Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2018–2019

29 477

Geneesmiddelenbeleid

Nr. 542

BRIEF VAN DE MINISTER VOOR MEDISCHE ZORG
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 6 februari 2019
Op 10 juli 2018 heb ik uw Kamer geïnformeerd over mijn besluit om het
preventief gebruik van hiv-remmers, Pre Expositie Profylaxe (PrEP), te
vergoeden voor een hoog risicogroep van mannen die seks hebben met
mannen (MSM). Daarmee heb ik het advies van de Gezondheidsraad
overgenomen. Ik heb vervolgens het RIVM gevraagd om samen met de
GGD-en en andere betrokken veldpartijen de implementatie van PrEP
verder uit te werken. Ik heb het RIVM verzocht rekening te houden met de
randvoorwaarden die ik in mijn brief van 10 juli heb benoemd: de
verstrekking en bijbehorende medische zorg voor PrEP gebruikers te
organiseren vanuit een beperkt aantal GGD-regio’s en een evaluatie na vijf
jaar om te bezien wat de effecten zijn van PrEP in Nederland (met een
tussentijdse evaluatie na drie jaar). Het rapport met daarin het advies van
het RIVM heb ik op 18 december jl. ontvangen (zie bijlage)1. In vervolg op
de hiervoor genoemde brief informeer ik u met deze brief over hoe de
uitvoering van PrEP vorm krijgt en wanneer er naar verwachting gestart
wordt.
Medische begeleiding PrEP
Het RIVM adviseert in zijn rapport om de medische begeleiding bij PrEP
bij het Centrum Seksuele Gezondheid (CSG) van de GGD-en te beleggen.
Het CSG is namelijk ook de uitvoerder van de subsidieregeling Aanvullende Seksuele Gezondheidszorg (ASG). Op grond van de ASG-regeling
zetten acht coördinerende GGD-en ten behoeve van de volksgezondheid
activiteiten in op preventie van soa’s en het bevorderen van de seksuele
gezondheidszorg. Kwetsbare groepen en (hoog)risicogroepen, zoals de
hoog risico MSM, kunnen in dat kader nu al terecht bij de GGD. Voor de
uitvoering van de taken uit de ASG-regeling verstrekt het Ministerie van
VWS-subsidies aan deze acht GGD-en die daarmee gezamenlijk een
landelijk dekkend netwerk vormen. De ASG-regeling regelt eveneens dat
GGD-en gegevens aanleveren aan het RIVM voor het landelijke surveil1

kst-29477-542
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2019

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 29 477, nr. 542

1

lance systeem voor het monitoren van hiv, soa’s en de seksuele
gezondheid. Om deze redenen adviseert het RIVM daarom gebruik te
maken van de reeds bestaande structuur en de medische begeleiding bij
PrEP-gebruik te beleggen bij de acht coördinerende GGD-en en aan te
sluiten bij de huidige ASG-structuur.
Omwille van de effectiviteit en efficiency neem ik dit advies van het RIVM
over. Aansluiting bij de bestaande regionale kennis- en financieringsstructuur van de ASG-regeling, waarin bovendien de monitoring van PrEP
geborgd kan worden, de bekendheid bij de doelgroep en het brede
draagvlak dat er bestaat onder de acht coördinerende GGD-en maken het
mogelijk snel te starten met de implementatie van PrEP. Daarbij geldt dat
de keuze voor acht GGD-en geen uitbreiding van het aantal beoogde
deelnemers betekent. Evenmin zullen de kosten hierdoor stijgen.
PrEP-verstrekking
In het RIVM-rapport worden verschillende scenario’s voor de inkoop van
de PrEP-pillen beschreven; de apotheek kan de uitgifte van PrEP
verzorgen, de GGD kan deze zelf inkopen, of er wordt een landelijke
inkoop geïnitieerd. Het RIVM geeft aan dat inkoop van PrEP door
apothekers de mogelijkheid biedt om automatisch de controle op
interactie met andere medicatie van de gebruiker te controleren. Nadeel is
dat er prijsverschillen in en tussen de regio’s kunnen ontstaan, zoals ook
het geval is wanneer de acht GGD-en afzonderlijk de PrEP-pillen inkopen.
Landelijke inkoop heeft als voordeel dat voor alle gebruikers dezelfde prijs
geldt. Dit is van belang omdat ik, zoals ik in mijn brief van 10 juli 2018 heb
aangegeven, een eigen bijdrage van 25% van de gebruiker vraag. Ook
geldt dat verstrekking van de medicatie via de GGD-en een garantie biedt
voor begeleiding en monitoring vanuit de GGD.
Ik hecht eraan dat de eigen bijdrage van de PrEP-pillen voor iedereen die
deelneemt aan de verstrekking gelijk is. Het RIVM heeft de expertise en de
infrastructuur in huis om medicatie landelijk in te kopen en te distribueren
onder de GGD-en. Daarom vraag ik het RIVM de PrEP medicatie centraal
in te kopen. Om de interactie met andere medicatie van de gebruiker te
controleren, hebben de GGD-en de taak de huisarts en apotheek tijdig te
informeren over het PrEP-gebruik van de deelnemers. De aanbesteding
van PrEP door het RIVM zal naar verwachting ongeveer 5 maanden in
beslag nemen.
Ik verwacht dat de GGD-en deze zomer van start kunnen gaan met de
medische begeleiding en het verstrekken van PrEP.
Kosten PrEP
Zoals ik in mijn brief van 10 juli 2018 (Kamerstuk 29 477, nr. 511) heb
aangegeven, stel ik de komende vijf jaar in totaal 22 miljoen euro
beschikbaar voor de PrEP verstrekking en de medische begeleiding. Dit
bedrag is gebaseerd op een eerdere schatting van het RIVM van een te
verwachten aantal deelnemers van 6.500. Het RIVM heeft in het laatste
rapport op basis van ruimere inclusiecriteria een nieuwe schatting van
8.500 deelnemers opgenomen. Het RIVM geeft daarbij echter ook aan dat
de inschatting van de daadwerkelijke omvang van de groep die in
aanmerking kan en wil komen onzeker is. Een andere onbekende factor in
de berekening van de uiteindelijke kosten is de vraag of de deelnemers er
kiezen voor dagelijks of intermitterend gebruik. Ik wil PrEP uitsluitend
vergoeden voor de hoog risicogroep van MSM zodat we zoveel mogelijk
gezondheidswinst behalen. Andere hoog risicogroepen zoals (heteroseksuele) mensen met een migratieachtergrond uit hiv-endemische landen,

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 29 477, nr. 542

2

komen op individuele basis in aanmerking en is ter beoordeling van de
arts. De verwachting is dat deelname uit deze groepen zeer beperkt zal
zijn. Ik houd daarom vast aan de eerdere schatting van het RIVM en zal de
instroom van het aantal deelnemers en de effecten van de
PrEP-verstrekking nauwlettend volgen.
Het RIVM zal mij jaarlijks rapporteren over de voortgang. Uiteraard zal ik
op basis daarvan uw Kamer berichten. Na drie jaar volgt een tussentijdse
evaluatie. Na vijf jaar volgt een eindevaluatie die in beeld moet brengen
wat het effect van PrEP is geweest op de hiv-incidentie en de
soa-prevalentie. Dan zal bezien worden of er aanleiding is voor een
heroverweging wat betreft de invulling van de overheidsrol bij de
vergoeding van PrEP.
De Minister voor Medische Zorg,
B.J. Bruins

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 29 477, nr. 542

3