Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2007–2008

26 991

Voedselveiligheid

Nr. 205

BRIEF VAN DE MINISTER VAN LANDBOUW, NATUUR EN
VOEDSELKWALITEIT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 20 juni 2008
Hierbij bied ik u het rapport «Het functioneren van de Voedsel en Waren
Autoriteit (VWA) in de controle op slachthuizen en exportverzamelplaatsen» aan van de auditcommissie onder leiding van de heer dr. P. Vanthemsche1. In deze brief geef ik ook mijn reactie op het onderzoek.
In mijn brief van 18 april 2008 heb ik u geïnformeerd over de opdracht aan
de heer Vanthemsche (Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008, 26 991,
nr. 197). Het nader onderzoek heeft als doel om na te gaan wat de aard en
omvang is van de gesignaleerde knelpunten zoals verwoord in het
VWA-conceptrapport «Modernisering activiteiten levende dieren en
levende producten».
Ten behoeve hiervan moet het onderzoek:
• duidelijkheid geven over de stand van zaken van het toezicht en de
naleving van regels met betrekking tot diertransporten en slachterijen;
• antwoord geven op de vraag of de niet-naleving incidenteel dan wel
structureel is;
• zo dit het geval is, een zo concreet mogelijke indicatie van de ernst
hiervan geven.
De heer Vanthemsche heeft het rapport met zijn bevindingen op 13 juni jl.
aangeboden.
In deze brief ga ik in op zijn bevindingen en koppel ik deze aan de reeds
genomen en nog te nemen maatregelen.

1

In aanvulling op de brieven en antwoorden die ik u sinds 26 maart jl. heb
doen toekomen, informeer ik u in deze brief ook over de actuele stand van
zaken van verbetermaatregelen, die zijn genomen naar aanleiding van het
rapport en aanbevelingen van de heer Hoekstra en het Algemeen Overleg
dat ik daarover op 26 maart 2008 met u heb gevoerd (Tweede Kamer,
vergaderjaar 2007–2008, 26 991, nr. 196). Ten slotte informeer ik u over de
(financiële) consequenties van de besluitvorming in het kader van de
Voorjaarsnota.

KST119979
0708tkkst26991-205
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2008

Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008, 26 991, nr. 205

Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.

1

Algemene bevindingen
Ik stel vast dat de bevindingen van de heer Vanthemsche in lijn zijn met
die van de heer Hoekstra. Op basis van een heldere en scherpe analyse
geeft de heer Vanthemsche hieraan op diverse onderdelen een belangrijke
verdiepingsslag. Het is duidelijk dat er sprake is van een aantal ernstige en
deels structurele problemen.
Voordat ik op deze problemen inga en aangeef welke maatregelen ik zal
treffen, vind ik het belangrijk om vast stellen dat de integriteit van de
VWA-medewerkers niet ter discussie staat. Ze zijn integer en gedreven en
de verhoudingen tussen het VWA-personeel en het betrokken bedrijfsleven zijn gemiddeld genomen correct. Bestaande spanningen zijn
normaal te noemen in de relatie tussen een controlerende en toezichthoudende overheidsdienst enerzijds en het bedrijfsleven anderzijds.
Ook constateer ik dat de heer Vanthemsche de kwaliteit van het toezicht
en de naleving van regels bij diertransporten en slachterijen in het algemeen als voldoende beoordeelt. De gemiddelde kwaliteit en inzet van de
VWA-mensen op de werkvloer is bevredigend. Ook de praktijksituatie op
het gebied van toezicht en handhaving rond de keuringen voor de slacht
(de zogenaamde ante mortemkeuringen) wordt in het algemeen als
professioneel beoordeeld. Datzelfde geldt voor het toezicht en de handhaving bij de exportverzamelplaatsen.
In mijn brief van 16 oktober 2007 (Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008,
26 991, nr. 161) heb ik een heldere ambitie geformuleerd. De VWA moet
zich verder kunnen ontwikkelen tot een moderne en toekomstbestendige
dienst, die op een op risico gebaseerde wijze en slank, slagvaardig en
transparant invulling geeft aan het toezicht. Essentieel daarbij is dat de
voedselveiligheid, volksgezondheid en het dierenwelzijn blijven gewaarborgd. In mijn brieven benoem ik de inzet die u van de overheid mag
verwachten om deze ambitie te realiseren en daartoe de fundamentele
problemen op te lossen. Ik herhaal op deze plaats dat de overheid dit niet
alleen kan. Voor het realiseren van deze ambitie is de bijdrage en verantwoordelijkheid van het bedrijfsleven cruciaal.
Het bedrijfsleven heeft immers het grootste belang bij een goed functionerende VWA. De VWA is cruciaal voor het behoud van de exportpositie
en de nationale marktpositie. De diensten van de VWA waarvan het
bedrijfsleven profijt heeft, moeten zich vertalen in kostendekkende
tarieven. Ook heb ik aangekondigd dat de extra inzet en maatregelen naar
aanleiding van het rapport van de heer Hoekstra een bijdrage van het
bedrijfsleven vergt. Het welslagen van de ambitie kent daarom ook de
voorwaarde dat het bedrijfsleven meer dan nu de verantwoordelijkheid op
zich neemt voor de veiligheid van producten en voedingsmiddelen en de
gezondheid en het welzijn van dieren. Het ontwikkelen en zich aansluiten
bij de private kwaliteitssystemen is daarbij van grote betekenis.
Organisatiestructuur VWA
Het eerste belangrijke en fundamentele probleem dat de heer Vanthemsche benoemt, betreft de organisatiestructuur van de VWA en in het
verlengde daarvan een complexe interne sturing. Daarnaast geeft hij als
fundamenteel probleem aan dat de VWA een bouwvallig ICT-systeem
heeft en dat er mede daardoor sprake is van een gebrekkige informatieuitwisseling en communicatie.
Ten aanzien van deze problemen stelt de heer Vanthemsche dat die
primair moeten worden verholpen, omdat anders veel van de lopende

Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008, 26 991, nr. 205

2

verbetertrajecten «een pleister op een houten been» kunnen blijken te zijn.
Ik ben dat met de heer Vanthemsche eens.
De maatregelen die daartoe nodig zijn, zijn opgenomen in het plan van
aanpak voor de fusie van de VWA, Algemene Inspectiedienst (AID) en
Plantenziektenkundige Dienst (PD) tot de nieuwe autoriteit. Het is om die
reden dat ik de voortgang van de fusie van het grootste belang vind. In dit
kader zijn de bevindingen relevant van het Bureau Berenschot inzake de
audit op het plan van aanpak van de fusie en de voorwaarden waaraan de
fusie moet voldoen. In de brief die ik tegelijkertijd met deze brief aan uw
Kamer zend, ga ik daar nader op in (Kamerstuk 26 991, nr. 206).
Toezicht en handhaving op slachthuizen en exportverzamelplaatsen
Het andere fundamentele probleem doet zich voor in het toezicht en de
handhaving op slachthuizen en exportverzamelplaatsen. De heer
Vanthemsche constateert een aantal belangrijke verschillen tussen de
praktijk in grotere en kleinere slachthuizen. In het onderstaande ga ik in op
een aantal specifieke problemen en risico’s die de heer Vanthemsche heeft
geïdentificeerd:
– toepassen norm dierenwelzijn grote slachthuizen en exportverzamelplaatsen;
– toezicht (middelgrote en) kleine slachterijen;
– noodslachtingen en wrak vee;
– handhavinginstrumentarium;
– inzet en capaciteit VWA-dierenartsen en practitioners;
– samenwerking met andere organisaties.
1. Toepassen norm dierenwelzijn grote slachthuizen en exportverzamelplaatsen
Hier speelt de problematiek van niet-uniforme en onvoldoende strikte
toepassing van (deels open) normen voor dierenwelzijn. Het is goed dat
de heer Vanthemsche dit zo scherp in beeld heeft gebracht.
Deze problematiek is niet aan de orde op het merendeel van de 26 grote
slachthuizen met permanent toezicht, waar in totaal circa 90–95%1 van alle
roodvee wordt geslacht. Dit speelt in de slachthuizen waar naar verhouding veel runderen en fokvarkens ter slacht worden aangeboden, die aan
het eind van hun productieve leven zijn gekomen en op de exportverzamelplaatsen ten aanzien van de slachtzeugen en biggen. Het aantal
dieren, waarbij sprake is van verschillen in norminterpretatie bedraagt,
naar schatting van de heer Vanthemsche tussen de 0,5 en 2 promille van
alle geslachte runderen, kalveren, varkens.

1

Aantal dieren geslacht op grote slacht
huizen: circa 15 miljoen.
Aantal middelgrote slachthuizen: 108, aantal
kleine slachterijen: 96.
In totaal worden op de middelgrote en kleine
slachterijen circa 1 miljoen dieren geslacht. Dit
is 5–10% van het totaal aantal runderen,
kalveren, varkens.

In het licht van het voorgaande is het van belang dat vanuit gedeelde
referentiekaders ondersteuning wordt geboden aan professionals bij het
uitoefenen van hun taak. Daar waar dit referentiekader er niet is, zet de
VWA in op de totstandkoming ervan. Om verschillen in interpretatie van
toezichthouders te verkleinen zijn informatievoorziening, kennisverstrekking en het vaststellen van een gezamenlijk normenkader punten die
meegenomen worden in het inmiddels gestarte verbetertraject. De inmiddels goede ervaringen met de combiteams kunnen in dit opzicht ook goed
worden benut.

2

2. Toezicht middelgrote en kleine slachterijen
Het rapport van de heer Vanthemsche maakt melding van het feit dat op
de middelgrote en kleine slachthuizen2 de kans op misbruik en fraude het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008, 26 991, nr. 205

3

grootst is. De heer Vanthemsche geeft aan dat de capaciteitsproblematiek
bij de VWA-dierenartsen en het niet-permanente toezicht in deze slachthuizen hieraan ten grondslag ligt. Op de capaciteitsproblematiek ga ik
elders in deze brief in. In het onderstaande richt ik mij op het nietpermanente toezicht.
Het systeem van ante mortem- en post mortemkeuring is een gesloten
toezichtsysteem dat borging geeft aan de voedselveiligheid. Dit is vastgelegd in Europese regelgeving en wordt zo in Nederland toegepast. Dat
betekent dat alle slachtvee vóór de slacht door een dierenarts van de VWA
wordt gekeurd (ante mortem, of AM-keuring) en dat ook de geslachte
dieren een keuring ondergaan (post mortem of PM-keuring). Permanente
aanwezigheid van keuringsartsen ofassistenten tijdens het gehele slachtproces is volgens de Europese regelgeving niet noodzakelijk.
De kans op misbruik en fraude is vooral aanwezig op momenten dat de
keuringsarts of keuringsassistenten niet aanwezig zijn. Daarom zal ik de
AID opdracht geven verscherpt toezicht te houden op middelgrote en
kleine slachterijen en gericht aandacht te hebben voor mogelijke fraude in
deze slachterijen. Bij geconstateerde misstanden zal adequaat worden
opgetreden door middel van strafrechtelijke vervolging; ook bij misbruik
en fraude op bedrijven, die überhaupt geen erkenning hebben om te
slachten. Hiermee heb ik ook voldaan aan de motie-Graus (Tweede Kamer,
vergaderjaar 2007–2008, 26 991, nr. 180).
Ook zal ik de mogelijkheden onderzoeken om door middel van incentives
of sancties het aanbod van wrak vee bij slachterijen terug te dringen.
Daarmee zou ik tevens kunnen bereiken dat minder wrak vee wordt blootgesteld aan transport, hetgeen vanuit het oogpunt van dierenwelzijn de
voorkeur verdient. In dit onderzoek zal ik kijken naar de wijze waarop in
andere EU-lidstaten met deze problematiek wordt omgegaan.
3. Noodslachtingen op veehouderijbedrijven
De heer Vanthemsche merkt op: «de procedure die gehanteerd wordt bij
noodslachtingen laat te veel ruimte om zieke of wrakke dieren toch in de
voedselketen te brengen». Ik merk daar het volgende bij op. Een noodslachting op het primaire bedrijf is door de Europese Commissie alleen
toegestaan bij een ongeval, bijvoorbeeld een gebroken poot ten gevolge
van uitglijden. Het vlees van deze dieren kan vanuit het oogpunt van
voedselveiligheid volstrekt veilig worden geconsumeerd. Alleen als dieren
ziek zijn zal de door de veehouder opgeroepen dierenarts het dier moeten
afkeuren en voor destructie bestemmen.
In de tweede plaats merk ik op dat deze afweging plaats heeft in het
verkeer tussen veehouder en zijn dierenarts. De VWA-dierenarts komt pas
in het spel als hij de PM-keuring moet uitvoeren op het bij de noodslachting gedode dier.
Dan moet hij controleren of het ongevalverhaal op het door de particuliere
dierenarts ingevulde noodslachtformulier klopt met het beeld van het
aangevoerde dier.
Ik interpreteer de kritiek van de heer Vanthemsche zo, dat zaken soms als
ongeval worden aangemerkt die in feite geen ongeval zijn. Ik zal daarom
de KNMVD vragen deze kwestie bij haar leden aan te kaarten en tegelijkertijd de VWA vragen de dierenartsen te instrueren extra kritisch te kijken bij
de PM-keuring van noodgeslachte dieren en bij twijfel het vlees af te
keuren.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008, 26 991, nr. 205

4

Volgens de heer Vanthemsche moeten dieren die op een boerderij zijn
geslacht vaak een lange weg afleggen om bij het slachthuis te komen. De
duur van het transport en de omstandigheden waaronder het vlees wordt
vervoerd, kunnen een risico voor de volksgezondheid vormen.
Ik wil erop wijzen, zoals de heer Vanthemsche al opmerkt, dat er altijd een
PM-keuring door een VWA-dierenarts plaatsvindt, die met oog, neus en
mes beoordeelt of het vlees geschikt is voor consumptie. De heer
Vanthemsche constateert dat het nemen van een monster voor (bacteriologisch) onderzoek vaak niet gebeurt. Hoewel dit een beperkt risico oplevert, wil ik het belang ervan onder de aandacht brengen bij de dierenartsen. In geval van twijfel zal altijd een monster moeten worden
genomen.
4. Handhavinginstrumentarium
In het rapport wordt geconcludeerd dat het handhavinginstrumentarium
in de reglementering voor levend vee ontoereikend is. De VWA beschikt
niet over efficiënte en adequate handhavinginstrumenten. Tevens wordt in
het rapport gesteld dat de bestuurlijke boete door de VWA als nuttig
aanvullend instrument wordt beschouwd.
Voorop staat dat een goede handhaving toereikend instrumentarium
behoeft.
Anders dan in het rapport is gesteld, meen ik echter dat het niet zozeer het
handhavinginstrumentarium als zodanig is, waaraan het schort, maar
vooral de wijze waarop dit wordt of kan worden benut. Ik wijs in dit
verband ook naar mijn brief van 14 december 2007 waarin ik een uiteenzetting heb gegeven over het bestaande beschikbare instrumentarium,
zowel voor de strafrechtelijk als bestuurlijke handhavingmogelijkheden
(Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008, 28 286, nr. 91).
Mijn inspanningen zijn er dan ook als eerste op gericht de toepassingspraktijk te verbeteren. Vooral de bestuurlijke handhaving kan en moet
beter. In het bijzonder doel ik daarbij op aanpassing en verbetering van de
beleidsregels inzake transport en het inzetten van de mogelijkheid tot het
opleggen van dwangsommen. In het wetsvoorstel voor de Wet dieren, dat
bij uw Kamer in behandeling is, is bovendien het instrument van de
bestuurlijke boete opgenomen. De bestuurlijke boete is een belangrijk
aanvullend instrument om op effectieve wijze de naleving te bevorderen,
zoals ik u heb aangegeven in mijn brief van 20 maart naar aanleiding van
het rapport van de heer Hoekstra (Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008,
26 991, nr. 177).
Gelet op de voorziene doorlooptijd van voornoemd wetsvoorstel ben ik
voornemens om door een tussentijdse wijziging van de Gezondheids- en
welzijnswet voor dieren versneld te voorzien in het instrument bestuurlijke boete, zodat in ieder geval op het gebied van transport van dieren de
bestuurlijke boete kan worden toegepast. Ik zal dan ook met spoed een
wetsvoorstel met die strekking voorbereiden.
5. Inzet en capaciteit dierenartsen en practitioners
De heer Vanthemsche maakt een aantal fundamentele opmerkingen over
de inzet van dierenartsen die voor de VWA werken. De eerste is dat de
heer Vanthemsche geen vraagtekens stelt bij de integriteit van de dierenarts. De VWA-dierenarts is in zijn woorden een integere persoonlijkheid
die de werkzaamheden, onder soms zeer moeilijke omstandigheden,
uitvoert vanuit een innerlijke motivatie voortkomend uit zorg en respect
voor voedselveiligheid en volksgezondheid en daaraan gekoppeld diergezondheid en -welzijn. Ook signaleert de heer Vanthemsche dat onder

Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008, 26 991, nr. 205

5

VWA-dierenartsen tevredenheid valt te bespeuren over een «verbeterde
back-up» door de VWA, die de laatste tijd is opgetreden.
Vervolgens benoemt de heer Vanthemsche twee wezenlijke zaken. Ten
eerste is de beschikbare capaciteit structureel te laag; ten tweede worden
kanttekeningen geplaatst bij de kwaliteit van de werkzaamheden door
VWA-dierenartsen. Beide zaken zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden.
Door het te geringe aantal dierenartsen is er thans onvoldoende gelegenheid om te investeren in kwaliteit. Doordat de kwaliteit onvoldoende en
het daarbij behorende imago niet altijd positief is, kan dit een rol spelen
bij het werven van nieuwe dierenartsen.
Deze vicieuze cirkel wil ik zo snel mogelijk doorbreken, waarbij ik me
ervan bewust ben dat het komen tot een structurele oplossing naar
verwachting enkele jaren zal vergen. In die overgangsperiode wil ik
inzetten op de volgende sporen:
a. Investeren in de kwaliteit van de dierenartsen.
Allereerst is van belang dat stevig wordt geïnvesteerd in de kwaliteit van
de dierenartsen door middel van opleiding, training, intervisie en dergelijke. Dat is nodig om de effectiviteit van de huidige capaciteit te vergroten. Bovendien verwacht ik dat hierdoor het beroep aantrekkelijker zal
worden. In de beginfase zal hierdoor het capaciteitsprobleem wel enigszins toenemen.
Er wordt binnenkort een vernieuwd «practitionerspakket» vastgesteld.
Hier zijn gesprekken met de beroepsgroep van dierenartsen (de Koninklijke Nederlandse Maatschappij voor Diergeneeskunde) aan vooraf
gegaan. Door middel van dit nieuwe pakket, dat 1 juli a.s. van kracht
wordt, zijn de tarieven waarvoor practitioners taken voor de VWA
uitvoeren meer marktconform gemaakt en worden er extra maatregelen
van kracht waardoor practitioners beter bij de VWA worden betrokken. Dit
betreft onder andere het meer adequaat informeren opdat men het
toezicht beter voorbereid kan uitvoeren. Ook wordt meer aandacht
geschonken aan het toetsen en evalueren van het werk van de practitioner. Met deze investering in de kwaliteit wordt het werk van de practitioner aantrekkelijker gemaakt. Naar verwachting zal dit ook bijdragen aan
de oplossing van het capaciteitsprobleem.
b. Werven van nieuwe dierenartsen
Ten aanzien van het aanvullen van het tekort aan dierenartsen, is recent
een wervingscampagne gestart. U heeft in een aantal landelijke media
kennis kunnen nemen van wervingsadvertenties, waarin ook de context
van het werk wordt geschetst. Dit zal worden gevolgd door een wervingstraject waarbij dierenartsen actief zullen worden benaderd.
c. Gerichte inzet van dierenartsen
In het licht van de tekortschietende capaciteit is een meer gerichte inzet
van dierenartsen noodzakelijk. Keuzes zijn derhalve onvermijdelijk. Daarbij
zijn voor mij, naast het borgen van de voedselveiligheid, volksgezondheid
en dierenwelzijn, twee zaken belangrijk. Enerzijds moet de inzet daar
plaatsvinden, waar de risico’s het grootst zijn. Anderzijds zijn overwegingen van efficiency en effectiviteit van belang. «Onrendabele» uren
moeten tot het minimum beperkt blijven.
Tegen de achtergrond van het voorgaande wil ik met het bedrijfsleven in
gesprek om de mogelijkheden hiervoor te verkennen. Daarbij denk ik
onder meer aan het verlagen van het niveau van dienstverlening, binnen
de Europese kaders. Daarbij denk ik aan reistijd en planning. Uitgangspunt daarbij is proportionaliteit. Dat wil zeggen een goede balans tussen
verhoging van de efficiency van de inzet van VWA-dierenartsen en de
gevolgen van de maatregelen voor de bedrijfsvoering van bedrijven.
Daarbij zal ook de mate van efficiency van de werkwijze van de betrokken

Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008, 26 991, nr. 205

6

bedrijven in aanmerking worden genomen. De gevolgen van de te nemen
maatregelen voor de betrokken bedrijven en de uitkomsten van de consultatie van het bedrijfsleven zal ik in mijn afwegingen betrekken.
6. Samenwerking met andere organisaties
De heer Vanthemsche signaleert dat de bevoegdheidverdeling tussen de
VWA en AID in de keten complex is en aanleiding kan geven tot wrijvingen. Inmiddels is de samenwerking tussen de VWA en AID vastgelegd
in een protocol.
Deze samenwerking loopt goed. Een voorbeeld hiervan is de positieve
werking van de zogenoemde vliegende brigades. Ook de heer Vanthemsche onderschrijft dit. In ben er van overtuigd dat de voorgenomen fusie
tussen de VWA, AID en PD tot de nieuwe autoriteit de samenwerking en
onderlinge terugkoppeling verder zal versterken.
In zijn rapport wijst de heer Vanthemsche tevens op een aantal verbeterpunten, dat betrekking heeft op de aansturing van de VWA. Eén van deze
punten betreft het aanbrengen van meer eenduidigheid in de aansturing
door beide opdrachtgevers VWS en LNV. Dit is in lijn met de aanbeveling
van de heer Hoekstra op dit punt.
In reactie op de aanbevelingen van de heer Hoekstra hebben mijn collega
Klink en ik aangegeven het eens te zijn over de aanpak op hoofdlijnen van
de aansturing van de VWA.
Deze aansturingfilosofie wordt thans uitgewerkt en zal verder worden
geformaliseerd in het kader van de voorgenomen fusie van de VWA, AID
en PD tot de nieuwe autoriteit én de aanstaande organisatieverandering
binnen mijn departement.
De heer Vanthemsche concludeert in zijn rapport dat KDS goed functioneert en de relatie tussen VWA en KDS goed is geregeld op basis van een
protocol, een resultaatverbintenis en regelmatige audits.
Toezeggingen
Naar aanleiding van het rapport Hoekstra heb ik de Kamer een aantal
toezeggingen gedaan en heb ik een aantal verbetermaatregelen aangekondigd. Ik heb toegezegd de Kamer in oktober hierover een voortgangsrapportage te sturen. In het kader van deze brief wil ik u in het bijzonder
informeren over de volgende toezeggingen.
Kwaliteitssysteem Dierwaardig Vervoer
Het kwaliteitssysteem voor de export van varkens, Dierwaardig Vervoer, is
per 1 april 2008 van start gegaan. De Stichting Kwaliteitsregeling Veetransport (SKRV) is beheerder van de regeling. Op dit moment (17 juni 2008)
zijn 71 transporteurs gecertificeerd op een totaal van 106 die willen deelnemen. De lijst met gecertificeerde transporteurs is opgenomen op de
website van ViaNorm (www.vianorm.nl/dierwaardigvervoer.aspx).
De kwaliteitsregeling is van toepassing op varkensexporten vanaf de
boerderij. Ongeveer 70% van de keuringen zijn stalkeuringen (op gemiddeld 150 exporten per dag).
Kwaliteitssysteem exportverzamelplaatsen (NBW-Q)
Het kwaliteitssysteem van de gezamenlijke exportverzamelplaatsen
(NBW-Q) voldeed nog niet aan de gestelde eisen. Ik heb u daar in mijn

Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008, 26 991, nr. 205

7

brief van 2 april 2008 over geïnformeerd (Tweede Kamer, vergaderjaar
2007–2008, 26 991, nr. 194). Inmiddels heeft het bestuur het kwaliteitssysteem grondig aangepast. De aanpassingen zijn zodanig dat de beoordeling door de VWA van het systeem positief is uitgevallen. Ik ben
derhalve van mening dat NBW-Q inmiddels aan de gestelde kwaliteitseisen voldoet. Dit betekent dat het toezicht op exportverzamelplaatsen die
deelnemen aan NBW-Q kan plaatsvinden via een stalkeuring, mits de
exportverzamelplaatsen de startaudit van het kwaliteitssysteem met positief resultaat hebben doorstaan. De 12 grote exportverzamelplaatsen
hebben zich aangemeld voor de startaudit.
Beide kwaliteitssystemen zijn nu goed van start. Daarmee heeft de sector
een belangrijke stap gezet op weg naar de ontwikkeling van een ketensysteem. Het is van belang dat de verdere ontwikkeling van dit systeem
zich de komende periode voortzet.
Vliegende brigades
In september 2007 is besloten extra toezicht op het diertransport te realiseren door de inzet van zogenaamde vliegende brigades. De heer
Vanthemsche signaleert in zijn rapport de positieve werking van de
samenwerking in deze tweekoppige controleteams, samengesteld uit een
opsporingsambtenaar van de AID en een dierenarts van de VWA. De
teams kunnen door hun samenstelling slagvaardig en landsdekkend
optreden tegen dierenwelzijnsovertredingen.
Kosten afvloeiingsregeling
Uw Kamer heeft gevraagd een overzicht te sturen met de kosten destijds
van de afvloeiingsregeling van de VWA-dierenartsen.
In de periode waarin gebruik kon worden gemaakt van de FPU plus-regeling (2005–2006) hebben 6 oudere dierenartsen gebruik gemaakt van deze
vervroegde uittredingsregeling. Dit kostte mijn departement circa € 0.7
mln. Het bedrijfsleven heeft hieraan niet bijgedragen.
Taurus
Ik heb toegezegd u te informeren over het concept «Taurus». Het pilotvoorstel Taurus zal niet worden voortgezet. De kern van het voorstel is
namelijk dat taken en bevoegdheden van de dierenartsen van de VWA in
de pluimveesachterijen worden gedelegeerd aan een externe organsatie.
Op dit moment wordt een dergelijke delegatie van taken en bevoegdheden niet overwogen.
Besluitvorming Voorjaarsnota
Tijdens het Algemeen Overleg dat ik met uw Kamer heb gevoerd over de
VWA op 26 maart jl. heb ik u toegezegd terug te zullen komen op de
(financiële) consequenties van de besluitvorming in het kader van de
Voorjaarsnota. In deze brief geef ik invulling aan deze toezegging.
Het rapport van de heer Hoekstra, en nu ook het rapport van de heer
Vanthemsche, heeft duidelijk gemarkeerd dat investeringen in mensen en
middelen van de VWA noodzakelijk zijn. Dit vraagt een gezamenlijke
inspanning van de overheid en het bedrijfsleven. Vanuit het kabinet is bij
Voorjaarsnota in totaal € 20 mln additioneel beschikbaar gesteld aan de
VWA voor het jaar 2008 en 2009. Deze bijdrage dient ter dekking van de
maatregelen die voortvloeien uit de aanbevelingen van dhr. Hoekstra,
zoals de inzet van vliegende brigades, het vergroten van de capaciteit en
kwaliteit van de dierenartsen en de informatievoorziening.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008, 26 991, nr. 205

8

De bijdrage dient tevens ter dekking van bestaande knelpunten op de
VWA begroting. Dit vloeit voort uit het maatregelenpakket dat ik u op
16 oktober 2007 heb toegestuurd (Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008,
26 991, nr. 158). Naast de kabinetsbijdrage voeg ik structureel € 4 mln toe
aan de bijdrage aan de VWA vanuit de LNV-begroting.
Zoals ik al eerder heb aangegeven, zal ik, in aanvulling op de bijdrage van
de overheid, ook een bijdrage van het bedrijfsleven vragen voor onder
andere de extra inzet van dierenartsen. De wijze waarop dit wordt ingevuld zal dit najaar aan de orde komen tijdens de evaluatie van de huidige
tarievenregeling. In deze evaluatie worden ook de signalen betrokken van
het bedrijfsleven, die betrekking hebben op het planningskader van de
VWA.
De minister van Landbouw, Nen Voedselkwaliteit,
G. Verburg

Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008, 26 991, nr. 205

9