Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2013–2014

28 676

NAVO

Nr. 189

BRIEF VAN DE MINISTER VAN DEFENSIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 10 oktober 2013
Hierbij bied ik u de geannoteerde agenda aan ten behoeve van de
bijeenkomst van de Navo-defensieministers te Brussel op 22 en
23 oktober 2013.
De afgelopen tijd zijn de Internationale Veiligheidsstrategie (IVS)
(Kamerstuk 33 694, nr. 1) en de Defensienota «In het belang van
Nederland» (Kamerstuk 33 763, nr. 1) verschenen, die samen de basis
vormen van het Nederlandse veiligheids- en defensiebeleid voor de
komende jaren. Deze documenten hebben het belang van de Navo voor
het Nederlandse veiligheidsbeleid nog eens onderstreept en vormen de
leidraad voor de Nederlandse inzet in de Navo.
Agenda
Op 22 en 23 oktober komen de ministers van Defensie van de Navo bijeen
in Brussel. De definitieve agenda van deze bijeenkomst is op het moment
van het versturen van deze brief nog niet bekend. De bijeenkomst begint
met een bijeenkomst van de Nuclear Planning Group (NPG). Naar
verwachting zal daarna worden gesproken over capaciteitenontwikkeling
en het Connected Forces Initiative (CFI). Tijdens het diner spreken de
ministers waarschijnlijk over de Navo-missie in Afghanistan na 2014 en
voorbereidingen voor de Navo-top in 2014. Daarnaast ontmoeten de
Navo-ministers en hun collega uit Rusland elkaar voor het eerst in het
kader van de Navo-Rusland Raad (NRC). In aansluiting op deze bijeenkomst vergaderen de defensieministers van de troepenleverende landen
van ISAF. Op verzoek van Duitsland vindt ten slotte een bijeenkomst
plaats van de landen die troepen leveren aan Regional Command North.
Nuclear Planning Group
De Navo-ministers komen jaarlijks bijeen om te spreken over het nucleaire
beleid van de Navo. De Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk zullen
de ministers informeren over recente ontwikkelingen in hun nucleaire

kst-28676-189
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2013

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 28 676, nr. 189

1

beleid. Daarnaast zal SACEUR de ministers informeren over de uitvoering
van de Deterrence and Defence Posture Review (DDPR) waarover tijdens
de Top van Lissabon in 2012 overeenstemming werd bereikt.
Capaciteiten
Tijdens de ministeriële bijeenkomst zal Secretaris-generaal Rasmussen de
ministers informeren over de voortgang op het gebied van capaciteitsontwikkeling in de Navo. Hij zal daarbij ook spreken over cyber defence en
Navo-hervormingen. De ministers worden onder het agendapunt
capaciteiten ook geïnformeerd over de voortgang op het gebied van
Ballistic Missile Defence (BMD).
Tijdens de vorige ministeriële bijeenkomst heb ik samen met mijn
collega’s uit Canada, Denemarken, Frankrijk, Noorwegen en het Verenigd
Koninkrijk opgeroepen meer voortgang te boeken met het NATO Forces
2020 initiatief. Naast voltooiing van de hervormingen van het Navohoofdkwartier en het op orde krijgen van de financiële huishouding van
de Navo, moet een gezamenlijk beeld worden opgebouwd van capaciteitstekorten, -overschotten in de Navo-defensieplanning en bijbehorende
risico’s. Op basis van dit beeld kunnen er tijdens de Navo-top van 2014
besluiten worden genomen over prioriteiten bij de capaciteitsopbouw in
de Navo. De Secretaris-generaal zal een geactualiseerde versie van het
defence planning dashboard presenteren. SG Rasmussen heeft op
Nederlands verzoek een menu of choices opgesteld waarin de Navotekorten met concrete activiteiten van bondgenoten zijn verbonden.
Omdat het menu inzichtelijk maakt hoe tekorten kunnen worden opgelost,
is het goed bruikbaar voor de capaciteitenplanning door bondgenoten.
Tijdens de vergadering zal ik SG Rasmussen opnieuw verzoeken of het
mogelijk is meer inzicht in ongerubriceerde vorm te verschaffen over de
belangrijkste tekorten en mogelijke oplossingen. Dat biedt de Navobondgenoten de mogelijkheid met de nationale parlementen te spreken
over het oplossen van capaciteitstekorten. Daarnaast kan ongerubriceerde
informatie bijdragen aan discussies tussen de nationale parlementen van
de Navo-bondgenoten.
SG Rasmussen zal tijdens de ministeriële ook de voortgang op het gebied
van de Navo-hervormingen toelichten. Samen met mijn collega’s uit
Canada, Denemarken, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk zal ik opnieuw
aandringen op een snelle en volledige implementatie van de in Lissabon
overeengekomen Navo-hervormingen.
Cyber Defence
De focus van het Navo Cyber Defence beleid ligt vooral op het
beschermen van de eigen communicatie- en informatiesystemen. Ook
wordt gewerkt aan toereikende informatiedeling over cyberdreigingen en
worden regelmatig oefeningen gehouden. Tijdens de ministeriële
bijeenkomst wordt een voortgangsrapport aangeboden waarin de
uitvoeringsmaatregelen van het Navo Cyber Defence Beleid en Actieplan
zijn weergegeven. Deze maatregelen betreffen onder andere de
bescherming van de eigen netwerken van de Navo, integratie van cyber
defence aspecten in contingency planning en het volgen van verdere
ontwikkelingen in de Europese Unie en de Verenigde Staten op het gebied
van beschermingsstandaarden voor civiele kritische infrastructuur tegen
cyberaanvallen.
In mijn bijdrage zal ik aandringen op een ondersteunende rol voor de
Navo bij cyber defence, zoals ook al eerder in de defensie cyber strategie

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 28 676, nr. 189

2

uiteen is gezet. Dit betreft bijvoorbeeld het uitwisselen van informatie en
het bevorderen van interoperabiliteit door middel van multinationale
initiatieven. Landen blijven zelf verantwoordelijk voor het opbouwen van
cybercapaciteiten. De Navo kan een ondersteunende rol spelen bij
nationale capaciteitsopbouw.
Werksessie Connected Forces Initiative (CFI)
De ministers zullen spreken over de voortgang van diverse aspecten van
het CFI, zoals de voorbereidingen voor de Navo-oefening Trident Juncture
in 2015. Bij deze oefening wordt de NATO Response Force (NRF)
ontplooid. Nederland neemt deel aan de oefening. Daarnaast spreken de
ministers over een Navo-oefenprogramma voor de periode na 2016
waarin het hele spectrum van missies beoefend kan worden. Voor
Nederland is gezamenlijk oefenen belangrijk vanwege het behoud van het
hoge niveau van interoperabiliteit dat tijdens de ISAF-missie is opgebouwd. Zoals ook uit de IVS en de nota «in het belang van Nederland»
blijkt is interoperabiliteit tussen de Navo-landen van groot belang bij
intensivering van internationale samenwerking en de uitvoering van
operaties. Ten slotte zal ik pleiten voor een goede afstemming tussen
nationale oefenprogramma’s en het Navo-oefenprogramma.
Dinersessie
De dinersessie biedt de gelegenheid actuele zaken te bespreken, het is
daarom nog niet mogelijk om het hoofdthema van de discussie te
bepalen. Naar verwachting spreken de ministers over de advies- en
trainingmissie van de Navo in Afghanistan na 2014. Hierbij zal ook worden
gesproken over verdere planning. In dit kader ligt mogelijk een interimplanningsdocument ter ondersteuning voor aan de ministers. Het
Operation Plan (OPLAN) voor de missie Resolute Support is nog niet
gereed, dit zal pas worden voltooid zodra meer duidelijk is over de
ontwikkelingen in Afghanistan en de bijdragen van individuele bondgenoten, zoals de Verenigde Staten. Een besluit over een Nederlandse
bijdrage is nog niet aan de orde.
Tijdens het diner spreken de ministers mogelijk ook over de voorbereidingen van de Navo-top in 2014. De Top zal plaatsvinden in het Verenigd
Koninkrijk, er is nog geen datum voor de top bekend. Ook de agenda van
de Top is nog niet vastgesteld, maar naar verwachting zullen onderwerpen zoals capaciteitsopbouw, Navo-hervormingen, het Connected
Forces Initative en Afghanistan ter sprake komen. Zodra de contouren van
de Top duidelijker worden, informeer ik u nader.
Navo-Rusland Raad (NRC)
De ministers van Defensie zullen voor het eerst sinds juni 2011 in de
samenstelling van de Navo-Rusland Raad bijeenkomen. Het is tevens de
eerste vergadering van de Navo-ministers met hun Russische collega
Shoygu. Deze bijeenkomst biedt een goede gelegenheid om van
gedachten te wisselen over militaire samenwerking en veiligheidsaangelegenheden. De ministers spreken onder andere over de stand van zaken
van de samenwerking in NRC-kader en transparantie ten aanzien van
oefeningen. Nederland is voorstander van wederzijdse transparantie in de
Navo-Rusland relatie en draagt dit ook uit in de Navo-Rusland Raad.
International Security Asistance Force (ISAF)
De commandant van de ISAF-missie, Generaal Dunford en Senior Civilian
Representative Maurits Jochems zullen de landen informeren over de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 28 676, nr. 189

3

voortgang. SG Rasmussen heeft als gebruikelijk de Afghaanse minister
van Defensie Bismillah Khan Mahammadi, de Hoge Vertegenwoordiger
van de Europese Unie Catherine Ashton en de Speciale Vertegenwoordiger van de Verenigde Naties voor Afghanistan Jan Kubis uitgenodigd
voor deze sessie.
De Afghaanse overheid is sinds juni jl. verantwoordelijk voor de veiligheid
in heel Afghanistan. Tot en met 2014 is ISAF nog actief om de Afghaanse
veiligheidstroepen te ondersteunen waarbij de capaciteit van ISAF zal
worden afgebouwd. De Afghaanse veiligheidstroepen (ANSF) zijn in de
afgelopen jaren zowel in kwantitatief als kwalitatief opzicht sterk gegroeid.
De taakuitvoering van de ANSF wordt door ISAF voorzichtig positief
beoordeeld. In 2014, wanneer onder meer verkiezingen worden gehouden, zal de ANSF moeten bewijzen dat zij de veiligheid van de Afghaanse
bevolking kunnen garanderen, ook als de assistentie van ISAF vermindert.
Tijdens de ISAF-bijeenkomst spreken de landen ten slotte over de
uitvoering van Veiligheidsraadresolutie 1325 over Vrouwen, Vrede en
Veiligheid. Deze resolutie onderstreept dat vrouwen op gelijkwaardige
basis moeten worden betrokken bij inspanningen ten behoeve van vrede
en veiligheid. Tijdens de Navo-top in Chicago hebben de ministers
besloten de praktische gevolgen van de resolutie voor Navo-geleide
operaties in kaart te brengen. Nederland herkent zich in de aanbevelingen
en steunt de constatering dat er inmiddels voldoende beleid is ontwikkeld.
De uitvoering van de resolutie moet nu ter hand worden genomen, het
implementation plan dat de ministers naar alle waarschijnlijkheid zullen
bekrachtigen is hiertoe een goed stap.
Overig
Bijeenkomst Regional Command North
In de door Duitsland georganiseerde bijeenkomst van landen die troepen
leveren aan Regional Command North staat de overgang van de ISAFmissie naar de Resolute Support Mission (RSM) in Noord-Afghanistan
centraal. Duitsland zal tijdens de bijeenkomst aan de deelnemende landen
vragen om zo concreet mogelijke toezeggingen, in het volle besef dat in
veel landen nog geen politieke besluitvorming is geweest. Voor Nederland
komt een besluit over een bijdrage, al dan niet in Noord-Afghanistan, nog
te vroeg. Er is nog geen OPLAN van de Navo en belangrijke bondgenoten
hebben nog geen besluit genomen.
De Minister van Defensie,
J.A. Hennis-Plasschaert

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 28 676, nr. 189

4