Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2010–2011

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2981
Vragen van het lid Arib (PvdA) aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn
en Sport over het bericht dat tolken bij artsenbezoek niet meer worden
vergoed (ingezonden 7 juni 2011).
Antwoord van minister Schippers (Volksgezondheid, Welzijn en Sport)
(ontvangen 27 juni 2011).
Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van het bericht dat tolken bij artsenbezoek niet meer
worden vergoed?1
Antwoord 1
Ja
Vraag 2
Deelt u de mening dat communicatie in de gezondheidszorg van cruciaal
belang is zowel bij het vaststellen van de diagnose als bij de behandeling? Zo
ja, op welke manier denkt u dit probleem voor de groep mensen die de taal
niet beheersen maar wel afhankelijk zijn van zorg, op te lossen zonder tolk?
Antwoord 2
Ik onderschrijf dat communicatie van belang is zowel bij het vaststellen van
de diagnose als bij de behandeling. Dat neemt niet weg dat patiënten/cliënten
(of hun vertegenwoordigers) zelf verantwoordelijk zijn voor het machtig zijn
van de Nederlandse taal. Uitgangspunt is dat de patiënt/cliënt zelf dient te
zorgen voor de inzet van een tolk indien dat nodig wordt geacht. Afhankelijk
van de situatie en de aard van het gesprek kan dit een professionele tolk zijn
maar ook een tolk uit het eigen netwerk van de patiënt.
Vraag 3
Deelt u de mening dat met het afschaffen van de vergoeding van tolk- en
vertaaldiensten een drempel in de zorg wordt opgeworpen die de toegang tot
de zorg voor bepaalde kwetsbare groepen in de maatschappij belemmert? Zo
ja, welke middelen staan u ter beschikking om hier wat aan te doen? Zo nee,
waarom niet?

1

ah-tk-20102011-2981
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2011

NRC Handelsblad, «Tolken bij artsenbezoek niet meer vergoed», 28 mei 2011.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

1

Antwoord 3
Alle verzekerden hebben recht op alle zorg uit de Zvw en de AWBZ ongeacht
of zij de Nederlandse taal machtig zijn. De toegang tot deze zorg wordt door
het afschaffen van de centrale vergoeding van tolk- en vertaaldiensten niet
belemmerd.
Vraag 4
Hoe verhoudt deze bezuinigingsmaatregel zich tot het principe zoals
vastgelegd in de Wet geneeskundige behandelingovereenkomst (WGBO) dat
de patiënt recht heeft op informatie van de hulpverlener, en dat de patiënt
toestemming moet geven voor een medische behandeling? Met andere
woorden, welke gevolgen heeft het afschaffen van de vergoeding van tolk- en
vertaaldiensten voor het zelfbeschikkingsrecht van de patiënt dat ten
grondslag ligt aan artikel 7:448, lid 1 jo. 7:450, lid 1 BW (WGBO)?
Antwoord 4
Deze maatregel heeft geen gevolgen voor het zelfbeschikkingsrecht.
Patiënten/cliënten (of hun vertegenwoordigers) zijn zelf verantwoordelijk voor
het machtig zijn van de Nederlandse taal. Indien het nodig wordt geacht dan
kan de patiënt/cliënt zelf zorgen voor de inzet van een tolk.
Vraag 5
Deelt u de mening dat tolken door iemand uit de naaste omgeving van een
patiënt een deugdelijke behandeling wegens privé aangelegenheden die de
gezondheid van de patiënt zelf betreffen in de weg kan staan? Kunt u zich in
dat verband situaties voorstellen waarin het juist onacceptabel is dat iemand
uit de naaste omgeving tolkt denk aan hiv, kanker, abortus enz.? Zo ja, bent u
voornemens in dat verband maatregelen te treffen? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 5
De noodzakelijkheid van de inzet van een professionele tolk verschilt per
individuele situatie en de aard van het gesprek. Ik kan mij situaties voorstellen waarbij een tolk uit de naaste omgeving niet wenselijk is. In dit soort
situaties kan de patiënt/cliënt op eigen kosten een professionele tolk inhuren.
Vraag 6
Klopt het dat het in Engeland verboden is om familieleden van patiënten in te
schakelen als informele tolk? Zo ja, hoe denkt u daarover?
Antwoord 6
Ik heb geen aanwijzingen dat in Engeland een wettelijk verbod geldt voor het
inzetten van familieleden als tolk. Ik ben geen voorstander van een algemeen
verbod om familieleden van patiënten in te schakelen als informele tolk. De
wenselijkheid daarvan verschilt per situatie.
Vraag 7 en 8
Deelt u de mening dat de aangekondigde bezuiniging op tolk- en vertaaldiensten indruist tegen de zogenoemde veldnormen over de inzet van tolken in
de zorg, zoals opgesteld in 2005 op advies van de Inspectie voor de
Gezondheidszorg?
Onderschrijft u de stelling dat het afschaffen van de vergoeding voor tolk- en
vertaaldiensten in de zorg kan leiden tot moeilijke en tijdrovende behandelprocedures en dus kostenverhogend zal werken? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 7 en 8
In de huidige veldnormen, zoals in 2005 door het veld zelf opgesteld, wordt
aangegeven dat bij voorkeur gebruik wordt gemaakt van een professionele
tolk. De professionele tolk kan nog steeds worden ingezet. Dit past binnen de
veldnorm en kan moeilijke en tijdrovende behandelprocedures voorkomen.
Uitgangspunt is dat de patiënt/cliënt zelf verantwoordelijk is voor de
financiering van de professionele tolk.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

2