Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

25 295

Infectieziektenbestrijding

Nr. 1178

BRIEF VAN DE MINISTERS VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN
EN SPORT, ECONOMISCHE ZAKEN EN KLIMAAT, ONDERWIJS,
CULTUUR EN WETENSCHAP EN VOOR MEDISCHE ZORG EN DE
STAATSSECRETARIS VAN ECONOMISCHE ZAKEN EN KLIMAAT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 6 april 2021
Het kabinet werkt sinds het begin van de coronacrisis aan de bestrijding
en beheersing van het virus en werkt tegelijkertijd aan mogelijkheden om
de samenleving en economie te ondersteunen. Concrete voorbeelden
hiervan zijn de FieldLab Evenementen, ondersteund door onderzoek, en
de opbouw van een testinfrastructuur door de Stichting Open Nederland
om met toegangstesten de samenleving te openen. Deze Fieldlabs en
bijbehorende onderzoeksprogramma’s en het toegangstesten dragen bij
aan het verantwoord heropenen van de samenleving en economie.
In deze brief gaan wij in op het instrument toegangstesten en informeren
wij uw Kamer ten behoeve van het totaaloverzicht, over pilots toegangstesten met testbewijzen in april, de FieldLab Evenementen en de FieldLab
Cafés. Hiermee komt het kabinet tegemoet aan de motie van het lid
Hermans c.s. (Kamerstuk 25 295, nr. 1066) die de regering verzoekt om
met betrokken sectoren, veiligheidsregio’s en gemeenten, begin april een
aantal pilots te starten, zodat breed inzicht verzameld kan worden over de
werking van testbewijzen voor toegang tot het sociale leven.
Toegangstesten
Het inzetten van toegangstesten is een instrument om onderdelen van de
samenleving op een verantwoorde wijze te heropenen. Burgers met een
testbewijs met een negatieve uitslag kunnen toegang krijgen tot bijvoorbeeld evenementen en activiteiten in economie, cultuur en sport. Hiervoor
kunnen zij een corona(snel)test laten afnemen in een van de daarvoor
bestemde teststraten. Het kabinet is van mening dat de inzet van het
testbewijs een aanvullend instrument kan zijn om de samenleving op
verantwoorde wijze, stap voor stap, eerder en ruimer te kunnen openen.
Het kabinet is hierover ook al langere tijd in overleg met VNO-NCW,
diverse brancheorganisaties en gemeenten. Op deze manier kunnen

kst-25295-1178
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2021

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 25 295, nr. 1178

1

activiteiten in verschillende maatschappelijke en economische sectoren,
eerder – mogelijk al vanaf mei – met minder beperkende maatregelen
plaatsvinden dan op dit moment in de routekaart staat aangegeven1.
Het wetsvoorstel «Tijdelijke wet testbewijzen COVID-19» is vrijdag
26 maart voor advies aangeboden aan de Raad van State. Het streven is
deze medio april aan uw Kamer aan te bieden. Het wetsvoorstel maakt de
inzet van testbewijzen mogelijk voor doorstroomlocaties, horeca, sport
-en jeugdactiviteiten, culturele instellingen en evenementen. Het advies
van de Gezondheidsraad van 14 januari 2021 en het daarin opgenomen
afwegingskader zijn vanzelfsprekend belangrijke uitgangspunten voor het
wetsvoorstel. De daadwerkelijke inzet van toegangstesten in de diverse
sectoren zal uiteindelijk zijn beslag krijgen in de routekaart.
Voordat testbewijzen grootschalig ingezet kunnen worden, zal het kabinet,
conform de motie van het lid Hermans c.s., starten met het in de praktijk
oefenen van toegangstesten en de inzet van testbewijzen, zodat we tijdig
weten wat wel en niet uitvoerbaar is. Dit zal gebeuren in pilots die,
rekening houdend met het epidemiologisch beeld, in april tot en met de
aanvaarding van het genoemde wetsvoorstel, worden uitgevoerd. De
uitkomsten van de pilots worden meegenomen in de ministeriële regeling
die zal worden opgesteld, waarin een nadere precisering van de voorzieningen en activiteiten wordt gegeven en waarin wordt opgenomen onder
welke voorwaarden een testbewijs daadwerkelijk wordt verplicht. Op deze
manier kan, uiteraard na overleg met beide Kamers over het wetsvoorstel,
een goede start worden gemaakt met het toegangstesten op grote schaal.
Pilots met testen voor toegang
In de pilots met testen voor toegang wordt onderzocht hoe testbewijzen in
verschillende sectoren kunnen worden ingezet.
We onderzoeken, in nauw overleg met de betrokken sectoren en veiligheidsregio’s, op basis van een onderzoeksplan wat het toegangstesten
betekent voor de burger, de organisator van de activiteit of voorziening,
de testinfrastructuur van Stichting Open Nederland en het gebruik van de
apps CoronaCheck en CoronaCheck Scanner. Deze pilots vinden verspreid
over Nederland plaats in de verschillende sectoren waar het testbewijs
straks kan worden ingezet.
Het gaat in de pilots om activiteiten op één dag, of op enkele aaneengesloten dagen in de maand april. Hierbij gelden strikte criteria en
voorwaarden. De pilots zijn vanzelfsprekend begrensd in omvang en geen
vergunningplichtige evenementen; het gaat immers om een onderzoeksfase, niet in het minst vanwege de epidemiologische situatie op dit
moment. Alle bezoekers dienen zich aan de basismaatregelen te houden,
waaronder het houden van 1,5 meter afstand. Sectoren hebben daarnaast
een eigen protocol voor veilig en verantwoord bezoek en zijn in staat om
de betreffende activiteit veilig te organiseren. Er wordt gewerkt binnen
een gecontroleerde setting waaronder het instellen van tijdslots en/of
placering, triage, gebruik van mondkapjes, etc. Verder worden testen
zoveel als mogelijk binnen 24 uur voor start van de activiteit afgenomen.
Bij een positieve testuitslag moeten mensen direct in quarantaine en
worden zij doorverwezen naar de GGD voor verdere instructies.
Hoewel de epidemiologische situatie nu nog zeer precair is, vindt het
kabinet het verantwoord deze pilots uit te voeren. De combinatie van de
schaal van de activiteiten, de beperkte totale omvang, het vooraf testen en
de strikte handhaving van alle basisregels maken dat we dit verantwoord
1

Kamerstuk 25 295 nr. 1063.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 25 295, nr. 1178

2

kunnen doen. Juist om voorbereid te zijn als het wel mogelijk is om op
grotere schaal toegangstesten in te zetten. Het kabinet heeft ingestemd
met deze pilots op basis van een verwachting van de toekomstige
ontwikkeling van de epidemie, de maatregelen en ontwikkeling van de
vaccinatiegraad. De prognose van de belasting van de zorg speelt hierbij
een belangrijke rol. Op de besluitvormingsmomenten beoordeelt het
kabinet op basis van de adviezen van het OMT of de verwachtingen
moeten worden bijgesteld. In het geval de werkelijkheid zich ongunstiger
ontwikkelt dan waar rekening mee is gehouden, dan kan het kabinet
besluiten in te grijpen.
Bij de selectie van de pilots is onder meer rekening gehouden met
regionale spreiding, sectorale spreiding, behoefte van de sector, nabijheid
van een testlocatie en onderscheid tussen grote en kleine bedrijven of
instellingen. De kalender is in nauwe samenspraak met branche- en
koepelorganisaties- opgesteld. Het gaat om een beperkt aantal musea,
theaters, top- en breedtesportactiviteiten, monumenten, poppodia,
casino’s, zakelijke bijeenkomsten, dierentuinen, pretparken en de
Keukenhof en speel- en sporthallen die één of enkele dagen open kunnen.
Ook is de opzet van de pilots getoetst bij gemeenten op handhaafbaarheid. De organisator van de pilot is primair verantwoordelijk voor de
deugdelijke uitvoering en handhaving ter plekke. Deelname door
bezoekers is alleen mogelijk na het tonen van een testbewijs van een
teststraat van Stichting Open Nederland. Het personeel dat aanwezig is bij
de praktijktesten wordt niet verplicht om een coronatest af te laten nemen,
maar wordt wel geadviseerd om dit te doen. Er wordt rekening gehouden
met de avondklok zolang die van toepassing is.
Het kabinet draagt o.a. samen met Stichting Open Nederland zorg voor
beschikbaarheid van testafname capaciteit en voor het onderzoek rondom
om de uitvoering van pilots in goede banen te leiden. De juridische basis
voor deze pilots is gelegen in de Tijdelijke regeling maatregelen COVID-19,
die per 31 maart in gegaan is.
FieldLab Evenementen
Naast de pilots met testbewijzen, wordt onderzoek verricht in het
onderzoeksprogramma FieldLab Evenementen. Een belangrijk verschil
met de pilots voor testbewijzen, is dat de pilots uitsluitend gericht zijn op
het leren over de inzet van toegangstesten en de werking van bijbehorende testbewijzen, terwijl de Fieldlabs (zowel Evenementen als Cafés)
een bredere onderzoeksopdracht hebben. Bij de pilots toegangstesten en
FieldLab Cafés geldt bovendien dat de basismaatregelen, waaronder de
anderhalve meter afstand, niet worden losgelaten, bij de Fieldlabs
Evenementen is dit wel het geval.
Na de succesvolle eerste fase, vindt van de tweede helft april t/m eind mei
de tweede fase van de Fieldlabs Evenementen plaats. De doelstelling van
deze tweede fase is om vast te stellen of ervaringen uit de eerste fase
(acht praktijktesten) ook toepasbaar zijn bij grotere aantallen deelnemers.
De focus ligt hierbij op de inzet van sneltesten, testbewijzen, crowdcontrol
en andere opschalingsvragen.
Deze opschalingstesten zullen pas na goedkeuring van het betrokken
lokaal gezag worden gestart. Met fase 2 wordt het traject van testprojecten binnen het programma Fieldlab Evenementen afgerond. Na fase 2
zal het onderzoeksprogramma zich richten op kennisdeling en ondersteuning van de sector en de overheid. De kosten van fase 2 zijn geraamd
op € 2.736.000,–.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 25 295, nr. 1178

3

FieldLab Cafés
Naast de pilots toegangstesten en de FieldLab Evenementen, vindt een
derde onderzoekprogramma plaats specifiek voor de horeca. Deze
FieldLab Cafés is een initiatief van het bedrijfsleven (Koninklijke Horeca
Nederland en de Horeca Alliantie), wetenschap (TNO), GGD Utrecht,
gemeente Utrecht en de rijksoverheid.
In de FieldLab Cafés wordt getracht middels praktijktests wetenschappelijke inzichten te vergaren over bezoekersgedrag en naleving van de
maatregelen door bezoekers. Deze informatie kan bijdragen aan een
veilige en verantwoorde heropening van cafés. De FieldLab Cafés zal
plaatsvinden van 14 t/m 17 april in vijf cafés in Utrecht.
Tijdens dit experiment zullen de voorwaarden gelden die nu gedefinieerd
zijn in de routekaart onder risiconiveau «zorgelijk». De anderhalve meter
maatregel zal dus niet losgelaten worden en gasten zullen een zitplaats
hebben. Aangezien het om een experiment gaat, zullen alleen negatief
geteste personen (met een testbewijs van max. 48 uur oud) mogen
deelnemen. De geschatte doorlooptijd van het onderzoek is circa 6 weken
en de kosten hiervan worden geraamd op € 380.000,–.
De budgettaire gevolgen van de in deze brief vermelde maatregelen ten
behoeve van de Fieldlab Evenementen en Fieldlab Cafés worden in de 7e
Incidentele Suppletoire EZK-begroting 2021 inzake Noodpakket banen en
economie aan uw Kamer voorgelegd. Normaliter wordt nieuw beleid in
uitvoering genomen nadat de Staten-Generaal de begrotingswet heeft
geautoriseerd.
In het belang van een verantwoorde en snellere heropening van de
samenleving en economie is het essentieel dat de in deze brief vermelde
pilots toegangstesten en Fieldlabs zo spoedig mogelijk starten. Aangezien
uitstel van uitvoering van deze spoedeisende maatregelen die in het
belang van het Rijk zijn, niet kan wachten tot formele autorisatie van beide
Kamers der Staten-Generaal, zal het kabinet de uitvoering van de
maatregel starten. Hiermee wordt gehandeld conform lid 2 van artikel 2.27
van de Comptabiliteitswet 2016.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 25 295, nr. 1178

4

Vervolg
Een overzicht van alle lopende en aankomende onderzoeken, pilots en
Fieldlabs vindt u op de website van rijksoverheid2. De uitkomsten van de
pilots en Fieldlabs worden gebruikt om in passende stappen de samenleving te openen.
De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
H.M. de Jonge
De Minister van Economische Zaken en Klimaat,
B. van ’t Wout
De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,
I.K. van Engelshoven
De Minister voor Medische Zorg,
T. van Ark
De Staatssecretaris van Economische Zaken en Klimaat,
M.C.G. Keijzer

2

www.rijksoverheid.nl/testenvoortoegang.nl.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 25 295, nr. 1178

5