Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2015–2016

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2595
Vragen van het lid Van Tongeren (GroenLinks) aan de Minister van
Economische Zaken en de Staatssecretaris van Financiën over de NAM
BTW-constructie (ingezonden 8 april 2016).
Antwoord van Staatssecretaris Wiebes (Financiën), mede namens de Minister
van Economische Zaken (ontvangen 23 mei 2016).
Vraag 1
Kent u het bericht «Btw-constructie van de NAM mogelijk strafbaar» op RTV
Noord?1
Antwoord 1
Ja
Vraag 2
Deelt u de mening dat het onwenselijk is dat de belastingbetaler opdraait
voor de kosten van schadeherstel als gevolg van mijnbouwschade?
Antwoord 2
Ja, ik deel die mening. Van een dergelijke situatie kan echter in geen enkele
situatie sprake zijn. De schadeherstellende ondernemer voldoet btw over de
schadehersteldienst. Als de btw over die schadehersteldienst aftrekbaar is
voor de btw bij de afnemer van die dienst, dan is het btw-saldo van die
transactie voor de schatkist nihil.
Vraag 3
Deelt u de mening dat er dus in principe btw betaald moet worden?
Antwoord 3
Ik beantwoord deze vraag bevestigend wanneer bedoeld wordt te vragen of
btw moet worden voldaan over hersteldiensten van (bouw)bedrijven die
tegen betaling herstelwerkzaamheden aan gebouwen uitvoeren.

1

ah-tk-20152016-2595
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2016

http://www.rtvnoord.nl/nieuws/161482/Btw-constructie-van-de-NAM-mogelijk-strafbaar

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

1

Vraag 4
Is het gebruikelijk dat de btw over uitgekeerde schadeclaims wordt teruggevorderd door de uitkerende partij? Zo ja, in welke sectoren komt dit nog meer
voor?
Antwoord 4
Ik beschik niet over informatie waaruit blijkt of het gebruikelijk is dat de
schade uitkerende partij een aftrekgerechtigde ondernemer is die beschikt
over een aan hem gerichte en juiste factuur voor een prestatie die aan hem is
verricht.
Vraag 5
Is er bij het toestaan van terugvordering van btw nog verschil tussen
schadevergoeding vanwege onrechtmatige daad en een vergoeding in een
andere situatie?
Antwoord 5
Voor de btw-aftrek over schadeherstel is niet bepalend of de afnemende partij
een onrechtmatige daad heeft begaan. Voor de btw-aftrek is bepalend of de
prestatie die door de ondernemer wordt afgenomen door deze wordt gebruikt
voor belaste prestaties.
Vraag 6
Deelt u de mening dat btw enkel kan worden teruggevorderd indien
prestaties daadwerkelijk zijn verricht in opdracht van de Nederlandse Aardolie
Maatschappij (NAM) en niet slechts in naam van NAM?
Antwoord 6
Voor de btw-aftrek over schadeherstel is bepalend of de prestatie is verricht
aan een ondernemer, die deze gebruikt voor belaste prestaties. Terzake van
prestaties waarover dienstverleners btw in rekening brengen aan andere
ondernemers (bijv. ingeval van schadeherstel), moet de ondernemer die de
aftrek effectueert beschikken over een juiste factuur waarop deze ondernemer
is vermeld als de afnemer van de prestatie. De ondernemer is afnemer van
de prestatie als zij de rechtsbetrekking met de schadehersteller is aangegaan
om de schade te herstellen.
Vraag 7
Kunt u aangeven hoe de btw-constructie zich verhoudt tot het besluit aftrek
van btw van 7 december 2011?
Antwoord 7
Nee, gelet op art. 67 van de Algemene wet inzake rijksbelastingen kan ik
hierop geen antwoord geven. Ik verwijs ook naar het antwoord op vraag 2
van de leden Smaling en Bashir die ik gelijktijdig met deze vragen beantwoord.
Vraag 8
Kunt u aangeven wat de juridische gevolgen zijn voor de opdrachtgever van
het op naam van NAM stellen van de facturen met betrekking tot aansprakelijkheden en garanties van de werkzaamheden?
Antwoord 8
Het past mij als bewindspersoon niet om uitlatingen te doen over de
contractsverhoudingen tussen partijen.
Vraag 9
Zijn er afspraken gemaakt tussen de NAM en de Belastingdienst of enige
andere overheidsinstantie over verrekening van de btw door de NAM over
schadevergoeding uitgekeerd aan gedupeerden van mijnbouwschade?
Antwoord 9
De vraag of sprake is van een btw-afspraak met een landelijke werking kan ik
negatief beantwoorden. De vraag of er een individuele regeling met de NAM
bestaat, kan ik vanwege de fiscale geheimhoudingplicht van art. 67 van de
Algemene wet inzake rijksbelastingen niet beantwoorden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

2

Vraag 10
Bent u bereid een belasting ruling te vragen over deze praktijk?
Antwoord 10
Nee, het verlenen van een ruling behoort tot de uitsluitende competentie van
de inspecteur.
Vraag 11
Gebeurt dit in andere EU-landen bij gevallen van mijnbouwschade?
Antwoord 11
Ik beschik niet over informatie over btw en gevallen van mijnbouwschade in
andere lidstaten.
Vraag 12
Deelt u de mening dat het onwenselijk is dat gedupeerden in Groningen door
de NAM gedwongen worden mee te werken aan het doen van een mogelijk
onjuiste btw-aangifte door de NAM?
Antwoord 12
Ingeval de NAM gedupeerden en/of bedrijven dwingt om mee te werken aan
een onjuiste aangifte door de NAM acht ik dat uiteraard zeer onwenselijk. Of
dit het geval is kan ik echter niet bevestigen of ontkennen. Gelet op de fiscale
geheimhoudingplicht van art. 67 van de Algemene wet inzake rijksbelastingen
kan ik niet concreet ingaan op deze kwestie.
Vraag 13
Kunt u gedupeerden van mijnbouwschade in Groningen verzekeren dat zij
gevrijwaard zijn van juridische en strafrechtelijke consequenties indien op
enig moment blijkt dat zij medeplichtigheid zijn aan het doen van een
onjuiste btw-aangifte door de NAM?
Antwoord 13
Nee, het behoort niet tot mijn bevoegdheid en mogelijkheden om gedupeerden van mijnbouwschade in Groningen te verzekeren dat zij gevrijwaard zijn
van juridische en strafrechtelijke consequenties indien op enig moment blijkt
dat zij medeplichtig zijn aan het doen van een onjuiste btw-aangifte door de
NAM. Ik kan wel aangeven dat er geen sprake is van een fiscaal delict dat
bestaat uit het verlenen van medewerking aan een onjuiste factuur of een
onjuiste aangifte. In het strafrecht bestaat echter wel de mogelijkheid naast
de pleger ook anderen te bestraffen, bijvoorbeeld de medepleger en de
medeplichtige. Een medepleger is, kort gezegd, degene die bewust heeft
samengewerkt met de feitelijke pleger van het delict. Bij medeplichtigheid
gaat het om het opzettelijk gelegenheid, middelen of inlichtingen verschaffen
voor het plegen van het strafbare feit. De beoordeling of hiervan sprake is en
of er tegen wordt opgetreden ligt in de handen van het OM.
Vraag 14
Heeft deze werkwijze gevolgen voor de balans, winst en verliesrekening en
het financieel jaarverslag van de NAM?
Antwoord 14
In algemene zin heeft iedere werkwijze gevolgen voor de balans, winst en
verliesrekening en het financieel jaarverslag van een belastingplichtige. Dat is
niet anders voor de NAM.
Vraag 15
In een eerder debat heeft de u de Kamer verteld dat dit slechts om een enkel
geval ging; is dit nog steeds uw mening?
Antwoord 15
Mij is één situatie uit de media bekend.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

3

Vraag 16
Zo ja, kunt u uw mening onderbouwen met cijfers over het totaal aantal
gedupeerden, waarvan de NAM de schade vergoed op basis van facturen, en
het aantal gedupeerden dat de facturen op naam van de NAM heeft laten
zetten?
Antwoord 16
Zie het antwoord op vraag 15.
Vraag 17
Kunt u nagaan op wiens advies deze constructie met btw terugvorderen bij
de NAM opgesteld is?
Antwoord 17
Nee, ik heb als bewindspersoon geen bevoegdheid om de NAM vragen te
stellen in het kader van de belastingheffing.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

4