) studerende dit bedrag slechts verschuldigd wanneer hij gebruik maakt van het
reisproduct. Met onderhavig voorstel wordt voor een zorgvuldige uitvoering van deze
maatregel gezorgd, waaronder een grondslag voor de benodigde gegevensuitwisseling ten
behoeve van de uitvoering van deze maatregel.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 968, nr. 3

4

voor wat betreft het studentenreisproduct, hoofdzakelijk gebruikt om de
studentenreisproducten te deactiveren van (oud-)studerenden die na 12
maanden onterecht bezit hun reisproduct nog niet zelf hadden stopgezet.
In het onderzoek is geconstateerd dat de blacklist die momenteel door de
vervoersbedrijven gehanteerd wordt, nog steeds te beperkt is om alle
studentenreisproducten automatisch stop te zetten. Aangegeven werd
echter ook dat de blacklist op een andere en effectievere manier ingezet
zou kunnen worden dan nu het geval is.
Om de blacklist zo effectief mogelijk te kunnen inzetten om ov-boetes te
voorkomen, zijn de volgende maatregelen aangekondigd in de bovengenoemde Kamerbrief van 21 december 2017:
– vanaf het moment dat één of meerdere vervoersbedrijven technisch
gezien in staat zijn om een onbeperkte blacklist in de praktijk te gaan
gebruiken, zullen deze bedrijven dat doen. Als een (oud-)studerende
met zijn studentenreisproduct dan bij één van deze vervoersbedrijven
incheckt, wordt het studentenreisproduct gedeactiveerd en is deze ook
niet meer bij andere vervoersbedrijven te gebruiken.
– de vervoerders verwachten het aantal plekken dat momenteel binnen
de blacklistcapaciteit beschikbaar is om studentenreisproducten te
deactiveren, in 2018 te verdubbelen. Hiertoe zijn de voorbereidingen in
gang gezet. Hierbij wordt ook de capaciteit van de blacklist gereorganiseerd en daarmee het aantal plekken verder verhoogd in de maanden
dat er een piek is in het aantal (oud)-studerenden dat het studentenreisproduct moet stopzetten, namelijk van juli tot en met september.
– vanaf 2019 zal gebruik worden gemaakt van een vorm van «smart
blacklisting», waarbij alle studentenreisproducten waar geen recht
meer op is, gerouleerd worden op de blacklist. Dat betekent dat het
studentenreisproduct van een (oud-)studerende op de ene dag wel op
de blacklist staat en op de andere dag niet. Checkt een studerende in
met zijn OV-chipkaart met studentenreisproduct op een dag waarop
zijn product op de blacklist staat, dan wordt het studentenreisproduct
gedeactiveerd en kan de studerende vanaf dat moment niet meer
reizen met zijn studentenreisproduct. Dit rouleren verhoogt de kans dat
het studentenreisproduct automatisch wordt stopgezet.
– Vanaf 2019 zal de maximale periode waarover boetes worden
opgelegd (nu 12 maanden) worden verkort naar negen maanden en zo
mogelijk naar zes maanden.
(Oud-)studerenden houden de verplichting om hun studentenreisproduct
zelf tijdig bij een ophaalautomaat stop te zetten. Door het effectiever
inzetten van de blacklist kunnen studentenreisproducten van
(oud-)studerenden worden gedeactiveerd, waardoor de OV-boetes minder
hoog oplopen. Daarnaast zorgt dit effectiever inzetten van de blacklist
ervoor dat de studentenreisproducten van (oud-)studerenden die nu
bewust dit product in bezit houden (omdat de «OV-boete» voor hen
goedkoper is dan op saldo reizen met hun eigen OV-chipkaart),
waarschijnlijk sneller gedeactiveerd worden via de blacklist. Dat betekent
dat (oud-)studerenden minder lang misbruik kunnen maken van een
studentenreisproduct waar ze geen recht meer op hebben.
5. Gegevensuitwisseling ten behoeve van de toepassing van
artikel 3.27, tweede lid, van de WSF 2000
Op dit moment vindt in het kader van de toekenning en koppeling van het
studentenreisproduct reeds een gegevensuitwisseling plaats tussen DUO
en RSR. Wanneer een studerende bij DUO studiefinanciering aanvraagt,
kan hij als onderdeel daarvan een reisvoorziening aanvragen. Als een
studerende de reisvoorziening aanvraagt, bepaalt DUO of de studerende

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 968, nr. 3

5

aanspraak maakt op het reisrecht. Samen met het gekozen reisproduct
stuurt DUO het burgerservicenummer van de studerende naar RSR.
Vervolgens dient een koppeling plaats te vinden: de OV-chipkaart (het
kaartnummer) moet aan de studerende worden gekoppeld. De studerende
identificeert zich bij RSR en geeft hierbij ook door welke OV-chipkaart hij
in zijn bezit heeft. RSR stuurt de gegevens – het soort reisrecht, de
ingangsdatum van het reisrecht en het kaartnummer (zonder het
burgerservicenummer) – naar de vervoerders. De studerende kan
vervolgens het reisproduct laden op de OV-chipkaart bij een ophaalautomaat van de vervoerders. Vanaf het moment dat het reisrecht ingaat kan
met het reisproduct worden gereisd.
De gegevensuitwisseling die reeds plaatsvindt tussen DUO en RSR is
geregeld in artikel 3.23 van de WSF 2000. Daarin is bepaald dat in
afwijking van artikel 1.7 van de WSF 2000 de Minister het burgerservicenummer van een studerende gebruikt ter zake van de toekenning van het
reisrecht in contacten met RSR. RSR gebruikt het burgerservicenummer
van een studerende slechts ter vaststelling van de identiteit van een
studerende wanneer deze zich tot de vervoersbedrijven wendt om zijn
gegevens te laten koppelen aan een persoonlijke OV-chipkaart.
Als gevolg van de aanneming van (sub)amendement nr. 20 dienen
gegevens te worden uitgewisseld opdat kan worden nagegaan of een
(oud-)studerende gebruik heeft gemaakt van het reisproduct, terwijl zijn
aanspraak op het reisrecht is beëindigd. Voor de toepassing dient DUO te
kunnen beoordelen of een (oud-)studerende heeft gereisd met het
studentenreisproduct. DUO heeft echter geen toegang tot het gegeven of
wel of niet is gereisd met het studentenreisproduct.
Opdat DUO kan beoordelen of een (oud-)studerende gebruik heeft
gemaakt van het studentenreisproduct zal een gegevensuitwisseling
plaatsvinden tussen DUO en Translink, via RSR. In de novelle wordt
geregeld dat de benodigde gegevensuitwisseling op de volgende manier
zal plaatsvinden (zie hierna ook een schematische weergave).
(1) DUO doet een uitvraag bij RSR, en verstrekt daarbij het burgerservicenummer, het kalenderjaar en de maand waarop de uitvraag betrekking
heeft en de specifieke periode(s)8 waarvan DUO wil vernemen of een
(oud-)studerende heeft gereisd met het studentenreisproduct terwijl zijn
reisrecht was verlopen en het reisproduct had moeten worden stopgezet.
(2) RSR bekijkt vervolgens op welke OV-chipkaart en reisproduct het
verzoek van DUO betrekking heeft, en vraagt bij Translink – door middel
van verstrekking van het OV-chipkaartnummer – of in de genoemde
periodes gebruik is gemaakt van het betreffende studentenreisproduct.
Tussen RSR en Translink wordt geen gebruik gemaakt van het door DUO
aan RSR verstrekte burgerservicenummer van een (oud-)studerende. (3)
RSR ontvangt daarop van Translink of met het betreffende studentenreisproduct op het OV-chipkaartnummer in de uitgevraagde periode is gereisd
(ja/nee). (4) DUO ontvangt vervolgens van RSR ten aanzien van het
burgerservicenummer waar de uitvraag betrekking op had, of een
(oud-)studerende wel of niet heeft gereisd met het studentenreisproduct
in de gevraagde periode.

8

De mogelijke periodes betreffen: de kalenderdagen 11 tot en met 15 van een betreffende
maand (in geval van de eerste kalendermaand nadat het reisrecht is verlopen), kalenderdagen
1 tot en met 15, of kalenderdagen 16 tot en met het einde van de maand.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 968, nr. 3

6

Voor de toepassing van artikel 3.27, tweede lid, van de WSF 2000 dienen
derhalve een aantal gegevens te worden verwerkt: het burgerservicenummer van een (oud-) studerende tussen DUO en RSR, het OV-chipkaartnummer tussen RSR en Translink, en het gegeven of wel of niet is
gereisd met het studentenreisproduct tussen zowel RSR en DUO, en
Translink en RSR. In de WSF 2000 bestaat geen bepaling die voldoende
duidelijk voorziet in een grondslag voor de uitwisseling van gegevens
over het wel of niet gereisd hebben met het studentenreisproduct.
Bovendien biedt artikel 3.23 van de WSF 2000 in combinatie met artikel
1.7 van de WSF 2000, een onvoldoende grondslag voor de uitwisseling
van het burgerservicenummer ten behoeve van de toepassing van artikel
3.27, tweede lid, van de WSF 2000. Het artikel is bedoeld ter zake van de
toekenning van de reisvoorziening. Het gebruik van het burgerservicenummer is op grond van dit artikel niet toegestaan met het doel een
OV-boete op te leggen. Het artikel beperkt zich bovendien tot studerenden.
Het vorderen van een bedrag voor het ten onrechte beschikken over een
studentenreisproduct kan echter ook noodzakelijk zijn ten aanzien van
oud-studerenden.
Met de onderhavige novelle wordt voorzien in een duidelijke wettelijke
grondslag voor de benodigde gegevensuitwisseling voor de toepassing
van artikel 3.27, tweede lid, van de WSF 2000. Artikel 3.23 van de WSF
2000 wordt zodanig aangepast dat voorzien wordt in een grondslag voor
de uitwisseling van het burgerservicenummer door DUO met RSR om te
kunnen vaststellen of gereisd is met het studentenreisproduct, ten
behoeve van de uitvoering van artikel 3.27, tweede lid, van de WSF 2000.
Bovendien wordt in artikel 9.6 van de WSF 2000 een wijziging aangebracht om een duidelijke grondslag in de WSF 2000 te creëren voor de
benodigde uitwisseling van het gegeven of een (oud-)studerende wel of
niet heeft gereisd met het reisproduct.
6. Recht op privacy
Het recht op privacy is neergelegd in verschillende verdragen en wetten.9
Op grond van artikel 8 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de
Mens (hierna: EVRM) heeft een ieder recht op respect voor zijn privéleven.
Op grond van artikel 10, eerste lid, van de Grondwet heeft een ieder het
recht op eerbiediging van zijn persoonlijke levenssfeer. De regels omtrent
het vastleggen en verstrekken van persoonsgegevens zijn op grond van
artikel 10, tweede lid, van de Grondwet vastgelegd in de wet. Tevens zijn
binnen EU-verband regels opgesteld met betrekking tot de privacy,

9

Waaronder artikel 12 Universele Verklaring voor de Rechten van de Mens, artikel 8 EVRM,
artikel 17 Internationaal verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten, artikel 8 Handvest
voor de Grondrechten van de Europese Unie, artikel 16 van het Verdrag betreffende de werking
van de Europese Unie en artikel 10 Grondwet.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 968, nr. 3

7

waaronder de Algemene verordening gegevensbescherming (hierna:
AVG).10
Voor de beoordeling of met onderhavig wetsvoorstel wordt voldaan aan
bovengenoemde (verdrags)bepalingen is een DPIA opgesteld waarmee de
noodzaak van de voorgenomen gegevensverwerking is onderzocht.
Daaruit is, samenvattend, het volgende geconcludeerd. Voor de
toepassing van het gewijzigde artikel 3.27, tweede lid, van de WSF 2000
moeten gegevens worden uitgewisseld. Op grond van onder meer artikel
8 van het EVRM moet worden vastgesteld of sprake is van een inmenging
in het privéleven. Op grond van de AVG betreffen persoonsgegevens alle
informatie over een geïdentificeerde of identificeerbare natuurlijke
persoon, waarbij als identificeerbaar wordt beschouwd een natuurlijke
persoon die direct of indirect kan worden geïdentificeerd.11 Het burgerservicenummer betreft een persoonsgegeven.12 Het gegeven is namelijk
direct herleidbaar tot een natuurlijk persoon. Tevens is sprake van
verwerking in de zin van de AVG.13 Het gegeven of er gereisd is, wordt, in
combinatie met het burgerservicenummer, verstrekt aan DUO. De
combinatie van dit gegeven met het burgerservicenummer van de
(oud-)studerende maakt dat door het gebruik van dit gegeven DUO ook tot
een persoon herleidbare gegevens gebruikt. Ook vindt uitwisseling van
persoonsgegevens plaats tussen RSR en Translink. Er is dus sprake van
verwerking van persoonsgegevens. Op grond van hoofdstuk IV van de
AVG hebben DUO en Translink enerzijds en RSR anderzijds verschillende
rollen. DUO en Translink zijn verwerkingsverantwoordelijken en RSR is
een verwerker die ten behoeve van zowel DUO als Translink persoonsgegevens verwerkt. Conform artikel 28, derde lid, van de AVG zijn er
verwerkersovereenkomsten gesloten waarin bij invoering van onderhavig
wetsvoorstel de nieuwe taken worden vastgelegd.
De inmenging in het privéleven kan worden gerechtvaardigd. Met
onderhavig wetsvoorstel wordt gezorgd voor een wettelijke grondslag
voor gegevensuitwisseling.14 Met de onderhavige novelle wordt een
wettelijke grondslag gecreëerd voor zowel de uitwisseling van het
burgerservicenummer, als voor de uitwisseling van het gegeven of een
(oud-)studerende met het studentenreisproduct heeft gereisd of niet.
De AVG vereist bovendien doelbinding.15 Met het voorstel wordt wettelijk
geregeld dat de benodigde gegevensuitwisseling slechts mogelijk is voor
de uitvoering van artikel 3.27 van de WSF 2000. Het uitwisselen van de
gegevens is noodzakelijk en in termen van internationaal recht is er sprake
van een noodzakelijkheid in een democratische samenleving. Voor het
vorderen van een bedrag voor het ten onrechte beschikken over een
studentenreisproduct is het nodig om te weten of een (oud-)studerende
heeft gereisd met het reisproduct. Voorkomen moet immers worden dat
(oud-)studerenden ongestraft gratis of met korting kunnen reizen met een
reisproduct waar zij op grond van de WSF 2000 geen aanspraak meer op
10

Per 25 mei 2018 treedt Verordening 2016/679 van het Europees parlement en de Raad
betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van
persoonsgegevens en betreffende het vrije verkeer van die gegevens en tot intrekking van
Richtlijn 95/46/EG (algemene verordening gegevensbescherming), in werking. Tot die tijd geldt
de Richtlijn 95/46/EG van het Europees parlement en de Raad betreffende de bescherming van
natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens en betreffende het
vrije verkeer van die gegevens (Privacyrichtlijn).
11
Artikel 4 AVG.
12
Artikel 87 AVG, gelezen in samenhang met artikel 46 van de Uitvoeringswet AVG, Kamerstukken I 2017/18, 34 851, A.
13
Artikel 4 AVG.
14
Artikel 6, eerste lid, sub c. Doordat de verplichting tot verwerking van persoonsgegevens met
onderhavig voorstel wordt opgenomen in een wet in formele zin, wordt tevens voldaan aan
artikel 6, derde lid, sub b, van de AVG.
15
Artikel 5, eerste lid, van de AVG.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 968, nr. 3

8

maken. En zolang het reisproduct niet is stopgezet, blijft dit mogelijk.16
Met de gebruikmaking van de betreffende gegevens kan gerichter en
effectiever misbruik van het studentenreisproduct worden voorkomen. Tot
slot voldoet de gegevensuitwisseling aan de beginselen van proportionaliteit en subsidiariteit. In het kader hiervan is het van belang dat DUO, RSR
en Translink in het kader van de gegevensverwerking niet meer gegevens
ontvangen en gebruiken dan nodig voor de toepassing van artikel 3.27,
tweede lid, van de WSF 2000. Slechts het gegeven dat wel of niet gereisd
is, wordt verstrekt door Translink aan RSR en door RSR aan DUO. Overige
reisdata (hoe vaak, op welke dag(en), hoe laat en waarheen) zijn niet
noodzakelijk voor het kunnen opleggen van de vordering en worden dan
ook niet uitgewisseld. Tevens worden de gegevens door DUO niet langer
bewaard dan nodig voor het doel waarvoor zij zijn verzameld.17 Het
subsidiariteitsvereiste vereist dat gegevensverwerking niet op een andere,
minder ingrijpende wijze, kan worden bereikt. DUO kan zelf niet inzien of
wel of niet is gereisd. Voor het kunnen uitvoeren van artikel 3.27, tweede
lid, van de WSF 2000 is het noodzakelijk dat DUO de beschikking krijgt
over het gegeven of gereisd is met het studentenreisproduct via RSR. Ook
het burgerservicenummer is noodzakelijk voor de toepassing van artikel
3.27, tweede lid, van de WSF 2000. Met het gebruik van andere persoonsgegevens (bijvoorbeeld naam of geboortedatum) kan niet hetzelfde
worden bereikt als met het gebruik van het burgerservicenummer.
Gebruik van normale persoonsgegevens leidt tot onduidelijkheden bij
personen met dezelfde naam en dezelfde geboortedatum. Ook onbekende
geboortedata of namen die in verschillende systemen verschillend
worden geschreven, leiden tot incomplete gegevens.
7. Financiële gevolgen
Zoals aangegeven in de eerdergenoemde Kamerbrief van 21 december
2017, is OCW met de vervoersbedrijven in gesprek over de mogelijke
financiële consequenties van de maatregelen uit die brief, met het oog op
het contract dat het Ministerie van OCW en de vervoersbedrijven hebben
over het studentenreisproduct. De maatregelen uit deze novelle maken
daar onderdeel van uit.
8. Gevolgen voor de regeldruk
Bij de voorbereiding van dit voorstel is nagegaan of sprake is van
administratieve lasten. Het voorstel heeft geen gevolgen voor de
administratieve lasten van (oud-)studerenden. Zij blijven de verantwoordelijkheid houden het studentenreisproduct zelf stop te zetten.
Uitvoering van het wetsvoorstel vraagt om een aanpassing van de
uitvoeringsprocessen van verschillende betrokkenen. Het wetsvoorstel
heeft gevolgen voor de administratieve lasten van Translink en van RSR,
waar het gaat om de maatregel dat een vordering slechts kan worden
opgelegd indien gebruik is gemaakt van het reisproduct nadat het recht
daarop is beëindigd. De inschatting van de vervoersbedrijven is dat de
implementatie van deze maatregel procesaanpassingen vergt, die initieel
worden geraamd op circa 1.000 uren. De jaarlijkse administratieve lasten
worden ingeschat op circa 200 uren.

16
17

Kamerstukken II 2015/16, 34 331, nr. 3.
Overeenkomstig overweging 39 van de AVG stellen de verwerkingsverantwoordelijken de
bewaartermijnen vast, die in overeenstemming met artikel 5, eerste lid, onderdeel e, van de
AVG niet langer zullen zijn dan noodzakelijk. In de DPIA is het bewaarbeleid van DUO
beschreven. Translink en RSR sluiten aan bij de huidige bewaartermijnen van gegevens in het
OV-chipkaart systeem (18 maanden).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 968, nr. 3

9

9. Consultatie en toetsing van de handhaafbaarheid en
uitvoerbaarheid
9.1 Uitvoering
DUO heeft een uitvoeringstoets uitgevoerd. Daarin heeft DUO aangegeven dat uitvoering van dit wetsvoorstel per 1 januari 2019 mogelijk is,
ervan uitgaande dat de hiervoor benodigde gegevensuitwisseling met
RSR tijdig wordt ingericht.
Ook de vervoersbedrijven, RSR en Translink zijn geconsulteerd over dit
wetsvoorstel. Over de uitvoering van de maatregelen vindt afstemming
plaats tussen hen en DUO.
9.2 Autoriteit Persoonsgegevens
Het voorstel is aan de Autoriteit Persoonsgegevens voorgelegd voor
advies. Naar aanleiding van het advies van de Autoriteit zijn verschillende
aanpassingen gedaan in paragraaf 6 van deze toelichting waaruit de
noodzaak van de voorgenomen verwerking van persoonsgegevens beter
blijkt en waarmee op verschillende plaatsen nadrukkelijker een link is
gelegd met onder meer de verschillende bepalingen uit de AVG.
9.3 Adviescollege Toetsing Regeldruk (ATR)
Het voorstel is voor advies voorgelegd aan het Adviescollege Toetsing
Regeldruk (ATR). De ATR heeft geadviseerd het voorstel in te dienen,
nadat met het adviespunt rekening is gehouden. Bij het opstellen van de
bovenstaande paragraaf over administratieve lasten is rekening gehouden
met het advies van het ATR. Het ATR heeft ook geadviseerd de verwachte
kosten op te nemen voor de vervoersbedrijven om ophaalautomaten te
plaatsen bij geselecteerde onderwijsinstellingen. Dit advies is niet
overgenomen, omdat deze maatregel geen onderdeel uitmaakt van de
novelle en dus buiten de scope van dit wetsvoorstel valt. Daarnaast heeft
de ATR geadviseerd te onderzoeken of het mogelijk is dat één van de
gegevensbeheerders binnen het OV, op basis van gegevens van DUO of
de onderwijsinstellingen, het studentenreisproduct direct stop kan zetten,
zonder tussenkomst van de student. Dit advies is niet overgenomen,
omdat naar deze (on)mogelijkheden reeds een zeer uitgebreid onafhankelijk onderzoek heeft plaatsgevonden,18 waarvan de uitkomsten juist
gebruikt zijn bij de vormgeving van deze novelle.
9.4. Consultatie belanghebbenden
De maatregelen die in deze novelle zijn opgenomen, maken onderdeel uit
van het totale pakket aan maatregelen dat op 21 december jongstleden
aan de Tweede en Eerste Kamer is aangekondigd19 en dat in afstemming
met de vervoerders en de studentenorganisaties (JOB, ISO, LSVb) tot
stand is gekomen. Gelet op de reeds plaatsgevonden afstemming rondom
de maatregelen en met het oog op de beoogde inwerkingtredingsdatum is
het voorstel niet opengesteld voor openbare internetconsultatie.
10. Communicatie
De communicatie over maatregelen die met het wetsvoorstel worden
genomen worden gecommuniceerd via de daarvoor betreffende kanalen
van DUO. De huidige informatie op de website
www.studentenreisproduct.nl, zal waar relevant worden aangepast.
18
19

Kamerstukken II 2017/18, 23 645, nr. 653.
Kamerstukken II 2017/18, 23 645, nr. 653.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 968, nr. 3

10

II. Artikelsgewijs
Artikel I
Artikel I, onderdelen A en B (opschrift en beweegreden van de Aanpassingswet studiefinanciering BES)
Gezien het feit dat de artikelen uit de Aanpassingswet studiefinanciering
BES die betrekking hadden op BES-regelgeving reeds zijn meegenomen in
een ander wetsvoorstel en uit dat wetsvoorstel worden geschrapt (zie
verder de artikelsgewijze toelichting bij onderdeel C), wordt voorgesteld
het opschrift en de beweegreden van het wetsvoorstel aan te passen. Zo
wordt weer aangesloten bij de resterende inhoud van het wetsvoorstel
(met daarin ook de inhoud van de onderhavige novelle).
Artikel I, onderdeel C (artikelen I tot en met IV van de Aanpassingswet
studiefinanciering BES)
De wijzigingen die waren beoogd met de artikelen I tot en met IV van de
Aanpassingswet studiefinanciering BES, zijn meegenomen in de Wet van
22 februari 2017 tot wijziging van enkele onderwijswetten om deze meer
te laten aansluiten bij de Algemene wet bestuursrecht en om de
overgangsbepalingen voor onderwijshuisvesting in Caribisch Nederland
te verlengen en aanpassing van de Wet studiefinanciering BES om die in
overeenstemming te brengen met de uitvoeringspraktijk (Stb. 2017, 80),
en zullen om deze reden vervallen.
Artikel I, onderdeel D, onder aA (artikel 3.23, eerste lid, van de Wet
studiefinanciering 2000)
Om een reisrecht te kunnen toekennen, hebben de Minister en RSR de
bevoegdheid om in hun onderlinge communicatie het burgerservicenummer van studerenden te gebruiken. Door toevoeging van «beëindiging» aan de doelbindingsbepaling voor de uitwisseling van het
burgerservicenummer tussen de Minister en RSR, wordt de inzet van de
blacklist gefaciliteerd (zie ook paragraaf 4 van het algemene deel van de
toelichting).
Door toevoeging van artikel 3.23, eerste lid, onder b, wordt voorgesteld
om deze bevoegdheid ook te gebruiken om na te gaan of nadat het
reisrecht is verlopen, gebruik wordt gemaakt van het studentenreisproduct. Aangezien RSR als enige betrokken organisatie over de
koppeling beschikt van het burgerservicenummer met de daarbij
behorende OV-chipkaart, en deze koppeling nodig is om met zekerheid te
kunnen vaststellen aan wie de gebruikte OV-chipkaart toebehoort, is deze
bevoegdheidsuitbreiding noodzakelijk voor de uitvoering van artikel 3.27,
tweede lid.
De bevoegdheid omvat het gebruik van het burgerservicenummer van
studerenden die ingeschreven staan voor een studie en recht hebben op
studiefinanciering, maar die hun reisproduct moeten stopzetten omdat ze
in plaats van het reisproduct een reisvoorziening als bedoeld in artikel 3.7,
tweede of derde lid, in de vorm van geld ontvangen, of omdat het
maximale recht op een reisvoorziening is verbruikt. Tevens omvat de
bevoegdheid het gebruik van het burgerservicenummer van personen die
ten tijde van hun recht op studiefinanciering een reisrecht toegekend
hebben gekregen, maar van wie het recht op studiefinanciering inmiddels
is beëindigd, omdat zij niet langer in het mbo of ho studeren.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 968, nr. 3

11

Artikel I, onderdeel E (Artikel V, onderdeel A, van de Aanpassingswet
studiefinanciering BES) (artikel 3.27 van de Wet studiefinanciering 2000)
Artikel 3.27, eerste lid. Op grond van artikel 3.27, eerste lid, draagt de
studerende de verantwoordelijkheid dat het reisproduct binnen een
bepaalde termijn nadat zijn aanspraak op het reisrecht is beëindigd,20 is
stopgezet. De door de (oud-)studerende uit te voeren handeling om het
reisproduct stop te zetten – het verwijderen van het reisproduct bij een
daartoe bestemde automaat van de vervoersbedrijven – blijft hetzelfde. De
termijn waarbinnen het reisproduct moet zijn stopgezet, wordt verlengd
van vijf werkdagen naar uiterlijk de tiende kalenderdag van de maand
waarin de aanspraak van de studerende op het reisrecht is beëindigd.
Artikel 3.27, tweede tot en met vijfde lid. Indien het reisproduct niet
uiterlijk de tiende kalenderdag van de maand waarin de aanspraak van de
studerende op het reisrecht is beëindigd is stopgezet, en indien na deze
periode ook daadwerkelijk gebruik is gemaakt van het reisproduct, is de
studerende voor de halve kalendermaanden waarin het reisproduct is
gebruikt de bedragen genoemd in artikel 3.27, tweede lid, verschuldigd.
Een voorbeeld ter verduidelijking.
De studerende wiens aanspraak op het reisrecht op 1 februari 2019 is
beëindigd, heeft tot en met 10 februari 2019 de tijd om te zorgen dat het
reisproduct is stopgezet (door het verwijderen van het reisproduct bij een
daartoe bestemde automaat van de vervoersbedrijven, of door het
mogelijke deactiveren bij het inchecken).
Indien het reisproduct van de studerende uit het voorbeeld echter niet is
stopgezet en vervolgens is gebruikt in, bijvoorbeeld, de tweede helft van
februari, de eerste helft van maart en de tweede helft van april 2019, dan
is de studerende op grond van artikel 3.27, tweede lid, over deze periode
een bedrag verschuldigd van € 375,00 (€ 75,00 voor gebruik in de tweede
halve kalendermaand, € 150,00 voor de derde halve kalendermaand, en
€ 150,00 voor de zesde halve kalendermaand).
Overigens geldt als gevolg van het feit dat DUO gegevens moet opvragen
over het gegeven of er is gereisd met het studentenreisproduct nadat het
recht daarop is verlopen, dat de inning van de boete zal plaatsvinden
vanaf het begin van de kalendermaand volgend op de kalendermaand
waarin de boete voor het eerst is ontstaan.
Vanwege de voorgestelde verlenging van de termijn, genoemd in artikel
3.27, eerste lid, loopt, in afwijking van de overige halve kalendermaanden,
de eerste halve kalendermaand, als bedoeld in artikel 3.27, tweede lid,
onder a, van de elfde tot en met de vijftiende dag van die maand. De
overige halve kalendermaanden lopen van het begin van een maand tot
en met de vijftiende dag van een maand, of van de zestiende dag tot en
met het eind van die maand.
Artikel 3.27, zesde lid. Indien een studerende na het beëindigen van zijn
aanspraak op het reisrecht opnieuw een reisrecht toegekend heeft
gekregen, dan is bij de beëindiging van dit laatste reisrecht wederom
artikel 3.27, tweede lid, van toepassing. Dit heeft tot gevolg dat na
beëindiging van het tweede, of daaropvolgende reisrecht, de studerende
opnieuw een bedrag van € 75,00 per halve kalendermaand verschuldigd
is, indien in de eerste twee halve kalendermaanden gebruik gemaakt is
20

Met beëindigen van de aanspraak op het reisrecht wordt in deze toelichting tevens bedoeld de
situatie dat het reisproduct van een studerende op grond van artikel 3.7, tweede of derde lid, is
vervangen door een reisvoorziening in de vorm van geld.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 968, nr. 3

12

van het reisproduct en € 150,00 per halve kalendermaand, indien gebruik
gemaakt is van het reisproduct in de daaropvolgende halve kalendermaanden. Deze situatie kan zich bijvoorbeeld voordoen als een student
besluit te stoppen met een studie, maar op dat moment nog niet zijn
studiefinanciering heeft uitgeput. Wanneer hij dan weer gaat studeren,
herleeft de aanspraak op studiefinanciering en reisrecht (als ook is
voldaan aan de andere voorwaarden voor studiefinanciering).
Artikel 3.27, zevende lid. Dit betreft een correctie. In de voorgestelde
formulering wordt het «beëindigen van het reisrecht» vervangen door
«het tijdig moeten zijn stopgezet van het reisproduct». Het tijdig
stopzetten van het reisproduct vereist, in tegenstelling tot de beëindiging
van het reisrecht, een actieve handeling van de studerende. Doordat de
vervoerders met het oog op het studentenreisproduct meer en slimmer
gebruik gaan maken van de blacklist, kan het echter vaker dan voorheen
voorkomen dat het reisproduct wordt stopgezet zonder actieve handeling
van de student. Daarnaast wordt in deze bepaling het «reisproduct» en
niet het «reisrecht» bedoeld.
Artikel 3.27, achtste lid. Het achtste lid is aangepast aan de vernummering
van de leden van het artikel.
Artikel I, onderdeel F, onder Aa (artikel 3.29, eerste lid, van de Wet
studiefinanciering 2000)
Door de wijziging van artikel 3.27, tweede lid, wordt voortaan in artikel
3.29, eerste lid, voor de hoogte van de vergoeding waar een studerende
recht op heeft wanneer hij door toedoen van de Minister over een periode
ten onrechte niet over een geladen reisproduct beschikt, verwezen naar
het bedrag, genoemd in artikel 3.27, tweede lid, onder b. Door onderhavige wijziging wordt voorkomen dat het bedrag bedoeld in artikel 3.29,
eerste lid, van de WSF 2000, wordt gestaffeld en is DUO aan de student
€ 150 per halve kalendermaand verschuldigd indien hij door toedoen van
de Minister ten onrechte niet over een geladen reisproduct beschikt, mits
hij tijdig (meer dan drie maanden voor het begin van de desbetreffende
kalendermaand) zowel studiefinanciering heeft aangevraagd als alle
benodigde gegevens heeft verstrekt.
Artikel I, onderdeel F, onder Ab (artikel 4.8, eerste lid, van de Wet
studiefinanciering 2000)
Om de waarde te kunnen berekenen van het deel van de prestatiebeurs
beroepsonderwijs dat betrekking heeft op de reisvoorziening, wordt
gekeken naar het bedrag dat de vervoerders per studerende bij OCW in
rekening brengen. In meer technische zin gaat dat als volgt. De waarde
wordt berekend door de voorlopige vergoeding voor het lopende
kalenderjaar te corrigeren naar de correctie die de voorlopige vergoeding
voor het tweede jaar daaraan voorafgaand onderging.
In artikel 4.8 staat echter abusievelijk dat het zou gaan om een berekening
aan de hand van de correctie in het voorafgaande kalenderjaar. Op het
moment dat de waarde van de prestatiebeurs wordt berekend is dat
bedrag echter nog niet bekend en kan dus niet worden toegepast. Artikel
4.8, eerste lid, wijkt op dit punt bovendien af van artikel 5.3, dat wel
uitvoerbaar is. Artikel 4.8, eerste lid, wordt daarom aangepast en luidt met
bovengenoemd voorstel gelijk aan artikel 5.3, eerste lid.
Artikel I, onderdeel G (Artikel V, onderdeel B, van de Aanpassingswet
studiefinanciering BES) (artikel 5.3 van de Wet studiefinanciering 2000)
Dit betreft een redactionele wijziging.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 968, nr. 3

13

Artikel I, onderdeel H, onder Ba (artikel 9.6 van de Wet studiefinanciering
2000)
In artikel 9.6, tweede lid, wordt specifiek voor de uitvoering van artikel
3.27, tweede lid, een grondslag gecreëerd waarmee de RSR aan de
Minister het gegeven kan verstrekken of een persoon aan wie het reisrecht
is toegekend in een bepaalde periode gebruikgemaakt heeft van het
reisproduct. Het vierde lid maakt het mogelijk voor de Minister om deze
gegevens te verwerken. Het is noodzakelijk dat de Minister over deze
gegevens kan beschikken, aangezien op grond van artikel 3.27, tweede lid,
alleen een bedrag verschuldigd is wanneer er daadwerkelijk na beëindiging van de aanspraak op het reisrecht van het reisproduct gebruik is
gemaakt.
Het derde lid creëert een grondslag voor de rechtspersoon die tot taak
heeft de uitgifte van OV-chipkaarten en het beheer van de aan de
OV-chipkaart gekoppelde reisgegevens,21 om op verzoek van RSR het
gegeven te verstrekken of binnen een bepaalde periode gebruik is
gemaakt van een reisproduct behorende bij een bepaalde OV-chipkaart.
Door middel van de koppeling die RSR bij het toekennen van het reisrecht
heeft gemaakt tussen de OV-chipkaart en het burgerservicenummer van
de studerende aan wie het reisrecht is toegekend, kan RSR de Minister
informeren of een bepaald persoon binnen een bepaalde periode gebruik
heeft gemaakt van het reisproduct (zie ook algemeen deel van de
toelichting).
Artikel I, onderdeel I (Artikel 12.26 van de WSF 2000)
Artikel 12.26, eerste lid. De inwerkingtreding van artikel V, onderdeel A,
van de Wet tot wijziging van de Wet studiefinanciering 2000 met het oog
op het verminderen van het aantal OV-boetes (Kamerstukken 34 331) heeft
geen gevolgen voor het bedrag dat reeds over de periode voor de
inwerkingtreding op grond van artikel 3.27, tweede lid, verschuldigd was.
Artikel 12.26, tweede lid. Vanwege de voorgestelde wijzigingen van artikel
3.27, tweede lid, zal de situatie van personen die reeds voor inwerkingtreding van die wijziging op grond van dit artikel een bedrag verschuldigd
zijn, veranderen. Voor deze overgangsbepaling is het tijdstip van
inwerkingtreding van de Wet tot wijziging van de Wet studiefinanciering
2000 met het oog op het verminderen van het aantal OV-boetes (Kamerstukken 34 331) bepalend. De beoogde datum van inwerkingtreding is
1 januari 2019. Op grond van de overgangsbepaling worden personen die
voor 1 januari 2019 een bedrag verschuldigd waren, gelijkgesteld met de
studerende wiens aanspraak op het reisrecht is beëindigd op de datum
van de inwerkingtreding of daarna. Dit betekent dat deze personen, indien
zij gebruik maken van het reisproduct in de eerste twee halve kalendermaanden van 2019, over deze kalendermaand € 75,00 per halve maand, of
deel daarvan, verschuldigd zijn.
Artikel I, onderdeel J (Artikel VI van de Aanpassingswet studiefinanciering
BES)
De inwerkingtredingsbepaling wordt gewijzigd vanwege de opname van
de artikelen I tot en met IV van het oorspronkelijke wetsvoorstel in de Wet
van 22 februari 2017 tot wijziging van enkele onderwijswetten om deze
meer te laten aansluiten bij de Algemene wet bestuursrecht en om de
overgangsbepalingen voor onderwijshuisvesting in Caribisch Nederland
te verlengen en aanpassing van de Wet studiefinanciering BES om die in
21

Deze taak wordt momenteel uitgevoerd door Trans Link Systems (Translink).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 968, nr. 3

14

overeenstemming te brengen met de uitvoeringspraktijk (Stb. 2017, 80).
Daarnaast is de geplande inwerkingtredingsdatum van artikel V reeds
verstreken. De beoogde invoeringsdatum van de voorgestelde wetswijzigingen is nu 1 januari 2019.
De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,
I.K. van Engelshoven

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 968, nr. 3

15