Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2016–2017

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1783
Vragen van lid Kuiken (PvdA) aan de Minister van Veiligheid en Justitie over
de bevoegdheid van de burgemeester om een huis te sluiten (ingezonden
7 april 2017).
Antwoord van Minister Blok (Veiligheid en Justitie) (ontvangen 9 mei 2017).
Vraag 1
Kent u het bericht «Huis Bandidosbaas ten onrechte gesloten»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2, 3, 4 en 5
Deelt u de mening dat indien een woning vanwege de bewoning daarvan tot
een onveilige situatie of verstoring van de openbare orde kan leiden, die
woning dan gesloten zou moeten kunnen worden? Zo ja, waarom? Zo nee,
waarom niet?
Deelt u de mening van de burgemeester van Echt-Susteren dat de wet niet
voldoet om een veilige situatie te creëren? Zo ja, waarom? Zo nee, waarom
niet?
Kunt u zich de teleurstelling van de burgemeester van Echt-Susteren
voorstellen? Zo ja, waarom? Zo nee, waarom niet?
Deelt u de mening dat het huidige wettelijk kader tekortschiet als het gaat om
de bevoegdheid van de burgemeester om vanwege verstoring van de
openbare orde een woning te kunnen sluiten? Zo ja, waarom? Zo nee,
waarom niet?
Antwoord 2, 3, 4 en 5
De incidenten die in 2014 in de gemeente Echt-Susteren plaatsvonden,
hebben geleid tot een ernstige verstoring van de openbare orde. Er was
sprake van het gooien van explosieven naar de woning van de president van
een afdeling van Bandidos waardoor schade in de omgeving werd aangericht. De burgemeester heeft alle mogelijke middelen willen inzetten om
dergelijke incidenten tegen te gaan en verdere incidenten te voorkomen om
zo de omwonenden en ook passanten te beschermen. Ik waardeer de inzet
van de burgemeester. Dit heb ik met hem besproken.

1

ah-tk-20162017-1783
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2017

ANP, 4 april 2017

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

1

Verstoring van de openbare orde kan met verschillende instrumenten worden
bestreden. Van de burgemeester begreep ik dat hij destijds diverse maatregelen heeft getroffen, zoals verkeersremmende maatregelen, het aanbrengen
van extra straatverlichting, het mogelijk maken van preventief fouilleren en
inzet van extra politiesurveillance. Daarnaast heeft de burgemeester op basis
van artikel 174a Gemeentewet de bevoegdheid om de betreffende woning te
sluiten als gedragingen in de woning ernstige overlast veroorzaken in de
omliggende openbare ruimte en bij omwonenden. Van deze bevoegdheid
heeft de burgemeester in het onderhavige geval gebruik gemaakt.
De verstoring van de openbare orde in deze casus leverde echter naar het
oordeel van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State geen
bevoegdheid van de burgemeester op tot toepassing van artikel 174a van de
Gemeentewet: het bewonen van een woning door een bepaald persoon of
een persoon met een bepaalde positie kan niet worden gezien als een
gedraging zoals bedoeld in artikel 174a van de Gemeentewet.2
De bevoegdheid om een woning te sluiten is een ingrijpende bevoegdheid
die het recht op bescherming van de persoonlijke levenssfeer en het
eigendomsrecht beperkt. Het ingrijpende karakter van een woningsluiting in
relatie tot de fundamentele rechten van het Europees verdrag van de Rechten
van de Mens (EVRM) alsmede de Grondwet, maakt dat de ruimte van de
bevoegdheid om een woning te sluiten beperkt is. Zo zijn veel van de
voorwaarden die de bestuursrechter stelt aan de toepassing van artikel 174a
Gemeentewet terug te voeren op de rechtspraak over het EVRM. De
Grondwet en verdragen staan woningsluiting niet op voorhand in de weg,
mits voorzien van een expliciete (formeel-)wettelijke grondslag, ook omdat
omwonenden en passanten grondrechten hebben. Daarnaast moet voldoende
aannemelijk zijn dat met de sluiting het beoogde doel wordt bereikt (en dat
de bedreiging voor de veiligheid van omwonenden en passanten zich
bijvoorbeeld niet verplaatst naar de nieuwe woonomgeving), dat het gevaar
niet kan worden bestreden met minder ingrijpende maatregelen en dat de
sluiting geen buitensporige individuele last (excessive individual burden) mag
vormen voor de betrokken burger. Dit impliceert dat (ook) altijd andere
maatregelen overwogen en toegepast moeten worden, voordat tot woningsluiting kan worden overgegaan.
Ik constateer dat de burgemeester van Echt-Susteren in het voorliggende
geval ook andere maatregelen heeft toegepast om de openbare orde te
handhaven. Het wettelijk stelsel biedt hiervoor voldoende mogelijkheden.
Vraag 6
Deelt u de mening dat de wet zodanig moet worden aangepast dat voortaan
ook gevaar of verstoring van de openbare die ontstaat door de bewoning van
een pand aanleiding tot sluiting van die woning moet kunnen zijn? Zo ja, gaat
u dan een wetswijziging daartoe voorstellen? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 6
Uit mijn antwoorden op vraag 2 t/m 5 blijkt dat ik naar aanleiding van deze
casus geen wetswijziging overweeg.

2

Uitspraak Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State van 5 april 2017,
ECLI:NL:RVS:2017:923.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

2