Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2018–2019

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2101
Vragen van de leden Van Eijs (D66) en Koerhuis (VVD) aan de Minister van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties over het bericht «Corporaties laten
vele miljoenen euro’s voor nieuwbouw ongebruikt liggen» (ingezonden
4 februari 2019).
Antwoord van Minister Ollongren (Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties)
(ontvangen 1 april 2019)
Vraag 1
Kent u het artikel «Corporaties laten vele miljoenen euro’s voor nieuwbouw
ongebruikt liggen»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Klopt het dat corporaties nog 16,2 miljard euro investeringsruimte voor
nieuwbouw in de sociale tak hebben voor de komende vijf jaar, bovenop alle
al geplande investeringen?
Antwoord 2
Ja, volgens het meest recente inzicht uit de Indicatieve bestedingsruimte
woningcorporaties (IBW) 2018 komt dit naar voren.2 De IBW 2018 is
gebaseerd op voornemens van woningcorporaties in de periode 2018–2022
en geeft een indicatie van de additionele investeringen die gedaan kunnen
worden binnen de financiële grenzen.

1

https://www.cobouw.nl/woningbouw/nieuws/2019/01/corporaties-laten-geld-voor-nieuwbouwongebruikt-liggen-101269219?utm_source=Vakmedianet&utm_medium=email&utm_campaign
=20190130-cobouw&tid=TIDP616638X7FF248E31A5A406CA103B707B4DAD193YI4
2
In de Staat van de volkshuisvesting 2018 is de IBW 2018 uitgebreid beschreven. Naast de cijfers
is daar ook toegelicht waarvoor de IBW wel en waarvoor hij niet geschikt is. Een belangrijke
kanttekening bij de IBW is bijvoorbeeld dat het voor het borgingsstelsel niet houdbaar zou zijn
als alle corporaties in korte tijd, gelijktijdig de complete investeringsruimte benutten hun
complete investeringsruimte zouden benutten.

ah-tk-20182019-2101
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2019

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

1

Vraag 3
Klopt het dat corporaties nog 13,9 miljard euro investeringsruimte voor
verduurzaming in de sociale tak hebben voor de komende vijf jaar, bovenop
alle al geplande investeringen?
Antwoord 3
Ja, indien corporaties de ruimte voor additionele investeringen niet inzetten
voor nieuwbouw, maar voor woningverbetering kan hier volgens de meest
recente IBW (2018) € 13,9 miljard worden ingezet. Het treffen van verduurzamingsmaatregelen valt onder deze categorie.2
Vraag 4
Is u bekend hoeveel kapitaal corporaties in de commerciële tak hebben en
hoeveel kapitaal uit de commerciële tak voor sociale huurwoningen in de
sociale tak kan worden aangewend? Kunt u aangeven hoeveel de hierboven
genoemde investeringsruimte voor nieuwbouw en verduurzaming in de
sociale tak hiermee kan stijgen?
Antwoord 4
Ja. In de Staat van de Volkshuisvesting 2018 is voor het eerst de indicatieve
bestedingsruimte woningcorporaties (IBW) voor de niet-DAEB-tak van
woningcorporaties gepubliceerd. De IBW geeft een indicatie van de investeringsruimte voor de komende vijf jaar, bovenop alle reeds geplande
investeringen in deze periode. De IBW niet-DAEB 2018 laat zien dat corporaties € 9,8 mld. additionele nieuwbouw kunnen plegen, in bijvoorbeeld
middenhuurwoningen.
In dezelfde rapportage is opgenomen dat er een eenmalige uitkering van
€ 4,0 mld. van de niet-DAEB- naar de DAEB-takken van woningcorporaties
mogelijk is. Dit betekent wel dat er geen aanvullende investeringen meer
gedaan kunnen worden in de niet-DAEB-takken. Als de € 4,0 mld. volledig
aan de DAEB-tak van woningcorporaties wordt uitgekeerd, dan leidt dit
binnen de DAEB-tak tot een stijging van de additionele investeringsruimte
voor nieuwbouw en additionele investeringsruimte voor verbetering, zoals
verduurzaming, met respectievelijk
€ 6,1 mld. en € 5,4 mld.
Vraag 5 en 6
Hoe beoordeelt u de uitspraken dat dit geld nu onvoldoende wordt ingezet en
er dus sprake is van «dood kapitaal»? Deelt u de mening dat dit niet de
bedoeling kan zijn en dat corporaties meer zouden moeten investeren in
nieuwbouw van sociale huurwoningen, verduurzaming van bestaande sociale
huurwoningen en het betaalbaar houden van sociale huren?
Bent u bereid om met corporaties in gesprek te gaan waarom corporaties de
hierboven genoemde investeringsruimte in de sociale tak niet aanwenden en
waarom corporaties kapitaal vanuit de commerciële tak niet aanwenden voor
de sociale tak?
Antwoord 5 en 6
Corporaties spelen een belangrijke rol bij het realiseren van de
verduurzamings- en nieuwbouwdoelstellingen waar het kabinet in samenspraak met lokale partijen vorm aan geeft. In de woondeals die ik op dit
moment aan het sluiten ben, in regio’s met krapte op de woningmarkt, is er
ook aandacht voor uitbreiding van de sociale voorraad en investeringen in
middenhuurwoningen door corporaties. Het op een verantwoorde wijze
inzetten van de investeringskracht van corporaties is daarbij van belang.
De inzet van middelen uit de DAEB- en niet-DAEB-tak wordt primair lokaal
bepaald. De situatie van corporaties en de lokale volkshuisvestelijke
behoeftes van de gemeenten waar zij actief zijn verschillen. Het is dan ook
aan huurdersorganisaties, corporaties en gemeenten om lokaal afspraken te
maken over de inzet van de beschikbare volkshuisvestelijke middelen, gelet
op de huidige en toekomstige volkshuisvestelijke vraag.
In mijn brief van 9 november 20183 heb ik toegelicht dat corporaties tot en
met 2022 een stevig investeringsprogramma hebben gepland. Uit de meest
3

Kamerstuk 32 847 nr. 441.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

2

recente prognose van de sector zelf komt naar voren dat de geplande
investeringen voor de periode 2018–2022 met 46% zijn gestegen ten opzichte
van prognose 2016–2020. In totaal hebben corporaties nog voor ca. € 40 mld.
aan investeringen in de DAEB-tak gepland tot en met 2022.
De middelen die beschikbaar zijn in de niet-DAEB-tak kunnen uitgekeerd
worden aan de DAEB-tak maar ook ingezet worden voor de realisatie van
middenhuurwoningen. Daarbij geldt dat op korte termijn het wetsvoorstel
Maatregelen middenhuur in uw Kamer wordt besproken. Dit wetsvoorstel
maakt het juridisch eenvoudiger om niet-DAEB-vermogen in te zetten voor
bijvoorbeeld extra betaalbare middenhuurwoningen. Over het uitkeren van
middelen van de niet-DAEB naar DAEB-tak heb ik in de Staat van de
Volkshuisvesting 2018 aangegeven dat het vermogen in de niet-DAEB-tak de
noodzaak onderstreept dat corporaties een langetermijnvisie en strategie
ontwikkelen op zowel de toekomstige activiteiten in zowel de DAEB- als
niet-DAEB-tak als de financiering van deze activiteiten.
Vraag 7
Bent u bereid aan de Kamer te rapporteren over u bevindingen uit deze
gesprekken?
Antwoord 7
De kamer wordt jaarlijks geïnformeerd over de voortgang van de investeringsvoornemens en prestaties van de corporatiesector in de Staat van de
Volkshuisvesting. Ook in 2019 ben ik voornemens om deze te publiceren.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

3