Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2018–2019

30 196

Duurzame ontwikkeling en beleid

Nr. 611

BRIEF VAN DE MINISTER VAN LANDBOUW, NATUUR EN
VOEDSELKWALITEIT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den haag, 3 oktober 2018
Hierbij treft u, mede namens de Staatssecretaris van Infrastructuur en
Waterstaat, mijn reactie aan op het verzoek van het lid Diks over het
inzetten van keurmerken voor hout (Handelingen II 2017/18, nr. 66, item 6),
naar aanleiding van het artikel dat Greenpeace zich terugtrekt uit het
FSC-keurmerk.
Het inzetten van keurmerken voor hout gebeurt om bepaalde doelen te
realiseren. Hoofddoel van keurmerken als FSC en PEFC is het bevorderen
van mondiaal duurzaam bosbeheer. De keurmerken beschrijven de
kwaliteitseisen waaraan bosbeheer moet voldoen. Het zijn particuliere
initiatieven, waarbij de betrokken partijen deze kwaliteiten gezamenlijk zijn
overeengekomen. Eigenaar van een houtkeurmerk is vaak een stichting
waarvan in het bestuur meestal verschillende maatschappelijke en private
partijen zijn vertegenwoordigd. Net als uw Kamer heb ik ook kennis
genomen van het terugtrekken van Greenpeace uit het FSC-bestuur in
sommige landen, waaronder Nederland. De overheid is geen eigenaar van
deze keurmerken, noch heeft de overheid zitting in het bestuur van
stichtingen die eigenaar zijn van deze keurmerken. De overheid staat daar
buiten.
Dat wil niet zeggen dat ik mij niet betrokken voel bij keurmerken: de
overheid kan de ontwikkeling ervan stimuleren of ze gebruiken als
marktinstrument om gewenste beleidsdoelstellingen te realiseren, zoals
duurzaam bosbeheer. Voor het inkoopbeleid van het Rijk zijn keurmerken
een methode om in de rol van overheid als consument bij te dragen aan
het realiseren van duurzaamheidsdoelstellingen.
Keurmerken en duurzaam bosbeheer
De genoemde keurmerken voor hout bestaan al sinds de jaren negentig.
Het FSC-houtkeurmerk is met steun van o.a. Greenpeace en Wereldnatuurfonds opgericht. Directe aanleiding waren de grote zorgen die
bestonden over de ontbossing in vooral tropische landen, mede veroor-

kst-30196-611
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2018

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 30 196, nr. 611

1

zaakt door het gebruik van tropisch hout in rijke landen. Met een
houtkeurmerk kan de consument worden geïnformeerd dat zijn hout uit
goed beheerd bos komt. Dit heeft in belangrijke mate bijgedragen aan de
bewustwording van de consument over het effect van zijn handelen. Veel
bedrijven en ook de overheid hebben hun houtinkoopbeleid aangepast
sinds de komst van deze houtkeurmerken.
Momenteel, bijna 25 jaar later, is ca 11% van het wereldbosareaal
gecertificeerd voor duurzaam beheer. Daarvan bevindt zich slechts 15% in
tropische landen. Ook in Nederland, dat gemiddeld hoog scoort op het
gebruik van duurzaam hout afkomstig uit gecertificeerde bossen, blijft het
aandeel duurzaam tropisch hout achter. Ontbossing vindt nog steeds op
grote schaal plaats, met name in de tropen. Volgens de FAO verdwijnt
jaarlijks meer dan 7 miljoen ha bos en dat zal zich naar verwachting de
komende jaren nog voortzetten. Gezien de afspraken over duurzame
ontwikkelingsdoelen van de VN 2030 agenda voor duurzame ontwikkeling
(duurzaam beheer van bossen; stoppen van ontbossing in 2020) moet er
daarom meer gebeuren om het areaal duurzaam beheerd bos te vergroten
en ontbossing af te remmen. Vooral voor (gecertificeerd) duurzaam
tropisch hout lijkt de consument niet bereid te zijn meer te betalen.
Gecertificeerd duurzaam hout (vooral tropisch hout), ondervindt veel
concurrentie van niet-gecertificeerd en illegaal hout. Illegaal gekapt hout
(en producten daarvan) is veel goedkoper.
Goed bosbestuur voorwaarde
Wil de internationale houtmarkt een serieuze bijdrage leveren aan het
bevorderen van duurzaam beheer van bossen wereldwijd dan moeten
zowel legaliteit als duurzaamheid van hout de basisnorm worden.
Nederland heeft altijd het Forest Law Enforcement, Governance and Trade
(FLEGT)-actieplan van de EU sterk gesteund. Tijdens haar EU-voorzitterschap in 2016 heeft Nederland sterk ingezet op een helder vervolg op de
evaluatie van het FLEGT actieplan, die toen net was afgerond. Over deze
evaluatie en de (onder Nederlands voorzitterschap genomen) besluiten
daarover, bent u geïnformeerd bij brief van 7 juli 2016 (Kamerstuk
21 501-32, nr. 933). Inmiddels heeft de Commissie in april jl. een haalbaarheidsstudie uitgebracht met beleidsopties om ontbossing aan te pakken.
Brede aanpak nodig
Verder wil ik benadrukken dat een duurzame en legale houtketen niet
voldoende is om mondiaal duurzaam bosbeheer te realiseren. Veel
oorzaken van ontbossing en bosdegradatie komen van buiten de
bossector. Ik onderschrijf daarom de brede benadering in de brief over
een mondiaal actieplan duurzaam bosbeheer (Kamerstuk 30 196, nr. 386),
waarin een belangrijke rol voor de landbouwsector is weggelegd. Een
belangrijk deel van de uitbreiding van het wereldlandbouwareaal is nodig
om voedselzekerheid voor een groeiende wereldbevolking te waarborgen.
In het Regeerakkoord (bijlage bij Kamerstuk 34 700, nr. 34) is aangegeven
dat onze agro-foodsector een grote bijdrage kan leveren aan een duurzame voedselvoorziening voor de groeiende wereldbevolking. Door meer
te produceren op hetzelfde areaal kan een duurzame en productievere
landbouw bijdragen aan het verminderen van de druk op bossen. Langs
deze weg wil ik ook internationaal landbouw en natuur meer met elkaar
verbinden. Daarbij werk ik nauw samen met mijn collega voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking.
De Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit,
C.J. Schouten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 30 196, nr. 611

2