Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2014–2015

29 517

Veiligheidsregio’s

Nr. 99

BRIEF VAN DE MINISTER VAN VEILIGHEID EN JUSTITIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 3 juni 2015
Naar aanleiding van schriftelijke door uw Kamer gestelde vragen die
betrekking hebben op de invulling van de verantwoordelijkheden van de
besturen van de veiligheidsregio’s breng ik graag onder uw aandacht dat
ik terughoudendheid zal toepassen bij de beantwoording van mondelinge
en schriftelijke vragen over dit onderwerp.
Verlengd lokaal bestuur
Sinds de inwerkingtreding van de Wet veiligheidsregio’s op 1 oktober
2010 zijn de besturen van de veiligheidsregio’s verantwoordelijk voor de
uitvoering van de taken van de veiligheidsregio. De taken van de regio
betreffen adequate brandweerzorg, geneeskundige hulpverlening,
rampenbestrijding en crisisbeheersing. Het bestuursmodel van de
veiligheidsregio’s is vormgegeven op basis van verlengd lokaal bestuur.
Het bestuur wordt gevormd door de burgemeesters van de inliggende
gemeenten.
Binnen de wettelijke kaders bepalen de besturen de ambities en het
kwaliteitsniveau van de veiligheidsregio. Dit wordt vastgelegd in het
regionale beleidsplan. Zij baseren zich daarbij op een regionaal risicoprofiel, dat onder verantwoordelijkheid van het bestuur in afstemming
met de gemeenteraden tot stand komt. Dat houdt in dat de veiligheidsregio’s de vormgeving van hun taken verschillend kunnen invullen. Die
verschillen mogen er echter niet toe leiden, dat de bovenregionale
samenwerking bij incidenten in gevaar komt. Daarop toezien is een
gedeelde verantwoordelijkheid van de gemeenten en mijn ministerie.
Het bestuur van een veiligheidsregio stelt de (meerjaren)begroting van de
regio vast. Dat betekent dat het aan dat bestuur is om te bepalen, rekening
houdend met de regionale situatie, op welke wijze gelden worden besteed
inclusief eventuele wijzigingen in de loop van de jaren. De deelnemende
gemeenten zijn verantwoordelijk voor het beschikbaar stellen van de
benodigde middelen om de gewenste prestaties te kunnen realiseren. Het

kst-29517-99
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2015

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 517, nr. 99

1

bestuur stelt de gemeenteraden in de gelegenheid om hun zienswijze op
de ontwerpbegroting te geven. Ook verstrekt het bestuur van de veiligheidsregio de betrokken gemeenteraden gevraagd en ongevraagd
informatie. De leden van het algemeen bestuur van de veiligheidsregio
leggen aan hun eigen gemeenteraad verantwoording af over hun eigen
bijdrage aan het regiobestuur en verstrekken de door de raadsleden
gevraagde informatie.
De Minister van Veiligheid en Justitie faciliteert de veiligheidsregio’s ten
behoeve van hun taken door het verstrekken van een financiële lumpsum
bijdrage (Brede Doeluitkering Rampenbestrijding (BDuR)). Deze bedraagt
circa 15% van het totaalbudget (85% wordt gefinancierd door de
gemeenten). De Minister neemt met deze bijdrage de verantwoordelijkheid voor de uitvoering van de taken niet over. Het bestuur van de
veiligheidsregio is vrij deze middelen naar eigen inzicht te besteden mits
aan de regelgeving wordt voldaan. Het bestuur van de veiligheidsregio
legt over de besteding van de middelen middels een jaarrekening en
jaarverslag verantwoording af aan de betreffende gemeenteraden. Mijn
ministerie ontvangt de verantwoordingsinformatie over de ontvangst van
de rijksbijdrage (BDur).
Het toezicht op de financiële positie van de veiligheidsregio is een
provinciale taak. De wettelijke grondslag van het financieel toezicht is
neergelegd in de Gemeentewet, Wet gemeenschappelijke regelingen, het
Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten en het
Gemeenschappelijk Financieel Toezichtkader. De veiligheidsregio is in
eerste instantie zelf verantwoordelijk voor de financiële huishouding. Een
reëel sluitende begroting – de deelnemende gemeenten dragen daarvoor
zorg – is essentieel.
Systeemverantwoordelijkheid
Als Minister van Veiligheid en Justitie draag ik de verantwoordelijkheid
voor de inrichting en werking van het stelsel van brandweerzorg,
geneeskundige hulpverlening, rampenbestrijding en crisisbeheersing als
geheel en voor de maatschappelijke effecten ervan. Ik geef hieraan
invulling door het stellen van regels voor de inrichting van het systeem.
De Inspectie Veiligheid en Justitie houdt toezicht op de (wettelijke)
taakuitvoering door de veiligheidsregio’s. Wanneer zij ernstige tekortkomingen in de taakuitvoering constateert kan ik, als verantwoordelijk
bewindspersoon, de commissaris van de Koning verzoeken over te gaan
tot het geven van een aanwijzing aan het bestuur van de veiligheidsregio.
Weliswaar niet dan nadat er de nodige stappen aan vooraf zijn gegaan.
Ingrijpen vanuit systeemverantwoordelijkheid vindt dan ook pas plaats
volgens een zogeheten «toezichtsladder», waarbij de stappen in zwaarte
oplopen.
In het geval van een aanwijzing neem ik de verantwoordelijkheid niet
over, maar spreek ik het bestuur aan op zijn eigen verantwoordelijkheid.
Tot slot wil ik kunnen beoordelen of incidenten die zich op lokaal dan wel
regionaal niveau voor doen, inderdaad incidenten betreffen (die op dat
niveau moeten worden opgelost) of vaker voorkomen. In geval van dat
laatste is er mogelijk sprake van een falen in het systeem. Ik wil daarom
geïnformeerd blijven over terugkerende knelpunten. Niet om de wijze van
ondersteuning en hulpverlening te bepalen, wel om na te gaan of de
wettelijke kaders toereikend zijn en of de basiskwaliteit op orde is en blijft.
De Staat van de brandweerzorg en Staat van de Rampenbestrijding die de
Inspectie opstelt, zijn hierbij belangrijke instrumenten. Ook de in

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 517, nr. 99

2

2012/2013 gehouden evaluatie van de Wet veiligheidsregio’s biedt
belangrijke inzichten in het functioneren van het stelsel.
Bij de beantwoording van uw mondelinge en schriftelijke vragen die
individuele veiligheidsregio’s betreffen en treden in de verantwoordingsrelatie tussen de gemeenteraden en het bestuur van de veiligheidsregio,
zal ik dan ook, gezien de afgesproken verantwoordelijkheidsverdeling,
terughoudendheid toepassen bij de beantwoording, door te verwijzen
naar de betrokken gemeenten en mij te onthouden van een standpunt.
De Minister van Veiligheid en Justitie,
G.A. van der Steur

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 517, nr. 99

3