Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2008–2009

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3278
Vragen van de leden Ten Broeke en
Van Baalen (beiden VVD) aan de
minister en de staatssecretaris van
Buitenlandse Zaken over nieuwe,
ondiplomatieke uitspraken van de
Turkse premier Erdogan c.s. over de
door Turkije gewenste toetreding tot
de EU. (Ingezonden 3 juli 2009)
1
Herinnert u zich mijn vragen over het
dreigement van premier Erdogan van
afgelopen januari waarin hij
aangaf zijn bijdrage aan de
Nabucco-pijpleiding naar Europa te
heroverwegen wanneer de Europese
Unie blokkades zou blijven opwerpen
in de onderhandelingen over het
Turkse EU-lidmaatschap, uitspraken
die hij vervolgens kennelijk heeft
genuanceerd?1
2
Heeft premier Erdogan met andere
leden van zijn kabinet onlangs
Brussel bezocht om duidelijk te
maken dat Turkije vast van plan is om
EU-lid te worden?
3
Hebben premier Erdogan c.s. daarbij
weinig begrip aan de dag gelegd voor
het feit dat Turkije zelf dient zorg te
dragen voor regelgeving die maakt
dat het land democratischer wordt en
dat de mensenrechten er beter
worden nageleefd alsmede voor een
betere verstandhouding met
EU-lidstaat Cyprus? Hebben zij

KVR36957
2009Z13496
0809tkkvr3278
ISSN 0921 - 7398
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

daarentegen vooral benadrukt dat de
toetreding van Turkije een groot
belang voor de huidige EU-landen
zou vertegenwoordigen en dat een
weigering door de EU een slechte
indruk zou maken op de anderhalve
miljard moslims in de wereld?
4
Heeft premier Erdogan daarbij
Europese politici die tegen het
EU-lidmaatschap voor Turkije zijn,
uitgemaakt voor «kleingeestig» en
«populistisch»?2
5
Deelt u de mening dat deze houding
van de Turkse autoriteiten de kansen
van Turkije om toe te treden tot de
Europese Unie eerder kleiner maakt
dan groter?
1

Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar
2009–2009, nr. 1544.
NRC Handelsblad, 30 juni 2009.

2

Antwoord
Antwoord van minister Verhagen
(Buitenlandse Zaken), mede namens
de staatssecretaris van Buitenlandse
Zaken (ontvangen 16 juli 2009)
1
Ja.
2
Premier Erdogan bracht op 26 en
27 juni 2009 een bezoek aan Brussel
waar hij onder andere het 20e Crans
Montana Forum bijwoonde, alsmede
gesprekken voerde met
Commissie-voorzitter Barroso en

uitbreidingscommissaris Rehn.
Voorts leidde de Turkse Minister voor
Europese Zaken, Bais, de Turkse
delegatie bij de
intergouvernementele
toetredingsconferentie die op 30 juni
jl. in Brussel plaatsvond. Tijdens deze
conferentie werd ondermeer het
onderhandelingshoofdstuk 16 (inzake
belasting) formeel geopend.
3 en 4
Premier Erdogan ontving tijdens het
Crans Montana Forum een prijs voor
zijn inspanningen bij de bestrijding
van corruptie, het verbeteren van de
rechten van minderheden en het
bevorderen van de vrijheid van
meningsuiting. Bij die gelegenheid
zei premier Erdogan dat de EU niet
altijd in staat lijkt het
hervormingstempo in Turkije te
belonen. Desgevraagd zei premier
Erdogan, bij een persconferentie na
afloop van het forum, dat het
onderwerp Turkije een grote rol lijkt
te hebben gespeeld in de
verkiezingscampagne voor het
Europese parlement. Hij stelde dat dit
debat soms een populistisch karakter
had.
De sfeer was zowel in de gesprekken
van premier Erdogan met de
Commissie als tijdens de
toetredingsconferentie constructief.
Vanuit EU-zijde zijn alle zorgpunten
aan de orde gesteld. Turkije heeft
benadrukt de onderhandelingen met
de EU intensief te willen voortzetten
en aan de toetredingscriteria te willen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, Aanhangsel

6919

voldoen. Erdogan herbevestigde dat
het toetredingsproces de
belangrijkste strategische prioriteit is
van de Turkse regering. Verder sprak
minister Bais, tijdens de
persconferentie na afloop van de
toetredingsconferentie, de
verwachting uit dat ook onder het
Zweedse EU-voorzitterschap
voortgang kan worden geboekt.
5
Nederland benadrukt, zowel in
EU-verband als in contacten met de
Turkse autoriteiten, dat toetreding
van Turkije pas aan de orde kan zijn
als Turkije heeft voldaan aan alle
gestelde criteria. Daartoe is
noodzakelijk dat Turkije voortgang
maakt in het hervormingsproces. Het
huidige tempo van de hervormingen
verloopt naar de mening van de
Nederlandse regering te traag (zie
ook onze kamerbrief van 6 juli 2009).
Turkije heeft het tempo van
toenadering tot de EU zelf in de hand.
Het kader van de
toetredingsonderhandelingen tussen
de EU en Turkije is vastgelegd in het
onderhandelingsraamwerk van 2005.
Hierin is vastgelegd dat het
gezamelijk doel van de
onderhandelingen toetreding is, maar
dat de uitkomst van dit «open-ended»
proces niet op voorhand vaststaat.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, Aanhangsel

6920