Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2008–2009

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2863

kunnen rekenen van de bewoners in
dit gebied?

Vragen van de leden Haverkamp en
Koppejan (beiden CDA) aan de
minister van Landbouw, Natuur en
Voedselkwaliteit en de
staatssecretaris van Verkeer en
Waterstaat over de discussie in de
Provinciale Staten van Noord-Holland
over het creëren van natte natuur in
de Horstermeerpolder. (Ingezonden
27 april 2009)

3
In welke mate draagt het noordelijke
deel van de Horstermeerpolder bij
aan de natuuropgave ter ontwikkeling
van bijvoorbeeld habitatrichtlijntype
h7140, h3150 en h7210? Is ter
ontwikkeling van dit
habitatrichtlijntype vernatting een
eis?

1
Hebt u kennisgenomen van het
bericht over de discussie in de
Provinciale Staten van Noord-Holland
over het creëren van natte natuur in
de Horstermeerpolder?1
2
Welke ruimtelijke claims liggen er in
het gebied Horstermeerpolder of
direct daaraan grenzend? Is het waar
dat er een diversiteit en wellicht niet
geheel verenigbare claims zoals TOP
(verdrogingsbestrijding), Natura
2000, Ecologische Hoofd Structuur
(EHS), Kaderrichtlijn Water (KRW) en
het bestuursakkoord water ligt? Acht
u deze claims verenigbaar en
gelijktijdig uitvoerbaar? Zo ja, kunt u
aangeven op welke wijze? Kunt u
kwantificeren in welke mate het nu
aangewezen gebied in de
Horstermeerpolder kan bijdragen aan
alle voorgenoemde opgaven? Kunt u
onderbouwd uiteenzetten of er ter
invulling van de voorgenoemde
opgaven alternatieven zijn in de
Horstermeerpolder of direct daaraan
grenzend die op meer draagvlak

KVR36473
2009Z08108
0809tkkvr2863
ISSN 0921 - 7398
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

4
Biedt de herijking van de EHS ruimte
om de eerdere besluitvorming,
natuurdoelen en invulling van de
hectares ter discussie te stellen? Bent
u van mening dat in dit verband het
de ivoorkeur verdient om in te zetten
op particulier/agrarisch natuurbeheer
boven het verwerven van gronden?
5
Kunt u aangeven of de hoogte van de
subsidies danwel de geldstromen van
Europese en landelijke overheid
gekoppeld zijn aan het feit dat er
natte dan wel droge natuur
gerealiseerd wordt? Zo ja, kunt u dit
nader toelichten?
6
Kunt u met de u ter beschikking
staande kennis garanderen dat de
voorgenomen plannen niet zullen
leiden tot schade aan de bebouwing
in de Horstermeerpolder?
7
Bent u van mening dat de
schaderegelingen afdoende zijn? Zo
ja, waar baseert u dat op?

8
Op welke wijze hebben betrokkenen
inspraak inzake TOP-gebieden,
Natura 2000, EHS, KRW en het
bestuursakkoord water?
1

De Gooi- en Eemlander, 24 maart 2009.

Antwoord
Antwoord van minister Verburg
(Landbouw, Natuur en
Voedselkwaliteit), mede namens de
staatssecretaris van Verkeer en
Waterstaat (ontvangen 8 juni 2009)
Zie ook Aanhangsel Handelingen,
vergaderjaar 2008–2009, nr. 2709
1
Ja.
2
In en direct grenzend aan de
Horstermeerpolder liggen inderdaad
opgaven voor de in de vraag
genoemde onderwerpen: nieuwe
natuur in het kader van de
Ecologische Hoofdstructuur (EHS),
Waterberging in het kader van het
Nationaal bestuursakkoord Water
(NBW), verdrogingsbestrijding in het
kader van het Top-lijstgebied
Oostelijke Vechtplassen,
Waterkwaliteitsverbetering vanuit de
Kaderrichtlijn Water (KRW) en
bescherming van internationaal
waardevolle natuur in het kader van
Natura 2000. Deze diversiteit aan
opgaven is realiseerbaar door het
slim combineren van functies, wat
ook past in de integrale
gebiedsontwikkeling die Nota Ruimte
voorschrijft.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, Aanhangsel

6027

De provincie Noord-Holland is
bevoegd gezag voor het realiseren
van deze opgaven. Zij heeft de regie
en de planvorming in handen.
Gedeputeerde Staten van
Noord-Holland wegen daarbij alle
belangen mee en beoordelen ook
alternatieve plannen.
Gedeputeerde Staten hebben recent
ingestemd met het op hun verzoek
opgestelde Plan van de
adviescommissie Horstermeerpolder.
De Commissie Water, Agrarische
Zaken, Milieu, Economie en Natuur
uit Provinciale Staten heeft in haar
vergadering van 23 maart 2009
positief geadviseerd over het plan.
Het volledige plan waarin een en
ander is uitgewerkt, staat op de
website van de provincie
Noord-Holland.
Op basis van het Plan van de
adviescommissie Horstermeerpolder
acht ik de door u genoemde opgaven
verenigbaar. Volgens dit plan kunnen
onder meer de volgende doelen
worden bereikt:
• 250 hectare nieuwe natuur (totaal
320 ha natuur, met circa 244 hectare
rietland en open water en
76 hectarebloemrijk grasland);
• vermindering van de inlaatbehoefte
van gebiedsvreemd water van
30 duizend naar 17,5 duizend kubieke
meter per dag en daarmee een
verbetering van de waterkwaliteit;
• realisatie van 834.000 kubieke
meter bergingscapaciteit;
• bijdragen aan de verbetering van
de abiotische randvoorwaarden van
Natura 2000-gebied Oostelijke
vechtplassen.
3
Het noordelijk deel van de
Horstermeerpolder valt niet binnen
de begrenzing van het Natura
2000-gebied Oostelijke Vechtplassen
en draagt daarom niet direct bij aan
de natuuropgaven ter ontwikkeling
van de genoemde of andere Natura
2000-waarden. De laag gelegen
Horstermeerpolder veroorzaakt
echter wegzijging van water uit het
omliggende Natura 2000-gebied dat
moet worden aangevuld met
boezemwater van mindere kwaliteit.
De mindere waterkwaliteit
(troebelheid en voedselrijkdom van
het oppervlaktewater) is het
voornaamste probleem voor de in de
vraag genoemde habitattypen.
Vernatting van het noordelijk deel van
de Horstermeerpolder heeft een

positief effect op waterkwaliteit en
natuur in aangrenzend Natura
2000-gebied en daarmee op de
ontwikkelingsmogelijkheden van deze
habitattypen. In het op te stellen
Natura 2000-beheerplan voor de
Oostelijke Vechtplassen wordt dit
nader uitgewerkt.
4
Ik ben momenteel in gesprek met de
provincie Noord-Holland over haar
voorgenomen herijking van de EHS.
Daaruit moet blijken wat de herijking
inhoudelijk betekent.
De voorgestelde herijking leidt
waarschijnlijk tot een aanpassing van
de begrenzing van de EHS in
Noord-Holland. De voorwaarden
waaronder zo’n aanpassing van de
grenzen van de EHS kan
plaatsvinden, zijn beschreven in de
door Rijk, provincies, VNG en
maatschappelijke organisaties
gezamenlijk opgestelde Spelregels
EHS. De belangrijkste voorwaarden
zijn dat de EHS als geheel er in geval
van een herbegrenzing zowel
kwalitatief als kwantitatief niet op
achteruit mag gaan, en er bij
voorkeur op vooruit gaat. Binnen die
randvoorwaarden biedt de herijking
de mogelijkheid om natuurdoelen en
invulling van de hectares ter
discussie te stellen.
De keuze voor het
realisatie-instrument, verwerving of
particulier/agrarisch natuurbeheer, is
voor specifieke gebieden een keuze
die bij de provincie ligt. Mijn beleid is
erop gericht om de inzet van
particulier beheer te bevorderen. Met
de provincies heb ik afgesproken te
streven naar 40% particulier beheer.
5
Voor realisatie van het natuur- en
waterbergingsgebied bestaan de
volgende financieringsbronnen:
FES-middelen (Groene
Uitweg/Noordvleugelbrief) en
Investeringsbudget Landelijk Gebied
(ILG). In het ILG zijn de middelen
opgenomen voor realisatie EHS
(verwerving en inrichting),
Programma Beheer (Subsidie
Natuurbeheer, Subsidie Agrarisch
Natuurbeheer) en bestrijding
verdroging in de TOP-lijstgebieden.
6
Provincie Noord-Holland is bevoegd
gezag. Het is aan de provincie om dit
te beoordelen.

7
De provincie moet daar als bevoegd
gezag en regievoerder voor dit
planproces een oordeel over vellen.
8
Het Plan van de adviescommissie
Horstermeerpolder is een integraal
plan, dat nog verder uitgewerkt en
juridisch vastgelegd moet worden.
Dat gebeurt via formele
overheidsbesluiten, zoals een
bestemmingsplan, peilbesluit of
beheerplan. Betrokkenen hebben via
de gebruikelijke, wettelijke
procedures de mogelijkheid op
dergelijke besluiten in te spreken. Dit
is geregeld in de Algemene wet
bestuursrecht. Per categorie gebied
zijn hieronder de betreffende
besluiten benoemd.

TOP-lijstgebieden
Tussen Rijk en provincies zijn in het
kader van de ILG-overeenkomsten
afspraken gemaakt over de
TOP-lijstgebieden. Bij het vaststellen
van de TOP-lijsten hebben provincies
nadrukkelijk overlegd met alle
betrokken partijen en zijn deze
gebieden in goed overleg
vastgesteld. Het betreft gebieden
binnen de EHS of Natura 2000.
De realisatie van maatregelen en het
creëren van voldoende draagvlak
daarbij is een provinciale
verantwoordelijkheid. Maatregelen
worden doorgevoerd via bestaande
planprocedures zoals peilbesluiten,
begrenzing EHS en
natuurgebiedsplannen.
Natura 2000
Het Natura 2000-gebied Oostelijke
Vechtplassen wordt aangewezen via
een aanwijzingsbesluit. Het
ontwerpbesluit heeft van 11
september t/m 22 oktober 2008 ter
inzage gelegen, de termijn voor het
indienen van zienswijzen is voorbij.
De inspraakreacties worden
betrokken in de overwegingen bij het
definitieve aanwijzingsbesluit.
Voor alle Natura 2000-gebieden
worden beheerplannen opgesteld. De
provincie is voor Natura
2000-gebieden Oostelijke
Vechtplassen als bevoegd gezag
voortouwnemer en neemt bij de
opstelling van het beheerplan het
initiatief om belanghebbenden te
betrekken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, Aanhangsel

6028

EHS
De begrenzing van de EHS wordt
vastgelegd in de provinciale
structuurvisie en het gemeentelijke
bestemmingsplan. In
natuurgebiedsplannen staan de
natuurdoelen voor die gebieden
geformuleerd.
KRW
In het kader van de KRW worden
stroomgebiedsbeheerplannen
opgesteld. De
ontwerp-stroomgebiedsbeheerplannen,
waaronder die van de Rijndelta, zijn
op 22 december 2008 gepubliceerd
en is het mogelijk tot en met 22 juni
2009 op de ontwerpplannen in te
spreken.
Nationaal bestuursakkoord water
De waterbergingslocaties, die nodig
zijn om de doelen voor regionale
wateroverlast uit het Nationaal
bestuursakkoord water te halen,
worden vastgelegd in waterplannen,
bestemmingsplannen en
structuurvisies.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, Aanhangsel

6029