Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2011–2012

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

409
Vragen van het lid Leijten (SP) aan de staatssecretaris van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport over het tekort aan verpleeghuisartsen (ingezonden
8 september 2011).
Antwoord van staatssecretaris Veldhuijzen van Zanten-Hyllner
(Volksgezondheid, Welzijn en Sport) (ontvangen 25 oktober 2011).
Vraag 1
Deelt u de mening dat het tekort aan verpleeghuisartsen een ernstige
bedreiging is voor de gezondheidstoestand van onze ouderen? Zo nee,
waarom niet?
Antwoord 1
De IGZ krijgt signalen dat zorgaanbieders een tekort aan specialisten
ouderengeneeskunde kennen. Deze zorginstellingen vragen IGZ dan in te
stemmen met alternatieve oplossingen, waarbij het uitgangspunt altijd is om
verantwoorde zorg te kunnen blijven leveren.
Vraag 2
Deelt u de mening van de heer Roos (Verenso) dat huis- en basisartsen een
gevaar vormen voor de zorg aan ouderen, doordat zij niet deskundig genoeg
zijn?1
Antwoord 2
Deze huis- en basisartsen vallen onder de wet BIG, waarmee naast bevoegdheid ook bekwaamheid een belangrijke rol speelt. Deze artsen worden hierop
ook afgerekend.
Daarnaast regelt de kwaliteitswet zorginstellingen de verantwoordelijkheid
van de instelling in deze. De instelling heeft de taak verantwoorde zorg te
bieden en de kwaliteit van de zorg systematisch te bewaken, beheersen en
verbeteren.
Mijn voorkeur heeft de specialist ouderengeneeskunde in te zetten op
betreffend terrein, maar als deze onvoldoende beschikbaar zijn, is een
verantwoord alternatief denkbaar.
Overigens moeten huisartsen en specialisten ouderengeneeskunde in de zorg
thuis en in verzorgingshuizen meer gaan samenwerken. Net als de KNMG
vind ik dat noodzakelijk voor een sterke medische zorg voor kwetsbare
1

ah-tk-20112012-409
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2011

http://www.tvvonline.nl/nieuws/id2443-Medische_zorg_verpleeghuis_in_gevaar.html

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, Aanhangsel

1

ouderen. In opleidingen, stages en de dagelijkse praktijk zouden zij meer van
elkaars werk kunnen leren.
Vraag 3
Kunt u ingaan waarom er eerder geen maatregelen zijn getroffen om dit
algeruimetijd bekende probleem aan te pakken? Wilt u uw antwoord
toelichten?2
Antwoord 3
Het onderwerp heeft al geruime tijd mijn aandacht. Zo wordt al enige jaren
specifiek getracht om meer artsen in opleiding te krijgen voor de opleiding
tot specialist ouderengeneeskunde. De beroepsorganisaties hebben hierin
overigens een eerste verantwoordelijkheid. Sinds begin 2011 is mijn
ministerie hierover in overleg met zowel Verenso als SOON. Afspraken zijn
gemaakt over welke acties wie de komende tijd oppakken ter oplossing van
het probleem en wanneer deze acties geëvalueerd worden. Voorbeeld van op
te pakken acties is het uitwerken van een projectvoorstel voor het stimuleren
van zij-instroom in de opleiding met gebruikmaking van een procedure
Eerder Verkregen Competenties (EVC-procedure) door Verenso en SOON.
Daarnaast werken de partijen hard aan imagoverbetering en betere bekendheid van het beroep specialist ouderengeneeskunde.
Vraag 4
Acht u het wenselijk dat nurse practitioners worden ingezet om het tekort aan
verpleeghuisartsen te compenseren? Zo nee, waarom niet? Zo ja, vindt u het
wenselijk dat nurse practitioners voltallig ingezet worden, zonder het toezicht
van een verpleeghuisarts?3
Antwoord 4
Daar waar mogelijk is taakherschikking een prima methode om de zorg
werkbaar en beheersbaar te houden. Inzet van adequaat personeel moet
echter altijd dusdanig zijn dat sprake is van verantwoorde zorg. Daar er een
verschil is in taken en bevoegdheden tussen de specialist ouderengeneeskunde en de nurse practitioners, zal er geen sprake zijn van een volledige
overname van de taken door de nurse practitioner.
Vraag 5
Welke maatregelen gaat u treffen om de tekorten van verpleeghuisartsen op
te lossen, en ouderen weer te verzekeren van deskundige artsenzorg? Wilt u
uw antwoord toelichten?
Antwoord 5
Najaar 2010 heeft de KNMG op verzoek van Verenso en SOON een invitational georganiseerd met als vraagstelling: hoe kan de instroom in de opleiding
tot specialist ouderengeneeskunde worden bevorderd? Eén van de zaken die
daaruit naar voren kwamen was dat (citaat eindrapportage van de invitational) «een kleine 20% van de tijd door specialisten ouderengeneeskunde wordt
besteed aan oneigenlijke taken (bijv. katheteriseren) of aan taken die door
verpleegkundigen kunnen worden overgenomen. Het valt op dat specialisten
ouderengeneeskunde veel niet-medische taken verrichten, één van de
deelnemers verwoordde het als volgt: «De familie ziet ons als hoofdzuster
van de afdeling, maar over de zoek geraakte jurken en de zeep gaat het
management en niet de specialist ouderengeneeskunde». Door de deelnemers werd gezamenlijk geconcludeerd dat er voldoende specialisten
ouderengeneeskunde zijn, mits zij zich concentreren op het medisch domein.»
Belangrijk is dus dat de specialist ouderengeneeskunde toekomt aan zijn/haar
eigenlijke taak. Ik ben dan ook erg benieuwd naar de aangekondigde richtlijn
die opgesteld gaat worden om de inspraak van de specialist ouderenzorg in
de zorginstelling te waarborgen.

2
3

http://www.skipr.nl/actueel/id6387-capaciteitsorgaan-veel-meer-specialisten-nodig.html
http://www.tvvonline.nl/nieuws/id1688-verpleeghuiszorg_efficinter_met_nurse_
practitioner.html&archief=1

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, Aanhangsel

2

Daarnaast is de minister van VWS in overleg met het ministerie van OCW
over de mogelijkheden tot uitbereiding van het aantal opleidingsplaatsen
advanced nursings practice (anp).
Ook zal ik op korte termijn met beide partijen een gesprek aangaan om deze
zaak nogmaals te bespreken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, Aanhangsel

3