Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2017–2018

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2712
Vragen van het lid Van der Lee (GroenLinks) aan de Minister van
Economische Zaken en Klimaat over het bericht «Meer meten in
aardbevingsgebieden» waaruit blijkt dat er te weinig meetopstellingen in
Noord-Holland zijn om aardbevingen door gaswinning goed te analyseren
(ingezonden 13 juni 2018).
Antwoord van Minister Wiebes (Economische Zaken en Klimaat) (ontvangen
10 juli 2018).
Vraag 1
Bent u bekend met het artikel «Meer meten in aardbevingsgebieden»?1 Zo ja,
wat is uw oordeel over dit artikel?
Antwoord 1
Ja, ik ben bekend met het artikel. Uit het artikel blijkt dat er twee opvattingen
zijn over het aantal seismometerstations in Noord-Holland. Het kennisplatform Onafhankelijk Meten Effecten Mijnbouw meent dat er te weinig
seismometerstations zijn om aardbevingen door gaswinning goed te kunnen
analyseren. Daarentegen merkt het KNMI op dat er zes seismometerstations
in Noord-Holland beschikbaar zijn en dat dat voldoende is om aardbevingen
door gaswinning goed te kunnen detecteren.
Ik sluit me aan bij de leidraad die we hiervoor in Nederland hebben en bij het
standpunt van het KNMI. Die leidraad is opgesteld door de toezichthouder op
de olie- en gaswinning, het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM). In de
leidraad, getiteld «Methodiek voor risicoanalyse omtrent geïnduceerde
bevingen door gaswinning» (2016), is beschreven welke mate van seismische
monitoring past bij een bepaald gasveld, gegeven de kans op aardbevingen2.
Deze leidraad is toegepast op de Noord-Hollandse gasvelden. Dat wil
overigens niet zeggen dat de omvang van het meetnet in steen gebeiteld is.
Op grond van de Mijnbouwwet moeten de exploitanten jaarlijks een meetplan
voorleggen aan SodM. Mocht SodM tot de conclusie komen dat het meetnet
ontoereikend is, dan wordt het meetnet uitgebreid. Dit systeem werkt naar
mijn idee naar behoren.

1

Noord Hollands Dagblad, 12 juni 2018: https://www.noordhollandsdagblad.nl/playlist/
waterland-uitgelicht/artikel/meer-meten-aardbevingsgebieden
2
http://www.nlog.nl/cmis/browser?id=workspace%3A//SpacesStore/fdb3cd42-ecba-49ce-969f44318e9d1272

ah-tk-20172018-2712
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2018

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

1

Vraag 2
Klopt het dat het mogelijk is dat het gasveld van Warder groter is dan waar
nu rekening mee wordt gehouden wat betreft het aantal meetopstellingen om
aardbevingen door gaswinning goed te kunnen analyseren? Zo ja, bent u
bereid om aanvullend onderzoek te doen naar het aantal benodigde
meetopstellingen om accuraat aardbevingen door gaswinning uit het gasveld
van Warder te kunnen analyseren en het aantal meetopstellingen uit te
breiden naar dat gevonden aantal? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 2
Het epicentrum van de aardbeving is door het KNMI gelokaliseerd op een
afstand van meer dan 1,5 km van het gasveld Middelie bij Warder. Gelet op
de onzekerheidsmarge, die altijd aan de bepaling van het epicentrum is
verbonden, valt niet met zekerheid te zeggen dat de gaswinning uit gasveld
Middelie daadwerkelijk de oorzaak van de aardbeving is.
De exploitant van het gasveld – de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM)
– gebruikt 3D-seismische gegevens om een model te maken van de (diepe)
ondergrond. Dit model wordt gecombineerd met gegevens uit de putten om
de omvang van het gasveld vast te stellen. De technische details van het
gasveld worden behandeld in het winningsplan Middelie, dat gepubliceerd is
op het Nederlandse Olie- en Gasportaal (www.nlog.nl). Er zijn geen aanwijzingen dat het gasveld Middelie groter is dan aangegeven in het winningsplan.
Voor alle kleine gasvelden op het vasteland is bepaald in welke risicocategorie ze vallen (Kamerstuk 33 529, nr. 275) en welke intensiteit en type
monitoring daarbij hoort. Voor gasvelden in de laagste risicocategorie is naar
verhouding minder monitoring nodig, dan voor gasvelden die in een hogere
categorie vallen. Dit systeem werkt naar behoren. Als na verloop van tijd zou
blijken dat er te weinig monitoring plaatsvindt, of dat er andere type
monitoring nodig is, dan kan dat via het zogeheten meetplan, dat de
gasproducenten jaarlijks aan SodM voorleggen, worden gewijzigd.
Vraag 3
Deelt u de analyse van het kennisplatform Onafhankelijk Meten Effecten
Mijnbouw dat gezien de ondergrond het genoemde gebied extra gevoelig is
voor aardbevingen? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 3
De gevoeligheid voor bevingen waar het kennisplatform Onafhankelijk Meten
Effecten Mijnbouw op doelt, is de samenstelling van de (ondiepe) bodem van
het genoemde gebied. Uit recente onderzoeken naar de aardbevingen in
Groningen is gebleken dat het aanwezig zijn van veen en klei in de bodem
kan leiden tot een grotere grondbeweging bij een aardbeving, in tegenstelling
tot zandgronden. Een dergelijke bodemgesteldheid (veen en klei) is op veel
plaatsen in Nederland te vinden, ook in de buurt van Warder. Het gaat dus
niet om een – voor Nederland – uitzonderlijke situatie.
Vraag 4
Bent u bereid in overleg te treden met kennisplatform Onafhankelijk Meten
Effecten Mijnbouw zodat zij hun ervaring en advies kunnen delen? Zo nee,
waarom, niet?
Antwoord 4
Ja, betrokken medewerkers van mijn ministerie zullen in overleg treden met
het kennisplatform.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

2