Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2021–2022

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

4060
Vragen van het lid Mutluer (PvdA) aan de Minister voor Rechtsbescherming
over de 1500 geseponeerde zaken bij rechtbank Gelderland (ingezonden 26 juli
2022).
Antwoord van Minister Weerwind (Rechtsbescherming) (ontvangen
19 september 2022). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar
2021–2022, nr. 3693.
Vraag 1
Klopt het, dat slachtoffers eerst in de media hebben moeten vernemen dat
zaken geseponeerd gingen worden en vervolgens pas een sepotbrief van het
Openbaar Ministerie (OM) kregen? Zo ja, snapt u dat het voor slachtoffers
dan onduidelijk is of ook hun zaak is geseponeerd en dat die onduidelijkheid
voor secundaire victimisatie kan zorgen? Deelt u de mening dat de communicatie vanuit het OM richting slachtoffers voor verbetering vatbaar is en dat zij
slachtoffers vroegtijdig moeten informeren over zaken die zij wensen te
seponeren? Hoe wilt u dit bewerkstelligen?1, 2
Antwoord 1
De aankondiging in de media betrof een algemeen bericht over de voorgenomen seponering van een bepaalde hoeveelheid oude zaken. De zaken waren
nog niet opnieuw beoordeeld zodat er geen concrete beslissingen ten aanzien
van individuele zaken en slachtoffers waren en dus ook niet konden worden
gecommuniceerd.
Die beoordeling is nu gaande. Slachtoffers die hebben aangegeven van het
verloop van de zaak op de hoogte te willen worden gehouden, krijgen bericht
met uitleg in het geval dat hun zaak wordt geseponeerd vanwege tijdverloop
en oudheid van de zaak. In deze brief worden zij ook geïnformeerd of zij in
aanmerking komen voor een tegemoetkoming in de opgegeven schade.
Wanneer dat niet zo is, wordt hen gewezen op de mogelijkheid de vordering
tot schadevergoeding ter beoordeling voor te leggen aan de civiele rechter.
Deze mogelijkheid staat ook nog open voor diegenen die wel een tegemoetkoming krijgen.

1

Rechtspraak.nl, 16 juni 2022, «Personeelstekort rechtbank noodzaakt tot sepot zaken», Personeelstekort rechtbank noodzaakt tot sepot zaken (rechtspraak.nl)
2
Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2021–2022, nr. 3526

ah-tk-20212022-4060
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2022

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

1

Ik begrijp dat deze werkwijze bij slachtoffers tot onzekerheid heeft kunnen
leiden over de vraag of hun zaak zou worden geseponeerd. De omgekeerde
werkwijze (eerst seponeren en dan een algemeen bericht) was echter niet
beter geweest. Het was dan waarschijnlijk al vroegtijdig bekend geworden dat
het OM een groot aantal zaken aan het seponeren was.
Het OM hecht grote waarde aan een zorgvuldige communicatie richting
slachtoffers. Ik heb hierover gesproken met het OM en zal zo nodig of
wenselijk dit herhalen.
Vraag 2
In antwoord op vraag zes staat dat in schrijnende situaties een tegemoetkoming gegeven zou kunnen worden aan slachtoffers, wanneer is sprake van
schrijnende situaties en hoe moeten slachtoffers aantonen dat daarvan sprake
is in hun geval?
Antwoord 2
Of en wanneer sprake is van een schijnende situatie wordt door het OM
beoordeeld aan de hand van de informatie die in het dossier aanwezig is. In
alle individuele zaken zal afhankelijk van de ernst en omvang van de schade
worden beoordeeld of alsnog zal worden gedagvaard op de beperkte
gereserveerde zittingsruimte. Wanneer dat niet haalbaar is, wordt de
mogelijkheid van een tegemoetkoming beoordeeld.
Vraag 3
Betekent dit dat deze tegemoetkoming door het OM (of in elk geval de Staat)
wordt gegeven omdat de zaak tegen de verdachte is geseponeerd en het OM
of de rechter die verdachte dus niet meer kan verplichten een schadevergoeding aan het slachtoffer te betalen? Hoe ziet die tegemoetkoming eruit? Hoe
stelt u slachtoffers van deze mogelijkheid tot tegemoetkoming op de hoogte?
In hoeverre kunt u of bent u bereid Slachtofferhulp of Perspectief Herstelbemiddeling daarbij te betrekken?
Antwoord 3
Het klopt dat de tegemoetkoming kan worden gegeven indien de zaak tegen
de verdachte is geseponeerd en het OM of de rechter de verdachte niet meer
kan verplichten een schadevergoeding aan het slachtoffer te betalen. De
hoogte daarvan wordt per zaak en in verhouding tot alle zaken die hiervoor in
aanmerking komen, bepaald. Slachtoffers krijgen indien zij daarvoor in
aanmerking komen bericht over hoe die tegemoetkoming aan hen zal worden
voldaan.
Ten aanzien van de mogelijkheid tot herstelbemiddeling geldt dat het OM na
beoordeling van de zaken die daarvoor in aanmerking komen in overleg
treedt met SHN om te bespreken of en welke zaken hiervoor in aanmerking
komen.
Vraag 4
Kunt u aangeven hoeveel zaken de afgelopen drie jaar tot op heden
beleidsmatig of voorwaardelijk zijn geseponeerd, terwijl het OM vond dat er
wel genoeg bewijs was? Kunt u aangeven bij hoeveel van deze zaken met
een slachtoffer, herstelrecht is toegepast?
Antwoord 4
In het Jaarbericht 2021 van het OM wordt het aantal zaken dat om beleidsredenen is geseponeerd benoemd. Wij hebben dit u toegezonden per brief van
25 juli 20223. In onderstaande tabel is het aantal beleidssepots voor misdrijven opgenomen.
Jaartal
beleidssepots

2019

2020

2021

12.500

15.300

13.600

Het OM heeft geen informatie over de toepassing van het herstelrecht bij
deze zaken.

3

Kamerstuk 28 844, nr. 248

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

2

Vraag 5
In antwoord op vraag zeven stelt u dat het OM aan buitengerechtelijke
afdoening doet, het klopt dat de OM-strafbeschikking een buitengerechtelijke
afdoening is; deelt u echter de mening dat slachtofferrechten niet gekoppeld
zijn aan een gerechtelijke afdoening en dat slachtofferrechten gewoon in de
wet zijn verankerd, zoals bijvoorbeeld artikel 51e, eerste lid, Wetboek van
Strafvordering (Sv)?
Antwoord 5
Het klopt dat slachtofferrechten in de wet zijn verankerd, zoals uitoefening
van het spreekrecht tijdens de zitting in artikel 51e van het Wetboek van
Strafvordering. Dit artikel richt zich echter op een gerechtelijke afdoening.
Vraag 6
Klopt het dat als het OM een zaak met een delict dat genoemd is in artikel
51e, eerste lid, Sv afdoet met een strafbeschikking, daarmee een slachtoffer
het spreekrecht wordt ontnomen? Wat is uw mening hierover en hoe
verhoudt zich dat tot de term ernstig spreekrechtwaardig feit in de aanwijzing
OM-strafbeschikking? Hoe wilt u voorkomen dat slachtoffers hun wettelijke
rechten niet kunnen uitoefenen bij de OM-strafbeschikking?
Antwoord 6
Het spreekrecht dat slachtoffers in artikel 51e Sv wordt toegekend heeft
betrekking op de situatie dat een zaak ter zitting komt. Wel is het zo dat ook
in de procedure van de OM-strafbeschikking rekening wordt gehouden met
de belangen van het slachtoffer. Eind vorig jaar heeft het Openbaar Ministerie
in zijn beleid tot uiting laten komen dat ernstige spreekrechtwaardige
delicten, waarbij slachtoffers hebben aangegeven van hun spreekrecht
gebruik te willen maken, niet met een strafbeschikking worden afgedaan.
Naar aanleiding van de discussie die ik hierover met uw Kamer heb gevoerd
tijdens het Commissiedebat van 1 juni 2022 en het daaropvolgende tweeminutendebat van 8 juni 2022 heb ik toegezegd de zorgen van uw Kamer over
de rechten van slachtoffers in de procedure van de OM-strafbeschikking over
te brengen en daarover met het College van Procureurs-Generaal in gesprek
te zullen gaan. Dit gesprek staat gepland voor 5 oktober 2022. Over de
uitkomst van dat gesprek zal ik uw Kamer informeren; ik wil nu niet op de
uitkomst van dit gesprek vooruitlopen.
Vraag 7
De komende maanden vindt een toezichtsonderzoek plaats door de
procureur-generaal van de Hoge Raad naar de strafbeschikking, in hoeverre
wordt het slachtofferperspectief daarin meegenomen?
Antwoord 7
De inhoud van het onderzoeksrapport van de Hoge Raad is mij nog niet
bekend.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

3