Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2019–2020

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

520
Vragen van het lid De Groot (D66) aan de Minister van Landbouw, Natuur en
Voedselkwaliteit over het bericht «Medewerkers NVWA: mobiel slachthuis
werkt dierenleed in de hand» (ingezonden 25 september 2019).
Antwoord van Minister Schouten (Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit)
(ontvangen 29 oktober 2019).
Vraag 1
Bent u bekend met de zorgen van medewerkers van de Nederlandse Voedselen Warenautoriteit (NVWA), dierenartsen en de De Koninklijk Nederlandse
Maatschappij voor Diergeneeskunde (KNMvD) omtrent de mobiele slachthuizen?1 Zo ja, hoe beoordeelt u deze zorgen?
Antwoord 1
Ja, en ik neem de geuite zorgen serieus.
Vraag 2
Bent u bekend met het bericht «Slachthuis doet aangifte tegen vier
NVWA’ers»
Antwoord 2
Ja.
Vraag 3
Klopt het dat de voedselveiligheid in het geding komt aangezien «risicodieren» in de voedselketen terecht komen? Zo nee, op welke manier wordt
gezorgd dat deze risicodieren niet in de voedselketen terecht komen?
Antwoord 3
Alle dieren die voor slacht aangeboden worden bij het slachthuis, óók die op
het bedrijf door middel van de mobiele dodingsunit (MDU) worden
bedwelmd, worden voorafgaand aan de doding levend gekeurd (ante-mortem
keuring/AM-keuring) door een NVWA-dierenarts. Na de dood van het dier
vindt nog de post-mortem (PM-)keuring plaats onder verantwoordelijkheid

1

ah-tk-20192020-520
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2019

«Medewerkers NVWA: mobiel slachthuis werkt dierenleed in de hand», RTL Nieuws,
24 september 2019 (https://www.rtlnieuws.nl/nieuws/nederland/artikel/4855986/mobielslachthuis-nvwa-dierenwelzijn-vlees)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

1

van de NVWA. Hierbij wordt onder meer gekeken naar verschijnselen die het
vlees ongeschikt maken voor menselijke consumptie. Dieren waarvan het
vlees niet in de voedselketen terecht hoort te komen, worden bij deze
keuringen afgekeurd.
Vraag 4
Deelt u de mening dat risicodieren geen plek hebben in de voedselketen en
dat de situatie zoals omschreven in het artikel onacceptabel is?
Antwoord 4
Bij de hierboven genoemde AM-keuring beoordeelt een NVWA-dierenarts of
het dier geschikt is om geslacht te worden. Omdat het bij de MDU slechts
één enkel dier betreft, kan nauwkeurig beoordeeld worden wat er met het
dier aan de hand is. Dieren die ziek zijn worden niet geslacht, maar een
verder gezond dier met bijvoorbeeld een klauwontsteking of een bekkenbeschadiging door een bevalling, wel.
Vraag 5
Op welke manier wordt gezorgd dat risicodieren niet in de voedselketen
terecht komen?
Antwoord 5
Ik verwijs uw Kamer naar mijn antwoord op vraag 3.
Vraag 6
Bent u bereid om landelijk onderzoek in te stellen naar het gedrag van
slachthuizen tegenover handhavers, dierenartsen en controleurs?
Antwoord 6
Er is op grond van de pilot met de MDU geen aanleiding om een landelijk
onderzoek in te stellen.
Vraag 7
Hoe beoordeelt u de kritiek dat de NVWA haar eigen autoriteit ondermijnt
doordat de proef de huidige regelgeving zou omzeilen?
Antwoord 7
De opzet van de huidige pilot is niet strijdig met de vigerende wetgeving. Een
pilot is er juist voor bedoeld om nieuwe ontwikkelingen te onderzoeken op
toepasbaarheid in de praktijk.
Vraag 8
Deelt u de mening dat er een onderzoek moet komen naar Slachthuis
Dokkum, haar wijze van opereren en haar gedrag naar handhavers, dierenartsen en controleurs? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 8
De huidige pilot geeft geen aanleiding tot een onderzoek naar dit slachthuis
of haar werkwijze of haar gedrag ten aanzien van handhavers, dierenartsen
en controleurs. In het recente onderzoek van 2Solve is juist de situatie op de
kleine en middelgrote slachthuizen in Noord-Nederland, waaronder Dokkum,
bezien.
Vraag 9
Klopt het dat er meer dan 1.200 dieren zijn geslacht met het mobiele
slachthuis sinds de start van de pilot? Kunt u deze getallen uitsplitsen naar de
reden van slacht?
Antwoord 9
Er zijn inderdaad ruim 1.200 dieren aangeboden voor de slacht met voorafgaande doding via de MDU. Deze dieren zijn aangeboden voor doding in de
MDU omdat deze naar inschatting van de houder niet transportwaardig
waren. Vaak betreft dit een verder gezond dier met bijvoorbeeld een
klauwontsteking of een bekkenbeschadiging door een bevalling.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

2

Vraag 10
Bent u het eens met de stelling dat er onmogelijk sprake kan zijn van 1.200
noodslachtingen en dat er naar alle waarschijnlijkheid zieke dieren zijn
geslacht waarbij geen sprake kan zijn van een noodslachting?
Antwoord 10
Bij de aan de MDU aangeboden dieren was er -op een enkel geval na- geen
sprake van noodslacht. De dieren worden aangeboden omdat ze niettransportwaardig, maar wel slachtwaardig zijn. Niet-transportwaardige dieren
zijn dieren die, vanuit het oogpunt van dierenwelzijn, niet op transport mogen
naar het slachthuis. Denk hierbij aan klauwproblemen, wat het transport voor
deze dieren pijnlijk maakt.
Vraag 11
Heeft u inzicht in de rapporten van dierenartsen die stellen dat boeren zorg
voor hun dier onthouden zodat het dier alsnog geschikt is voor de voedselconsumptie? Zo ja, hoe beoordeelt u het feit dat er daadwerkelijk dieren soms
geen medische behandeling hebben gekregen terwijl dit zeer welkom voor
het dier was? Zo nee, waarom niet en wat is nodig om hier inzicht in te
krijgen?
Antwoord 11
Het onthouden van de nodige zorg aan dieren is -in welke omstandigheden
dan ook- onacceptabel. In de evaluatie van de MDU wordt bezien of
dergelijke gevallen ook in de pilotperiode zijn voorgekomen. Hierbij wordt
gebruik gemaakt van de interne verslagen, die gemaakt zijn tijdens deze pilot
door de betrokken dierenartsen.
Vraag 12
Hoe beoordeelt het mobiele slachthuis of het dier onnodig geleden heeft
alvorens het te slachten?
Antwoord 12
Hierover kan de NVWA-toezichthouder zich een oordeel vormen op basis van
zijn professionele kennis en ervaring.
Vraag 13
Door wie en hoe wordt bepaald dat een noodslachting noodzakelijk is?
Antwoord 13
Een dierenarts-practicus kan beoordelen of een noodslachting noodzakelijk is.
Er is alleen sprake van een noodslachting als er een ongeluk is geweest
waarbij het dier letsel heeft opgelopen.
Vraag 14
Wat is het vervolgtraject als de dierenarts stelt dat het dier de nodige
pijnbestrijding en andere zorg is onthouden?
Antwoord 14
In een dergelijk geval kan de NVWA nader onderzoek instellen en maatregelen nemen op basis van het interventiebeleid.
Vraag 15
Deelt u de mening dat het onacceptabel is dat eventuele nodige zorg aan
dieren wordt onthouden, zodat ze alsnog geslacht kunnen worden met
behulp van een mobiel slachthuis?
Antwoord 15
Ja, dat is niet acceptabel.
Vraag 16
Hoe vaak is er Geen Toegang tot Slacht (GTS) door een handhavend
dierenarts van de NVWA opgelegd voor een koe die werd aangeboden?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

3

Antwoord 16
Ten aanzien van ongeveer 10% van het aantal aangeboden dieren is dit de
beslissing van de NVWA-dierenarts geweest.
Vraag 17
Hoe vaak is er op last van de handhavend dierenarts van de NVWA een koe
direct geëuthanaseerd?
Antwoord 17
Als de NVWA bij de AM-keuring een dier als ziek beoordeelt, wordt geen
toestemming tot slacht gegeven. Aan de veehouder wordt aangegeven dat
het dier nadere zorg nodig heeft. Dit kan bestaan uit zelf behandelen,
behandelen door de dierenarts of euthanaseren (door de eigen dierenarts of
door exploitant MDU). Die keuze ligt bij de veehouder.
Vraag 18
Hoe vaak heeft de toezichthoudend dierenarts van de NVWA een rapport van
bevindingen opgemaakt?
Antwoord 18
Er zijn geen rapporten van bevindingen opgemaakt ten tijde van de pilot met
de MDU.
Vraag 19
Welke stappen gaat u zetten om de volksgezondheid en het dierenwelzijn
veilig te stellen als het gaat om de proef met het mobiele slachthuis?
Antwoord 19
Op dit moment loopt de evaluatie van de pilot nog. Op basis van de
bevindingen hieruit kan ik beoordelen of sprake is van extra risico’s ten
aanzien van dierenwelzijn of voedselveiligheid.
Vraag 20
Deelt u de mening dat de proef met het mobiele slachthuis per direct
stilgelegd dient te worden?
Antwoord 20
Nee, ik wacht daartoe de uitkomst van de evaluatie af.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

4