Fieldlab testen in de Ziggo Dome
6 maart 2021

Druppelverspreiding
bij zingen tijdens evenementen
prof dr ir Ruud Verdaasdonk
Universiteit Twente
versie 030521

Motivatie
• Publiek participeert actief tijdens muziek evenementen
door o.a. mee te zingen
• Mensen nuttigen drankjes
• Mensen verspreiden druppeltjes tijdens praten,
roepen, zingen
• Druppeltjes worden gezien als bron van verspreiding
van het Covid-19 virus

Vraagstellingen bij testen
• Hoe ver verspreiden mensen druppels tijdens zingen?
• Wordt de kleding van omstanders besmet met druppels?
• Wordt de bekleding van stoelen op de tribune besmet
met druppels?
• Zijn mondmaskers effectief in het voorkomen van de
verspreiding van druppels tijdens zingen
• Is de 1.5m regel effectief in het voorkomen van
besmetting via druppels
• Speelt menselijk gedrag een rol bij de verspreiding van
druppels

Visualisatie van de verspreiding van druppels dmv
fluorescente vloeistof in de mond
tijdens praten, roepen, zingen

oplichten druppels
mbv UV/blauw licht
(360-440nm)

voedsel product voor
cup cakes

druppels verspreiding op
lichaam, kleding en oppervlakten

Methode
Proefpersonen uitgerust met:
- blauwe overjas
- witte muts met plaats code
- drinkflesje met kleurstof
- wel/niet mondmasker

A 23

Methode
papieren vellen over leuning stoel of vloer voor
deelnemer overeenkomend met nummer op muts

typen mondmaskers
niet-medisch
mondmasker

open face shield

gesloten face shield

Overzicht tribune en zaal Ziggo Dome
DC

AB

EF

GH

test vakken

Overzicht testen
• testen in 4 settings:

• Tribune : personen staan met lege stoel ertussen
• Tribune : personen staan naast elkaar
• middenveld: personen staan op vaste plek op 1 m naast elkaar
• middenveld : 3 personen kunnen vrij bewegen op 1.5x1.5m blok

• stoelen en vloer bedekt met witte vellen papier (65x120cm)
• per setting :
• 20 personen zonder mond/gezicht masker
• 20 personen met mond/gezicht masker

• meezingen op 10x1min opnamen van liedjes
• inname van 10x slokjes van fluorescerende vloeistof bij eleke
overgang tussen liedjes
• instructie mond vochtig maken zonder inslikken

Uitvoering testen
• start video opnamen maken vanuit meerdere
posities van vakken
• startsein
• liedjes afspelen gedurende 10 minuten
• enthousiast laten meezingen obv DJ
• signaal elke 60 seconden dat deelnemers slokje
moeten nemen
• na test deelnemers foto van voor- en achterkant
overjas met UV belichting
• na maken foto

• jas en muts in afval bak,
• begeleiding naar volgende test vak waar nieuwe overjas,
muts en mondkapje klaarliggen

voorbeeld uitvoering test ( 2 C+D)

Analyse data
• UV foto voorkant en achterkant jas
• UV foto binnenkant masker en rondom mond
• UV foto papier vellen over stoelleuning of op grond
• koppeling nr op muts deelnemer en plaats
• Score foto’s op zichtbaarheid druppels
• veel diffuse (grote en kleine) druppels: rood
• middelmatig (grote en kleine) druppels: oranje
• geen druppels : licht groen
• enkele gemorste (grote) druppels: rose

• presentatie

• foto’s per rij met versus zonder mondkapje
• kleur codering op plattegrond testgebied

B24
B15
A21
B13

lokatie tribune testen 1 (A B) + 2 (C D)

Test 1 : positie gekruist op tribune
met/zonder mondmasker
1

R1

1

R2 1
R4 1
R5

3

2

1

4

2

4

3

5

5
5

5
4

4

5

5

A met masker

4

R1
R2
R3

1
1

R4

1

2
3

1

2

3
3

4

2
2

3

4
5

3

4

5

5
5

4

3

5

4

3

2
2

4

3

2

1

R3

3

2

2

1

B zonder masker

R5

Test 1 : positie gekruist op tribune
met/zonder mondmasker

resultaat test 1 rij A1 versus B1 : papier op leuning
A11

A12

A13

A14

A15

B13

B14

B15

A met mondmasker

B11

B12

B zonder mondmasker

resultaat test 1 rij A2 versus B2 : papier op leuning
A21

A22

A23

A24

A25

B21

B22

B23

B24

B25

Overzicht resultaat Test 1 :
positie gekruist op tribune met/zonder mondmasker
met
A11
mondmasker

A12

A21

A31

zonder
mondmasker

A22

A32

A23

A33

A15

A24

A34

A25

A35

A42

A43

A44

A45

B15

B14

B13

B12

B11

B24
B35

B45

A14

A41

B25

veel druppels
middelmatig druppels
geen druppels
gemorste druppels

A13

B23
B34

B44

B22
B33

B43

B21
B32

B42

B31
B41

test 1 binnenkant mondkapje, mond en jas met score plaats

A met mondmasker
A11

A12

A13

A14

A15

B13

B14

B15

B zonder mondmasker
B11

B12

opmerkingen bij test 1
• deelnemers moesten nog wennen
• te lange ‘stilte’ tussen de muziek fragmenten
• beperkt aantal slokjes fluorescerende vloeistof
• vloeistof niet meer aanwezig tijdens zingen
• validatie van druppels binnen in mondkapje en
‘geknoeid’ op overjas

Test 2 : positie naast elkaar op tribune
met/zonder mondmasker

R1
R3
R5

R4

R2

1 2 3 4 5

5 4 3 2

1

R1

1 2 3 4 5

5 4 3 2

1

R2

1 2 3 4 5

5 4 3 2

1

R3

1 2 3 4 5

5 4 3 2

1

R4

1 2 3 4 5

5 4 3 2

1

R5

C met masker

D zonder masker

Test 2 : positie naast elkaar op tribune
met/zonder mondmasker

resultaat test 2 rij C2 versus D2: papier op leuning
C21

C22

C23

C24

C25

C met mondmasker
D21

D22

D23

D24

D25

D zonder mondmasker

test 2 binnenkant mondkapje, mond en jas met score plaats

C21

C22

C23

C24

C25

D21

D22

D23

D24

D25

test 2 achterzijde jas rij D1 versus score rij D2
D21

D22

D23

D24

D25

D2 zonder mondmasker

D11

D12

D13

D14

D15

overzicht resultaat test 2 : tribune naast elkaar

C11

C12

C13

C14

C15

D15

D14

D13

D12

D11

C21

C22

C23

C24

C25

D25

D24

D23

D22

D21

C31

C32

C33

C34

C35

D35

D34

D33

D32

D31

C41

C42

C43

C44

C45

D45

D44

D43

D42

D41

met mondmasker
veel druppels
middelmatig druppels
geen druppels
gemorste druppels

zonder mondmasker

opmerkingen bij test 2
• deelnemers meer actief
• betere inname van slokjes fluorescerende vloeistof
• meer ‘geknoeid’ op overjas
• opvallend geen druppels op rug jasjes ondanks korte
afstand tussen rijen

test 3: vaste staanplaats gekruist op
middelveld met/zonder mondmasker
E11

E12

E21

E31

E13

E22

E32

E14

E23

E33

E15

E24

E34

F11

E25

E35

E zonder masker

F12

F21

F31

F13

F22

F32

F14

F23

F33

F15

F24

F34

F met masker

deelnemers doen schoenen uit

F35

test 3: vaste staanplaats gekruist op
middelveld met/zonder mondmasker

test 3: resultaat middelveld zonder mondmasker
F11

F21

F13

F14

F15

F16

test 3: resultaat middelveld met mondmasker
E11

E12

E13

E14

E15

E16

test 3 binnenkant mondkapje, mond en jas met score plaats

E11

E12

E13

E14

E15

E16

test 3: resultaat middelveld met mondmasker

E21

E22

E23

E24

E25

F11
Overzicht
test 3 middelveld

F12

F21

zonder
mondmasker

F22

F14

F23

F15

F24

F16

F25

F26

F31

F32

F33

F34

F35

F36

E11

E12

E13

E14

E15

E16

met
mondmasker
veel druppels
middelmatig druppels
geen druppels
gemorste druppels

F13

E21

E31

E22

E32

E23

E33

E24

E34

E25

E35

E26

E36

opmerkingen bij test 3
• enthousiaste deelname
• veel deelnemers bleven niet op plek staan
• meer morsen bij inname slokjes fluorescerende vloeistof
• ook zingen tijdens inname vloeistof buiten masker om
• meer vloeistof ‘geknoeid’ op vellen waardoor lastig
onderscheid met ‘zang’ druppels

test 4: losse staanplaats
binnen m2 vak op middelveld
met/zonder mondmaskers

H zonder masker

G met maskers

deelnemers doen schoenen uit

test 4: losse staanplaats
binnen m2 vak op middelveld
met/zonder mondmasker

test 4: resultaat middelveld zonder mondmasker

H6

test 4: resultaat middelveld met mondmasker

G6

druppels op face shield

G2

test 4: resultaat losse staanplaats in vak
op middelveld met/zonder mondmasker

G6

H6

H3

H5

H2

G8

H4

H1

G7

zonder mondmasker

G5

G4

G3

G2

G1

met mondmasker

test 4: resultaat losse staanplaats in vak
op middelveld met/zonder mondmasker
H6

H3

H5

H2

H4

H1

G6

G3

G8

G5

G2

G7

G4

G1

zonder mondmasker

met mondmasker

opmerkingen bij test 4
• te enthousiaste deelname
• meer morsen bij inname slokjes fluorescerende
vloeistof
• ook zingen tijdens inname vloeistof buiten masker om
• gemorste vloeistof uitgelopen op grond waardoor lastig
onderscheid met ‘zang’ druppels

Algemene bevindingen Fieldlab testen
• de meeste druppels vallen binnen 1 meter op de grond
• geen druppels aangetroffen op bovenlichaam van
personen op 0.5-1 meter:
• druppels aanwezig op ‘aanraak’ oppervlakken
• maskers zijn effectief in voorkomen van druppel
verspreiding
• ‘drink’ activiteiten maken masker minder effectief
• resultaten beïnvloed door mate van actieve deelname
aan test