RAMINGSTOELICHTINGEN
Toelichting op de ramingen van de budgettaire effecten van de maatregelen in de fiscale
verzamelwet 2023.

1 Inhoud
1

Inhoud ............................................................................................................................................................ 2

2

Inleiding .......................................................................................................................................................... 3

3

Ramingstoelichtingen ..................................................................................................................................... 4

4

3.1

Het afschaffen van de betalingskorting voorlopige aanslag vennootschapsbelasting .......................... 4

3.2

Opschoning dividendbelasting .............................................................................................................. 5

Certificering van het CPB ................................................................................................................................ 6

2 Inleiding
Om de transparantie te vergroten en de kwaliteit van de ramingen verder te borgen, worden met ingang van
het Belastingplan 2018 toelichtingen op de budgettaire ramingen van fiscale maatregelen gepubliceerd. De
ramingstoelichtingen op de afzonderlijke maatregelen van de fiscale verzamelwet 2023 met een budgettair
effect zijn opgenomen in hoofdstuk 3. De ramingen zijn gecertificeerd door het CPB. De certificering is
toegevoegd in hoofdstuk 4. Het certificeringsdocument bevat een overzicht van de ramingen waarvan het CPB
van oordeel is dat deze ‘redelijk en neutraal’ zijn. Een raming is ‘redelijk’ als er bij het CPB geen betere bronnen
of ramingsmethoden bekend zijn om de betreffende raming te maken. De term ‘neutraal’ houdt in dat de
raming zuiver is en dus geen vooropgezette afwijking naar boven of naar beneden vertoont. Daarnaast geeft
het CPB een oordeel over de mate van onzekerheid van de maatregel. Het certificeringsdocument is
onafhankelijk door het CPB opgesteld en wordt eveneens op de website van het CPB gepubliceerd.

3 Ramingstoelichtingen
3.1 Het afschaffen van de betalingskorting voorlopige aanslag
vennootschapsbelasting
Korte beschrijving van de maatregel
Het voorstel ziet op het afschaffen van de betalingskorting voor de voorlopige aanslag vennootschapsbelasting
(Vpb) met ingang van 1 januari 2023. Betalingskorting wordt tot nog toe verleend over een aanslag die in meer
dan één termijn mag worden betaald, maar toch al volledig is betaald voor of op de voor die aanslag geldende
eerste betaaltermijn.
Tabel 6: Budgettaire effecten maatregel
Bedragen in mln euro, ‘+’ = saldoverbeterend/lastenverzwarend
2022
0

2023

2024

2025

Struc.

123

199

204

204

1

Toelichting raming
• Van de Belastingdienst zijn de realisatiecijfers ontvangen van de betalingskorting in de Vpb.
• Ten opzichte van de totale Vpb bedroeg de betalingskorting gemiddeld 0,72%. Voor dit gemiddelde is
gekeken naar de laatste vier jaren voor de coronacrisis, namelijk 2016-2019.
• Op basis van de verwachte Vpb-opbrengst in de komende jaren kan de betalingskorting geraamd worden.
Voor de Vpb-opbrengst wordt aangesloten bij de ontwikkeling in de CEP.
• Het budgettaire belang van de betalingskorting is lager dan het bedrag aan betalingskorting doordat de
betalingskorting onderdeel is van de belastbare winst. Bij afschaffing zal de belastbare winst dus dalen.
Hiervoor is gecorrigeerd.

1
In 2023 is het budgettaire beslag van de betalingskorting verminderd door de tijdelijke verlaging van de invorderingsrente van 4% naar 2% tot juli 2023 en vanaf juli naar
3%. Deze tijdelijke verlaging is een crisismaatregel en niet relevant voor het inkomstenkader. In het inkomstenkader wordt daarom gerekend met een opbrengst van € 196
miljoen in 2023. In 2024 is de invorderingsrente weer 4%.

3.2

Opschoning dividendbelasting

Korte beschrijving van de maatregel
Het voorstel bevat enkele tekstuele verbeteringen. De volgende aanpassingen hebben een beperkte
inhoudelijke wijziging tot gevolg:
• Uitbreiding van de mogelijkheid om het gestort kapitaal bij beschikking vast te laten stellen;
• Verduidelijking van de bepaling tegen dividendstripping;
• Uitbreiding ten aanzien van vergoedingen voor kapitaalverstrekkingen en enkele andere vergoedingen zoals
renten op inleggelden van houdstercoöperaties.
Tabel 12: Budgettaire effecten maatregel
Bedragen in mln euro, ‘+’ = saldoverbeterend/lastenverzwarend
2022
2023
0

0

2024

2025

Struc.

0

0

0

Toelichting raming
• De opschoning van de Wet op de dividendbelasting 1965 heeft naar verwachting geen of verwaarloosbare
budgettaire gevolgen.
• De uitbreiding ten aanzien van vergoedingen voor kapitaalverstrekkingen vergroot in principe de
grondslag, maar in de praktijk is er vaak sprake van een inhoudingsvrijstelling of een mogelijkheid tot
teruggave of verrekening in de vennootschapsbelasting of de inkomstenbelasting. Niet in alle gevallen is
eenduidig vast te stellen of er een grondslag is die onder art. 10.1.c van de Vpb valt. Er is daarom niet met
een opbrengst te rekenen.

4 Certificering van het CPB

Certificering budgettaire
ramingen Fiscale
verzamelwet 2023
Deze notitie certificeert de
budgettaire ramingen van de
fiscale beleidsmaatregelen uit de
Fiscale verzamelwet 2023. Het
CPB acht de ramingen van de
budgettaire effecten van de
maatregelen redelijk en
neutraal.

In totaal zijn twee fiscale
maatregelen aan een toetsing
onderworpen. Eén maatregel
heeft een uitvoerige beoordeling
gekregen vanwege een geraamd
budgettair effect van meer dan
50 mln euro.

CPB Notitie
Anniek Trommelen, Maurits van Kempen
mei 2022

Samenvatting en conclusies
Deze notitie certificeert de budgettaire ramingen van de fiscale beleidsmaatregelen in de Fiscale verzamelwet
2023. Het CPB acht de ramingen van de budgettaire effecten van de maatregelen redelijk en neutraal. In totaal
zijn twee fiscale maatregelen uit de Fiscale verzamelwet 2023 aan een toetsing onderworpen. Eén maatregel is
vanwege de budgettaire omvang van meer dan 50 mln euro uitvoerig beoordeeld. In paragraaf 2 wordt de
certificering van en de onzekerheidsanalyse voor de raming toegelicht. Tabel 2.1 geeft een overzicht van de
gecertificeerde maatregelen.

1

Inleiding

In deze notitie certificeert het Centraal Planbureau (CPB) de budgettaire raming door het ministerie van
Financiën van fiscale beleidsmaatregelen, zoals opgenomen in de Fiscale verzamelwet 2023. Certificering van
de budgettaire ramingen houdt in dat het CPB toetst of de ramingen ‘neutraal en redelijk’ zijn en aangeeft wat
de bijbehorende mate van onzekerheid is. 1 Een raming kwalificeert als ‘redelijk’ wanneer er bij het CPB geen
betere bronnen of ramingsmethoden bekend zijn om de desbetreffende raming te maken. De term ‘neutraal’
houdt in dat de raming geen systematische afwijking naar boven of naar beneden vertoont. Een gedetailleerde
beschrijving van het toetsingskader is te vinden in de certificering van het Belastingplan 2022. 2
Het CPB certificeert zowel de budgettaire raming voor de komende jaren als het structurele budgettaire effect.
Standaard wordt voor elke maatregel het kaderrelevante budgettaire effect gepresenteerd, dat van belang is
voor besluitvorming over het inkomstenkader. 3
Het CPB onderwerpt iedere maatregel aan een marginale toetsing. Controversiële maatregelen, maatregelen
met een geraamd budgettair effect van meer dan 50 mln euro en maatregelen met grote gedragseffecten of een
sterk onzekere grondslag beoordeelt het CPB uitvoeriger. 4 Hierbij wordt allereerst gekeken naar wat de
beleidsmaatregel inhoudt en hoe het fiscale landschap hierdoor verandert. Voorts wordt dieper ingegaan op
de ramingswijze, met nadruk op de berekening van de grondslag, en de validiteit van de gebruikte aannamen
en gedragseffecten. In het bijzonder wordt gekeken naar onzekerheden in de raming, die kunnen voortkomen
uit de gebruikte data, modellen, aannamen en mogelijk gedrag. Het CPB geeft bij iedere budgettaire raming
een afzonderlijke inschatting van de onzekerheid van de puntschatting van het budgettaire effect.

De oorsprong van de vastgelegde certificeringsronde is het advies van het vijftiende rapport van de Studiegroep Begrotingsruimte in
2016: Van saldosturing naar stabilisatie, Vijftiende rapport van de Studiegroep Begrotingsruimte, Den Haag, juli 2016, p.37 en 4 (link).
2 Certificering budgettaire ramingen fiscale maatregelen Belastingplan 2022, CPB Notitie, 2021 (link).
3
Dit effect wijkt in sommige gevallen af van de bijbehorende kasontvangsten of transactiebedragen naar belastingjaar.
4 Ramingen die door gedragseffecten of door de gebruikte grondslag een hoge mate van onzekerheid kennen, vereisen meer inzicht en
kwalificeren daarom voor een uitgebreide toetsing. Verder inzicht is ook gewenst als een maatregel in de bijzondere belangstelling
staat van het parlement.
1

CPB NOTITIE – Certificering budgettaire ramingen Fiscale verzamelwet 2023

Pagina 2 van 4

2 Certificering
Tabel 2.1 geeft een overzicht van de gecertificeerde maatregelen en de beoordeling daarvan. Het CPB acht de
raming van de budgettaire effecten van de maatregelen neutraal en redelijk. De onzekerheid rond beide
ramingen is laag.
Tabel 2.1

Overzicht gecertificeerde maatregelen

Maatregel

Uitvoerige
toetsing

Geraamd budgettair effect

Onzekerheid

Mln euro (a)
2021
Afschaffen betalingskorting Vpb (b)

2022

X

Opschoning dividendbelasting

(a)
(b)

2023

2024

2025 Structureel

196
(123)

199
(199)

204
(204)

204
Laag
(204)

0

0

0

0 Laag

+ is saldoverbeterend/lastenverzwarend.
De tijdelijke verlaging van de invorderingsrente verlaagt in 2023 de budgettaire omvang. De crisismaatregel telt niet mee
in het inkomstenkader, waardoor het kaderrelevante bedrag hoger ligt.

Hieronder wordt de certificering van de afschaffing van de betalingskorting in de vennootschapsbelasting
toegelicht, die vanwege de budgettaire omvang uitvoerig getoetst is. Verdere toelichting van de raming van de
beleidsmaatregelen, opgesteld door het ministerie van Financiën, is te vinden als bijlage bij de Fiscale
verzamelwet 2023.

Afschaffen betalingskorting vpb
Per 1 januari 2023 wordt de betalingskorting in de vennootschapsbelasting (vpb) afgeschaft. Hiermee verdwijnt
het recht op een korting bij het in één keer betalen van de voorlopige aanslag vpb 5 in het jaar waarop de
aanslag betrekking heeft. De raming is uitvoerig getoetst vanwege de budgettaire omvang.
De grondslag van de betalingskorting in de vpb volgt uit realisatiegegevens van de Belastingdienst over het
beroep op (en de hoogte van) de betalingskorting in de periode 2016 tot en met 2019. De verhouding van het
budgettaire beslag van de betalingskorting ten opzichte van de totale vpb-opbrengst wordt voor de
ramingsjaren gelijkgesteld aan het gemiddelde percentage in deze (pre-corona) referentieperiode. De hoogte
van de betalingskorting is daarenboven afhankelijk van de invorderingsrente, die volgens de wet minimaal 4%
bedraagt. 6 Ten slotte beïnvloedt het (gewogen) gemiddelde belastingpercentage in de vpb het budgettaire
beslag van de betalingskorting, aangezien de betalingskorting onderdeel is van de belastbare winst.
De onzekerheid bij deze raming is beperkt en heeft voornamelijk betrekking op de ontwikkeling van de vpbopbrengsten en het procentuele aandeel van de betalingskorting in de vpb-opbrengsten. Beide aannamen zijn
gebaseerd op nauwkeurige realisatiedata van de Belastingdienst of sluiten aan bij recente macro-economische
projecties. 7 Voor zover er sprake is van gedragseffecten, zullen deze betrekking kunnen hebben op het

5 De betalingskorting geldt ook voor de inkomstenbelasting. Deze valt buiten de reikwijdte van het wetsvoorstel.
6 De invorderingsrente is vanaf maart 2020 vanwege de coronapandemie tijdelijk verlaagd tot 1 januari 2024. Het budgettaire effect

voor 2023 is gebaseerd op een invorderingsrente van 2,5% (2% rente van 1 januari tot 30 juni 2023 en 3% rente 1 juli tot 31 december
2023). Vanaf 2024 wordt gerekend met 4% invorderingsrente.
7 De door het ministerie van Financiën geraamde vpb-opbrengsten worden gevoed door de vpb-ontwikkeling in het Centraal
Economisch Plan 2022 (link). De raming is gecorrigeerd voor de opbrengst die gepaard gaat met de omzetting van ProRail naar zbo.

CPB NOTITIE – Certificering budgettaire ramingen Fiscale verzamelwet 2023

Pagina 3 van 4

betaalpatroon van belastingplichtigen binnen hetzelfde jaar. Samenvattend is de raming naar het oordeel van
het CPB neutraal en redelijk en kent de raming een lage mate van onzekerheid.

CPB NOTITIE – Certificering budgettaire ramingen Fiscale verzamelwet 2023

Pagina 4 van 4