Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

35 650 IX

Wijziging van de begrotingsstaat van het
Ministerie van Financiën (IXB) en de
begrotingsstaat van Nationale Schuld (IXA) voor
het jaar 2020 (wijziging samenhangende met de
Najaarsnota)

Nr. 3

VERSLAG HOUDENDE EEN LIJST VAN VRAGEN EN
ANTWOORDEN
Vastgesteld 16 december 2020
De vaste commissie voor Financiën, belast met het voorbereidend
onderzoek van dit voorstel van wet, heeft de eer verslag uit te brengen in
de vorm van een lijst van vragen met de daarop gegeven antwoorden.
De vragen zijn op 4 december 2020 voorgelegd aan de Minister van
Financiën. Bij brief van 11 december 2020 zijn ze door de Minister van
Financiën beantwoord.
Met de vaststelling van het verslag acht de commissie de openbare
behandeling van het wetsvoorstel voldoende voorbereid.
De voorzitter van de commissie,
Tielen
De adjunct-griffier van de commissie,
Schukkink

kst-35650-IX-3
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2020

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 650 IX, nr. 3

1

Vraag 1
Welke concrete acties worden ondernomen om het verplichtingenbeheer
en contractmanagement bij de Belastingdienst te verbeteren?
Antwoord op vraag 1
De Belastingdienst is in 2019 gestart met het verbeteren van het verplichtingenbeheer. Er zijn interne kaders gesteld en specifieke controles
ingericht op het verplichtingenbeheer. In de interne planning- en
controlcyclus wordt nadrukkelijk aandacht besteed aan (meerjarige)
verplichtingen. De genomen maatregelen richten zich op een juiste,
volledige en tijdige verplichtingenadministratie, waarbij inzicht verkregen
wordt in de actuele verplichtingenstand in het lopende jaar en de
meerjarige openstaande verplichtingen.
Voor het contractmanagement heeft de Belastingdienst de lopende
contracten systematisch inzichtelijk gemaakt (naar looptijd, vervaldatum
en verwachte uitgaven). De meerjarige verplichtingenraming is aan de
hand van het verbeterde inzicht in de looptijd van de contracten
bijgesteld.
In het Verantwoordingsonderzoek 2019 heeft de Algemene Rekenkamer
geconstateerd dat de Belastingdienst voortvarend heeft gewerkt aan het
verbeteren van het verplichtingenbeheer. De Algemene Rekenkamer zal
over 2020 toetsen of de doorgevoerde maatregelen ook in de werking
effectief zijn.
Vraag 2
Hoeveel fte huurt de Belastingdienst extern in? Hoeveel daarvan zijn
ICT’ers?
Hoeveel vacatures voor ICT’ers staan er nog open bij de Belastingdienst?
Antwoord op vraag 2
Het aantal fte dat de Belastingdienst inhuurt, fluctueert gedurende het
jaar. Eind augustus was de inhuur ca. 3.100 fte, waarvan ruim 1.700 fte
aan uitzendkrachten en 1.400 externe inhuur. Van de externe inhuur werd
ruim 700 fte ingehuurd voor de directie Informatievoorziening. Op
peildatum 3 december 2020 waren er 148 openstaande ICT vacatures voor
241 posities. Van die 241 posities staan er 83 permanent open.
Vraag 3
Welk bedrag van de 202 miljoen euro die wordt doorgeschoven ziet op
compensatie van de gedupeerden en welk bedrag op de uitvoeringskosten? Waar zien de uitvoeringskosten op die worden doorgeschoven?
Waarom worden deze uitvoeringskosten doorgeschoven?
Vraag 4
Hoeveel geld is er, met de overboeking van 202 miljoen euro naar 2021,
ingeboekt in 2021 voor de betalingen van de gedupeerden ouders? Is het
opportuun om dit hele bedrag in 2021 daadwerkelijk uit te keren aan de
gedupeerden ouders? Zo nee, waarom niet?
Vraag 17
Hoe past de genoemde niet bestede 32 miljoen euro voor de compensatie
van de ouders in de op pagina vijf genoemde 202 miljoen euro die wordt
doorgeschoven naar 2021?
Antwoord op vraag 3, 4 en 17
De onderstaande tabel geeft een overzicht van de begrotingsstanden en
de mutaties die dit jaar hebben plaatsgevonden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 650 IX, nr. 3

2

Budgettair overzicht Hersteloperatie compensatie gedupeerden kinderopvangtoeslag
(bedragen in € mln.)
2020
1.

2.
2a.

2c.
3.

4.
4a.

4b.
4c.
5.

Stand Voorjaarsnota 2020
Bron: Voorjaarsnota 2020 pg. 15 en 18; 1e suppletoire begroting IXB 2020 pg. 3
en 28; Miljoenennota 2021 pg. 282
w.v. programma
w.v. apparaat
Mutaties Miljoenennota 2021
Kasschuif programmamiddelen (art. 10)
Bron: Miljoenennota 2021 pg. 282; Ontwerpbegroting IXB 2021 pg. 37, 39 en
176
Subtotaal na kasschuif Miljoenennota 2021
Bron: Miljoenennota 2021 pg. 44
Extra middelen i.v.m. OGS (amendement Leijten)
Bron: Ontwerpbegroting IXB 2021 pg. 163 en 177
Stand Miljoenennota 2021 (3 = 2b + 2c)
w.v. programma
w.v. apparaat
Mutaties Najaarsnota 2020 (4 = 4a + 4b + 4c)
Kasschuif programmamiddelen (art. 10)
Bron: Najaarsnota 2020 pg. 86; 2e suppletoire begroting IXB 2020 pg. 5, 14 en
32
Kasschuif programmamiddelen (art. 1)
Bron: 2e suppletoire begroting IXB 2020 pg. 5, 14 en 32
Extra apparaatsbudget (herschikking binnen art. 1)
Stand Najaarsnota 2020 (5 = 3 + 4)
w.v. programma
w.v. apparaat

235

200
35
– 70

165
20
185
150
35
– 100

– 32
11
64
18
46

Toelichting op tabel:
1. In de verticale toelichting bij de Miljoenennota 2021 is een bedrag van
235 miljoen euro voor 2020 opgenomen voor de hersteloperatie
kinderopvangtoeslag. Dit betreft het totaal van de programma(200 miljoen euro) en apparaatsmiddelen (35 miljoen euro) zoals
oorspronkelijk bij de Voorjaarsbesluitvorming 2020 beschikbaar is
gesteld voor de hersteloperatie in 2020 (regel 1 in de tabel).
2. In hetzelfde overzicht op pag. 282 van de Miljoenennota is eveneens
een kasschuif van 70 miljoen euro (zie regel 2a in tabel) van 2020 naar
2021 en 2022 opgenomen voor dit budget, zodat per saldo 165 miljoen euro voor programma- en apparaatsmiddelen voor 2020 wordt
geraamd (235 miljoen euro – 70 miljoen euro = 165 miljoen euro
resterend; zie regel 2b in de tabel) voor de compensatie van gedupeerden. Daarnaast is er bij Miljoenennota 20 miljoen euro aan extra
middelen in 2020 beschikbaar gesteld in verband met O/GS naar
aanleiding van het amendement Leijten (zie regel 2c in de tabel).
3. Per saldo komt het beschikbare bedrag voor 2020 daarmee uit op
185 miljoen euro bestaande uit 35 miljoen euro uitvoeringskosten en
150 miljoen euro voor programmamiddelen (regel 3 in de tabel). Deze
raming was gebaseerd op de planning die ten tijde van het opstellen
van de Miljoenennota beschikbaar was.
4. Bij Najaarsnota 2020 zijn de meest recente inzichten uit de vorige
Voortgangsrapportage verwerkt (de nieuwe planning, waarbij de acute
en schrijnende gevallen met prioriteit worden geholpen, de noodvoorziening en de eenmalige tegemoetkoming van 750 euro). Hierdoor
wordt in de vierde Voortgangsrapportage kinderopvangtoeslag voor
2020 in totaal 18 miljoen euro aan programmamiddelen geraamd
(waarvan 1 miljoen euro via SZW wordt verantwoord). Dit betekent dat
de overige 132 miljoen dit jaar niet tot besteding zal komen. De in 2020
resterende 132 miljoen euro (regel 4a+4b in de tabel) wordt doorgeschoven naar latere jaren zodat de middelen beschikbaar blijven voor
de compensatie van gedupeerden. Regels 2a, 4a en 4b tezamen
vormen de totale kasschuif van 202 miljoen euro aan programmamid-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 650 IX, nr. 3

3

delen van 2020 naar latere jaren (er worden geen apparaatsbudgetten
doorgeschoven).
Op basis van actuele inzichten zullen de apparaatskosten in 2020 naar
verwachting ca. 11 miljoen euro hoger uitvallen dan ten tijde van
Miljoenennota werd geraamd (zie regel 4c in de tabel). Dit is niet
zichtbaar in de tweede suppletoire begroting omdat deze hogere
apparaatskosten wegvallen tegen lagere apparaatskosten voor andere
doeleinden binnen artikel 1 van de Financiënbegroting. Vanaf volgend
jaar zijn in het nieuwe begrotingsartikel Toeslagen de directe kosten
van de herstelorganisatie zichtbaar. Wel zijn in 2021 de kosten van de
hersteloperatie bij ondersteunende diensten (zoals IV, huisvesting en
de Belastingtelefoon) nog opgenomen op artikel 1.
5. Bij Najaarsnota 2020 resteert derhalve in totaal 64 miljoen euro aan
middelen voor de compensatie van gedupeerden (zie regel 5 in de
tabel), bestaande uit 18 miljoen euro programmabudget en 46 miljoen euro apparaatsbudget. De18 miljoen euro aan programmamiddelen in 2020 bestaat uit de compensatie van gedupeerden die betaald is
in 2020, een overboeking aan SZW, de noodvoorziening en de
(oorspronkelijke) eenmalige tegemoetkoming van 750 euro in 2020 aan
gedupeerden die zich voor 1 november 2020 bij de Belastingdienst
hebben gemeld.
Zoals in paragraaf 1.3 van de VGR-KOT is toegelicht, heb ik hier bovenop
recent besloten de eenmalige tegemoetkoming van 750 euro uit te
breiden. De additionele kosten hiervan bedragen circa 6 miljoen euro Uw
kamer wordt over deze budgettaire wijzigingen formeel geïnformeerd met
de Veegbrief in december 2020.
Tevens is in de Najaarsnota 2020 gemeld dat 11 miljoen euro is vrijgemaakt voor de ondersteuning van gemeenten. Op pagina 5 en 14 van de
tweede suppletoire begroting 2020 wordt dit nader toegelicht.
Uit bovenstaande tabel blijkt dat de actuele verwachting is dat in 2020
voor 64 miljoen euro aan uitgaven worden gedaan voor de hersteloperatie. In de jaren 2021 en verder is op basis van de actuele budgettaire
standen en inclusief genoemde kasschuiven, cumulatief 467 miljoen euro
beschikbaar. Dit bedrag is voor 2021 en verder opgebouwd uit
392 miljoen euro programmabudget en 75 miljoen euro apparaatsmiddelen.
De budgettaire gevolgen van de herziene planning voor 2021 en verder
wordt de komende periode, mede op basis van de opgedane ervaringen
en uitgevoerde betalingen, verwerkt in een nieuwe meerjarenbegroting
voor 2021 en verder. Ook de eventuele financiële gevolgen van de
uitbreiding van de compensatie en het herstel naar niet-KOT, de subsidieregeling voor juridische bijstand, het besluit aanvullende tegemoetkoming
werkelijke schade bij OG/S-kwalificatie en de samenwerking met de Raad
voor de rechtspraak in het kader van de vernietigde dossiers worden
hierbij betrokken. Eventuele gevolgen voor het beschikbare programmaen apparaatsbudget zullen worden verwerkt bij Voorjaarsnota 2021.
Vraag 5
Wat betekent de onderbesteding bij punt 6. eigen personeel voor de
formatie van Belastingdienst, Toeslagen en Douane? Om hoeveel fte gaat
dit?
Antwoord op vraag 5
De onderbesteding bij punt 6. eigen personeel voor de formatie van de
Belastingdienst, Toeslagen en Douane komt voort uit onderbezetting. Het
jaar 2020 startte met een onderbezetting van ruim 300 fte, welke oploopt

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 650 IX, nr. 3

4

tot 1.500 fte eind 2020. Dit zal voor Douane ca. 300 fte zijn, voor Belastingdienst ca. 1.200 fte, terwijl Toeslagen geen onderbezetting kent. De
onderbezetting is mede toegenomen doordat de Belastingdienst en
Toeslagen bij de Voorjaarsnota extra formatie heeft gevraagd en gekregen
voor het jaar 2020 ter borging van de continuïteit. De bestaande tekorten
op verschillende afdelingen van de Belastingdienst worden voor zo’n
driekwart opgevangen met uitzendkrachten en externe inhuur, zoals ook
gemeld in de kamerbrief «Aanvullende duiding problemen Belastingdienst1».
Vraag 6
Wat is de reden dat de invorderingsrente dit jaar hoger gaat uitvallen?
Welke rol speelt corona daarbij?
Antwoord op vraag 6
Op basis van de meest recente realisatiecijfers vallen de ontvangsten aan
belasting- en invorderingsrente (BIR) in 2020 naar verwachting bijna
50 miljoen euro hoger uit dan tot nu toe geraamd. Dit komt deels door
hogere gerealiseerde ontvangsten uit pre-corona opgebouwde
BIR-vorderingen. Daarnaast is de derving aan BIR-ontvangsten in 2020 als
gevolg van de coronamaatregelen lager dan eerder verwacht ten tijde van
het opstellen van de incidentele suppletoire begrotingen.
Vraag 7
Kan aangegeven worden wat gedaan is en wordt om ervoor te zorgen dat
het Nederlandse midden-en kleinbedrijf (mkb) gebruikmaakt of gaat
maken van de mogelijkheden van de EIB? Hoe groot is het «gebruik» van
het Nederlandse mkb en Nederlandse bedrijven op dit moment?
Antwoord op vraag 7
De Europese Investeringsbank (EIB) heeft in 2020 tot op heden
2,9 miljard euro aan financiering in Nederland goedgekeurd. Hiervan gaat
528 miljoen euro naar het Nederlandse mkb. Het Europees Investeringsfonds (EIF), een dochteronderneming van het EIB, is gericht op het
verstrekken van kapitaal aan mkb in de EU. Het EIF heeft in 2020
1,6 miljard euro aan financiering voor het Nederlandse bedrijven
goedgekeurd. Dit volledige bedrag komt ten bate van het Nederlandse
mkb.
De EIB-groep is daarnaast verantwoordelijk voor het beheer van het
pan-Europees garantiefonds COVID-19 (EGF) dat door lidstaten is
opgericht om de economische gevolgen van het coronavirus te mitigeren.
De deelnemende lidstaten hebben inmiddels de EIB-groep (EIB en EIF)
gemandateerd om transacties met EGF-dekking binnen bepaalde
parameters aan te gaan met financiële tussenpersonen en fondsen voor
de financiering van het mkb, waaronder ook voor de financiering van het
mkb in Nederland. De EIB-groep zal deze en andere transacties onder het
EGF-mandaat in de komende periode voorbereiden en uitvoeren.
Producten van de EIB-groep, ook met een EGF-dekking, zijn vraaggestuurd
en bedrijven en financiële tussenpersonen kunnen zich zelf melden bij de
EIB-groep voor gebruik van deze regeling. Dit kan onder meer bij het
kantoor van de EIB-groep in Amsterdam. Het kabinet blijft zich inspannen
voor het onder de aandacht brengen bij het Nederlandse bedrijfsleven van
de EIB producten, o.a. via Invest-NL.

1

Kamerstukken II, 2020–2021, 31 066, nr. 741.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 650 IX, nr. 3

5

Vraag 8
Welke gevolgen heeft de onderbezetting voor het ministerie en de
Belastingdienst als organisaties? Wanneer verwacht de regering de
opgelopen onderbezetting en de vertraging in werving volledig hersteld te
hebben?
Antwoord op vraag 8
Dit jaar heeft er bij de eerste suppletoire begroting een forse impuls
plaatsgevonden om de Belastingdienst op orde te brengen. Gelet op de
absorptiecapaciteit van de organisatie is er voor gekozen de wervingsopgave voor vaste medewerkers uit te smeren over 2020 en 2021. De
bestaande tekorten op verschillende afdelingen worden momenteel voor
zo’n driekwart opgevangen met uitzendkrachten en externe inhuur. Bij
onderbezetting wordt prioriteit gegeven aan de uitvoerende processen en
andere werkzaamheden zoals dienstverlening en burger- en bedrijfgeïnitieerd werk (bijvoorbeeld opleggen van aanslagen, klachten,
bezwaren en verzoeken tot aanpassingen). Het keuzeproces waar de
Belastingdienst voor staat is uitgebreid toegelicht in het jaarplan wat ook
met de Tweede Kamer is gedeeld.
De verwachting is dat eind 2021 de bezetting van de Belastingdienst rond
de formatie ligt.
Bij het kerndepartement is in beperkte mate sprake van onderbezetting.
Dit komt met name door moeilijk vervulbare vacatures en krapte op de
arbeidsmarkt.
Vraag 9
Op welke manier komt de Belastingdienst de betreffende ondernemers
tegemoet in uitstel en communicatie, indachtig het feit dat de Belastingdienst minder op bezoek kan bij ondernemers?
Antwoord op vraag 9
Vanaf 12 maart heeft het kabinet het mogelijk gemaakt dat ondernemers
bijzonder uitstel van betaling kunnen aanvragen bij de Belastingdienst.
Deze regeling loopt momenteel tot en met 31 december 2020. Ondernemers krijgen 3 maanden bijzonder uitstel voor belastingmiddelen
waarvoor zij de aanvraag indienen. Hierna kan de aanvraag worden
verlengd. Vanaf 1 juli 2021 start de betalingsregeling voor de belastingen
waarvoor bijzonder uitstel is verleend. Deze regeling loopt maximaal
36 maanden.
Ondernemers zijn op diverse manieren aangemoedigd om gebruik te
maken van de uitstelregeling. Naast schriftelijke berichten is met
duizenden ondernemers telefonisch contact gezocht om te spreken over
de uitstelmogelijkheden. Deze laatste actie is door ondernemers zeer
gewaardeerd. Wel is duidelijk dat de noodzakelijke actie van de ondernemers met regelmaat uitblijft.
Voor vragen over bijzonder uitstel voor ondernemers vanwege de
coronacrisis is er bij de BelastingTelefoon een team ingericht waar
antwoord kan worden gegeven op specifieke(re) vragen van ondernemers
of hun vertegenwoordigers. Ook is er via de website van de Belastingdienst (www.belastingdienst.nl/corona) uitgebreid aandacht voor de
gevolgen van de coronacrisis en de fiscale steunmaatregelen voor
ondernemers. De informatie op de website wordt voortdurend bijgewerkt
op basis van de meest actuele inzichten. Bij het actualiseren wordt ook
gebruik gemaakt van veel gestelde vragen van ondernemers om
informatie te verduidelijken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 650 IX, nr. 3

6

Vraag 10
Hoe wordt door aanbieders van eHerkenning omgegaan met het feit dat
naast de Belastingdienst zij minder snel op bezoek gaan bij ondernemers,
daar waar in geval van eHerkenning een fysieke persoonsidentificatie bij
meer dan één aanbieder verplicht is? Hoe zorgt u ervoor dat ondernemers
die wel eHerkenning willen aanvragen maar het risico voor de eigen
gezondheid te groot achten voor een fysieke identificatie vanwege het
COVID-19-virus, óf op een andere manier eHerkenning kunnen aanvragen,
óf uitstel krijgen?
Antwoord op vraag 10
Momenteel zijn wij in gesprek met de leveranciers van eHerkenning
rondom de wens om naast fysieke identificatie ook elektronische
identificatie aan te bieden.
Vraag 11
Kunt u de overheveling van de 15 miljoen euro van 2020 naar 2021 voor
de uitvoeringskosten voor de implementatie van de EU-richtlijn en
EU-verordening voor btw op e-commerce verder verhelderen? Kan de
conclusie worden getrokken dat de implementatie niet tijdig genoeg is
afgerond? Zo nee, waarom niet?
Antwoord op vraag 11
De Belastingdienst bereidt momenteel de implementatie voor van de
nieuwe EU-wetgeving op btw op e-commerce. Bij de tweede suppletoire
begroting 2020 wordt in dit kader 15 miljoen euro uitvoeringsbudget van
2020 naar 2021 en verder doorgeschoven voor de uitvoeringskosten. Met
deze kasschuif wordt het uitgavenbudget meerjarig in het juiste ritme
gebracht op basis van de herijkte implementatie- en uitvoeringsplanning.
Omdat de structurele ICT-oplossing niet tijdig – per 1 juli 2021 –
beschikbaar is, wordt nu naast de ontwikkeling van deze ICT-oplossing
ingezet op handmatige processen met minimale ICT-ondersteuning. De
Nota naar aanleiding van het verslag betreffende de wijziging van de Wet
omzetbelasting 1968 (Wet implementatie richtlijnen elektronische handel),
die op 30 november aan uw Kamer is gestuurd, gaat hierop in.
De Belastingdienst onderzoekt op dit moment de mogelijkheden om via
noodvoorzieningen toch de uitvoering van de nieuwe regels in Nederland
met ingang van 1 juli 2021 te kunnen accommoderen. Het onderzoek is
nog in volle gang en begin januari 2021 zal duidelijkheid gegeven kunnen
worden of de inwerkingtreding per 1 juli 2021 gegarandeerd kan worden.
Vraag 12
Voor welke staatsdeelnemingen wordt de verwachting voor het dividend
neerwaarts bijgesteld?
Vraag 14
Kunt u het bedrag van – 527 miljoen euro aan dividenden staatsdeelnemingen nader toelichten?
Antwoord op vraag 12 en 14
De dividendramingen van de staatsdeelnemingen in 2020 zijn bij de
Miljoenennota 2021 neerwaarts bijgesteld met 527,5 miljoen euro. De
neerwaartse bijstelling van het te verwachten dividend voor staatsdeelnemingen heeft grotendeels te maken met de financiële impact van
COVID-19 (en de genomen maatregelen in dat kader, zoals het dividendverbod bij gebruikmaking van de NOW-steun) op de staatsdeelnemingen.
De ramingen voor FMO en Holland Casino zijn daarom bij de Miljoenennota 2021 neerwaarts bijgesteld. In de eerste suppletoire begroting

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 650 IX, nr. 3

7

2020 waren de dividendramingen van onder meer KLM, NS, Schiphol al
neerwaarts bijgesteld.
Daarnaast geldt voor ABN AMRO, BNG Bank, NWB Bank, FMO en de
Volksbank dat deze financiële instellingen op aanbeveling van de ECB de
dividenduitkering over het jaar 2019 hebben uitgesteld. Op dit moment
geldt deze aanbeveling van de ECB tot en met 31 december 2020. Daarom
zijn de ramingen voor 2020 (die zien op het te verwachten dividend over
2019) voor deze financiële instellingen op nihil geraamd.
Vraag 13
Kunt u de belastingontvangsten van – 18,1 miljard euro uitsplitsen en
nader toelichten?
Antwoord op vraag 13
De neerwaartse bijstelling van de belastingontvangsten van
18,1 miljard euro betreft de bijstelling in de Najaarsnota ten opzichte van
de Miljoenennota 2020 (dus van september 2019). Daarin lopen ook
fondsen, zoals het Gemeentefonds mee. Zonder deze fondsen bedraagt de
neerwaartse bijstelling van de belastingontvangsten 17,5 miljard euro. In
onderstaande tabel staat de uitsplitsing voor de grootste belastingsoorten. Deze neerwaartse bijstellingen hangen vooral samen met
verslechterde economische beeld vanwege corona sinds de raming in de
Miljoenennota 2020. Zo is de consumptie van huishoudens lager (en dus
lagere btw-ontvangsten), is de werkgelegenheid gedaald (en dus lagere
loonbelastingontvangsten) en zijn de bedrijfswinsten lager (en dus lagere
vennootschapsbelasting). Tevens heeft de mogelijkheid van uitstel van
belastingbetaling een drukkend effect op de ontvangsten van dit jaar.
Neerwaartse bijstelling (in miljarden euro’s)
Totale bijstelling
Fondsen (bijv. het Gemeentefonds)
Totaal belastingontvangsten
waarvan
Omzetbelasting (btw)
Loonbelasting
Vennootschapsbelasting
Overig

– 18,1
+ 0,6
– 17,5
– 7,6
– 2,4
– 6,4
– 1,1

Vraag 14
Kunt u het bedrag van – 527 miljoen euro aan dividenden staatsdeelnemingen nader toelichten?
Antwoord op vraag 14
Zie het antwoord op vraag 12.
Vraag 15
Hoeveel verwacht u minder te ontvangen aan schaderestituties herverzekering leverancierskredieten in 2021?
Antwoord op vraag 15
De schaderaming is met grote onzekerheid omgeven, omdat het
onmogelijk is in te schatten wat de impact van de crisis zal zijn op elk
individueel bedrijf. Zoals gemeld in de tweede suppletoire begroting 2020
hebben tot op heden de geraamde schades zich nog in zeer beperkte mate
gematerialiseerd. Een gevolg hiervan is dat de restituties ook achterblijven op de initiële raming. De raming is voor 2020 derhalve naar
beneden bijgesteld met 290 miljoen euro. Het grootste deel hiervan wordt,
evenals de schades, verwacht in de jaren 2021 en 2022. Daarnaast zijn de
restitutieramingen, zoals in de Ontwerpbegroting 2021 en nota van

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 650 IX, nr. 3

8

wijziging reeds gemeld, naar aanleiding van de goedkeuringsprocedure
van de Europese Commissie (EC) en de aangepaste voorwaarden, net als
de schaderamingen, licht naar beneden bijgesteld. Voor 2021 worden de
restituties nu geraamd op 200 miljoen euro en voor 2022 op
70 miljoen euro2.
Vraag 16
Hoe vindt de toekenning c.q. verdeling plaats richting gemeenten van de
11 miljoen euro die in 2020 beschikbaar is gesteld aan gemeenten voor
het compenseren van de kosten die gepaard gaan met de hulp aan
toeslagengedupeerden? Hoe wordt dit bepaald? En hoe is dit voor 2021
geregeld?
Antwoord op vraag 16
Dit bedrag wordt toegekend middels een specifieke uitkering. Het bedrag
wordt verdeeld over gemeenten op basis van de verdeling per gemeente
van de bij Belastingdienst/Toeslagen voor beoordeling aangemelde
gedupeerden, zoals ten tijde van het uitwerken van de regeling bekend
was. Gemeenten met een hoger aantal gedupeerden ontvangen dus een
groter aandeel van deze 11 miljoen euro. In de regeling3 die hoort bij deze
uitkering is tevens bepaald dat gemeenten deze middelen tot en met 2023
mogen besteden.
Daarnaast brengt een onafhankelijk extern bureau binnen de missionaire
periode van het huidige kabinet een advies uit met daarbij een geobjectiveerde kostenberekening van de ondersteuning door gemeenten.
Vraag 17
Hoe past de genoemde niet bestede 32 miljoen euro voor de compensatie
van de ouders in de op pagina vijf genoemde 202 miljoen euro die wordt
doorgeschoven naar 2021?
Antwoord op vraag 17
Zie het antwoord op vraag 3.
Vraag 18
Hoeveel gedupeerde ouders in de toeslagenaffaire krijgen de extra
tegemoetkoming van 750 euro? Welk bedrag is hier totaal mee gemoeid?
Welk bedrag van de genoemde 17 miljoen euro blijft over en is daarmee
ergens dit jaar uitgekeerd aan de gedupeerde ouders?
Antwoord op vraag 18
In totaal ontvangen circa 16.400 ouders een eenmalige tegemoetkoming
van 750 euro. Hier is naar verwachting in totaal circa 12,3 miljoen euro
mee gemoeid. Van dit bedrag wordt circa 6,3 miljoen euro betaald ten
laste van het huidige bij tweede suppletoire begroting 2020 beschikbare
programmabudget van 18 miljoen euro (waarvan 17 miljoen euro op
artikel 1 van Financiën wordt verantwoord en 1 miljoen euro op de SZW
begroting wordt verantwoord). Op pagina’s 5 en 15 van de tweede
suppletoire begroting IX wordt dit toegelicht).
De overige circa 6 miljoen euro betreft het recente besluit om de
doelgroep van de eenmalige tegemoetkoming van 750 euro uit te breiden
(zoals in de vierde Voortgangsrapportage4 is toegelicht in paragraaf 1.3).
Deze uitgaven worden ingepast binnen het geheel van artikel 1 en uw
Kamer wordt medio december 2020 met de veegbrief formeel over deze
2

Zie ook de nota van wijziging op de Ontwerpbegroting 2021, waarin de nieuwe restitutie
raming voor 2021 en 2022 budgettair is verwerkt.
3
Stcrt. 2020, 62609; BWBR0044385.
4
2020Z24003.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 650 IX, nr. 3

9

budgettaire wijzigingen geïnformeerd, zoals opgenomen in de vierde
Voortgangsrapportage kinderopvangtoeslag (pagina 26).
Dit betekent per saldo dat, naast de uitgaven aan de oorspronkelijke
eenmalige tegemoetkoming van 750 euro, bij tweede suppletoire
begroting 2020 circa 11,7 miljoen euro (waarvan 1 miljoen euro wordt
verantwoord op de begroting van SZW) aan programma-uitgaven wordt
geraamd voor betalingen aan gedupeerden in 2020. Dit is conform de
herijkte planning uit de derde Voortgangsrapportage kinderopvangtoeslag5.
Vraag 19
Kan meer uitleg gegeven worden over de post SURE en Next Generation
EU? En waarom worden deze nu opgenomen?
Antwoord op vraag 19
SURE is ingesteld in reactie op de COVID-19-crisis en bedoeld om
lidstaten te ondersteunen bij het financieren van hoofdzakelijk werktijdverkortingsregelingen of soortgelijke maatregelen ter bescherming van
werknemers en zelfstandigen, en zodoende voor het verminderen van
werkloosheid en inkomensverlies, en in aanvulling daarop, voor de
financiering van sommige maatregelen op gezondheidsgebied, met name
op de werkplek6. Via SURE kan de Europese Unie maximaal
100 miljard euro leningen aan lidstaten verstrekken. Hiervan is momenteel
90,4 miljard euro toegekend aan lidstaten. De leningen kunnen tot het
eind van 2022 worden verstrekt, tenzij de Raad van de Europese Unie
besluit om de duur van het instrument te verlengen. Het Nederlandse
aandeel in deze garantie wordt bepaald door het Nederlandse bni-aandeel
in het bni van de EU en wordt voor 2021 geraamd op 6,1 miljard euro.
SURE staat vanaf 2020 op de Financiënbegroting omdat de verplichting
voor deze garantie in 2020 is aangegaan.
NGEU is voorgesteld in reactie op de COVID-19-crisis en bedoeld om het
herstel van de gevolgen ervan te ondersteunen7. De Europese Commissie
zal daartoe namens de Europese Unie middelen lenen en deze deels
gebruiken voor uitgaven in EU-programma’s (verantwoord als afdracht op
de BuZa begroting) en deels als leningen verstrekken aan lidstaten
(verantwoord als garantie op de Financiënbegroting). Die leningen
worden verstrekt binnen de faciliteit voor veerkracht en herstel (RRF),
waarbij middelen ingezet worden voor hervormingen en investeringen
om de economieën van lidstaten structureel te verbeteren en hun
veerkracht te versterken, om zo de economieën weer op een pad van
duurzaam herstel te brengen en te voorkomen dat de verschillen binnen
de Unie verder toenemen. Via NGEU kan de Europese Unie tot het eind
van 2026 voor maximaal 386 miljard euro aan leningen verstrekken aan
lidstaten en de daarvoor benodigde middelen zelf lenen. De aflossings- en
renteverplichtingen op de door de Unie aangegane schuld wordt
gegarandeerd via het nog te ratificeren nieuwe Eigenmiddelenbesluit. Het
Nederlandse aandeel in deze garantie wordt gebaseerd op een raming
van de toekomstige uitstaande schuld en de bijbehorende renteverplichtingen en het Nederlandse bni-aandeel in het bni van de EU en wordt voor
2021 geraamd op 27,4 miljard euro (inclusief rente). Hoewel de relevante
Europese verordeningen en besluiten en het Eigen Middelenbesluit nog
door de Raad van de Europese Unie, het Europees Parlement en door alle
5

31066-704.
VERORDENING VAN DE RAAD betreffende de instelling van een Europees instrument voor
tijdelijke steun om het risico op werkloosheid in noodsituaties te beperken (SURE) naar
aanleiding van de uitbraak van COVID-19, vastgesteld op 2.4.2020.
7
DRAFT COUNCIL REGULATION establishing a European Union Recovery Instrument to support
the recovery in the aftermath of the COVID-19 crisis.
6

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 650 IX, nr. 3

10

lidstaten moeten worden goedgekeurd, zijn de contouren van de
afspraken voldoende duidelijk om deze verplichting budgettair in 2020 te
verwerken. Nadat deze verordeningen en besluiten zijn goedgekeurd en
het EMB is geratificeerd kunnen de leningen worden verstrekt.
In hoofdstuk 2.5 «overzicht risicoregelingen» van de ontwerpbegroting
van het Ministerie van Financiën 2021 worden de posten SURE en Next
Generation EU ook uitgebreid toegelicht.
Vraag 20
Waarom vallen de uitvoeringskosten herverzekering leverancierskredieten
hoger uit? Waarop was de initiële raming gebaseerd?
Antwoord op vraag 20
De uitvoeringskosten dekken de werkelijke operationele kosten van de
verzekeraars. Na afloop van het verzekeringsjaar zal een eindafrekening
plaatsvinden tussen de Staat en de verzekeraars na het controleren van de
onderliggende data door een externe accountant.
De initiële raming van de uitvoeringskosten was gebaseerd op een
schatting van de gemaakte kosten in 2019. Ten tijde van de eerste raming
was er echter nog geen volledig beeld van deze kosten bij de deelnemende verzekeraars en bovendien zijn na het opstellen van de raming
meer verzekeraars een overeenkomst aangegaan met de Staat dan
verwacht.
Vraag 21
Is de verwachting dat Argentinië de schuld van 140,7 miljoen euro in 2021
wel kan terugbetalen of worden er nieuwe afspraken gemaakt over
bijvoorbeeld betalen in termijnen? Kunt u bevestigen dat zij wel blijven
vasthouden aan de inning van de 140,7 miljoen euro?
Antwoord op vraag 21
Volgens de betalingsafspraken met Argentinië heeft Argentinië tot eind
mei 2021 om aan haar betalingsverplichtingen te voldoen. Op dit moment
is het niet in te schatten of het Argentinië wel of niet gaat lukken om aan
deze betalingsverplichtingen te voldoen. De inzet van Nederland blijft om
de volledige restitutie (140,7 miljoen euro) op Argentinië te verhalen. Ik zal
de Kamer in 2021 op de hoogte houden van de ontwikkelingen rondom
deze betalingsverplichtingen.
Vraag 22
Kan een nadere toelichting en onderbouwing worden gegeven van de
onttrekking aan de begrotingsreserve Exportkredietverzekering (EKV)?
Antwoord op vraag 22
Tot 2020 werden de toevoegingen aan en de onttrekkingen uit de
begrotingsreserve EKV gesaldeerd begroot. Vanaf de eerste suppletoire
begroting 2020 en verder worden de toevoegingen aan de begrotingsreserve als uitgaven weergegeven en de onttrekkingen uit de begrotingsreserve als ontvangsten. Schades die definitief zijn, worden onttrokken aan
de begrotingsreserve. In de tweede suppletoire begroting zijn de
definitieve schades 16,7 miljoen euro. Naast deze onttrekking wordt er
9,8 miljoen euro extra gestort in de begrotingsreserve als gevolg van een
hogere raming van de premieontvangsten.
Vraag 23
Welke budgettaire gevolgen heeft de naderende Brexit nog voor de
Douane?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 650 IX, nr. 3

11

Antwoord op vraag 23
Begin 2018 is er budget toegekend aan de Douane zodat de Douane zich
voor kan bereiden op een no-deal Brexit. Van ca. 20 miljoen euro in 2018,
70 miljoen euro in 2019, loopt dit bedrag op tot 78 miljoen euro structureel. Het toegekende budget is onder meer besteed aan het selecteren,
werven en opleiden van ongeveer 930 fte, het aanpassen van de geautomatiseerde systemen, structurele huisvesting, de aanschaf van scan- en
detectiemiddelen, dienstwagens en uniformen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 650 IX, nr. 3

12