Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2012–2013

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2878
Vragen van de leden Omtzigt (CDA), Van der Staaij (SGP) en Voordewind
(ChristenUnie) aan de minister van Buitenlandse Zaken over de «guidelines on
the promotion and protection of freedom of religion or beliefs» (ingezonden
8 juli 2013).
Antwoord van minister Timmermans (Buitenlandse Zaken) (ontvangen 18 juli
2013)
Vraag 1
Wanneer heeft u kennisgenomen van de «guidelines on the promotion and
protection of freedom of religion or beliefs», aangenomen op de Raad
Buitenlandse Zaken van 24 juni jl, waarin precies beschreven wordt wat de
EU verstaat onder vrijheid van godsdienst en hoe zij die toepast in haar
beleid naar andere landen met zeer precieze richtlijnen onder andere op het
gebied van gewetensbezwaren en een zeer beperkte uitleg van de wijze
waarop mensen hun godsdienst in groepsverband mogen belijden als recht?
Antwoord 1
Deze richtsnoeren zijn besproken in de Raadswerkgroep Mensenrechten
(COHOM).
Vraag 2
Wat is de reden dat noch de geannoteerde agenda van 14 juni, noch het
verslag van 27 juni ook maar één woord aandacht schonk aan het voorgenomen en het genomen besluit?
Antwoord 2
De richtsnoeren zijn tijdens de bijeenkomst van de Raad Buitenlandse Zaken
(RBZ) van 24 juni jl. niet inhoudelijk besproken. Zij vormen een uitwerking
van de mensenrechtenstrategie die werd aangenomen tijdens de Raad
Buitenlandse Zaken van 25 juni 2012. De positie van Nederland is voorafgaand aan deze Raadsbijeenkomst met uw Kamer afgestemd. Zoals tijdens
het AO godsdienstvrijheid van 15 mei jl. aan uw Kamer toegezegd, wordt uw
Kamer per brief over de aanname van deze richtsnoeren geïnformeerd. Dit
geldt ook voor de richtsnoeren over de rechten van LHBT-personen. In het
overleg van 15 mei jl. heb ik u geïnformeerd dat de richtsnoeren over vrijheid
van godsdienst en levensovertuiging waarschijnlijk bij de RBZ in juni zouden
worden aangenomen.

ah-tk-20122013-2878
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2013

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

1

Vraag 3
Herinnert u zich dat de fracties van CU, SGP en CDA u een initiatiefnota
godsdienstvrijheid aangeboden hebben in het debat over godsdienstvrijheid
op 15 mei jl. en dat u daarin zei: «Als de mensenrechtenbrief in de Kamer
besproken is, ga ik proberen daar ook in Europees verband meer steun voor
te krijgen. Dan zal ik ook navraag doen naar de strategie. In dat kader zal ik
een en ander aan de Kamer terugkoppelen.»?
Antwoord 3
Ja. Ik heb toegezegd te zullen proberen in Europees verband steun te krijgen
voor de mensenrechtenbrief – nadat die in de Kamer is besproken – en
daarbij ook navraag te doen naar de stand van de uitvoering van de
EU-strategie mensenrechten. De aanname van deze richtsnoeren, maar vooral
de uitwerking ervan, is deel van de uitvoering van die EU-strategie.
Vraag 4
Heeft u, nu deze richtlijnen besproken werden voordat de mensenrechtennota
in de Kamer besproken is, het idee om ook in Europees verband een ranglijst
van vervolgde religieuze minderheden en godsdienstvrijheid besproken? Zo
ja, hoe was de reactie en zo nee, wanneer zult u dat wel doen?
Antwoord 4
Nee. Zoals toegezegd aan de Kamer zal ik de vrijheid van godsdienst en
levensovertuiging, als onderdeel van het Nederlandse mensenrechtenbeleid,
in EU-verband bespreken nadat de mensenrechtennota in de Kamer is
besproken.
Vraag 5 en 6
Deelt u de mening dat het zeer gepast geweest zou zijn als u van tevoren
gemeld zou hebben dat deze richtlijnen, die gelden voor het buitenlands
beleid van de Unie en opgesteld waren in het Europees Parlement en daar
goedgekeurd, ter besluitvorming voorlagen in de Europese Raad en dat u dan
het Nederlandse parlement in staat gesteld zou hebben zich hier een mening
over te vormen?
Op welke wijze gaat u het Nederlandse parlement in staat stellen zich een
oordeel te vormen over deze richtlijnen en die mee te laten wegen in de
besluitvorming?
Antwoord 5 en 6
Tijdens het AO godsdienstvrijheid is de Kamer geïnformeerd dat de RBZ de
richtsnoeren waarschijnlijk in juni zou aannemen. Het document is niet
opgesteld in het Europees Parlement, maar door de Raadswerkgroep
Mensenrechten, en vastgesteld door de Raad. Het Europees Parlement heeft
wel aanbevelingen gedaan aan de Raad. De richtsnoeren vormen een publiek
document waarover de Kamer zich uiteraard een mening kan vormen.
Vraag 7
Staat het Nederlandse parlement nu voor een voldongen feit bij het besluit
over aanname van deze richtlijnen over godsdienstvrijheid?
Antwoord 7
De richtsnoeren vormen deel van de uitvoering van de met uw Kamer
besproken Mensenrechtenstrategie van de EU. Zij helpen EU-delegaties en
ambassades van lidstaten – waaronder Nederlandse vertegenwoordigingen –
het EU-mensenrechtenbeleid uit te voeren. Op basis van hun terugkoppeling
zal te zijner tijd evaluatie van de richtsnoeren plaatsvinden. Uiteraard zijn ook
de meningen van onder andere het Europees Parlement, nationale parlementen en het maatschappelijk middenveld over de uitvoering van dit beleid van
belang.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

2