Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2017–2018

32 827

Toekomst mediabeleid

Nr. 125

BRIEF VAN DE MINISTER VOOR BASIS- EN VOORTGEZET
ONDERWIJS EN MEDIA
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 22 mei 2018
In 2017 heeft mijn voorganger opdracht gegeven tot een onderzoek naar
de mediawettelijke doorgifteverplichting. Dit onderzoek is eind vorig jaar
opgeleverd en wordt als bijlage bij deze brief verstuurd1. Ik heb enige tijd
gewacht met het versturen van dit rapport omdat ik me goed wilde
oriënteren op mogelijke vervolgstappen op het gebied van de
doorgifteverplichting.
Door gesprekken met verschillende mediapartijen in de afgelopen
maanden, ben ik tot de conclusie gekomen dat ik deze vervolgstappen het
beste kan zetten in samenhang met een bredere en meer integrale visie
op de toekomst van de mediasector. Ik wil hierover met partijen uit de
sector in gesprek gaan.
Daarom zal ik, in tegenstelling tot wat eerder in de brief2 van 24 mei 2017
is gecommuniceerd, het voornemen tot het afschaffen van het standaardpakket geen onderdeel laten zijn van het wetsvoorstel dat ik naar
aanleiding van de brief over de procedure voor de goedkeuring van
nieuwe aanbodkanalen van de publieke omroep ben gestart, maar zal op
een later moment beslissen hoe hier mee om te gaan.3 Ik zal u uiterlijk
met de Mediabegrotingsbrief informeren over de vervolgstappen die ik zal
zetten.
In deze brief vindt u voorts de belangrijkste conclusies van het onderzoek.

1
2
3

kst-32827-125
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2018

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl
Kamerstuk 32 827, nr. 101.
Kamerstuk 32 827, nr. 95. Het streven is het wetsvoorstel na de zomer 2018 bij de Tweede
Kamer zal worden aangeboden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 32 827, nr. 125

1

Onderzoek aanpassing mediawettelijke doorgifteverplichting
Op 24 mei 2017 is uw Kamer door mijn ambtsvoorganger per brief
geïnformeerd over de evaluatie en beoordeling van het huidige wettelijke
kader voor de distributie van televisie- en radioprogrammakanalen. In
deze brief is een onderzoek naar de mogelijke aanpassing van de
doorgifteverplichting aangekondigd. Hieronder schets ik de inhoud van
het rapport en de conclusies die ik daaraan verbind mede met het oog op
bovenstaande.
Inhoud onderzoeksrapport
De hoofdvraag van dit onderzoek luidde: «Wat zijn de gevolgen van
aanpassing van de huidige mediawettelijke doorgifteverplichting met
name vanuit het oogpunt van consumenten?». In het onderzoek is de
samenhang tussen het standaardpakket en de «must carry» meegenomen.
Om de effecten van de aanpassing van de mediawettelijke doorgifteverplichting te kunnen onderzoeken, hebben de onderzoekers een drietal
beleidsscenario’s ontwikkeld: Het eerste scenario gaat uit van een situatie
waarin zowel de «must carry» als het standaardpakket gehandhaafd
blijven (de huidige situatie). Het tweede scenario gaat uit van een situatie
met de «must carry» maar zonder het standaardpakket. Het derde
scenario gaat uit van een situatie waarin er zowel geen «must carry» als
standaardpakket meer is.
Deze scenario’s zijn afgezet tegen de oorspronkelijke doelstellingen van de
doorgifteverplichting. De gedachte achter de «must carry» is dat de
publieke omroepen, inclusief regionale en lokale publieke omroepen, voor
iedereen toegankelijk moeten zijn om de publieke taak effectief uit te
kunnen voeren en om financiering uit belastingmiddelen te rechtvaardigen. De gedachte achter het standaardpakket is dat de overheid op deze
manier verzekert dat mensen naast de belangrijkste publieke zenders ook
in bredere zin toegang hebben tot een pluriform omroepaanbod.
Overigens geldt voor radio geen nadere kwantitatieve verplichting.
Conclusie en aanbevelingen
Het onderzoek is gedegen uitgevoerd en geeft een genuanceerd beeld van
wat de effecten van aanpassing van de doorgifteverplichting zouden
kunnen zijn. Een algemene constatering van de onderzoekers is dat
aanpassingen in de doorgiftebepalingen onvoorziene gevolgen en
neveneffecten kunnen hebben gezien het complexe samenspel van alle
actoren en belangen in de markt. Daarnaast beschrijft het de huidige
technologische trends en ontwikkelingen op het gebied van omroepdistributie. Deze constateringen zijn bruikbaar voor toekomstige beleidstrajecten.
De belangrijkste conclusie van dit onderzoek is dat de bestaande «must
carry» gehandhaafd zou moeten worden. Toegang tot publieke mediadiensten via de traditionele omroepdistributienetwerken is voor brede
lagen van de bevolking nog steeds van algemeen belang. Daarnaast
concluderen de onderzoekers dat het standaardprogrammapakket zou
kunnen worden geschrapt, maar ook dat het gunstige effect op de
innovatie naar verwachting gering zal zijn. Zowel commerciële als
publieke omroepen hebben meermaals aangegeven dat zij afschaffen van
het standaardpakket zeer riskant vinden gegeven de grote uitdagingen
van de mediasector. Daarom zal ik, zoals ik in het begin van mijn brief ook
heb aangegeven in gesprek gaan met de sector over een bredere en meer

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 32 827, nr. 125

2

integrale visie op de toekomst van de mediasector en op een later
moment beslissen hoe met het standaardpakket om te gaan.
Naast dit gesprek met de sector neem ik twee aanbevelingen van de
onderzoekers vast over. Ik zal de «must carry»-verplichtingen op periodieke basis evalueren. Indien dit door de betrokken partijen wenselijk
geacht wordt en de technologische ontwikkelingen daar om vragen, zou
een volgende evaluatie aan het einde van de huidige concessieperiode
van de NPO kunnen plaatsvinden. Verder zal ik de inhoud van dit rapport
en met name de aanbeveling over het concretiseren van de bevoegdheden van het Commissariaat voor de Media bespreken met het
Commissariaat.
Tot slot heeft dit alles ook een relatie met de nota omroepdistributie, die
door de Staatssecretaris van EZK en mij wordt gemaakt. Het eerste deel
van deze nota is op 9 oktober 2017 aan uw Kamer gestuurd.4 Het tweede
deel van de nota zal naar verwachting medio 2018 aan uw Kamer worden
verstuurd.
Een afschrift van deze brief en van het rapport wordt verstuurd aan het
Commissariaat voor de Media.
De Minister voor Basis- en Voortgezet Onderwijs en Media,
A. Slob

4

Kamerstuk 24 095, nr. 421.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 32 827, nr. 125

3