Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

35 716

Wijziging van de begrotingsstaat van het
Ministerie van Onderwijs, Cultuur en
Wetenschap (VIII) voor het jaar 2021 (Derde
incidentele suppletoire begroting inzake extra
middelen voor sneltesten in het vo, mbo en ho
in verband met COVID-19)

Nr. 2

MEMORIE VAN TOELICHTING
A ARTIKELGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL
Wetsartikelen 1 tot en met 3
Wetsartikel 1
De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden op
grond van artikel 2.3, eerste lid, van de Comptabiliteitswet 2016 elk
afzonderlijk bij wet vastgesteld en derhalve ook gewijzigd. Het onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om voor het jaar 2021 wijzigingen aan te
brengen in de departementale begrotingsstaat van het Ministerie van
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap.
Normaliter wordt nieuw beleid in uitvoering genomen nadat de StatenGeneraal de begrotingswet heeft geautoriseerd. Echter, de uitvoering van
de spoedeisende maatregelen die in deze Incidentele Suppletoire
Begroting zijn opgenomen, te weten sneltesten in het voortgezet
onderwijs, middelbaar beroepsonderwijs en hoger onderwijs in verband
met COVID-19, kan niet wachten tot formele autorisatie van beide Kamers
der Staten-Generaal. Het kabinet vindt het belangrijk dat fysiek onderwijs
zo snel mogelijk weer doorgang kan vinden en sneltesten kunnen hier een
belangrijke rol bij spelen. Daarom zal het kabinet de uitvoering van de
maatregelen starten. Hiermee wordt gehandeld conform lid 2 van artikel
2.27 van de Comptabiliteitswet 2016. Voor de indiening van deze
incidentele suppletoire begroting is uw Kamer vooraf geïnformeerd per
brief van 12 januari 2021 over «Stand van zaken COVID-19» (Kamerstukken II 2020/21, 35..., nr...).
De in de begrotingsstaat opgenomen begrotingsartikelen worden in
onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht.
Wetsartikel 2
De vaststelling van de begrotingsstaat geschiedt in duizenden euro’s.

kst-35716-2
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2021

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 716, nr. 2

1

Wetsartikel 3
Dit artikel regelt de inwerkingtreding van deze wet.
De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,
I.K. van Engelshoven
De Minister voor Basis- en Voortgezet Onderwijs en Media,
A. Slob

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 716, nr. 2

2

B BEGROTINGSTOELICHTING
1. Inhoudelijke toelichting
Dit onderdeel van de memorie van toelichting bestaat uit een inhoudelijk
deel en een artikelsgewijs deel. Per beleidsartikel wordt een overzicht van
de wijzigingen gegeven, inclusief toelichting. Daarbij worden mutaties
groter of gelijk aan onderstaande staffel toegelicht:
Omvang begrotingsartikel
(stand ontwerpbegroting in €
miljoen)
< 50
=> 50 en < 200
=> 200 < 1.000
=> 1.000

Beleidsmatige mutaties
(ondergrens in € miljoen)

Technische mutaties
(ondergrens in € miljoen)

1
2
5
10

2
4
10
20

In de Kamerbrief over de Stand van zaken COVID-19 van 12 januari 2021 is
gemeld dat scholen voorlopig nog gesloten blijven. In diezelfde Kamerbrief wordt ook voorgesteld om te starten met sneltesten in het onderwijs.
Met de inzet van sneltesten in het onderwijs kan een belangrijke bijdrage
worden geleverd aan continuering van (fysiek) onderwijs, wat van belang
is om onderwijsachterstanden te voorkomen, voor psychisch welbevinden
van leerlingen en studenten, en voor arbeidsparticipatie van ouders.
In het voorgezet onderwijs (vo) wordt gestart met risicogericht testen rond
een besmette casus. Hiervoor wordt een opdracht verleend aan (een)
private partij(en) voor de testafname. De kosten voor de startfase tot aan
de voorjaarsvakantie (3e week februari) zijn € 0,8 miljoen. De kosten voor
de landelijke uitrol zijn tot aan de zomervakantie € 129,0 miljoen. Na het
OMT-advies over de impact van de Britse variant op de heropening van de
primair onderwijs (po) scholen volgt mogelijk een plan voor inzet van
sneltesten in het po. Hiervoor is waarschijnlijk ook een begrotingswijziging benodigd.
In het middelbaar beroepsonderwijs (mbo) en hoger onderwijs (ho) wordt
gestart met een pilot van sneltesten op drie universiteiten om meer fysiek
onderwijs mogelijk te maken. Kort daarna starten zes pilots met hbo- en
mbo-instellingen. De kosten hiervan bedragen € 9,0 miljoen. Deze
middelen worden middels subsidies aan de instellingen verstrekt.
Daarnaast wordt in deze Incidentele Suppletoire Begroting een bedrag
van € 5,5 miljoen beschikbaar gesteld in 2021 aan de lokale media via het
Tijdelijk Steunfonds Lokale Informatievoorziening. In de Kamerbrief over
Uitbreiding economisch steun- en herstelpakket (Kamerstukken II 2020/21,
35..., nr...) van 21 januari 2021 bent u hierover geïnformeerd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 716, nr. 2

3

2. Budgettaire consequenties beleidsartikelen
Beleidsartikel 3. Voortgezet onderwijs
Tabel 1 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 3 (bedragen x € 1.000)
Vastgestelde
begroting
incl. NvW,
amendementen,
ISB’s1

Mutaties
3e ISB
2021

Stand 3e
ISB 2021

Verplichtingen
waarvan garantieverplichtingen
waarvan overig
Totale uitgaven
waarvan juridisch verplicht (%)

8.962.601

129.800

9.092.401

8.962.601
9.026.419

129.800
129.800

9.092.401
9.156.219

Bekostiging
Bekostiging vo-instellingen
Resultaatafhankelijke bekostiging vsv aan
vo-instellingen
Bekostiging Caribisch Nederland
Prestatiebox
Aanvullende regeling strategisch
personeelsbeleid, begeleiding starters en
thuiszitters
Aanvullende regelingen leerlingendaling
Subsidies (regelingen)
Stichting Kennisnet (basissubsidie) po, vo,
mbo
Regeling zomerscholen vo
Nieuwe leerweg
Inhaal- en ondersteuningsprogramma’s
Extra hulp voor de klas
Overige subsidies
Opdrachten
Opdrachten
Sneltesten
Bijdragen aan agentschappen
Dienst Uitvoering Onderwijs
Bijdragen aan ZBO’s/RWT’s
College voor Toetsen en Examens
SLOA: onderwijs ondersteunende
instellingen
Bijdragen aan (inter)nationale organisaties
GRAZ (ECML) en PISA
Ontvangsten

8.763.926
8.617.017

0

8.763.926
8.617.017

1

17.648
17.487
0

17.648
17.487
0

107.234
4.540
156.664

107.234
4.540
156.664

19.240
9.000
12.000
0
56.000
60.424
7.095
7.095
0
54.096
54.096
44.358
4.380

0

129.800
129.800
0

39.978
280
280
7.391

0

0
0

Mutatie
2022

Mutatie
2023

Mutatie
2024

Mutatie 2025

19.240
9.000
12.000
0
56.000
60.424
136.895
7.095
129.800
54.096
54.096
44.358
4.380
39.978
280
280
7.391

Over de Incidentele suppletoire begrotingen moet nog gestemd worden. Kamerstukken II 2020/21, 35682; Kamerstukken II 2020/21, 35696

Toelichting
Het financieel instrument Opdrachten wordt incidenteel verhoogd met
€ 129,8 miljoen. Dit betreft de incidentele middelen voor de sneltesten in
het voortgezet onderwijs.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 716, nr. 2

4

Beleidsartikel 4. Beroepsonderwijs en volwasseneneducatie
Tabel 2 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 4 (bedragen x € 1.000)
Vastgestelde
begroting
incl. NvW,
amendementen,
ISB’s1

Mutaties
3e ISB
2021

Stand 3e
ISB 2021

Verplichtingen
waarvan garantieverplichtingen
waarvan overig
Totale uitgaven
waarvan juridisch verplicht (%)

4.816.679

3.000

4.819.679

4.816.679
4.901.765
99,7%

3.000
3.000

4.819.679
4.904.765

Bekostiging
Bekostiging mbo-instellingen
Bekostiging Caribisch Nederland
Bekostiging vavo
Kwaliteitsafspraken investeringsbudget
Kwaliteitsafspraken resultaatafhankelijk
budget
Regionaal Investeringsfonds
Salarismix Randstadregio’s
Regionaal Programma
Begeleidingsgesprekken jeugdwerkloosheid
Tegemoetkoming schoolkosten MBO
Gelijke kansen
Subsidies (regelingen)
Praktijkleren
Leven lang ontwikkelen
Actieplan Laaggeletterdheid/Tel mee met
Taal
Loopbaanoriëntatie
Vakwedstrijden mbo
Inhaal- en ondersteuningsprogramma’s
Extra hulp voor de klas
Sneltesten
Overige subsidies
Opdrachten
Bijdragen aan agentschappen
Dienst Uitvoering Onderwijs
Rijksdienst voor Ondernemend Nederland
Bijdragen aan ZBO’s/RWT’s
College voor Toetsen en Examens
Wet SLOA
SBB
Bijdragen aan medeoverheden
RMC’s
Educatie
Caribisch Nederland
Regionaal Programma
Ontvangsten

4.358.128
3.700.096
8.463
67.365
247.215

0

4.358.128
3.700.096
8.463
67.365
247.215

1

206.011
22.425
51.503
30.550

206.011
22.425
51.503
30.550

24.500
0
0
324.024
217.200
10.590

24.500
0
0
327.024
217.200
10.590

21.360
2.275
4.100
0
52.000
0
16.499
6.378
19.873
16.393
3.480
70.537
8.300
1.103
61.134
122.825
41.451
62.174
0
19.200
4.000

3.000

3.000
0
0

0

0

0

Mutatie
2022

Mutatie
2023

Mutatie
2024

Mutatie 2025

21.360
2.275
4.100
0
52.000
3.000
16.499
6.378
19.873
16.393
3.480
70.537
8.300
1.103
61.134
122.825
41.451
62.174
0
19.200
4.000

Over de Incidentele suppletoire begrotingen moet nog gestemd worden. Kamerstukken II 2020/21, 35682; Kamerstukken II 2020/21, 35696

Toelichting
Het financieel instrument Subsidies wordt incidenteel verhoogd met € 3,0
miljoen. Dit betreft de incidentele middelen voor de sneltesten in het
middelbaar beroepsonderwijs.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 716, nr. 2

5

Beleidsartikel 6 en 7. Hoger onderwijs
Tabel 3 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 6 (bedragen x € 1.000)
Vastgestelde
begroting
incl. NvW,
amendementen,
ISB’s1

Mutaties
3e ISB
2021

Stand 3e
ISB 2021

Verplichtingen
waarvan garantieverplichtingen
waarvan overig
Totale uitgaven
waarvan juridisch verplicht (%)

3.647.370

3.000

3.650.370

3.647.370
3.699.995

3.000
3.000

3.650.370
3.702.995

Bekostiging
Bekostiging onderwijsdeel2
Bekostiging ontwerp en ontwikkeling
Studievoorschot kwaliteitsafspraken3
Studievoorschotvouchers
Bekostiging flexibel hoger onderwijs voor
volwassenen
Subsidies (regelingen)
Tegemoetkoming 2e lerarenopleiding
Overige subsidies
Bijdrage aan agentschappen
Dienst Uitvoering Onderwijs
Bijdrage aan ZBO’s/RWT’s
NWO: Praktijkgericht onderzoek
NWO: Promotiebeurs voor leraren
Nederland-Vlaamse Accreditatieorganisatie (NVAO)
Ontvangsten

3.603.369
3.261.390
87.882
246.091
245

0

3.603.369
3.261.390
87.882
246.091
245

1
2
3

7.761
14.619
2.500
12.119
13.174
13.174
68.833
54.213
10.144
4.476
1.213

Mutatie
2022

Mutatie
2023

Mutatie
2024

Mutatie 2025

7.761
17.619
2.500
15.119
13.174
13.174
68.833
54.213
10.144

3.000
3.000
0
0

4.476
1.213

0

Over de Incidentele suppletoire begrotingen moet nog gestemd worden. Kamerstukken II 2020/21, 35682; Kamerstukken II 2020/21, 35696
Inclusief de studievoorschotmiddelen voor specifieke stimulering van landelijke prioriteiten (10% van de studievoorschotmiddelen).
90% van de studievoorschotmiddelen die gekoppeld zijn aan de kwaliteitsafspraken.

Tabel 4 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 7 (bedragen x € 1.000)
Vastgestelde begroting incl.
NvW, amendementen, ISB’s1

Mutaties
3e ISB
2021

Stand 3e
ISB 2021

Verplichtingen
waarvan garantieverplichtingen
waarvan overig
Totale uitgaven
waarvan juridisch verplicht (%)

5.611.382

3.000

5.614.382

5.611.382
5.560.930

3.000
3.000

5.614.382
5.563.930

Bekostiging
Bekostiging onderwijsdeel2
Bekostiging onderzoeksdeel
Bekostiging ondersteuning geneeskunde onderwijs en onderzoek
Studievoorschot kwaliteitsafspraken3
Studievoorschotvouchers
Profilering en zwaartepuntvorming4
Subsidies (regelingen)
Nuffic
Studiekeuze123
Vluchteling Studenten UAF
Handicap & Studie
Interstedelijk Studentenoverleg (ISO)
Landelijke Studenten Vakbond
(LSVb)
Open en online onderwijs
Overige subsidies
Opdrachten
Bijdrage aan (inter)nationale
organisaties

5.521.306
2.469.513
2.193.737

0

5.521.306
2.469.513
2.193.737

707.959
150.097
0
0
33.866
14.419
2.504
2.457
698
249

3.000

Mutatie
2022

Mutatie
2023

Mutatie
2024

Mutatie
2025

707.959
150.097
0
0
36.866
14.419
2.504
2.457
698
249

249
1.965
11.325
2.949

3.000
0

249
1.965
14.325
2.949

2.809

0

2.809

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 716, nr. 2

6

Vastgestelde begroting incl.
NvW, amendementen, ISB’s1

Europees Universitair Instituut
Florence (EUI)
United Nations University (UNU)
Nuffic, SK123, UAF, H&S, ISO en
LSVb
Ontvangsten

Mutaties
3e ISB
2021

1.799
1.010

Stand 3e
ISB 2021

Mutatie
2022

Mutatie
2023

Mutatie
2024

Mutatie
2025

1.799
1.010

0
16

0

0
16

1

Over de Incidentele suppletoire begrotingen moet nog gestemd worden. Kamerstukken II 2020/21, 35682; Kamerstukken II 2020/21, 35696
Inclusief de studievoorschotmiddelen voor specifieke stimulering van landelijke prioriteiten (10% van de studievoorschotmiddelen).
90% van de studievoorschotmiddelen die gekoppeld zijn aan de kwaliteitsafspraken.
4
De 2%-middelen profilering en zwaartepuntvorming die conform de kwaliteitsafspraken tot en met 2022 zijn overgeheveld naar het onderwijsdeel
van de hoofdbekostiging.
2
3

Toelichting
Het financieel instrument Subsidies wordt incidenteel verhoogd met € 3,0
miljoen in beide artikelen. Dit betreft de incidentele middelen voor de
sneltesten in het hoger onderwijs.
Beleidsartikel 15. Media
Tabel 5 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 15 (bedragen x € 1.000)
Vastgestelde
begroting
incl. NvW,
amendementen,
ISB’s1

Mutaties
3e ISB
2021

Stand 3e
ISB 2021

Verplichtingen
Totale uitgaven
waarvan juridisch verplicht (%)

1.033.170
1.033.170
99,9%

5.491
5.491

1.038.661
1.038.661
100%

Bekostiging
Landelijke publieke omroep
Regionale omroep
Stichting Omroep Muziek
Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid
(NIBG)
Stimuleringsfonds voor de Journalistiek
Filmfonds van de omroep en Telefilm
(CoBO)
Mediawijsheid Expertisecentrum (Bewust
mediagebruik)
Stichting Nederlandse Lokale Publieke
Omroepen (NLPO)
Dotatie/onttrekking Algemene Mediareserve
Overige bekostiging media
Subsidies (regelingen)
Subsidies (regelingen)
Steunfonds Lokale Informatievoorziening
Opdrachten
Bijdragen aan ZBO’s/RWT’s
Commissariaat voor de Media
Bijdragen aan (inter)nationale organisaties
European Audiovisual Observatory
Ontvangsten

1.017.199
792.424
150.848
16.795

0

1.017.199
792.424
150.848
16.795

1

23.838
2.231

23.838
2.231

8.564

8.564

1.588

1.588

1.640

1.640

18.476
795
10.661
10.661
0
440
4.807
4.807
63
63
155.700

18.476
795
16.152
10.661
5.491
440
4.807
4.807
63
63
155.700

5.491
5.491
0
0
0
0

Mutatie
2022

Mutatie
2023

Mutatie
2024

Mutatie 2025

Over de Incidentele suppletoire begrotingen moet nog gestemd worden. Kamerstukken II 2020/21, 35682; Kamerstukken II 2020/21, 35696

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 716, nr. 2

7

Toelichting
Het financieel instrument Subsidies wordt incidenteel verhoogd met € 5,5
miljoen. Dit betreft de middelen die beschikbaar worden gesteld aan de
lokale media via het Tijdelijk Steunfonds Lokale Informatievoorziening.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 716, nr. 2

8