TER BESLISSING
Datum
16 augustus 2023
Onze referentie

Aan

Minister

Verzoek vaste Kamercommissie om een reactie op te
stellen op ontvangen brief over de Voorkeursbeslissing
LRH

IENW/BSK-2023/229252
Opgesteld door
Bestuurskern
Programma
Luchtruimherziening
Cluster A
Beslistermijn
24 augustus 2023
Bijlage(n)
5

Aanleiding
Op 7 juli jl. heeft u een brief van de vaste Kamercommissie van Infrastructuur en
Waterstaat ontvangen met daarin het verzoek om een reactie op te stellen op een
door de commissie ontvangen burgerbrief. De ontvangen brief heeft betrekking op
de Voorkeursbeslissing Luchtruimherziening (hierna: VKB LRH). Deze nota gaat in
op (1) de punten uit de ontvangen brief en (2) uw antwoorden hierop. Via
bijgevoegde antwoordbrief reageert u richting de briefschrijver hierop.
Geadviseerd besluit
U wordt geadviseerd om:
•
In te stemmen met bijgevoegde Kamerbrief waarin u de opgestelde
antwoordbrief aan de TK aanbiedt (zie bijlage 1).
•
In te stemmen met bijgevoegde antwoordbrief (zie bijlage 2).
•
Indien u akkoord bent, de Kamerbrief en antwoordbrief uiterlijk 24
augustus naar de Tweede Kamer te verzenden. Het verzoek vanuit de TK
was om de antwoordbrief uiterlijk 24 augustus te ontvangen.
Kernpunten
1.Ontvangen brief
•
De TK heeft een brief over de VKB LRH ontvangen van dhr. T te Ij. In de
brief worden drie zorgpunten aangehaald die hij onder de aandacht bij de
TK wil brengen. Dit zijn:
1. De brede maatschappelijke effecten van de LRH worden niet in
beeld gebracht.
2. De kritiek van de Commissie m.e.r op de ontwerpVoorkeursbeslissing en bijbehorende plan-MER zijn door de LRH
terzijde geschoven. Het advies van de Commissie m.e.r heeft niet
tot aanpassingen van de definitieve VKB geleid en is niet met de
TK gedeeld.
3. De positie van de TK wordt ondermijnd. Het ministerie van IenW
geeft onjuiste en misleidende antwoorden aan de TK. Hierdoor
kan de TK niet de juiste discussie voeren omdat zgn. eerlijke
feiten ontbreken en andere ministeries zijn gepasseerd in de
besluitvorming.

Pagina 1 van 4

•

De brief bevat als bijlage een analyse van de antwoorden op de
schriftelijke vragen van de TK eind 2022 over de Voorkeursbeslissing1. De
briefschrijver concludeert dat er onjuiste antwoorden zijn gegeven.

Datum
16 augustus 2023
Onze referentie
IENW/BSK-2023/229252

2.Antwoordbrief
•
De antwoordbrief geeft aan dat het programma onderdeel is van de
nieuwe balans om te zorgen voor een toekomstbestendige luchtvaart met
minder overlast voor de omgeving. Er is daarbij vanaf de start intensief
gecommuniceerd en gesprekken gevoerd met alle betrokken stakeholders
over het proces en de inhoud.
•
In de antwoordbrief gaat u in op de eerder genoemde kritiekpunten.
1. In kaart brengen maatschappelijke effecten:
▪
De VKB is een richtinggevend besluit op hoofdlijnen. Als
onderbouwing is er een plan-MER en een passende
beoordeling op hoofdlijnen uitgevoerd. Dit was niet
verplicht.
▪
De plan-MER geeft de effecten voor Nederland in zijn
geheel weer, omdat er nog geen specifieke routes bekend
zijn. De plan-MER laat zien dat de herziening naar
verwachting tot positieve effecten leidt, te weten minder
geluidsoverlast en minder uitstoot van schadelijke stoffen.
▪
Hoe de effecten daadwerkelijk zijn blijkt in de volgende
fase, de ontwerp- en realisatiefase. Hierbij zullen de
effecten meer op regionaal niveau in kaart gebracht. Op
basis daarvan kan besluitvorming plaatsvinden.
▪
Het uitvoeren van een MKBA biedt geen toegevoegde
waarde:
•
Per stap in de besluitvorming worden de
milieueffecten uitgebreid in kaart gebracht.
•
Een MKBA wordt ingezet bij projecten waar de te
verwachten economische effecten positief zijn en
de milieueffecten negatief. Het programma
Luchtruimherziening beoogt per saldo positieve
milieueffecten en verbetering van de militaire
missie effectiviteit.
•
Welvaarteconomische (herverdelings)effecten en
effecten op werkgelegenheid zijn niet aan de orde.
▪
Het programma is overigens geen officieel MIRT-project
en is daarom niet verplicht om een MKBA uit te voeren.
Het programma was tot aan de Verkenningsfase MIRT
geïnspireerd aangezien er geen wettelijk voorgeschreven
werkwijze voor het programma is.
▪
Het programma niet als doel heeft om groei van de
luchtvaart te accommoderen. De omvang van de
luchtvaart volgt uit de milieugebruiksruimte van het
luchthavenverkeerbesluit. U verwijst in dit verband naar
de hoofdlijnenbrief. Het programma beoogt juist de
impact van het vliegverkeer te verminderen. Tijdens het
laatste Commissiedebat Luchtvaart heeft u aan de TK
toegezegd om in de voortgangsbrief na de zomer meer

1

Opgesteld door
Bestuurskern
Programma
Luchtruimherziening
Cluster A
Aan
Minister
Bijlage(n)
5

Tweede Kamer vergaderjaar 2022-2023, Kamerstuk 31936, nr. 1000
Pagina 2 van 4

uitleg te geven over de noodzaak capaciteit en de LRH op
te nemen. U wordt hierover apart geïnformeerd.
2. Advies van de Commissie m.e.r.:
▪
Het klopt dat het advies kritisch was. Om tegemoet te
komen aan het advies en de ontvangen zienswijzen, is er
een aanvulling op het plan-MER geweest.
▪
Het advies heeft echter niet tot een wezenlijk andere
Voorkeursbeslissing geleidt.
▪
De tekortkomingen die de Commissie m.e.r. heeft
geconstateerd worden verder weggenomen met de
resultaten en besluiten in de deelprojecten in de ontwerpen realisatiefase.
▪
Het advies van de Commissie m.e.r. is openbaar.
3. Besluitvormingsproces en positie TK:
▪
De VKB een kabinetsbesluit is waar de Ministerraad mee
in heeft gestemd.
▪
Alle vragen zijn met zorg beantwoord en bevatten naar
beste weten feiten en waarheden.
▪
Zoals bij het Commissiedebat Luchtvaart van 27 juni jl.
toegezegd, wordt bij iedere besluitvormende stap die
binnen de LRH wordt gezet, de Tweede Kamer
geïnformeerd en de mogelijkheid geboden om al dan niet
met het besluit in te stemmen (al dan niet in de geest van
een voorhangprocedure). Hiermee wordt de Tweede
Kamer in de gelegenheid gesteld om vragen te stellen dan
wel een discussie te voeren over het voorgestelde.

Datum
16 augustus 2023
Onze referentie
IENW/BSK-2023/229252
Opgesteld door
Bestuurskern
Programma
Luchtruimherziening
Cluster A
Aan
Minister
Bijlage(n)
5

Krachtenveld
De geuite zorgpunten in de brief zijn punten die ook de afgelopen maanden
tijdens gesprekken met andere stakeholders naar voren zijn gekomen. Er zijn met
name vragen over de uit te voeren effectanalyses, het vierde naderingspunt,
capaciteit en of het programma Luchtruimherziening groei van de luchtvaart
mogelijk maakt.
Ook de TK heeft tijdens het Commissiedebat Luchtvaart van 27 juni jl. deze
punten naar voren gebracht. In de Kamerbrief die de Vervolgaanpak van het
programma Luchtruimherziening naar de TK zal sturen wordt nader op deze
thema’s ingegaan.
Informatie die niet openbaargemaakt kan worden
Niet van toepassing.
Bijlagen
Volgnummer

Naam

Informatie

1

Kamerbrief aanbieding
antwoordbrief
“Voorkeursbeslissing
Luchtruimherziening”

De brief biedt de antwoordbrief
aan de vaste Kamercommissie
aan.

Pagina 3 van 4

2

3

Antwoordbrief op verzoek vaste
Kamercommissie IenW over de
Voorkeursbeslissing
Luchtruimherziening.

De brief bevat de gevraagde
reactie op de brief die de vaste
Kamercommissie heeft
ontvangen.

Ontvangen brief van de vaste
Kamercommissie van IenW

De brief doet het verzoek aan
het Ministerie van IenW om een
antwoord te maken op de brief
die de vaste Kamercommissie
heeft ontvangen.

4

Brief “voorkeursbeslissing
Luchtruimherziening”

De ontvangen brief van dhr. T
te Ij waarin hij zijn zorgen over
de VKB LRH uit.

5

Bijlage bij de brief
“voorkeursbeslissing
Luimherziening”

De bijlage bevat een analyse
van antwoorden door het
ministerie van IenW op gestelde
vragen door de TK.

Datum
16 augustus 2023
Onze referentie
IENW/BSK-2023/229252
Opgesteld door
Bestuurskern
Programma
Luchtruimherziening
Cluster A
Aan
Minister
Bijlage(n)
5

Leeswijzer bij onderliggende beslisnota’s
Datum

Naam beslisnota

Toelichting

11 augustus
2023

Verzoek vaste Kamercommissie Desbetreffende beslisnota biedt
om een reactie op te stellen op de opgestelde antwoordbrief +
ontvangen brief over de
korte oplegbrief voor richting de
Voorkeursbeslissing LRH
TK aan ter akkoord. Tevens
bevat de nota een toelichting op
de ontvangen burgerbrief en de
gegeven antwoorden.

Pagina 4 van 4