Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2011–2012

30 234

Toekomstig sportbeleid

Nr. 67

VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
Vastgesteld 19 juni 2012
Binnen de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
hebben enkele fracties de behoefte om vragen en opmerkingen voor te
leggen over de brief van de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap d.d. 13 april 2012 over de ontwikkelingen van sport en bewegen in
en rond het onderwijs (Kamerstuk 30 234, nr. 65). Bij brief van 18 juni 2012
heeft de minister deze beantwoord. Vragen en antwoorden zijn hierna
afgedrukt.
De voorzitter van de commissie,
Van Bochove
Adjunct-griffier van de commissie,
Bošnjaković-van Bemmel

kst-30234-67
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2012

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 30 234, nr. 67

1

Inhoudsopgave
Blz.
1.
1.1.
1.2.
1.3.
2.
2.1.
2.2.
2.3.
2.4.

Resultaten tot nu toe
Sport en bewegen in de school
Het «Beleidskader Sport, Bewegen en Onderwijs»
De impuls brede scholen, sport en cultuur en de
combinatiefuncties
Ambities voor de komende periode
Beleidsbrief «Sport en Bewegen in Olympisch perspectief» en het programma «Sport en Bewegen in de Buurt»
Verdere ontwikkeling van combinatiefuncties
Publiek-private samenwerking
Onderwijsagenda Sport, Bewegen en Gezonde Leefstijl

3
3
5
5
5
6
6
7
8

I VRAGEN EN OPMERKINGEN UIT DE FRACTIES
De leden van de VVD-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van de brief met betrekking tot sport, bewegen en een gezonde leefstijl in
en rond het onderwijs. Zij hebben nog enkele vragen en opmerkingen bij
deze brief.
De leden van de PvdA-fractie hebben kennisgenomen van de onderhavige
brief waarin de minister ingaat op de toekomst van het sportbeleid. Over
deze brief hebben deze leden nog een aantal vragen.
De leden van de CDA-fractie hechten er groot belang aan dat kinderen (en
ook ouders) voldoende sporten en bewegen. Sporten en bewegen is niet
alleen leuk, het is ook gezond en kinderen leren bovendien in teamverband werken. Sporten en bewegen op en rond de school kan een
belangrijke bijdrage leveren aan een leven lang sporten en bewegen voor
kinderen. Op de school krijgen kinderen bewegingsvaardigheden
aangeleerd, waar ze hun hele leven plezier van zullen hebben. Ook kan
actief sporten en bewegen een belangrijke rol spelen bij het voorkomen
van overgewicht bij kinderen en het ontstaan van ziekten, zoals diabetes.
Deze leden verwijzen ook naar het onderzoek van het VU medisch
centrum Amsterdam en de Rijksuniversiteit Groningen die recentelijk een
rapport hebben uitgebracht over de lange termijneffecten van beweging1.
De onderzoeken tonen aan dat er een positieve relatie bestaat tussen
lichaamsbeweging en leerprestaties. Meer dan genoeg redenen om op
een actieve manier in te zetten op het bevorderen van sporten en
bewegen op en rondom de scholen. Overigens zijn deze leden het met de
minister eens dat ouders structureel onderdeel moeten uitmaken van de
keten van partners. Het zorg dragen voor een gezonde leefstijl in het
algemeen begint bij de houding van de ouders, zo menen deze leden.

1
VU medisch centrum Amsterdam (A.Singh,
M. Chin A Paw, W. van Mechelen) en RuG
Groningen (C. Visscher, E. Hartman, M.
Elferink-Gemser), onderzoeken lange
termijneffecten van beweging, 2011.

De leden van de SP-fractie hebben kennisgenomen van de brief van de
minister waarin zij haar visie over het sportbeleid gericht op jongeren
uiteenzet. Deze leden onderstrepen het belang van sport en beweging
voor de gezondheid van zowel het individu als de samenleving. Zij zijn
echter van mening dat de minister te terughoudend is en weinig concrete
resultaten boekt. Terwijl de rijksoverheid en gemeenten verantwoordelijk
zijn voor de publieke gezondheid, legt de minister de verantwoordelijkheid voor een essentieel onderdeel als voldoende beweging voor de
jeugd in handen van individuele onderwijsinstellingen en private partijen.
De minister weigert hierbij een sturende rol te vervullen en vertrouwt op
de werking van convenanten en subsidiëring van een versnipperd geheel
van organisaties en projecten. De minister lijkt sporten en bewegen vooral

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 30 234, nr. 67

2

te zien als een economische activiteit waar private partijen van kunnen
profiteren. De leden vragen de minister om een reactie op recente cijfers
waaruit blijkt dat maar liefst 22% van de 12-jarigen aan overgewicht lijdt1.
Ernstig overgewicht is niet alleen zelf een gezondheidsprobleem, maar
leidt tot een heel scala aan chronische ziekten en aandoeningen. Het kind
met overgewicht van nu is de diabetes- en hartpatiënt van de toekomst.
Deze leden vragen of de minister de ernst van de situatie deelt en of
dergelijke verontrustende signalen over de volksgezondheid geen
aanleiding geven tot een doortastender optreden. Hierbij verwijzen de
leden tevens naar de discussie over de groeiende zorgkosten. De toename
van de zogenaamde welvaartsziekten wordt door diverse deskundigen
aangemerkt als de epidemie van deze tijd. De leden vragen de minister of
zij de mening deelt dat een epidemie voortvarend en planmatig moet
worden aangepakt in plaats van vrijblijvend en versnipperd.
De leden vragen hoeveel vakdocenten bewegingsonderwijs er de
afgelopen tien jaar zijn bijgekomen. De leden willen voorts graag weten
hoeveel uren zwemles er nog op scholen wordt aangeboden en hoeveel
scholen zwemles aanbieden. Deze leden vragen de minister voor beide
zaken een overzicht van de afgelopen tien jaar te geven.
Naast deze algemene indruk geeft de brief van de minister de leden
aanleiding tot een aantal vragen en opmerkingen. Allereerst vragen deze
leden wat de minister concreet bedoelt met de onbegrijpelijke zinsnede
over «operationalisering van de randvoorwaardelijke infrastructuur voor
(...) ambities».
De leden van de D66-fractie hebben kennisgenomen van de brief van de
minister over de ontwikkelingen van sport en beweging in en rond het
onderwijs. Zij zien aanleiding tot het stellen van een aantal aanvullende
vragen.
1. Resultaten tot nu toe
1.1. Sport en bewegen in de school

1
Onderzoek van VU medisch centrum, april
2012
http://www.nieuwsvoordietisten.nl/nieuws/
nieuws/article/ruim-1-op-de-5-kinderen-tedik/).
2
Adhd: Attention Deficit Hyperactivity
Disorder.

De leden van de CDA-fractie merken op dat de minister een aantal
initiatieven opsomt dat op dit moment al aan de gang is. Zij is ook van
plan om een onderwijsagenda op te zetten met de diverse raden. De
minister geeft aan dat het aan scholen is om binnen het wettelijk kader
invulling te geven aan sport en bewegen. Het «wat» is beschreven, het
«hoe» is aan de school zelf. De leden ondersteunen dit streven, maar
hebben wel nog een vraag over de leerdoelen binnen het primair
onderwijs. Uit het veld horen deze leden geluiden dat er onvoldoende een
volgsysteem is op het behalen van de gestelde kerndoelen aan het eind
van het primair onderwijs. Is de minister bereid om een beter volgsysteem op te zetten? Deze leden vinden de kerndoelen ook niet erg concreet
omschreven. Wat wordt verstaan onder het leren van de hoofdbeginselen
van de belangrijkste bewegingsvormen en spelvormen ervaren en
uitvoeren en hebben kinderen dat aan het eind van de basisschool ook
onder de knie, zo vragen de genoemde leden.
Daarnaast vragen de leden of in de (bij)scholing van schoolleiders van
scholen voor primair onderwijs ook voldoende aandacht wordt besteed
aan bewegingsonderwijs. Directeuren kunnen een belangrijke rol
vervullen bij bijvoorbeeld de inrichting van een sportief speelplein of het
aannemen van een beroepskracht.
Ook vragen de leden of in het bewegingsonderwijs op lagere scholen
voldoende aandacht is voor passend bewegingsonderwijs. In schoolklassen zitten vaak kinderen met diverse problemen zoals obesitas, adhd2
en andere aandachtsstoornissen. Bij kinderen met obesitas komt het
dikwijls voor dat een kind een briefje van een dokter krijgt dat het niet
mag sporten, omdat het kind te zwaar is. In hoeverre is er ruimte voor

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 30 234, nr. 67

3

remedial monitoring teaching, zo vragen zij.
Voorts merken de leden op dat voor het middelbaar beroepsonderwijs
eisen zijn vastgelegd in de paragraaf «vitaal burgerschap». Het bevoegd
gezag van scholen en instellingen bepaalt binnen het wettelijk kader zelf
de inrichting van het onderwijs over vitaal burgerschap. Begrijpen de
leden het goed dat dit betekent dat bewegen en sport niet standaard
onderdeel uitmaken van vitaal burgerschap? Wat zijn de minimumeisen
van dit programma, zo vragen zij.
De leden van de SP-fractie merken op dat de minister schrijft dat scholen
zelf naar eigen keuze invulling geven aan sport en bewegen binnen het
wettelijke kader. De minister noemt hierbij de kerndoelen. De leden
vragen of de kerndoelen niet dermate ruim zijn omschreven dat scholen in
de praktijk de jongeren nauwelijks laten sporten en bewegen. De kerndoelen spreken onder meer van «deelname aan de omringende
bewegingscultuur». De leden vragen om een toelichting op het begrip
bewegingscultuur. Indien de ene wijk een slechtere bewegingscultuur
heeft dan de andere, mogen dan ook de ambities van de, in deze wijken
gelegen, scholen verschillen? De genoemde leden vragen in dit verband
naar de opvatting van de minister over de rol van bewegingsonderwijs in
de strijd tegen de sociaaleconomische gezondheidsverschillen. Deze leden
vragen de minister om toe te lichten welke intensiteit en vorm van
beweging en/of sport volgens de laatste wetenschappelijke inzichten
noodzakelijk zijn in het kader van een gezonde levensstijl. De genoemde
leden verlangen hierbij tevens een uiteenzetting als antwoord op de vraag
in welke mate het huidige bewegingsonderwijs en sportaanbod op
scholen hieraan voldoet. De leden vragen de minister om een overzicht
van de ontwikkeling van het aantal uren intensieve beweging en sport op
basisscholen, voortgezet onderwijs en middelbaar beroepsonderwijs. Is
het aantal uren gymles afgenomen of toegenomen? Vanuit het ministerie
van OCW wordt geen verplicht aantal uren voorgeschreven dat scholen
voor primair en voortgezet onderwijs aan bewegingsonderwijs moeten
besteden. De leden vragen wat in dit licht nog de betekenis van de
kerndoelen is. Daarnaast vragen deze leden om een uiteenzetting waarom
geen uitvoering wordt gegeven aan moties van de Kamer, zoals voorgesteld door het voormalige Kamerlid Zijlstra, om minimale normen te
regelen1.

1
Kamerstuk 31 899, Nota Overgewicht en
motie-Zijlstra: Kamerstuk: 31 899, nr. 7.
2
Bijlage bij Kamerstuk: 30 234 nr, 65
(2012D16713).
3
Kamerstuk: 32 500-XVI nr. 96.
4
Kamerstuk: 32 500-VIII-77.

De leden van de D66-fractie constateren dat in het regeerakkoord is
opgenomen dat de minister streeft naar meer sportlesuren in basis-,
beroeps- en voortgezet onderwijs. De leden vragen of de minister op basis
van indicatoren inzichtelijk kan maken in hoeverre dit doel is behaald.
Hoeveel gymuren worden er gemiddeld gegeven op basis-, beroeps- en
voortgezet onderwijs? Wat was de ontwikkeling in de afgelopen jaren?
De leden constateren tevens dat het hoofddoel van het beleid is om te
bereiken dat in 2012 minimaal 50% van de jeugd van vier tot 17 jaar de
beweegnorm haalt, zoals vermeld in de 5e Tussenrapportage van het
Platform Sport, Bewegen en Onderwijs2. Kan de minister inzichtelijk
maken of deze doelstelling is bereikt, dan wel hoe de stand van zaken op
dit moment is?
De leden wijzen op de in 2010 aangenomen motie3 die vraagt om alle
studenten op de pabo te verplichten het vak bewegingsonderwijs te
volgen. In de kabinetsreactie4 staat dat de effecten van de gespecificeerde
leergang bewegingsonderwijs zullen worden gemonitord en de Kamer op
de hoogte wordt gesteld van de uitkomsten. De leden vragen wat de stand
van zaken is met betrekking tot deze monitor. Is de Kamer al geïnformeerd? Zo ja, bij welke gelegenheid? Zo nee, op welke termijn zal dit
gebeuren? Klopt het dat veel basisscholen moeite hebben om gekwalificeerde gymleraren te vinden wegens een te beperkt aanbod en dat dit ten
koste gaat van het aantal gymlessen, zo vragen zij.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 30 234, nr. 67

4

1.2. Het «Beleidskader Sport, Bewegen en Onderwijs»
De leden van de CDA-fractie merken op dat de minister toelicht dat het
Beleidskader Sport, Bewegen en Onderwijs in juni van dit jaar afloopt. Er
komt een eindrapportage monitor en een evaluatie met de resultaten
beschikbaar. De leden vragen hoe de minister de resultaten op langere
termijn gaat waarborgen.
De leden van de SP-fractie merken op dat de minister schrijft dat 60% van
de mbo-scholen heeft deelgenomen aan het masterplan Bewegen en
Sport. De leden vragen of dit betekent dat de overige 40% niet heeft
deelgenomen. Deze leden vragen om hoeveel scholen en om hoeveel
leerlingen het in totaal gaat. Zij vragen de minister om de precieze
redenen te noemen waarom deze scholen niet hebben deelgenomen en
toe te lichten welk alternatief deze scholen aanbieden aan hun leerlingen.
In haar brief stelt de minister dat een toenemend aantal scholen voor
voortgezet onderwijs het reguliere lesprogramma bewegingsonderwijs
aanvult met maatwerkelementen, als extra schoolsportactiviteiten. De
leden vragen de minister de overige mogelijke maatwerkelementen te
noemen. Ook vragen zij de minister om deze toename te kwantificeren.
1.3. De impuls brede scholen, sport en cultuur en de combinatiefuncties
De leden van de VVD-fractie merken op dat er in 2010 meer dan 1 000
combinatiefuncties zijn gerealiseerd. De leden vragen om een nadere
toelichting op de resultaten die zijn bereikt door deze personen. In
hoeverre zijn zij geslaagd in de doelstelling om jongeren op en rond
school meer te laten sporten en bewegen en kennis te laten maken met
culturele activiteiten, zo vragen zij.
De leden van de SP-fractie merken op dat in het kader van de impuls
brede scholen, medewerkers in meer dan 300 gemeenten aan de slag zijn
om jongeren op en rond school meer te laten sporten en bewegen. De
leden vragen de minister toe te lichten aan welke opleidingseisen en
overige eisen deze medewerkers moeten voldoen. De minister stelt dat tot
nu toe door gemeenten is ingetekend voor 1 825 fte. De leden vragen de
minister hoeveel uur dit gemiddeld per school per week is. Ook vragen
deze leden op welke wijze de deelname wordt bevorderd.
De leden van de D66-fractie constateren dat er in 2010 meer dan 1 000
combinatiefuncties zijn gerealiseerd in meer dan 300 gemeenten. Hoe was
de situatie in 2011, zo vragen zij.
2. Ambities voor de komende periode
De leden van de VVD-fractie merken op dat in de brief wordt gesteld dat er
«wordt gestreefd naar bundeling en samenhang, in inhoudelijke, maar
ook in organisatorische zin». Dit wordt niet nader toegelicht. De leden
vragen om een nadere invulling van dit streven. Wat wordt gebundeld en
welke samenhang wordt aangebracht? Wat is het tijdpad dat de minister
hierbij voor ogen heeft, zo vragen zij.
De leden willen weten of de vereisten aan de docent lichamelijke opvoeding en bewegingsonderwijs op de basisschool heeft geleid tot een
afname van het aantal uren bewegingsonderwijs. Zijn de kosten voor deze
lessen op basisscholen gestegen sinds de wijziging van de bevoegdheidsvereisten? Is zij bereid te kijken naar de opleiding tot docent om elke
pabo-student bij afstuderen de vaardigheden en bevoegdheid tot het
geven van bewegingsonderwijs en lichamelijke opvoeding mee te geven?
Is de minister het met de leden eens dat hierdoor het aantal lesuren
bewegingsonderwijs en lichamelijke opvoeding kan stijgen, zo vragen zij.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 30 234, nr. 67

5

De leden van de CDA-fractie vinden het, net als de minister, van belang,
dat om meer effectiviteit en efficiëntie te bewerkstelligen, er gestreefd
gaat worden naar bundeling en samenhang, in inhoudelijke, maar ook in
organisatorische zin. Dat is een prima streven. Maar hoe gaat de minister
dit precies uitvoeren? Deze leden zien er een meerwaarde in dat scholen
de samenwerking zoeken met fitnesscentra, dans- en balletscholen en
scholen voor vechtsport. Een goed voorbeeld hiervan zijn de schoolsportverenigingen in Rotterdam. Maar wat gaat de minister van OCW doen om
deze initiatieven ook te stimuleren, zo vragen zij.
De leden van de SP-fractie merken op dat de minister de door de leden
genoemde versnipperingen erkent en dat de minister schrijft dat wordt
gestreefd naar bundeling en samenhang. De leden vragen op welke wijze
de minister dat precies wil doen en welke meetbare doelstellingen zij
zichzelf heeft opgelegd.
2.1. Beleidsbrief «Sport en Bewegen in Olympisch perspectief» en het
programma «Sport en Bewegen in de Buurt»
De leden van de VVD-fractie stellen vast dat in de brief wordt gesteld dat
gemeenten zelf in kaart brengen welke buurten gebaat kunnen zijn bij een
meer vraaggericht sport- en beweegaanbod. Er wordt een buurtscan
ontwikkeld om gemeenten hierbij te ondersteunen. De leden vragen om
een nadere toelichting op deze buurtscan, met name welk type factoren in
de scan zullen leiden tot de uitkomst dat een buurt meer sport- en
beweegaanbod nodig heeft. Wat deze leden betreft kan iedere buurt baat
hebben bij buurtgericht sport- en beweegaanbod; niet alleen achterstandswijken maar ook kansrijkere buurten. Kan de minister bevestigen
dat de gekozen insteek ertoe zal leiden dat sportfaciliteiten niet alleen in
achterstandswijken worden ontwikkeld, maar dat ook betere buurten in
aanmerking kunnen komen voor deze impuls, zo vragen voornoemde
leden.
De leden van de D66-fractie steunen het plan van de minister om een
meer vraaggericht sport- en beweegaanbod te stimuleren, evenals de
inzet op lokaal maatwerk. Een van de middelen die daarvoor wordt
ingezet is de buurtscan. De leden zijn benieuwd hoe ver de inzet van dit
instrument is gevorderd? Is er al bekend welke buurten vooral gebaat zijn
bij een meer vraaggericht sport- en beweegaanbod? Welke stappen
worden er gezet na het uitvoeren van de buurtscan, zo vragen zij.
2.2. Verdere ontwikkeling van combinatiefuncties

1
http://www.dekinderombudsman.nl/329/
volwassenen/publicaties/
kinderrechtenmonitor-2012/?id=153

De leden van de PvdA-fractie vinden sport belangrijk. Sport dient
belangrijke doelen: gezondheid, participatie en integratie. Het is daarom
belangrijk dat sport een grote groep mensen in het algemeen, en kinderen
in het bijzonder, bereikt. De leden willen dat kinderen die willen sporten
ook in staat gesteld worden om te kunnen sporten. Dat geldt voor alle
kinderen, maar zeker ook voor kinderen die opgroeien in armoede. Niet
alleen omdat bewegen belangrijk is, maar ook omdat kinderen die in
armoede leven vaak opgroeien in een sociaal isolement. Een isolement
waaruit maar moeilijk los te komen is en dat niet zelden leidt tot «erfelijke» armoede. Op 15 mei 2012 publiceerde de Kinderombudsman de
eerste Nederlandse Kinderrechten monitor1. Deze leden vinden de
resultaten onacceptabel. Eén op de tien kinderen in Nederland groeit op in
armoede. Opgroeien in armoede heeft ingrijpende gevolgen op het leven
van een kind. Op grote en op kleine gebeurtenissen. In reactie op deze
monitor liet de Kinderombudsman weten dat hij zich grote zorgen maakt
over de effecten van armoede op de deelname van deze kinderen aan
sport, bijvoorbeeld aan de zwemles. De leden delen deze zorg. De

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 30 234, nr. 67

6

afgelopen jaren hebben deze leden met enige regelmaat aangedrongen
op een oplossing voor dit probleem. Het verzoek van deze leden om extra
in te zetten op de sportdeelname van deze groep kwetsbare kinderen is
nooit gehonoreerd. In plaats hiervan heeft de minister geïnvesteerd in het
uitbreiden van het aantal combinatiefunctionarissen. Zijn de ministers van
OCW en VWS bereid om, vlak voor het einde van de ambtsperiode, na te
gaan hoeveel kinderen er niet sporten omdat er thuis geen geld is voor
sport? Heeft het aanstellen van deze functionarissen daadwerkelijk geleid
tot een verhoogde deelname aan sport van kinderen die opgroeien in
armoede? Zo ja, om hoeveel kinderen gaat het? Wat zijn de verwachtingen
voor de toekomst, zo vragen deze leden.
De leden van de SP-fractie merken op dat de minister meldt dat het
ministerie van VWS heeft besloten tot uitbreiding van het aantal fte
combinatiefuncties tot 2 900 fte in de vorm van buurtsportcoaches. De
leden vragen welke opleiding deze coaches hebben gevolgd en of de
minister van mening is dat de eisen minimaal gelijk moeten zijn aan die
voor de gymdocent. Ook vragen deze leden hoe de veiligheid wordt
gewaarborgd.
2.3. Publiek-private samenwerking
De leden van de VVD-fractie constateren dat in de interventiedatabase van
het CGL1 ruim 1 200 interventies voor het onderwijs zijn opgenomen,
waarvan er medio maart 2012 54 positief zijn beoordeeld door de erkenningscommissie interventies. Zijn de overige circa 1 150 interventies nog
niet beoordeeld, of zijn deze negatief beoordeeld, zo vragen de leden van
genoemde fractie.
Voorts merken de leden op dat de ambitie is om samenwerking tussen
scholen en fitnesscentra, dans- en balletscholen en scholen voor
vechtsport verder te ontwikkelen, gerichter te verspreiden en verder te
stimuleren. Kan deze ambitie wat concreter gemaakt worden: op welke
wijze wil men deze ambitie bereiken en welk doel wil men hiermee
bereiken, zo vragen zij.
De leden van de PvdA-fractie merken op dat, naast de sportdeelname van
kinderen die opgroeien in armoede, in de brief van de minister ook nog
een ander onderwerp onbesproken blijft. Het beleid van de minister richt
zich, zo menen deze leden, steeds meer op het stimuleren van topsport.
Dit stimuleren van topsport gaat ten koste van de breedtesport, zo menen
deze leden. De wens om Nederland de tiende plaats in te laten nemen bij
de medaillespiegel bij de Olympische Spelen wordt in deze brief niet
herhaald, maar lijkt ook hier zijn sporen na te laten. Uit de praktijk
ontvangen deze leden klachten over de toewijzingen van subsidies aan
grote sportevenementen. Klopt het dat de minister van VWS, namens wie
de brief mede is geschreven, belangrijke sportevenementen niet meer
meefinanciert omdat deze sporten niet behoren tot de sporten waarvoor
de minister van OCW een «top-10 ambitie» heeft? En zo ja, op welke
termijn komt zij met dit plan naar de Kamer, zo vragen genoemde leden.

1

CGL: Centrum Gezond Leven van het RIVM.

De leden van de SP-fractie merken op dat de minister de toenemende
publiek-private samenwerking op het gebied van preventie en het
bevorderen van een gezonde leefstijl schetst. De leden vragen de minister
uitgebreid toe te lichten hoe de belangen van private ondernemers in
evenwicht worden gehouden met het publieke belang. Op welke wijze
wordt voorkomen dat publiek geld voor preventie en/of onderwijs weglekt
in private zakken? Op welke wijze wordt voorkomen dat private partijen
teveel invloed krijgen op de activiteiten waardoor het commerciële belang
gaat overheersen op het publieke belang? De leden vernemen ook graag
hoe wordt voorkomen dat (jonge) kinderen worden geïndoctrineerd met

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 30 234, nr. 67

7

valse gezondheidsclaims of andere informatie die niet past binnen een
gezonde leefstijl. Deze leden hoeven hierbij slechts te verwijzen naar het
recente rapport van de Consumentenbond1 waaruit blijkt dat vrijwel 100%
van de voedingsreclames gericht op kinderen reclames zijn voor voeding
die niet past binnen een gezonde leefstijl.
De leden van de D66-fractie staan achter het stimuleren van publiekprivate samenwerking. De leden vragen de minister om nader in te gaan
op de ambitie om de initiatieven op dit gebied verder te ontwikkelen,
gerichter te verspreiden en verder te stimuleren, zoals is aangegeven in
de brief.
De leden vragen of de minister inzicht heeft in de samenwerking tussen
scholen en sportverenigingen. Wat wordt er gedaan om deze samenwerkingsverbanden te stimuleren en welke resultaten worden hier geboekt, zo
vragen zij.
2.4. Onderwijsagenda Sport, Bewegen en Gezonde Leefstijl
De leden van de PvdA-fractie merken op dat sport op school bijdraagt aan
de gezondheid van kinderen op de korte maar vooral ook op de lagere
termijn. Met betrekking tot sport op school licht de minister toe dat er in
het kader van het project «Gezonde leefstijl Jeugd» een extra impuls
gegeven wordt van in totaal zes miljoen euro. In de brief meldt de minister dat zij aan de PO-Raad2, de VO-raad3 en de MBO Raad vraagt om de
nieuwe onderwijsagenda Sport, Bewegen en Gezonde Leefstijl vóór 1 juli
2012 verder uit te werken. Tevens stelt de minister dat zij er naar streeft
om de nieuwe onderwijsagenda Sport, Bewegen en Gezonde Leefstijl met
ingang van het nieuwe schooljaar uit te gaan voeren. Over de onderwijsagenda hebben de leden nog enkele vragen. Wat is de stand van zaken met
betrekking tot de concrete uitwerking van de nieuwe onderwijsagenda?
Hoe en op welk tijdstip gaat de Kamer geïnformeerd worden over deze
agenda voordat deze in werking treedt?
Voorts merken de leden op dat in de brief van de minister wordt aangegeven dat er, om versnippering tegen te gaan, wordt gekozen voor een
samenwerking met Alliantie Olympisch Vuur en het Convenant Gezond
Gewicht. Brengt deze samenwerking beperkingen met zich mee voor bij
de verdere uitwerking van de nieuwe onderwijsagenda Sport, Bewegen
en Gezonde Leefstijl door de PO-Raad, de VO-raad en de MBO Raad? Zo
ja, om welke beperkingen gaat het, zo vragen de leden.

1
Rapport monitoring voedingsreclame,
Consumentenbond, oktober 2011.
2
PO-Raad: sectororganisatie voor de
besturen uit het primair onderwijs.
3
VO-raad: de raad vertegenwoordigt 334
schoolbesturen en ruim 600 scholen in het
voortgezet onderwijs.

De leden van de CDA-fractie zijn het met de minister eens, dat het een
meerwaarde heeft om succesvolle initiatieven over andere scholen met
een handreiking te verspreiden. Welke opvatting heeft de minister over de
toegankelijkheid van schoolpleinen? Scholen vinden het vaak lastig om
hun schoolpleinen voor kinderen na schooltijd open te stellen, omdat dit
tot vernielingen zou kunnen leiden. Schoolpleinen zijn echter wel enorm
geschikt om op te sporten en te bewegen. Tevens horen deze leden met
enige regelmaat het geluid dat het huren van accommodaties voor
scholen vaak prijzig is. Wat is de mening van de minister over de huurprijzen van sportaccommodaties van scholen? Welke belemmering vormt
dit om goed bewegingsonderwijs te geven, zo vragen genoemde leden.
De minister schrijft dat het voor de onderwijsagenda niet de inzet is om
scholen voor te schrijven dat en hoe uitgebreid zij sport, bewegen en een
gezonde leefstijl moeten vormgeven. Dit is, naar de mening van de leden,
toch wel een beetje een laissez faire benadering. De leden kunnen zich wel
indenken dat de minister scholen enthousiast maakt en de scholen bewust
maakt van de meerwaarde van sporten en bewegen (kijk bijvoorbeeld
naar het onderzoek van VU medisch centrum). De minister mag best de lat
iets hoger leggen, zo menen deze leden. Deze leden vragen wanneer deze

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 30 234, nr. 67

8

handreiking klaar is en zien graag dat de handreiking ook naar de Kamer
gestuurd wordt.
Kern van de onderwijsagenda is het stimuleren van schoolbeleid Sport,
Bewegen en Gezonde Leefstijl. Wanneer is de onderwijsagenda geslaagd?
Hoeveel scholen moeten een dergelijk schoolbeleid hebben, zo vragen zij.
II REACTIE VAN DE MINISTER
Algemeen
De leden van de SP-fractie vragen om een reactie op recente cijfers waaruit blijkt dat 22% van de 12-jarigen aan overgewicht lijdt en vragen of
dergelijke verontrustende signalen over de volksgezondheid geen
aanleiding geven tot een doortastender optreden. Tevens wordt gevraagd
naar het voortvarend en planmatig aanpakken van een epidemie in plaats
van vrijblijvend en versnipperd.
Mijn collega minister van VWS is op de hoogte van de bovengenoemde
cijfers over overgewicht bij jongeren. De regering deelt de ernst van het
probleem van overgewicht en vindt het uitermate belangrijk om in te
zetten op een gezondere jeugd. Daarom is dit een prioriteit in het gezondheidsbeleid van deze regering. Het overgewichtprobleem is echter zeer
gecompliceerd en kan daardoor niet slechts met één aanpak opgelost
worden. Daarom wordt fors ingezet om integraal, maar vanuit verschillende invalshoeken, een gezonde leefstijl te bevorderen. Onlangs bent u
op de hoogte gesteld van het extra beschikbare budget voor de Impuls
Gezonde Leefstijl Jeugd door de minister van VWS. In de Landelijke nota
Gezondheidsbeleid, de Beleidsbrief Sport en onlangs nog in de brief over
dementie in relatie tot overgewicht aan de Tweede Kamer, is uitgebreid
ingegaan op de huidige inzet ten behoeve van een gezonde leefstijl van de
jeugd. Thema’s als gezond gewicht en bewegen komen hierin nadrukkelijk
aan bod.
De leden van de SP-fractie zouden willen worden geïnformeerd over het
aantal vakdocenten bewegingsonderwijs en hoeveel uren zwemles er nog
op scholen worden aangeboden en hoeveel scholen zwemles aanbieden.
Uit de eerste Brede Analyse bewegingsonderwijs (SLO, 2007) is gebleken
dat op 39% van de scholen de groepsleraar de lessen bewegingsonderwijs geeft en dat er dus geen sprake is van een vakdocent. Op nog
eens 25% van de scholen geeft de groepsleraar de helft van de lessen en
een vakdocent de andere helft. Op 18 % van de scholen geeft de groepsleraar de lessen in kleutergroepen en een vakleraar in de hogere leerjaren.
Op 9% van de scholen worden de lessen bewegingsonderwijs integraal
verzorgd door een vakdocent. In de tweede Brede Analyse (Sport,
Bewegen en Onderwijs, kansen voor de toekomst. Mulier Instituut, 2010)
wordt vermeld dat op 49% van de scholen voor primair onderwijs
vakdocenten lessen bewegingsonderwijs verzorgen (maar niet hoeveel
vakdocenten en welk percentage van de lessen). Er wordt geen telling
bijgehouden van het aantal vakdocenten.
Voor wat betreft het zwemonderwijs op school zijn alleen gegevens
bekend over het aantal gemeenten dat schoolzwemmen aanbiedt. Uit de
zwembadmonitor van de Vereniging Sport en Gemeenten (VSG) die door
317 gemeenten is ingevuld, blijkt dat 136 gemeenten daadwerkelijk
schoolzwemmen aanbieden. Dat wil zeggen dat 43% nog schoolzwemmen
aanbiedt. Volgens de VSG zal dit percentage vermoedelijk onder de 40%
gaan zakken in het nieuwe schooljaar vanwege voorgenomen lokale
bezuinigingen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 30 234, nr. 67

9

In juli van dit jaar zal de zwemmonitor worden gepubliceerd. De zwemmonitor maakt onderdeel uit van het project «Waterdicht» dat door de VSG
met (financiële) medewerking van het ministerie van OCW wordt uitgevoerd. Het doel van dit project is inzicht krijgen in hoeverre kinderen in
Nederland de basisschool «zwemvaardig» (zwemdiploma A en B) en bij
voorkeur zwemveilig (Zwem-ABC) verlaten. Met de uitkomsten van het
project kunnen gemeenten gericht aan de slag om de zwemvaardigheid
onder kinderen te vergroten.
De leden van de SP-fractie vragen om verduidelijking van de zinsnede
over «operationalisering van de randvoorwaardelijke infrastructuur voor
(...) ambities». Met deze zin is bedoeld dat de organisaties voorzieningen
treffen die nodig zijn om de ambities op het terrein van Sport, Bewegen
en Gezonde Leefstijl waar te maken. De uitwerking is in de brief beschreven onder punt 2.4 De onderwijsagenda en 2.5 Organisatorische
inbedding.
1. Resultaten tot nu toe
1.1. Sport en bewegen in de school
De leden van de CDA-fractie vragen zich af of er een voldoende
volgsysteem is op het behalen van de gestelde kerndoelen aan het eind
van het primair onderwijs en als dat niet het geval blijkt te zijn of er dan
een beter volgsysteem opgezet zal worden.
In het Wetsvoorstel toetsing in het primair onderwijs heb ik voorgesteld
dat het gebruiken van een leerlingvolgsysteem verplicht wordt. Daarmee
worden scholen verplicht om een leerlingvolgsysteem te hebben. Het is
aan de school zelf om een keuze te maken welk volgsysteem ze gaat
gebruiken.
Daarnaast willen de leden weten wat wordt verstaan onder het leren van
de beginselen van de belangrijkste bewegingsvormen en spelvormen en
of de kinderen die aan het eind van de basisschool ook onder de knie
hebben.
De hoofdbeginselen van spel- en bewegingsvormen zijn principes en
elementen die kenmerkend zijn voor bewegingsactiviteiten uit de
bewegingscultuur (inclusief de sportcultuur). Deze hoofdbeginselen zijn
voor het primair onderwijs uitgewerkt in leerlijnen en tussendoelen in het
Basisdocument Bewegingsonderwijs voor de Basisschool. Als de kinderen
deze doelen behalen, zouden ze op startniveau moeten kunnen deelnemen aan allerlei activiteiten op sportverenigingen en daarbuiten.
Scholen met een vakleerkracht bewegingsonderwijs of een vakspecialist
(via de pabo) behalen in principe met alle kinderen deze doelen.
Ook willen de leden van de CDA-fractie weten of in de bijscholing van
schoolleiders van po-scholen ook voldoende aandacht wordt besteed aan
bewegingsonderwijs en of er in het bewegingsonderwijs op de basisschool voldoende aandacht wordt besteed aan passend bewegingsonderwijs en in hoeverre er ruimte is voor remedial monitor teaching.
De bijscholing van schoolleiders is gericht op het behalen van bepaalde
competenties om te kunnen functioneren als schoolleider in het onderwijs. De focus bij de bijscholing van schoolleiders ligt op onderwijskundig
leiderschap in een opbrengstgerichte school en niet op het verbreden van
de vakinhoudelijke kennis.
Bij de academies voor lichamelijke oefening (ALO’s) en bij de postinitiële
leergang bewegingsonderwijs wordt in het lesprogramma veel aandacht

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 30 234, nr. 67

10

besteed aan differentiatie in het lesaanbod en aan pedagogische omgang.
Vakleerkrachten bewegingsonderwijs en vakspecialisten zijn er dus op
getraind om veel differentiatie in de lessen aan te brengen. Kinderen die
veel moeite hebben met bepaalde bewegingsvormen krijgen een passend
aanbod. Daarnaast is op een groeiend aantal basisscholen aandacht voor
motorische remedial teaching. Groepsleerkrachten zullen doorgaans
minder goed in staat zijn om passend onderwijs te geven. Differentiatie zit
overigens niet alleen in het aanbod, maar ook in de pedagogisch-didactische benadering van deze kinderen, vertaald naar bewegingssituaties.
Voorts merken de leden op dat voor het middelbaar beroepsonderwijs
eisen zijn vastgelegd in de paragraaf «vitaal burgerschap». Zij vragen of
dit betekent dat bewegen en sport niet standaard onderdeel uitmaakt van
vitaal burgerschap en wat de minimumeisen zijn van dit programma.
In het middelbaar beroepsonderwijs zijn kwalificatie-eisen voor de zorg
voor de eigen gezondheid een verplicht onderdeel van elke opleiding. De
eisen zijn vastgelegd in de paragraaf «vitaal burgerschap» van het
document «kwalificatie-eisen loopbaan en burgerschap in het mbo,
studiejaar 2011–2012» en vanaf 1 augustus 2012 in het examen- en
kwalificatiebesluit beroepsopleidingen WEB. Vitaal burgerschap heeft
betrekking op de bereidheid en het vermogen om te reflecteren op de
leefstijl en zorg te dragen voor de eigen vitaliteit als burger en werknemer.
Het gaat hierbij om de gezondheidsrisico’s van leefstijl en werk. Naast
bewegen en sport gaat het ook om aspecten als voeding, roken, alcohol,
drugs en seksualiteit. Het bevoegd gezag van scholen en instellingen
bepaalt, mede afhankelijk van de aard van de toekomstige beroepspraktijk
en in samenhang met de overige onderdelen van het opleidingsprogramma, binnen het wettelijk kader zelf de inrichting van het onderwijs
over vitaal burgerschap.
De leden van de SP-fractie willen weten of de kerndoelen niet dermate
ruim omschreven zijn dat scholen in de praktijk jongeren nauwelijks
zouden laten sporten en bewegen. Ook willen de leden van de SP-fractie
weten wat de betekenis van de kerndoelen is als er niet verplicht een
aantal uren bewegingsonderwijs wordt voorgeschreven. Daarnaast
zouden de leden een nadere toelichting willen op het begrip bewegingscultuur. Ook willen zij weten waarom geen uitvoering wordt gegeven aan
de motie ingediend door het voormalig Kamerlid Rijpstra om te onderzoeken wat het minimum aantal uren is dat in het primair en voortgezet
onderwijs aan sport en bewegen besteed dient te worden om de
leerprestaties te bevorderen en het overgewicht te bestrijden.
De kerndoelen zijn zo omschreven dat scholen ruimte hebben om het
onderwijs zelf in te invullen. Met tussendoelen en leerlijnen worden
scholen handvatten geboden bij de uitwerking van de kerndoelen. De
tussendoelen en leerlijnen geven scholen en leraren een beeld van wat er
onder de globale kerndoelen verstaan kan worden. Dit maakt de
(doorgaande ontwikkeling van) de inhoud van het onderwijsaanbod
zichtbaar en hanteerbaar.
Voor geen enkel vak in het primair en voortgezet onderwijs zijn er
voorschriften voor de duur van de lessen. Wel zijn scholen in het primair
onderwijs conform artikel 8 van de Wet op het primair onderwijs (WPO)
verplicht om van groep 1 t/m 8 minimaal 7 520 lesuren te halen. Scholen
dienen zich wel te houden aan de kerndoelen die bij AMvB zijn vastgesteld.
In de inleiding van de kerndoelen bewegen en sport voortgezet onderwijs
is vermeld dat onderwijs in lichamelijke opvoeding, voornamelijk
bestaande uit praktische bewegingsactiviteiten, plaatsvindt gespreid over
het gehele schooljaar en in zodanige omvang dat wordt voldaan aan de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 30 234, nr. 67

11

inhoudelijke eisen op het gebied van kwaliteit en variëteit zoals
neergelegd in de kerndoelen.
In de kerndoelen voor de onderbouw van het voortgezet onderwijs is
vastgesteld wat alle jongeren in de eerste twee leerjaren van het voorgezet onderwijs moeten leren. Scholen en onderwijsgevenden wordt
ruimte geboden om eigen professionele en schoolspecifieke keuzes te
maken, gericht op het bieden van maatwerk aan hun leerlingen. Zij
bepalen hoe ze de kerndoelen in concrete onderwijsprogramma’s
uitwerken en hoe ze invulling geven aan maatwerk voor leerlingen. De
inspectie houdt toezicht op de naleving van de kerndoelen.
Het begrip bewegingsonderwijs/cultuur is de meest gebruikte naam voor
het vakgebied in het primair onderwijs. In het verleden was bewegingsonderwijs meer de naam van een specifieke stroming binnen de lichamelijke
opvoeding. Op dit moment wordt het veel gebruikt als algemene naam
voor het vak. De tussendoelen en leerlijnen geven nader aan wat binnen
bewegingsonderwijs geleerd kan worden.
De toenmalige bewindslieden Rouvoet en Klink van respectievelijk de
ministeries van Jeugd en Gezin en van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
hebben aangegeven hoe de motie Rijpstra ten uitvoer wordt gebracht. Zij
hebben aangegeven dat het minimum aantal uren sport en bewegen om
leerprestaties te bevorderen en overgewicht te bestrijden, niet afzonderlijk
kan worden vastgesteld. Tevens gaven zij aan dat er fors zal worden
ingezet op het verhogen van sportdeelname en beweging bij de schoolgaande jeugd door zowel het vastleggen van bewegingsonderwijs in de
kerndoelen (OCW) als het stimuleren van naschoolse activiteiten met of
bij de sportvereniging. Voor dit laatste investeren het ministerie van VWS
en van OCW samen in de Impuls brede scholen, sport en cultuur en het
beleidskader Sport, Bewegen en Onderwijs.

1

Passage uit fact sheet Bewegen 2000–2010,
TNO 2011.
NEDERLANDSE NORM GEZOND BEWEGEN (NNGB)
Jongeren (4–17 jaar): dagelijks (zomer en
winter) één uur ten minste matig intensieve
lichamelijke activiteit (5–8 MET)1, waarbij
minimaal twee keer per week kracht-,
lenigheid- en coördinatieoefeningen voor het
verbeteren of handhaven van de lichamelijke
fitheid.
Volwassenen (18–55 jaar): Dagelijks (zomer en
winter) minstens een half uur matig intensieve
lichamelijke activiteit (4,5–6,5 MET), op
minimaal vijf dagen per week.
Ouderen (55-plussers): Ten minste een half
uur matig intensieve lichamelijke activiteit
(3–5 MET) op minimaal vijf en bij voorkeur alle
dagen van de week (zomer en winter). Voor
niet-actieven, zonder of met beperkingen, is
elke extra hoeveelheid lichaamsbeweging
zinvol, onafhankelijk van intensiteit, duur,
frequentie en type.
FITNORM
Minstens drie keer per week minimaal 20
minuten zwaar intensieve lichamelijke
activiteit (zomer en winter).
COMBINORM
Voldoet aan de NNGB en/of Fitnorm.
2
Mulier Instituut, Brede Analyse 2010, Sport,
Bewegen en Onderwijs: kansen voor de
toekomst. p-51.
3
M.Singerland, J.Oomen & L. Borghouts,(2011), European Journal of Sport
Science, 11(4):249–257 Routledge.

Daarnaast vragen de leden van SP-fractie de minister om toe te lichten
welke intensiteit en vorm van beweging of sport volgens de laatste
wetenschappelijke inzichten noodzakelijk zijn in het kader van een
gezonde levensstijl. De genoemde leden verlangen hierbij tevens een
uiteenzetting als antwoord op de vraag in welke mate het huidige
bewegingsonderwijs en sportaanbod op scholen hieraan voldoet.
De regering hanteert sinds de kabinetsnota Tijd voor Sport (Tweede
Kamer vergaderjaar 2004–2005, 30 234, nrs 1, 2) de zogenaamde
combinorm.1 Uit onderzoek van het Mulier Instituut2, (2010), blijkt dat bij
een vergelijking van de onderzoeken tussen 2005 en 2010 basisscholen
gemiddeld gezien zich nog steeds aan de richtlijn van 90 minuten
lichamelijke opvoeding per week te houden.
Uit ander onderzoek3 blijkt dat 35%–53% van de gymlestijd in het
basisonderwijs en voortgezet onderwijs in Nederland (sample van 40
scholen) besteed wordt aan ten minste matig intensieve activiteiten.
Onder meisjes en op middelbare scholen was de intensiteit van de lessen
over het algemeen iets lager dan onder jongens en op basisscholen. De
onderzoekers hebben ook gekeken naar lessen met veel individuele
oefeningen, teamsporten en gemengde lessen.
Thans werkt TNO in samenwerking met experts van andere organisaties
aan een actualisatie van de te adviseren omvang, intensiteit en vorm van
lichaamsbeweging op basis van de recente wetenschappelijke ontwikkelingen.
Bewegingsonderwijs op scholen kan leerlingen en ouders stimuleren en
soms ondersteunen bij het maken van keuzes voor een gezond leven.
Scholen kunnen evenwel niet verantwoordelijk worden gehouden voor
het oplossen van gezondheidsverschillen tussen leerlingen. De meeste
basisscholen hebben twee keer 45 minuten bewegingsonderwijs per week

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 30 234, nr. 67

12

op het rooster staan. Bij het bewegingsonderwijs gaat het primair om
goed leren (samen) te bewegen, het niveau van intensiteit is daarin
secundair. Bewegingsonderwijs levert wel een bijdrage aan het halen van
de beweegnorm, maar daarnaast moet er ook op andere momenten
bewogen worden, bijvoorbeeld in de pauzes, na schooltijd en bij sportverenigingen. Ouders zijn hier verantwoordelijk voor.
De leden van de D66-fractie zouden willen weten hoeveel gymuren er
gemiddeld worden gegeven in het basis-, beroeps-, en voortgezet
onderwijs en hoe de ontwikkeling hiervan was in de afgelopen jaren. De
leden zouden ook nog willen weten hoe de stand van zaken is met
betrekking tot de monitor postinitiële leergang bewegingsonderwijs en of
het klopt dat basisscholen moeite hebben om gekwalificeerde gymleraren
te vinden hetgeen ten koste zou gaan van het aantal gymlessen op
basisscholen.
Op de meeste basisscholen wordt twee keer 45 minuten per week
bewegingsonderwijs gegeven (gemiddeld 92 minuten per week), in het
voortgezet onderwijs is dat 114 minuten per week (cijfers zijn afkomstig
uit Brede Analyse 2010 van het Mullier Instituut). Aanvullende cijfers over
bewegingsonderwijs in de bovenbouw van het voortgezet onderwijs staan
in het rapport «LO in bovenbouw vo, Trendanalyse voor lichamelijke
opvoeding in de bovenbouw van het voortgezet onderwijs, SLO maart
2012», waarnaar ik u kortheidshalve verwijs.
In het middelbaar beroepsonderwijs varieert het aantal uren sterk,
afhankelijk van het beleid van de mbo-scholen en van de keuzes per
opleiding. Als streven (MBO Raad) is er een vijf procentnorm die neerkomt op 1 uur per week en die op een deel van de mbo-scholen in het
eerste jaar wordt gehaald. Cijfers staan opgenomen in de monitorrapporten bewegen en sport in het mbo (DSP Groep, Amsterdam). Er zijn
metingen gedaan in 2006, 2008, 2010 en 2011. De cijfers laten zien dat er
in alle leerjaren sprake is van een lichte stijging van het percentage
BOL-studenten (Beroepsopleidende leerweg), dat aan de vijfprocentnorm
voldoet. De grootste stijging is te zien in het eerste leerjaar. Van alle
eerstejaars BOL-studenten haalde in 2010 nog 29 procent de norm, in
2011 is dat 36 procent.
In de andere leerjaren is een stijging van 2 à 3 procent te zien. Bij elkaar
opgeteld haalt naar schatting 21 procent van alle 349 779 BOL-studenten
anno 2011 de vijfprocentnorm. In 2010 was dat nog 17 procent.
De monitor naar de postinitiële leergang bewegingsonderwijs, die wordt
uitgevoerd door het Mullier Instituut te Utrecht, zal in juli verschijnen. In
deze monitor zal ook aandacht worden besteed aan het wel of niet
voldoende aanwezig zijn van gekwalificeerde gymleraren in het basisonderwijs. Ik zal de Kamer zo spoedig mogelijk informeren over de
uitkomsten van deze monitor.
De leden constateren tevens dat het hoofddoel van het beleid is om te
bereiken dat in 2012 minimaal 50% van de jeugd van vier tot 17 jaar de
beweegnorm haalt, zoals vermeld in de 5e Tussenrapportage van het
Platform Sport, Bewegen en Onderwijs.1 Zij vragen of deze doelstelling is
bereikt.
In juli is de oplevering van de eindrapportage Monitor en Evaluatie van
het Beleidskader en is er meer bekend over het al dan niet behalen van
deze doelstelling en over de resultaten van de vijf deelprojecten.
In de monitor en evaluatie Beleidskader Sport, Bewegen en Onderwijs:
tussenmeting van juli 2011 is al gemeld dat de 50% norm van de jeugd
1
Bijlage bij Kamerstuk: 30 234 nr, 65
(2012D16713).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 30 234, nr. 67

13

(4–23 jaar) een zeer ambitieuze doelstelling is, zodanig dat op het niveau
van deze hoofddoelstelling geen effect te verwachten is van het beleidskader.
1.2. Het «Beleidskader Sport, Bewegen en Onderwijs»
De leden van de CDA-fractie merken op dat de minister toelicht dat het
Beleidskader Sport, Bewegen en Onderwijs in juni van dit jaar afloopt. Er
komt een eindrapportagemonitor en een evaluatie met de resultaten
beschikbaar. De leden vragen hoe de minister de resultaten op langere
termijn gaat waarborgen.
De nieuwe onderwijsagenda, zoals beschreven in 2.4 van mijn brief, zal
gebruik maken van de resultaten van de projecten uit het Beleidskader.
Deze resultaten zullen worden verwerkt in de plannen voor de komende
vier jaar en zullen verder worden uitgebouwd.
De leden van de SP-fractie merken op dat de minister schrijft dat 60% van
de mbo-scholen heeft deelgenomen aan het masterplan Bewegen en
Sport. De leden vragen of dit betekent dat de overige 40% niet heeft
deelgenomen en om hoeveel scholen en leerlingen het in totaal gaat. Zij
vragen om de precieze redenen waarom deze scholen niet hebben
deelgenomen en toe te lichten welk alternatief deze scholen aanbieden
aan hun leerlingen.
De overige 40% van de mbo-scholen (roc’s, aoc’s en vakscholen) heeft niet
deelgenomen aan het masterplan, maar dat betekent niet dat ze geen
aanbod hebben. Ze hebben alleen geen subsidie aangevraagd. In het mbo
varieert het aantal uren sport en bewegen sterk afhankelijk van het beleid
van de mbo-scholen en van de keuzes per opleiding.
Om aan het masterplan Bewegen en Sport mee te doen, moesten
mbo-scholen aan een set van randvoorwaarden voldoen. De voorwaarden
hielden onder andere in dat deze scholen (1e Tussenrapportage Platform
SBO d.d. 1 april 2010):
– Streven om 5% van de netto-onderwijscontacttijd aan bewegen en
sport te gaan besteden.
– Een sportcoördinator op hun instelling aanstellen.
– Een meerjarig roc-breed en structureel beleid ten aanzien van sport en
bewegen in relevante beleidsdocumenten vastleggen.
– Hun commitment geven aan een periodieke benchmark «bewegen en
sport» en aan het programma «Testje-leefstijl».
– Zich verplichten tot cofinanciering van de beoogde activiteiten.
Sommige mbo-scholen konden niet aan deze randvoorwaarden voldoen.
In de bovengenoemde tussenrapportage wordt ook genoemd dat mboscholen niet deelnemen aan het masterplan vanwege andere prioriteit,
namelijk de wettelijk verplichte aandacht voor taal en rekenen in het mbo.
Van een totaal van 66 mbo-scholen, hebben 44 scholen deelgenomen. Het
hele mbo heeft 550 000 studenten. Het masterplan heeft ervoor gezorgd
dat 75 000 mbo-studenten een aanbod bewegen krijgen van 1 uur per
week.
In de brief stelt de minister dat een toenemend aantal scholen voor
voortgezet onderwijs het reguliere lesprogramma bewegingsonderwijs
aanvult met maatwerkelementen, zoals extra schoolsportactiviteiten. De
leden vragen de minister de overige mogelijke maatwerkelementen te
noemen. Ook vragen zij de minister om deze toename te kwantificeren.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 30 234, nr. 67

14

Met het project sportaanbod voor onderwijs, een van de vijf deelprojecten
van het Beleidskader SBO, heeft de sport zich ten doel gesteld een
passend sportaanbod te creëren voor schoolgaande jeugd en in 2012
1 500 schoolactieve verenigingen te realiseren.
NOC*NSF is samen met 19 sportbonden deze uitdaging aangegaan. Het
gestelde doel is ruimschoots gehaald (zie tabel) en belangrijker nog: er
zijn nog eens 1 500 verenigingen in beeld die hun samenwerking met
onderwijs verder willen versterken.
Tabel: Aantal schoolactieve verenigingen bij de diverse meetmomenten

Aantal schoolactieve
verenigingen «in beeld»
Aantal uren sportaanbod
op jaarbasis

1-meting
(sept./okt. 2010)

2-meting
(sept./okt. 2011)

Eindmeting
(maart/april 2012)

ruim 600

1 250

1 615

> 24 000 uur

+ 50 000 uur

> 65 000 uur

Bij de berekening van het totaal aantal contacturen sportaanbod dat de
schoolactieve verenigingen gezamenlijk verzorgd hebben, wordt een
gemiddelde van 40,3 contacturen op jaarbasis gehanteerd.
Naast bovengenoemd project betreffende schoolactieve verenigingen,
vullen scholen hun reguliere lesprogramma aan met de volgende
maatwerkelementen:
• Deelnemen aan Mission Olympic, de grootste schoolsportcompetitie
van Nederland. Meer dan 300 van alle vo-scholen doen daar jaarlijks
aan mee.
• Samenwerken met schoolactieve verenigingen.
• Jongeren zelf een rol geven in het organiseren van passende sportactiviteiten.
• Maatschappelijke stages in de sport.
• Passende opleidingen tot kader in de sport, zoals «Scheidsrechters
opleiden op school».
• In nieuwbouw van school en of sportaccommodaties multifunctioneel
gebruik als basis, waardoor er een natuurlijke ontmoeting plaatsvindt
met de buitenschoolse sport en beweegcultuur (bijvoorbeeld Nieuw
Welgelegen Utrecht).
• Scholen kiezen ervoor het certificaat sportactieve school te halen of
doen mee aan de verkiezing van sportiefste school van Nederland.
Om maatwerkelementen goed te kunnen inrichten op basis van wensen
en behoeften van leerlingen, zijn er pilots gedaan om de vakdocent een
rol te geven als sportloopbaancoach en worden de wensen en behoeften
van leerlingen ten aanzien van sport en bewegen in kaart gebracht en als
uitgangpunt genomen voor de organisatie van extra schoolsportactiviteiten.
1.3. De impuls brede scholen, sport en cultuur en de combinatiefuncties
De leden van de VVD-fractie merken op dat er in 2010 meer dan 1 000
combinatiefuncties zijn gerealiseerd. De leden vragen om een nadere
toelichting op de resultaten die zijn bereikt en in hoeverre de combinatiefunctionarissen zijn geslaagd in de doelstelling om jongeren op en rond
school meer te laten sporten en bewegen en kennis te laten maken met
culturele activiteiten.
1
Mulier Instituut en Kennispraktijk (2011).
Impuls lokaal bekeken: Meer en beter.
Verdiepingsonderzoek naar effecten en
processen van inzet combinatiefunctie in 6
gemeenten.

Er is niet op grote schaal onderzocht hoeveel meer jongeren zijn gaan
bewegen of hebben deelgenomen aan culturele activiteiten. Wel blijkt uit
kwalitatief onderzoek1 dat daar waar combinatiefunctionarissen (voortaan

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 30 234, nr. 67

15

buurtsportcoaches genoemd, zie p. 18) worden ingezet, zowel de kwaliteit
als de kwantiteit van het aanbod toeneemt. De nadruk van de werkzaamheden van de buurtsportcoach ligt op uitvoeren, organiseren en het
realiseren van samenwerking. De kwaliteit van de buurtsportcoaches is
een cruciale factor om meer jongeren te laten sporten en bewegen.
De leden van de SP-fractie merken op dat in het kader van de impuls
brede scholen, medewerkers in meer dan 300 gemeenten aan de slag zijn
om jongeren op en rond school meer te laten sporten en bewegen. De
leden vragen aan welke opleidingseisen en overige eisen deze medewerkers moeten voldoen. De minister van VWS stelt dat tot nu toe door
gemeenten is ingetekend voor 1 825 fte. De leden vragen hoeveel uur dit
gemiddeld per school per week is. Ook vragen deze leden op welke wijze
de deelname wordt bevorderd.
Gemeenten voeren lokaal de regie over de inzet van buurtsportcoaches.
Een gemeente bepaalt dan ook, met de lokaal betrokken sectoren, welke
opleidings- en beroepscompetentieprofielen worden gehanteerd voor de
aan te stellen buurtsportcoaches. Combinatiefunctionarissen/Buurtsportcoaches kunnen zowel bij de school, de sportvereniging als een culturele
instelling worden ingezet. Lokaal wordt bepaald hoe het aanbod wordt
vormgegeven en hoe de deelname wordt gestimuleerd. Er wordt niet
onderzocht hoeveel uur per week per school dit is.
De leden van de D66-fractie constateren dat er in 2010 meer dan 1 000
combinatiefuncties zijn gerealiseerd in meer dan 300 gemeenten. Zij
vragen hoe de situatie in 2011 was.
In 2011 zijn in totaal 1 369 fte’s gerealiseerd.
2. Ambities voor de komende periode
De leden van de VVD-fractie merken op dat in de brief wordt gesteld dat er
«wordt gestreefd naar bundeling en samenhang, in inhoudelijke, maar
ook in organisatorische zin». De leden vragen om een nadere invulling
van dit streven en wat het tijdpad hiervoor is.
Voor 1 juli dit jaar komen de PO-raad, de VO-raad en de MBO Raad in
afstemming met relevante partijen, zoals NOC*NSF, NISB, KVLO, CGL,
met een nieuwe onderwijsagenda Sport, Bewegen en Gezonde Leefstijl
voor de komende vier jaar.
De leden van de VVD-fractie vragen zich af of de vereisten aan de docent
lichamelijke opvoeding en bewegingsonderwijs op de basisscholen heeft
geleid tot een afname van het aantal uren bewegingsonderwijs en of de
kosten voor de gymlessen zijn gestegen op de basisscholen sinds de
wijziging op de bevoegdheidseisen. Daarnaast vragen zij om te kijken of
de pabo’s hun onderwijsprogramma zo kunnen gaan inrichten, dat elke
pabostudent gekwalificeerd is om lessen in het bewegingsonderwijs te
gaan geven waardoor het aantal gymlessen op de basisschool zou kunnen
gaan stijgen.
In de monitor postinitiële leergang bewegingsonderwijs zal aandacht
worden besteed aan de effecten van de invoering van de postinitiële
leergang bewegingsonderwijs. Als uit de uitkomsten van deze monitor
mocht blijken dat de invoering van de postinitiële leergang bewegingsonderwijs tot afname van het aantal uren bewegingsonderwijs heeft geleid,
zal ik mij nader beraden. Daarbij zal ik ook uw vraag over de inrichting van
het onderwijsprogramma van de pabo’s betrekken. Ik zal u zo spoedig

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 30 234, nr. 67

16

mogelijk na verschijning informeren over de uitkomsten van deze
monitor.
De leden van de CDA-fractie vinden het van belang dat, om meer
effectiviteit en efficiëntie te bewerkstelligen, er gestreefd wordt naar
bundeling en samenhang, in inhoudelijke, maar ook in organisatorische
zin. Zij vragen naar de uitvoering hiervan. Deze leden zien er een meerwaarde in dat scholen de samenwerking zoeken met fitnesscentra, dansen balletscholen en scholen voor vechtsport en vragen hoe deze initiatieven worden gestimuleerd.
De nieuwe onderwijsagenda, zoals beschreven onder 2.4 en 2.5 van mijn
brief, en de inzet van buurtsportcoaches zullen een belangrijke bijdrage
leveren aan samenwerking tussen scholen en verenigingen, met als doel
een bijdrage te leveren aan een gezonde leefstijl van kinderen en
jongeren.
De leden van de SP-fractie merken op dat de minister de door de leden
genoemde versnipperingen erkent en dat de minister schrijft dat wordt
gestreefd naar bundeling en samenhang. De leden vragen op welke wijze
de minister dat precies wil doen en welke meetbare doelstellingen zij
zichzelf heeft opgelegd.
De onderwijsagenda zal aansluiten bij de VWS-impuls Gezonde Leefstijl
Jeugd, om vanaf de start van de nieuwe onderwijsagenda versnippering
te voorkomen en optimaal gebruik te maken van wat er al is. Voor 1 juli
sturen de sectorraden de nieuwe onderwijsagenda Sport, Bewegen en
Gezonde leefstijl naar het ministerie van OCW, waarin de plannen voor de
komende vier jaar staan. Vooraf hebben de ministeries zichzelf geen
meetbare doelstellingen opgelegd, maar er zijn wel doelen geformuleerd
(zie verder antwoord onder 2.4).
2.1. Beleidsbrief «Sport en Bewegen in Olympisch perspectief» en het
programma «Sport en Bewegen in de Buurt»
De leden van de VVD-fractie stellen vast dat in de brief wordt gesteld dat
gemeenten zelf in kaart brengen welke buurten gebaat kunnen zijn bij een
meer vraaggericht sport- en beweegaanbod. Er wordt een buurtscan
ontwikkeld om gemeenten hierbij te ondersteunen. De leden vragen om
een nadere toelichting op deze buurtscan. Ze willen vooral weten welk
type factoren in de scan zullen leiden tot de uitkomst dat een buurt meer
sport- en beweegaanbod nodig heeft. Wat deze leden betreft kan iedere
buurt baat hebben bij buurtgericht sport- en beweegaanbod; niet alleen
achterstandswijken maar ook kansrijkere buurten. Zij vragen of de
gekozen insteek ertoe zal leiden dat sportfaciliteiten niet alleen in
achterstandswijken worden ontwikkeld, maar dat ook betere buurten in
aanmerking kunnen komen voor deze impuls.
De leden van de D66-fractie steunen het plan van de minister om een
meer vraaggericht sport- en beweegaanbod te stimuleren, evenals de
inzet op lokaal maatwerk. Een van de middelen die daarvoor wordt
ingezet is de buurtscan. De leden vragen naar de vordering van de
buurtscan en of er al bekend is welke buurten vooral gebaat zijn bij een
meer vraaggericht sport- en beweegaanbod en welke stappen er worden
gezet na het uitvoeren van de buurtscan.
In antwoord op deze vragen van de VVD-fractie en de D66-fractie het
volgende. Gemeenten brengen zelf in kaart welke buurten gebaat kunnen
zijn bij een (meer) vraaggericht sport- en beweegaanbod. Om hierbij de
gemeenten te ondersteunen, heeft VWS het Nederlands Instituut voor

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 30 234, nr. 67

17

Sport en Bewegen en de Vereniging Sport en Gemeenten gevraagd een
buurtscan te ontwikkelen. Het doel van de buurtscan is gemeenten te
helpen bij het ontwikkelen van een plan van aanpak voor een buurtgericht
sport- en beweegaanbod. Om te komen tot een dergelijk plan helpt de
buurtscan bij het in beeld krijgen van de lokale situatie door bijvoorbeeld
het verzamelen van relevante data1, het organiseren van gesprekken met
relevante lokale partijen en netwerken en het maken van keuzes op het
terrein van sport en bewegen. In een plan van aanpak kunnen gemeenten
de relatie leggen met andere beleidsterreinen en beleidsnota’s.
Voor gemeenten is er een handleiding buurtscan beschikbaar. Het is aan
gemeenten zelf of zij deze handleiding gebruiken voor het maken van
plannen. Ook is het aan gemeenten om te bepalen in welke buurten zij
meer sport- en beweegaanbod willen, of voor welke thema’s of doelgroepen. Bij de aanvragen voor de sportimpuls moet de relevantie
aangetoond worden. Als er bijvoorbeeld een aanvraag is voor het creëren
van sport- en beweegaanbod voor jongeren in een kansrijke buurt, waar
voor jongeren geen of onvoldoende aanbod is, kan deze aanvraag vanuit
de sportimpuls gehonoreerd worden.
2.2. Verdere ontwikkeling van combinatiefuncties (buurtsportcoaches)
De leden van de PvdA-fractie vragen of de ministers van OCW en VWS
bereid zijn om, vlak voor het einde van de ambtsperiode, na te gaan
hoeveel kinderen er niet sporten omdat er thuis geen geld is voor sport.
Zij vragen ook of het aanstellen van deze functionarissen daadwerkelijk
geleid heeft tot een verhoogde deelname aan sport van kinderen die
opgroeien in armoede. Zo ja, om hoeveel kinderen het dan gaat en wat de
verwachtingen zijn voor de toekomst.
Vanaf februari 2012 is gestart met de uitvoering van het programma Sport
en Bewegen in de Buurt voor de periode 2012–2016. Met dit programma
wordt ondersteuning geboden aan gemeenten en andere partijen om in te
zetten op het lokaal realiseren van sport- en beweegaanbod, afgestemd
op de behoefte van bewoners. Een van de onderdelen van het programma
bestaat uit een structurele rijksbijdrage aan gemeenten voor het realiseren
van (de verbrede inzet van) buurtsportcoaches.2
Het uitgangspunt van het programma is dat er voldoende (passend) sporten beweegaanbod komt voor iedereen, dus ook voor kinderen die
opgroeien in lage-inkomensgezinnen, kinderen die opgroeien in gezinnen
waar regelmatig sporten niet de gewoonte is en kinderen die wel willen
maar voor wie in de buurt geen aanbod is. Het programma biedt
gemeenten de ruimte om ervoor te kiezen lokaal aanbod specifiek voor
deze kinderen te realiseren. De invulling van zowel het lokale sport- en
beweegbeleid als het armoedebeleid is een lokale verantwoordelijkheid.
Gezien de keuzevrijheid van het programma wordt bij de aanstelling van
buurtsportcoaches niet expliciet onderzocht in hoeverre dit leidt tot een
verhoogde deelname aan sport van kinderen uit gezinnen met een laag
inkomen.

1
Bij de buurtscan worden zo veel mogelijk
bestaande dataverzamelingen gebruikt, zoals
de gezondheidsmonitor van de GGD.
2
De huidige Impuls brede scholen, sport en
cultuur (combinatiefuncties) is hier onderdeel
van.

Als toevoeging wil ik het Jeugdsportfonds noemen. In heel Nederland
leven ongeveer 340 000 kinderen tussen 4–18 jaar in gezinnen op
bijstandsniveau. Deze kinderen kunnen vaak niet sporten in verenigingsverband, doordat daarvoor het geld ontbreekt. Het Jeugdsportfonds zet
zich in deze kinderen een sportkans te bieden. Daarbij richt het fonds zich
vooral op de sport in georganiseerd verband. Aanvragen kunnen worden
gedaan door intermediairs die als professional betrokken zijn bij de
begeleiding en scholing van het kind. Met de bijdrage van het Jeugdsportfonds kan de contributie worden betaald en sportkleding of sportattributen worden aangeschaft. Per kind is een maximale bijdrage van € 225

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 30 234, nr. 67

18

beschikbaar die rechtstreeks naar de vereniging of de sportwinkel gaat,
zodat het geld wordt besteed aan de zaken waar het voor bedoeld is. In
2011 heeft het Jeugdsportfonds maar liefst 18 939 jongeren tussen 4 en 18
jaar de sportkans kunnen geven die ze graag wilden.
De leden van de SP-fractie merken op dat de minister van VWS heeft
besloten tot uitbreiding van het aantal fte combinatiefuncties tot 2 900 fte
in de vorm van buurtsportcoaches. De leden vragen welke opleiding deze
coaches hebben gevolgd en dat de eisen van deze opleiding minimaal
gelijk moeten zijn aan die voor de gymdocent. Ook vragen deze leden hoe
de veiligheid wordt gewaarborgd.
Het gewenste profiel en de daarvoor benodigde opleiding van de
buurtsportcoach hangen af van hoe de buurtsportcoach lokaal wordt
ingezet. Dit kan in het onderwijs, welzijn of de zorg. Als een buurtsportcoach geen onderwijsbevoegdheid heeft, maar wel les geeft op een
basisschool, doet hij dat altijd onder toezicht en verantwoordelijkheid van
een bevoegde leerkracht. Daarmee is de veiligheid van de leerlingen
gewaarborgd.
Mijn collega van VWS heeft een werkgroep ingesteld die ter ondersteuning van de gemeenten de verschillende mogelijke profielen en de
daarbij benodigde opleidingen in beeld brengt. De resultaten daarvan
komen in juli beschikbaar.
2.3 Publiek-private samenwerking( PPS)
De leden van de fracties van de VVD en D66 vragen ondermeer nader in te
gaan op de ambities met publiek private samenwerking.
De belangrijkste partijen in het sportbeleid zijn, de sportsector, (lokale)
overheden en het bedrijfsleven. Partnership is belangrijk in het sportbeleid; het gaat immers om een autonoom beleidsterrein en een sector
die privaat georganiseerd is.
Gemeenten zijn primair verantwoordelijk voor ruimtelijke ordening,
accommodaties en nemen verantwoordelijkheid voor het lokaal stimuleren van sport en bewegen. Het sport- en beweegbeleid wordt daarom
verschillend ingevuld. Op lokaal niveau zijn veel mogelijkheden om
verbindingen te leggen tussen verschillende beleidssectoren binnen het
gemeentelijke domein (sport, ruimtelijke ordening, gezondheid, zorg,
welzijn, economie). Hierdoor kunnen gemeenten met eenzelfde inzet van
middelen meer bereiken op de terreinen van sport, beweging, sociale
cohesie, leefbaarheid, gezondheid en economie. Met de vele publieke en
private partners die verbonden zijn in de Alliantie Olympisch Vuur werkt
het kabinet graag samen om de brede maatschappelijke doelstellingen
van het Olympisch Plan te realiseren. Het kabinet ziet dit als een aansprekende en hedendaagse vorm van publiek-private samenwerking.
De rol van de Rijksoverheid is aanvullend op de gemeentelijke taken en
die van de sportsector.
Private partners zijn van groot belang bij de verdere uitvoering van het
sport- en beweegbeleid en het realiseren van de ambities uit het
Olympisch Plan 2028. Diverse partners uit het bedrijfsleven zijn al
verbonden aan sport, zowel op landelijk als lokaal niveau.
Een voorbeeld is de PPS gestart door De Friesland Zorgverzekeraar met
Sport Fryslân om mogelijk te maken dat komende drie jaar op alle basisscholen in Friesland drie uren per week gymles wordt verzorgd door een
vakdocent. VWS heeft dit project financieel ondersteund vanuit de
tijdelijke regeling «Beleidskader Sport en Bewegen in de Buurt: Private
interventie».
Aan de onderwijsraden is gevraagd in de uitwerking van hun plan van
aanpak aandacht te besteden aan de verdere uitrol van publiek-private

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 30 234, nr. 67

19

samenwerking en daarbij ook in te gaan op de afstemming en samenwerking tussen de verschillende partners.
De leden van de VVD-fractie vragen hoeveel interventies in de interventiedatabase van het CGL beoordeeld zijn.
In de database zitten momenteel 863 unieke interventies gericht op het
onderwijs. Daarvan zijn 84 interventies beoordeeld, waarvan 72 positief en
12 negatief. De overige interventies zijn (nog) niet beoordeeld.
De leden van de PvdA-fractie vragen of de minister van VWS belangrijke
sportevenementen niet meer meefinanciert, omdat deze sporten niet
behoren tot de sporten waarvoor de minister van VWS een «top 10-ambitie» heeft en op welke termijn de minister van VWS met een plan naar
de Kamer komt.
In de nota «Tijd voor Sport» (TK 2004–2005, 3 023, nr. 2) en het uitvoeringsprogramma «Samen voor Sport (TK 2005–2006, 30 234, nr. 6) is het
huidige evenementenbeleid vastgelegd en gemeld aan de Kamer. Via het
huidige evenementenbeleid ondersteunt het Rijk de voorbereiding en
organisatie van de eindronde van Europese en wereldkampioenschappen,
alsmede olympische en paralympische kwalificatietoernooien. Dit geldt
voor die takken van sport waarvan de Nederlandse atleten tot de besten
van de wereld behoren of daar binnen vier jaar zicht op hebben. Deze
evenementen kunnen betrekking hebben op de doelgroepen jeugd
(junioren), senioren en gehandicapten.
De leden van de SP-fractie willen weten hoe wordt voorkomen dat (jonge)
kinderen worden geïndoctrineerd met valse gezondheidsclaims of andere
informatie die niet past binnen een gezonde leefstijl, waarbij verwezen
wordt naar het recente rapport van de Consumentenbond over voedingsmiddelenreclame die is gericht op kinderen.
Het is geen doel van dit kabinet om kinderen te vrijwaren van alle
verleidingen die onderdeel zijn van onze leefwereld, waarvan reclame
voor snoep en koek een onderdeel is. Het is een taak van ouders om
kinderen tegen dergelijke invloeden te wapenen en het is aan de overheid
om hieraan bij te dragen. Daarom krijgt het aspect weerbaarheid een
prominente plek in het huidige beleid. Om bij jongeren verstandig en
bewust mediagebruik te bevorderen, voert dit kabinet onder andere het
programma Mediawijsheid uit. Daarnaast wordt voorzien in opvoedingsondersteuning via de Centra voor Jeugd en Gezin en wordt informatie
gedeeld via kennisinstituten, zoals Voedingscentrum en Trimbos Instituut.
Mijn collega van VWS heeft op 10 april jl. een bijeenkomst belegd met de
Federatie Nederlandse Levensmiddelen Industrie (FNLI), industriepartijen
en de Consumentenbond om het te hebben over reclame voor voedsel die
is gericht op kinderen. De FNLI heeft aangegeven de naleving van
Reclamecode voor Voedingsmiddelen ten aanzien van reclame gericht op
kinderen te laten monitoren. De verwachting is dat het bedrijfsleven deze
verantwoordelijkheid blijft nemen, door goede afspraken na te komen en
door uitvoering te geven aan positieve initiatieven, zoals KidsVitaal.
Claims over ontwikkeling en gezondheid van kinderen worden voorgelegd
ter goedkeuring. Dit is sinds 1 juli 2007 opgenomen in verordening
1926/2006 inzake voedings- en gezondheidsclaims. Hiermee wordt
voorkomen dat kinderen (en ouders) worden misleid door onterechte
gezondheidsclaims.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 30 234, nr. 67

20

2.4. Onderwijsagenda Sport, Bewegen en Gezonde Leefstijl
De leden van de PvdA-fractie en de CDA-fractie stellen vragen over de
uitwerking en planning van de nieuwe onderwijsagenda en de samenwerking met andere partners. Ze vragen om toezending van deze agenda.
Ook vragen de leden van de CDA-fractie wanneer de onderwijsagenda
geslaagd is en hoeveel scholen een schoolbeleid Sport, Bewegen en
Gezonde Leefstijl moeten hebben.
Voor 1 juli werken de onderwijsraden samen met relevante partijen een
plan uit voor de nieuwe onderwijsagenda Sport, Bewegen en Gezonde
Leefstijl. Kern van de onderwijsagenda is het stimuleren van schoolbeleid
op het terrein van sport, bewegen en gezonde leefstijl. Het is niet de
bedoeling om op voorhand streefcijfers te bepalen, wel zullen de
activiteiten van de onderwijsagenda en het schoolbeleid sport, bewegen
en gezonde leefstijl worden gemonitord. De onderwijsagenda zal aan u
worden toegezonden.
De leden van de CDA-fractie stellen vragen over de toegankelijkheid van
schoolpleinen en over de huurprijzen van sportaccommodaties van
scholen en welke belemmering de huurprijs vormt om goed bewegingsonderwijs te geven. De leden van de CDA-fractie geven aan dat er
signalen zijn dat het huren van sportaccommodatie vaak prijzig is
Waar mogelijk zou een speelplaats bij een school toegankelijk moeten zijn.
Helaas zijn er nog situaties waarin volledige openstelling niet mogelijk of
wenselijk is. Denk daarbij aan het gevaar van vandalisme en inbraak.
Overigens is het niet zo dat kan worden volstaan met het weghalen van
het hekwerk. Er zullen vaak op een aantal terreinen voorzieningen
getroffen moeten worden:
– Bouwtechnisch. De aanleg van veilige oversteekplaatsen. Aanbrengen
van duidelijke markering waar de stoep ophoudt en het plein begint.
– Organisatorisch. In overleg met de buurt regelen dat er sprake is van
informeel toezicht.
De gemeente is verantwoordelijk voor de bekostiging van voldoende
geschikte ruimten voor gymnastiek/bewegingsonderwijs en voor de
bekostiging van de eerste inrichting. In het overgrote deel van de gevallen
is het de gemeente die de sport en gymzalen exploiteert, beheert en
onderhoudt. Het gaat hier dus vooral om gemeentelijk beleid. Er zijn
gemeenten die bij de verhuur van sportaccommodaties subsidie geven
aan sportverenigingen die aangesloten zijn bij NOC*NSF.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 30 234, nr. 67

21