Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2014–2015

2

Vragen gesteld door de leden der Kamer

2015Z11221
Vragen van de leden Karabulut (SP) en Potters (VVD) aan de Minister van
Sociale Zaken en Werkgelegenheid over import van imams uit Marokko en
Turkije en bondgenootschap met de Marokkaanse en Turkse overheid voor
integratie en de-radicalisering (ingezonden 15 juni 2015).
Vraag 1
Wie heeft het idee van Nederlandse lessen voor Turkse imams aangedragen?
Welke rol speelt Diyanet hierin? Wat is uw doel met deze lessen? Worden
deze lessen verplicht of dwingend opgelegd vanuit de autoriteiten? Dient het
ook een doel tegen radicalisering? Zo ja, hoe dan en welke concrete doelen
streeft u na? Is het de bedoeling dat er meer imams vanuit Diyanet worden
gezonden naar Nederland?1
Vraag 2
Op welke manier gaat u de wenselijkheid en mogelijkheden van voorbereiding van Turkse imams op hun komst naar Nederland verkennen? Wanneer
wordt deze verkenning afgerond en wanneer wordt de Kamer hierover
geïnformeerd?2
Vraag 3
Hoe zit het met de financiering, organisatie en politieke beïnvloeding vanuit
de door de Turkse Overheid rechtstreeks aangestuurde moskeeën via de
Islamitische Stichting Nederland?
Vraag 4
Hoe staat het met het door u aangekondigde onderzoek naar de vorming van
parallelle gemeenschappen? Bent u nog steeds bereid om de door u
geconstateerde onduidelijkheid over de verschillende Turkse stromingen en
organisaties weg te nemen? Bent u bereid de parallelle structuren, de
bewegingen die erachter zitten en de vormingsagenda die ermee gemoeid is
inzichtelijk te maken? Waarom beperkt u zich eigenlijk tot de TurksNederlandse gemeenschap?3 4

1

Kamerstuk, 32 824, nr. 75
Kamerstuk, 32 824, nr. 94
3
Kamerstuk, 32 824, nr. 94
4
Toezegging tijdens Algemeen overleg integratie van 12 november 2014
2

kv-tk-2015Z11221
’s-Gravenhage 2015

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Vragen

1

Vraag 5
Heeft u het functioneren van de Turks Religieuze Stromingen en Organisaties
(TRSO’s) al in kaart gebracht door actief op zoek te gaan naar de organisatie,
gelieerde organisaties, bestuursleden, uitingsvormen, voedingsbronnen,
subsidies en financieringsstromen? Zo nee, waarom niet? Zo ja, wat zijn de
resultaten?5
Vraag 6
Op welke wijze gaat u de komende vijf jaar intensief vinger aan de pols
houden zoals eerder door u toegezegd?6 7
Vraag 7
Wat hebben de gesprekken met de Turkse ambassadeur en Minister van
Buitenlandse Zaken over de beschuldiging van racistische politiek vanuit
Nederland jegens de Turks Nederlandse gemeenschap opgeleverd? Heeft
Turkije de kritiek ingetrokken? Zo ja, bent u bereid er bij hen op aan te
dringen de verklaring te verwijderen van de website of aan te passen? Zo
nee, waarom niet?8 9
Vraag 8
Wat doen het Departement voor Turken in het buitenland en gerelateerde
gemeenschappen in Nederland? Via welke organisaties werken ze in
Nederland? Welke activiteiten worden ondernomen en waarom?10
Vraag 9
Zijn er verslagen van de door u gevoerde gesprekken met de TRSO’s en de
Turkse autoriteiten? Zo ja, zou de Tweede Kamer die kunnen inzien? Zo nee,
waarom niet?
Vraag 10
Wat behelst uw bondgenootschap met de vier TRSO’s? Kunt u aangeven
welke afspraken u met de afzonderlijke organisaties heeft gemaakt of gaat
maken?11
Vraag 11
Klopt het bericht dat u in december 2014 afspraken heeft gemaakt met het
Contactorgaan Moslims en Overheid (CMO) om (meer) imams uit Marokko
naar Nederland te halen tegen radicalisering? Zo nee, welke afspraken ter
bestrijding van radicalisering en voor integratie heeft u het afgelopen jaar wel
gemaakt met het CMO? Is de Marokkaanse overheid hier op enigerlei wijze bij
betrokken geweest?12
Vraag 12
Wat bedoelt u met de opmerking dat het Marokkaanse opleidingscentrum
voor imams en ter verspreiding van de gematigde islam interessant is voor
Nederland? Onder welke categorie islam schaart u de reeds in Nederland
opererende imams en moskeeën? Bestaan er banden met de Marokkaanse
overheid via moskeeën of andere organisaties? Hoe zien die eruit?13
Vraag 13
Kunt u toelichten wat de Marokkaanse gematigde islam behelst en op welke
wijze deze wordt gebracht bij de mensen? Bent u voornemens deze vorm van
de islam te importeren naar Nederland? Zo ja, hoe verhoudt dit zich tot de
scheiding van kerk en staat? Zo nee, waarom werkt u dan mee aan het
overhalen van imams uit Marokko naar Nederland in plaats van bijdragen aan
5

Kamerstuk, 32 824, nr. 94
Kamerstuk, 32 824, nr. 94
Toezegging tijdens Algemeen overleg integratie van 12 november 2014
8
Toezegging tijdens Algemeen overleg integratie van 12 november 2014
9
http://www.mfa.gov.tr/sc-40_-26-kasim-2014_-disisleri-bakanligi-sozcusu-tanju-bilgic_inhollanda_da-yasayan-turklerle-ilgili-olarak-ileri-surulen-bazi.tr.mfa
10
http://www.ytb.gov.tr/
11
Kamerstuk, 32 824, nr. 94
12
Kamerstuk, 32 824 nr. 93
13
Kamerstuk, 32 824 nr. 93
6
7

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Vragen

2

het wegnemen van drempels in Nederland voor opleiden van Nederlandse
imams?14
Vraag 14
Wie bepaalt volgens u de religieuze behoefte van mensen? Welke rol ziet u
weg gelegd voor de overheid? Welke rol ziet u voor u als Minister van
integratie?
Vraag 15
Wat zijn volgens u de oorzaken van radicalisering van jongeren? Welke
strategie heeft u inzake de-radicalisering en waarom? Graag een uitgebreide
toelichting.
Vraag 16
Bent u bereid de Tweede Kamer te informeren over de door u aangekondigde
internationale bijeenkomsten over integratie en radicalisering, georganiseerd
door Marokko? Wie zijn daarbij aanwezig, waar gaan deze bijeenkomsten
over, wie wonen de bijeenkomsten bij met welke agenda?15
Vraag 17
Klopt het bericht dat u licht enthousiast bent over de komst van imams uit
Marokko naar Nederland?16
Vraag 18
Welke lessen kan Nederland volgens u leren van Marokko wat betreft «het
geven van een plek aan de gematigde islam in de samenleving»? Welke
concrete plannen heeft u gemaakt naar aanleiding van uw bezoeken en
gesprekken met Marokko?17
Vraag 19
Deelt u de conclusie van de parlementaire onderzoekscommissie Blok dat op
het terrein van de godsdienstbeleving de Turkse en Marokkaanse overheden
directe invloed uitoefenen op de moskee-organisaties, wat een rem kan zetten
op de integratie? Hoe past de hernieuwde samenwerking met de Turkse en
Marokkaanse overheid hierin?18
Vraag 20
Wordt de onwillige houding van moskeebesturen om in Nederland opgeleide
imams toe te laten niet beloond door ondersteuning van import van imams
uit Marokko en Turkije?19
Vraag 21
Klopt het dat Nederland wil aanhaken bij de jaarlijkse Marokkaanse bijles in
essentiële eigenschappen van de Marokkaanse islam?20
Vraag 22
Met welke religieuze en niet-religieuze stromingen werkt het kabinet samen
om concrete maatschappelijke vraagstukken op te lossen? Waarom zoekt het
kabinet waar het de islamitische organisaties betreft naar aparte samenwerkingsvormen, verwijzend naar de «Deutsche Islam Konferenz»?
Vraag 23
Wat is uw reactie op de kritiek van universitair docent islam Jan Jaap de
Ruiter over samenwerking met Marokko dat hij omschrijft als een autocratisch land dat middels een zeer repressief beleid radicalisering bestrijdt,
waarbij volgens mensenrechtenorganisaties de afgelopen vier jaar 173 keer
14

Kamerstuk, 32 824 nr. 93
Kamerstuk, 32 824 nr. 93
16
NRC, 30 mei 2015, http://www.nrc.nl/handelsblad/van/2015/mei/30/marokko-stuurt-nederland45-imams-1502058
17
NRC, 30 mei 2015, http://www.nrc.nl/handelsblad/van/2015/mei/30/marokko-stuurt-nederland45-imams-1502058
18
Kamerstuk 28 689, nr. 9, pagina 545
19
Bijlage bij kamerstuk, 33 400-VIII, nr. 132, pagina 127–128
20
Kamerstuk, 32 824 nr. 93
15

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Vragen

3

gevangenen, ook verdachten, zijn gemarteld, geslagen, bedreigd met
verdrinking en verkrachting?21
Vraag 24
Denkt u niet dat import van imams uit Marokko of het Malikisme, de
zogenoemde gematigde islam vanuit Marokko, de deur wagenwijd openzet
voor de lange arm van de Koning van Marokko die aan het hoofd staat van
de geestelijken en een politiek voert van eens een Marokkaan, altijd een
Marokkaan, ook wanneer mensen dat niet willen?22
Vraag 25
Ziet u dit als belemmering voor de integratie? Zo nee, waarom niet?
Vraag 26
Komen radicaliserende of reeds geradicaliseerde jongeren veel in de moskee?
Waar halen zij hun ideeën op, wat is de voedingsbodem van radicalisering?
Graag een uitgebreide toelichting.
Vraag 27
Heeft u, of bent u voornemens, met de Turkse en Marokkaanse overheid
verdragen te sluiten over integratie en de-radicalisering van Nederlanders van
Turkse en Marokkaanse afkomst?

21

NRC, 30 mei 2015, http://www.nrc.nl/handelsblad/van/2015/mei/30/marokko-stuurt-nederland45-imams-1502058
22
NRC, 30 mei 2015, http://www.nrc.nl/handelsblad/van/2015/mei/30/marokko-stuurt-nederland45-imams-1502058

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Vragen

4