Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2018–2019

21 501-02

Raad Algemene Zaken en Raad Buitenlandse
Zaken

Nr. 1943

VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
Vastgesteld 10 januari 2019
De vaste commissie voor Europese Zaken heeft een aantal vragen en
opmerkingen voorgelegd aan de Minister van Buitenlandse Zaken over
o.a. de brief van 21 december 2018 over de geannoteerde agenda Raad
Algemene Zaken van 8 januari 2019 (Kamerstuk 21 501-02, nr. 1942). De
volledige agenda is opgenomen aan het einde van het verslag.
De vragen en opmerkingen zijn op 3 januari 2019 aan de Minister van
Buitenlandse Zaken voorgelegd. Bij brief van 7 januari 2019 zijn de vragen
beantwoord.
De voorzitter van de commissie,
Van Oosten
De adjunct-griffier van de commissie,
Van Hilten

kst-21501-02-1943
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2019

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 21 501-02, nr. 1943

1

Algemeen
De leden van de fractie van de VVD hebben met belangstelling kennisgenomen van de geannoteerde agenda en danken het kabinet voor de
toezending. De leden van de VVD-fractie hebben een aantal vragen en
opmerkingen.
De leden van de fractie van de PVV hebben kennisgenomen van de
geagendeerde stukken. De leden van de PVV-fractie hebben enkele
vragen.
De leden van de fractie van het CDA hebben kennisgenomen van de
geagendeerde stukken. De leden van de PVV-fractie hebben enkele
vragen.
Geannoteerde agenda Raad Algemene Zaken dd. 8 januari 2019
Programma Roemeens Voorzitterschap
De leden van de VVD-fractie hebben kennisgenomen van het voorzittersprogramma van Roemenië. Kan het kabinet in zijn beantwoording een
appreciatie geven van de prioriteiten en de voorstellen die daarin staan?
Kan het kabinet in zijn appreciatie ook ingaan op de behandeling van de
uittreding van het Verenigd Koninkrijk en het MFK onder het Roemeens
Voorzitterschap?
De leden van de PVV-fractie hebben over dit agendapunt de volgende
vragen: Klopt het dat het Roemeens voorzitterschap uitbreiding van de
Unie ook hoog op zijn lijst heeft staan als actiepunt onder het voorzitterschap? Zo ja, wat verwacht het kabinet hiervan? Deze leden vragen het
kabinet het volgende: Wat zijn de eerstvolgende concrete stappen en
belangrijke data in het uitbreidingsproces ten aanzien van de landen die
zich in de wachtkamer van de EU bevinden?
De leden van de PVV-fractie constateren dat EU-voorzitter Roemenië de
komende anderhalf jaar een triovoorzitterschap met Finland en Kroatië
vormt. Ten aanzien van het programma van het Roemeens Voorzitterschap vragen zij het volgende: Klopt het dat Kroatië een EU-Westelijke
Balkan Top zal houden? Zo ja, wanneer zal die plaatsvinden en wat zal
daar op de agenda staan?
1. Antwoord van het kabinet
In algemene zin staat het elke lidstaat vrij om prioriteiten te
stellen in het eigen voorzitterschapsprogramma, in afstemming
met de twee lidstaten waarmee het onderdeel uitmaakt van het
trio-voorzitterschap. In de praktijk wordt de agenda van het
voorzitterschap in grote mate bepaald door de lopende wetgevingsonderhandelingen, en is het zijn rol om deze in goede banen
te leiden. De keuze van het Roemeens voorzitterschap om
prioriteit te geven aan de thema’s versterken van convergentie in
de EU, veiligheid, een sterk buitenlands optreden en een Europa
van gedeelde waarden kan op steun rekenen van het kabinet. Het
kabinet deelt de mening dat veel van deze uitdagingen de
aandacht verdienen, zoals onderwerpen met betrekking tot
versterking van de interne markt, de interne veiligheid en het
buitenlands optreden, en waarborging van de waarden en
rechtsstaat in de EU. Het kabinet deelt de inzet van het
Roemeens voorzitterschap dat de aandacht allereerst uitgaat naar

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 21 501-02, nr. 1943

2

het afronden van prioritaire wetgevingsonderhandelingen, voor
de verkiezingen van het Europees Parlement.
Voor wat betreft Brexit zal Roemenië zich tijdens het
EU-voorzitterschap tot aan 29 maart 2019 richten op het in goede
banen leiden van de goedkeuringsprocedure aan EU-zijde: sluiting
van het terugtrekkingsakkoord in de Raad na goedkeuring van
het terugtrekkingsakkoord in het Europees Parlement. Daarna zal
de aandacht zich in het geval van een terugtrekkingsakkoord
richten op het spoedig vaststellen van een of meerdere onderhandelingsmandaten van de Raad voor een of meerdere akkoorden
voor de toekomstige relatie tussen de EU en het VK en op het
behoud van eenheid van de EU27.
De inzet van het Roemeens voorzitterschap voor de onderhandelingen over het Meerjarig Financieel Kader (MFK) zijn opgenomen
in het antwoord op vraag 2.
Het Roemeense voorzitterschap onderstreept net als zijn
voorgangers het belang van het uitbreidingsproces. In het
programma van het Voorzitterschapstrio bevestigen Roemenië,
Finland en Kroatië eveneens hun gehechtheid aan het uitbreidingsproces en onderstrepen zij tegelijkertijd het belang van
eerlijke en strikte toepassing van de voorwaarden. Het kabinet
beschouwt een strikt en fair toetredingsproces als belangrijk
instrument voor het verbeteren van de stabiliteit in de landen van
de Westelijke Balkan, waarbij ook Nederland gebaat is. Op basis
van de eerstvolgende voortgangsrapportage van de Europese
Commissie zal de Raad zich in 2019 buigen over het uitbreidingsbeleid. Het Kabinet wacht de rapportage van de Commissie af.
Kroatië heeft het voornemen om tijdens zijn voorzitterschap in de
eerste helft van 2020 een EU Westelijke Balkan top te houden. Dit
voornemen werd in de Slotverklaring van de EU Westelijke Balkan
top van 17 mei 2018 in Sofia reeds verwelkomd. In de aanloop
naar de Top zal het kabinet Uw Kamer op de gebruikelijke wijze
nader informeren over de top en de Nederlandse inzet.
Meerjarig Financieel Kader
De leden van de VVD-fractie steunen het kabinet in zijn inzet op een
modern en financieel houdbaar MFK. Tijdens de Raad Algemene Zaken
zullen de Ministers vooruitblikken op de onderhandelingen onder het
Roemeens Voorzitterschap. Kan het kabinet in zijn beantwoording een
tijdlijn meesturen van het onderhandelingsproces met het oog op een
MFK-akkoord in de herfst van 2019? Het kabinet schrijft dat er geen
nieuwe versie van de negotiating box wordt verwacht voor deze RAZ. Kan
het kabinet de leden van de VVD-fractie toezeggen een appreciatie naar de
Kamer te sturen wanneer er wel een nieuwe versie verschijnt?
2. Antwoord van het kabinet
Het Roemeense voorzitterschap zal tijdens de RAZ meer informatie geven over het mogelijke onderhandelingsproces de
komende maanden. De Europese Raad van 13–14 december heeft
het voorzitterschap gevraagd het huidige werk voort te zetten
met de ambitie om in het najaar van 2019 een akkoord te
bereiken. Naar verwachting zal de Raad maandelijks over het
MFK spreken en zal de Europese Raad tussentijds de voortgang
opnemen. Indien een nieuwe versie van de negotiating box in de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 21 501-02, nr. 1943

3

RAZ openbaar wordt gemaakt, zal het kabinet de Kamer deze
doen toekomen en hiervan een appreciatie geven.
De leden van de PVV-fractie lezen in de geannoteerde agenda van de RAZ
d.d. 8 januari 2019 als volgt: «De Nederlandse inzet is gericht op een
modern en financieel houdbaar MFK, dat de lasten eerlijk verdeelt. In het
onderhandelingsdocument komen deze aspecten op diverse plaatsen
terug, zowel in de horizontale elementen als onder de verschillende
beleidsterreinen.» Deze leden hebben daarover de volgende vragen: Kan
het kabinet aangeven waar deze aspecten exact terugkomen, met een
concrete verwijzing naar paginanummer en paragraafnummer et cetera?
Ook verzoeken de leden van de PVV-fractie of het kabinet daarnaast
concreet kan aangeven waar deze aspecten volgens het kabinet nog niet
terugkomen maar wel zouden moeten terugkomen.
3. Antwoord van het kabinet
Het kabinet heeft in de geannoteerde agenda als ook het verslag
van de RAZ d.d. 11 december jl. een appreciatie gegeven van het
concept onderhandelingsdocument (negotiating box), inclusief de
punten die wat het kabinet betreft nog duidelijker gereflecteerd
kunnen worden. Enkele specifieke elementen van de Nederlandse
inzet zijn in de huidige versie van het document onder andere
terug te zien in de noodzaak tot strikte herprioritering, mede in
het licht van Brexit (paragraaf 1); de noodzaak van een eerlijke
lastenverdeling (paragraaf 122) en mogelijke afdrachtenkortingen
(paragraaf 128); het belang van conditionaliteiten in verband met
de rechtsstaat (paragraaf 23–26), het Europees Semester en
migratie (o.a. paragraaf 19 en 66); een integrale aanpak van
migratie (paragraaf 22 en onder hoofdstukken 2, 4, 5 en 6);
klimaatdoelstellingen (paragraaf 20, 77 en 80); veiligheid
(hoofdstuk 5) en het excellentiecriterium bij de toekenning van
onderzoeks- en innovatiemiddelen (paragraaf 30). Enkele
elementen van de Nederlandse inzet die naar mening van het
kabinet nog sterker gereflecteerd moeten worden in het concept
onderhandelingsdocument zijn de mogelijkheid van
co-financiering in de eerste pijler van het GLB (hoofdstuk 3) en
een sterkere daling van de administratieve uitgaven van de
Europese instellingen (hoofdstuk 7). Daarnaast zouden de
vormgeving en bedragen met betrekking tot de kortingen open
moeten blijven (paragraaf 128; zie ook het antwoord op vraag
10). Verder zet Nederland er op in een effectieve koppeling
tussen de cohesiefondsen en structurele hervormingen sterker
terug te laten komen in het onderhandelingsdocument (paragraaf
39).
Tijdens de aanstaande RAZ zal een nieuwe negotiation box voor het MFK
worden gepresenteerd. De leden van de CDA-fractie vragen het kabinet of
dit document al beschikbaar is en het dan te delen met de Kamer en daar
een appreciatie op te geven, en anders voor het eerst volgende debat over
de Europese top een dergelijke appreciatie te geven.
4. Antwoord van het kabinet
Het kabinet verwacht geen nieuwe versie van de negotiating box
voor de aanstaande RAZ. Indien een nieuwe versie van de
negotiating box in de RAZ wordt besproken, zal het kabinet de
Kamer deze doen toekomen en hiervan een appreciatie geven.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 21 501-02, nr. 1943

4

De leden van de CDA-fractie vernemen graag van het kabinet wat de
verwachte netto afdracht van elk van de 27 lidstaten is (per hoofd van de
bevolking) in 2021 en 2027. Verder willen de leden van de CDA-fractie
graag een uitgebreide uitleg van de investeringsstabilisatiefunctie. Is dit
een EMU-fonds? Hoe is de governance dan geregeld? En wat zijn de
andere voorstellen die alleen op de EMU betrekking hebben in het
Commissie-voorstel?
Tevens vragen deze leden het kabinet om een appreciatie van de drie
eigen middelen. Hoe kijkt het kabinet nu naar elk van de drie middelen, zo
vragen deze leden.
5. Antwoord van het kabinet
De Europese Commissie heeft in mei 2018 een voorstel voor een
Europese stabilisatiefunctie voor investeringen gedaan. Het idee
van de Commissie achter dit voorstel is dat landen die de euro
hebben of deelnemen aan het wisselmechanisme ERM-2 door het
ontbreken van zelfstandig monetair beleid onvoldoende aanpassingsmogelijkheden aan veranderende economische omstandigheden hebben. Bij sterk oplopende werkloosheid moeten landen
daarom volgens de Commissie de mogelijkheid krijgen middelen
van de Commissie te lenen mits investeringen op peil worden
gehouden. Dit Commissievoorstel is het enige dat specifiek op de
EMU betrekking heeft. Een uitgebreide toelichting op het
voorstel en de Nederlandse positie hieromtrent zijn uiteengezet
in het BNC fiche. Nederland heeft vanaf het begin serieuze
kanttekeningen bij de redenering voor de noodzaak van een
stabilisatiefunctie geplaatst.
In de eurogroep van 3 december jl. is uitgebreid gesproken over
instrumenten voor stabilisatie, convergentie en concurrentievermogen, waarbij Nederland opnieuw zijn kanttekeningen bij de
noodzaak voor een stabilisatiefunctie voor het voetlicht heeft
gebracht. Uiteindelijk hebben Ministers van Financiën op
instigatie van Nederland in hun rapport aan regeringsleiders een
split gemaakt tussen convergentie en concurrentiekracht
enerzijds en stabilisatie anderzijds. De Europese Raad van
13/14 december jl. heeft op basis hiervan mandaat aan de
eurogroep verleend om in de context van het MFK een instrument
uit te werken voor convergentie en concurrentiekracht in de EMU
en, op vrijwillige basis, ERM-2 landen. Het verslag van de
Europese Raad1 schetst de randvoorwaarden waarin dit
instrument moet voldoen. Nederland ziet in dit mandaat mogelijkheden om invulling te geven aan de door Nederland gewenste
koppeling tussen de EU-begroting en hervormingen die nationale
economieën toekomstbestendig maken, zoals uiteengezet in het
regeerakkoord. Een ander Commissievoorstel in het kader van
het MFK, het hervormingsondersteuningsprogramma, in het
bijzonder de zogenoemde reform delivery tool, zou daarbij als
basis kunnen dienen. Er is door de Regeringsleiders geen
mandaat verleend voor een instrument gericht op stabilisatie, al
dan niet op basis van bovengenoemd commissievoorstel voor een
stabilisatiefunctie voor investeringen.
Voor een appreciatie van de eigen middelen verwijst het kabinet
naar de brief van 7 november 2018 over dit onderwerp2. Op dit
1
2

Kamerstuk 21 501-20, nr. 1412.
Kamerstuk 21 501-20, nr. 1379.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 21 501-02, nr. 1943

5

moment is nog onvoldoende informatie beschikbaar over de
precieze invulling van het volgende MFK om een goede cijfermatige inschatting te maken van de Nederlandse nettobetalingspositie ten opzichte van andere lidstaten. Hiervoor is
bijvoorbeeld meer informatie nodig over de verdeelsleutels en
betalingsritmes.
Onderhandelingsdocument Meerjarig Financieel Kader 2021–2027
De leden van de PVV-fractie hebben enkele vragen ten aanzien van het
onderhandelingsdocument Meerjarig Financieel Kader 2021–2027. Op
meerdere plaatsen in het document wordt een keuze wordt voorgesteld
middels het gebruik van «or», bijvoorbeeld onder het kopje «Flexibility:
thematic instruments» onder paragraaf 11. Kan het kabinet op al deze
punten aangeven voor welke optie zij kiest en waarom, zo vragen de leden
van de PVV-fractie?
6. Antwoord van het kabinet
Deze eerste integrale versie van het onderhandelingsdocument
bevat een zeer groot aantal opties. Deze zijn op verschillende
manieren weergegeven, niet alleen door het gebruik van «OR»,
maar ook door formuleringen/bedragen/percentages tussen
blokhaken te plaatsen, alternatieve opties te presenteren en door
combinaties van het voorgaande. Het kabinet is graag bereid de
inzet op specifieke en gerichte punten desgevraagd nader toe te
lichten. Bij het genoemde voorbeeld in paragraaf 11 geeft het
kabinet de voorkeur aan de (tweede) optie dat de doelstellingen
van het Globaliseringsfonds (EGF) worden overgenomen voor het
ESF+. Het kabinet zet vraagtekens bij het uitbreiden van de
doelstelling van het EGF naar de algemene doelstelling van het
verlenen van steun bij herstructureringen die een grote impact
hebben. Door het uitbreiden van de scope van het EGF ontstaat er
veel overlap met het ESF+. Het kabinet staat kritisch tegenover
het EGF als separaat fonds en pleit, ook vanuit het principe van
versimpeling van de begroting en begrotingseenheid, voor het
samenvoegen van het EGF met de andere sociale fondsen.
Nederland staat tevens kritisch tegenover de voorgestelde
verhoging van het EGF-budget. Door samenvoeging met andere
sociale fondsen kan wat Nederland betreft het budget omlaag.
Onder paragraaf 20 vragen deze leden of het kabinet steunt dat tenminste
25% van de EU-uitgaven klimaatdoelen ondersteunt? Kan het kabinet
aangeven om hoeveel geld dit precies gaat? Ziet het kabinet dit als
«betaalbaar klimaatbeleid»?
7. Antwoord van het kabinet
Het kabinet kan de voorgestelde klimaatdoelstelling steunen (ten
minste 25% klimaatgerelateerde uitgaven). Aangezien de
totaalomvang van het MFK nog niet is vastgesteld, is nog niet
aan te geven om welk bedrag het precies gaat. Voor het kabinet
is een sterkere reflectie van klimaat en verduurzaming één van de
prioriteiten voor een modern en toekomstbestendig MFK.
De PVV-fractie vraagt ten aanzien van paragraaf 99 of een «reinforced
European Border and Coast Guard» hiermee dus al een voldongen feit is.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 21 501-02, nr. 1943

6

8. Antwoord van het kabinet
Nee, over de voorstellen voor een versterkte Europese Grens- en
Kustwacht is nog geen overeenstemming bereikt. Paragraaf 99
loopt hier niet op vooruit. Het kabinet is voorstander van een
sterke EGKW, die gevormd wordt door lidstaten en het
EGKW-Agentschap gezamenlijk. Tegelijk is het kabinet kritisch
over de omvang van de versterking van de EGKW die de
Commissie voorstelt. Hier lijkt geen duidelijke behoeftestelling
aan ten grondslag te liggen en gaat volgens het kabinet dus
verder dan noodzakelijk.
Onder titel 6 vragen de leden van de PVV-fractie wat de reden is waarom
verschillende lidstaten hebben gevraagd om het opnemen van de opties
van een separaat Nabuurschapsinstrument en Europees Ontwikkelingsfonds? Wat vindt het kabinet hiervan en wat zou dit voor Nederland
kunnen betekenen?
9. Antwoord van het kabinet
Verschillende lidstaten geven er de voorkeur aan het Nabuurschapsinstrument en/of het Europees Ontwikkelingsfonds (EOF)
niet te integreren met de andere instrumenten voor het externe
beleid in het NDICI, omdat zij denken daarmee de zichtbaarheid,
sturing en begrotingsruimte voor deze fondsen beter te kunnen
garanderen. Zoals aangegeven in het BNC-fiche over het
Nabuurschap-, Ontwikkeling- en Internationale Samenwerkingsinstrument (Kamerstuk 22 112, nr. 2682) steunt het kabinet de
voorgestelde modernisering van de externe financieringsinstrumenten door het samenvoegen van instrumenten en budgettering
van het EOF. Dit bevordert beleidscoherentie, efficiëntie, flexibiliteit en transparantie. Het kabinet is van mening dat zichtbaarheid, sturing en voldoende begrotingsruimte voor het
Nabuurschap en Afrika ook binnen het brede externe financieringsinstrument gerealiseerd kunnen worden.
Onder paragraaf 128 leest de PVV-fractie: «Wat het kabinet betreft zouden
in de sectie over de kortingen de vormgeving en de bedragen nog open
moeten blijven.» Zet het kabinet in op handhaving van de korting of niet
en waar komen de bedragen in paragraaf 128 vandaan, zo vragen deze
leden.
10. Antwoord van het kabinet
Het kabinet zet in op een MFK en een Eigen Middelenbesluit die
gezamenlijk leiden tot een rechtvaardige verdeling van de lasten.
Een correctie op de afdrachten kan daarvoor een noodzakelijk
instrument zijn. De bedragen uit paragraaf 128 van de negotiating box volgen uit het Commissievoorstel voor het nieuwe MFK
van 2 mei 2018.
EU-voorstel: Mededeling van de commissie aan het Europees Parlement,
de Europese Raad en de Raad «Naar snelle overeenstemming over een
langetermijnbegroting voor de prioriteiten van Europa». Bijdrage van de
Europese Commissie aan de bijeenkomst van de Europese Raad op
13–14 december 2018 COM (2018) 814
De leden van de PVV-fractie hebben ten aanzien van het EU-voorstel de
volgende vragen aan het kabinet: Wat vindt het kabinet van dit document
en de dwingende toon ervan? Is het niet onvoorstelbaar dat het woord

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 21 501-02, nr. 1943

7

bezuinigen geen enkele keer voorkomt? De Europese Commissie rekt de
flexibiliteit van die nieuwe begroting naar het lijkt zo ver mogelijk op; wat
vindt het kabinet daarvan? Welke risico’s brengt dit met zich mee? Klopt
het dat veel lidstaten constructief staan tegenover nieuwe eigen
middelen? Zo ja, hoe gaat het kabinet tegenhouden dat ze er toch komen?
11. Antwoord van het kabinet
Het kabinet heeft kennisgenomen van de Mededeling van de
Commissie. In dit document verwijst de Commissie naar de
voorstellen die zij voor het nieuwe MFK heeft gepresenteerd en
roept zij de Europese Raad op toe te werken naar een akkoord in
oktober 2019. De Europese Raad van 13–14 december jl. heeft
het Roemeense voorzitterschap gevraagd het huidige werk voort
te zetten met de ambitie om in het najaar van 2019 een akkoord
te bereiken. Voor verschillende landen, waaronder Nederland,
blijft de kwaliteit van het toekomstig akkoord voorop staan. Met
de Mededeling doet de Commissie geen nieuwe inhoudelijke
voorstellen.
Het kabinet is voorstander van een flexibel MFK, maar is kritisch
ten aanzien van enkele Commissievoorstellen. Het kabinet steunt
de voorstellen om te kunnen reageren op veranderende prioriteiten door middel van het aanhouden van marges en het
schuiven van budget tussen afzonderlijke programma’s. Deze
voorstellen dragen bij aan het inpassen van prioriteiten binnen
bestaand budget en de vastgestelde plafonds. Het kabinet ziet
evengoed de noodzaak om te kunnen reageren op wijzigingen in
de implementatie van programma’s onder de vastgestelde
plafonds. Het kabinet weegt deze flexibiliteit echter af tegen de
stabiliteit van de raming van de Europese uitgaven en de
nationale afdrachten en het principe van begrotingsdiscipline. Zo
is het kabinet zeer terughoudend over de toevoeging van
geannuleerde vastleggingen aan de voorgestelde Union Reserve.
Deze toevoeging beperkt de noodzaak tot tijdige implementatie,
met uitholling van een stabiele raming als gevolg. Als laatste is
het kabinet kritisch over de vormgeving van de speciale instrumenten om te kunnen reageren op onvoorziene omstandigheden.
In de kabinetsappreciatie van 1 juni 2018 (Kamerstuk 21 501-20
nr. 1349) gaat het kabinet nader in op de voorstellen voor
begrotingsflexibiliteit.
In de brief «Appreciatie van het voorstel voor het Eigen Middelenbesluit» (7 november jl.) heeft de Minister van Financiën de
kabinetsinzet ten aanzien van nieuwe eigen middelen en het
EU-krachtenveld op dat terrein nader toegelicht. Voor de introductie van nieuwe eigen middelen is op dit moment beperkt
draagvlak onder lidstaten.
Kabinetsappreciatie Coöperatie- en Verificatiemechanisme (CVM)) –
rapporten Roemenië en Bulgarije 2018
De leden van de PVV-fractie lezen in de kabinetsappreciatie van de
rapporten over Roemenië en Bulgarije van 2018 in het kader van het
Coöperatie- en Verificatiemechanisme (CVM) dat «in tegenstelling tot de
ambitie van de Commissie, verwacht het kabinet niet dat het CVM voor
het einde van het mandaat kan worden uitgefaseerd» en vragen daarover
het kabinet het volgende: Wat verwacht het merendeel van de
EU-lidstaten en is er binnen de Raad Algemene Zaken gesproken over een
termijn of datum ten aanzien van deze uitfasering?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 21 501-02, nr. 1943

8

Deelt het kabinet de mening dat de open grenzen van Schengen al genoeg
problemen opleveren, zoals vrij verkeer van terroristen en criminelen en
dat uitbreiding van dit gebied met Roemenië en Bulgarije daarom totaal
onwenselijk is?
12. Antwoord van het kabinet
Het kabinet wijst erop dat het omwille van de vertrouwelijkheid
van het diplomatieke verkeer niet in kan gaan op de beraadslagingen in het niet openbare gedeelte van de Raad. Zoals echter in
de conclusies van de RAZ van 11 december 2018 staat te lezen3,
is de Raad in afwachting van het volgende voortgangsverslag van
de Commissie over het CVM. De Raad concludeerde ook dat het
CVM van kracht blijft totdat alle ijkpunten via een substantieel
en duurzaam hervormingsproces op bevredigende wijze worden
gehaald.
Het kabinet streeft naar een Schengenruimte die functioneert
zoals is voorzien. Dat is nu niet het geval, zoals bijvoorbeeld
blijkt uit de omvang van de secundaire migratie naar Nederland
(asielzoekers die Nederland bereiken zonder in andere Schengenlanden te worden geregistreerd). Wat betreft volledige toepassing
van het Schengenacquis door Roemenië en Bulgarije is het voor
het kabinet belangrijk dat beide landen eerst de
CVM-hervormingen ten aanzien van de rechtsstaat, de bestrijding
van corruptie en, in het geval van Bulgarije, de aanpak van de
georganiseerde misdaad afronden. Het onderwerp Schengentoetreding van Roemenië en Bulgarije staat vooralsnog niet op de
agenda van de JBZ-Raad, waar dit zou moeten worden besproken.
De leden van de fractie van het CDA stellen vast dat de prioriteiten van het
aantredende Roemeens voorzitterschap zijn: versterken convergentie,
veiligheid, sterk buitenlands optreden en Europa van waarden. Deze leden
vragen hoe volgens het kabinet deze prioriteiten ingevuld moeten
worden.
13. Antwoord van het kabinet
De Nederlandse visie op de Europese agenda van de komende
jaren wordt uiteen gezet in de jaarlijkse kamerbrief de Staat van
de Europese Unie. In deze brief zal het kabinet ingaan op de
prioriteiten voor de EU en de gewenste invulling daarvan. Het
kabinet zal deze kamerbrief in januari aanbieden aan uw Kamer.
De CVM-rapportage van de Europese Commissie over Roemenië is
volgens de leden van de CDA-fractie duidelijk: er worden te weinig
stappen ondernomen. Als voorzitter van de EU is het een uitgelezen
moment om daar wel stappen in te zetten. De leden van de CDA-fractie
delen met het kabinet de zorgen over de uitkomst van dit rapport, en
vragen het kabinet daarom dit expliciet aan te kaarten tijdens de komende
RAZ en de Roemeense overheid er op te wijzen het voorzitterschap aan te
grijpen om het juiste voorbeeld te geven en stappen in de hervormingen
te zetten. De geloofwaardigheid van een van de prioriteiten van het
triovoorzitterschap, namelijk versterken van Europese waarden, staat op
de tocht als de Roemeense overheid zelf geen stappen gaat zetten, zo
vinden deze leden.

3

Raadsdocumentnummer 14676/18.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 21 501-02, nr. 1943

9

Wat betreft de CVM-rapportage over Bulgarije verkeren deze leden net
zoals het kabinet in de veronderstelling dat Bulgarije minder voortgang
heeft geboekt dan de Europese Commissie schetst en dat daarom de CVM
voorlopig niet kan worden uitgefaseerd. De leden van de CDA-fractie
vragen het kabinet of er meer lidstaten zijn die een dergelijk bezwaar
hebben.
14. Antwoord van het kabinet
Nederland ziet het Roemeense voorzitterschap met vertrouwen
tegemoet. Het kabinet meent dat ook voor een
EU-voorzitterschap een goed functionerende rechtsstaat noodzakelijk is. Het kabinet brengt dit ook aan de orde in bilaterale
contacten met Roemenië. Daarbij is belangrijk om erop te wijzen
dat Roemenië de afgelopen jaren voortgang heeft geboekt op het
gebied van ontwikkeling van de rechtsstaat, ook al zet het land
nu helaas stappen terug. Het Roemeense voorzitterschap zal
plaatsvinden in uitdagende tijden. Daarom heeft Nederland zowel
op politiek als op ambtelijk niveau ervaringen gedeeld met
Roemenië over het Nederlandse EU-voorzitterschap van 2016.
Omwille van de vertrouwelijkheid van het diplomatiek verkeer
kan het kabinet niet ingaan op de standpunten van individuele
lidstaten. Zoals echter uit de Raadsconclusies van 18 december
2018 blijkt is de Raad van mening dat het CVM van kracht blijft
totdat alle ijkpunten via een substantieel en duurzaam hervormingsproces op bevredigende wijze worden gehaald.
Overig
De leden van de VVD-fractie hebben eerder tijdens het schriftelijk overleg
over de Raad Algemene Zaken d.d. 11 december jl. gevraagd naar
openbare maatschappelijke consultaties in andere landen. Het kabinet
heeft in zijn beantwoording (Kamerstuk 21 501-02, nr. 1938) aangegeven
dat er geen overzicht beschikbaar is van de openbaarmaking van
consultaties in andere lidstaten. De leden van de VVD-fractie vragen het
kabinet om graag opnieuw na te gaan welke maatschappelijke consultaties van andere lidstaten openbaar zijn en waar die te vinden zijn. De
leden van de VVD-fractie ontvangen graag een lijst waarop aangegeven
wordt per lidstaat of de maatschappelijke consultaties openbaar zijn en, zo
ja, waar die te vinden zijn.
15. Antwoord van het kabinet
De Europese Commissie heeft aangeboden de nationale rapporten
met uitkomsten van de maatschappelijke consultaties van de 27
deelnemende lidstaten te publiceren op een aparte website. Dit is
bekend geworden na de Raad Algemene Zaken van 11 December
2018. De website waarop de rapporten worden gepubliceerd is
https://ec.europa.eu/commission/progress-reports-citizensdialogues-and-consultations_en
De leden van de VVD-fractie vragen het kabinet of de Minister van
Buitenlandse Zaken zelf aanwezig zal zijn bij de RAZ op 8 januari.
16. Antwoord van het kabinet
Ik ben niet in de gelegenheid aanwezig te zijn bij deze bijeenkomst van de Raad Algemene Zaken. In mijn plaats zal de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 21 501-02, nr. 1943

10

Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties een deel
van de Raad bijwonen.
De leden van de PVV-fractie vragen het kabinet of het klopt dat Voorzitter
van de Europese Commissie Juncker bij meer dan de helft van zijn
officiële bezoeken in 2018 gebruik heeft gemaakt van een privévliegtuig?
Zo ja, vindt het kabinet dit een goede besteding van Nederlands belastinggeld en hoeveel geld was hiermee gemoeid? Kan het kabinet een
overzicht geven van alle in 2018 door Eurocommissarissen gemaakte
officiële reizen en de kosten daarvan?
17. Antwoord van het kabinet
De beantwoording van deze vragen vergt meer tijd. Het kabinet
zal deze zo spoedig mogelijk beantwoorden.
De leden van de CDA-fractie vragen het kabinet om met de Kamer te delen
welke onderwerpen besproken worden tijdens het bezoek van de Britse
premier May aan Nederland en het gesprek met de President van de
Europese Raad Tusk deze week.
18. Antwoord van het kabinet
Premier May heeft op 2 januari jl. telefonisch contact gehad met
de Minister-President. Zij hebben gesproken over de stand van
zaken met betrekking tot de ratificatie van het terugtrekkingsakkoord en over de backstop in het bijzonder. Van een bezoek deze
week is geen sprake. Het is niet aan het kabinet om zich uit te
spreken over een gesprek tussen Premier May en de voorzitter
van de Europese Raad, de heer Tusk.
Tevens willen deze leden weten hoe het kabinet staat ten opzichte van een
voorstel van een groeiend aantal Britse parlementariërs van zowel de
Conservative Party als de Labour Party om de Brexit-datum, 29 maart, uit
te stellen tot juli. Tevens vragen de leden van de CDA-fractie het kabinet of
dit kan volgens het EU-verdrag.
19. Antwoord van het kabinet
De termijn van twee jaar om tot een terugtrekkingsakkoord te
komen – die afloopt op 29 maart om 24:00u Nederlandse tijd –
zou kunnen worden verlengd. Uit artikel 50 VEU volgt dat de
EU-Verdragen twee jaar na kennisgeving automatisch niet meer
van toepassing zijn op het VK, tenzij de ER Artikel 50 unaniem,
en met instemming van het VK, besluit om deze termijn te
verlengen. Artikel 50 VEU spreekt zich niet uit over de (maximaal
mogelijke) duur van een verlenging van de termijn. Verlenging
van de onderhandelingstermijn is nu niet aan de orde. Voor het
kabinet ligt de prioriteit bij het tijdig afronden van de goedkeuringsprocedures van het terugtrekkingsakkoord om zo een
ordelijke terugtrekking van het VK uit de EU te kunnen
realiseren.
Afgelopen week verscheen in Britse media het bericht dat de Britten voor
ruim 100 miljoen euro extra ferry’s aanschaffen om de druk van Dover te
halen bij een no-deal scenario. De leden van de CDA-fractie vragen het
kabinet of Nederland eveneens extra ferry’s nodig heeft om filedruk op
havens te compenseren en of er met de Britse overheid contact geweest is
over extra vaarbewegingen en dus meer verkeer in en rondom Nederlandse havens? Er zou wel contact zijn geweest tussen de Franse en Britse

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 21 501-02, nr. 1943

11

havenautoriteiten en tussen de beide overheden over dit thema. Geldt dat
ook voor Nederland, zo willen de leden van de CDA-fractie weten.
20. Antwoord van het kabinet
In Nederland verrichten private partijen ferry vervoer diensten
van en naar het VK. Er is geen publieke opgave voor de Nederlandse overheid om extra ferrydiensten aan te bieden. Het ligt
overigens niet in de verwachting dat extra vaarbewegingen leiden
tot een lagere filedruk in en rondom Nederlandse havens,
aangezien dezelfde grenscontroleprocessen van kracht blijven.
Overeenkomstig de door de EU27 vastgestelde onderhandelingsrichtsnoeren is er vanuit de Nederlandse overheid niet bilateraal
onderhandeld met de Britse overheid. De onderhandelingsrichtsnoeren sluiten contact tussen (private) havenbedrijven echter
niet uit.
De leden van de CDA-fractie vragen of het kabinet kennis heeft genomen
van het uiterst kritische advies van de Commissie van Venetië over Malta,
en wordt dit in de RAZ behandeld zo vragen deze leden.
21. Antwoord van het kabinet
Het Kabinet heeft kennis genomen van het Opinierapport van de
Venetië Commissie over de constitutionele inrichting en
scheiding der machten in Malta dat tijdens de 117e plenaire
sessie van de Venetië Commissie op 14–15 december jl. is
aangenomen. De premier van Malta heeft aangegeven de bevindingen van het rapport te verwelkomen en dat aanbevelingen
worden doorgeleid naar het constitutioneel comité van Malta. Het
rapport staat niet op de agenda van de RAZ.
Volledige agenda
Brief regering d.d. 14-12-2018, Minister van Buitenlandse Zaken, S.A. Blok
– Verslag Raad Algemene Zaken van 11 december 2018 (Kamerstuk
21 501-02, nr. 1941)
Brief regering d.d. 03-12-2018, Minister van Buitenlandse Zaken, S.A. Blok
– Onderhandelingsdocument EU Meerjarig Financieel Kader 2021–27
(Kamerstuk 21 501-20, nr. 1390)
Brief regering d.d. 30-11-2018, Minister van Buitenlandse Zaken, S.A. Blok
– Kabinetsappreciatie Coöperatie- en Verificatiemechanisme (CVM)
-rapporten Roemenië en Bulgarije 2018 (Kamerstuk 23 987, nr. 290)
Brief regering d.d. 06-12-2018, Minister van Financiën, W.B. Hoekstra
– Toezeggingen naar aanleiding van het Algemeen Overleg van
8 november 2018 over het Meerjarig Financieel Kader (Kamerstuk
21 501-20, nr. 1411)
EU-voorstel d.d. 20-12-2018, Europese Commissie
– Mededeling van de commissie aan het Europees Parlement, de
Europese Raad en de Raad «Naar snelle overeenstemming over een
langetermijnbegroting voor de prioriteiten van Europa». Bijdrage van de
Europese Commissie aan de bijeenkomst van de Europese Raad op
13–14 december 2018 COM (2018) 814

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 21 501-02, nr. 1943

12