Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2022–2023

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

485
Vragen van het lid SylvanaSimons (BIJ1) aan de Minister van Justitie en
Veiligheid over de speech van Minister Yeşilgöz-Zegerius tijdens de HJ
Schoo-lezing van 2022 (ingezonden 5 oktober 2022).
Mededeling van Minister Yeşilgöz-Zegerius (Justitie en Veiligheid)
(ontvangen 26 oktober 2022).
Vraag 1
Zitten er volgens u momenteel partijen in de Tweede Kamer die behoren tot
de «woke» beweging of zich schuldig maken aan «wokeisme», en zo ja
welke?1 Kunt u dit nader toelichten aan de hand van wat volgens u kenmerken zijn van «wokisme» in een politieke partij? Mits er «woke» partijen in de
Tweede Kamer zitten, vindt u deze partijen een gevaar voor de rechtsstaat?
Vraag 2
Zou u kunnen toelichten welke standpunten en meningen onbespreekbaar
gemaakt worden door zogenaamde «wokeisten»? Zou u kunnen ophelderen
of u vindt dat het onbespreekbaar maken van iets gelijk staat aan discriminatie? Hoe zet u de dreiging van het zogenaamd «wokeisme» af tegen het
toenemende terreurrisico vanuit extreemrechts?
Vraag 3
Bent u het eens met de stelling dat er recentelijk een groeiende ruimte is
ontstaan voor racisme, antisemitisme en moslimhaat binnen het maatschappelijk debat en dat dit de democratische rechtsstaat bedreigt? Zo ja, zou u
kunnen toelichten wat u hieraan gaat doen? Kunt u aangeven of u het van
belang acht dat mensen zich hier tegen uitspreken?
Vraag 4
Zou u willen ingaan op het citaat: «Het is een gevaarlijk misverstand dat er
zoiets zou bestaan als het recht om niet gekwetst te worden. Het is gevaarlijk,
omdat mensen dan de neiging hebben om zich ernaar te gaan gedragen. Dat
leidt tot zelfcensuur. Om gedoe te voorkomen. Om geen vuur te trekken. Om
je baan te houden. Om niet gecanceld te worden.» en hierbij toelichten wat
het verschil is tussen zelfcensuur en respect hebben voor de identiteit of

1

ah-tk-20222023-485
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2022

VVD, HJ Schoo-lezing door Dilan Yeşilgöz-Zegerius (https://www.vvd.nl/hj-schoo-lezing-doordilan-yesilgoz-zegerius/).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

1

achtergrond van een ander? Bent u het eens met de stelling dat veel mensen
hun baan verliezen door – en zich aanpassen uit angst voor – haat en
discriminatie? Zou u zich niet eerder daar op moeten richten in tegenstelling
tot angst voor «cancel culture»?
Vraag 5
Zou u willen ingaan op het citaat: «De meest extreme uitingen op de flanken
hebben feitelijk heel weinig te maken met ons dagelijks leven en de
uitdagingen waar mensen thuis elke dag mee bezig zijn.» en hierbij kunnen
toelichten over wie er wordt gesproken betreffende het woord «ons»?
Classificeert u de eerder in de speech genoemde uitingen over institutioneel
racisme bij de politie als extreme uitingen? Erkent u dat bevolkingsgroepen in
dit land te maken krijgen met institutioneel racisme en discriminatie vanuit de
politie? Erkent u dat asielzoekers dagelijks te maken hebben met onmenselijke omstandigheden door wanbeleid van het Ministerie van Justitie en
Veiligheid? Kunt u uw antwoorden toelichten?
Vraag 6
Zou u willen reflecteren op het deel van de speech waarin u refereert aan het
aspect van de democratische rechtsstaat dat iedereen die aanklopt voor hulp
ook toegang heeft tot het recht? Vallen vluchtelingen onder deze groep
mensen? Indien ja, zou u dan kunnen reflecteren op het falen van het huidige
kabinet om dit principe waar te maken in Ter Apel?
Vraag 7
Zou u willen ingaan op het citaat: «Als je in ons land meedoet, bijdraagt, en
je aan de regels houdt van hoe we met elkaar omgaan, dan is de overheid er
voor je. Dan kun je rekenen op steun. We houden je veilig, we leveren goede
zorg, goed onderwijs en een dak boven je hoofd. We zorgen voor je, als het
niet goed met je gaat.» en aangeven of u erkent dat door etnisch profileren
vanuit de politie veel Nederlanders zich onveilig voelen? Bent u het eens met
de stelling dat de toenemende dreiging van extreem rechtse aanvallen op
journalisten, activisten, politici, en wetenschappers een gevaar is voor de
democratische rechtsstaat? Zou u kunnen reflecteren op het falen van
voorafgaande Ministeries van Justitie en Veiligheid in het waarborgen van de
in het citaat genoemde afspraak?
Vraag 8
Zou u willen ingaan op het citaat van Kim Putters die u benoemde in de
speech: «Aannames over wat burgers wel en niet zullen en kunnen doen,
kloppen vaak niet of blijken onrealistisch. Als de overheid de situatie van
mensen niet begrijpt, is beleid niet alleen ineffectief, maar kunnen de gekozen
oplossingen de problemen zelfs vergroten.» En het citaat: «Man of vrouw:
vind een paar ballen en wees weerbaar, zou ik zeggen. In een open samenleving moet je een schild ontwikkelen.» en aangeven of u het eens bent met de
stelling dat het een onrealistische aanname is dat kwetsbare burgers zich op
korte termijn weerbaar zullen maken tegenover ernstige beledigingen ten
aanzien van hun levenswijze? Hoe reflecteert u op de afweging tussen hoe
belangrijk het is om een persoonlijk schild te ontwikkelen, in tegenstelling tot
de taak van de overheid om kwetsbare burgers te beschermen tegen
discriminatie en uitsluiting?
Vraag 9
Erkent u dat instituties binnen Nederland, zoals universiteiten, de mogelijkheid hebben mensen te weerhouden van openlijk zichzelf te zijn, zich uit te
spreken, hun leven te leiden zoals ze dat willen, of hun mening te uiten door
onvoldoende veiligheid te faciliteren? Bent u het eens met de stelling dat het
aanbieden van veilige ruimtes kan helpen een democratische cultuur te
faciliteren en daardoor bij te dragen aan een veiliger land?
Vraag 10
Hoe verhoudt u zich ten opzichte van de toelichting die vermeld staat onder
artikel 11 van de Europese Grondwet waarin staat: «Daar de uitoefening van
deze vrijheden plichten en verantwoordelijkheden met zich brengt, kan zij
worden onderworpen aan bepaalde formaliteiten, voorwaarden, beperkingen
of sancties, die bij de wet zijn voorzien en die in een democratische samenle-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

2

ving noodzakelijk zijn in het belang van de nationale veiligheid, territoriale
integriteit of openbare veiligheid, het voorkomen van wanordelijkheden en
strafbare feiten, de bescherming van de gezondheid of de goede zeden, de
bescherming van de goede naam of de rechten van anderen, om de
verspreiding van vertrouwelijke mededelingen te voorkomen of om het gezag
en de onpartijdigheid van de rechterlijke macht te waarborgen.» in relatie tot
het citaat van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens dat behandeld
werd in uw speech? Bent u het eens met de stelling dat het opleggen van
beperkingen voor racistisch taalgebruik een fundamenteel aspect is van het
beschermen van de democratische rechtsstaat? Indien dit het geval is, zou u
kunnen reflecteren op de rol van «wokeisten» in het beschermen van deze
democratische principes in tegenstelling tot de toenemende prominentie van
racistisch taalgebruik vanuit extreemrechts?
Mededeling
Hierbij deel ik u mede dat de schriftelijke vragen van het lid Sylvana Simons
(BIJ1), van uw Kamer aan de Minister van Justitie en Veiligheid over de
speech van Minister Yeşilgöz-Zegerius tijdens de HJ Schoo-lezing van 2022
(ingezonden 5 oktober 2022) niet binnen de gebruikelijke termijn kunnen
worden beantwoord, aangezien nog niet alle benodigde informatie is
ontvangen.
Ik streef ernaar de vragen zo spoedig mogelijk te beantwoorden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

3