Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2021–2022

32 800

Maatregelen op het gebied van autobelastingen
(«Autobrief»)

Nr. 77

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN FINANCIËN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 1 juli 2022
Het kabinet heeft onderzoek1 gedaan naar gedragseffecten rond de
overstap van de New European Driving Cycle (NEDC) naar Worldwide
Harmonized Light vehicle Test Procedure (WLTP) voor de bpm per 1 juli
2020 en de mogelijke gevolgen hiervan op de budgettaire opbrengst van
de bpm.2 De hoogte van de CO2-uitstoot van personenauto’s is de
heffingsgrondslag van de belasting van personenauto’s en motorrijwielen
(bpm). Vanaf 1 september 2017 worden alle auto’s getest conform de
WLTP. Deze test vervangt de NEDC. Per 1 juli 2020 is de grondslag voor de
bpm aangepast van de CO2-uitstoot conform de NEDC-testmethode naar
de CO2-uitstoot conform de WLTP-testmethode.
Deze omzetting is op macroniveau budgettair neutraal vormgegeven door
naast het aanpassen van de grondslag ook de tarieven en schijfgrenzen in
de bpm-tabel aan te passen. Het CPB heeft de raming van deze
aanpassing van de bpm-tabel gecertificeerd en «redelijk en neutraal»
bevonden. Tegelijkertijd constateert ook het CPB dat de onzekerheden in
deze raming hoofdzakelijk schuilgaan in mogelijke gedragseffecten. Een
gedragsverandering van de consument kan invloed hebben op de totale
bpm-opbrengst. Daarnaast kan de bpm-opbrengst fluctueren als gevolg
van hogere of lagere verkoopaantallen of andere consumentenvoorkeuren, die niet specifiek zijn ingegeven door de testmethode van de
CO2-uitstoot (zoals de populariteit van SUV’s, die juist een gemiddeld
hogere CO2-uitstoot hebben). Het doel van dit onderzoek is het monitoren
en verklaren van eventuele veranderingen in de totale bpm-opbrengst als
gevolg van gedragsreacties rondom de omzetting naar de WLTP.

1
2

kst-32800-77
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2022

Zie bijlage
Dit onderzoek is toegezegd tijdens het AO Belastingdienst van 4 maart 2020, Kamerstuk 31 066,
nr. 622.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 32 800, nr. 77

1

Resultaten
Uit de analyse van de nieuwverkopen per maand in 2020 blijkt geen
(significant) effect van de omzetting naar WLTP op de macro
bpm-opbrengst. De bpm-opbrengst fluctueert wel gedurende 2020, maar
dat komt door maandeffecten die elk jaar spelen en effecten van de
coronacrisis op de productie en levering van auto’s. Bij plug-in hybride
personenauto’s (PHEV) lijkt bij de omzetting van de aparte bpm-tabel voor
PHEV’s wel gebruik te zijn gemaakt van een formule die achteraf gezien
tot een lagere bpm-opbrengst heeft geleid, maar door de lagere verkoopaantallen van PHEV’s speelt dit in de totale macro bpm-opbrengst
nauwelijks een rol.
Verder blijkt uit de analyse dat de omzetting gevolgen heeft voor de bpm
die wordt geheven op modelniveau. Zo ligt de verandering van de bpm
voor de meest verkochte benzineauto’s tussen de -40% en +40%. Ondanks
dat de macro-opbrengst niet beïnvloed is door de omzetting kan er nog
steeds sprake zijn van een gedragseffect. Om dit te onderzoeken is
gekeken naar de verandering van het aantal verkopen per automodel als
gevolg van de bpm-verandering. Hieruit volgt alleen bij benzineauto’s een
(tijdelijk) significant gedragseffect: automodellen waarvoor de bpm in juli
2020 hoger lag dan in juni 2020 werden gemiddeld ruim 20% minder
verkocht. En modellen waarvoor de bpm in juli lager lag dan in juni 2020
werden ruim 20% meer verkocht. Dit effect is niet meer zichtbaar wanneer
de periode april-september 2020 bestudeerd wordt. Er lijkt dus sprake te
zijn van een zeer tijdelijk gedragseffect. Bij diesel- en hybride auto’s is
geen effect gevonden.
Gelet op voornoemde resultaten concludeer ik dat de omzetting naar
WLTP op macroniveau grosso modo budgettair neutraal heeft plaatsgevonden en de omzetting op modelniveau niet tot gedragseffecten van
structurele aard heeft geleid.
De Staatssecretaris van Financiën,
M.L.A. van Rij

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 32 800, nr. 77

2