Doorstroomatlas
vmbo
De onderwijsloopbanen van vmbo’ers
in kaart gebracht

Doorstroomatlas
vmbo
De onderwijsloopbanen van vmbo’ers
in kaart gebracht

© 2012
Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een
g­eautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij
­elektronisch, mechanisch, door fotokopieen, opnamen of op enig ander manier, zonder voorafgaande
schriftelijke toestemming van de uitgever.

Inhoudsopgave
Voorwoord

5

Inleiding

7

Het vmbo
De leerwegen van het vmbo
De sectoren van het vmbo
Intrasectorale en intersectorale programma’s
De opbouw van de Doorstroomatlas
Het kleurgebruik voor de leerwegen en sectoren

7
7
9
9
9
11

1. De vier leerwegen in het vmbo

13

1.1 De instroom in de vier leerwegen
1.1.1 Een landelijk beeld van de instroom
1.1.2 Regionale verschillen in de instroom
1.2 Doorstroom in het vmbo
1.3 Studiesucces in het vmbo
1.4 De doorstroom naar het vervolgonderwijs
1.4.1 Doorstroom naar het mbo
1.4.2 Doorstroom naar het havo
1.5 Studiesucces in het vervolgonderwijs
1.5.1 Studiesucces in het mbo
1.5.2 Studiesucces in het havo

13
13
22
26
28
30
31
36
38
38
45

2. De basisberoepsgerichteleerweg van het vmbo
2.1 De instroom in de basisberoepsgerichte leerweg
2.1.1 Een landelijk beeld van de instroom
2.1.2 Regionale verschillen in de instroom
2.2 De doorstroom in de basisberoepsgerichte leerweg
2.3 Studiesucces in het vmbo
2.4 De doorstroom naar het vervolgonderwijs
2.5 Studiesucces in het mbo

3. De kaderberoepsgerichteleerweg van het vmbo
3.1 De instroom in de kaderberoepsgerichte leerweg
3.1.1 Een landelijk beeld van de instroom
3.1.2 Regionale verschillen in de instroom
3.2 De doorstroom in de kaderberoepsgerichte leerweg
3.3 Studiesucces in het vmbo

47
47
47
54
59
62
66
85

91
91
91
98
103
106

4

Doorstroomatlas vmbo

3.4 De doorstroom naar het vervolgonderwijs
3.4.1 Algemeen
3.4.2 De doorstroom naar het mbo
3.4.3 De doorstroom naar het havo
3.5 Studiesucces in het vervolgonderwijs
3.5.1 Studiesucces in het mbo
3.5.2 Studiesucces in het havo

4. De gemengde leerweg van het vmbo
4.1 De instroom in de gemengde leerweg
4.1.1 Een landelijk beeld van de instroom
4.1.2 Regionale verschillen in de instroom
4.2 De doorstroom in de gemengde leerweg
4.3 Studiesucces in het vmbo
4.4 De doorstroom naar het vervolgonderwijs
4.4.1 Algemeen
4.4.2 De doorstroom naar het mbo
4.4.3 De doorstroom naar het havo
4.5 Studiesucces in het vervolgonderwijs
4.5.1 Studiesucces in het mbo
4.5.2 Studiesucces in het avo

5. De theoretische leerweg van het vmbo
5.1 De instroom in de theoretische leerweg
5.1.1 Een landelijk beeld van de instroom
5.1.2 Regionale verschillen in de instroom
5.2 De doorstroom in de theoretische leerweg
5.3 Studiesucces in het vmbo
5.4 De doorstroom naar het vervolgonderwijs
5.4.1 Algemeen
5.4.2 De doorstroom naar het mbo
5.4.3 De doorstroom naar het avo
5.5 Studiesucces in het vervolgonderwijs
5.5.1 Studiesucces in het mbo
5.5.2 Studiesucces in het avo

110
110
112
129
130
130
135

137
137
137
144
149
152
156
156
158
173
175
175
180

183
183
183
186
189
190
192
192
193
199
200
200
202

Afkortingen

205

Verklarende woordenlijst

206

Colofon

208

Voorwoord

Voorwoord
Voor veel jongeren is het vmbo dé plek waar ze hun talent het beste kunnen ontwikkelen. Daar leggen ze
immers de basis voor de rest van hun leven en van hun vakmanschap. Dat is belangrijk voor hen én voor
Nederland. Goede vakmensen die kunnen werken met hun hoofd, hart en handen zijn goud waard voor
onze samenleving en economie.
Deze Doorstroomatlas geeft inzicht in de onderwijsloopbanen van vmbo’ers. Groepen vmbo’ers zijn
meerdere jaren gevolgd, om zo informatie te krijgen over de opleidingen die zij volgen op het vmbo en het
mbo en over hun studiesucces. In deze Doorstroomatlas kunt u aan de hand van feiten en cijfers zien dat
het vmbo jongeren volop mogelijkheden biedt om door te stromen naar verschillende vervolgopleidingen,
om zo het beste uit zichzelf te halen.
Leerlingenstromen en de voorkeuren van leerlingen zijn altijd in beweging. In deze atlas zien we een aantal
duidelijke ontwikkelingen binnen het vmbo.
Zo zien we dat jongeren steeds vaker vmbo-opleidingen volgen met een breder voorbereidend karakter.
Ook kiezen relatief meer vmbo-leerlingen voor de gemengde en theoretische leerweg en halen leerlingen
steeds hogere diploma’s. Het percentage leerlingen dat mét een diploma het vmbo verlaat, is de afgelopen
jaren gestegen, evenals het percentage leerlingen dat na het vmbo doorstroomt naar een
vervolgopleiding.
Vmbo’ers stromen na hun opleiding meestal door naar een inhoudelijk verwante mbo-opleiding. Wat
hierbij opvalt, is dat leerlingen die hiervoor kiezen gemiddeld vaker en sneller een diploma halen op
mbo-niveau 2, 3 of 4, dan leerlingen die kiezen voor een niet-verwante vervolgopleiding. Dit onderstreept
het belang van heldere en eerlijke studievoorlichting en juiste studiekeuze én een soepele overgang tussen
de vmbo- en mbo-opleiding.
Een andere positieve ontwikkeling is dat veel vmbo-leerlingen uiteindelijk een diploma halen op een hoger
mbo-niveau dan waarop ze zijn ingestroomd. Ongeveer een kwart van de leerlingen uit de basisberoepsgerichte leerweg haalt uiteindelijk een diploma op niveau 3 of 4 op het mbo. Vanuit de kaderberoeps­
gerichte leerweg haalt zelfs een derde van de leerlingen een niveau 4 diploma.
Deze Doorstroomatlas laat zien dat het vmbo prachtige kansen biedt voor jongeren. Een vmbo-opleiding
is een prima start van hun carrière, die jongeren motiveert om te ontdekken waar hun talenten liggen.

De minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,

Marja van Bijsterveldt-Vliegenthart

5

6

Doorstroomatlas vmbo

Inleiding

Inleiding
Het voorbereidend middelbaar beroepsonderwijs (vmbo) biedt leerlingen vele mogelijkheden en kansen.
Door de diversiteit van het opleidingsaanbod bedient het vmbo leerlingen met verschillende interesses,
leerstijlen en capaciteiten. Leerlingen met een vmbo-diploma hebben een breed scala aan doorstroom­
mogelijkheden in het middelbaar beroepsonderwijs (mbo) en voor bepaalde groepen vmbo’ers ook in het
hoger algemeen vormend onderwijs (havo). Leerlingen kunnen hierdoor vanaf het moment van instroom in
het vmbo verschillende onderwijsroutes doorlopen.
De Doorstroomatlas vmbo biedt inzicht in de onderwijsloopbanen van vmbo’ers. De opleidingskeuzes en
het studiesucces van leerlingen binnen het vmbo worden in kaart gebracht. Daarnaast worden de vmbo’ers
gevolgd in hun verdere onderwijsloopbaan. De Doorstroomatlas vmbo toont welke vervolgopleidingen de
leerlingen kiezen en welke studiesuccessen ze in deze opleidingen boeken. Door terug te blikken worden
tevens historische ontwikkelingen in opleidingskeuzes en studiesuccessen weergegeven.
Een goed overzicht van de onderwijsloopbanen van vmbo’ers is om meerdere redenen van belang. Het onder­
wijsveld en het ministerie van OCW streven naar optimale aansluiting tussen het vmbo en het vervolg­onderwijs.
De Doorstroomatlas vmbo biedt informatie voor het maken van goede beleidskeuzes ter bevordering van een
doelmatig onderwijsaanbod en soepele doorstroom tussen het vmbo en het vervolgonderwijs. Daarnaast
geeft de Doorstroomatlas het onderwijsveld, ouders, leerlingen en de politiek een feitelijk overzicht van de
doorstroom uit het vmbo en inzicht in succesvolle onderwijsroutes. Ten slotte kan de Doorstroomatlas vmbo
worden benut voor het monitoren van beleidsdoelstellingen, zoals het vergroten van leerlingeninstroom in
bepaalde sectoren van het beroepsonderwijs.
Van deze Doorstroomatlas is ook een samenvatting gemaakt. De samenvatting biedt lezers een bondig
overzicht van de belangrijkste ontwikkelingen in opleidingskeuzes en studiesuccessen in het vmbo en in het
vervolgonderwijs. In de samenvatting wordt de informatie weergegeven op het niveau van het gehele vmbo en
wordt indien relevant ingezoomd op ontwikkelingen in leerwegen van het vmbo. In zowel de samenvatting als
deze uitgebreidere atlas worden grafische en cijfermatige overzichten begeleid door toelichtingen en analyses
van nationale en regionale ontwikkelingen.

Het vmbo
Na de basisschool kunnen leerlingen kiezen uit vier schoolsoorten:
• het praktijkonderwijs;
• het vmbo (voorbereidend middelbaar beroepsonderwijs);
• het havo (hoger algemeen voortgezet onderwijs);
• het vwo (voorbereidend wetenschappelijk onderwijs).

De leerwegen van het vmbo
Leerlingen die voor het vmbo kiezen doorlopen eerst de onderbouw. In de onderbouw volgen vmbo-leerlingen
grotendeels hetzelfde programma. De bovenbouw begint in het derde leerjaar en duurt, net als de onderbouw,
twee jaar. In de onderbouw zijn scholen niet verplicht om leerlingen in een leerweg in te delen. Wel vanaf de
bovenbouw. Studieresultaten in de onderbouw zijn bepalend voor de keuze van een leerweg. De bovenbouw is
ingedeeld in vier leerwegen.

7

8

Doorstroomatlas vmbo

Een leerweg is de route die de leerling volgt na de onderbouw en leidt naar een diploma:
• de basisberoepsgerichte leerweg;
• de kaderberoepsgerichte leerweg;
• de gemengde leerweg;
• de theoretische leerweg.

���

�������� �

�������� �

�������� �

�������� �

�������� �

�������� �

�������� �

�������� �

���
������ �

���
������ �

���
������ �

���
������ �

���

�������� �

��������� ����

�������� �

��������� ����

Overzicht vmbo:
onderbouw, leerwegen
en vervolgopleidingen.
Leerlingen zonder
vmbo-diplioma stromen
in het mbo door naar
niveau 1 of 2.

��������� ����

Figuur 1.

���

Alle vmbo-leerwegen leiden naar het middelbaar beroepsonderwijs (mbo). Doorgaans gaan leerlingen met een
diploma van de basisberoepsgerichte leerweg naar mbo-opleidingen op niveau 2 en leerlingen met diploma’s
van de andere leerwegen naar mbo-opleidingen op niveau 3 of 4. In het mbo kunnen leerlingen naar een
opleiding op een hoger niveau doorstromen. De keuzemogelijkheden zijn afhankelijk van het opleidingsaanbod en mogelijk ook van toelatingsvoorwaarden van de opleidingen. Leerlingen zonder vmbo-diploma kunnen
op niveau 1 van het mbo instromen en soms op niveau 2. Leerlingen in de theoretische en de gemengde
leerweg volgen algemeen vormende vakken op hetzelfde niveau. Leerlingen met het diploma van de theoretische leerweg kunnen doorstromen naar de vierde klas van het havo, indien de school waar ze instromen
hiermee instemt. Ook voor leerlingen met het diploma van de gemengde leerweg staat deze mogelijkheid
open als leerlingen examen doen in een extra algemeen vormend vak.

�������� �
�������� �
����

�������� �

�������� �

�������� �

�������� �

�������� �

�������� �

�������� �

�������� �

��������������������
�������

��������������������
�������

��������
�������

������������
�������

�������� � ����

�������� � ����

Inleiding

De sectoren van het vmbo
De basisberoepsgerichte leerweg kent, evenals de kaderberoepsgerichte en de gemengde leerweg, vier
sectoren: Economie, Techniek, Zorg & welzijn en Landbouw. Sectoren zijn weer onderverdeeld in afdelingen
die specifiek op één of enkele beroepsrichtingen zijn gericht. Een voorbeeld in de sector Economie is de
afdeling Handel die voorbereidt op opleidingen in de handel in het mbo. Een voorbeeld in de sector Techniek
is Elektrotechniek. Leerlingen die naar de theoretische leerweg gaan kiezen een vakkenpakket met algemene
theoretische vakken. Ze krijgen in principe geen beroepsgerichte vakken. Toch stromen ook leerlingen in de
theoretische leerweg uit in een sector. De vakkenpakketten van de theoretische leerweg zijn namelijk op
sectoren georiënteerd. Elk vakkenpakket sluit aan bij een sector (Economie, Techniek, Zorg & welzijn of
Landbouw). Ook het sectorwerkstuk dat een leerling van de theoretische leerweg in het vierde leerjaar maakt
is gericht op een sectorspecifiek onderwerp. In de Doorstroomatlas zijn de sectordifferentiaties in het vakkenpakket van leerlingen in de theoretische leerweg echter niet in de analyses betrokken, omdat veel leerlingen
een breder vakkenpakket kiezen en niet in één sector in zijn te delen.

Intrasectorale en intersectorale programma’s
Voor leerlingen die zich breder willen oriënteren, zijn er intrasectorale programma’s en sinds 2007 de inter­
sectorale programma’s. Intrasectorale programma’s behoren tot één sector. Er komen onderdelen uit twee of
meer afdelingen van die sector aan bod. Zo biedt het programma Handel & administratie onderdelen aan uit
zowel de afdeling Handel als de afdeling Administratie en het programma Instalektro in de sector Techniek
kent onderdelen uit zowel de opleiding Installatietechniek als uit de opleiding Elektrotech­niek. Sommige
intrasectorale programma’s zijn nog breder van opzet en zijn samengesteld uit onderdelen van alle afdelingen.
Voorbeelden zijn de intrasectorale programma’s Zorg-breed, Techniek-breed en Landbouw-breed.
Intersectorale programma’s bieden lesstof aan uit meerdere sectoren.
Bij de overstap naar het mbo kunnen leerlingen verwant en niet-verwant doorstromen. Er is sprake van
verwante doorstroom als de leerlingen van een afdeling van een vmbo-sector een vervolgopleiding kiezen in
een inhoudelijk overeenkomstig hoofddomein van het mbo, dan wel een hoofdomein dat de meeste inhoudelijke raakvlakken heeft met de vooropleiding van het mbo. De hoofddomeinstructuur wordt weliswaar op zijn
vroegst in het schooljaar 2013-2014 in het mbo ingevoerd, maar de domeinindeling is nu al bekend.

De opbouw van de Doorstroomatlas
De Doorstroomatlas bestaat uit vijf hoofdstukken. Alle hoofdstukken hebben een identieke opbouw. Het eerste
hoofdstuk geeft een overzicht van de ontwikkelingen in de instroom in de bovenbouw, het studiesucces in
het vmbo, de doorstroom en het studiesucces in het vervolgonderwijs van alle leerwegen van het vmbo.
In elk van de volgende hoofdstukken (hoofdstuk 2, 3, 4 en 5) staat een leerweg centraal, te beginnen met
de basisberoepsgerichte leerweg. In elk hoofdstuk komen de volgende thema’s aan de orde:
1. de instroom in klas 3 van het vmbo;
2. de doorstroom in het vmbo;
3. het studiesucces in het vmbo;
4. de doorstroom naar het vervolgonderwijs (mbo of havo) en
5. het studiesucces in het vervolgonderwijs.
De hoofdstukken van de Doorstroomatlas vmbo zijn afzonderlijk te raadplegen. In elk hoofdstuk zijn de
tabellen en figuren voorzien van toelichtingen en voor de interpretatie belangrijke (achtergrond)informatie.

9

10

Doorstroomatlas vmbo

�������������

������������

���������������

��������������

�����������

������
�� �������

���� ��
���������

��������� �����������- ��������������
��������
��������

���������� ����������

��������

���� & �������

��������

��������

Figuur 2.
Sectoren en afdelingen
(intrasectorale
programma’s zijn in witte
letters aangegeven).

���������
��
���������

������������������

����������

���-�����

�����,
���������������
�� ����������

���������

�����������

����������

���� �� ������� �����

�����������
�� ���������

�����������
�� ���������������

�����������
�� �������� �������

Hoe is de doorstroom in kaart gebracht?
Om de instroom en doorstroom in het vmbo en de uitstroom naar het vervolgonderwijs, kortom de doorstroom van de vmbo’ers, in beeld te brengen moeten leerlingen een aantal jaren worden ‘gevolgd’. Elke
leerling heeft een uniek onderwijsnummer1. Aan de hand van dit nummer kan de leerweg van elke leerling
worden gevolgd zolang hij of zijn in het reguliere onderwijs zit. Elk jaar wordt op 1 oktober (de peildatum)
vastgelegd welke vorm van onderwijs een leerling volgt. Deze gegevens worden bijgehouden en beheerd door
DUO (Dienst Uitvoering Onderwijs). Deelname aan opleidingen van Defensie of de politie en aan opleidingen
van particuliere instellingen wordt niet geregistreerd. Als een leerling niet meer in de onderwijsnummer­
bestanden voor komt, hoeft dat dus niet automatisch te betekenen dat deze leerling is uitgevallen. Hij of zij
kan bijvoorbeeld zijn overgestapt naar een Defensie-opleiding, een opleiding van een particuliere aanbieder,
bijvoorbeeld Schoevers, of een opleiding in het buitenland zijn gaan volgen.

Welke leerlingen zijn gevolgd?
In de Atlas zijn meerdere groepen leerlingen gevolgd. Bijvoorbeeld alle leerlingen die in 2003 in het derde
leerjaar van het vmbo zaten. Van deze leerlingen waren bij de samenstelling van de Atlas de onderwijs­
gegevens tot en met 2010 beschikbaar, dus over een periode van zes jaar. Op het moment dat de Atlas is
samengesteld waren de gegevens over 2011 nog niet beschikbaar. Leerlingen worden vanaf het derde leerjaar
gevolgd omdat in de onderbouw leerlingen nog van leerweg kunnen wisselen. Aan het begin van de bovenbouw hebben de meeste leerlingen een keuze voor een leerweg gemaakt. Vanaf het derde leerjaar kunnen
leerlingen het vmbo in alle leerwegen in 2 jaar afronden.

1. Om privacy redenen zijn in de door de onderzoekers gebruikte gegevensbestanden
de unieke leerlingnummers verwijderd.

�������������

��������-�����

���������� �� ����������� ��������

���������������
�� ���������

������ ��
�������������

����������������

Inleiding

De groep leerlingen in een bepaald leerjaar noemen we een cohort. De groep die in 2005 in het derde leerjaar
zat is cohort 2005. In de Atlas volgen we cohort 2005 tot en met 2010. Ook gegevens van leerlingen uit andere
cohorten zijn gebruikt. Bij elk figuur en bij elke tabel van de Atlas staat vermeld van welk cohort, of van welke
cohorten, de gegevens afkomstig zijn. In een instroomcohort zitten dus leerlingen die in een bepaald schooljaar in de bovenbouw van het vmbo starten. De leerlingen die in het derde leerjaar van het vmbo blijven zitten
maken deel uit van het voorafgaande cohort. Zij zijn een schooljaar eerder in de bovenbouw van het vmbo
begonnen. Ook leerlingen die vanuit het vierde leerjaar in een andere leerweg in het derde leerjaar beginnen
vallen onder een ander cohort.
Afhankelijk van het thema worden de gegevens van een of meer cohorten gebruikt. Zo zijn voor de instroom in
de bovenbouw van het vmbo de gegevens gebruikt van leerlingen die in het schooljaar 2005-2006 in leerjaar 3
zijn begonnen, maar ook de gegevens van leerlingen die in 2010-2011 in dat leerjaar zijn begonnen. Daarmee
kan de ontwikkeling van de instroom in beeld komen.
Voor de doorstroom naar het vervolgonderwijs kon geen gebruik gemaakt worden van latere cohorten dan
cohort 2007. Dat wil zeggen van de gegevens van leerlingen die in schooljaar 2007-2008 in leerjaar 3 van het
vmbo zijn ingestroomd. Latere cohorten zitten in 2010 nog helemaal of deels in het vmbo. Rekening houdend
met zitten­blijvers kunnen alle leerlingen uit cohort 2007 in 2010 in het vervolgonderwijs zitten. Een bijkomend
voordeel is dat we nu ook de keuzes van de leerlingen uit de intersectorale programma’s kunnen beschrijven.
Voor het studiesucces in het vervolgonderwijs moet verder worden terug gegaan. Voor deze analyses zijn de
gegevens gebruikt van leerlingen die in het schooljaar 2003-2004 en 2004-2005 in leerjaar 3 van het vmbo zijn
begonnen. Met deze gegevens kan zes of zeven jaar worden teruggekeken.
Samengevat: de gegevens van cohort 2003 zijn gebruikt om het studiesucces in het mbo in beeld te brengen,
gegevens van cohort 2007 om de doorstroom binnen het vmbo en de uitstroom naar het mbo en het havo te
schetsen, en de gegevens van cohort 2010 om een beeld te geven van de instroom in het vmbo. Gegevens van
tussenliggende cohorten (2005, 2006, 2007 en 2008) zijn gebruikt voor het in kaart brengen van ontwikkelingen op de verschillende thema’s.
De gegevens die in de Doorstroomatlas zijn gebruikt zijn van 1 oktober 2010. Op het moment waarop de Atlas
is samengesteld zijn dat de meest actuele gegevens. In alle tabellen en figuren die de stand van zaken van een
cohort aangeven is dat dus de stand op 1 oktober 2010. Behalve de stand in de onderwijsloopbaan van een
cohort worden in de Atlas ook ontwikkelingen in de loopbaan in beeld gebracht. Figuren en tabellen die de
ontwikkeling van het studiesucces in het vmbo of van de doorstroom naar het mbo (havo) aangeven, geven de
stand 3 jaar na de instroom in de bovenbouw weer. Dus van cohort 2005 (teldatum instroom 1-10-05) is dat de
stand op 2008 (1-10-08), van cohort 2006 is dat 2009 (1-10-09), enz. De periode van drie jaar is aangehouden
omdat, rekening houdend met zittenblijven, na drie jaar iedereen van het betreffende cohort uit het vmbo zal
zijn gestroomd. Een voorbeeld is Figuur 16 van hoofdstuk 1. Tot slot bevat de Atlas figuren en tabellen die de
ontwikkelingen van de instroom over een reeks van jaren laten zien. Deze figuren en tabellen geven de
instroom weer op de teldatum overeenkomend met het cohort (cohort 2003: 1-10-2003). Voorbeelden zijn
Figuur 10 en Figuur 11 in Hoofdstuk 1. Bij de cijfers van 2003 en 2004 moet worden aangetekend dat in de
Landbouwsector het onderwijsnummer niet in alle instellingen op hetzelfde moment is ingevoerd. Dat heeft
tot gevolg dat – voor deze sector - de data van deze cohorten niet volledig zijn.

Het kleurgebruik voor de leerwegen en sectoren
Om de herkenbaarheid van de gegevens in en tussen de hoofdstukken te vergroten hebben de leerwegen
een vaste kleur en de sectoren een vaste kleur en een patroon. De leerwegen worden weergegeven met de
kleuren hemelblauw (Theoretische leerweg), groen (Gemengde leerweg) , rood (Kaderberoepsgerichte
leerweg) en donker geel (Basis beroepsgerichte leerweg). De sectoren worden in de atlas weergegeven met de
kleuren bruin (Economie), oranje (Techniek), robijnrood (Zorg & welzijn), donkergroen (Landbouw) en paars
(Intersectoraal).

11

12

Doorstroomatlas vmbo

Hoofdstuk 1 - De vier leerwegen in het vmbo

De vier leerwegen in het vmbo
Het vmbo duurt vier jaar, waarvan de eerste twee jaar de onderbouw genoemd
worden. In de onderbouw krijgen alle scholieren een vergelijkbaar lesaanbod.
Daarna gaan ze naar één van de leerwegen van het vmbo. Leerlingen kiezen dan
ook een sector (Techniek, Economie & handel, Zorg & welzijn of Landbouw) of een
intersectoraal programma. Alleen de theoretische leerweg is niet onderverdeeld
in sectoren.
Een belangrijke taak van het vmbo is het voorbereiden van leerlingen op het maken van een goede loopbaanen beroepskeuze. Deze keuze is de basis voor het vervolg van de onderwijsloopbaan in het middelbaar
beroepsonderwijs (mbo) of in het algemeen vormend onderwijs (havo).
Dit hoofdstuk geeft een globaal beeld van de vier leerwegen van het vmbo. In dit hoofdstuk wordt eerst de
instroom in de vier leerwegen beschreven en de ontwikkelingen daarin (1.1). Daarna komen de doorstroom in
het vmbo (1.2) en het studiesucces (1.3) aan de orde. In de Doorstroomatlas wordt ‘studiesucces’ gebruikt om
aan te geven of leerlingen een diploma hebben gehaald in relatie tot de tijd die ze daar in de bovenbouw
(leerjaar 3 en 4) over hebben gedaan. De doorstroom naar het vervolgonderwijs (mbo of havo) en het studiesucces van vmbo-leerlingen in het vervolgonderwijs zijn het onderwerp van paragraaf 1.4 en 1.5.

1.1

De instroom in de vier leerwegen
Aan het eind van het tweede leerjaar vmbo maken leerlingen een definitieve keuze voor één van de leerwegen.
Die keuze wordt mede bepaald door de leerresultaten in de onderbouw. Ook kiest een leerling een sector en
afdeling. Leerlingen die zich breder willen oriënteren kunnen een programma volgen waarin verschillende
beroepsrichtingen aan de orde komen. Er zijn programma’s die meerdere richtingen binnen een sector
bevatten (de intrasectorale programma’s) en programma’s die vanuit meerdere sectoren worden georganiseerd (de intersectorale programma’s).

1.1.1

Een landelijk beeld van de instroom
Drie van de vier leerwegen in de bovenbouw van het vmbo zijn beroepsgericht. De theoretische leerweg is
algemeen vormend onderwijs. In deze paragraaf wordt in beeld gebracht hoeveel leerlingen in een leerweg
instromen, naar welke sector ze gaan, wat de karakteristieken van die leerlingen zijn en hoe de instroom zich
ontwikkelt.
De laatste stand van zaken wordt in beeld gebracht aan de hand van gegevens van leerlingen die in het
schooljaar 2010-2011 naar het derde leerjaar vmbo zijn gegaan. Om ontwikkelingen te kunnen zien, zijn ook
de gegevens gebruikt van leerlingen die in eerdere schooljaren naar leerjaar 3 zijn gegaan (cohorten 2003 t/m
2009). Figuur 1 toont een eerste overzicht van de instroom in de vier leerwegen.

13

14

Doorstroomatlas vmbo

Figuur 1.
De verdeling van leerlingen
in leerjaar 3 over de
leerwegen met achtergrondkenmerken van leerlingen
(cohort 2010).

������ ������ ���������� ��.���
���
���
���������� ���

����
���
���
��
�������������� ���

��������� (��+���) ���

tl 35%
gl 15%

����������

��.���

���
����������

���
���

����

��

��+���

���

����������

��.���

���
����������

���
���

����
��������������

��
���

��+���

���

��

��

������������
�������
���

�����
���������������
�������
���

��������������������
�������
���
��������
�������
���

��

��

����������

��.���

���
����������

���
���

kb 28%

����
���
��������������

���
��
���

bb 22%

��+���

���

����������

��.���

���
����������

���
���

����
��������������

���
���

��+���

���

Figuur 1.
Ruim een derde van alle leerlingen in leerjaar 3 vmbo volgt
de theoretische leerweg. De gemengde leerweg is met een
instroom van 15 procent in omvang de kleinste. De helft
van alle leerlingen kiest voor de twee leerwegen waar
beroepsgerichte elementen meer aandacht krijgen.
Van die twee leerwegen volgen, vergeleken met de
basisberoepsgerichte leerweg, iets meer leerlingen
de kaderberoepsgerichte leerweg.
Er gaan meer jongens dan meisjes naar het vmbo:
2 à 53 procent van de instromers is jongen. Dat percentage
is in de basisberoepsgerichte leerweg nog iets hoger
(57 procent).

Driekwart van de leerlingen is van autochtone en een kwart
van allochtone afkomst. Dat is ook ongeveer de verhouding
in de kaderberoepsgerichte en de theoretische leerweg.
Naar de basisberoepsgerichte leerweg gaan relatief meer
alloch­tone leerlingen (31 procent). In de gemengde leerweg
daarentegen relatief minder (15 procent). Circa 35 procent van
alle vmbo-leerlingen gaat in een grote stad (G4 of G32) naar
het vmbo. Dat is het beeld voor drie van de vier leer­wegen.
In de gemengde leerweg is dat percentage lager (29 procent).
Een kwart van alle vmbo-leerlingen volgt leerweg­
ondersteunend onderwijs (lwoo). Tussen leerwegen zijn
er grote verschillen. In de theoretische leerweg is 4 procent

Hoofdstuk 1 - De vier leerwegen in het vmbo

bb

Tabel 1.
Vooropleiding van
leerlingen uit leerjaar 3
(cohort 2010).

vooropleiding in
de onderbouw

aantal

buiten voort­gezet
onderwijs
praktijkgericht
onderwijs
brugklas
algemeen leerjaar

kb

gl

tl

totaal

% aantal

% aantal

% aantal

% aantal

%

385

2

156

1

58

0

251

1

850

1

121

1

4

0

0

0

6

0

131

0

460

2

1940

7

2437

17

8.333

25

13.170

14

vmbo

19.392

95

24.250

92

11.600

79

22.301

68

77.543

82

havo/vwo

5
20.363

0
100

55
26.405

0
100

600
14.695

4
100

2.025
32.916

6
100

2.685
94.379

3
100

totaal

Tabel 1.
lwoo-leerling. In de basisberoepsgerichte leerweg is
62 procent lwoo-leerling.
Rond 29 procent van de leerlingen volgt een intrasectoraal
programma. De theoretische leerweg kent geen intrasectoraal programma. In de gemengde leerweg is het percentage
leerlingen dat een intrasectoraal programma volgt lager dan
in de basisberoepsgerichte en kaderberoepsgerichte
leerweg.

De meeste leerlingen in de bovenbouw van het vmbo zijn
ook in het vmbo begonnen. Ruim 80 procent van de
leerlingen in het derde leerjaar is na het basisonderwijs
meteen naar het vmbo gegaan. In de twee beroepsgerichte
leerwegen is dat zelfs ruim 90 procent; 95 procent in de
basisberoepsgerichte en 92 procent in de kaderberoeps­
gerichte leerweg. In de gemengde en theoretische leerweg
zitten relatief veel leerlingen die in de bovenbouw van het
vmbo zijn ingestroomd vanuit een algemene brugklas. Naar
die twee leerwegen gingen in 2010 ook 2.625 leerlingen die
in een havo-brugklas zijn begonnen.

15

16

Doorstroomatlas vmbo

Figuur 2.

���.���

De ontwikkeling van
de instroom in leerjaar 3
in aantallen in de vier
leerwegen (cohort
2005-2010).

���.���

��
��.���

��.���

��.���
��.���
��.���
�

��.���

De instroom in 2005 is op
100 gezet. Bij een toename
van de instroom komt het
percentage boven de 100
uit. Daalt het aantal
leerlingen ten opzichte van
2005, dan komt het
percentage onder de 100
(cohort 2005-2010).

��.���

��.���

��.���
��.���

��.���

��.���

��.���

��.���

��.���

��.���

��.���

��.���

��.���

��.���

��.���

��.���

��.���

��.���

����

����

����

����

����

����

��

De ontwikkeling van
de instroom in leerjaar 3
in percentages in de vier
leerwegen (cohort
2005-2010).

��.���

��.���
��.���

Figuur 3.

��

��.���

��

��

��
��

��

����

������

����

��

����

��

���

��

���

��

���
���

����
��

����
��

����
��

��

����

����

����

������

Figuur 2 en 3.
In drie van de vier leerwegen is de instroom tussen 2005
en 2010 gedaald. De grootste daling zien we in de basis­
beroepsgerichte leerweg. In 2010 gaan er circa 11.000
leerlingen minder naar die leerweg dan in 2005, een daling
van 35 procent. In de theoretische leerweg blijft de daling
beperkt tot ruim 2.000 leerlingen (7 procent). Alleen

de gemengde leerweg laat een stijging zien (ongeveer
6 procent). Dit zijn echter slechts 1.000 leerlingen. Sinds
2008 neemt de instroom licht af. Gemiddeld is de instroom
in leerjaar 3 van het vmbo tussen 2005 en 2010 met
ongeveer 14 procent afgenomen.

Hoofdstuk 1 - De vier leerwegen in het vmbo

Figuur 4.
De ontwikkeling van de
instroom in de vier sectoren
en de intersectorale
programma’s (cohort
2005-2010).
Intersectorale programma’s
zijn vanaf 2007 opgenomen,
omdat ze in het schooljaar
2007-2008 voor het eerst
zijn aangeboden.

��.���
��.���

�.���

���������
�.���

�.���
�.���

��.���
��.���

��.���

��.���

��.���

�.���
�.���
��.���

��.���

��.���

�

��.���

�������
��.���

���� & �
�.���
��.���

��.���

��.���

��.���

��.���
��.���

��.���
�.���

��.���

��.���
��.���

17

��.���

��.���

��.���

��.���

��.���

��.���

����

����

����

����

����

����

��������

���� & �������

��������

��������

Figuur 4.
In de vier sectoren vertoont de instroom een dalende trend.
Die trend is versterkt met de introductie van de intersectorale programma’s in 2007. In de sector Landbouw is de
daling het kleinst.

��������������

��������

��������

18

Doorstroomatlas vmbo

Figuur 5.
De ontwikkeling van het
aantal in leerjaar 3
ingestroomde leerlingen in
intra- en intersectorale
programma’s (cohort
2005-2010).

��.���

�����

��.���
��.���

�.���
��.���

�.���
��.���

��.���

�����
��.���
��������

��.���

��.���

��.���
��.���

��.���
��.���

��.���
��.���

��.���

��.���

��.���

��.���

��.���

��.���

����

����

����

����

��.���
�

Figuur 6.
De ontwikkeling van het
aantal in leerjaar 3
ingestroomde leerlingen
met een lwoo-indicatie
(cohort 2005-2010).

����

����

��������

��������������

��������������

���.���
���.���
��.���
��.���

��.���

��.���

��.���

��.���

��.���

��.���

��.���

��.���

��.���

��.���

��.���

��.���

����

����

����

����

����

����

����

���� ����

��.���
��.���
�

Figuur 5.
Steeds meer vmbo’ers volgen een bredere opleiding. In
2010 gingen weliswaar circa 5.000 leerlingen minder naar
een intrasectoraal programma dan in 2005, maar die daling
is veel geringer dan in de afdelingen, waar het aantal
instromers in vijf jaar tijd met ruim 20.000 leerlingen is

gehalveerd. Bij elkaar genomen kiezen nu bijna twee keer
zoveel leerlingen voor een breder programma dan voor
smallere opleidingen die in afdelingen worden aangeboden.

Hoofdstuk 1 - De vier leerwegen in het vmbo

Figuur 7a.
Het aantal in leerjaar 3
ingestroomde leerlingen in
de sector Economie in 2010
en de ontwikkeling ten
opzichte van cohort 2005.

���

���� �� ���������

-���

���

�����������

-���

�������������

�.���

-���

������ �� �������

�.���

-���
+���

�.���

�����������-�����

-���

�.���

������ �� �������������

��.���

������ ��������
�

Figuur 7b.
Het aantal in leerjaar 3
ingestroomde leerlingen in
de sector Techniek in 2010
en de ontwikkeling ten
opzichte van cohort 2005.
Als er geen percentage staat
was er in 2005 nog geen
instroom.

�.���

�.���

�.���

�.���

��.���

��.���

-���
��.���

��.���

����� �� �������

��

+���

����- �� ���������������

���

+���

�������������������

���

-���

��������� �� ���������

���

-���

�����������

���

-���

��������� ��������

���

-���

������������-�����

���

-���

���������������

�.���

-���

����������

�.���

-���

������������������

�.���

-���

��������������

�.���

-���

��������-�����

�.���
-���

�.���

������������

��.���

������ ��������
�

�.���

�.���

�.���

�.���

��.���

��.���

��.���

-���
��.���

19

20

Doorstroomatlas vmbo

Figuur 7c.
Het aantal in leerjaar 3
ingestroomde leerlingen in de
sector Zorg & welzijn in 2010
en de ontwikkeling ten opzichte
van cohort 2005.

���������� ����������

���

-���

����������

�.���

���� �� ������� �����

-���
-���

�.���

��.���

������ ���� & �������
�

Figuur 7d.
Het aantal in leerjaar 3
ingestroomde leerlingen in
de sector Landbouw in 2010 en
de ontwikkeling ten opzichte
van cohort 2005.

�.���

�������� �����

Het aantal in leerjaar 3
ingestroomde leerlingen in
intersectorale programma’s
in 2010.
Als er geen percentage staat
was er in 2005 nog geen
instroom.

�.���

�.���

��.���

��.���

��.���

�.���

�������� ��
����������� ��������
������ ��������

-���
-���

�.���

�����������
�� ���������������

�.���

�.���

��.���

+���
�.���

�

Figuur 7e.

�.���

-���

�.���

�.���

��.���

��.���

��.���

��.���

��.���

��.���

���

����������� ��
���������

���

���-�����

���

����� ���������������
�� ����������

�.���

���������������
�� ���������

�.���
�.���

���������������������

��.���

������ ��������������
�

Figuur 7a t/m 7e.
De figuren tonen het aantal leerlingen in de afdelingen van de
vier sectoren en in de intersectorale programma’s in 2010. Rechts
van de figuren staan percentages die aangeven in welke mate
de instroom ten opzichte van 2005 is toe- of afgenomen.

�.���

�.���

�.���

�.���

��.���

��.���

Hoofdstuk 1 - De vier leerwegen in het vmbo

Figuur 8.
Percentage jongens in de
leerwegen (links) en sectoren
(rechts) tussen 2005 en
2010: instroom leerjaar 3.

���

����

tl

��� gl

���

���
���

kb
bb

���
���

���

���

����

����

��

����

����

����

��

��

����

��

��

����

����

����

����

����

����

��������

���� & �������

��������

��������

��������������

Figuur 9.
Percentage autochtone
leerlingen in de leerwegen
(links) en in sectoren (rechts)
tussen 2005 en 2010:
instroom leerjaar 3.

����

����

���

��
���

���

���

��

��
��

���

���

���

���

���

����
��

����

����
��

����
��

����

����
��

���

����

����

����

����

����

����

��������

���� & �������

��������

��������

��������������

Figuur 8 en 9.
Figuur 8 laat voor de leerwegen en de sectoren zien welk percentage
van de instroom tussen 2005 en 2010 uit jongens bestaat. Figuur 9
doet dat voor leerlingen van autochtone afkomst. De intersectorale
programma’s komen vanaf 2007 in beeld.

Tussen de leerwegen en tussen de sectoren zijn er grote
verschillen in de instroom van jongens en meisjes en van
autochtone en allochtone leerlingen. Van een trendmatige
toe- of afname tussen 2005 en 2010 is nergens sprake.

Naar de basisberoepsgerichte leerweg gaan relatief veel
jongens en relatief veel allochtone leerlingen. In de
gemengde leerweg vormen jongens de minderheid. Die
leerweg kent ook relatief het kleinste aandeel allochtone
leerlingen. In de sector Techniek zitten bijna alleen jongens.
In de sector Zorg & welzijn overwegend meisjes. Dat brengt
figuur 8 (rechts) ook duidelijk in beeld. In de sector
Landbouw zien we vooral autochtone leerlingen; minder
dan 10 procent is van allochtone afkomst. In de sector
Economie is ongeveer 40 procent van de leerlingen van
allochtone afkomst.

21

22

Doorstroomatlas vmbo

1.1.2

Regionale verschillen in de instroom
In deze paragraaf wordt de instroom in de leerwegen per provincie in kaart gebracht en voor gebieden die zijn
ingedeeld naar de mate van verstedelijking. Verstedelijking wordt in drie niveaus onderscheiden: 1) de vier
grote steden Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en Utrecht (G4), 2) de 32 grote steden buiten de G4, zoals
Maastricht, Groningen, Alkmaar, Zwolle, Den Bosch of Enschede. (G32) en 3) de overige gebieden in Nederland
(Ruraal).

������

Figuur 10.
Procentuele verdeling van
aantallen in leerjaar 3
ingestroomde leerlingen over
de leerwegen per provincie
(cohort 2010).

���������

��

��

���������

��

��

�������

��

��

����������

��

��

���������

��

��

����������

��

��

�������

��

��

�����-�������

��

��

����-�������

��

��

�������

��

��

�����-�������

��

��

�������

��

��

��
��
��
��
��
��

��

�.���

��

�.���

��

�.���

��

�.���

��

�.���

��

��.���

��

�.���

��

��.���

��

��.���

��

�.���

��

��.���

��

�.���

tl

gl

kb

bb

�

��

��

��

�
�
��
��
��
��
��
��

��
��

��

���

Figuur 10.
De instroom in de basisberoepsgerichte leerweg is
procentueel gezien in alle provincies ongeveer gelijk. Ook
voor de kaderberoepsgerichte leerweg blijven de verschillen beperkt: de instroom varieert tussen 26 (Utrecht en
Noord-Brabant) en 32 procent (Zeeland). Als beide
beroepsgerichte leerwegen bij elkaar worden genomen,
worden de verschillen iets groter. In Noord-Brabant en
Utrecht gaat 46 procent van de leerlingen naar een

basis- of kaderberoepsgerichte leerweg tegenover in
Groningen 54 en Zeeland 55 procent. De grootste verschillen komen voor in de verhouding tussen de gemengde en
de theoretische leerweg. In Utrecht en Noord-Holland gaat
minder dan 10 procent van de leerlingen naar de gemengde
leerweg. Daar staan drie provincies tegenover waar dat
percentage boven de 20 uitkomt: Noord-Brabant en
Limburg 23 en Overijssel 28.

Hoofdstuk 1 - De vier leerwegen in het vmbo

Figuur 11.

�������������������� �������

�������������������� �������

���

�.���

Ontwikkeling in de instroom
in leerjaar 3 per provincie
(cohort 2005 en 2010).
���

�.���
���

�.���

���
�.���

���

�.���

�.���
�.���

�.���

�.���

< = -���
> -��� �� < -��

�.���
�.���

�.���

�.���

���

���

�.���

���

< = -���
> -��� �� < -��

> = -�� �� < = ��

> = -�� �� < = ��

> �� �� < ���

�.���

> = ���

> = ���

�������� �������

������������ �������
���

�.���

���

�.���
���

���

���
���

���

�.���

�.���
�.���

���
�.���

�.���

���

> �� �� < ���

�.���

�.���
�.���

�.���

�.���

< = -���
> -��� �� < -��

���

�.���

< = -���
> -��� �� < -��

> = -�� �� < = ��
�.���

> �� �� < ���
> = ���

Figuur 11.
Voor elk van de vier leerwegen is op de landkaart per provincie
voor cohort 2010 het aantal in vmbo 3 ingestroomde leerlingen
weergegeven. De kleuren in de kaartjes geven een toe- of afname
weer. Een lichtere kleur geeft een daling ten opzichte van cohort
2005 aan, een donkere kleur een toename. In de legenda is voor
elke kleur de bandbreedte van de toe- of afname opgenomen.

> = -�� �� < = ��
�.���

> �� �� < ���
> = ���

23

24

Doorstroomatlas vmbo

Figuur 12.
De ontwikkeling van de
G4 en rurale
deelname in stedelijke
gebieden (cohorten 2005 t/m
2010): instroomG32
leerjaar 3.
Rest

�������������������� �������

�������������������� �������
����

����

����

����

G4

����

����

G32

���

���

Rest

���

���

���

���

���

���

���

����

����

����

����

����

����

���

�������� �������

G4
G32
Rest

����

����

����

����

����

����

���

���

���

���

���

���

���

���

���

����
��

����

����
���

����

����

����

���

����

����

����

����

����

����

������������ �������

G4

G3

Re

����

����

����

����

����

����

������

Figuur 12 en 13.

Figuur 12.

In deze figuren wordt de ontwikkeling in de instroom voor de vier
leerwegen en de vier sectoren en de intersectorale programma’s
in beeld gebracht voor de rurale en verstedelijkte gebieden.
De instroom in 2005 is op 100 procent gezet. Neemt de instroom
ten opzichte van 2005 toe, dan klimt de lijn boven de 100 procent
uit. Bij een daling gaat de lijn omlaag.

De instroom in de basisberoepsgerichte leerweg daalt
in alle gebieden, maar het sterkst in de steden, met name
in de G4. Daar is het aantal leerlingen in de basisberoepsgerichte leerweg tussen 2005 en 2010 bijna gehalveerd.
Verder valt op dat in alle gebieden de keuze voor de
gemengde leerweg aanvankelijk toeneemt, maar dat alleen
vmbo-scholen buiten de grote steden de groei ten opzichte
van 2005 weten vast te houden. Het aantal leerlingen dat
naar de theoretische leerweg gaat, is alleen in de G4 iets
toegenomen, zij het dat de instroom daar fluctueert.

Hoofdstuk 1 - De vier leerwegen in het vmbo

Figuur 13.
Ontwikkeling van de instroom
G4
in leerjaar 3 in de sectoren en
de intersectorale programma’s
G32
naar de mate van verstedelijking (cohort 2005-2010).
Rest

����

G32

����

����

����

����

����

���

���

���

���

���

���

���

���

��������
G4
G32
Rest

���

G4

��������

����

����

����

����

����

����

����

���� & �������

���

����

����

����

����

����

����

����

����

����

����

����

��������
G4
G32

Rest

Rest
���

���

���

���

���

���

���

���

���

����

����

����

����

����

����

����

����

����

����

���

����

����

����

����

����

��������������
G4

����
����

G32
Rest

25

����
����
����
����
����
����
���

����

����

��

���

������

Figuur 13.
In alle gebieden daalt de instroom in de vier sectoren die
opleidingen in specifieke beroepsrichtingen aanbieden.
De daling is het grootst in de stedelijke gebieden met een
daling van 40 tot 50 procent in de sectoren Economie,

Techniek en Zorg & welzijn. Daar staat in alle gebieden
een sterke stijging van de instroom in de intersectorale
programma’s tegenover.

����

26

Doorstroomatlas vmbo

1.2

Doorstroom in het vmbo
De bovenbouw in het vmbo bestaat uit twee leerjaren. Na leerjaar 3 kunnen leerlingen in dezelfde leerweg
en in dezelfde sector hun opleiding voortzetten in leerjaar 4. Soms wordt van leerweg of sector gewisseld.
Leerlingen die blijven zitten kunnen dat in dezelfde opleiding doen of na de overstap naar een andere opleiding
(leerweg, sector en/of afdeling). Sommige leerlingen stoppen na leerjaar 3 met hun opleiding. Het beeld in
het eerste en tweede jaar na instroom in de bovenbouw wordt in deze paragraaf in kaart gebracht.
uit

��

Figuur 14.
Doorstroom naar
leerjaar 4, zittenblijven
in leerjaar 3 en uitstroom
(cohort 2007).

�����

��

vmbo3

�����
��� ����

���

Figuur 14.

Tabel 2 en 3.

Ruim 90 procent van de leerlingen stroomt na een jaar
door naar het vierde leerjaar, 5 procent doet leerjaar 3
opnieuw en 3 procent van de leerlingen verlaat onge­
diplomeerd het vmbo. Een deel van hen schrijft zich
meteen, of na enkele jaren, in op het mbo. Het beeld
verschilt enigszins per leerweg en per sector. In de tabellen
2 en 3 is dat te zien.

In de tabellen 2 en 3 is een uitsplitsing gemaakt naar de leerwegen
en naar de sectoren. In tabel 2 staan in de eerste kolom de leerwegen
waar de leerlingen in leerjaar 3 zijn ingestroomd. In de volgende
kolommen is opeenvolgend de voortijdige uitstroom weergegeven,
de leerwegen in leerjaar 3 van de leerlingen die zijn blijven zitten en
de leerwegen in leerjaar 4 van de leerlingen die na het eerste jaar
zijn doorgestroomd. De percentages tellen per rij op tot 100. Te zien
is hoeveel leerlingen per leerweg stoppen en hoeveel leerlingen in
leerjaar 3 of 4 van leerweg switchen. In tabel 3 is dezelfde analyse
uitgevoerd voor de sectoren. In deze tabel is de doorstroom in het
tweede jaar van het vmbo per sector in beeld gebracht. De theoretische leerweg is in die tabel opgenomen voor leerlingen die naar een
andere leerweg gaan.

vmbo4

Hoofdstuk 1 - De vier leerwegen in het vmbo

Tabel 2.
Doorstroom naar leerjaar 4, zittenblijven in leerjaar 3
en uitstroom per leerweg (cohort 2007).
De percentages tellen per rij op tot 100.
tweede jaar bovenbouw vmbo
blijven zitten in leerjaar 3
instroom in leerweg
derde leerjaar

in leerjaar 4 vmbo

uit
vmbo

bb

kb

gl

tl

bb

kb

gl

tl

%

%

%

%

%

%

%

%

%

aantal
bb

25.278

6,1

4,0

0,3

0,0

0,1

83,5

6,0

0,0

0,0

kb

28.268

2,4

0,4

2,8

0,0

0,1

6,0

87,7

0,4

0,2

gl

14.731

1,2

0,0

1,0

3,2

0,4

0,1

1,6

52,5

40,1

tl

33.373

2,1

0,1

1,4

0,3

6,3

0,1

0,5

1,2

88,2

totaal

101.650

3,0

1,1

1,5

0,6

2,2

22,5

26,3

8,1

34,8

Tabel 3.
Doorstroom naar leerjaar 4, zittenblijven in leerjaar 3
en uitstroom per sector (cohort 2007).
De percentages tellen per rij op tot 100.
tweede jaar bovenbouw vmbo
blijven zitten in leerjaar 3
uit
vmbo

instroom in sector
derde leerjaar

ec

te

zw

lb

in leerjaar 4 vmbo
is

tl

ec

te

zw

lb

is

tl

aantal

%

%

%

%

%

%

%

%

%

%

%

%

%

economie

17.509

3,8

3,1

0,4

0,5

0,1

0,3

0,2

76,2

0,3

0,8

0,0

2,5

11,8

techniek

17.608

4,1

0,4

3,1

0,3

0,1

0,2

0,1

0,7

82,0

0,7

0,1

3,0

5,3

zorg & welzijn

19.097

3,4

0,4

0,2

2,5

0,1

0,2

0,1

0,8

0,3

82,4

0,1

2,9

6,7

landbouw

8.657

2,7

0,2

0,1

0,4

2,6

0,1

0,0

0,1

0,1

0,2

92,6

0,2

0,7

intersectoraal

5.406

2,1

0,5

0,5

0,4

0,0

2,7

0,4

1,1

0,3

0,4

0,0

61,4

30,2

theoretische leerweg

33.371

2,1

0,6

0,3

0,5

0,1

0,3

6,3

0,2

0,2

0,4

0,1

0,8

88,2

Tabel 2 en 3.
De uitval is het grootst in de basisberoepsgerichte leerweg:
6,1 procent van de leerlingen verlaat na het derde leerjaar
het vmbo zonder diploma. De meesten van hen gaan door
naar het mbo. Het percentage leerlingen dat in het derde
leerjaar blijft zitten, is het hoogst in de theoretische leerweg
(8,1 procent). In die leerweg switchen procentueel gezien
ook weinig leerlingen (3,5 procent). Ruim de helft van
de leerlingen uit de gemengde leerweg stapt van het derde
naar het vierde leerjaar over naar de theoretische leerweg.
Daarmee komt het switchgedrag in die leerweg ver boven
dat in de andere leerwegen uit.

Tussen de sectoren zijn de verschillen in uitval na het derde
leerjaar gering. Er zijn geen opvallende uitschieters. In de vijf
sectoren ligt het percentage tussen de 3,5 en 4,5 procent.
Relatief veel leerlingen uit een intersectoraal programma
stappen in leerjaar 4 over naar de theoretische leerweg
(30,2 procent). De meeste van deze overstappers komen uit
een intersectoraal programma van de gemengde leerweg.
Ook uit de sector Economie stappen relatief veel leerlingen
over naar de theoretische leerweg, mede waardoor het
percentage dat in het vierde leerjaar in de sector Economie
blijft onder de 80 procent uitkomt.

27

28

Doorstroomatlas vmbo

1.3

Studiesucces in het vmbo
Verreweg de meeste leerlingen halen een vmbo-diploma. Welk percentage van de leerlingen een diploma
haalt en in welke leerweg wordt weergegeven voor de leerlingen die in 2007 instroomden in de bovenbouw
van het vmbo. Er wordt een vergelijking gemaakt met cohort 2004 om trends op het spoor te komen. Ook
kijken we naar de ontwikkeling van het aantal leerlingen dat zonder diploma het vmbo verlaat.

�,��

Figuur 15.

��

�,��

Studiesucces: behaald
diploma en uitval
(cohort 2007).

G��� U����� ���� �

��
��

G��� U����� ���� �

��

��,��

���� �������, ���� �������� �� �������� �

��

���� �������, ���� �������� �� �������� �

��,��

��

��,��

��

�,��

��

diploma leerweg

Tabel 4.

uitval

Studiesucces: behaald
diploma en uitval
onderscheiden naar
leerwegen (cohort 2007).

instroom
in
leerweg
derde
leerjaar

aantal

%

%

%

%

%

%

De percentages tellen per rij
op tot 100.

bb

25.353

77,9

6,1

0,0

0,1

6,1

9,8

kb

28.277

6,0

85,3

0,4

0,4

2,3

5,6

gl

14.766

0,1

2,7

52,0

40,6

1,3

3,4

tl

33.663

0,1

1,8

1,3

89,4

2,6

4,8

totaal

102.059

21,1

26,1

8,1

35,5

3,2

6,1

bb

kb

gl

tl

na leerjaar 3

na leerjaar 4

Figuur 15 en tabel 4.
De percentages leerlingen die een diploma halen in een
bepaalde leerweg komen redelijk overeen met de verdeling
van de instroom per leerweg. De gemengde leerweg is
de uitzondering. Ongeveer 40% (40,6 procent) van de
leerlingen in de gemengde leerweg stapt bij de overgang
van leerjaar 3 naar leerjaar 4 over naar de theoretische
leerweg. Relatief veel leerlingen uit de gemengde leerweg
halen dan ook het tl-diploma. Bijna 1 op de 10 leerlingen
uit cohort 2007 heeft het vmbo zonder diploma verlaten
(9,3 procent). Een groot deel van hen gaat naar het mbo.

Van de leerlingen die in de basisberoepsgerichte leerweg
zijn begonnen haalt 6,2 procent een hoger diploma.
Het omgekeerde geldt voor leerlingen die in de kader­
beroepsgerichte leerweg zijn begonnen. Van deze leerlingen
haalt 6 procent een diploma op een lager niveau.
Van de leerlingen die in de basisberoepsgerichte leerweg
instromen slaagt bijna 16 procent er niet in een vmbodiploma te halen. In de andere leerwegen ligt dat percentage tussen bijna 5 (gemengde leerweg) en 8 (kader­
beroepsgerichte leerweg).

Hoofdstuk 1 - De vier leerwegen in het vmbo

studiesucces in vmbo: behaald diploma

Tabel 5.
Studiesucces: behaald
diploma en uitval
vergeleken tussen cohort
2004 en cohort 2007.

Figuur 16.
Trends in de uitstroom van
ongediplomeerde vmbo’ers
(cohort 2004 t/m cohort
2007).

29

cohort 2004
instroom
in
leerweg
derde
leerjaar

cohort 2007

geen

bb

kb

gl

tl

aantal

%

%

%

%

%

geen

bb

kb

gl

tl

aantal

%

%

%

%

%

bb

30.705

19,9

75,5

4,5

0,0

0,1

25.353

15,9

77,9

6,1

0,0

0,1

kb

27.665

8,8

6,1

84,6

0,2

0,3

28.277

7,9

6,0

85,3

0,4

0,4

gl

12.640

6,1

0,4

3,0

50,0

40,5

14.766

4,7

0,1

2,7

52,0

40,6

tl

34.766

7,6

0,1

1,6

1,1

89,6

33.663

7,4

0,1

1,8

1,3

89,4

totaal

105.776

11,3

23,6

24,4

6,4

34,4 102.059

9,3

21,1

26,1

8,1

35,5

���

������
��

���

��

���

��
���

��

��

��

����
��

����
��

��

Tabel 5 en figuur 16
Het percentage leerlingen dat geen vmbo-diploma haalt is
tussen cohort 2009 en cohort 2007 2 procent gedaald.
Die afname is voor een groot deel toe te schrijven aan
de daling van het aantal ongediplomeerden in de basis­
beroepsgerichte leerweg. In figuur 16 is goed te zien dat
in die leerweg het percentage leerlingen zonder diploma
systematisch daalt. Het komt in 2007 ruim 4 procent lager
uit. Het beeld voor de theoretische leerweg in 2007
verschilt niet of nauwelijks van dat in 2004.

����
��

������

����

30

Doorstroomatlas vmbo

1.4

De doorstroom naar het vervolgonderwijs
De meeste vmbo’ers vervolgen hun opleiding in het mbo. Een deel van de leerlingen uit de gemengde, en met
name de theoretische leerweg, stroomt door naar havo 4. Figuur 17 brengt de doorstroom voor alle leerlingen
uit cohort 2007 in beeld. In tabel 6 is de doorstroom uitgesplitst naar de leerwegen waarin de leerlingen in
2007 zijn begonnen. Om te kunnen zien of er veranderingen in de doorstroom optreden is in de tabel een
vergelijking gemaakt met de doorstroom in 2004. De ontwikkelingen in de doorstroom naar havo 4 worden
belicht in figuur 18. In figuur 18 is ook een onderscheid gemaakt naar de mate van verstedelijking.

Geen doorstroom

Figuur 17.

���

De doorstroom naar mbo
en havo (cohort 2007).

��

��

Doorstroom naar h

����
������

Doorstroom naar m

������ ������: ���.���

���

Tabel 6.
Doorstroom naar mbo en
havo onderscheiden naar
leerwegen (cohort 2004
en 2007).
De percentages tellen per rij
op tot 100 voor cohort 2004
en cohort 2007.

doorstroom naar vervolgonderwijs
cohort 2004
instroom
in leerweg
derde
leerjaar

aantal

%

bb

30.705

9,2

2004

uitval

cohort 2007
mbo

havo 4

2007

uitval

mbo

havo 4

%

%

aantal

%

%

%

90,7

0,02

25.302

6,2

93,7

0,0

kb

27.665

4,8

95,1

0,14

28.250

3,9

95,9

0,2

gl

12.640

3,4

86,5

10,0

14.758

3,0

84,7

12,3

tl

34.766

4,9

78,6

16,4

33.611

4,9

75,8

19,2

totaal

105.776

6,0

87,4

6,6

101.921

4,7

87,1

8,2

Figuur 17 en tabel 6.
Van alle vmbo’ers uit cohort 2007 is 87,4 procent naar
het mbo gegaan, iets meer dan 8 procent (8,2 procent) naar
havo 4 en 4,7 procent is gestopt. Een vergelijking met
cohort 2004 laat zien dat het percentage leerlingen dat het
vmbo zonder diploma verlaat, is gedaald. De daling is het
grootst in de basisberoepsgerichte leerweg (3 procent).

Doorstroom naar het havo zien we vooral bij leerlingen uit
de theoretische leerweg en niet of nauwelijks bij leerlingen
die in de basis- of kaderberoepsgerichte leerweg zijn
begonnen. De doorstroom naar het havo is tussen 2004
en 2007 toegenomen.

Hoofdstuk 1 - De vier leerwegen in het vmbo

31

���

���������� ���� �����������������
���������� ������
�� ��� �� �� ���

���������� ���� �� ��� �� �� ���

1.4.1

���
���

Doorstroom naar het mbo ���

���
���

���

���

������ �
������ �
������ �
���
������ �
���

���

����
���
����
���
����
����

��
���

���
���

���� ��

��

����

���

��� ����
���

���

���

��

��

��

���������� ���� ���-��������
���������� ���� �����������������

����������
��������������
���������������������
�� ��� �� �� ���

De doorstroom naar
leerwegen, niveaus en
sectoren (cohort 2007).

���
���

Bij de doorstroom naar het mbo maken leerlingen drie keuzen: voor een leerweg (bol of bbl), voor een sector
en voor het niveau van de opleiding. Die laatste keuze is niet helemaal vrij, maar hangt mede af van de
leerweg waarvan op het vmbo het diploma is gehaald en soms ook van de sectorkeuze; of leerlingen naar
��� sector).
dezelfde sector in het mbo gaan (verwante sector) of naar een andere sector (niet-verwante
���
���
Figuur 18 brengt de doorstroom van cohort 2007 in beeld.

Figuur 18.

��

���

��������
������
�
& ������
������
�
��������
������ �
���� & �������
������ �
��������

����

���
���

��L

��Z

��T

��E

���
���

���������� ���� �����������������
���������� ���� ���-��������

��

��
���
���

���
���

������ �
������ �
��������
������
�
&
������
������ �
��������
���� & �������
��������

�������� �� ����-��������
����������
����������
���� ���� ���-��������
�������
��������
����-�������
&
������
��������

L�������
����
��
Z���&�������
����

��� T�������
��� ����

���

���� & �������
��������

E�������&������
���

���
���

���������� ���� ���-��������

���
���

��������

�������� ��
����-�������� ����������
L�������
����-�������
Z���&�������
�������
T�������

��� E�������&������
���

���

���

�������� �� ����-�������� ����������
�������
����-�������

����-�������
�������

���

Z

T

E

���

�������� �� ����-�������� ���������� ��������
��
& ������
�������
��������
����-�������
���� & �������
���

L

�������
����-�������

32

Doorstroomatlas vmbo

Figuren 19.
C��� �.��

Doorstroom naar
mbo-sectoren per
vmbo-sector (cohort 2007).

��������
��

��

��

��������������
<��

�������� &
������
��������
���� &
�������
��������

���

L������� �.��

���

Z���&������� ��.��

���

���
T������� ��.��

���

E�������&������ ��.��

���

��������
��

��������
��

C��� ��

<��

��
���

L������� ��

���

���

Z���&������� ��
T������� ���

���

���

E�������&������ ���

��

���

���� & �������
��

������ ���� (���� ��������)
��

C��� ��

��
���

L������� ��

���

Z��� & ������� ���
T������� ��

���
��
���

E������� & ������ ���

���

�������� & ������

���� & �������

��������

��������

����������

����������
��� ��������

Hoofdstuk 1 - De vier leerwegen in het vmbo

Figuur 20.
Verwante doorstroom per
provincie (cohort 2007).

��,��
���
��,��

��,��
��,��

��,��

��,��

��,��

��,��

��,��

��,��

���

������ ��,��
������ ����

Figuur 20 t/m 22.
Iets meer dan 60 procent (63,5 procent) van de vmbo’ers
uit cohort 2007 die naar het mbo zijn gegaan, is verwant
door­gestroomd. Dat is ook het beeld in de meeste provincies.
In twee provincies vinden we een afwijkend percentage:
in Groningen is het lager (55,3) en in Zeeland hoger (70,6).
In de meeste provincies is het keuzegedrag voor een sector
ongeveer gelijk. In enkele provincies (Flevoland, Utrecht en
Noord- en Zuid-Holland) kiezen iets meer leerlingen voor

de sector Economie & handel. In de laatste drie provincies
speelt het keuzegedrag van leerlingen uit de vier grote
steden een rol. In figuur 22 is te zien dat bijna de helft van
de leerlingen uit vmbo-scholen in Amsterdam, Rotterdam,
Den Haag en Utrecht hun opleiding in de sector Economie &
handel vervolgen. Dat is verhoudingsgewijs bijna de helft
meer dan in rurale gebieden.

33

34

Doorstroomatlas vmbo

Figuur 21.

���������

��

��

�

������
�.���

Doorstroom naar
mbo-sectoren per provincie
in percentages en aantallen
(cohort 2007).

��

���������

��

��

��

�

�.���

�������

��

��

�

�.���

����������

��

��

��

��

���������

�.���

�

�.���

�

�.���

��

��
��

��

����������

�

��

��

comb

landbouw

zorg&welzijn

techniek
�������

��

��

��

�

�.���

�����-�������

��

��

��

�

�.���

����-�������

��

economie

Doorstroom naar
mbo-sectoren onderscheiden
naar verstedelijking
(cohort 2007).

��

�

��.���

�������

��

��

��

�

�.���

�����-�������

��

��

��

�

�.���

�������

��

�

�.���

�

Figuur 22.

��

��

��
��

��

��

��

�������� & ������

���� & �������

��������

��������

���

����������
��� ��������

���
comb
���

lb

���

zw
te

���
eh
���

��

��

���

�������� & ������

���� & �������

��������

��������

������
����������
��� ��������

������

Hoofdstuk 1 - De vier leerwegen in het vmbo

Figuur 23.

���

���

���

���

���

���

N����� �

���

���

N����� �

���

���

N����� �

���

���

���

���

���

���

T�����
De instroom
van jongens
in de mbo-niveaus en
de mbo-sectoren
N����� �
(cohort 2004 - 2007).

���

Figuur 24.

T�����
De instroom
van autochtone
leerlingen in de mbo�
niveausN�����
en de mbo-sectoren
(cohort 2004 - 2007).
N����� �

����

����

����

������ �

������ �

������ �

������ �

����

���

������

����

����

���

���

���

���

���

���

���

���

����

����

����

����

�������� & ������

���� & �������

��������
������

��������

N����� �
N����� �

���

����
������ �
������ �

����

����
������ �
������ �

����
������

���

����

����

����

����

�������� & ������

���� & �������

��������
������

��������

Figuur 23 en 24.
Leerlingen kunnen instromen in mbo-opleidingen op
niveau 1 tot niveau 4. Jongens beginnen vaker op niveau 1
en niveau 2. Voor niveau 2 komt dat mede door het
plaatsings­beleid in de sector Techniek van de bbl. Veel
jongens uit de sector Techniek kiezen op het mbo in die
sector voor de beroepsbegeleidende leerweg (bbl). Meestal
starten ze op niveau 2. In de opleidingen op niveau 3 en 4
zien we iets meer meisjes dan jongens. Ook op het mbo
wordt de sector Techniek grotendeels bevolkt door jongens
en de sector Zorg & welzijn door meisjes.

Naar de sector Landbouw gaan hoofdzakelijk autochtone
leerlingen. Het percentage allochtone leerlingen is niet
hoger dan 5 procent. Veel allochtone leerlingen kiezen voor
de sector Economie & handel. Een derde van het aantal
leerlingen in die sector is van allochtone afkomst.
De figuren laten een stabiel beeld zien. Het keuzegedrag
van jongens en meisjes en van autochtone en allochtone
jongeren is tussen cohort 2004 en 2007 niet of nauwelijks
veranderd.

35

36

Doorstroomatlas vmbo

1.4.2

Doorstroom naar het havo
Vmbo’ers die naar het vierde leerjaar van het havo gaan kiezen een profiel. Er zijn vier hoofdprofielen:
Natuur & techniek, Natuur & gezondheid, Economie & maatschappij en Cultuur & maatschappij. De eerste
twee profielen zijn bèta-profielen en worden samen aangeduid als NTG-profielen. De andere twee profielen
worden aangeduid als ECM-profielen. Welk profiel vmbo’ers kiezen wordt in deze paragraaf in beeld gebracht.
Ook wordt gekeken naar de profielkeuze in de verstedelijkte en minder verstedelijkte gebieden.

�������� & ������������ /
������� & ������������

Figuur 25.
De keuze voor havo­profielen van door­
gestroomde vmbo’ers
(cohort 2007).

������ & �������� /
���������� & ��������

���

ECM-profiel

���

havo profielen

Tabel 7.
De keuze voor
havo-­profielen tussen
2004 en 2007 van
doorgestroomde
vmbo’ers (cohort
2004 – 2007).

NTG-profiel

ntg

ecm

aantal

%

%

2004

7.003

18,4

81,6

2005

8.206

21,6

78,4

2006

8.421

22,6

77,4

2007

8.243

24,5

75,5

Figuur 25 en 26 en tabel 7.
Bijna een kwart van de vmbo’ers kiest voor een NTG-profiel.
In 2004 was dat nog geen 20 procent. In enkele jaren is
de belangstelling voor een exact profiel toegenomen met
6 procent. Dat is vooral toe te schrijven aan de keuze van

meisjes. Weliswaar kiezen meer jongens dan meisjes een
NTG-profiel (65 om 35 procent in cohort 2007), maar hun
aandeel in de instroom is gedaald. In de ECM-profielen is de
verhouding tussen jongens en meisjes meer in evenwicht.

Hoofdstuk 1 - De vier leerwegen in het vmbo

Figuur 26.
Percentage jongens in een
ECM- en in een NTG-profiel
(cohort 2004-2007).

���

37

������
���

���

���
���

���

���

����

����
���

���

����

����

������

���
��

Totaal

��

Ruraal

��

Tabel 8.
Verschillen in de keuze van
profielen onderscheiden
naar verstedelijking (cohort
2004-2007).

ntg-profielen

��
��

G32

cohort 2004

cohort 2005

cohort 2006

cohort 2007

%

%

%

%

��

g4
g32 ��

17,3

21,5

25,1

21,1

17,1

21,1

22,1

25,0

ruraal
��

19,1

21,8

22,5

24,7

G4

��
��

Figuur 27.
Doorstroom naar havo 4 van
2004 tot 2007 onderscheiden
naar verstedelijking (cohort
2004-2007).

����

����

����

����

���
��

Totaal

��

Ruraal

��
��

G32

��

G4

��
��
��
��
��

����
��

����
���

������

����
������

����

38

Doorstroomatlas vmbo

1.5

Studiesucces in het vervolgonderwijs
Om het studiesucces van vmbo’ers in het vervolgonderwijs te kunnen bepalen maken we gebruik van het oudste
onderwijsnummerbestand. We volgen de leerlingen die in schooljaar 2003-2004 in leerjaar 3 van het vmbo zijn
ingestroomd. De leerlingen uit dat cohort die naar het havo zijn gegaan hebben in 2010 het havo (of het vwo)
verlaten. Dat geldt niet voor de leerlingen die naar het mbo zijn gegaan. In 2010 volgt nog steeds een aanzienlijke groep een mbo-opleiding. Een deel van deze leerlingen heeft studievertraging opgelopen omdat ze hun
opleiding een of enkele jaren hebben onderbroken. Een ander deel is in het mbo doorgestroomd naar een hoger
niveau. Er zijn ook leerlingen die eerst naar het havo zijn gegaan om later alsnog naar het mbo door te stromen.

1.5.1

Studiesucces in het mbo

UIT MBO

Figuur 28.
De deelnamestatus 5 of 6
jaar na instroom mbo
(cohort 2003).

In mbo

IN MBO
TOTAAL: 88.764

���

���

Figuur 28.
21 procent (19.985) zit nog op het mbo. De overige
79 procent (73.389) heeft inmiddels het mbo verlaten.

Uit mbo

Hoofdstuk 1 - De vier leerwegen in het vmbo

Tabel 9.
Diplomaniveau in mbo:
uitgestroomde leerlingen en
leerlingen nog in het mbo
onderscheiden naar de
leerweg van instroom in de
bovenbouw (cohort 2003).

leerlingen die zijn uitgestroomd
hoogst behaalde mbo-diploma
leerweg in
het vmbo
(instroom
bovenbouw)

mbo
instroom

mbo
uitstroom

geen

niveau 1

niveau 2

niveau 3

niveau 4

aantal

%

%

%

%

%

%

bb

28.454

73,1

25,8

4,9

22,9

12,9

6,7

kb

24.258

78,3

18,9

1,4

11,2

16,0

30,9

gl

9.889

83,4

13,0

0,7

5,0

10,4

54,2

tl

30.773

82,3

15,9

0,9

5,0

8,5

52,1

totaal

93.374

78,6

19,4

2,2

12,1

12,0

33,0

leerlingen die nog een mbo-opleiding volgen
hoogst behaalde mbo-diploma
leerweg in
het vmbo
(instroom
bovenbouw)

mbo
instroom

in mbo
2010-2011

geen

niveau 2

niveau 3

niveau 4

aantal

%

%

%

%

%

%

bb

28.454

26,9

6,5

1,2

13,5

5,4

0,3

kb

24.258

21,7

8,8

0,4

5,9

5,5

1,2

gl

9.889

16,6

8,0

0,2

3,2

3,5

1,8

tl

30.773

17,7

9,9

0,2

2,8

3,2

1,6

totaal

93.374

21,4

8,4

0,6

6,9

4,5

1,1

opleidingsniveau in 2010

Tabel 10.
Niveau mbo-opleiding:
leerlingen nog in mbo
onderscheiden naar de
leerweg van instroom in de
bovenbouw (cohort 2003).

niveau 1

leerweg in het
vmbo (instroom
bovenbouw)

in mbo
2010-2011

niveau 1

niveau 2

niveau 3

niveau 4

aantal

%

%

%

%

bb

7.651

1,8

23,1

41,1

34,1

kb

5.254

0,4

13,4

36,3

49,9

gl

1.645

0,3

8,1

27,7

63,9

tl

5.435

0,3

8,4

26,5

64,9

totaal

19.985

0,9

15,3

34,8

49,1

Figuur 28 en tabel 9 en 10.
Procentueel gezien is van de uitgestroomde leerlingen
het aandeel met een mbo-diploma op niveau 4 het grootst
(33 procent). Iets meer dan een op de vijf leerlingen uit
cohort 2003 die rechtstreeks, of via het havo, naar het mbo
zijn gegaan volgde in 2010 nog een mbo-opleiding. In
de onderste regel van tabel 10 is te zien dat verreweg de
meesten van die leerlingen (83,9 procent) een opleiding
op niveau 3 of 4 volgen. Dat geldt voor leerlingen uit alle
leerwegen van het vmbo. Leerlingen uit de gemengde
en de theoretische leerweg halen verhoudingsgewijs vaker
een diploma op niveau 3 of 4 dan leerlingen uit de kader­
beroepsgerichte leerweg. Het percentage leerlingen dat

zonder startkwalificatie (tenminste diploma op niveau 2)
het mbo verlaat is het hoogst bij leerlingen uit de basis­
beroepsgerichte leerweg. Het percentage leerlingen dat
in 2010 nog in het mbo zit, is het hoogst bij leerlingen
uit de basisberoepsgerichte leerweg: 26,9 procent om
16,6 procent van de leerlingen uit de gemengde en
17,7 procent van de leerlingen uit de theoretische leerweg.
Van de leerlingen die in 2003 in het derde leerjaar van
de basis­beroepsgerichte leerweg zijn ingestroomd en in
2010 nog in het mbo zitten volgt 75,2 procent een opleiding
op mbo niveau 3 of 4.

39

40

Doorstroomatlas vmbo

hoogst behaalde mbo-diploma

Tabel 11.

vmbo

Doorstroom van
vmbo-leerwegen naar
mbo-niveaus met hoogst
behaalde mbo-diploma
(cohort 2003).

leerweg
uitstroom
(uitstroom
bovenbouw)

niveau
instroom

basisberoepsgerichte leerweg

niveau 1

3.832

niveau 2

23.272

niveau 3
niveau 4
kaderberoepsgerichte leerweg

gemengde
leerweg

theoretische
leerweg

mbo

nog in mbo

diploma
niveau 3
%

diploma
niveau 4
%

met
diploma
%

nog geen
diploma
%

23,8

3,5

0,8

15,5

5,0

41,4

19,8

5,9

22,2

6,0

0,4

14,4

35,7

16,8

12,7

10,6

0,0

13,2

9,4

29,6

10,8

19,4

32,2

6,1

37,5

18,2

6,0

20,8

6,2

818

32,2

34,4

24,2

6,2

3,1

15,9

5,3

niveau 2

5.521

26,4

1,0

40,5

27,2

4,9

20,9

5,8

niveau 3

7.827

26,5

0,2

8,7

33,9

30,5

11,5

9,0

niveau 4

10.155

27,9

0,4

7,1

10,5

54,2

8,4

11,2

totaal

24.321

27,3

1,6

15,8

21,7

33,7

12,5

9,1

niveau 1

111

23,4

40,5

26,1

5,4

4,5

19,8

4,5

niveau 2

609

25,5

0,7

35,6

28,7

9,5

20,5

4,3

niveau 3

1.290

18,7

0,0

4,0

31,6

45,7

8,5

6,3

niveau 4

3.682

18,7

0,2

4,0

8,3

68,8

6,5

7,9

diploma
niveau 1
%

diploma
niveau 2
%

37,3

34,5

31,1

1,8

1.288

32,6

372

47,8

totaal

28.764

niveau 1

totaal (nog)geen
aantal
diploma
%

totaal

5.692

19,5

1,0

7,8

15,7

55,9

8,7

7,1

niveau 1

822

29,7

37,0

18,5

7,8

7,1

16,9

5,5

niveau 2

3.484

31,3

1,1

39,5

19,2

8,9

18,3

8,7

niveau 3

6.367

24,3

0,1

4,4

25,5

45,7

8,9

8,7

niveau 4

23.924

25,2

0,2

3,5

6,6

64,5

5,6

10,5

totaal

34.597

25,7

1,2

7,6

11,4

54,1

7,7

9,9

Tabel 11, 12a t/m 12d.

Tabel 11.

Tabel 11 toont voor elke leerweg het aantal leerlingen dat naar een
van de vier mbo-niveaus doorstroomt (kolom 3). In de volgende
kolommen staan de percentages leerlingen onderscheiden naar
diplomaniveau op het mbo. Een deel van de leerlingen volgde in het
schooljaar 2010-2011 nog een mbo-opleiding. De percentages staan
in de laatste twee kolommen.

Het hoogste percentage leerlingen met een mbo-diploma
op niveau 3 of 4 vinden we bij leerlingen die op niveau 3 of 4
instromen. Ook een deel van de leerlingen die op niveau 1 of
2 instromen sluit het mbo af met een diploma op niveau 3
of 4. Voor elk instroomniveau zal het aantal leerlingen dat
niveau 3 of 4 succesvol afrond nog oplopen. De meeste
leerlingen die in het schooljaar 2010-2011 nog een mboopleiding volgden, doen dat namelijk op niveau 3 of 4.
Vanuit elke vmbo-leerweg stromen leerlingen door naar alle
vier mbo-niveaus. Per leerweg is de doorstroom naar
niveau 1 het kleinst. Vanuit de basisberoepsgerichte leerweg
gaan de meeste leerlingen naar niveau 2. Dat komt overeen
met het mbo-niveau waarop die leerweg voorbereidt. Uit
de drie andere vmbo-leerwegen gaan de meeste leerlingen
naar niveau 4 van het mbo.

Hoofdstuk 1 - De vier leerwegen in het vmbo

heeft diploma behaald/volgt opleiding in de sector economie & handel (eh)

Tabel 12a.
Doorstroom van
vmbo-sectoren naar
mbo-sectoren met hoogst
behaalde diploma in
sector Economie & handel
(cohort 2003).

41

vmbo

mbo

sector
uitstroom

sector
instroom

totaal (nog) geen
aantal
diploma
%

economie

eh

12.192

te

512

zw
lb
techniek

hoogst behaalde mbo-diploma

nog in mbo
nog geen
diploma
%

diploma
niveau 1
%

diploma
niveau 2
%

diploma
niveau 3
%

diploma
niveau 4
%

met
diploma
%

29,0

2,7

20,7

13,3

34,2

11,4

5,6

41,0

12,5

21,7

13,1

11,7

19,7

14,8

604

40,6

2,0

25,5

12,4

19,5

20,0

20,4

40

32,5

0,0

20,0

30,0

17,5

22,5

10,0
6,6

totaal

13.348

30,0

3,0

21,0

13,3

32,7

12,2

eh

2.873

33,1

6,3

26,4

12,3

21,9

11,9

5,7

te

1.176

36,8

8,3

34,8

11,8

8,2

25,3

15,1

zw

129

41,1

2,3

30,2

13,2

13,2

20,9

20,9

lb

19

31,6

0,0

42,1

21,1

5,3

26,3

5,3

totaal

4.197

34,4

6,7

28,9

12,2

17,7

16,0

8,8

eh

3.330

33,2

5,4

27,7

13,9

19,8

10,8

6,4

te

204

31,9

24,0

21,1

8,8

14,2

23,0

11,8

zw

1.581

34,6

2,7

33,3

14,0

15,4

24,0

15,4

lb

70

35,7

1,4

31,4

20,0

11,4

21,4

17,1

5.185

33,6

5,3

29,2

13,8

18,1

15,4

9,5

landbouw eh

146

37,7

3,4

27,4

14,4

17,1

13,7

2,1

te

17

35,3

29,4

23,5

5,9

5,9

29,4

11,8

zw

18

33,3

0,0

27,8

16,7

22,2

27,8

5,6

lb

26

57,7

0,0

19,2

23,1

0,0

26,9

34,6

totaal

207

39,6

4,8

26,1

15,0

14,5

17,9

7,2

zorg &
welzijn

totaal

Tabel 12a t/m 12d.
In tabel 12a t/m 12d is de doorstroom van vmbo naar mbo en de
schoolloopbaan in het mbo in kaart gebracht voor de sectoren.
Omdat een deel van de leerlingen in het mbo van sector switcht, zijn
er vier tabellen. De leerlingen zijn ingedeeld naar de sector waarin ze
hun laatste opleiding hebben gevolgd of in 2010-2011 nog een
opleiding volgden. Bijvoorbeeld: tabel 12a laat de doorstroom uit alle
vmbo-sectoren naar de verschillende mbo-sectoren zien voor die
leerlingen die hun laatste opleiding hebben gevolgd of nog volgden
in de sector Economie & handel.

Leerlingen die verwant zijn doorgestroomd en die in het
mbo niet van sector zijn gewisseld halen vaker binnen vijf
tot zes jaar een startkwalificatie. Van de verwante doorstromers is het percentage leerlingen dat binnen vijf tot zes jaar

tenminste een startkwalificatie haalt het hoogst. Tevens is
bij de verwante doorstromers het percentage leerlingen dat
na vijf tot zes jaar nog een mbo opleiding volgt het laagst.
Ook in de groepen leerlingen die niet-verwant doorstromen, maar op het mbo in dezelfde sector blijven, is het
aantal leerlingen dat nog een mbo-opleiding volgt relatief
gering. Leerlingen die op het mbo niet van sector switchen
halen vaker binnen vijf tot zes jaar een startkwalificatie dan
leerlingen die op het mbo switchen. Omdat relatief veel
switchers nog in het onderwijs zitten kan het verschil met de
niet-switchers op langere termijn kleiner worden.
Gemiddeld doen switchers langer over het halen van een
startkwalificatie.

42

Doorstroomatlas vmbo

heeft diploma behaald/volgt opleiding in de sector techniek (te)

Tabel 12b.
Doorstroom van
vmbo-sectoren naar
mbo-sectoren met hoogst
behaalde diploma in
sector Techniek
(cohort 2003).

vmbo

mbo

sector
uitstroom

sector
instroom

economie

eh

975

te

1.842

zw
lb
techniek

nog in mbo
diploma
niveau 4
%

met
diploma
%

nog geen
diploma
%

11,5

9,1

25,7

21,5

9,3

30,6

9,8

7,8

32,9

11,2

9,1

23,8

25,2

31,3

25,0

12,5

31,3

18,8

diploma
niveau 1
%

diploma
niveau 2
%

diploma
niveau 3
%

46,8

5,7

26,9

36,1

5,9

18,1

143

45,5

1,4

16

31,3

0,0

totaal

2.976

40,0

5,6

21,7

10,2

22,4

15,8

13,2

eh

621

38,3

5,3

38,5

11,6

6,3

29,0

16,4

te

13.305

25,5

4,1

31,7

21,3

17,3

17,3

4,9

zw

100

43,0

1,0

38,0

11,0

7,0

31,0

19,0

lb

56

19,6

3,6

37,5

23,2

16,1

26,8

8,9

14.082

26,2

4,2

32,1

20,8

16,8

18,0

5,5

eh

233

32,2

6,4

39,9

9,0

12,4

33,5

10,7

te

750

39,7

8,8

15,3

5,7

30,4

7,7

7,7

zw

295

44,7

6,8

22,7

6,4

19,3

23,7

23,4

totaal
zorg &
welzijn

hoogst behaalde mbo-diploma
totaal (nog) geen
aantal
diploma
%

lb

12

50,0

8,3

8,3

25,0

8,3

16,7

25,0

1.290

39,6

7,9

21,4

6,7

24,4

16,1

12,0

landbouw eh

17

23,5

17,6

52,9

5,9

0,0

47,1

11,8

te

197

38,6

7,1

22,8

17,8

13,7

10,7

3,0

zw

10

90,0

0,0

10,0

0,0

0,0

0,0

40,0

lb

32

25,0

6,3

37,5

21,9

9,4

40,6

18,8

totaal

256

37,9

7,4

26,2

16,8

11,7

16,4

7,0

totaal

Hoofdstuk 1 - De vier leerwegen in het vmbo

heeft diploma behaald/volgt opleiding in de sector zorg & welzijn (zw)

Tabel 12c.
Doorstroom van
vmbo-sectoren naar
mbo-sectoren met hoogst
behaalde diploma in sector
Zorg & welzijn
(cohort 2003).

43

vmbo

mbo

sector
uitstroom

sector
instroom

economie

eh

1.280

te

166

zw
lb
techniek

nog in mbo

diploma
niveau 1
%

diploma
niveau 2
%

diploma
niveau 3
%

diploma
niveau 4
%

met
diploma
%

nog geen
diploma
%

38,3

3,4

30,9

13,0

14,4

31,6

17,7

41,0

8,4

23,5

12,0

15,1

22,9

22,3

2.661

29,1

0,9

14,5

18,9

36,5

11,5

7,9

25

52,0

0,0

20,0

8,0

20,0

24,0

36,0

totaal

4.132

32,6

2,0

20,0

16,7

28,7

18,2

11,6

eh

187

47,1

5,3

29,9

6,4

11,2

25,1

20,9

te

291

41,9

9,6

28,9

9,6

10,0

36,4

24,1

zw

599

33,4

0,7

19,0

14,0

32,9

11,9

7,3
22,2

lb
zorg &
welzijn

hoogst behaalde mbo-diploma
totaal (nog) geen
aantal
diploma
%

9

33,3

0,0

44,4

22,2

0,0

44,4

totaal

1.086

38,0

3,9

23,8

11,6

22,7

21,0

14,3

eh

748

29,7

5,5

35,6

15,0

14,3

33,2

15,2

te

193

31,1

18,1

28,5

11,9

10,4

28,5

18,7

zw

12.418

19,3

1,0

18,3

31,0

30,3

14,4

4,7

lb

73

32,9

4,1

17,8

34,2

11,0

46,6

16,4

13.432

20,1

1,5

19,4

29,8

29,1

15,8

5,6

landbouw eh

totaal

19

31,6

0,0

21,1

21,1

26,3

21,1

21,1

te

8

12,5

0,0

50,0

0,0

37,5

37,5

0,0

zw

108

24,1

0,0

17,6

24,1

34,3

14,8

2,8

lb

26

26,9

3,8

30,8

23,1

15,4

30,8

11,5

totaal

161

24,8

0,6

21,7

22,4

30,4

19,3

6,2

44

Doorstroomatlas vmbo

heeft diploma behaald/volgt opleiding in de sector landbouw (lb)

Tabel 12d.
Doorstroom van
vmbo-sectoren naar
mbo-sectoren met hoogst
behaalde diploma in
sector Landbouw
(cohort 2003).

vmbo

mbo

sector
uitstroom

sector
instroom

hoogst behaalde mbo-diploma

economie

eh

109

te

21

zw

nog in mbo

diploma
niveau 1
%

diploma
niveau 2
%

diploma
niveau 3
%

diploma
niveau 4
%

met
diploma
%

nog geen
diploma
%

32,1

4,6

35,8

18,3

9,2

40,4

17,4

42,9

9,5

19,0

19,0

9,5

33,3

4,8

32

43,8

0,0

37,5

6,3

12,5

28,1

28,1

lb

231

24,7

3,0

14,7

26,0

31,6

4,8

5,2

totaal

393

29,3

3,6

22,6

21,9

22,6

18,1

10,4

eh

25

52,0

8,0

28,0

4,0

8,0

20,0

28,0

te

122

38,5

5,7

31,1

16,4

8,2

23,0

18,9

zw

9

55,6

0,0

22,2

0,0

22,2

11,1

44,4

lb

336

26,2

3,0

18,5

27,7

24,7

4,8

3,0

totaal

492

31,1

3,9

22,2

23,2

19,7

10,2

8,9

eh

53

28,3

3,8

30,2

26,4

11,3

26,4

17,0

te

17

41,2

5,9

17,6

5,9

29,4

17,6

35,3

zw

138

41,3

2,9

29,7

20,3

5,8

19,6

20,3

lb

360

26,9

2,5

19,4

25,8

25,3

5,6

5,0

totaal

568

31,0

2,8

22,9

23,9

19,4

11,3

10,7

landbouw eh

5

40,0

20,0

20,0

0,0

20,0

40,0

20,0

te

3

0,0

0,0

33,3

66,7

0,0

0,0

0,0

zw

6

33,3

0,0

33,3

33,3

0,0

16,7

0,0

lb

413

18,6

0,5

21,3

34,6

24,9

9,7

1,2

totaal

427

19,0

0,7

21,5

34,4

24,4

10,1

1,4

techniek

zorg &
welzijn

Figuur 29.

���

Verwante en niet-verwante
doorstroom van vmbo naar
mbo: hoogst behaalde mbodiploma in percentages
(cohort 2003).

���

totaal (nog) geen
aantal
diploma
%

����-�����
�������
��,�

���
��,�

��,� ��,�

���

��,�
��,�

��,�

��,�

���
��
���� �������

�,�
�,�
������ �

������ �
�������������

�������

����-�������

Figuur 29.
In het algemeen gesproken halen leerlingen die verwant
doorstromen vaker een diploma dan de leerlingen die
niet-verwant doorstromen. Soms is het verschil klein
(niveau 2) en soms groter (niveaus 3 en 4).

������ �

������ �

Hoofdstuk 1 - De vier leerwegen in het vmbo

1.5.2

Studiesucces in het havo
������� ����

Figuur 30.
Het percentage leerlingen
dat het havo- of vwo-diploma
haalt (cohort 2003).

���� �������

������� ���
���� �������

���

������� ���

������: �.���
������� ����

��

���

Figuur 30.
Iets meer dan driekwart van de vmbo’ers die naar havo 4
gaan slaagt erin het havo-diploma te halen (4.689) en/of
het diploma van het vwo (120). Een klein deel doet dat via
het volwassenen­onderwijs (vavo). De meeste leerlingen die

geen havo-diploma halen (1.551) gaan alsnog naar het mbo,
een groot deel van hen doet dat al na het vierde leerjaar
van het havo.

45

46

Doorstroomatlas vmbo

Hoofdstuk 2 - De basisberoepsgerichte leerweg van het vmbo

De basisberoepsgerichte
leerweg van het vmbo
De basisberoepsgerichte leerweg leidt op voor niveau 2 van het mbo. Leerlingen
die moeite hebben met leren (in de algemene vakken) kunnen deelnemen aan een
leerwerktraject. Leerlingen zonder diploma stromen door naar niveau 1 van het
mbo en soms naar niveau 2.

2.1

De instroom in de basisberoepsgerichte leerweg
Aan het eind van hun tweede leerjaar kiezen vmbo’ers een leerweg. Die keuze wordt mede bepaald door
de leer­resultaten in de onderbouw. Naast de leerweg kiezen leerlingen ook een sector en een afdeling.
Voor leerlingen die zich breder willen oriënteren zijn er in elke sector intrasectorale programma’s. Ook zijn
er sinds 2007 intersectorale programma’s met onderdelen uit meerdere sectoren.
In deze paragraaf worden de keuzes beschreven van leerlingen die in leerjaar 3 naar de basisberoepsgerichte
leerweg gaan. Er is gebruik gemaakt van gegevens van de leerlingen uit schooljaar 2010-2011 (cohort 2010).
Ontwikkelingen worden getoond aan de hand van gegevens van zes cohorten, te beginnen met de leerlingen
die in schooljaar 2005-2006 naar het derde leerjaar zijn gegaan. Eerst worden de instroom en de ontwikkelingen in de instroom op landelijk niveau beschreven (2.1.1). Vervolgens wordt de instroom op regionaal niveau
weergegeven (2.1.2).

2.1.1

Een landelijk beeld van de instroom
In deze paragraaf wordt beschreven welke leerlingen naar de basisberoepsgerichte leerweg gaan. Ook wordt
beschreven hoeveel leerlingen gebruik maken van leerwegondersteunend onderwijs (lwoo), hoe de verdeling
van de instroom in de verschillende sectoren is en hoeveel leerlingen voor intra- en intersectorale programma’s
kiezen. Verder wordt gekeken of de samenstelling van de leerlingengroep in de basisberoepsgerichte leerweg
de afgelopen jaren is veranderd.
Een eerste overzicht geeft figuur 1. Deze figuur is gebaseerd op de gegevens van leerlingen die in schooljaar
2010-2011 naar het derde leerjaar van de basisberoepsgerichte leerweg zijn gegaan.

47

48

Doorstroomatlas vmbo

Figuur 1.
Achtergrondkenmerken en
de verdeling van de
leerlingen van cohort 2010
over de sectoren. De cijfers
zijn gebaseerd op de
gegevens van leerlingen
in leerjaar 3.

������ ������ ���������� ��.���
���
���
���������� ���

����
���
���
��
�������������� ���

��������� (��+���) ���

��������������
��������

����������
���
����������

�.���
���
���

����
���

���
��

��+���

���

����������
���
����������

�.���
���
���

����
���
��������������

���
��
���

��+���

���

����������
���
����������

�.���
���
���

����
���
��������������

���
��
���

��+���

���

��������������
���
��������
���

���� & �������
���

��������
���

��������
���

����������
���
����������

�.���
���
���

����
���
��������������

���
��
���

��������

��+���

���

��������

����������
���
����������

�.���
���
���

����
���
��������������

���
��
���

��+���

���

Figuur 1.
De belangstelling voor de sectoren Techniek en Zorg &
welzijn is het grootst. Naar elk van die sectoren gaat 27 tot
28 procent van de leerlingen. Naar de basisberoepsgerichte
leerweg gaan meer jongens (57 procent) dan meisjes.
Ongeveer 70 procent van de leerlingen is van autochtone
afkomst en ruim een derde zit op scholen in grote steden
(G4 plus de 32 andere grootste gemeenten). Bijna tweederde van alle leerlingen in deze leerweg ontvangt leerwegondersteunend onderwijs (lwoo). Drie procent van de
leerlingen in de basisberoepsgerichte leerweg volgt een
leerwerktraject. Iets meer dan de helft van alle leerlingen

die naar de basisberoepsgerichte leerweg gaan, neemt
deel aan een intrasectoraal programma. Er zijn duidelijke
verschillen tussen sectoren: Techniek trekt bijna alleen
jongens en Zorg & welzijn hoofdzakelijk meisjes. De sector
Landbouw trekt nauwelijks allochtone leerlingen. Ook in de
sector Techniek zitten minder allochtone leerlingen dan in
de andere sectoren. De deelname aan intrasectorale
programma’s is het grootst in de sectoren Economie
en Zorg & welzijn.

���� & �������

Hoofdstuk 2 - De basisberoepsgerichte leerweg van het vmbo

Tabel 1.

vooropleiding

Vooropleiding
(cohort 2010).

aantal

%

buiten voortgezet onderwijs

385

2

praktijkgericht onderwijs

121

1

brugklas algemeen leerjaar

460

2

19.392

95

vmbo
havo/vwo
totaal

5

0

20.363

100

49

����

Figuur 2.

����

De ontwikkeling van de
instroom in leerjaar 3 naar
sector (cohort 2005cohort 2010).

����

Aantal leerlingen in 2005
is gesteld op 100%.

���

I�������������
L�������

����
Z��� & W������
T�������
���
��������
���
T����� L������
���
���

����

����

����

����

��������

���� & �������

��������������

��������

��������

������ �������

����

����

Tabel 1.

Figuur 2.

De tabel toont de vooropleiding op basis waarvan leerlingen zijn
toegelaten tot de bovenbouw van het vmbo.

De figuur laat de ontwikkeling van de instroom in de diverse sectoren
vanaf het schooljaar 2005-2006 zien. Het aantal leerlingen in 2005
is op 100 procent gesteld. Bij een toename van het aantal leerlingen
ten opzichte van 2005 zal de index boven de 100 stijgen. Bij een
afname daalt de index onder de 100.
In 2005 waren er nog geen intersectorale programma’s. Daarom is
voor die programma’s het schooljaar 2007-2008 (cohort 2007) als
basisjaar genomen en gesteld op 100.

50

Doorstroomatlas vmbo

Figuur 3.

����

De verdeling van de
instroom naar sector
(cohort 2005-cohort 2010).

���

�.���

�.���

���

�.���

�.���

�.���

���
���

�.���

�.���

�.���

�.���

landbouw
�.���

�.���

�.���

���

�.���

�.���

�.���

���
���

intersecto

zorg & we
techniek

��.���

�.���

�.���

�.���

�.���

�.���

���

economie

���
���
��

Figuur 4.
De ontwikkeling van het
het aantal in leerjaar 3
ingestroomde leerlingen
met een lwoo-indicatie
(cohort 2005 - cohort 2010).

�.���

�.���

�.���

�.���

�.���

�.���

����

����

����

����

����

����

��������

���� & �������

��������

��������

��������������

��.���

geen Lw
��.���
Lwoo
��.���

��.���

��.���

��.���

��.���
�.���

�.���

��.���
��.���

��.���

��.���

��.���

����

����

����

����

���� ����

�.���
�

Figuur 2 en 3.
De instroom in de basisberoepsgerichte leerweg is tussen
2005 en 2010 gedaald van 31.319 naar 20.363 leerlingen. Die
daling is zichtbaar in alle sectoren. Door de invoering van
intersectorale programma’s in 2007 is de terugloop in de
sectoren verhoudingsgewijs nog iets groter dan voor de
gehele leerweg. Als de intersectorale programma’s buiten
beschouwing blijven, is de verhouding tussen de sectoren in
de periode 2005 tot 2010 nagenoeg hetzelfde gebleven.

�.���

��.���

��.���

��.���

����

����

����

Hoofdstuk 2 - De basisberoepsgerichte leerweg van het vmbo

Figuur 5.
De ontwikkeling van het
aantal in leerjaar 3
ingestroomde leerlingen
in leerwerktrajecten
(cohort 2005 - cohort 2010).

51

��.���

geen Lw
��.���
Lwt
��.���
LWT
��.���
��.���

��.���
��.���

��.���

��.���

��.���

��.���

��.���

����
����
����
����
����
����

���
���
���
��
��
��

�.���
�

Figuur 6.
De ontwikkeling van het
aantal in leerjaar 3
ingestroomde leerlingen in
intrasectorale programma’s
(cohort 2005 - cohort 2010).

����

����

���

���� ���

����

����

����

����

��.���

Niet intr
��.���

Intrasect
��.���
��.���

��.���

��.���

��.���

��.���

��.���

��.���

�.���

��.���
�.���
�

��.���

��.���

��.���

��.���

����

����

����

����

�������������� ���������’�

Figuur 5.
Het aantal leerlingen in een leerwerktraject is tussen 2005
en 2010 nagenoeg gehalveerd van 1.165 naar 590.

������� ���������’�

��.���

��.���

����

����

52

Doorstroomatlas vmbo

Figuur 7a.
Het aantal in leerjaar 3
ingestroomde leerlingen in
de sector Economie (cohort
2010) en de procentuele
ontwikkeling ten opzichte
van cohort 2005.

���

���� �� ���������

-���

�������������

���

-���

�����������

���

-���

������ �� �������

-���

���

�����������-�����

+��

���

-���

�.���

������ �� �������������

�

Figuur 7b.
Het aantal in leerjaar 3
ingestroomde leerlingen in
de sector Techniek (cohort
2010) en de procentuele
ontwikkeling ten opzichte
van cohort 2005.
Als er geen percentage staat
was er in 2005 nog geen
instroom.

-���

�.���

������ ��������
�.���

�.���

�.���

�.���

�.���

����� �� �������

��

+����

����- �� ���������������

��

+���

��������� �� ���������

��

-���

�������������������

��

-���

�����������

���

-���

��������� ��������

���

-���

������������-�����

���

-���

����������

���

-���

���������������

���

-���

������������������

���

-���

��������������

���

-���

��������-�����

���
-���

�.���

������������

�.���

������ ��������
�

�.���

�.���

�.���

�.���

�.���

-���
�.���

Hoofdstuk 2 - De basisberoepsgerichte leerweg van het vmbo

Figuur 7c.
Het aantal in leerjaar 3
ingestroomde leerlingen in
de sector Zorg & welzijn
(cohort 2010) en de
procentuele ontwikkeling
ten opzichte van cohort
2005.

-���

���

���������� ����������

�.���

����������
���� �� ������� �����

Figuur 7d.

Figuur 7e.

-���

�.���

�.���

������ ���� & �������
�

Het aantal in leerjaar 3
ingestroomde leerlingen in
de sector Landbouw (cohort
2010) en de procentuele
ontwikkeling ten opzichte
van cohort 2005.

-���

�.���

�.���

�.���

�.���

�.���

�.���

��������-�����
�������� ��
����������� ��������

-���

�.���

������ ��������

�����������
�� ���������������

�.���

+���
�.���

�

-���

����

����

-���
����

���

Het aantal in leerjaar 3
ingestroomde leerlingen
in de intersectorale
programma’s (cohort 2010).

����������� �� ���������

Als er geen percentage staat
was er in 2005 nog geen
instroom.

����� ���������������
�� ����������

���

���������������
�� ���������

���

��
���

���-�����

�.���

������ ��������������
�

���

�.���

�.���

�.���

�.���

Figuur 7a t/m 7e.
De figuren tonen het aantal leerlingen per sector en afdeling in
cohort 2010. In de laatste kolom staat voor de afdelingen (en de
sectoren) de toe- of afname in 2010 ten opzichte van 2005. Bij de
intersectorale programma’s ontbreken de percentages, omdat die
programma’s pas in 2007 zijn gestart.

In de sectoren, maar niet in de intersectorale programma’s,
daalt de instroom. De krimp in de afdelingen varieert van
34 tot 76 procent. Drie intrasectorale programma’s
(Consumptief-breed, Techniek-breed en Landbouw-breed)
kennen een toename.

53

54

Doorstroomatlas vmbo

2.1.2

Regionale verschillen in de instroom
Een landelijk patroon hoeft niet voor elke regio te gelden. Sociaal-economische verschillen tussen delen van
het land, het aanbod aan vmbo-opleidingen en eventuele andere factoren kunnen een rol spelen in de keuze
van leerlingen voor een sector en afdeling. Eerst wordt voor alle provincies een beeld gegeven van het aantal
locaties waar basisberoepsgerichte opleidingen worden aangeboden, het aantal leerlingen in leerjaar 3 op die
locaties, de verdeling van leerlingen over de sectoren en ontwikkelingen daarin. Vervolgens wordt de blik
gericht op specifiekere gebieden: een drietal krimpgebieden in ons land en gebieden ingedeeld naar de mate
van verstedelijking.

aantal locaties

Tabel 2.
Aantal locaties cohorten
2005 en 2010 en aantal
leerlingen in leerjaar 3
per locatie cohort 2010.

aantal leerlingen per locatie

2005

2010

<=15

16-25

26-40

41-60

61-75

groningen

25

25

8

1

4

7

3

>=76
2

friesland

31

30

6

10

6

6

2

0

drenthe

14

16

6

0

1

6

2

1

overijssel

36

34

6

8

8

6

3

3

flevoland

14

15

2

1

6

5

1

0

gelderland

64

57

12

10

7

14

9

5

utrecht

27

26

4

3

7

3

6

3

noord-holland

74

69

10

14

12

9

13

11

zuid-holland

107

99

12

11

26

26

10

14

zeeland

13

13

2

2

4

2

1

2

noord-brabant

68

65

9

8

20

12

7

9

limburg

33

30

3

2

10

6

8

1

totaal

506

479

80

70

111

102

65

51

Tabel 2.
In 2010 is de basisberoepsgerichte leerweg op 479 locaties
aangeboden. Dat zijn er 27 minder dan in 2005. De
terugloop is het grootst in Gelderland en Noord- en
Zuid-Holland. In 2010 zijn er 150 locaties (circa een derde
van alle locaties met een basisberoepsgerichte leerweg) met
hooguit 25 leerlingen in leerjaar 3. Die ‘kleine’ locaties
komen in alle provincies voor. Een deel van die locaties
behoort tot de aoc’s die één sector (Landbouw) in huis

hebben. Een kwart van de locaties telt 60 of meer leerlingen
in het derde leerjaar van de basisberoepsgerichte leerweg.
In Noord-Holland en Utrecht komen die grotere locaties
relatief het meest voor (35 procent van de locaties), in
Friesland en Flevoland het minst (7 procent van alle
locaties).

Hoofdstuk 2 - De basisberoepsgerichte leerweg van het vmbo

Figuur 8.
Procentuele verdeling van
aantallen in leerjaar 3 ingestroomde leerlingen over de sectoren per
provincie (cohort 2010).

55

������
���������

��

��

���������

��

�������

��

����������

��

��
��

��

��

��

��

��
��

� ���
��

��
��

���

� ���

�

��

���������

��

��

��

��

����������

��

��

��

��

��

���

techniek

��

��

��

��

�.���

�����-�������

��

��

��

��

��

�.���

����-�������

��

��

��

��

��

�.���

�������

��

� �

���

�����-�������

��

��

�

�.���

��

�

�.���

��

�������
�

��
��

��
��

��
��

��������

���� & �������

��������

��������

��

��

���

��������������

Figuur 8.
De sector Economie is in Utrecht verhoudingsgewijs bijna
twee keer zo groot als in Limburg: respectievelijk 27 en
15 procent van de leerlingen in die provincies kiezen in het
derde leerjaar voor Economie. Een vergelijkbare verhouding
komt voor in de sector Techniek: in Zeeland gaat 42 procent
van de leerlingen naar die sector, in Drenthe niet meer dan
18 procent. De sector Zorg & welzijn is in Limburg het
grootst (36 procent) en in Utrecht en Noord-Holland het

zorg & wel

� �.���

��

��

landbouw

�.���

�������

��

intersector

kleinst (21 à 22 procent). In Zeeland en Overijssel gaan
weinig leerlingen naar de sector Landbouw van de basis­
beroepsgerichte leerweg, in Drenthe verhoudingsgewijs
juist veel (26 procent). Het aanbod van sectoren op een
locatie kan een rol spelen, met name in provincies met
weinig inwoners. Ook het aanbod van intersectorale
programma’s kan een rol spelen.

economie

56

Doorstroomatlas vmbo

��������

Figuur 9.

��������

De landelijke spreiding en
ontwikkeling van het aantal
in leerjaar 3 ingestroomde
leerlingen per sector
(cohort 2010).

���

���
���

���

���

���

���

���

���

���
���

���

���

���

�.���

�.���

< = -���

���

���

���

���

���

���

> -��� �� < -��

> = -�� �� < = ��

> = -�� �� < = ��

> �� �� < ���

���

< = -���

> -��� �� < -��

> �� �� < ���

���

> = ���

> = ���

���� & �������

��������
���

���
���

���

���

���

���

���

���

���

���

���

��
���

���

����
< = -���

���

���

��

���

> -��� �� < -��

�

< = -���

���

> -��� �� < -��
> = -�� �� < = ��

> = -�� �� < = ��
> �� �� < ���

���

> = ���

��������������
��
���
��

���

��
���

���
���

���

��

< = -���

���

> -��� �� < -��
> = -�� �� < = ��
> �� �� < ���
���

> = ���

���

> �� �� < ���
> = ���

Hoofdstuk 2 - De basisberoepsgerichte leerweg van het vmbo

economie

Tabel 3.
Aantal leerlingen in
leerjaar 3 per provincie
(cohort 2005 (2007)
en 2010).

zorg & welzijn

landbouw

intersectoraal
aantal
cohort
2010

aantal
cohort
2005

aantal
cohort
2010

aantal
cohort
2005

aantal
cohort
2010

aantal
cohort
2005

aantal
cohort
2010

aantal
cohort
2005

aantal
cohort
2010

aantal
cohort
2007

groningen

164

110

345

282

488

279

248

202

20

46

friesland

168

144

469

268

377

243

202

120

36

117

drenthe

121

104

283

112

262

208

195

157

22

30

overijssel

492

205

808

430

862

391

246

68

136

271

flevoland

254

128

217

140

353

159

65

59

32

68

gelderland

782

446

1.247

680

1.186

665

521

401

42

133

utrecht

607

314

542

269

490

259

278

133

32

178

noord-holland

1.448

821

1.699

899

1.326

700

809

488

169

398

zuid-holland

1.736

1.046

2.072

1.146

1.886

1.243

1.038

579

141

461

zeeland

185

128

325

228

296

146

39

9

32

36

noord-brabant

884

650

1.500

823

1.398

797

363

364

95

253

limburg

345

202

643

349

755

476

300

177

42

125

Tabel 4.
De verdeling van de
sectoren binnen de
stedelijke en rurale
gebieden (cohort 2010).

techniek

57

g4

economie

techniek

zorg & welzijn

%

%

%

landbouw intersectoraal
%

%

29

21

22

10

18
15

g32

25

24

26

10

ruraal

18

30

29

16

7

totaal landelijk

21

28

27

14

10

Figuur 9 en tabel 3 en 4.
De cijfers in de provincies geven het aantal leerlingen weer voor alle
sectoren in 2010. De kleuren staan voor de procentuele toe- of
afname van het aantal leerlingen in leerjaar 3 ten opzichte van 2005.
Omdat intersectorale programma’s vanaf schooljaar 2007-2008
worden aangeboden is voor deze sector het referentiejaar 2007 in
plaats van 2005. Tabel 3 laat het verschil in aantallen leerlingen per

sector zien tussen het schooljaar 2005-2006 (2007-2008) en
2010-2011. Tabel 4 toont voor de G4, G32 en de rest van het land
de verdeling van het aantal leerlingen in het derde leerjaar over
de sectoren.

58

Doorstroomatlas vmbo

Figuur 10.

����

De ontwikkeling van de deelname
in stedelijke en rurale gebieden
(cohorten 2005 t/m 2010):
instroom leerjaar 3.

����

T����
R���

���

G��

���

G�

���
���
���

����
��

Figuur 11.
De ontwikkeling van de
deelname in de drie krimp­
gebieden (cohorten 2005 t/m
2010): instroom leerjaar 3.

����
���

����
������

����

����

����

������

����

T����

����

Z���-

���

Z����

���

N���

���
���
���

����

����

����

����

�����-���� ���������

������-����������

����-���� �������

������ �������������

����

����

Figuur 10 en 11.
De ontwikkeling in het aantal leerlingen dat van cohort 2005 tot
cohort 2010 in het derde leerjaar van de basisberoepsgerichte
leerweg is ingestroomd wordt in beeld gebracht voor gebieden die
verschillen in de mate van verstedelijking (figuur 10) en voor de drie
krimpgebieden (figuur 11). Het aantal leerlingen in 2005 is als
uitgangspunt genomen en geïndexeerd op 100. Bij een toename
stijgt de index boven de 100, bij een afname, waarvan in de figuren

sprake is, daalt de index. Komt de index bij voorbeeld op 90 uit, dan
is het aantal leerlingen tussen 2005 en 2010 met 10 procent gedaald.
Bij een index tussen de 60 en 70 is het aantal leerlingen met
ongeveer een derde teruggelopen.

Hoofdstuk 2 - De basisberoepsgerichte leerweg van het vmbo

2.2

De doorstroom in de basisberoepsgerichte leerweg
De meeste leerlingen vervolgen in leerjaar 4 de opleiding die ze in het derde leerjaar hebben gekozen. Een klein
deel blijft in leerjaar 3 zitten, van wie sommigen overstappen naar een andere sector of andere leerweg. Van de
leerlingen die naar leerjaar 4 gaan, switcht eveneens een klein deel van sector of van leerweg. Een aantal
leerlingen verlaat na het derde leerjaar het vmbo. Een deel van hen gaat naar het mbo. Een ander deel breekt
hun opleiding af, van wie sommigen na verloop van tijd weer terugkeren in het onderwijs (mbo). De omvang
van die verschillende groepen en hun toe- of afname komen in deze paragraaf aan de orde.

Figuur 12a.
Sector Economie,
doorstroom leerjaar 4,
zittenblijven leerjaar 3,
uitstroom naar het mbo en
uitval (cohort 2007).

�������� �

��������

��������

����
& �������

��������

��������������

�� ��,��
�� �,��
��
��

��
��
��

��
��
��

��
��
��

��
��
��

�,��
��
��

�������� �

��������
��
��
��

�,��
�,��
��

��������������������
�������

�,��
�,��
��

�������� �������� �
������: �.���

���
�,��

Figuur 12b.
Sector Techniek,
doorstroom leerjaar 4,
zittenblijven leerjaar 3,
uitstroom naar het mbo en
uitval (cohort 2007).

��
��
��

�,��
�,��
��

������������
�������
�,��

�������
��������
��
��
��
��

�,��
�,��
��
�,��

���
�,��

�������� �

��������

��������

����
& �������

��
��
��

�� ��,��
�� �,��
��
��

��
��
��

�,��
�,��
��

�������� �

��������
��
��
��

�,��
�,��
��

�,��
��
��

��������
��
��
��

�,��
��
��

��������������������
�������
�������� �������� �
������: �.���

���
�,��

���
�,��

��������������
��
��
��

�,��
�,��
��

�������
��������
��
��
��
��

�,��
�,��
��
��

������������
�������
��

59

60

Doorstroomatlas vmbo

Figuur 12c.
Sector Zorg & welzijn,
doorstroom leerjaar 4,
zittenblijven leerjaar 3,
uitstroom naar het mbo en
uitval (cohort 2007).

�������� �

��������

��������

����
& �������

��������

��������������

��
��
��

��
��
��

�� ��,��
�� �,��
��
��

��
��
��

��
��
��

�,��
�,��
��

�������� �

�,��
��
��

Figuur 12d.

�,��
��
��

����
& �������

��������������������
�������

�������
��������

��
��
��

���� �� ������� �������� �
������: �.���

��
��
��
��

�,��
�,��
��

���
�,��

Sector Landbouw,
doorstroom leerjaar 4,
zittenblijven leerjaar 3,
uitstroom naar het mbo en
uitval (cohort 2007).

�,��
��
��

������������
�������
��

�,��
�,��
��
�,��

���
�,��

�������� �

��������

��������

����
& �������

��������

��������������

��
��
��

��
��
��

��
��
��

�� ��,��
�� �,��
�� �,��

��
��
��

��
��
��

�,��
��
��

�������� �

��������
��
��
��

�,��
�,��
��

�,��
�,��
��

�,��
��
��

��������������������
�������

�������
��������

�������� �������� �
������: �.���

��
��
��
��

���
�,��

���
�,��

�,��
�,��
��
��

������������
�������
��

Hoofdstuk 2 - De basisberoepsgerichte leerweg van het vmbo

Figuur 12e.
Sector Intersectoraal,
doorstroom leerjaar 4,
zittenblijven leerjaar 3,
uitstroom naar het mbo en
uitval (cohort 2007).

�������� �

��������

��������

����
& �������

��
��
��

��
��
��

��
��
��

�,��
�,��
��

�������� �

�,��
��
��

�,��
��
��

��������
��
��
��

�,��
��
��

��������������

������������
�������

�� ��,��
�� �,��
��
��

��

��������������

��������������������
�������

�������
��������

��
��
��

�������������� �������� �
������: ���

��
��
��
��

�,��
�,��
��

���
�,��

�,��
�,��
��
��

���
�,��

Figuur 12a t/m 12e.
De percentages in de figuur geven het aandeel van het totaal aantal
leerlingen in leerjaar 3 aan dat is doorgestroomd naar een bepaalde
combinatie van leerweg en sector in leerjaar 4. Een deel van de
leerlingen blijft in leerjaar 3 zitten, waarbij geswitcht kan zijn van
leerweg en/of sector.

Het overgrote deel van de leerlingen stroomt zonder te
blijven zitten door naar leerjaar 4. De meesten (tussen 76 en
86 procent) blijven in dezelfde leerweg en sector. In enkele
sectoren stroomt bijna 10 procent op naar de kaderberoepsgerichte leerweg van de betreffende sector. Opstroom naar

de gemengde en de theoretische leerweg komt vrijwel
niet voor. Van de leerlingen die in leerjaar 3 naar de
basis­beroepsgerichte leerweg gaan, verlaat tussen de
4,5 (Landbouw) en 7 procent (Economie en Techniek) het
vmbo na het derde leerjaar. Twee derde van de voortijdige
uitstromers gaat ongediplomeerd naar het mbo, een derde
verlaat het onderwijs. Afhankelijk van de sector blijft tussen
de 3 en 6 procent in leerjaar 3 zitten. Ongeveer de helft van
de zittenblijvers blijft in dezelfde sector, de anderen
wisselen van sector.
Een klein aantal blijft in het derde leerjaar, maar gaat naar
een hoger niveau (vrijwel altijd de kaderberoepsgerichte
leerweg).

61

62

Doorstroomatlas vmbo

2.3

Studiesucces in het vmbo
Een vmbo-diploma staat voor een succesvolle afronding van het vmbo. Leerlingen die het lukt om vanaf het
derde leerjaar in twee jaar het diploma te halen zijn succesvoller dan leerlingen die blijven zitten en vanaf het
derde leerjaar drie jaar nodig hebben om het vmbo af te ronden. Het behalen van een diploma en het aantal
jaren waarin dat lukt worden in de Atlas gebruikt als indicatoren voor studiesucces.
Leerlingen die in de basisberoepsgerichte leerweg instromen kunnen van leerweg switchen en een diploma op
een hoger vmbo-niveau halen. Leerlingen die zonder diploma het vmbo verlaten zijn het minst succesvol.

Figuur 13.
Behaalde diplomaniveau
en uitval (cohort 2007).

��

�,��
�,���

��
��

�,��

�,���

��
���� �������, ���� �������� �� �������� �

�,��

���� �������, ���� �������� �� �������� �

��,��

Hoofdstuk 2 - De basisberoepsgerichte leerweg van het vmbo

Tabel 5.
Behaalde diplomaniveau en
uitval naar sector instroom
leerjaar 3 (cohort 2007).
De percentages tellen per rij
op tot 100.

bb
instroom in vmbo-sectoren
leerjaar 3

kb

gl

tl

géén diploma,
uitsroom na
leerjaar 3

63

géén diploma,
uitsroom na
leerjaar 4

aantal

%

%

%

%

%

%

economie

5.664

73,0

8,9

0,1

0,3

9,1

8,7

techniek

7.811

78,0

3,8

0,0

0,0

8,7

9,5

zorg & welzijn

7.489

78,9

6,2

0,0

0,1

7,9

6,9

landbouw

3.596

83,6

5,9

0,1

0,1

5,5

4,8

intersectoraal

793

75,9

8,3

0,0

0,0

8,1

7,7

25.353

77,9

6,1

0,0

0,1

8,1

7,8

totaal

Figuur 13 en tabel 5.
Van alle leerlingen die naar de basisberoepsgerichte leerweg
gaan haalt 77,9 procent het diploma van deze leerweg;
6,1 procent slaagt erin het diploma van de kaderberoeps­
gerichte leerweg te halen. Een kleine 40 leerlingen lukt het
om de gemengde of theoretische leerweg succesvol af te
ronden. Daar staat tegenover dat zo’n 16 procent het vmbo
zonder diploma verlaat, iets meer dan de helft van hen na

leerjaar 3. Een deel van deze leerlingen stroomt door naar het
mbo. Het hoogste percentage leerlingen met een diploma
van de basisberoepsgerichte leerweg vinden we in de sector
Landbouw. Die sector valt ook op door het laagste percentage leerlingen die het vmbo zonder diploma verlaten,
namelijk 10,3 procent tegenover iets meer dan 18 procent in
de sector Techniek en 17,8 procent in de sector Economie.

64

Doorstroomatlas vmbo

������� ����������

Figuur 14. (vervolg op
volgende pagina)
Studieduur in de bovenbouw
onderscheiden naar het
behaalde diploma
(cohort 2007).
Basisberoepsgerichte
leerweg totaal.

�� ��.���
���

� ����
��

� ����

��

�

��

��

��

���

�� �.���
� ����

� ����

���

���

��

�

��

��

��

���

�� �� �� ��
���

� ����

���

� ����

��

�

��

��

��

��

��

���� ����-������� �.���
���

� ����

���

� ����
� ����

��

�

��

��

��

��

��

��

Figuur 14.
De figuur brengt voor het totaal en voor elke sector en de inter­
sectorale programma’s het aantal jaren in beeld dat leerlingen in
de bovenbouw van het vmbo hebben gezeten. Dat gebeurt voor
elk diplomaniveau apart, zodat per diplomaniveau is te zien welk
percentage het betreffende diploma in twee of in drie jaar heeft
gehaald. Ook voor degenen die geen diploma hebben gehaald,
is het aantal jaren in de bovenbouw opgenomen. Leerlingen die
één jaar op het vmbo hebben gezeten, zijn na het derde leerjaar
al van school gegaan.

Leerlingen die het diploma van de basisberoepsgerichte
leerweg halen, doen dat bijna allemaal, gerekend vanaf
leerjaar 3, in twee jaar. Leerlingen die in de basisberoeps­
gerichte leerweg zijn begonnen en de kaderberoepsgerichte
leerweg succesvol afsluiten, doen er vaker wat langer over
(11 procent). Voor het succesvol afronden van de gemengde
of de theoretische leerweg heeft de helft van de 40 leerlingen die in de basisberoepsgerichte leerweg zijn begonnen
drie jaar nodig. Een kleine 10 procent van de leerlingen die
geen diploma halen, heeft, gerekend vanaf het derde
leerjaar, eveneens drie jaar in het vmbo gezeten.

���
��

� ����

� ����
��

�

��

��

��

���

��

� ����

���

� ����

���

Figuur 14. (vervolg van
vorige pagina)
Studieduur in de
bovenbouw onderscheiden naar het
behaalde diploma
(cohort 2007).

����

��

��

��

��

��

��

��

��

���

���

� ����
� ����
� ����

���
��
�

��

��

��

��

��

��

��������
�� � � ����

���

�� � � ����
�� � � ����

���

�� � � ����

���

�� �� ��� � ����

���
Basisberoepsgerichte
leerweg naar sectoren.

��

�
���� ������� �.���

�� �� �� ��

�

���

Hoofdstuk 2 - De basisberoepsgerichte leerweg van het vmbo

�� �� �� � � ����

���
���

���� ������� � � ����

���

���� ������� � � ����

���

���� ������� � � ����

���
��

����

�.���

���

��

�.���

��������

����

���

���

���

���

���

���

���

���

���

���

���

���

���

���

���

���

���

���

��

����

�.���

���

�

�.���

���� & �������

��

����

���

���

���

���

���

���

���

���

���

���

���

���

���

���

���

���

���

���

��

�.���

���

�

�.���

��

��������

�.���

���

�

���

��������������

���

��

���

65

66

Doorstroomatlas vmbo

2.4

De doorstroom naar het vervolgonderwijs
Alle leerlingen uit de basisberoepsgerichte leerweg die hun opleiding afronden, stromen door naar het mbo.
Van de leerlingen die zijn opgestroomd uit de basisberoepsgerichte leerweg naar de gemengde of de theoretische leerweg is niemand doorgestroomd naar het havo.
Het aantal leerlingen dat zonder onderbreking doorstroomt naar het mbo, is de afgelopen jaren met bijna
6 procent toegenomen: van 84,2 in cohort 2004 naar 89,9 procent in cohort 2007. Dat effect is zowel terug
te vinden in de afname van het percentage leerlingen dat na een onderbreking doorgaat naar het mbo, als in
de afname van het percentage leerlingen dat na het vmbo niet naar een andere opleiding gaat.
Een belangrijke vraag bij de doorstroom van vmbo naar mbo is de keuze van de sector in het mbo. Is de
doorstroom verwant, dat wil zeggen naar dezelfde sector als in het vmbo of niet-verwant? De verwante en
niet-verwante doorstroom worden nagegaan voor de basisberoepsgerichte leerweg als geheel en voor de
sectoren afzonderlijk. Leerlingen uit een intersectoraal programma blijven buiten beschouwing. Deze programma’s bereiden de leerlingen niet op een specifieke sector van het mbo voor.
De doorstroom naar het mbo wordt ook op een meer gedetailleerd niveau beschreven, namelijk door na
te gaan hoe leerlingen uit de afdelingen van het vmbo doorstromen naar de hoofddomeinen in het mbo.
Daarmee kunnen we zien in welke mate leerlingen uit specifieke afdelingen doorstromen naar mbo-­
opleidingen in dezelfde beroepsrichting.
Eerst wordt de doorstroom op het niveau van sectoren in kaart gebracht, vervolgens de doorstroom van
afdelingen (vmbo) naar domeinen (mbo). Ten slotte wordt de doorstroom naar mbo-niveaus beschreven.

Figuur 15.
Doorstroom naar
vervolgonderwijs
(cohort 2007).

���� ��� ������ ������������

��

��

���� ��� ��� ������������
������ �� ����

U�����

������: ��.���

M�� �� ���������

M�� ������ �����

���

Hoofdstuk 2 - De basisberoepsgerichte leerweg van het vmbo

67

Tabel 6.
Doorstroom naar
vervolgonderwijs in
aantallen en percentages
(cohort 2007).

doorstroom naar mbo
instroom in
vmbo-sectoren
leerjaar 3
economie

uitval

doorstroom naar mbo
zonder
onderbreking

uitval

totaal

zonder
onderbreking

met
onderbreking

na leerjaar 3
of leerjaar 4

met
onderbreking

na leerjaar 3
of leerjaar 4

aantal

aantal

aantal

aantal

%

%

%

5.850

5.267

195

388

90,0

3,3

6,6

techniek

8.119

7.212

328

579

88,8

4,0

7,1

zorg & welzijn

7.817

7.025

276

516

89,9

3,5

6,6

landbouw

4.130

3.802

81

247

92,1

2,0

6,0

intersectoraal

797

722

27

48

90,6

3,4

6,0

26.713

24.028

907

1.778

89,9

3,4

6,7

totaal

Figuur 15 en tabel 6.
In totaal stroomt 93 procent van de leerlingen die in
leer­jaar 3 in de basisberoepsgerichte leerweg zijn begonnen
door naar het mbo. Een klein deel doet dat na een onderbreking van een of enkele jaren. Niemand gaat naar het
havo. Ongeveer 7 procent is na het vmbo gestopt met

de opleiding. Het is niet uitgesloten dat een deel van hen
privaat onderwijs volgt. Die gegevens zijn echter niet
opgenomen in de onderwijsnummerbestanden. Ook is het
mogelijk dat een deel van de leerlingen die zijn uitgevallen
na een of enkele jaren in het onderwijs terugkeert.

68

Doorstroomatlas vmbo

Figuur 16.

����

Ontwikkeling doorstroom
naar vervolgonderwijs
(cohorten 2004 t/m 2007).

���

�.���

�.���
�.���

�.���
�.���

�.���
���

��.���

��.���

��.���

��.���

����

����

����

����

�.���

���
���
���
���
���
���
���
���
��

������ ������������

��� ������������

������

������ ������ (�������)

Figuur 17.

������ ������ (���� �������)

Doorstroom naar
dezelfde sector in
mbo (cohort 2007).

������: ��.���

���

������ �����

������ �����

���

Hoofdstuk 2 - De basisberoepsgerichte leerweg van het vmbo

Figuur 18.
Verwante doorstroom per
provincie (cohort 2007).
��,��

��,��

��,��

��,��
��,��

��,��

���

��,��
��,��

��,��

��,��

��,��

������ ��,��
������ ����

Figuur 17 en 18.
Bij de berekening van de cijfers in beide figuren zijn de ­gediplo­meerden
uit intersectorale programma’s buiten beschouwing gelaten.

Ruim 60 procent (63,1 procent) van de leerlingen die in de
basisberoepsgerichte leerweg beginnen, verandert in de
overstap naar het mbo niet van sector: een kleine 40
procent van de leerlingen wisselt wel van sector. Tussen de
provincies zijn grote verschillen. De verwante doorstroom
ligt in Zeeland en Overijssel rond 70 procent en komt in
Groningen en Friesland niet hoger uit dan rond de 56 procent.

69

70

Doorstroomatlas vmbo

Figuren 19.
C��� �.��

Doorstroom naar
mbo-sectoren per
vmbo-sector (cohort 2007).

��������
��

��

��������������
��

�������� &
������
��������
���� &
�������
��������

���

L������� �.��
Z���&������� ��.��

��

���
���

���

T������� ��.��

���
���

E�������&������ ��.��

��������
��

��������
��

C��� ��

��

��
���

L������� ��

���

���
Z���&������� ��
T������� ���

���

���
���

E�������&������ ���

��

���� & �������
��

������ ���� (���� ��������)
��

C��� ��

��
L������� ��

���
���

Z��� & ������� ���
T������� ��

���
���

��

E������� & ������ ���

���

�������� & ������

���� & �������

��������

��������

����������

����������
��� ��������

Hoofdstuk 2 - De basisberoepsgerichte leerweg van het vmbo

71

Tabel 7.
Vergelijking van de verwante doorstroom
tussen cohort 2004 en cohort 2007.
De percentages voor de verwante
doorstroom zijn vetgedrukt.

cohort 2004
vmbo-sector
bij uitstroom
vmbo

aantal

cohort 2007

economie
& handel

techniek

zorg &
welzijn

%

%

%

combi­natie
van
landbouw sectoren
%

%

economie
& handel techniek
aantal

zorg &
welzijn

landbouw

combi­natie
van
sectoren

%

%

%

%

%

economie

7.088

71

14

13

1

1

5.295

69

15

12

1

3

techniek

9.207

17

77

3

2

1

7.278

19

74

3

3

2

zorg & welzijn

8.911

25

8

65

2

0

7.010

27

8

62

2

2

landbouw

2.658

23

23

19

35

1

3.391

25

19

26

29

1

745

51

21

26

1

1

23.719

34

32

26

6

2

intersectoraal
totaal

27.864

34

33

27

5

1

Figuur 19.

Tabel 7.

De doorstroom uit het vmbo naar sectoren in het mbo is in de figuren
in kaart gebracht voor de basisberoepsgerichte leerweg als geheel en
voor de afzonderlijke vmbo-sectoren, inclusief de intersectorale
programma’s. De percentages voor de verwante doorstroom zijn
vetgedrukt.

Een vergelijking van de verwante doorstroom in cohort
2004 en cohort 2007 laat zien dat deze in alle sectoren met
2 tot 3 procent licht is gedaald. Het iets grotere verschil in de
sector Landbouw is toe te schrijven aan het feit dat de
gegevens van een deel van de leerlingen in deze sector in de
cohortbestanden van 2004 ontbreekt.

De verwante doorstroom is het hoogst in de sector Techniek:
75 procent van de leerlingen uit die sector van de basisberoepsgerichte leerweg kiest in het mbo ook voor een
opleiding in de techniek.
De mbo-sectoren Economie & handel en de mbo-sector
Techniek trekken de meeste leerlingen uit de basisberoepsgerichte leerweg. Naar elk van beide sectoren gaat ongeveer
een derde van de leerlingen. Met een aandeel van 6 procent
is de doorstroom naar de sector Landbouw verreweg het
kleinst. Die sector weet minder dan een derde van de ‘eigen’
leerlingen aan zich te binden.

72

Doorstroomatlas vmbo

Tabel 8a.
Doorstroom naar
mbo-domein per
vmbo-afdeling sector
Economie (cohort 2007).
percentages
bouw en
infra

afbouw
hout en
onderhoud

ambacht,
laboratorium en
techniek en
proces- gezondheidstechniek
industrie

informatie en
communicamedia en tietechnologie
vormgeving

mobiliteit en
voertuigen

transport,
scheepvaart
en logistiek

%

%

%

%

%

%

%

%

administratie

1,5

0,2

8,5

0,0

1,3

7,8

2,6

1,3

handel en verkoop

0,6

0,9

9,5

0,2

4,6

5,7

1,8

2,5

consumptief

1,1

0,5

9,6

0,0

1,1

1,9

1,9

1,6

mode en commercie

0,7

0,0

2,8

0,0

11,3

3,5

0,7

3,5

handel en administratie

0,5

0,4

6,9

0,2

2,5

8,6

1,2

2,0

consumptief-breed

0,1

0,8

8,1

0,1

1,2

2,9

0,7

1,5

totaal

0,6

0,5

7,7

0,2

2,7

6,6

1,4

1,9

informatie en
communicamedia en tietechnologie
vormgeving

mobiliteit en
voertuigen

transport,
scheepvaart
en logistiek
aantal

aantallen
bouw en
infra

afbouw
hout en
onderhoud

ambacht,
laboratorium en
techniek en
proces- gezondheidstechniek
industrie

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

administratie

8

1

45

0

7

41

14

7

handel en verkoop

5

7

77

2

37

46

15

20

consumptief

4

2

36

0

4

7

7

6

mode en commercie

1

0

4

0

16

5

1

5

handel en administratie

14

12

184

6

68

230

32

53

consumptief-breed

1

6

61

1

9

22

5

11

totaal

33

28

408

9

141

352

74

103

Hoofdstuk 2 - De basisberoepsgerichte leerweg van het vmbo

handel
en onder­ economie en
nemerschap administratie

veiligheid en
sport

uiterlijke
verzorging

horeca en
bakkerij

toerisme en
recreatie

voedsel,
natuur en
zorg en
welzijn leefomgeving

%

%

%

%

%

%

%

%

13,6

42,2

5,1

1,1

2,6

2,6

8,1

1,3

30,5

15,5

7,3

2,1

3,6

3,0

10,1

2,2

6,4

2,4

9,6

2,7

50,8

3,7

5,6

1,3

22,5

15,5

4,2

9,9

3,5

6,3

13,4

2,1

19,7

32,9

7,9

1,3

3,9

3,5

7,5

1,0

9,4

2,8

10,6

1,3

47,4

4,4

6,6

2,0

18,5

24,2

7,9

1,7

13,2

3,5

7,8

1,4

handel
en onder­ economie en
nemerschap administratie

veiligheid en
sport

uiterlijke
verzorging

horeca en
bakkerij

toerisme en
recreatie

voedsel,
natuur en
zorg en
welzijn leefomgeving

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

72

223

27

6

14

14

43

aantal
7

248

126

59

17

29

24

82

18

24

9

36

10

191

14

21

5

32

22

6

14

5

9

19

3

529

884

213

34

105

93

201

26

71

21

80

10

357

33

50

15

979

1.286

421

91

702

187

416

74

73

74

Doorstroomatlas vmbo

Tabel 8b.
Doorstroom naar
mbo-domein per
vmbo-afdeling sector
Techniek (cohort 2007).
percentages
bouw en
infra

afbouw
hout en
onderhoud

ambacht,
laboratorium en
techniek en
proces- gezondheidstechniek
industrie

informatie en
communicamedia en tietechnologie
vormgeving

mobiliteit en
voertuigen

transport,
scheepvaart
en logistiek

%

%

%

%

%

%

%

%

bouwtechniek

46,7

20,0

7,0

0,1

1,3

2,2

2,4

3,0

elektrotechniek

0,7

0,6

58,0

0,1

2,5

13,5

4,9

3,3

installatietechniek

0,8

0,8

78,3

0,0

0,0

2,3

3,1

1,6

metaaltechniek

4,6

1,6

50,5

0,2

0,7

3,4

12,7

6,7

voertuigentechniek

3,9

1,0

9,5

0,2

0,5

3,5

54,0

10,1

grafische techniek

1,6

0,5

5,3

0,5

49,2

7,4

1,6

0,0

transport en logistiek

5,1

0,0

10,2

0,0

0,0

6,1

6,1

60,2

haven en vervoer

8,0

0,0

20,0

0,0

0,0

0,0

0,0

56,0

kust- en rijnbinnenvaart

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

93,9

techniek-breed

10,4

4,9

35,6

0,3

2,4

6,9

15,9

3,8

bouwtechniek-breed

40,2

15,2

12,2

0,3

1,2

5,2

4,3

4,0

instalektro

1,8

1,2

68,5

0,0

0,0

10,9

4,2

2,4

metalektro

2,9

1,7

54,5

0,0

1,0

7,7

11,2

3,1

totaal

17,5

7,3

29,3

0,2

2,5

5,3

13,9

6,1

informatie en
communicamedia en tietechnologie
vormgeving

mobiliteit en
voertuigen

transport,
scheepvaart
en logistiek

aantallen
bouw en
infra

afbouw
hout en
onderhoud

ambacht,
laboratorium en
techniek en
proces- gezondheidstechniek
industrie

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

bouwtechniek

926

396

138

1

25

43

47

59

elektrotechniek

6

5

512

1

22

119

43

29

installatietechniek

1

1

101

0

0

3

4

2

metaaltechniek

56

19

610

3

9

41

154

81

voertuigentechniek

41

11

100

2

5

37

570

107

grafische techniek

3

1

10

1

93

14

3

0

transport en logistiek

5

0

10

0

0

6

6

59

haven en vervoer

2

0

5

0

0

0

0

14

kust- en rijnbinnenvaart

0

0

0

0

0

0

0

31

techniek-breed

68

32

233

2

16

45

104

25

bouwtechniek-breed

132

50

40

1

4

17

14

13

instalektro

3

2

113

0

0

18

7

4

metalektro

12

7

228

0

4

32

47

13

1.255

525

2.101

11

178

378

1.000

437

totaal

Hoofdstuk 2 - De basisberoepsgerichte leerweg van het vmbo

handel
en onder­ economie en
nemerschap administratie

veiligheid en
sport

uiterlijke
verzorging

horeca en
bakkerij

toerisme en
recreatie

voedsel,
natuur en
zorg en
welzijn leefomgeving

%

%

%

%

%

%

%

%

3,4

0,8

7,2

0,2

1,5

0,2

0,9

3,4

3,1

2,6

6,7

0,2

1,2

0,3

1,1

1,2

3,9

0,0

6,2

0,0

0,0

0,8

0,8

1,6

3,4

0,9

7,2

0,1

1,4

0,2

0,8

5,5

2,8

1,9

8,2

0,1

1,2

0,1

0,3

2,7

5,8

4,2

4,8

3,2

4,8

1,6

7,4

2,1

6,1

1,0

1,0

0,0

2,0

0,0

2,0

0,0

4,0

4,0

4,0

0,0

0,0

0,0

4,0

0,0

3,0

0,0

0,0

0,0

3,0

0,0

0,0

0,0

5,2

1,4

8,2

0,2

1,8

0,2

1,1

1,8

2,7

2,4

7,0

0,0

1,5

0,3

1,2

2,1

3,6

1,2

6,1

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

3,6

1,4

6,5

0,0

2,4

0,0

0,7

3,3

3,5

1,4

7,1

0,2

1,5

0,2

1,0

3,0

handel
en onder­ economie en
nemerschap administratie

veiligheid en
sport

uiterlijke
verzorging

horeca en
bakkerij

toerisme en
recreatie

voedsel,
natuur en
zorg en
welzijn leefomgeving

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

67

15

142

4

30

3

18

67

27

23

59

2

11

3

10

11

5

0

8

0

0

1

1

2

41

11

87

1

17

2

10

67

30

20

87

1

13

1

3

28

11

8

9

6

9

3

14

4

6

1

1

0

2

0

2

0

1

1

1

0

0

0

1

0

1

0

0

0

1

0

0

0

34

9

54

1

12

1

7

12

9

8

23

0

5

1

4

7

6

2

10

0

0

0

0

0

15

6

27

0

10

0

3

14

253

104

508

15

110

15

73

212

75

76

Doorstroomatlas vmbo

Tabel 8c.
Doorstroom naar
mbo-domein per
vmbo-afdeling sector Zorg
& welzijn (cohort 2007).
percentages
bouw en
infra

afbouw
hout en
onderhoud

ambacht,
laboratorium en
techniek en
proces- gezondheidstechniek
industrie

informatie en
communicamedia en tietechnologie
vormgeving

mobiliteit en
voertuigen

transport,
scheepvaart
en logistiek

%

%

%

%

%

%

%

%

verzorging

0,2

0,2

5,0

0,2

1,3

0,7

0,3

0,5

uiterlijke verzorging

0,0

0,0

5,1

0,2

0,8

0,0

0,0

0,0

zorg en welzijn breed

0,1

0,2

6,0

0,1

1,3

0,9

0,3

0,4

totaal

0,2

0,2

5,5

0,1

1,3

0,8

0,3

0,4

informatie en
communicamedia en tietechnologie
vormgeving

mobiliteit en
voertuigen

transport,
scheepvaart
en logistiek

aantallen
bouw en
infra

afbouw
hout en
onderhoud

ambacht,
laboratorium en
techniek en
proces- gezondheidstechniek
industrie

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

verzorging

6

7

143

5

38

21

9

15

uiterlijke verzorging

0

0

26

1

4

0

0

0

zorg en welzijn breed

5

7

216

2

46

33

12

13

totaal

11

14

386

8

88

54

21

28

informatie en
communicamedia en tietechnologie
vormgeving

mobiliteit en
voertuigen

Tabel 8d.
Doorstroom naar
mbo-domein per
vmbo-afdeling sector
Landbouw (cohort 2007).
percentages
bouw en
infra

afbouw
hout en
onderhoud

ambacht,
laboratorium en
techniek en
proces- gezondheidstechniek
industrie

%

%

%

%

%

%

%

landbouw en natuurlijke omgeving

2,4

1,0

6,1

0,0

1,2

2,3

3,8

landbouw breed

3,2

0,8

8,2

0,2

2,3

2,6

5,7

totaal

2,7

0,9

6,8

0,1

1,6

2,4

4,4

informatie en
communicamedia en tietechnologie
vormgeving

mobiliteit en
voertuigen

aantallen
afbouw hout
en
bouw en
onderhoud
infra

ambacht,
laboratorium en
techniek en
proces- gezondheidstechniek
industrie

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

landbouw en natuurlijke omgeving

55

23

138

0

28

52

85

landbouw breed

36

9

91

2

26

29

64

totaal

91

32

230

2

55

81

149

Hoofdstuk 2 - De basisberoepsgerichte leerweg van het vmbo

handel
en onder­ economie en
nemerschap administratie

veiligheid en
sport

uiterlijke
verzorging

horeca en
bakkerij

toerisme en
recreatie

voedsel,
natuur en
zorg en
welzijn leefomgeving

%

%

%

%

%

%

%

%

7,0

6,1

6,3

6,6

6,8

2,4

54,2

2,1

13,6

6,4

2,1

38,6

4,7

3,9

23,2

1,4

7,9

6,1

5,8

10,1

6,6

3,4

48,5

2,4

7,9

6,1

5,7

10,8

6,5

3,0

49,0

2,2

handel
en onder­ economie en
nemerschap administratie

veiligheid en
sport

uiterlijke
verzorging

horeca en
bakkerij

toerisme en
recreatie

voedsel,
natuur en
zorg en
welzijn leefomgeving

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

199

174

179

188

195

70

1549

61

70

33

11

198

24

20

119

7

284

218

208

362

237

121

1741

87

553

425

398

751

456

211

3418

155

handel
en onder­ economie en
nemerschap administratie

veiligheid en
sport

uiterlijke
verzorging

horeca en
bakkerij

toerisme en
recreatie

transport,
scheepvaart
en logistiek

voedsel,
natuur en
zorg en
welzijn leefomgeving

%

%

%

%

%

%

%

%

%

2,8

4,9

3,4

8,3

4,3

6,2

1,8

18,9

32,5

3,3

5,7

3,5

7,9

6,5

7,3

0,9

16,7

25,2

3,0

5,1

3,4

8,2

5,0

6,6

1,5

18,2

30,0

handel en
transport,
scheepvaart ondernemer- economie en
schap administratie
en logistiek

veiligheid en
sport

uiterlijke
verzorging

horeca en
bakkerij

toerisme en
recreatie

voedsel,
natuur en
zorg en
welzijn leefomgeving

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

64

110

76

188

96

140

41

427

732

37

63

39

88

72

81

10

186

281

101

173

115

276

168

222

51

614

1013

77

78

Doorstroomatlas vmbo

Tabel 8e.
Doorstroom naar
mbo-domein per
vmbo-afdeling sector
intersectoraal (cohort 2007).
percentages
bouw en
infra

afbouw
hout en
onderhoud

ambacht,
laboratorium en
techniek
en proces­ gezondheidstechniek
industrie

informatie en
communicamedia en tietechnologie
vormgeving

mobiliteit en
voertuigen

%

%

%

%

%

%

%

technologie en economie

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

technologie en commercie

3,8

9,6

25

0,0

5,8

7,7

13,5

technologie en dienstverlening

0,0

0,0

3,7

0,0

25,9

7,4

0,0

ict-route

1,1

0,0

8,3

1,7

12,2

33,3

3,3

dienstverlening en commercie

0,7

1,5

2,2

0,0

3,0

4,4

0,7

sport dienstverlening en veiligheid

1,0

1,6

8,3

0,0

0,4

3,2

1,6

totaal

1,1

1,7

8,2

0,3

4,3

9,9

2,5

informatie en
communicamedia en tietechnologie
vormgeving

mobiliteit en
voertuigen

aantallen
bouw en
infra

afbouw
hout en
onderhoud

ambacht,
laboratorium en
techniek
en proces­ gezondheidstechniek
industrie

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

technologie en economie

0

0

0

0

0

0

0

technologie en commercie

2

5

13

0

3

4

7

technologie en dienstverlening

0

0

1

0

7

2

0

ict-route

2

0

15

3

22

60

6

dienstverlening en commercie

1

2

3

0

4

6

1

sport dienstverlening en veiligheid

5

8

41

0

2

16

8

totaal

10

15

73

3

38

88

22

Tabel 8a t/m 8e.
De tabellen laten per sector de doorstroom uit de vmbo-afdelingen
naar de hoofddomeinen in het mbo zien. In de bovenste tabel zijn
steeds de percentages opgenomen, in de onderste tabel op een
bladzijde de aantallen.

Hoofdstuk 2 - De basisberoepsgerichte leerweg van het vmbo

transport,
scheepvaart
en logistiek

handel
en onder­ economie en
nemerschap administratie

veiligheid en
sport

uiterlijke
verzorging

horeca en
bakkerij

toerisme en
recreatie

79

voedsel,
natuur en
zorg en
welzijn leefomgeving

%

%

%

%

%

%

%

%

%

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

100,0

0,0

0,0

0,0

15,4

1,9

1,9

13,5

0,0

0,0

1,9

0,0

0,0

0,0

7,4

14,8

11,1

7,4

3,7

3,7

14,8

0,0

3,3

8,3

11,7

7,8

1,1

2,8

0,0

3,9

1,1

0,7

14,8

14,1

9,6

3,7

11,9

6,7

24,4

1,5

2,0

6,9

3,6

51,6

1,2

5,5

4,0

8,3

0,6

2,9

8,1

7,1

32,8

1,7

5,6

3,5

9,6

0,8

handel
en onder­ economie en
nemerschap administratie

veiligheid en
sport

uiterlijke
verzorging

horeca en
bakkerij

toerisme en
recreatie

transport,
scheepvaart
en logistiek

voedsel,
natuur en
zorg en
welzijn leefomgeving

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

0

0

0

0

0

1

0

0

0

8

1

1

7

0

0

1

0

0

0

2

4

3

2

1

1

4

0

6

15

21

14

2

5

0

7

2

1

20

19

13

5

16

9

33

2

10

34

18

255

6

27

20

41

3

26

72

63

292

15

50

31

85

7

80

Doorstroomatlas vmbo

Tabel 9.
Doorstroom naar
mbo-leerwegen en -niveaus
per vmbo-sector en leerweg
(cohort 2007).

economie
Economie

bol

sector economie & handel

niv. 1 niv. 2 niv. 3 niv. 4

niv. 1 niv. 2 niv. 3 niv. 4

%

%

%

%

%

%

%

%

%

%

%

%

%

%

%

22,6

1,7

0,4

39,6

12,0

0,1

0,5

3,1

4,3

0,2

0,0

2,7

4,2

0,0

0,0

3.975

0,5

60,2

3,4

1,0

0,8

20,2

1,0

0,4

0,0

8,7

0,3

0,0

0,3

3,2

0,1

0,0

489

0,6

9,4

31,1

27,8

0,0

2,0

11,2

12,5

0,0

2,0

1,2

0,4

0,2

1,4

0,0

0,0

diploma bb
diploma kb

13

0,0

7,7

0,0

15,4

0,0

0,0

46,2

23,1

0,0

7,7

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

5.291

1,7

49,6

5,7

3,4

6,7

17,2

1,9

1,6

0,5

7,4

0,4

0,1

0,6

3,2

0,1

0,0

bol
sector techniek

bbl
overige sectoren

sector techniek

Techniek
techniek

niv. 1 niv. 2 niv. 3 niv. 4 niv. 1 niv. 2 niv. 3 niv. 4
%

%

%

%

%

%

%

%

%

%

%

%

%

%

%

%

7,8

0,0

0,4

8,1

15,7

1,0

0,4

13,5

15,4

0,2

0,0

2,4

3,9

0,3

0,0

5.849

1,5

28,5

0,5

0,7

0,4

19,5

1,2

0,1

2,1

40,7

1,3

0,0

0,1

3,1

0,2

0,0

285

0,0

8,4

10,5

34,4

0,4

4,9

13,0

9,1

0,0

16,1

1,1

0,0

0,0

0,7

1,1

0,4

7.271

6,1

24,5

0,9

2,0

1,6

18,4

1,6

0,5

3,8

35,8

1,1

0,0

0,5

3,1

0,3

0,0

1.137

diploma bb
diploma kb
diploma gl/tl
totaal

bol

bbl
overige sectoren

sector zorg & welzijn

zorg & welzijn
Zorg&Welzijn

niv. 1 niv. 2 niv. 3 niv. 4 niv. 1 niv. 2 niv. 3 niv. 4
%

%

%

%

%

%

%

%

%

%

%

%

%

%

%

%

21,5

0,3

0,7

44,2

15,1

0,2

0,2

0,1

2,6

0,0

0,0

2,4

5,6

0,0

0,0

5.684

0,2

58,2

2,0

0,4

1,1

26,5

1,0

0,4

0,0

4,6

0,2

0,0

0,1

5,2

0,1

0,0

452

0,0

5,3

34,1

26,3

0,2

4,6

13,1

11,9

0,0

1,1

1,1

0,0

0,0

1,1

0,9

0,2

869

diploma bb
diploma kb
diploma gl/tl
totaal

3

0,0

0,0

0,0

33,3

0,0

0,0

0,0

66,7

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

7.008

1,0

50,2

3,9

2,1

6,4

23,7

1,7

1,1

0,0

4,1

0,2

0,0

0,4

5

0,2

0,0

bol

bbl
overige sectoren

sector landbouw

niv. 1 niv. 2 niv. 3 niv. 4 niv. 1 niv. 2 niv. 3 niv. 4
%

%

%

%

%

%

%

%

%

%

%

%

%

%

%

%

7,6

0,0

0,0

39,9

22,6

0,7

0,3

3,1

3,5

0,0

0,0

6,3

11,8

0,3

0,0

2.889

0,4

17,5

5,4

0,1

1,4

52,1

1,1

0,6

0,0

7,0

0,4

0,0

0,8

12,4

0,8

0,0

203

0,0

0,5

17,2

6,9

0,0

11,8

28,6

27,6

0,0

0,5

2,0

0,0

0,0

3,9

1,0

0,0

288

diploma bb
diploma kb
diploma gl/tl

7

0,0

0,0

14,3

14,3

0,0

28,6

14,3

28,6

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

3.387

0,7

15,6

5,7

0,5

4,6

47,2

2,7

2,2

0,3

6,3

0,4

0,0

1,2

11,8

0,8

0,0

bol

bbl

niv. 1 niv. 2 niv. 3 niv. 4 niv. 1 niv. 2 niv. 3 niv. 4
%

%

%

%

%

%

%

%

58,8

28,4

0,0

0,0

6,9

5,9

0,0

0,0

géén diploma

102

diploma bb

580

1,6

82,1

5,2

1,4

0,3

9,5

0,0

0,0

diploma kb

63

0,0

15,9

44,4

33,3

0,0

1,6

4,8

0,0

745

9,3

69,1

7,8

3,9

1,2

8,3

0,4

0,0

diploma gl/tl
totaal

overige sectoren

niv. 1 niv. 2 niv. 3 niv. 4 niv. 1 niv. 2 niv. 3 niv. 4

3,8

géén diploma

totaal

overige sectoren

niv. 1 niv. 2 niv. 3 niv. 4 niv. 1 niv. 2 niv. 3 niv. 4

6,9

géén diploma

sector landbouw

Landbouw
landbouw

overige sectoren

niv. 1 niv. 2 niv. 3 niv. 4 niv. 1 niv. 2 niv. 3 niv. 4

30,9

géén diploma

sector zorg & welzijn

Intersectoraal
intersectoraal

overige sectoren

niv. 1 niv. 2 niv. 3 niv. 4 niv. 1 niv. 2 niv. 3 niv. 4

%
814

diploma gl/tl

overige sectoren

8,6

géén diploma

totaal

bbl

sector economie & handel

Hoofdstuk 2 - De basisberoepsgerichte leerweg van het vmbo

Figuur 20.
Doorstroom naar
mbo-sectoren naar
verstedelijking
(cohort 2007).

81

���
����
���

�������

���� & �

���

��������
���

�������
���

��
��

���

������

�������� & ������

���� & �������

��������

��������

����������
��� ��������

���������

Tabel 9.

Figuur 20.

Per vmbo-sector is de doorstroom naar de bol en de bbl in kaart
gebracht en daarbinnen naar de opleidingsniveaus. Voor elke
vmbo-sector toont de onderste regel het totaal aantal leerlingen.
De regels erboven tonen de aantallen ingedeeld naar studiesucces
in het vmbo. In elke regel tellen de percentages op tot 100 procent.
De percentages zijn berekend op basis van het totaal aantal dat in
de eerste kolom van elke regel staat.

In de vier grote steden (G4) kiezen verhoudingsgewijs veel
leerlingen voor de sector Economie & handel op het mbo.
Voor de vmbo-scholen uit de G4 gaat dat op voor bijna
45 procent van alle leerlingen die in de basisberoepsgerichte
leerweg zijn gestart, uit scholen buiten de G4 en G32 net
30 procent. Omgekeerd gaan er relatief veel leerlingen uit
vmbo’s buiten de grote steden naar de sector Techniek
(33 procent tegenover circa 25 procent in de G4) en naar
de sector Landbouw (7,5 procent tegenover 2 procent in
de G4).

De meeste leerlingen uit de sectoren Economie en Zorg &
welzijn met een diploma van de basisberoepsgerichte
leerweg stromen verwant door naar niveau 2 van het mbo
in dezelfde sector en in de beroepsopleidende leerweg (bol).
Uit de sector Techniek is de verwante doorstroom naar
niveau 2 van de basisberoepsgerichte leerweg (bbl) het
grootst. Leerlingen uit de sector Landbouw met een
diploma van de basisberoepsgerichte leerweg stromen in
meerderheid naar niveau 2 van een niet-verwante sector in
de bol door. Uit de sector techniek is de doorstroom naar
de bbl verreweg het grootst.

82

Doorstroomatlas vmbo

Figuur 21.
Doorstroom naar
mbo-sectoren per provincie
(cohort 2007).

������
���������

��

��

��

���������

��

��

��

�������

��

����������

��

��

����������

��
��
��

��

��

��

� ���

��

���

��

��

���������

� � ���

��
��

�

�.���

�

���

�

�.���

�������

��

��

��

� � �.���

�����-�������

��

��

��

�

�.���

����-�������

��

��

��

� � �.���

�������

��

��

��

�

�����-�������

��

��

��

� � �.���

�������

��

��

�������� & ������

���� & �������

��������

��������

��

���

� � �.���

����������
��� ��������

Figuur 21 en 22.
In Utrecht en Flevoland gaan relatief veel leerlingen naar
de sector Economie & handel. De belangstelling voor die
sector is in deze twee provincies tussen 2005 en 2007
duidelijk toegenomen. Dat geldt ook voor de zuidelijke
provincies. Zeeland loopt voorop in de doorstroom naar

Techniek, maar de interesse neemt af. De terugloop in
belangstelling voor Techniek is het sterkst in Friesland
(-7,4 procent) en in Limburg (-5,2 procent). In Friesland
en Drenthe gaan relatief veel leerlingen naar de sector
Landbouw.

Hoofdstuk 2 - De basisberoepsgerichte leerweg van het vmbo

����

�������� & ������

Figuur 22. (vervolg op
volgende pagina)
Doorstroom naar
mbo-sectoren per provincie:
trends tussen cohort 2005
en 2007.

83

����

����

��

���������

��

���������

���������

��

��

���������

�������

��

��

�������

��

��

����������

����������
��

��

���������

��

����������
�������

��

�����-�������

��

����-�������

��

��

�������
�����-�������

��

��
���

����-�������

��

��

�����-�������

���

����������

��

��

�������

���������

��

�������

���

���

���

��

���

���

���

��

�����-�������

��

�������

���

���

���

����
����

����
��

��
��

���������

���������

��

���������

��

�������

��

�������

��

����������

����������

��

���������

��

��

���������

����������

��

��

����������

�������

��

��

�������

�����-�������

��

��

�����-�������

����-�������

��

��

����-�������

��

�������

��

�����-�������

���

���

���

��

�������

��

�����-�������
��

��

�������

�

�������

���� & �������

���������

�

���

���

��

��������

���� & �������

��������

��������

���

���

���

�������
���

���

���

��

��

���

84

Doorstroomatlas vmbo

��������

Figuur 22. (vervolg van
����vorige pagina)

����

Doorstroom naar
��
mbo-sectoren per provincie:
trends tussen cohort 2005
��
en 2007.

��
��
��

���

����������

��

�������

��

��
��

�����-�������

��

��

����-�������

��

��

��

�����-�������

��

�������
���

��

��

��

�������

���

��

��

���������

��

��

��

����������

��

���

��

�������

��

��

��

���������

��

���

��

���������

��

����

��
��

��
��

���

���

��
���

���

���

��

���

���

���

���

���

���

���

���

���

��������
����

����
��
��

���

���������

�

���������

�

��

�������

��

����������

�
��
��

��
�

�

�

�

��

���������

��

����������

��

�������

�

�

��

�����-�������

�

�

��

����-�������

�

�

��

�������

�

��

�����-�������

�

�

�������

�

�

��
���

����

���

���

���

���

�

���

���

���

�

���

�

��

���

Hoofdstuk 2 - De basisberoepsgerichte leerweg van het vmbo

2.5

85

Studiesucces in het mbo
Van de leerlingen die in 2003 in de bovenbouw van het vmbo naar de basisberoepsgerichte leerweg zijn gegaan
heeft 67,8 procent in 2010 een mbo-diploma gehaald. Een deel van de leerlingen die in 2003 in de bovenbouw
aan de basisberoepsgerichte leerweg zijn begonnen volgt in 2010 nog een mbo-opleiding (26,9 procent). Onder
de groep die nog in het mbo zit bevinden zich ook leerlingen die al een diploma hebben gehaald. Deze leerlingen blijven in het mbo om nog een ander diploma, bijvoorbeeld op een hoger niveau, te halen. 20,3% van de
leerlingen is bezig een diploma op een hoger niveau te halen, te weten niveau 3 of 4. We kunnen dus nog niet
van alle leerlingen uit de basisberoepsgerichte leerweg die naar het mbo zijn gegaan het uiteindelijke studiesucces bepalen. Daarom maken we in deze paragraaf onderscheid tussen leerlingen die wel en leerlingen die
nog niet het mbo hebben verlaten. Van de laatste groep wordt in kaart gebracht op welk niveau ze in oktober
2010 een mbo-opleiding volgden.

Figuur 23.
Percentage uit mbo en
percentage in vijfde en
zesde leerjaar na
instroom nog in mbo
(cohort 2003).

��� ���
��� �� ���
������: ��.���

���

�� ���
��� ���

���

Figuur 23.
Van alle basisberoepsgerichte leerlingen heeft bijna
driekwart (73 procent) vijf of zes jaar na instroom het mbo
verlaten. Ruim een kwart volgt nog een mbo-opleiding
van wie de meesten op niveau 3 of 4.

86

Doorstroomatlas vmbo

Tabel 10a.
Het hoogst behaalde diploma
van leerlingen die het mbo
hebben afgerond onderscheiden
naar sector en leerweg­diploma
van het vmbo (cohort 2003).

uit mbo
uit mbo %
sector vmbo bb

vmbo bb economie

diploma in
vmbo

vmbo bb zorg &
welzijn

diploma
niveau 1
%
14,3

diploma
niveau 2
%
15,7

diploma
niveau 3
%
3,6

diploma
niveau 4
%
4,7

1.704

75,7

5.934

70,0

25,7

1,8

22,5

9,1

10,9

diploma kb

463

76,5

22,0

1,1

8,6

12,1

32,6

8

87,5

50,0

0,0

0,0

12,5

25,0

totaal

8.109

71,6

28,0

4,4

20,3

8,2

10,8

géén diploma

2.668

81,2

40,0

17,5

18,5

4,0

1,2

diploma bb

7.742

72,5

23,0

2,2

29,2

15,3

2,9

diploma kb

307

73,6

20,2

0,3

13,4

13,0

26,7

diploma gl/tl

7

85,7

71,4

0,0

0,0

0,0

14,3

totaal

10.724

74,7

27,2

5,9

26,1

12,4

3,2

géén diploma

1.741

74,4

32,1

14,7

17,1

7,2

3,3

diploma bb

7.091

71,6

20,3

1,8

23,0

19,3

7,0

diploma kb

320

77,8

20,6

0,9

6,6

23,8

25,9

5

60,0

20,0

0,0

0,0

0,0

40

9.157

72,3

22,6

4,2

21,3

17,2

7,0

diploma gl/tl
géén diploma

68

61,8

27,9

8,8

17,6

4,4

2,9

diploma bb

383

81,2

19,3

2,3

26,9

23,8

8,9

diploma kb

13

76,9

23,1

0,0

15,4

38,5

0,0

diploma gl/tl

0

totaal
vmbo bb totaal

geen
diploma
%
37,4

géén diploma

totaal
vmbo bb
landbouw

waarvan diploma mbo %

diploma bb
diploma gl/tl
vmbo bb techniek

totale
instroom mbo
aantal

464

78,2

20,7

3,2

25,2

21,3

7,8

géén diploma

6.181

77,6

37,0

15,7

17,3

4,8

2,8

diploma bb

21.150

71,7

22,8

2,0

25,2

15,1

6,6

diploma kb

1.103

76,1

21,1

0,8

9,4

16,0

28,6

20

80,0

50,0

0,0

0,0

5,0

25,0

28.454

73,1

25,8

4,9

22,9

12,9

6,7

diploma gl/tl
totaal

Tabel 10a t/m 10c
Tabel 10a en 10b tonen de percentages leerlingen met een mbodiploma. Tabel 10a heeft betrekking op leerlingen die het mbo
hebben verlaten, tabel 10b op de leerlingen die vijf of zes jaar na
uitstroom uit het vmbo nog een mbo-opleiding volgen. In de eerste
kolom van de tabellen staat het totaal aantal leerlingen en in de
tweede kolom het percentage dat is uitgestroomd (tabel 10a) of dat
nog in het mbo zit (tabel 10b). De percentages in de volgende kolommen zijn een uitsplitsing van het percentage in de tweede kolom.
De percentages in de laatste vijf kolommen van eenzelfde regel
in tabellen 10a en 10b tellen samen op tot 100 procent. Tabel 10c
toont het opleidingsniveau van leerlingen die nog in het mbo zitten.

De percentages in tabel 10c zijn berekend op basis van alle leerlingen
uit de basis­beroepsgerichte leerweg die naar het mbo zijn gegaan.
De percentages onder het kopje geen diploma en de kopjes diploma
niveau 1 t/m 4 tellen op tot het percentage in de tweede kolom;
het percentage dat nog in het mbo zit.

Van alle leerlingen die in 2003 in leerjaar 3 van de basis­
beroepsgerichte leerweg zijn begonnen, heeft 61,7 procent
binnen twee tot vijf jaar na instroom in het mbo tenminste

Hoofdstuk 2 - De basisberoepsgerichte leerweg van het vmbo

87

Tabel 10b.
Het hoogst behaalde diploma
van leerlingen die nog in het
mbo zitten onderscheiden naar
sector en leerwegdiploma van
het vmbo (cohort 2003).

in mbo
nog in mbo %
sector vmbo bb

vmbo bb economie

diploma in
vmbo

diploma
niveau 2
%
9,5

diploma
niveau 3
%
2,5

diploma
niveau 4
%
0,4

1.704

24,3
30,0

6,8

0,4

16,6

5,6

0,6

diploma kb

463

23,5

12,5

0,9

4,5

4,8

0,9

8

12,5

12,5

0,0

0,0

0,0

0,0

8.109

28,4

7,4

1,1

14,4

4,9

0,6

géén diploma

2.668

18,8

7,0

3,1

7,1

1,6

0,0

diploma bb

7.742

27,5

5,9

0,6

14,3

6,4

0,1

diploma kb

307

26,4

10,1

0,7

7,2

6,5

2,0

diploma gl/tl

7

14,3

14,3

0,0

0,0

0,0

0,0

totaal

10.724

25,3

6,3

1,3

12,3

5,2

0,1

géén diploma

1.741

25,6

7,8

3,1

11,7

2,8

0,3

diploma bb

7.091

28,4

5,3

0,6

15,4

6,7

0,4

diploma kb

320

22,2

13,1

0,0

3,4

5,6

0,0
20,0

diploma gl/tl

5

40,0

20,0

0,0

0,0

0,0

9.157

27,7

6,1

1,1

14,2

5,9

0,4

géén diploma

68

38,2

8,8

5,9

19,1

4,4

0,0

diploma bb

383

18,8

3,1

0,5

8,4

6,3

0,5

diploma kb

13

23,1

0,0

0,0

15,4

7,7

0,0

diploma gl/tl
totaal
vmbo bb totaal

diploma
niveau 1
%
3,7

5.934

totaal
vmbo bb
landbouw

geen
diploma
%
8,3

géén diploma

diploma gl/tl

vmbo bb zorg &
welzijn

waarvan diploma mbo %

diploma bb

totaal
vmbo bb techniek

totale
instroom mbo
aantal

0
464

21,8

3,9

1,3

10,1

6,0

0,4

géén diploma

6.181

22,4

7,6

3,3

9,2

2,2

0,2

diploma bb

21.150

28,3

5,9

0,6

15,2

6,3

0,3

diploma kb

1.103

23,9

11,9

0,5

5,1

5,5

0,9

20

20,0

15,0

0,0

0,0

0,0

5,0

28.454

26,9

6,5

1,2

13,5

5,4

0,3

diploma gl/tl
totaal

een startkwalificatie gehaald. 25,2 procent heeft het
diploma van niveau 3 of 4 (het totaal van de percentages in
de onderste regel van de kolommen diplomaniveau mbo
3 en 4 in tabel 10a en 10b). De percentages kunnen nog
oplopen omdat ruim een kwart van de leerlingen in oktober
2010 nog een mbo-opleiding volgde. Leerlingen met een
vmbo-diploma zijn aanzienlijk succesvoller op het mbo
dan leerlingen die zonder diploma naar het mbo gaan.
In de eerste groep heeft circa 67 procent tenminste een
startkwalificatie, in de groep zonder vmbo-diploma
36,4 procent. Het studiesucces verschilt ook tussen

sectoren. Van de leerlingen uit de sector Landbouw met
het diploma van de basisberoepsgerichte leerweg haalt
74,7 procent tenminste een startkwalificatie. Voor de sector
Zorg & welzijn is dat 71,9 procent, voor de sector Techniek
68,3 en voor de sector Economie 65,4 procent. Voor
leerlingen uit de basisberoeps­gerichte leerweg met een
diploma van de kaderberoeps­gerichte leerweg liggen
de percentages dichter bij elkaar: rond de 67 procent.

88

Doorstroomatlas vmbo

Tabel 10c.
Het opleidingsniveau van
leerlingen die nog in het mbo
zitten onderscheiden naar sector
en leerweg­diploma van het
vmbo (cohort 2003).

in mbo
nog in mbo %
sector vmbo bb

vmbo bb economie

diploma in vmbo

totale
instroom mbo
aantal

vmbo bb zorg &
welzijn

niveau 3
%
7,5

niveau 4
%
6,2

1.704

24,3

5.934

30,0

0,2

5,5

11,7

12,6

diploma kb

463

23,5

0,2

3,0

7,1

13,2

8

12,5

0,0

0,0

0,0

12,5

totaal

8.109

28,4

0,3

6,3

10,5

11,3

géén diploma

2.668

18,8

1,5

8,2

5,8

3,2

diploma bb

7.742

27,5

0,2

6,7

12,2

8,4

diploma kb

307

26,4

0,0

4,6

8,1

13,7

diploma gl/tl

7

14,3

0,0

0,0

0,0

14,3

totaal

10.724

25,3

0,5

7,0

10,5

7,3

géén diploma

1.741

25,6

1,6

8,0

10,9

5,1

diploma bb

7.091

28,4

0,2

4,8

12,8

10,6

diploma kb

320

22,2

0,3

1,6

8,4

11,9
20,0

diploma gl/tl

5

40,0

0,0

0,0

20,0

9.157

27,7

0,5

5,3

12,3

9,6

géén diploma

68

38,2

4,4

11,8

14,7

7,4

diploma bb

383

18,8

0,8

3,7

7,6

6,8

diploma kb

13

23,1

0,0

0,0

15,4

7,7

diploma gl/tl

0

totaal
vmbo bb totaal

niveau 2
%
9,7

géén diploma

totaal
vmbo bb
landbouw

niveau 1
%
0,9

diploma bb
diploma gl/tl
vmbo bb techniek

waarvan op niveau %

464

21,8

1,3

4,7

8,8

6,9

géén diploma

6.181

22,4

1,4

8,6

7,8

4,6

diploma bb

21.150

28,3

0,2

5,7

12,2

10,3

diploma kb

1.103

23,9

0,2

3,0

7,9

12,9

20

20,0

0,0

0,0

5,0

15,0

28.454

26,9

0,5

6,2

11,1

9,2

diploma gl/tl
totaal

Tabel 10c.

Tabel 11.

Iets meer dan een kwart (26,9 procent) van alle leerlingen
die in 2003 in de basisberoepsgerichte leerweg zijn
begonnen, volgde in het schooljaar 2010-2011 nog een
­mbo-opleiding, van wie 4 op de 5 op niveau 3 of 4.

Deze tabel laat voor twee momenten de verwante en niet-verwante
doorstroom zien van de gediplomeerde vmbo’ers die in leerjaar 3 met
de basisberoepsgerichte leerweg zijn begonnen. In kolom 1 staat de
sector waarin de leerlingen in leerjaar 3 van het vmbo zijn gestart. In
de tweede kolom is aangegeven of ze verwant dan wel niet-verwant
zijn doorgestroomd naar het mbo met in de derde kolom de
aantallen. Kolom 4 toont vervolgens de percentages leerlingen die
nog (na 5 of 6 jaar) een mbo-opleiding volgen en kolom 5 de
percentages van de leerlingen die zonder mbo-diploma zijn
uitgestroomd. In de laatste vier kolommen staan de percentages
leerlingen die een mbo-diploma hebben gehaald. In kolom 6 en 7
zijn dat de leerlingen die een mbo-diploma hebben gehaald in
dezelfde sector als waarin ze in het vmbo zijn begonnen. Als we

Hoofdstuk 2 - De basisberoepsgerichte leerweg van het vmbo

89

Tabel 11.
Doorstroom naar verwante en
niet-verwante mbo-sectoren
in relatie tot studiesucces
(cohort 2003).

vmbo-sectoren

aantal
economie

techniek

zorg & welzijn

landbouw

totaal

doorstroom naar het mbo
diploma in
uit mbo
nog
verwante
zonder
in mbo
sector
diploma
op zelfde/
hoger niveau
(niveau 2/3/4)
%
%
%
22,2
31,7
39,9

diploma in
diploma in
diploma in
verwante niet-verwante niet-verwante
sector op
sector
sector op
op zelfde / lager niveau
lager niveau
(niveau 1)
(niveau 1) hoger niveau
(niveau 2/3/4)
%
%
%
1,4
4,5
0,4

verwant

4.831

niet-verwant

1.574

22,7

35,5

5,8

0,3

34,2

1,5

totaal

6.405

22,3

32,6

31,6

1,1

11,8

0,6

verwant

6.298

21,6

27,9

45,4

1,7

3,1

0,3

niet-verwant

1.758

20,2

33,2

5,2

0,3

38,9

2,3

totaal

8.056

21,3

29,0

36,7

1,4

10,9

0,7

verwant

5.198

23,5

22,5

47,2

0,8

5,6

0,4

niet-verwant

2.218

20,1

34,1

5,0

0,5

37,5

2,8

totaal

7.416

22,5

26,0

34,5

0,7

15,2

1,1

verwant

213

14,1

20,7

58,7

0,9

5,2

0,5

niet-verwant

183

18,0

24,6

2,7

0,0

51,4

3,3

totaal

396

15,9

22,5

32,8

0,5

26,5

1,8

verwant

16.540

22,3

27,2

44,5

1,3

4,3

0,4

niet-verwant

5.733

20,8

33,9

5,2

0,4

37,4

2,3

totaal

22.273

21,9

28,9

34,4

1,1

12,8

0,8

Tabel 11 (vervolg).
bijvoorbeeld kijken naar de leerlingen die in de sector Economie van
het vmbo zijn begonnen, dan tonen kolom 6 en 7 de percentages die
een diploma in de sector Economie & handel van het mbo hebben
gehaald. Het kunnen leerlingen zijn die verwant zijn doorgestroomd
naar de sector Economie & handel (eerste regel) en in die sector het
diploma hebben gehaald. Dat zijn dus leerlingen die vanaf leerjaar 3
van het vmbo in dezelfde sector zijn gebleven. Het kunnen ook
leerlingen zijn die tussen vmbo en mbo niet-verwant zijn doorgestroomd, dus van Economie naar een andere sector (tweede regel),
om in het mbo toch weer terug te keren naar de sector Economie &
handel en daar ook hun mbo-diploma hebben gehaald. In de twee
laatste kolommen zijn de percentages te vinden van leerlingen die
een mbo-diploma hebben gehaald in een andere sector dan waarin
ze in het vmbo zijn begonnen. De leerlingen uit de sector Economie
van het vmbo die nog wel verwant zijn doorgestroomd naar het mbo
(eerste regel), zijn in het mbo naar een andere sector overgestapt en
hebben daar hun diploma gehaald. Voor leerlingen uit de sector
Economie die niet-verwant zijn doorgestroomd (tweede regel) vinden
we in de twee laatste kolommen eveneens de percentages leerlingen
die in een andere sector dan Economie & handel hun mbo-diploma
hebben gehaald. In tabel 11 zijn alleen de basisberoepsgerichte

leerlingen opgenomen die een diploma van die leerweg hebben
gehaald. Voor die beperking is gekozen, omdat dat verreweg de
grootste groep is en omdat we zo kunnen aangeven of leerlingen in
het mbo een diploma op tenminste niveau 2 (het niveau waar de
basisberoepsgerichte leerweg voor opleidt) hebben gehaald of een
diploma op een lager niveau.

Van de leerlingen die vanuit de sector Economie verwant
doorstromen naar het mbo haalt 39,9 procent binnen vijf
jaar het diploma op niveau 2 of hoger in de sector Economie
& handel. Van de leerlingen uit de sector Economie die
niet-verwant doorstromen haalt 34,2 procent het diploma
niveau 2 of hoger in een andere sector, terwijl 5,8 procent
na een terugswitch op het mbo naar Economie & handel het
diploma niveau 2 of hoger haalt. De percentages liggen iets
hoger bij leerlingen uit de sectoren Techniek en Zorg &
welzijn van het vmbo. Ze zijn het hoogst voor leerlingen uit
de sector Landbouw.

90

Doorstroomatlas vmbo

Hoofdstuk 3 - De kaderberoepsgerichte leerweg van het vmbo

De kaderberoepsgerichte
leerweg van het vmbo
Leerlingen die naar de hoogste niveaus van het mbo willen, gaan in het vmbo naar
de kaderberoepsgerichte, de gemengde of de theoretische leerweg. De kaderberoeps­
gerichte leerweg is vooral ingesteld op leerlingen met een wat sterkere beroepsgerichte
oriëntatie. Het diploma van de kaderberoepsgerichte leerweg geeft toegang tot
opleidingen op niveau 3 en 4 van het mbo. Een deel van de leerlingen in de kader­
beroepsgerichte leerweg maakt gebruik van leerwegondersteunend onderwijs (lwoo).
Ook die leerlingen hebben met het diploma van de kaderberoepsgerichte leerweg
toegang tot niveau 3 en 4 van het mbo .

3.1

De instroom in de kaderberoepsgerichte leerweg
Aan het eind van het tweede leerjaar maken alle leerlingen een keuze voor een leerweg en kiezen een sector
en een afdeling. De keuze voor een leerweg wordt mede bepaald door de leerresultaten in de onderbouw.
Deze paragraaf laat zien welke keuzes leerlingen maken die naar de kaderberoepsgerichte leerweg gaan.
Gekeken is naar leerlingen uit schooljaar 2010-2011. Om te weten of leerlingen in de afgelopen jaren andere
keuzes hebben gemaakt, wordt de instroom van de afgelopen zes jaar in de sectoren en afdelingen vergeleken
(cohort 2005 tot en met cohort 2010). Eerst worden de instroom en de ontwikkelingen in de instroom op
landelijk niveau beschreven (3.1.1). Vervolgens wordt de instroom op regionaal niveau weergegeven (3.1.2).

3.1.1

Een landelijk beeld van de instroom
Deze paragraaf beschrijft welke leerlingen naar de kaderberoepsgerichte leerweg gaan. Ook wordt beschreven
hoeveel leerlingen gebruik maken van leerwegondersteunend onderwijs (lwoo). Daarnaast wordt de verdeling
van de instroom in de verschillende sectoren en de belangstelling voor intra- en intersectorale programma’s
weergegeven. Verder wordt gekeken of de samenstelling van de leerlingengroep in de kaderberoepsgerichte
leerweg de afgelopen jaren op die kenmerken is veranderd. Een eerste overzicht geeft figuur 1. Deze figuur is
gebaseerd op de gegevens van leerlingen die in het schooljaar 2010-2011 naar het derde leerjaar van de
kaderberoepsgerichte leerweg zijn gegaan.

91

92

Doorstroomatlas vmbo

Figuur 1.
Achtergrondkenmerken en
de verdeling van de
leerlingen van cohort 2010
over de sectoren. De cijfers
zijn gebaseerd op de
gegevens van leerlingen
in leerjaar 3.

������ ������ ���������� ��.���
���
���
���������� ���

����
���
�������������� ���

����������

�.���

���
����������

���
���

����

���

��+���

���

��������������
���
��������
���

��������� (��+���) ���

��������
���

��������������

����������

�.���

��������

���
����������

���
���

���� & �������

����
��������������

���
���

��������

��+���

���

����������

�.���

���
����������

���
���

����������

�.���

���
����������

���
���

����
��������������

���
���

����
��������������

���
���

��+���

���

��+���

���

����������

�.���

���
����������

���
���

����
��������������

���
���

��+���

���

���� &
�������
���

��������
���

��������

economie
25
Figuur 1.
Het aantal leerlingen dat kiest voor de sector Economie,
Techniek of Zorg & welzijn is ongeveer even groot. Naar elk
van die drie sectoren gaat ongeveer een kwart van de
leerlingen. Binnen elke sector is er veel belangstelling voor
de bredere intrasectorale programma’s. Circa de helft van
de leerlingen kiest voor zo’n bredere opleiding. Worden de
leerlingen uit de intersectorale programma’s meegerekend,
dan volgt de helft van alle leerlingen in de kaderberoepsgerichte leerweg een afdelingoverstijgende opleiding. Iets
meer dan een kwart van de leerlingen heeft een lwoo-indi-

catie. Dat zijn in verhouding ongeveer half zoveel leerlingen
als in de basisberoepsgerichte leerweg. In de sector
Techniek vinden we voornamelijk jongens en in de sector
Zorg & welzijn voornamelijk meisjes. In de andere sectoren
is de verhouding meer in evenwicht. Ruim een derde van de
kaderberoepsgerichte leerlingen zit op een vmbo-school in
de grote steden. Dat zijn de vier grote steden Amsterdam,
Rotterdam, Utrecht en Den Haag (G4) en 32 andere grote
gemeenten in ons land (G32).

tech
24

Hoofdstuk 3 - De kaderberoepsgerichte leerweg van het vmbo

Tabel 1.

vooropleiding

Vooropleiding
(cohort 2010).

aantal

%

buiten voortgezet onderwijs

156

1

praktijkgericht onderwijs

4

0

brugklas algemeen leerjaar

1.940

7

vmbo

24.250

92

havo/vwo
totaal

53

0

26.403

100

93

����

Figuur 2.

����

De ontwikkeling van
de instroom in leerjaar 3
naar sector (cohort 2005cohort 2010).

����

Aantal leerlingen in 2005
is gesteld op 100%.

I������������
L�������

����

Z��� & W�����
���
T�������
���
E�������
���

T����� L�����

���
���

����

����

����

����

��������

���� & �������

��������������

��������

��������

������ �������

����

����

Tabel 1.

Figuur 2.

De tabel toont de vooropleiding op basis waarvan men is toegelaten
tot leerjaar 3 van het vmbo.

Laat de ontwikkeling van de instroom in de sectoren zien vanaf het
schooljaar 2005-2006. Het aantal leerlingen in 2005 is op 100
procent gesteld. Bij een toename van het aantal leerlingen ten
opzichte van 2005 zal de index boven de 100 stijgen. Bij een afname
daalt de index onder de 100. In 2005 waren er nog geen intersectorale programma’s. Daarom is voor die programma’s het schooljaar
2007-2008 (cohort 2007) als basisjaar genomen en is de index van
dat jaar gesteld op 100.

94

Doorstroomatlas vmbo

Figuur 3.
De verdeling van de
instroom naar sector
(cohort 2005-cohort 2010).

����

�.���

�.���

���

�.���

�.���

�.���

�.���

�.���

�.���

�.���

�.���

���
���

�.���

�.���

�.���

�.���

�.���

�.���

�.���

�.���

�.���

���
���
���

�.���

�.���

�.���

�.���

�.���

�.���

�.���

�.���

����

����

����

����

����

����

���
��

landbouw
zorg & welzijn
techniek

�.���

���
���

intersectoraal

��������

���� �� �������

��������

��������

��������������

Figuur 2 en 3.
De instroom in de kaderberoepsgerichte leerweg is tussen
2005 en 2010 gedaald van 29.733 naar 23.176 leerlingen. Die
daling is zichtbaar in alle sectoren. Door de invoering van
intersectorale programma’s in 2007 is de terugloop in de

sectoren verhoudingsgewijs iets groter dan voor de gehele
leerweg. Als de intersectorale programma’s buiten beschouwing blijven, is de verhouding tussen sectoren in de periode
2005 tot 2010 nagenoeg hetzelfde gebleven.

economie

Hoofdstuk 3 - De kaderberoepsgerichte leerweg van het vmbo

Figuur 4.
De ontwikkeling van het het
aantal in leerjaar 3
ingestroomde leerlingen
met een lwoo-indicatie
(cohort 2005 - cohort 2010).

��.���

95

geen Lw

��.���

Lwoo

��.���
��.���

��.���

��.���

��.���

��.���

��.���

��.���

�.���

�.���

�.���

�.���

�.���

�.���

����

����

����

����

����

����

����

���� ����

��.���
��.���
�.���
�

Figuur 5.
De ontwikkeling van het
aantal in leerjaar 3
ingestroomde leerlingen in
intrasectorale programma’s
(cohort 2005 - cohort 2010).

��.���

Niet intr

��.���

Intrasect

��.���
��.���

��.���

��.���

��.���

��.���

��.���

��.���

��.���

��.���

��.���

��.���

��.���

��.���

����

����

����

����

����

����

��.���
��.���
�.���
�

�������������� ���������’�

������� ���������’�

96

Doorstroomatlas vmbo

Figuur 6a.
Het aantal in leerjaar 3
ingestroomde leerlingen in
de sector Economie (cohort
2010) en de procentuele
ontwikkeling ten opzichte
van cohort 2005.

���

���� �� ���������

-���
-���

���

�����������
�������������

���

-���

������ �� �������

���

-���
+���

���

�����������-�����

-���

�.���

������ �� ������������

�.���

������ ��������

�

Figuur 6b.
Het aantal in leerjaar 3
ingestroomde leerlingen in
de sector Techniek (cohort
2010) en de procentuele
ontwikkeling ten opzichte
van cohort 2005.
Als er geen percentage staat
was er in 2005 nog geen
instroom.

�.���

�.���

�.���

�.���

�.���

�.���

-���
�.���

����� �� �������

��

-���

����- �� ���������������

��

-���

�������������������

��

-���

��������� �� ���������

��

-���

���

-���

�����������
������������-�����

���

-���

��������� ��������

���

-���

����������

���

-���

���������������

���

-���

��������������

���

-���

������������������

-���

���

��������-�����

�.���

������������

�.���

-���

������ ��������

�.���
�

����

����

����

����

����

����

-���
����

Hoofdstuk 3 - De kaderberoepsgerichte leerweg van het vmbo

Figuur 6c.
Het aantal in leerjaar 3
ingestroomde leerlingen in
de sector Zorg & welzijn
(cohort 2010) en de
procentuele ontwikkeling
ten opzichte van cohort
2005.

���

���������� ����������

Figuur 6d.
Het aantal in leerjaar 3
ingestroomde leerlingen in
de sector Landbouw (cohort
2010) en de procentuele
ontwikkeling ten opzichte
van cohort 2005.

Figuur 6e.
Het aantal in leerjaar 3
ingestroomde leerlingen in
de sector Intersectoraal
(cohort 2010).
Als er geen percentage
staat was er in 2005
nog geen instroom.

-���
�.���

����������

-���
�.���

���� & ������� �����

-��
-���

�.���

������ ���� & �������

�

97

�.���

�.���

�.���

�.���

�.���

�.���

�.���

�.���

���

�������� �����

+���
�.���

�������� �� ����������� ��������

-���
-���

�.���

������ ��������
�

���

�.���

�.���

�.���

�.���

�.���

�.���

��

����������� �� ���������������

���

����������� �� ���������

���

���-�����

�.���

��������������� �� ���������

�.���

�����, ��������������� �� ����������

�.���

������ ��������������
�

���

�.���

�.���

�.���

�.���

�.���

Figuur 6a t/m 6e.
De figuren tonen het aantal leerlingen per sector en afdeling
in cohort 2010. In de laatste kolom staat voor de afdelingen
(en de sectoren) de toe- of afname in 2010 ten opzichte van
2005. Bij de intersectorale programma’s ontbreken de
percentages, omdat die programma’s pas in 2007 zijn
gestart.

De vier traditionele sectoren vertonen allemaal een krimp.
De grootste krimp zit in de sectoren Economie en Zorg &
welzijn. Op afdelingsniveau zien we dat de krimpcijfers
verschillen. Een aantal, maar niet alle, intrasectorale
programma’s vertoont een (lichte) groei ten opzichte van
2005.

�.���

98

3.1.2

Doorstroomatlas vmbo

Regionale verschillen in de instroom
Een landelijk patroon hoeft niet voor elke regio te gelden. Sociaal-economische verschillen tussen delen van
het land, het aanbod aan vmbo-opleidingen en eventuele andere factoren kunnen een rol spelen in de keuze
van leerlingen voor een sector en afdeling. Eerst wordt voor alle provincies een beeld gegeven van het aantal
locaties waar kaderberoepsgerichte opleidingen worden aangeboden, het aantal leerlingen in leerjaar 3 op
die locaties, de verdeling van leerlingen over de sectoren en ontwikkelingen daarin. Vervolgens wordt de blik
gericht op specifiekere gebieden: een drietal krimpgebieden in ons land en gebieden ingedeeld naar de mate
van verstedelijking.

aantal locaties

Tabel 2.
Aantal locaties cohorten
2005 en 2010 en aantal
leerlingen in leerjaar 3
per locatie cohort 2010.

aantal leerlingen per locatie

2005

2010

<=15

16-25

26-40

41-60

61-75

>=76

groningen

24

24

6

1

3

6

3

5

friesland

32

31

8

4

4

9

3

3

drenthe

15

16

1

2

3

3

2

5

overijssel

37

37

2

4

8

11

2

10

flevoland

14

16

2

1

4

4

3

2

gelderland

63

58

2

2

14

14

8

18

utrecht

25

26

3

2

8

4

2

7

noord-holland

70

72

10

7

14

21

8

12

zuid-holland

107

111

12

9

34

22

12

22

zeeland

13

13

0

0

2

7

1

3

noord-brabant

66

65

3

5

16

17

6

18

limburg

31

30

1

3

5

9

6

6

totaal

497

499

50

40

115

127

56

111

Tabel 2.
De kaderberoepsgerichte leerweg wordt op bijna 500
locaties in ons land aangeboden, zij het dat niet alle
sectoren op elke locatie zijn vertegenwoordigd. Ondanks
een afname in het aantal leerlingen tussen 2005 en 2010 is
het aantal locaties niet verminderd: 497 in 2005 en 499 in
2010. Zo’n 10 procent van de locaties telt niet meer dan 15

leerlingen in leerjaar 3 van de kaderberoepsgerichte
leerweg. In bijna elke provincie komen wel een paar van
die locaties voor. Qua aantal het meest in de provincies
Noord-Holland en Zuid-Holland. Qua verhouding tot het
totale aantal locaties het meest in de twee noordelijke
provincies.

Hoofdstuk 3 - De kaderberoepsgerichte leerweg van het vmbo

Figuur 7.
Procentuele verdeling van
aantallen in leerjaar 3 ingestroomde leerlingen over de sectoren per
provincie (cohort 2010).

������
�.���

���������

��

��

���������

��

��

��

�������

��

��

��

��

��

���

����������

��

��

��

��

�.���

���������

��

����������

��

��

��
��

��
��

��

��

��

��

��

��

� �.���

��

�����-�������

��

��

��

��

��

�.���

����-�������

��

��

��

��

��

�.���

��

�

��

���

��

��

��

�.���

��

��

��

�.���

��

�����-�������

��

�������

��

��
��

��������

���� & �������

��������

��������

�

���

��

��

��

�.���

�������

�������

��

�

��

�.���

��������������

Figuur 7.
In Drenthe, Overijssel en Utrecht kiest 20 procent van de
leerlingen voor een intersectoraal programma. In de andere
provincies ongeveer 10 procent of minder. Dit verschil kan
te maken hebben met het verschil in aanbod van inter­
sectorale programma’s tussen provincies. De programma’s
worden pas vanaf 2007 aangeboden. Het aanbod is nog in

ontwikkeling. De sector Economie kent grote verschillen
met aan de ene kant Zeeland (een instroom van 17 procent)
en aan de andere kant Noord-Holland (30 procent).

99

100

Doorstroomatlas vmbo

��������

Figuur 8.

��������

De landelijke spreiding en
ontwikkeling van het aantal
in leerjaar 3 ingestroomde
leerlingen per sector
(cohort 2010).

���

���

���

���
���

���

�.���

���

���

���
���

���

���

���
���

���
�.���

�.���
< = -���

���

���

> -��� �� < -��

< = -���

���

���

> -��� �� < -��

> = -�� �� < = ��

> = -�� �� < = ��

> �� �� < ���

���

> �� �� < ���

���

> = ���

> = ���

���� & �������

��������
���

���
���

���

���

���

���

���

���

���
�.���

���

��
���

���
���

���

�.���
< = -���

�.���

���

> -��� �� < -��

��

< = -���

���

> -��� �� < -��
> = -�� �� < = ��

> = -�� �� < = ��
> �� �� < ���

���

> = ���

��������������

���
���
���
���

���
���

���
���

���

���

< = -���

���

> -��� �� < -��
> = -�� �� < = ��
> �� �� < ���
���

> = ���

���

> �� �� < ���
> = ���

Hoofdstuk 3 - De kaderberoepsgerichte leerweg van het vmbo

economie

Tabel 3.
Aantal leerlingen per
provincie (cohorten 2005
(2007 voor intersectoraal)
en 2010).

De percentages tellen per
rij op tot 100.

zorg & welzijn

landbouw

intersectoraal

aantal
cohort
2005

aantal
cohort
2010

aantal
cohort
2005

aantal
cohort
2010

aantal
cohort
2005

aantal
cohort
2010

aantal
cohort
2005

aantal
cohort
2010

aantal
cohort
2007

aantal
cohort
2010

groningen

256

208

296

297

431

397

195

126

40

103

friesland

312

255

450

268

515

366

192

161

79

186

drenthe

240

170

295

219

345

242

71

103

45

180

overijssel

550

485

620

497

963

545

242

220

180

379

flevoland

304

213

217

182

371

207

65

95

68

108

gelderland

1.027

811

1.111

985

1.326

1.205

419

385

105

235

utrecht

582

393

356

321

400

365

184

107

77

281

noord-holland

1.421

1.063

939

772

1.051

783

621

474

204

435

zuid-holland

2.191

1.502

1.721

1.363

1.852

1.307

1.024

684

259

634

zeeland

193

134

240

265

244

199

54

53

33

121

noord-brabant

1.258

978

1.095

932

1.234

1.002

389

362

209

412

limburg

510

385

528

351

707

582

166

157

83

155

Tabel 4.
De verdeling van
de sectoren binnen
de stedelijke en rurale
gebieden (cohort 2010).

techniek

101

economie

techniek

zorg & welzijn

landbouw

%

%

%

%

%

41

18

20

7

14

g4

intersectoraal

g32

27

24

24

9

16

ruraal

22

26

30

12

10

totaal landelijk

25

24

27

11

12

Figuur 8 en tabel 3 en 4.
De cijfers in de provincies geven het aantal leerlingen weer
voor alle sectoren in 2010. De kleuren staan voor de
procentuele toe- of afname van het aantal leerlingen ten
opzichte van 2005. Omdat intersectorale programma’s
vanaf schooljaar 2007-2008 worden aangeboden is voor
deze sector het referentiejaar 2007 i.p.v. 2005. Tabel 3 laat

het verschil in aantallen leerlingen per sector zien tussen het
schooljaar 2005-2006 (2007-2008 voor intersectoraal) en
2010-2011. Tabel 4 toont voor de G4, G32 en de rest van het
land de verdeling van het aantal leerlingen over de sectoren.
Vooral de grote belangstelling voor de sector Economie in
de vier grote gemeenten valt op.

102

Doorstroomatlas vmbo

������ ���������� �� ���� �� ������� �� ����

Figuur 9.

����

De ontwikkeling van de
deelname in stedelijke en
rurale gebieden (cohorten
2005 t/m 2010): instroom
leerjaar 3.

����

������
����
���

���

��
���

���

���

����
��

����
���

����
������

����

����

����

������

������ ���������� �� ���� �� ������� �� ����

Figuur 10.
De ontwikkeling van de
deelname in de drie
krimpgebieden (cohorten
2005 t/m 2010): instroom
leerjaar 3.

����

������

����
����

����-��

����

������

���

�����-

���
���
���
���
���

����

����

����

����

�����-���� ���������

������-����������

����-���� �������

������ �������������

����

����

Figuur 9 en 10.
De ontwikkeling in het aantal leerlingen dat van cohort
2005 tot cohort 2010 in het derde leerjaar van de kaderberoepsgerichte leerweg is ingestroomd wordt in beeld
gebracht voor gebieden die verschillen in de mate van
verstedelijking (figuur 9) en voor de drie krimpgebieden in
ons land (figuur 10). Het aantal leerlingen in 2005 is als

uitgangspunt genomen en geïndexeerd op 100. Bij een
toename stijgt de index boven de 100, bij een afname daalt
de index. Komt de index bij voorbeeld op 90 uit, dan is het
aantal leerlingen tussen 2005 en 2010 met 10 procent
gedaald. Een index van 75 betekent een daling van 25
procent.

Hoofdstuk 3 - De kaderberoepsgerichte leerweg van het vmbo

3.2

De doorstroom in de kaderberoepsgerichte leerweg
De meeste leerlingen vervolgen in leerjaar 4 de opleiding die ze in de derde hebben gekozen, maar niet
iedereen. Een klein deel blijft zitten in leerjaar 3, waarvan sommigen overstappen naar een andere sector of
andere leerweg. Van de leerlingen die naar leerjaar 4 gaan, switcht eveneens een klein deel van sector of van
leerweg. Ook zijn er leerlingen die al na het derde leerjaar het vmbo verlaten. Een deel gaat naar het mbo, een
deel breekt de opleiding af, van wie sommigen na verloop van tijd weer terugkeren naar het onderwijs (mbo).
De omvang van de verschillende groepen en hun toe- of afname komen in deze paragraaf aan de orde.

Figuur 11a.
Sector Economie,
doorstroom leerjaar 4,
zittenblijven leerjaar 3,
uitstroom naar het mbo en
uitval (cohort 2007).

�������� �

��������

��������

����
& �������

��������

��������������

�� �,��
�� ��,��
�� �,��

��
��
��

��
��
��

��
��
��

��
��
��

�,��
�,��
��

�������� �

��������
��
��
��

�,��
�,��
��

��������������������
�������

�,��
�,��
��

Sector Techniek,
doorstroom leerjaar 4,
zittenblijven leerjaar 3,
uitstroom naar het mbo en
uitval (cohort 2007).

��
�,��
�,��

�,��

�������
��������
��
��
��
��

�������� �������� �
������: �.���

���
�,��

Figuur 11b.

��
��
��

������������
�������

�,��
�,��
��
�,��

���
�,��

�������� �

��������

��������

����
& �������

��
��
��

�� �,��
�� ��,��
�� �,��

��
��
��

�,��
�,��
��

�������� �

��������
��
��
��

�,��
�,��
��

��
�,��
��

��������
��
��
��

��
��
��

��������������������
�������
�������� �������� �
������: �.���

���
�,��

���
�,��

��������������
��
��
��

��
�,��
��

�������
��������
��
��
��
��

�,��
�,��
��
�,��

������������
�������
�,��

103

104

Doorstroomatlas vmbo

Figuur 11c.
Sector Zorg & welzijn,
doorstroom leerjaar 4,
zittenblijven leerjaar 3,
uitstroom naar het mbo en
uitval (cohort 2007).

�������� �

��������

��������

����
& �������

��������

��������������

��
��
��

��
��
��

��
��
�� ��,��
��
��

��
��
��

��
��
��

�,��
�,��
��

�������� �

��
�,��
��

Sector Landbouw,
doorstroom leerjaar 4,
zittenblijven leerjaar 3,
uitstroom naar het mbo en
uitval (cohort 2007).

�,��
�,��
��

����
& �������

��������������������
�������

�������
��������

��
��
��

���� & ������� �������� �
������: �.���

��
��
��
��

�,��
�,��
��

���
�,��

Figuur 11d.

��
�,��
��

������������
�������
��

�,��
�,��
��
�,��

���
�,��

�������� �

��������

��������

����
& �������

��������

��������������

��
��
��

��
��
��

��
��
��

�� �,��
�� ��,��
�� �,��

��
��
��

��
�,��
��

��
��
��

�������� �

��������
��
��
��

�,��
�,��
��

��
�,��
��

��������������������
�������
�������� �������� �
������: �.���

���
��

���
�,��

��
�,��
��

�������
��������
��
��
��
��

�,��
�,��
��
�,��

������������
�������
�,��

Hoofdstuk 3 - De kaderberoepsgerichte leerweg van het vmbo

Figuur 11e.
Sector Intersectoraal,
doorstroom leerjaar 4,
zittenblijven leerjaar 3,
uitstroom naar het mbo en
uitval (cohort 2007).

�������� �

��������

��������

����
& �������

��
��
��

��
��
��

��
��
��

�,��
�,��
��

�������� �

�,��
�,��
��

�,��
�,��
��

��������
��
��
��

��
��
��

��������������

������������
�������

�� �,��
�� ��,��
�� �,��

�,��

��������������

��������������������
�������

�������
��������

��
��
��

�������������� �������� �
������: �.���

��
��
��
��

�,��
�,��
��

���
��

�,��
�,��
��
�,��

���
�,��

Figuur 11a t/m 11e.
De percentages in de figuur geven het aandeel van het totaal aantal
leerlingen in leerjaar 3 aan dat is doorgestroomd naar een bepaalde
combinatie van leerweg en sector in leerjaar 4. Een deel van de
leerlingen doubleert in leerjaar 3, waarbij geswitcht kan zijn van
leerweg en/of sector.

Het overgrote deel van alle leerlingen gaat zonder te blijven
zitten naar leerjaar 4, van wie de meesten hun opleiding in
de kaderberoepsgerichte leerweg vervolgen. Een klein
aantal leerlingen gaat naar een hoger niveau: de gemengde
of de theoretische leerweg. Leerlingen die in leerjaar 4 van
sector wisselen, blijken vooral voor een intersectoraal
programma te kiezen. Van de kaderberoepsgerichte
leerlingen verlaat tussen de 2 en 3 procent na leerjaar 3 het
vmbo. Van hen gaat iets minder dan de helft meteen naar
het mbo. Tussen de 3 en 4 procent doubleert in leerjaar 3.
Een deel van de zittenblijvers gaat naar een andere sector
en/of naar een andere leerweg.

105

106

Doorstroomatlas vmbo

3.3

Studiesucces in het vmbo
Het behalen van een diploma en het aantal jaren waarin dat lukt worden in de Atlas gebruikt als indicatoren
voor studiesucces. Welk diploma leerlingen halen speelt ook een rol. Leerlingen die in de kaderberoepsgerichte
leerweg instromen kunnen van leerweg switchen en een diploma op een lager niveau (basisberoepsgerichte
leerweg) of op een hoger niveau (gemengde of theoretische leerweg) halen. Leerlingen die zonder diploma het
vmbo verlaten zijn het minst succesvol. In die groep is nog wel een gradatie aan te brengen tussen leerlingen
die niet opgaan voor het examen en leerlingen die dat wel doen, maar zakken. In die laatste groep zijn er
leerlingen die een getuigschrift krijgen voor de vakken die ze op het examen met een voldoende afsluiten.
Deze groep wordt hier niet in beeld gebracht.

Figuur 12.
Behaalde diplomaniveau
en uitval (cohort 2007).

�,��
�,��
�,��

�,��
��

��

��
��
��
���� �������, ���� �������� �� �������� �
���� �������, ���� �������� �� �������� �

Uitval

Uitval
tl
gl

��,��
kb
bb

Hoofdstuk 3 - De kaderberoepsgerichte leerweg van het vmbo

bb

Tabel 5.
Behaalde diplomaniveau en
uitval naar sector instroom
leerjaar 3 (cohort 2007).
De percentages tellen per rij
op tot 100 procent.

instroom in
vmbo-sectoren
leerjaar 3
economie

kb

gl

tl

géén diploma,
uitstroom na
leerjaar 3

géén diploma,
uitstroom na
leerjaar 4

aantal

%

%

%

%

%

%

7.782

6,2

83,9

0,3

0,6

4

5,1

techniek

7.288

6,5

84,6

0,2

0,4

3,4

5

zorg & welzijn

8.424

4,4

88

0,1

0,5

2,8

4,2

landbouw

3.401

8,4

83,6

1,8

0,1

2,7

3,3

intersectoraal

1.382

6,3

84,2

0,3

0,6

3,5

5,2

totaal

28.277

6

85,3

0,4

0,4

3,3

4,6

Figuur 12 en tabel 5.
Iets meer dan 85 procent (85,3 procent) van de leerlingen
die in leerjaar 3 instromen in de kaderberoepsgerichte
leerweg haalt het diploma van deze leerweg. 6 procent
haalt het diploma van de basisberoepsgerichte leerweg.
Een kleine groep, minder dan 1 procent van alle leerlingen,

lukt het om het vmbo af te sluiten met een diploma van de
gemengde of de theoretische leerweg. De overige leerlingen
(7,9 procent) verlaten het vmbo zonder diploma, 3,3 procent
na leerjaar 3.

107

108

Doorstroomatlas vmbo

������� ����������

Figuur 13. (vervolg op
volgende pagina)
Studieduur in de bovenbouw
onderscheiden naar
het behaalde diploma
(cohort 2007).
Kaderberoepsgerichte
leerweg totaal.

�� �.���
� ����

���

� ����

��

��

�

��

��

��

���

�� ��.���
� ����

���

��

� ����

�

��

��

��

��

���

��

��

���

��

��

���

�� �� �� ���
� ����

���

� ����

���
�

��

��

���� ����-������� �.���
���

� ����
� ����

���

� ����

���
�

��

��

Figuur 13.
Voor het totaal en voor elke sector wordt het aantal jaren dat
leerlingen in de bovenbouw van het vmbo hebben gezeten in beeld
gebracht. Dat gebeurt voor elk diplomaniveau apart, zodat per
diplomaniveau is te zien welk percentage het betreffende diploma in
twee of in drie jaar heeft gehaald. Ook voor degenen die geen
diploma hebben is het aantal jaren in de bovenbouw opgenomen.

Leerlingen die in de kaderberoepsgerichte leerweg
beginnen en het diploma van de basis- of de kaderberoepsgerichte leerweg halen, doen dat bijna allemaal, gerekend
vanaf leerjaar 3, in twee jaar. Van de leerlingen die overstappen naar de gemengde of de theoretische leerweg kost het
ongeveer een derde drie jaar om het diploma op dat hogere
niveau te halen.

� ����

��

�

��

��

��

���

Hoofdstuk 3 - De kaderberoepsgerichte leerweg van het vmbo

�

�� �� �� ���

���

Kaderberoepsgerichte
leerweg naar sectoren.

���

��

���
��

��

��

���

��

���

���

� ����
�

Studieduur in de bovenbouw
onderscheiden naar
het behaalde diploma
(cohort 2007).

� ����

���

� ����

����

��

���� ������� �.���

� ����

Figuur 13. (vervolg van
vorige pagina)

��

� ����

��

���

� ����
��

��

��

���

���
�

��

��������

��

��

�� � � ����
�� � � ����
�� � � ����

���

�� � � ����

���

�� �� �� � � ����
�� �� �� � � ����

���
���

���� ������� � � ����

���

���� ������� � � ����

���

���� ������� � � ����

���
��

����

���

�.���

��

���

��������

����

���

���

���

���

���

���

���

���

���

���

���

���

���

���

���

���

���

���

��

����

���

�.���

��

���

���� & �������

��

����

���

���

���

���

���

���

���

���

���

���

���

���

���

���

���

���

���

���

��

���

�.���

��

���

��

��������

���

�.���

��

���

��

���

��������������

��

�.���

109

110

Doorstroomatlas vmbo

3.4

De doorstroom naar het vervolgonderwijs

3.4.1

Algemeen
Bijna alle leerlingen uit de kaderberoepsgerichte leerweg stromen door naar het mbo. Een kleine groep lukt
het om de overstap naar het havo te maken. Deze leerlingen zijn na het derde leerjaar van de kaderberoeps­
gerichte leerweg naar de gemengde of theoretische leerweg gegaan.
Eerst wordt in kaart gebracht of leerlingen doorstromen naar het mbo of havo en of ze dat al dan niet na
een onderbreking doen. Daarna wordt ingegaan op de doorstroom naar het mbo en het havo.

Figuur 14.
Doorstroom naar
vervolgonderwijs
(cohort 2007).

��

�,��
��

��� ������ ������������
��� �� ������������
����
������
������ ������: ��.���

������
����

��� �� ����������

���

Figuur 14 en tabel 6.
Verreweg de meeste leerlingen die in het derde leerjaar in
de kaderberoepsgerichte leerweg instromen, vervolgen hun
opleiding op het mbo. 94 procent stroomt meteen door en
2 procent na een onderbreking van een of enkele jaren.
Van de leerlingen die overstappen naar de gemengde of de
theoretische leerweg, gaan circa 60 leerlingen (0,2 procent)
naar het havo. Een grotere groep, 4 procent van de
leerlingen, verlaat na het derde of de vierde leerjaar
het onderwijs.

��� ������ �����

Hoofdstuk 3 - De kaderberoepsgerichte leerweg van het vmbo

111

Tabel 6.
Doorstroom naar vervolgonderwijs in
aantallen en percentages (cohort 2007).
doorstroom naar mbo
instroom in
vmbo-sectoren
leerjaar 3

uitval

totaal

zonder
onder­breking

met
onder­breking

doorstroom naar mbo

na leerjaar 3
havo 4 of leerjaar 4

zonder
onder­breking

uitval

met
onder­breking

na leerjaar 3
havo 4 of leerjaar 4

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

%

%

%

%

economie

7.779

7.247

172

19

341

93,2

2,5

0,2

4,4

techniek

7.283

6.871

106

19

287

94,3

1,7

0,3

3,9

zorg & welzijn

8.423

7.969

131

14

309

94,6

1,7

0,2

3,7

landbouw

3.396

3.195

58

2

141

94,1

1,8

0,1

4,2

intersectoraal

1.381

1.299

20

3

59

94,1

1,7

0,2

4,3

totaal

28.262

26.581

487

57

1.137

94,1

1,9

0,2

4,0

Figuur 15.
Ontwikkeling doorstroom
naar vervolgonderwijs
(cohorten 2004 t/m 2007).

����

�.���

�.���

�.���

�.���

���

��� ���
������

���

���

��.���

��.���

��.���

��.���

2004 103
2005 95
2006 77
2007 48

���

��

������

����
������ ������������

����
��� ������������

����

����
������

Figuur 15.
Het aantal leerlingen dat zonder onderbreking direct
doorstroomt naar het mbo is iets toegenomen: van
91,3 procent van de in 2004 ingestroomde leerlingen in
de kaderberoepsgerichte leerweg naar 94,1 procent van
de leerlingen die in het schooljaar 2007-2008 in het derde
leerjaar van die leerweg zijn begonnen. Het aantal leerlingen dat na het vmbo hun opleiding een of enkele jaren
afbreekt is dus gedaald. De doorstroom naar het havo is
gering, maar constant (0,2 procent). Het uitvalpercentage

is iets afgenomen. Voor cohort 2007 is het percentage
weliswaar weer iets hoger, maar van dat cohort zijn alleen
de gegevens meegenomen van degenen die hun studie
één jaar hebben onderbroken. Voor cohort 2007 zal
hoogstwaarschijnlijk het aantal leerlingen dat met onderbreking doorstroomt naar het vervolgonderwijs nog stijgen.
In tegenstelling tot de gegevens van de andere cohorten is
bij de samenstelling van deze atlas van dit cohort alleen de
terugstroom na één jaar bekend.

112

3.4.2

Doorstroomatlas vmbo

De doorstroom naar het mbo
Een belangrijke vraag in het kader van de doorstroom van vmbo naar mbo is naar welke sector van het mbo de
leerlingen gaan. Stromen ze verwant door, dat wil zeggen naar dezelfde sector als in het vmbo of niet-verwant?
De verwante en niet-verwante doorstroom worden nagegaan voor de kaderberoepsgerichte leerweg als geheel
en voor de sectoren afzonderlijk. Leerlingen uit een intersectoraal programma worden buiten beschouwing
gelaten omdat deze programma’s niet op een specifieke sector in het mbo voorbereiden.
Door de doorstroom van vmbo-afdelingen naar de hoofddomeinen in het mbo in kaart te brengen, kunnen we
zien in welke mate leerlingen uit specifieke afdelingen doorstromen naar mbo-opleidingen in dezelfde
beroepsrichting. Interessant is de vraag op welk mbo-niveau de leerlingen instromen en of er in dat opzicht
een verschil is tussen leerlingen die naar de beroepsopleidende leerweg (bol) of naar de beroepsbegeleidende
leerweg (bbl) gaan. De kaderberoepsgerichte leerweg leidt op voor niveau 3 en 4 van het mbo. Komen
leerlingen met een diploma van deze leerweg ook op niveau 3 of 4 terecht? Eerst wordt de doorstroom op het
niveau van sectoren in kaart gebracht. Vervolgens de doorstroom van afdelingen naar domeinen. Ten slotte
wordt de doorstroom naar mbo-niveaus beschreven.

Figuur 16.

������ ������ (�������)

Doorstroom naar zelfde
sector in mbo (cohort 2007).

������ ������ (���� �������)
������ ������: ��.���

���

������ ������
������ ������

���

Hoofdstuk 3 - De kaderberoepsgerichte leerweg van het vmbo

Figuur 17.
Verwante doorstroom per
provincie (cohort 2007).
��,��

��,��
��,��

��,��
��,��

��,��

��,��

��,��

��,��

��,��
��,��

��,��

������ ��,��
������ ����

Figuur 16 en 17.
Met verwante doorstroom wordt de doorstroom naar dezelfde sector
bedoeld. Niet-verwant verwijst naar het switchen van sector tussen
vmbo en mbo. Leerlingen uit een intersectoraal programma zijn
buiten beschouwing gelaten.

Twee derde van de kaderberoepsgerichte leerlingen die in
leerjaar 3 in een van de vier sectoren beginnen, kiest op het
mbo voor een opleiding in dezelfde sector. Een derde switcht
van sector. Tussen cohorten is er nauwelijks verschil. De
verwante doorstroom verschilt wel tussen provincies. In
cohort 2007 is de verwante doorstroom het hoogst in Zeeland
(76,2 procent) en het laagst in Groningen (61,6 procent).

113

��������

114

Doorstroomatlas vmbo

Figuur 18.

��

��

��������������

��

���

������

��&�������

��������

��

Doorstroom naar
mbo-sectoren per
vmbo-sector (cohort 2007).

���

���

���

�����

�������� &
������
��������
���� &
�������
��������
����������
��� ��������

C

L

Z

T

���

������&������

E

���

��������

��������

��

��������

��

��

C

��
���

������

���

���

L

��&�������

Z

�����

T

���

���

E

���

������&������

��

���� & �������

������ ���� (���� ��������)

��

��

��������

C

��
���

������

L

��&�������

�����

��

���

���

Z

T

���

������&������

���

�������� & ������

���� & �������

��������������

��������

��������

����������

E

Hoofdstuk 3 - De kaderberoepsgerichte leerweg van het vmbo

115

Tabel 7.
Vergelijking van de verwante doorstroom
tussen cohort 2004 en cohort 2007.
De percentages voor de verwante
doorstroom zijn vetgedrukt.

cohort 2004
vmbo-sector
bij uitstroom
vmbo

economie
& handel techniek
aantal

zorg &
welzijn

%

%

%

cohort 2007
combi­natie
van
landbouw sectoren
%

economie
& handel techniek

% aantal

zorg &
welzijn

landbouw

combi­natie
van
sectoren

%

%

%

%

%

economie

8.224

68

13

16

2

1

7.425

68

14

15

1

1

techniek

7.028

16

76

4

2

2

6.983

17

75

4

3

1

zorg & welzijn

8.724

20

5

72

3

0

8.105

22

6

70

2

0

landbouw

2.341

21

16

24

38

0

intersectoraal
totaal

26.317

34

28

32

5

1

3.259

24

20

26

29

0

1.321

42

17

38

2

0

27.093

34

29

31

6

0

Figuur 18.

Tabel 7.

De doorstroom uit het vmbo naar sectoren in het mbo is in de figuren
in kaart gebracht voor de kaderberoepsgerichte leerweg als geheel en
voor de afzonderlijke vmbo-sectoren, inclusief de intersectorale
programma’s.

De percentages voor de verwante doorstroom zijn vetgedrukt.

Leerlingen die in de kaderberoepsgerichte leerweg beginnen, stromen in bijna even grote mate door naar drie
mbo-sectoren; Economie & handel, Techniek en Zorg &
welzijn. De sector Landbouw trekt met 6 procent het
kleinste aandeel leerlingen. De verwante doorstroom is
het hoogst in de sector Techniek (75 procent) en het laagst
in de sector Landbouw (30 procent). De sector Economie &
handel trekt relatief veel leerlingen uit andere vmbosectoren.

De vergelijking van de verwante doorstroom in cohort 2004
en cohort 2007 levert nauwelijks verschillen op. Voor de
sector Zorg & welzijn lijkt er sprake van een lichte afname
van de verwante instroom. Het verschil in de sector
Landbouw is toe te schrijven aan het ontbreken van
gegevens van een deel van de leerlingen uit die sector
in cohort 2004.

116

Doorstroomatlas vmbo

Tabel 8a.
Doorstroom naar
mbo-domein per
vmbo-afdeling sector
Economie (cohort 2007).
percentages
bouw en
infra

afbouw
hout en
onderhoud

ambacht,
laboratorium en
techniek
en proces- gezondheidstechniek
industrie

informatie en
communicamedia en tietechnologie
vormgeving

mobiliteit en
voertuigen

transport,
scheepvaart
en logistiek

%

%

%

%

%

%

%

%

administratie

0,7

0,3

3,3

0,1

3,1

7,3

1,0

2,5

handel en verkoop

1,4

0,2

3,8

0,1

7,1

4,4

1,9

2,3

consumptief

1,6

0,6

2,8

0,2

3,1

2,2

0,8

1,4

mode en commercie

0,0

1,5

3,8

0,8

9,1

1,5

0,0

2,3

handel en administratie

1,2

0,5

3,1

0,5

5,0

7,6

1,3

2,5

consumptief-breed

0,8

0,5

2,4

0,1

2,8

2,8

1,3

2,5

totaal

1,1

0,5

3,2

0,3

4,7

6,2

1,3

2,4

informatie en
communicamedia en tietechnologie
vormgeving

mobiliteit en
voertuigen

transport,
scheepvaart
en logistiek

aantallen
bouw en
infra

afbouw
hout en
onderhoud

ambacht,
laboratorium en
techniek en
proces- gezondheidstechniek
industrie

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

administratie

7

3

32

1

30

71

10

24

handel en verkoop

12

2

33

1

61

38

16

20

consumptief

8

3

14

1

16

11

4

7

mode en commercie

0

2

5

1

12

2

0

3

handel en administratie

48

21

131

20

209

318

53

102

consumptief-breed

6

4

18

1

21

21

10

19

totaal

81

35

233

25

349

461

93

175

Hoofdstuk 3 - De kaderberoepsgerichte leerweg van het vmbo

handel
en onder­ economie en
nemerschap administratie

veiligheid en
sport

uiterlijke
verzorging

horeca en
bakkerij

toerisme en
recreatie

voedsel,
natuur en
zorg en
welzijn leefomgeving

%

%

%

%

%

%

%

%

9,0

47,0

4,3

1,4

3,5

4,1

11,6

0,6

22,6

23,5

6,0

2,7

5,0

4,9

11,5

2,6

3,1

3,7

8,7

2,6

51,6

5,3

11,0

1,4

25,8

13,6

4,5

12,1

4,5

4,5

13,6

2,3

13,9

35,0

7,2

1,5

4,3

4,9

10,0

1,6

4,3

6,7

8,4

2,1

47,6

7,2

8,3

2,0

12,8

29,8

6,9

2,0

11,9

5,0

10,4

1,6

handel
en onder­ economie en
nemerschap administratie

veiligheid en
sport

uiterlijke
verzorging

horeca en
bakkerij

toerisme en
recreatie

voedsel,
natuur en
zorg en
welzijn leefomgeving

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

87

455

42

14

34

40

112

aantal
6

195

202

52

23

43

42

99

22

16

19

44

13

262

27

56

7

34

18

6

16

6

6

18

3

580

1455

301

62

177

202

418

66

32

50

63

16

356

54

62

15

944

2199

508

144

879

371

765

119

117

118

Doorstroomatlas vmbo

Tabel 8b.
Doorstroom naar
mbo-domein per
vmbo-afdeling sector
Techniek (cohort 2007).
percentages
bouw en
infra

afbouw
hout en
onderhoud

ambacht,
laboratorium en
techniek
en proces- gezondheidstechniek
industrie

informatie en
communicamedia en tietechnologie
vormgeving

mobiliteit en
voertuigen

transport,
scheepvaart
en logistiek

%

%

%

%

%

%

%

%

bouwtechniek

49,8

17,8

3,2

0,4

3,9

1,6

1,7

2,3

elektrotechniek

1,9

0,5

56,7

0,3

6,0

13,2

5,8

2,3

installatietechniek

3,4

0,9

80,2

0,0

0,0

1,7

0,0

2,6

metaaltechniek

3,6

0,1

54,7

0,1

1,7

4,1

12,0

5,7

voertuigentechniek

2,6

0,9

12,1

0,3

1,2

2,5

55,7

8,4

grafische techniek

1,8

1,5

6,5

0,3

54,4

6,2

0,3

0,9

transport en logistiek

7,4

1,1

6,4

0,0

1,1

3,2

2,1

62,8

haven en vervoer

0,0

0,0

7,3

0,0

0,0

3,6

0,0

85,5

kust- en rijnbinnenvaart

1,8

0,0

7,0

0,0

0,0

1,8

1,8

82,5

techniek-breed

13,7

4,6

30,6

0,8

4,8

6,3

15,8

3,7

bouwtechniek-breed

43,3

18,2

6,1

0,0

3,0

3,3

3,0

1,7

instalektro

0,8

1,2

69,8

0,4

4,7

7,5

2,4

2,4

metalektro

1,8

0,9

52,6

0,5

3,7

7,0

12,3

4,6

totaal

15,8

5,7

30,2

0,3

5,9

5,3

13,5

6,0

informatie en
communicamedia en tietechnologie
vormgeving

mobiliteit en
voertuigen

transport,
scheepvaart
en logistiek

aantallen
bouw en
infra

afbouw
hout en
onderhoud

ambacht,
laboratorium en
techniek
en proces- gezondheidstechniek
industrie

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

bouwtechniek

749

268

48

6

59

24

26

34

elektrotechniek

21

6

633

3

67

148

65

26

installatietechniek

4

1

93

0

0

2

0

3

metaaltechniek

32

1

490

1

15

37

107

51

voertuigentechniek

26

9

121

3

12

25

555

84

grafische techniek

6

5

22

1

185

21

1

3

transport en logistiek

7

1

6

0

1

3

2

59

haven en vervoer

0

0

4

0

0

2

0

47

kust- en rijnbinnenvaart

1

0

4

0

0

1

1

47

techniek-breed

71

24

159

4

25

33

82

19

bouwtechniek-breed

157

66

22

0

11

12

11

6

instalektro

2

3

178

1

12

19

6

6

metalektro

10

5

300

3

21

40

70

26

1086

389

2081

22

408

367

926

411

totaal

Hoofdstuk 3 - De kaderberoepsgerichte leerweg van het vmbo

handel
en onder­ economie en
nemerschap administratie

veiligheid en
sport

uiterlijke
verzorging

horeca en
bakkerij

toerisme en
recreatie

voedsel,
natuur en
zorg en
welzijn leefomgeving

%

%

%

%

%

%

%

%

3,2

1,7

6,5

0,3

1,5

0,7

1,5

3,9

1,3

2,1

5,6

0,1

0,8

0,4

1,3

1,6

4,3

1,7

1,7

0,0

0,9

0,0

0,9

1,7

1,8

1,7

5,4

0,0

1,1

0,3

2,0

5,7

1,9

1,2

7,7

0,0

0,5

0,4

0,8

3,6

4,7

4,1

4,7

3,5

2,1

0,3

6,5

2,4

2,1

1,1

8,5

0,0

2,1

0,0

2,1

0,0

0,0

0,0

1,8

0,0

0,0

0,0

1,8

0,0

0,0

0,0

1,8

0,0

1,8

1,8

0,0

0,0

3,1

1,2

9,2

0,2

1,0

1,3

2,3

1,5

3,3

2,8

6,1

0,3

1,9

0,3

1,4

5,5

1,2

2,0

6,3

0,0

0,4

0,0

0,0

1,2

1,1

1,4

6,1

0,0

1,9

0,0

1,2

4,9

2,3

1,8

6,3

0,3

1,2

0,5

1,7

3,4

handel
en onder­ economie en
nemerschap administratie

veiligheid en
sport

uiterlijke
verzorging

horeca en
bakkerij

toerisme en
recreatie

voedsel,
natuur en
zorg en
welzijn leefomgeving

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

48

25

97

5

23

10

23

58

14

24

62

1

9

5

15

18

5

2

2

0

1

0

1

2

16

15

48

0

10

3

18

51

19

12

77

0

5

4

8

36

16

14

16

12

7

1

22

8

2

1

8

0

2

0

2

0

0

0

1

0

0

0

1

0

0

0

1

0

1

1

0

0

16

6

48

1

5

7

12

8

12

10

22

1

7

1

5

20

3

5

16

0

1

0

0

3

6

8

35

0

11

0

7

28

157

122

433

20

82

32

114

232

119

120

Doorstroomatlas vmbo

Tabel 8c.
Doorstroom naar
mbo-domein per
vmbo-afdeling sector Zorg
& welzijn (cohort 2007).
percentages
bouw en
infra

afbouw
hout en
onderhoud

ambacht,
laboratorium en
techniek
en proces- gezondheidstechniek
industrie

informatie en
communicamedia en tietechnologie
vormgeving

mobiliteit en
voertuigen

transport,
scheepvaart
en logistiek

%

%

%

%

%

%

%

%

verzorging

0,2

0,3

0,9

0,6

1,7

0,5

0,3

0,6

uiterlijke verzorging

0,0

0,2

2,3

0,0

0,4

0,2

0,0

0,6

zorg en welzijn breed

0,2

0,3

1,8

0,4

2,3

0,8

0,3

0,7

totaal

0,2

0,3

1,4

0,4

1,9

0,7

0,3

0,7

informatie en
communicamedia en tietechnologie
vormgeving

mobiliteit en
voertuigen

transport,
scheepvaart
en logistiek

aantallen
bouw en
infra

afbouw
hout en
onderhoud

ambacht,
laboratorium en
techniek
en proces- gezondheidstechniek
industrie

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

verzorging

7

10

32

20

58

17

11

21

uiterlijke verzorging

0

1

11

0

2

1

0

3

zorg en welzijn breed

9

14

71

15

94

34

11

30

totaal

16

25

114

35

154

52

22

54

informatie en
communicamedia en tietechnologie
vormgeving

mobiliteit en
voertuigen

Tabel 8d.
Doorstroom naar
mbo-domein per
vmbo-afdeling sector
Landbouw (cohort 2007).
percentages
bouw en
infra

afbouw
hout en
onderhoud

ambacht,
laboratorium en
techniek e
n proces- gezondheidstechniek
industrie

%

%

%

%

%

%

%

2,8

1,1

4

0,6

3,8

2,2

3,5

landbouw breed

3

2,3

6,2

0,9

3,1

1,8

4,7

totaal

2,9

1,5

4,7

0,7

3,5

2,1

3,9

informatie en
communicamedia en tietechnologie
vormgeving

mobiliteit en
voertuigen

landbouw en natuurlijke omgeving

aantallen
bouw en
infra

afbouw
hout en
onderhoud

ambacht,
laboratorium en
techniek
en proces- gezondheidstechniek
industrie

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

landbouw en natuurlijke omgeving

62

24

89

13

83

49

78

landbouw breed

31

24

64

9

32

19

49

totaal

93

48

153

22

115

68

127

Hoofdstuk 3 - De kaderberoepsgerichte leerweg van het vmbo

handel
en onder­ economie en
nemerschap administratie

veiligheid en
sport

uiterlijke
verzorging

horeca en
bakkerij

toerisme en
recreatie

voedsel,
natuur en
zorg en
welzijn leefomgeving

%

%

%

%

%

%

%

%

4,1

4,5

6,7

6,8

5,5

2,7

62,2

2,2

10,4

3,4

2,3

49,2

2,3

3,6

23,1

1,9

4,5

5,3

7,1

11,0

5,2

3,9

53,3

2,8

4,7

4,9

6,6

11,4

5,2

3,4

55,4

2,5

handel
en onder­ economie en
nemerschap administratie

veiligheid en
sport

uiterlijke
verzorging

horeca en
bakkerij

toerisme en
recreatie

voedsel,
natuur en
zorg en
welzijn leefomgeving

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

142

156

230

233

190

94

2132

76

49

16

11

232

11

17

109

9

180

213

285

441

209

156

2141

113

371

385

526

906

410

267

4383

198

handel
en onder­ economie en
nemerschap administratie

veiligheid en
sport

uiterlijke
verzorging

horeca en
bakkerij

toerisme en
recreatie

transport,
scheepvaart
en logistiek

voedsel,
natuur en
zorg en
welzijn leefomgeving

%

%

%

%

%

%

%

%

%

2,2

3,7

4,4

7,9

3,9

5,9

2,4

18,8

32,6

3

4,4

5,3

8,3

3,8

7,3

2,8

18,8

24,4

2,4

3,9

4,7

8

3,9

6,4

2,5

18,8

30

handel
en onder­ economie en
nemerschap administratie

veiligheid en
sport

uiterlijke
verzorging

horeca en
bakkerij

toerisme en
recreatie

transport,
scheepvaart
en logistiek

voedsel,
natuur en
zorg en
welzijn leefomgeving

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

48

81

98

174

87

131

52

415

719

31

46

55

86

39

76

29

195

254

79

127

153

260

126

207

81

611

973

121

122

Doorstroomatlas vmbo

Tabel 8e.
Doorstroom naar
mbo-domein per
vmbo-afdeling sector
intersectoraal (cohort 2007).
percentages
bouw en
infra

afbouw
hout en
onderhoud

ambacht,
laboratorium en
techniek en
procesindu- gezondheidstechniek
strie

informatie en
communicamedia en tietechnologie
vormgeving

mobiliteit en
voertuigen

%

%

%

%

%

%

%

technologie en techniek

0,0

0,0

0,0

0,0

50,0

0,0

0,0

technologie oriëntatie

0,0

0,0

50,0

0,0

0,0

0,0

0,0

technologie en economie

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

technologie en commercie

10,6

0,0

16,7

0,0

10,6

13,6

4,5

technologie en zorgwelzijn

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

50,0

0,0

technologie en dienstverlening

4,9

0,0

9,8

0,0

19,5

12,2

2,4

ict-route

1,3

0,7

4,9

0,7

22,9

32,7

2,0

dienstverlening en commercie

1,0

1,0

3,1

0,0

6,2

2,6

0,5

sport dienstverlening en veiligheid

1,2

0,5

2,9

0,0

2,2

2,7

1,0

totaal

1,7

0,5

4,0

0,1

7,2

8,9

1,3

informatie en
communicamedia en tietechnologie
vormgeving

mobiliteit en
voertuigen

aantallen
bouw en
infra

afbouw
hout en
onderhoud

ambacht,
laboratorium en
techniek en
procesindu- gezondheidstechniek
strie

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

technologie en techniek

0

0

0

0

1

0

0

technologie oriëntatie

0

0

1

0

0

0

0

technologie en economie

0

0

0

0

0

0

0

technologie en commercie

7

0

11

0

7

9

3

technologie en zorgwelzijn

0

0

0

0

0

1

0

technologie en dienstverlening

2

0

4

0

8

5

1

ict-route

4

2

15

2

70

100

6

dienstverlening en commercie

2

2

6

0

12

5

1

sport dienstverlening en veiligheid

13

5

30

0

23

28

10

totaal

28

9

67

2

121

148

21

Tabel 8a t/m 8e.
De tabellen laten per sector de doorstroom uit de vmbo-afdelingen
naar de hoofddomeinen in het mbo zien. In de bovenste tabel zijn
steeds de percentages opgenomen, in de onderste tabel op een
bladzijde de aantallen.

Hoofdstuk 3 - De kaderberoepsgerichte leerweg van het vmbo

transport,
scheepvaart
en logistiek

handel
en onder­ economie en
nemerschap administratie

veiligheid en
sport

uiterlijke
verzorging

horeca en
bakkerij

toerisme en
recreatie

voedsel,
natuur en
zorg en
welzijn leefomgeving

%

%

%

%

%

%

%

%

%

50,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

50,0

0,0

0,0

0,0

0,0

50,0

0,0

0,0

25

0,0

25,0

0,0

3,0

4,5

3,0

16,7

0,0

7,6

1,5

3,0

4,5

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

50,0

0,0

2,4

2,4

4,9

7,3

4,9

7,3

2,4

19,5

0,0

1,6

5,2

7,8

5,6

1,0

3,3

1,3

7,2

2,0

2,1

11,9

11,9

13,4

8,2

5,2

5,2

24,7

3,1

1,3

3,8

5,6

53,5

1,5

5,2

4,9

11,9

1,8

1,6

5,0

6,7

37,1

2,2

5,0

4,1

12,4

2,0

handel
en onder­ economie en
nemerschap administratie

veiligheid en
sport

uiterlijke
verzorging

horeca en
bakkerij

toerisme en
recreatie

transport,
scheepvaart
en logistiek

voedsel,
natuur en
zorg en
welzijn leefomgeving

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

1

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

1

0

0

0

0

2

0

0

1

0

1

0

2

3

2

11

0

5

1

2

3

0

0

0

0

0

0

0

1

0

1

1

2

3

2

3

1

8

0

5

16

24

17

3

10

4

22

6

4

23

23

26

16

10

10

48

6

14

40

59

563

16

55

52

125

19

27

83

112

620

37

84

69

207

34

123

124

Doorstroomatlas vmbo

Tabel 9.
Doorstroom naar
mbo-leerwegen en -niveaus
per vmbo-sector en leerweg
(cohort 2007).
bol

economie
Economie

geen diploma

570

bbl

sector economie en handel

overige sectoren

sector economie en handel

niv. 1 niv. 2 niv. 3 niv. 4

niv. 1 niv. 2 niv. 3 niv. 4

%

%

%

%

%

%

%

%

%

%

%

%

%

%

%

%

3,9

30,2

3,3

2,5

25,1

13,2

1,9

3,3

1,2

6,7

0,9

0,0

2,6

5,3

0,0

0,0

diploma bb

459

0,0

51,0

4,6

2,2

0,9

23,3

1,1

1,1

0,0

8,5

0,7

0,0

0,7

5,9

0,2

0,0

diploma kb

6.352

0,1

8,5

26,0

30,6

0,1

1,7

9,1

17,4

0,0

2,6

2,0

0,2

0,1

1,2

0,4

0,0

diploma gl/tl
totaal

42

0,0

4,8

14,3

31,0

0,0

0,0

0,0

42,9

0,0

4,8

0,0

0,0

0,0

2,4

0,0

0,0

7.423

0,4

12,7

22,9

26,7

2,1

3,9

8,0

15,5

0,1

3,3

1,8

0,1

0,4

1,8

0,3

0,0

bol
sector techniek

bbl
overige sectoren

sector techniek

niv. 1 niv. 2 niv. 3 niv. 4 niv. 1 niv. 2 niv. 3 niv. 4

Techniek
techniek

geen diploma

488

%

%

%

%

%

%

%

%

%

%

%

%

%

%

%

%

12,1

0,6

1,4

7,8

16,0

2,3

0,8

9,6

16,6

0,2

0,2

0,8

6,1

0,0

0,2

diploma bb

450

0,2

23,8

1,6

2,7

0,4

23,6

2,9

0,2

0,4

37,6

1,8

0,0

0,0

4,7

0,2

0,0

diploma kb

6.021

0,5

9,8

4,8

33,3

0,1

5,3

9,4

6,6

0,5

25,6

2,3

0,1

0,0

0,7

1,0

0,1

diploma gl/tl
totaal

22

0,0

0,0

4,5

50,0

0,0

0,0

13,6

27,3

0,0

4,5

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

6.981

2,2

10,8

4,3

29,1

0,7

7,2

8,5

5,8

1,1

25,6

2,1

0,1

0,1

1,4

0,8

0,1

bol

bbl
overige sectoren

sector zorg & welzijn

zorg & welzijn
Zorg&Welzijn

niv. 1 niv. 2 niv. 3 niv. 4 niv. 1 niv. 2 niv. 3 niv. 4
geen diploma

471

overige sectoren

niv. 1 niv. 2 niv. 3 niv. 4 niv. 1 niv. 2 niv. 3 niv. 4

%

%

%

%

%

%

%

%

%

%

%

%

%

%

%

%

4,0

25,9

4,7

2,8

23,1

18,5

4,0

3,4

0,0

3,6

0,2

0,0

2,1

6,8

0,8

0,0

diploma bb

351

0,0

52,7

3,4

0,6

0,3

32,2

0,3

1,1

0,0

3,7

0,0

0,0

0,9

4,6

0,3

0,0

diploma kb

7.244

0,0

2,6

39,0

26,0

0,2

5,4

9,5

10,1

0,0

2,8

1,4

0,1

0,0

1,3

1,3

0,1

diploma gl/tl
totaal

35

0,0

2,9

11,4

28,6

0,0

2,9

0,0

48,6

0,0

0,0

2,9

0,0

0,0

2,9

0,0

0,0

8.101

0,2

6,1

35,4

23,6

1,6

7,3

8,8

9,5

0,0

2,9

1,3

0,1

0,2

1,8

1,2

0,1

bol
sector landbouw

bbl
overige sectoren

sector landbouw

niv. 1 niv. 2 niv. 3 niv. 4 niv. 1 niv. 2 niv. 3 niv. 4
geen diploma

Landbouw
landbouw

overige sectoren

niv. 1 niv. 2 niv. 3 niv. 4 niv. 1 niv. 2 niv. 3 niv. 4

25,2

sector zorg & welzijn

158

overige sectoren

niv. 1 niv. 2 niv. 3 niv. 4 niv. 1 niv. 2 niv. 3 niv. 4

%

%

%

%

%

%

%

%

%

%

%

%

%

%

%

%

3,2

5,1

1,9

0,0

19

31,6

5,7

4,4

0,6

3,2

1,3

0,0

8,9

15,2

0,0

0,0

diploma bb

271

0,0

11,1

5,2

0,0

0,4

56,1

2,6

0,7

0,0

4,4

0,4

0,0

0,0

18,8

0,4

0,0

diploma kb

2.766

0,0

0,8

16,3

9,8

0,3

10,5

26,1

22,5

0,0

1,3

2,6

0,3

0,4

6,7

2,1

0,2

diploma gl/tl
totaal

62

0,0

1,6

6,5

24,2

0,0

3,2

16,1

43,5

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

4,8

0,0

0,0

3.257

0,2

1,8

14,5

8,8

1,2

15,2

23,0

20,2

0,0

1,6

2,3

0,2

0,8

8,1

1,8

0,2

bol

bbl

niv. 1 niv. 2 niv. 3 niv. 4 niv. 1 niv. 2 niv. 3 niv. 4

Intersectoraal
intersectoraal

overige sectoren

niv. 1 niv. 2 niv. 3 niv. 4 niv. 1 niv. 2 niv. 3 niv. 4

geen diploma

93

%

%

%

%

%

%

%

%

28,0

48,4

5,4

3,2

4,3

8,6

2,2

0,0

diploma bb

82

2,4

64,6

18,3

8,5

0,0

6,1

0,0

0,0

diploma kb

1.136

0,7

13,6

40,5

39,8

0,4

3,3

1,4

0,3

diploma gl/tl
totaal

10

0,0

0,0

30,0

70,0

0,0

0,0

0,0

0,0

1.321

2,7

19,2

36,6

35,5

0,6

3,9

1,4

0,2

Hoofdstuk 3 - De kaderberoepsgerichte leerweg van het vmbo

Figuur 19.
Doorstroom naar
mbo-sectoren naar
verstedelijking
(cohort 2007).

���

125

comb

���

lb
zw

���

te
���

eh

���

��

��

���

������

�������� & ������

���� & �������

��������

��������

����������
��� ��������

���������

Tabel 9.

Figuur 19.

Per vmbo-sector is de doorstroom naar de bol en de bbl in kaart
gebracht en daarbinnen naar de opleidingsniveaus. Voor elke
vmbo-sector toont de onderste regel het totaal aantal leerlingen.
De regels erboven tonen de aantallen ingedeeld naar studiesucces in
het vmbo. In elke regel tellen de percentages op tot 100 procent.
De percentages zijn berekend op basis van het totaal aantal dat in
de eerste kolom van elke regel staat.

In de vier grote steden (G4) kiezen verhoudingsgewijs veel
leerlingen voor de sector Economie & handel op het mbo.
Voor de vmbo-scholen uit de G4 gaat dat op voor bijna de
helft van alle leerlingen die in de kaderberoepsgerichte
leerweg zijn gestart. Dat betekent dat in Amsterdam,
Rotterdam, Den Haag en Utrecht de doorstroom naar
andere mbo-sectoren aanzienlijk lager uitvalt in vergelijking
met de doorstroom vanuit vmbo-scholen buiten de G4.

Tabel 9 laat zien dat in alle vmbo-sectoren de verwante
doorstroom in de bol (niveau 3 en 4) domineert. Een
uitzondering is de sector Techniek. Vanuit deze sector
stroomt weliswaar een relatief grote groep verwant door,
maar in de bbl en op niveau 2 in plaats van niveau 3 of 4.
De andere uitzondering is de vmbo-sector Landbouw.
Uit deze sector stromen veel leerlingen niet-verwant door
naar een beroepsopleidende leerweg van het mbo.

126

Doorstroomatlas vmbo

Figuur 20.
Doorstroom naar
mbo-sectoren per provincie
(cohort 2007).

������
���������

��

��

��

�

�.���

���������

��

��

��

�

����

�������

��

��

��

�

���

����������

��

��

��

�

�.���

�

���

��

�

�.���

��

�

�.���

��

�

�.���

��

��

�

�.���

��

��

� ���

���������

��

����������

��

��

�������

��

�����-�������

��

����-�������

��

�������

��
��

��

�����-�������

��

��

�������

��

��

�

��

��

��

��

��
��
��

�������� & ������

���� & �������

��������

��������

��

�

�.���

�

�.���
���

����������
��� ��������

Figuur 20 en 21.
In Noord- en Zuid-Holland, Utrecht en Flevoland kiezen veel
leerlingen voor de sector Economie & handel van het mbo.
In Zeeland en Noord-Brabant gaan verhoudingsgewijs de
meeste leerlingen naar de sector Techniek, terwijl in

Limburg verhoudingsgewijs weinig leerlingen belangstelling
hebben voor die sector. Figuur 22 laat eveneens zien dat het
doorstroompatroon per provincie redelijk stabiel is.

Hoofdstuk 3 - De kaderberoepsgerichte leerweg van het vmbo

Figuur 21. (vervolg op
volgende pagina)
Doorstroom naar
mbo-sectoren per provincie:
trends tussen cohort 2005
en 2007.

127

�������� & ������

����
����

����

���������

��

��

���������

���������

��

��

���������

�������

��

��

�������

����������

��

��

����������

��

���������

��
��

��

����������

����������
��

��

�������

��

�������
��

�����-�������

���

����-�������

��

�������

��

�����-�������

��

�������

�����-�������

��

��

����-�������

�������

��

��

�����-�������

���������

��

���

���

���

���

��

���

���

���

���

�������
���

���

���� & �������

����
����

���������

����
��

��

���������

���������

��

�������

��

��

�������

����������

��

��

����������

��

�������

��

�����-�������

��

�������

���

�������

��

�����-�������

��

����-�������
��

��

�������

��

��
��
���

����������

��

��

�����-�������
�������

���������

��

����-�������

���������

��

��

���������
����������

��

�����-�������
��

���

���

���

��

���

��������

���� �� �������

��������

��������

���

���

�������
���

���

���

128

Figuur 21. (vervolg van

��������

����vorige pagina)
Doorstroom naar
��provincie:
mbo-sectoren per
trends tussen cohort 2005
��
en 2007.

����

���������

��

��

�������

��

��

����������

��
��
��

���

��

��

��

��

��

����������

��

��

�������

��

��

�����-�������

��

��

����-�������

��

��

��

�������

��

��

��

�����-�������

��

��

��
���

��
��

���������

��

����

��

���������

��

��

��

Doorstroomatlas vmbo

���

���

��

�������
���

���

���

���

��
���

���

��

���

���

���

���

���

���

���

���

���

��������
����

����
��
��

�
�
�

�

�

�
�

�

���������

�

�

����������
�������

�

�

��

�����-�������

�

�

��

����-�������

�

�

�������

�

�

�����-�������

�

�

�������

�

�

��
��

������

�

����������

��

�� �� �������

���������

��

��

���

�

�������

��

���

���������

��

��

����

���

���

���

���

���

���

���

���

��

���

Hoofdstuk 3 - De kaderberoepsgerichte leerweg van het vmbo

3.4.3

129

De doorstroom naar het havo
Van de leerlingen die in het derde leerjaar naar de kaderberoepsgerichte leerweg gaan, slaagt een kleine, maar
constante groep erin om via de gemengde of de theoretische leerweg door te stromen naar havo 4. Figuur 22
laat zien welk profiel die leerlingen kiezen. Vanwege het geringe aantal zijn de profielen met een exacte
component (Natuur & techniek, Natuur & gezondheid en samengestelde profielen waarin die twee profielen
voorkomen) bij elkaar genomen (NTG-profiel). Dat is ook gedaan voor de overige profielen (Economie &
maatschappij, Cultuur & maatschappij en het derde profiel dat uit deze twee profielen is samengesteld; het
ECM-profiel). Een kwart van de doorstromers naar havo 4 heeft een NTG-profiel en driekwart een ECM-profiel.
Daarmee onderscheiden de starters in de kaderberoepsgerichte leerweg zich nauwelijks van leerlingen die in
de gemengde of de theoretische leerweg beginnen en doorstromen naar havo 4.

Figuur 22.

�������� & ������������ /
������� & ������������

Doorstroom naar
havo-profielen
(cohort 2007).

������ & �������� /
���������� & ��������

���

������: ��

���

������ �������� ��

�������� ������� �

130

Doorstroomatlas vmbo

3.5

Studiesucces in het vervolgonderwijs

3.5.1

Studiesucces in het mbo
Van de leerlingen die in 2003 in de kaderberoepsgerichte leerweg zijn begonnen en het diploma van de deze
leerweg hebben gehaald heeft 60 procent vijf of zes jaar later gediplomeerd het mbo verlaten. Maar ook een
aanzienlijke groep zit dan nog op het mbo. Een deel van de leerlingen uit cohort 2003 volgt in 2010, na zes of
vijf jaar, nog een (nieuwe) mbo-opleiding. Niet van elke leerling uit de kaderberoepsgerichte leerweg die naar
het mbo is gegaan kunnen we dus al het studiesucces bepalen. In deze paragraaf onderscheiden we daarom
leerlingen die wel en leerlingen die nog niet het mbo hebben verlaten. Van de laatste groep wordt in kaart
gebracht op welk niveau ze in oktober 2010 een mbo-opleiding volgden. Van de eerste groep welk diploma ze
hebben gehaald.

Figuur 23.

��� ���

Percentage uit mbo en
percentage in vijfde en zesde
leerjaar na instroom nog in
mbo (cohort 2003).

�� ���
������ ������: ��.���

In mbo

��,��
Uit mbo

��,��

Hoofdstuk 3 - De kaderberoepsgerichte leerweg van het vmbo

131

Tabel 10a.
Het hoogst behaalde diploma van
leerlingen die het mbo hebben
afgerond onderscheiden naar sector
en leerwegdiploma van het vmbo
(cohort 2003).

uit mbo
waarvan diploma mbo %
sector vmbo kb

vmbo kb economie

diploma in
vmbo

vmbo kb zorg &
welzijn

diploma
niveau 2
%
14,1

diploma
niveau 3
%
6,3

diploma
niveau 4
%
15,3

1.167

75,7

561

74,3

28,9

1,4

21,6

11,4

11,1

diploma kb

7.005

80,3

20,9

0,8

7,8

11,8

39,1

38

81,6

31,6

0,0

0,0

10,5

39,5

totaal

8.771

79,3

23,0

1,7

9,5

11,1

34,1

geen diploma

764

77,6

31,4

10,1

19,4

6,8

9,9

diploma bb

542

70,8

25,3

1,7

25,8

14,9

3,1

diploma kb

5.939

76,0

14,4

0,6

15,3

15,4

30,3

diploma gl/tl

36

63,9

8,3

0,0

2,8

0,0

52,8

totaal

7.281

75,7

17,0

1,6

16,5

14,4

26,3

geen diploma

658

74,8

26,9

3,6

15,8

12,8

15,7

diploma bb

365

73,7

24,9

2,5

21,1

17,5

7,7

diploma kb

6.769

80,5

14,4

0,4

7,2

24,0

34,4

diploma gl/tl

40

62,5

22,5

2,5

7,5

7,5

22,5

7.832

79,6

16,0

0,8

8,6

22,7

31,5

geen diploma

26

84,6

38,5

7,7

15,4

15,4

7,7

diploma bb

19

78,9

21,1

0,0

21,1

36,8

0,0

diploma kb

327

79,8

14,7

0,0

7,0

22,0

36,1

diploma gl/tl

2

100,0

50,0

0,0

0,0

0,0

50,0

totaal
vmbo kb totaal

diploma
niveau 1
%
6,9

geen diploma

totaal
vmbo kb
landbouw

geen
diploma
%
33,1

diploma bb
diploma gl/tl
vmbo kb techniek

totale
instroom mbo
aantal

geen diploma

374

80,2

16,8

0,5

8,3

22,2

32,4

2.615

76,1

31,1

7,0

16,1

8,2

13,7

diploma bb

1.487

73,0

26,5

1,7

23,0

14,5

7,2

diploma kb

20.040

79,1

16,7

0,6

9,8

17,2

34,9

116

69,8

21,6

0,9

3,4

6,0

37,9

24.258

78,3

18,9

1,4

11,2

16,0

30,9

diploma gl/tl
totaal

132

Doorstroomatlas vmbo

Tabel 10b.
Het hoogst behaalde diploma
van leerlingen die nog in het mbo
zitten onderscheiden naar sector
en leerwegdiploma van het vmbo
(cohort 2003).

in mbo
waarvan diploma mbo %
sector vmbo kb

diploma in
vmbo

vmbo kb economie

diploma
niveau 2
%
8,6

diploma
niveau 3
%
3,7

diploma
niveau 4
%
0,4

1.167

24,3

561

25,7

7,3

0,5

13,4

4,1

0,4

diploma kb

7.005

19,7

10,5

0,3

3,4

4,4

1,1

38

18,4

15,8

0,0

0,0

2,6

0,0

8.771

20,7

10,3

0,5

4,7

4,2

0,9

geen diploma

764

22,4

8,9

1,8

8,4

3,3

0,0

diploma bb

542

29,2

4,6

1,3

16,8

6,5

0,0

diploma kb

5.939

24,0

7,4

0,2

7,6

7,1

1,7

diploma gl/tl

36

36,1

27,8

0,0

0,0

8,3

0,0

vmbo kb techniek

totaal

7.281

24,3

7,4

0,5

8,4

6,7

1,4

geen diploma

658

25,2

8,1

1,8

10,3

4,1

0,9

diploma bb

365

26,3

9,0

0,3

11,5

5,2

0,3

diploma kb

6.769

19,5

8,3

0,1

4,1

5,7

1,3

40

37,5

27,5

0,0

2,5

5,0

2,5

7.832

20,4

8,5

0,3

4,9

5,6

1,2

diploma gl/tl
totaal
geen diploma

26

15,4

7,7

0,0

7,7

0,0

0,0

diploma bb

19

21,1

5,3

0,0

10,5

5,3

0,0

diploma kb

327

20,2

6,4

0,0

4,3

8,3

1,2

diploma gl/tl

2

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

totaal
vmbo kb totaal

diploma
niveau 1
%
1,5

geen diploma

diploma gl/tl

vmbo kb
landbouw

geen
diploma
%
10,2

diploma bb

totaal

vmbo kb zorg &
welzijn

totale
instroom mbo
aantal

geen diploma

374

19,8

6,4

0,0

4,8

7,5

1,1

2.615

23,9

9,3

1,6

8,9

3,6

0,4

diploma bb

1.487

27,0

6,7

0,7

14,1

5,2

0,2

diploma kb

20.040

20,9

8,8

0,2

4,9

5,7

1,3

116

30,2

23,3

0,0

0,9

5,2

0,9

24.258

21,7

8,8

0,4

5,9

5,5

1,2

diploma gl/tl
totaal

Tabel 10a t/m 10c
Tabel 10a t/m 10c tonen de percentages leerlingen met een
mbo-diploma. Tabel 10a heeft betrekking op leerlingen die het
mbo hebben verlaten, tabel 10b op de leerlingen die vijf of zes jaar
na uitstroom uit het vmbo nog een mbo-opleiding volgen. In de
eerste kolom van die tabellen staat het totaal aantal leerlingen en
in de tweede kolom het percentage dat is uitgestroomd (tabel 10a)
of dat nog in het mbo zit (tabel 10b). De percentages in de
volgende kolommen zijn een uitsplitsing van het percentage in de
tweede kolom. De percentages in de laatste vijf kolommen van
eenzelfde regel in de tabellen 10a en 10b tellen samen op tot 100
procent. Tabel 10c toont het opleidingsniveau van leerlingen die

nog in het mbo zitten. De percentages in tabel 10c zijn berekend op
basis van alle leerlingen uit de kaderberoepsgerichte leerweg die naar
het mbo zijn gegaan. De percentages onder het kopje geen diploma
en de kopjes diploma niveau 1 t/m 4 tellen op tot het percentage in
de tweede kolom; het percentage dat nog in het mbo zit.

Ruim de helft van alle leerlingen uit cohort 2003 die in vmbo
3 in de kaderberoepsgerichte leerweg zaten, heeft binnen
drie tot vijf jaar het mbo-diploma op niveau 3 of 4 gehaald.

Hoofdstuk 3 - De kaderberoepsgerichte leerweg van het vmbo

133

Tabel 10c.
Het opleidingsniveau van leerlingen
die nog in het mbo zitten
onderscheiden naar sector en
leerwegdiploma van het vmbo
(cohort 2003).

in mbo
waarvan op niveau %
sector vmbo kb

vmbo kb economie

diploma in vmbo

totale
instroom mbo
aantal

vmbo kb zorg &
welzijn

niveau 4
%
9,5

1.167

24,3

561

25,7

0,5

5,2

9,4

10,5

diploma kb

7.005

19,7

0,0

2,1

6,5

11,0

38

18,4

0,0

5,3

0,0

13,2

totaal

8.771

20,7

0,1

2,9

6,9

10,8

geen diploma

764

22,4

0,4

6,7

8,2

7,1

diploma bb

542

29,2

0,6

6,6

12,7

9,2

diploma kb

5.939

24,0

0,1

3,3

9,2

11,5

diploma gl/tl

36

36,1

0,0

0,0

5,6

30,6
10,9

totaal

7.281

24,3

0,2

3,9

9,3

geen diploma

658

25,2

0,2

4,6

10,8

9,7

diploma bb

365

26,3

0,0

6,8

10,4

9,0

diploma kb

6.769

19,5

0,0

1,6

7,0

10,9

diploma gl/tl

40

37,5

0,0

0,0

15,0

22,5
10,8

7.832

20,4

0,0

2,1

7,6

geen diploma

26

15,4

0,0

0,0

7,7

7,7

diploma bb

19

21,1

0,0

5,3

15,8

0,0

diploma kb

327

20,2

0,0

2,1

7,3

10,7

diploma gl/tl

2

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

374

19,8

0,0

2,1

7,8

9,9

2.615

23,9

0,3

5,9

8,8

8,8

totaal
vmbo kb totaal

niveau 3
%
8,1

geen diploma

totaal
vmbo kb
landbouw

niveau 2
%
6,3

diploma bb
diploma gl/tl
vmbo kb techniek

niveau 1
%
0,4

geen diploma
diploma bb

1.487

27,0

0,4

6,1

11,0

9,5

diploma kb

20.040

20,9

0,0

2,3

7,5

11,1

116

30,2

0,0

1,7

6,9

21,6

24.258

21,7

0,1

2,9

7,9

10,8

diploma gl/tl
totaal

Vergeleken met de sectoren Economie & handel en
Techniek is het percentage leerlingen dat een diploma
op niveau 3 of 4 haalt in de sectoren Zorg & welzijn en
Landbouw hoger. In de groep met een diploma van
de kaderberoepsgerichte leerweg heeft 59,1 procent
een mbo-diploma op niveau 3 of 4 gehaald.
De uitval, dat wil zeggen dat leerlingen met hun mboopleiding zijn gestopt zonder een startkwalificatie te
hebben gehaald, is het hoogst bij leerlingen die zonder
vmbo-diploma naar het mbo gaan (38,1 procent). Van

de groep met een diploma van de kaderberoepsgerichte
leerweg lukt het 26,2 procent van de leerlingen niet om
binnen vijf tot zes jaar een startkwalificatie te halen. Van
die groep leerlingen volgt overigens twee derde nog een
mbo-opleiding, de meesten van hen op niveau 3 of 4.
Zij kunnen dus alsnog een mbo-diploma halen.

134

Doorstroomatlas vmbo

Tabel 11.
Doorstroom naar verwante
en niet-verwante
mbo-sectoren in relatie tot
studiesucces (cohort 2003).

vmbo-sectoren

aantal
economie

techniek

zorg & welzijn

landbouw

totaal

doorstroom naar het mbo
diploma in
uit mbo
nog
verwante
zonder
in mbo
sector
diploma
op zelfde/
hoger niveau
(niveau 3/4)
%
%
%
9,9
30,5
46,2

diploma in
diploma in
diploma in
verwante niet-verwante niet-verwante
sector op
sector
sector op
op zelfde / lager niveau
lager niveau
(niveau 1/2)
(niveau 1/2) hoger niveau
(niveau 3/4)
%
%
%
8,7
3,3
1,4

verwant

5.299

niet-verwant

2.305

9,5

34,8

5,5

1,5

41,8

6,9

totaal

7.604

9,8

31,8

33,9

6,5

15,0

3,1

verwant

5.066

18,2

19,7

42,7

16,0

2,2

1,2

niet-verwant

1.451

13,9

32,5

3,1

3,3

35,4

11,9

totaal

6.517

17,3

22,5

33,9

13,2

9,6

3,6

verwant

5.429

11,0

21,0

58,2

4,6

3,5

1,7
14,3

niet-verwant

1.745

13,0

31,2

4,6

1,0

35,9

totaal

7.174

11,5

23,5

45,2

3,7

11,4

4,7

verwant

190

13,7

19,5

57,4

7,4

1,6

0,5

niet-verwant

158

13,9

24,1

0,0

0,0

54,4

7,6

totaal

348

13,8

21,6

31,3

4,0

25,6

3,7

verwant

15.984

13,0

23,7

49,3

9,6

3,0

1,4

niet-verwant

5.659

11,8

32,8

4,5

1,8

38,7

10,5

totaal

21.643

12,7

26,1

37,6

7,6

12,3

3,8

Tabel 11.
Deze tabel laat voor twee momenten de verwante en niet-verwante
doorstroom zien van de gediplomeerde vmbo’ers die in leerjaar 3 met
de kaderberoepsgerichte leerweg zijn begonnen. In kolom 1 staat de
sector waarin de leerlingen in leerjaar 3 zijn gestart. In de tweede
kolom is aangegeven of ze verwant dan wel niet-verwant zijn
doorgestroomd naar het mbo met in de derde kolom de aantallen.
Kolom 4 toont vervolgens de percentages leerlingen die nog (na 5 of
6 jaar) een mbo-opleiding volgen en kolom 5 de percentages van de
leerlingen die zonder mbo-diploma zijn uitgestroomd. In de laatste
vier kolommen staan de percentages leerlingen die een mbo-diploma
hebben gehaald. In kolom 6 en 7 zijn dat de leerlingen die een
mbo-diploma hebben gehaald in dezelfde sector als waarin ze in het
vmbo zijn begonnen. Als we bijvoorbeeld kijken naar de leerlingen
die in de sector Economie van het vmbo zijn begonnen, dan tonen
kolom 6 en 7 de percentages die een diploma in de sector EH van het
mbo hebben gehaald. Het kunnen leerlingen zijn die verwant zijn
doorgestroomd naar de sector EH (eerste regel) en in die sector het
diploma hebben gehaald. Dat zijn dus leerlingen die vanaf leerjaar 3
van het vmbo in dezelfde sector zijn gebleven. Het kunnen ook
leerlingen zijn die tussen vmbo en mbo niet-verwant zijn doorgestroomd, dus van Economie naar een andere sector (tweede regel),

om in het mbo toch weer terug te keren naar de sector EH en daar ook
hun mbo-diploma hebben gehaald. In de twee laatste kolommen zijn de
percentages te vinden van leerlingen die een mbo-diploma hebben
gehaald in een andere sector dan waarin ze in het vmbo zijn begonnen.
De leerlingen uit de sector Economie van het vmbo die nog wel verwant
zijn doorgestroomd naar het mbo (eerste regel), zijn in het mbo naar een
andere sector overgestapt en hebben daar hun diploma gehaald. Voor
leerlingen uit de sector Economie die niet-verwant zijn doorgestroomd
(tweede regel) vinden we in de twee laatste kolommen eveneens de
percentages leerlingen die in een andere sector dan EH hun mbo­diploma hebben gehaald.
In deze tabel zijn alleen de kaderberoepsgerichte leerlingen opgenomen
die een diploma van die leerweg hebben gehaald. Voor die beperking is
gekozen, omdat dat verreweg de grootste groep is en omdat we zo
kunnen aangeven of leerlingen in het mbo een diploma op niveau 3 of 4
hebben gehaald (het niveau waar de kaderberoepsgerichte leerweg voor
opleidt) of een diploma op een lager niveau.

Hoofdstuk 3 - De kaderberoepsgerichte leerweg van het vmbo

3.5.2

135

Studiesucces in het havo
Voor de kleine groep leerlingen die in 2003 in de kaderberoepsgerichte leerweg zijn begonnen en via de
gemengde of de theoretische leerweg zijn doorgestroomd naar havo 4, is nagegaan of ze het havo-diploma
hebben gehaald. In figuur 24 is te zien dat iets meer dan de helft daarin is geslaagd. Het merendeel van de
leerlingen die het havo-diploma niet halen stroomt door naar het mbo.

Figuur 24.

������� ����

Studiesucces in het havo
(cohort 2003).

���� ����-�������
������ ������: ��

���� ������� ����
������� ����

��,��

��,��

Tabel 11 (vervolg).
Van de leerlingen die vanuit de sector Economie verwant
doorstromen naar het mbo haalt 46,2 procent binnen vijf jaar
het diploma niveau 3 of 4 in de sector Economie & handel.
Van de leerlingen uit de sector Economie die niet-verwant
doorstromen haalt 41,8 procent het diploma niveau 3 of 4 in
een andere sector, terwijl 5,5 procent na een terugswitch op het
mbo naar Economie & handel het diploma niveau 3 of 4 haalt.
De verschillen zijn iets groter voor de sector Techniek, maar
veel groter voor de sector Zorg & welzijn. Daar is te zien dat
58 procent van de leerlingen die in die sector blijft het diploma
niveau 3 of 4 haalt tegenover 35,9 procent van de leerlingen
die niet-verwant zijn doorgestroomd en in een niet-verwante
sector dat diploma heeft gehaald.

136

Doorstroomatlas vmbo

Hoofdstuk 4 - De gemengde leerweg van het vmbo

De gemengde leerweg
van het vmbo
De gemengde leerweg biedt een combinatie van theoretisch (algemeen) en praktisch
(beroepsgericht) onderwijs. Leerlingen doen examen in vijf algemene vakken en een
beroepsgericht vak. Het programma en het examen van de algemene vakken van de
gemengde leerweg zijn gelijk aan die van de theoretische leerweg. In de theoretische
leerweg volgen de leerlingen echter geen beroepsgericht vak, maar zes algemene
vakken. Het diploma van de gemengde leerweg geeft toegang tot niveau 3 en 4
opleidingen van het mbo. De gemengde leerweg kent vier sectoren (Economie,
Techniek, Zorg & welzijn, Landbouw) en Intersectorale programma’s.

4.1

De instroom in de gemengde leerweg
Aan het eind van het tweede leerjaar kiezen de leerlingen een leerweg, een sector en een afdeling. De keuze
voor een leerweg wordt mede bepaald door de leerresultaten in de onderbouw.
Deze paragraaf laat zien welke keuzes leerlingen maken die naar de gemengde leerweg gaan. Gekeken is naar
leerlingen uit het schooljaar 2010-2011. Om te weten of leerlingen in de afgelopen jaren andere keuzes hebben
gemaakt, wordt de instroom van de afgelopen zes jaar in de sectoren en afdelingen vergeleken.
Eerst worden de instroom en de ontwikkelingen in de instroom op landelijk niveau beschreven (4.1.1) en
vervolgens op regionaal niveau (4.1.2).

4.1.1

Een landelijk beeld van de instroom
In leerjaar 3 volgt bijna de helft van de leerlingen een intersectoraal programma. Intersectorale programma’s
zijn beroepsgerichte programma’s met een bredere oriëntatie dan op één sector. Sinds de start in schooljaar
2007-2008 is de instroom in de intersectorale programma’s sterk gegroeid. Dit heeft tot een aanzienlijke
verschuiving in de deelname van de programma’s van met name de sectoren Techniek, Economie en
Zorg & welzijn geleid.
In de gemengde leerweg ligt het percentage leerlingen met een lwoo-indicatie relatief laag. Ongeveer de helft
van de totale groep leerlingen in de gemengde leerweg bestaat uit jongens. Er zijn grote verschillen tussen de
sectoren: in de sector Techniek bestaat driekwart van de leerlingen uit jongens en in de sector Zorg & welzijn
slechts 11 procent. Het aandeel allochtone leerlingen is het hoogst in de sector Economie en het laagst in de
sector Landbouw.

137

138

Doorstroomatlas vmbo

Figuur 1.
Achtergrondkenmerken en
de verdeling van de
leerlingen van cohort 2010
over de sectoren. De cijfers
zijn gebaseerd op de
gegevens van leerlingen
van leerjaar 3.

������ ������ ���������� �����
���
���
���������� ���

����
��
�������������� ���

����������
���
����������

����
���
���

����
��������������

��
��

�� + ���

���

��������� (��+���) ���

��������
���
��������������
���

��������
���
���� &
�������
���
��������
���

����������
���
����������

����
���
���

intersectoraal

����
��������������

��
���

landbouw

�� + ���

���
zorg & welzijn

����������
���
����������

����
���
���

����
��������������

���
���

�� + ���

���

����������
���
����������

����
���
���

����������
���
����������

����
���
���

����
��������������

���
���

����
��������������

��
���

�� + ���

���

�� + ���

���

techniek
economie

Hoofdstuk 4 - De gemengde leerweg van het vmbo

Tabel 1.

vooropleiding

Vooropleiding
(cohort 2010).

aantal

%

buiten voortgezet onderwijs

58

0

praktijkgericht onderwijs

0

0

brugklas algemeen leerjaar

2.437

17

vmbo

11.600

79

havo/vwo

600

4

totaal

14.695

100

139

����

Figuur 2.
De ontwikkeling van
de instroom in leerjaar 3
naar sector (cohort 2005cohort 2010).
Aantal leerlingen in 2005
is gesteld op 100%.

����

I������������

����
L�������

����
����

Z��� & W�����

����

T�������

���

��������

���

T����� L������

���
��

����

����

����

����

��������

���� & �������

��������������

��������

��������

������ �������

����

����

Tabel 1.

Figuur 2.

De tabel toont de vooropleiding op basis waarvan leerlingen zijn
toegelaten tot leerjaar 3 van het vmbo.

Figuur 2 laat de ontwikkeling van de instroom in de sectoren zien
aan de hand van een indexcijfer. Hierbij is het aantal leerlingen in het
jaar 2005 op 100 gesteld. Ieder punt op een lijn geeft dus de relatieve
waarde aan ten opzichte van het basisjaar 2005. In 2005 waren er
nog geen intersectorale programma’s. Daarom is 2007, toen deze
programma’s voor het eerst zijn aangeboden, voor de intersectorale
programma’s het basisjaar.

140

Doorstroomatlas vmbo

Figuur 3.

����

De verdeling van de
instroom naar sector (cohort
2005-cohort 2010).

���
���
���

�.���

�.���

�.���

�.���

�.���

�.���
�.���

�.���
�.���

���

�.���
�.���

�.���

���
��

�.���
�.���

���

���

����

����

�.���
�.���
�.���

�.���

techniek

�.���

economie

�.���

�.���

�.���

����

����

����

����

��������

��������

��������������

landbouw

zorg & we

�.���

���� & �������

De instroom in de gemengde leerweg is tussen 2005 en
2010 licht gestegen van 13.853 naar 14.695 leerlingen.
Met de invoering van de intersectorale programma’s in
2007 is, behalve in de sector Landbouw, de instroom in
de andere sectoren aanzienlijk gedaald.

�.���

�.���

��������

Figuur 2 en 3.

�.���

�.���

���
���

intersecto

�.���

Hoofdstuk 4 - De gemengde leerweg van het vmbo

Figuur 4.
De ontwikkeling van het
aantal in leerjaar 3
ingestroomde leerlingen
met een lwoo-indicatie
(cohort 2005-cohort 2010).

141

��.���

geen Lwo
Lwoo

��.���

�.���

��.���

��.���

���
����

���
����

���
����

����

���� ����

��.���

��.���

��.���

��.���

�.���

�

Figuur 5.
De ontwikkeling van het
aantal in leerjaar 3
ingestroomde leerlingen in
intrasectorale programma’s
(cohort 2005-cohort 2010).

���

���

���

����

����

����

��.���

Niet intra

Intrasecto

��.���
�.���

�.���

�.���

�.���

�.���

�.���

�.���

�.���

�.���

�.���

����

����

�.���

�.���

�

�.���

����

�.���

����

����

�������������� ���������’�

����
������� ���������’�

Figuur 4.

Figuur 5.

In 2005 had 4 procent van de leerlingen in de gemengde
leerweg een lwoo-indicatie. In de daaropvolgende jaren is
dit percentage gestegen tot zo’n 7 procent in 2010.

Veel leerlingen in de gemengde leerweg volgen een
intersectoraal programma. Door de introductie van de
intersectorale programma’s in schooljaar 2007-2008 is
het aandeel van het intrasectorale onderwijs in de leerweg
gedaald van 58 procent in 2005 naar 32 procent in 2010.

142

Doorstroomatlas vmbo

Figuur 6a.
Het aantal in leerjaar 3
ingestroomde leerlingen
sector Economie (cohort
2010) en procentuele
ontwikkeling ten opzichte
van cohort 2005.
In 2005 kende de afdeling
‘consumptief’ een instroom
van 3 leerlingen in het derde
leerjaar. In 2010 stroomden
47 leerlingen in. Procentueel
gezien een sterke toename.
Deze heeft echter betrekking
op een bescheiden aantal
leerlingen.

Figuur 6b.
Het aantal in leerjaar 3
ingestroomde leerlingen
sector Techniek (cohort
2010) en procentuele
ontwikkeling ten opzichte
van cohort 2005.
Als er geen percentage staat
was er in 2005 nog geen
instroom.

���� �� ���������

�

�����������

-���
��

+�.����

������ �� �������

���

-���

�����������-�����

���

-���

�������������

-���

���

-���

�.���

������ �� ������������
������ ��������

�.���
�

�.��

�������������������

�

����- �� ���������������

��

������������������

��

�.���

�.���

�.���

-���
�.���

-���

-���

�����������

��

-���

���������������

��

-���

���

-���

������������
��������-�����

���

��������� ��������

���

������������-�����

+���
+���

���

��������������

���

����������

-���
���

-���

�.��� -���

������ ��������
�

���

���

���

�.���

�.���

�.���

Hoofdstuk 4 - De gemengde leerweg van het vmbo

Figuur 6c.
Het aantal in leerjaar 3
ingetroomde leerlingen
sector Zorg & welzijn
(cohort 2010) en procentuele
ontwikkeling ten opzichte
van cohort 2005.

Figuur 6d.
Het aantal in leerjaar 3
ingestroomde leerlingen
sector Landbouw (cohort
2010) en procentuele
ontwikkeling ten opzichte
van cohort 2005.

Figuur 6e.
Het aantal in leerjaar 3
ingestroomde leerlingen
sector Intersectoraal
(cohort 2010).
Als er geen percentage staat
was er in 2005 nog geen
instroom.

���

����������

-���

���� �� ������� �����

-���

�.���

�.���

������ ���� & �������
�

���

�.���

��������-�����

�.���

-���
�.���

���

�������� ��
����������� ��������

+����
+��

�.���

������ ��������

+���

�.���
�

���

����������� ��
���������������

���

���-�����

���

����������� �� ���������

���

��������������� �� ���������

���

�.���

�.���

�.���

�.���

����������� ����������

�.���

������ ��������������
�

�.���

�.���

�.���

�.���

�.���

�.���

�.���

�.���

Figuur 6a t/m 6e.
Op de horizontale as staan de absolute leerlingaantallen. De
percentages in de rechterkolom geven de procentuele toe- of afname
in de leerlingaantallen in leerjaar 3 weer ten opzichte van het jaar
2005. Omdat de intersectorale programma’s pas in 2007 van start
zijn gegaan zijn in figuur 6e geen procentuele toe- en afnames
berekend. Afdelingen waar in 2010 geen leerlingen zijn ingestroomd
zijn niet in de figuren opgenomen.

Iedere sector in de gemengde leerweg kent een aantal
afdelingen. Het aantal afdelingen per sector varieert sterk.
Zo heeft de sector Techniek elf afdelingen en de sector
Landbouw twee. Parallel aan de introductie van de
intersectorale programma’s is de deelname in de meeste
van de meer specialistische afdelingen gedaald.

143

144

4.1.2

Doorstroomatlas vmbo

Regionale verschillen in de instroom
De omvang van het vmbo-onderwijs verschilt per provincie, zowel wat betreft het aantal leerlingen als het
aantal locaties. Noord-Brabant, Zuid-Holland en Gelderland behoren tot de grotere provincies wat betreft de
deelname aan de gemengde leerweg van het vmbo. Flevoland, Zeeland, Groningen en Drenthe behoren tot
de kleinere provincies. Ook de verdeling over de sectoren verschilt nogal per provincie. Zo heeft Drenthe een
grote deelname in intersectorale programma’s en worden in Groningen de economische studierichtingen
relatief vaak gevolgd.

aantal locaties

Tabel 2.
Aantal locaties cohorten
2005 en 2010 en aantal
leerlingen in leerjaar 3
per locatie cohort 2010.

aantal leerlingen per locatie

2005

2010

<=15

16-25

26-40

41-60

61-75

groningen

10

13

5

3

0

2

1

>=76
2

friesland

22

18

7

4

0

1

4

2

drenthe

7

9

2

2

0

1

2

2

overijssel

30

29

1

1

7

7

4

9

flevoland

6

7

1

2

1

2

0

1

gelderland

48

44

6

11

5

10

3

9

utrecht

10

14

4

3

4

2

0

1

noord-holland

24

24

9

5

4

3

0

3

zuid-holland

54

59

15

17

6

9

3

9

zeeland

12

14

4

3

2

1

3

1

noord-brabant

70

66

14

8

9

16

3

16

limburg

25

29

7

1

5

5

3

8

totaal

318

326

75

60

43

59

26

63

Tabel 2.
De gemengde leerweg wordt op 326 locaties aangeboden.
Dit is een lichte stijging in het aantal locaties ten opzichte
van 2005. De tabel toont dat het onderwijs in de gemengde
leerweg zich niet in hele grote locaties of hele kleine locaties
concentreert. Er zijn grote verschillen tussen de provincies.
Zo kent de provincie Overijssel relatief veel locaties met
grote aantallen leerlingen en Zuid-Holland relatief veel

“kleine” locaties. Dit betekent echter niet dat er even zoveel
aparte scholengemeenschappen met een vmbo in een
provincie zijn. Meerdere locaties kunnen tot eenzelfde
scholengemeenschap behoren. Een scholengemeenschap
kan ook locaties in meerdere provincies hebben.

Hoofdstuk 4 - De gemengde leerweg van het vmbo

������

Figuur 7.
Procentuele verdeling van
aantallen in leerjaar 3
ingestroomde leerlingen
over de sectoren per
provincie (cohort 2010).

���������

��

���������

�

��

������� �

���������

��

�

����������

��

��

��

����-�������

��

�������

��

�����-�������

��

�������

��

�

�
��

��

��

��

�

�

��

��

��������

���� & �������

��������

��������

�.���

��
��

���
�.���

��
��

���
�.���

��
��

��
��

���

��
��

��

��

�.���

��

��

��

���

��

��

��
�

�.���

��
��

��

�

���
���

�

��

��

�����-�������

��

��
��

��

��

���

��

��

��
��

�

��

��

����������

�������

��

��

���

��������������

Figuur 7.
Achter de provincie staat het aantal leerlingen. De grafiek toont de
procentuele verdeling van het aantal leerlingen over de verschillende
vmbo-sectoren.

Tussen de provincies zijn er grote verschillen in de procentuele
verdeling over de vmbo-sectoren. Zo volgt 80 procent van
de leerlingen in Drenthe een intersectoraal programma
tegenover slechts 18 procent in Friesland. Ook bij een kleinere
sector zoals Techniek is de variatie groot: tussen de 3 procent
in Groningen en 17 procent in Zeeland.

145

146

Doorstroomatlas vmbo

��������

Figuur 8.

��������

De landelijke spreiding en
ontwikkeling van het aantal
in leerjaar 3 ingestroomde
leerlingen per sector
(cohort 2010).

���

��

���

��
�

���

��

�

��

���
���

��

��

���
���

��
���

���
< = -��%

���

���

> -��% en < -�%

< = -��%

���

��

> -��% en < -�%

> = -�% en < = �%

> = -�% en < = �%

> �% en < ��%
���

> �% en < ��%
���

> = ��%

���� & �������

> = ��%

��������

��

��
��

���

��

��

��

��

���

���
���

��

��
��

���
���

���

���
< = -��%

���

���

> -��% en < -�%

��

< = -��%

���

> -��% en < -�%

> = -�% en < = �%

> = -�% en < = �%

> �% en < ��%
���

> = ��%

> �% en < ��%
���

> = ��%

��������������

���
���
���
���

��
���

�.���
�.���

���

����
���

< = -��%

�.���

> -��% en < -�%
���

> = -�% en < = �%
> �% en < ��%
> = ��%

����

Hoofdstuk 4 - De gemengde leerweg van het vmbo

economie

Tabel 3.

aantal
cohort
2005

Aantal leerlingen per
provincie (cohort 2005
(2007) en 2010).

aantal
cohort
2005

zorg & welzijn

aantal
cohort
2010

aantal
cohort
2005

landbouw

aantal
cohort
2010

aantal
cohort
2005

intersectoraal

aantal
cohort
2010

aantal
cohort
2007

aantal
cohort
2010

groningen

130

186

67

13

109

50

77

89

0

101

friesland

271

214

88

81

292

189

40

94

22

129

drenthe

45

1

34

2

64

13

69

88

80

422

overijssel

562

284

648

206

293

203

65

162

612

1.069

flevoland

150

54

26

10

82

36

12

74

26

94

gelderland

693

414

449

190

858

250

188

268

398

1.056
261

utrecht

47

46

51

47

68

69

78

56

156

noord-holland

552

129

59

41

188

92

148

294

37

222

zuid-holland

931

409

433

293

671

330

382

313

420

927

zeeland

115

131

111

84

172

136

34

17

78

120

noord-brabant

998

371

1139

438

916

257

200

197

934

1.947

limburg

528

190

321

102

274

185

125

215

471

734

Tabel 4.
De verdeling van de
sectoren binnen de
stedelijke en rurale
gebieden (cohort 2010).

techniek

aantal
cohort
2010

147

economie

techniek

zorg & welzijn

landbouw

%

%

%

%

%

21

21

13

9

36

g4

intersectoraal

g32

20

7

10

13

50

ruraal

15

10

13

13

49

totaal landelijk

17

10

12

13

48

Figuur 8
De cijfers in de provincies geven het aantal leerlingen voor alle
sectoren weer in 2010. De kleuren geven een indicatie van de
procentuele toe- of afname van het aantal leerlingen per provincie
ten opzichte van 2005. Omdat intersectorale programma’s vanaf
schooljaar 2007-2008 worden aangeboden is voor deze sector het
referentiejaar 2007 in plaats van 2005.

148

Doorstroomatlas vmbo

Figuur 9.
De ontwikkeling van de
deelname in stedelijke en
rurale gebieden (cohorten
2005 t/m 2010): instroom
leerjaar 3.

����

T�����

����

R���

����
G��
����
G�
���
���
���
���

����
��

Figuur 10.
De ontwikkeling van de
deelname in de drie
krimpgebieden (cohorten
2005 t/m 2010): instroom
leerjaar 3.

����
���

����
������

����

����

����

������

����

T�����

����

Z���-��

����
����

Z�����

����

N����-

����
���
���
���
���
���

����

����

����

����

�����-���� ���������

������-����������

����-���� �������

������ �������������

Figuur 9 en 10.
Figuur 9 en 10 laten zien hoe de instroom zich geografisch heeft
ontwikkeld in de afgelopen jaren aan de hand van een indexcijfer.
Het jaar 2005 is het referentiejaar; het aantal leerlingen van dat jaar
is op 100 gesteld. Ieder punt op een lijn geeft de relatieve waarde aan
ten opzichte van het basisjaar 2005. Zo ligt de deelname in de vier
grote steden in 2010 zo’n 10 procent lager dan in 2005.

����

����

Hoofdstuk 4 - De gemengde leerweg van het vmbo

4.2

De doorstroom in de gemengde leerweg
De meeste leerlingen stromen na leerjaar 3 door naar leerjaar 4 van het vmbo. Het ligt voor de hand om in
de eigen sector en binnen de eigen leerweg door te stromen, maar ook andere routes zijn mogelijk. Door in
leerjaar 3 al één extra algemeen vak te kiezen houden leerlingen van de gemengde leerweg de mogelijkheid
open om in leerjaar 4 door te stromen naar de theoretische leerweg. Een aanzienlijk deel van de leerlingen
in de gemengde leerweg maakt bij de overgang van leerjaar 3 naar leerjaar 4 van deze mogelijkheid gebruik
en stapt over naar de theoretische leerweg. Een uitzondering zijn de leerlingen in de sector Landbouw.
In tegenstelling tot leerlingen uit de andere sectoren stappen weinig leerlingen uit deze sector over naar
de theoretische leerweg. De belangrijkste reden is dat in het agrarische vmbo de theoretische leerweg in
beperkte mate wordt aangeboden.

Figuur 11a.
Sector Economie,
doorstroom leerjaar 4,
zittenblijven leerjaar 3,
uitstroom naar het mbo en
uitval (cohort 2007).

�������� �

��������

��������

����
& �������

��������

��������������

��
��
�� �,��
�� ��,��

��
��
��

��
��
��

��
��
��

��
��
��

��
��
�,��

��
�,��
�,��

��
��
�,��

�������� �

��������

�������� �������

�������
��������

��
��
��

�������� �������� �
������: �.���

��
��
��
��

��
�,��
�,��

���
�,��

Figuur 11b.
Sector Techniek,
doorstroom leerjaar 4,
zittenblijven leerjaar 3,
uitstroom naar het mbo en
uitval (cohort 2007).

��
��
�,��

������������
�������
���

��
�,��
�,��
��

���
�,��

�������� �

��������

��������

����
& �������

��
��
��

�� �,��
�� �,��
�� ��,��

��
��
��

��
�,��
�,��

��
�,��
��

��������
��
��
��

��
�,��
��

�������� �

��������

�������� �������

��
��
��

�������� �������� �
������: �.���

��
�,��
�,��

���
�,��

���
�,��

��������������

������������
�������

��
��
��
��
�� ��,��

���

�������
��������
��
��
��
��

��
�,��
�,��
�,��

149

150

Doorstroomatlas vmbo

Figuur 11c.
Sector Zorg & welzijn,
doorstroom leerjaar 4,
zittenblijven leerjaar 3,
uitstroom naar het mbo en
uitval (cohort 2007).

�������� �

��������

��������

����
& �������

��������

��������������

��
��
��

��
��
��

��
��
�� �,��
�� ��,��

��
��
��

��
��
��

��
��
�,��

�������� �

��
��
�,��

����
& �������
��
��
��

��
�,��
�,��

�������� �������
���� & ������� �������� �
������: �.���

���
�,��

Figuur 11d.
Sector Landbouw,
doorstroom leerjaar 4,
zittenblijven leerjaar 3,
uitstroom naar het mbo en
uitval (cohort 2007).

��
��
��

��
��
�,��

������������
�������
��,��

�������
��������
��
��
��
��

��
�,��
�,��
�,��

���
�,��

�������� �

��������

��������

����
& �������

��������

��������������

��
��
��

��
��
��

��
��
��

�� �,��
�� �,��
�� ��,��

��
��
��

��
�,��
��

��
��
��

��
�,��
�,��

�������� �

��
��
�,��

��������

�������� �������

�������
��������

��
��
��

�������� �������� �
������: �.���

��
��
��
��

��
�,��
�,��

���
�,��

���
�,��

��
�,��
�,��
�,��

������������
�������
�,��

Hoofdstuk 4 - De gemengde leerweg van het vmbo

Figuur 11e.
Sector Intersectoraal,
doorstroom leerjaar 4,
zittenblijven leerjaar 3,
uitstroom naar het mbo en
uitval (cohort 2007).

�������� �

��������

��������

����
& �������

��
��
��

��
��
��

��
��
��

��
�,��
��

�������� �

��
��
��

��������������
��
��
��

��
��
�,��

��
�,��
��

De percentages in de figuur geven het aandeel van het totaal aantal
leerlingen weer dat na leerjaar 3 is doorgestroomd naar een
bepaalde sector/leerweg combinatie op het niveau van leerjaar 3,
dan wel leerjaar 4.

��
��
��

��
��
��

�������� �������
�������������� �������� �
������: �.���

���
�,��

Figuur 11a t/m 11e.

��������

���
�,��

��������������

������������
�������

��
��
�� �,��
�� ��,��

��,��

�������
��������
��
��
��
��

��
��
�,��
�,��

151

152

Doorstroomatlas vmbo

4.3

Studiesucces in het vmbo
In de Doorstroomatlas wordt het studiesucces bepaald door het al dan niet behalen van het diploma en het
aantal jaren dat men daarover doet. Iets meer dan de helft van de vmbo-instroom in de gemengde leerweg in
leerjaar 3 haalt het diploma van deze leerweg. Ook haalt 40,5 procent van de leerlingen uit deze leerweg het
diploma van de theoretische leerweg. Deze leerlingen hebben in de gemengde leerweg een extra algemeen
vormend vak gekozen waarin ze in leerjaar 4 examen mogen doen. Een klein deel van de instroom in leerjaar 3
valt in dat leerjaar uit, een vergelijkbaar deel valt in leerjaar 4 uit. De meeste van de leerlingen die ongediplomeerd uitstromen beginnen aan een opleiding in het mbo; ze stromen ongediplomeerd door. De meeste
leerlingen ronden hun studie in twee jaar af, gerekend vanaf het derde leerjaar. Leerlingen die naar lagere
leerwegen switchen doen er gemiddeld langer over omdat deze groep uit meer zittenblijvers bestaat dan de
groep die niet van leerweg switcht of het diploma van de theoretische leerweg haalt. Van de leerlingen die
zonder diploma het vmbo verlaten is een aanzienlijk deel nog twee of zelfs drie jaren op het vmbo gebleven,
gerekend vanaf het derde leerjaar.

Figuur 12.
Behaalde diplomaniveau
en uitval (cohort 2007).

�,��

�,��
�,��

�,��

��
��
��
��

���� �������, ���� �������� �� �������� �

��,��

���� �������, ���� �������� �� �������� �

���

G��� U����� ���� �

G��� U����� ���� �
��
��
��
��

Hoofdstuk 4 - De gemengde leerweg van het vmbo

Tabel 5.
Behaalde diplomaniveau en
uitval naar sector Instroom
in vmbo-sectoren leerjaar 3
(cohort 2007).
De precentages tellen per rij
op tot 100 procent.

bb

instroom in
vmbo-sectoren
leerjaar 3
economie

kb

gl

tl

géén diploma,
uitstroom na
leerjaar 3

géén diploma,
uitstroom na
leerjaar 4

aantal

%

%

%

%

%

%

4.108

0,0

2,1

41,3

50,1

2,7

3,6

techniek

2.537

0,1

3,4

55,0

37,3

1,9

2,2

zorg & welzijn

3.222

0,0

2,3

54,4

39,5

1,6

2,1

landbouw

1.665

0,5

5,8

85,8

3,2

1,6

3,1

intersectoraal

3.234

0,0

1,5

43,3

50,9

1,8

2,6

totaal

14.766

0,1

2,7

52,0

40,5

2,0

2,8

Tabel 5.
De tabel toont het behaalde eindniveau en de uitval per instroomsector. Zo heeft 50,1 procent van de leerlingen die in leerjaar 3 van de
gemengde leerweg sector Economie begonnen zijn het diploma van
de theoretische leerweg behaald en heeft 2,7 procent van hen het
vmbo na leerjaar 3 ongediplomeerd verlaten.

153

154

Doorstroomatlas vmbo

������� ����������

Figuur 13. (vervolg op
volgende pagina)

������� �� �� �� ���

Studieduur in de bovenbouw
onderscheiden naar
het behaalde diploma
(cohort 2007).

� ����

Gemengde leerweg totaal.

� ����

���

���
�

��

��

��

��

���

������� �� �� �� ��.���
���

� ����

� ����

��
�

��

��

��

��

���

��

��

���

���� ����-������� ���
� ����

���
���

� ����
� ����

���
�

��

��

Figuur 13.
Figuur 13 toont welk deel van de leerlingen twee jaar dan wel drie
jaar over de vmbo bovenbouw doet. Voor het totaal en voor elke
sector is ook het aantal jaren dat nodig is om het diploma te halen in
beeld gebracht. Dat is voor elk diplomaniveau afzonderlijk gedaan,
zodat per diplomaniveau is te zien welk percentage het betreffende
diploma in twee of in drie jaar heeft gehaald. Voor de leerlingen die
geen diploma hebben gehaald is ook het aantal jaren in het vmbo
aangegeven. Leerlingen waarvan is aangegeven dat ze een jaar op
het vmbo hebben gezeten, zijn na het derde leerjaar van school
gegaan. In totaal doet 94 procent van de leerlingen die uiteindelijk
een diploma van de gemengde leerweg of de theoretische leerweg
halen twee jaar over de bovenbouw.

De leerlingen die in de gemengde leerweg in leerjaar 3
beginnen en het diploma van de gemengde leerweg of de
theoretische leerweg halen doen dit vrijwel allemaal in twee
jaar; 6 procent doet er drie jaar over. De leerlingen die van
een van de andere twee leerwegen een diploma halen doen
er vaak langer over. Degenen die uiteindelijk ongediplomeerd
het vmbo verlaten doen dit meestal na twee of zelfs drie jaar,
gerekend vanaf het derde leerjaar.

� ����

���
�

��

��

��

��

Hoofdstuk 4 - De gemengde leerweg van het vmbo

���

�� �� �� ���

���� ������� �.���

� ����

���
��
�

Studieduur in de bovenbouw
onderscheiden naar
het behaalde diploma
(cohort 2007).
Gemengde leerweg
naar sectoren.

���

� ����

� ����

Figuur 13. (vervolg van
vorige pagina)

� ����

���

� ����

��

��

��

��

���

���
�

��

��

��

��

���

�� � � ����

����

��������
�� �� �� � � ����

���

�� �� �� � � ����

���

�� �� �� � � ����

���

�� �� �� � � ����

���

���� ������� � � ����

���

���� ������� � � ����

���

���� ������� � � ����

���
���
���
��

����

��

�.���

���

��������

����

���

���

���

���

���

���

���

���

���

���

���

���

���

���

���

���

���

���

��

����

��

�.���

���

���� & �������

��

����

���

���

���

���

���

���

���

���

���

���

���

���

���

���

���

���

���

���

��

��

�.���

���

��

��������

���

�.���

��

��������������

��

�.���

���

155

156

Doorstroomatlas vmbo

4.4

De doorstroom naar het vervolgonderwijs

4.4.1

Algemeen
Van de leerlingen die het vmbo verlaten stroomt 84 procent door naar het mbo en 13 procent naar het havo.
De doorstroom naar het havo is de afgelopen jaren licht gestegen maar het overgrote deel van de uitstroom
van de gemengde leerweg blijft voor een vervolg in het mbo kiezen. Vanuit de vmbo-sector Economie en
de intersectorale programma’s is de doorstroom naar het havo relatief het hoogst.

Figuur 14.

���

��

Doorstroom naar
vervolgonderwijs
(cohort 2007).

����

���

������

������
������ ������: ��.���

����
��� ��

���

Tabel 6.
Doorstroom naar
vervolgonderwijs in
aantallen (cohort 2007).

instroom in
vmbo-sectoren
leerjaar 3

��� ������ �����

doorstroom
naar mbo

doorstroom
naar havo

geen
doorstroom

totaal

economie

3.272

694

142

4.108

techniek

2.205

267

65

2.537

zorg & welzijn

2.773

353

96

3.222

landbouw

1.544

78

43

1.665

intersectoraal

2.610

516

108

3.234

totaal

12.404

1.908

454

14.766

Hoofdstuk 4 - De gemengde leerweg van het vmbo

Figuur 15.
Ontwikkeling doorstroom
naar vervolgonderwijs
(cohorten 2004 t/m 2007).

���
��

���

157

���

���
�.���

�.���

���
�.���

�.���

�.���

��.���

��.���

��.���

��
��
��
��

�����

��

����

��
��

����

��
�

����
���������� ���� ���

Figuur 15.
De doorstroom naar het vervolgonderwijs is de afgelopen jaren licht
veranderd. De uitval is in 2007 met 1 procentpunt gedaald ten
opzichte van 2004. De doorstroom naar het havo is daarentegen
gestegen van bijna 10 procent naar zo’n 13 procent.

����

����

���������� ���� ����

����
������

158

4.4.2

Doorstroomatlas vmbo

De doorstroom naar het mbo
Iets meer dan de helft van de leerlingen die naar het mbo gaat kiest voor een vervolgstudie in dezelfde
opleidingssector. Vmbo-leerlingen uit de sector Zorg & welzijn stromen vaker dan leerlingen uit de andere
sectoren door naar een mbo-opleiding in dezelfde sector. Gediplomeerden met een landbouw opleiding kiezen
daarentegen vaak niet voor een vervolg in de corresponderende mbo-sector.

������ ������

Figuur 16.

������ ������

Doorstroom naar zelfde
sector in mbo (cohort 2007).

������ ������: ��.���

������ ������
������ ������

���

���

Figuur 17.
Verwante doorstroom per
provincie (cohort 2007).

��,��
��,��
��,��

��,��

��,��

��,��

��,��

���

��,��

��,��

Figuur 16.
Bij de berekening van de cijfers in de grafiek zijn de gediplomeerden
van intersectorale programma’s buiten beschouwing gelaten.

��,��

��,��

������ ���
������ ����

Hoofdstuk 4 - De gemengde leerweg van het vmbo

Figuren 18.

�� ��

��

Doorstroom naar
mbo-sectoren per
vmbo-sector (cohort 2007).

��������

��������������

��

��
���
���

���

���

���

���

���

���

���

��������

�� ��

��

��������

��
���

���

���

���

���

���

���

���

���

���

���� & �������

�� ��

������ ���� (���� ��������)

��

��

��

���
���

���
���

���

���

159

���
���
���

�������� &
������
��������
���� &
�������
��������

160

Doorstroomatlas vmbo

Tabel 7.
Vergelijking van de verwante
doorstroom tussen cohort
2004 en cohort 2007.
De percentages voor
de verwante doorstroom
zijn vetgedrukt.
cohort 2004
vmbo-sector
bij uitstroom
vmbo

eco­nomie
& han­del

zorg
techniek & welzijn

cohort 2007
landbouw combi­natie

eco­nomie
& han­del

zorg
techniek & welzijn

landbouw combi­natie

aantal

%

%

%

%

% aantal

%

%

%

%

economie

4.226

57

16

23

2

1

3.420

57

18

22

3

0

techniek

2.628

29

48

17

4

3

2.262

27

50

18

5

0

zorg & welzijn

3.463

19

8

69

4

0

2.848

23

10

64

3

0

landbouw

935

21

16

27

36

0

1.564

22

19

30

29

0

2.716

40

25

30

5

0

12.810

36

23

33

7

0

intersectoraal
totaal

11.252

36

21

36

6

1

%

Tabel 8a.
Doorstroom naar
mbo-domein per
vmbo-afdeling sector
Economie (cohort 2007).
percentages
bouw en
infra

afbouw
hout en
onderhoud

ambacht,
labora­
techniek en
torium en
proces- gezondheidsindustrie
techniek

informatie en
communicamedia en tietechnolovormgeving
gie

mobiliteit en
voertuigen

transport,
scheepvaart
en logistiek

%

%

%

%

%

%

%

%

administratie

2,5

0,1

2,6

0,9

5,5

6,6

1,7

3,3

handel en verkoop

4,2

0,5

1,6

1,1

11,1

2,6

0,5

2,1

consumptief

0,0

0,0

0,0

0,0

25,0

0,0

0,0

0,0

mode en commercie

0,0

0,0

0,0

0,0

50,0

0,0

0,0

0,0

handel en administratie

2,0

0,9

2,9

1,0

5,8

5,0

1,0

2,7

consumptief-breed

0,0

1,2

0,0

2,4

7,1

0,0

0,0

2,4

totaal

2,2

0,7

2,7

1,0

6,2

5,0

1,1

2,8

informatie en
communicamedia en tietechnolovormgeving
gie

mobiliteit en
voertuigen

transport,
scheepvaart
en logistiek

aantallen
bouw en
infra

afbouw
hout en
onderhoud

ambacht,
labora­
techniek en
torium en
proces- gezondheidsindustrie
techniek

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

administratie

17

1

18

6

38

46

12

23

handel en verkoop

8

1

3

2

21

5

1

4

consumptief

0

0

0

0

1

0

0

0

mode en commercie

0

0

0

0

2

0

0

0

handel en administratie

47

20

66

23

134

114

23

62

consumptief-breed

0

1

0

2

6

0

0

2

totaal

72

23

87

33

202

165

36

91

Hoofdstuk 4 - De gemengde leerweg van het vmbo

handel en
ondernemer- economie en
schap administratie

veiligheid en
sport

uiterlijke
verzorging

horeca en
bakkerij

toerisme en
recreatie

voedsel,
zorg en
natuur en
welzijn leefomgeving

%

%

%

%

%

%

%

%

8,7

29,6

6,1

2,7

4,5

3,5

18,8

2,9

10,5

25,3

3,7

2,1

6,3

5,8

18,9

3,7

25,0

0,0

0,0

0,0

25,0

0,0

25,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

25,0

0,0

25,0

0,0

11,3

27,9

9,7

1,7

5,6

4,1

15,4

2,9

1,2

6,0

3,6

2,4

42,9

15,5

13,1

2,4

10,5

27,5

8,4

2,0

6,4

4,4

16,3

2,9

handel en
ondernemer- economie en
schap administratie

veiligheid en
sport

uiterlijke
verzorging

horeca en
bakkerij

toerisme en
recreatie

voedsel,
zorg en
natuur en
welzijn leefomgeving

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

60

205

42

19

31

24

130

20

20

48

7

4

12

11

36

7

1

0

0

0

1

0

1

0

0

0

0

0

1

0

1

0

260

641

224

40

129

95

353

67

1

5

3

2

36

13

11

2

342

899

276

65

210

143

532

96

161

162

Doorstroomatlas vmbo

Tabel 8b.
Doorstroom naar
mbo-domein per
vmbo-afdeling sector
Techniek (cohort 2007).
percentages
bouw en
infra

afbouw
hout en
onderhoud

ambacht,
labora­
techniek en
torium en
proces- gezondheidsindustrie
techniek

informatie en
communicamedia en tietechnolovormgeving
gie

mobiliteit en
voertuigen

transport,
scheepvaart
en logistiek

%

%

%

%

%

%

%

%

bouwtechniek

26,5

3,3

21,8

0,4

3,6

11,6

4,4

3,6

elektrotechniek

4,3

1,0

25,4

1,0

11,0

12,9

7,7

1,0

metaaltechniek

6,4

0,7

12,1

2,0

5,7

4,2

4,7

1,0

voertuigentechniek

7,3

0,0

4,9

1,2

8,5

7,3

7,3

0,0

grafische techniek

0,6

0,6

4,5

0,0

51,9

1,9

1,3

0,6

transport & logistiek

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

100,0

techniek-breed

14,3

3,9

32,5

7,8

3,9

6,5

11,7

1,3

bouwtechniek-breed

23,7

1,4

12,9

0,7

4,2

4,2

4,5

2,1

instalektro

6,0

1,1

15,9

0,0

6,0

6,6

4,4

2,7

metalektro

10,0

1,3

25,0

1,3

5,6

5,6

7,3

4,7

totaal

11,7

1,4

18,0

1,2

9,0

6,5

5,6

2,6

informatie en
communicamedia en tietechnolovormgeving
gie

mobiliteit en
voertuigen

transport,
scheepvaart
en logistiek

aantallen
bouw en
infra

afbouw
hout en
onderhoud

ambacht,
labora­
techniek en
torium en
proces- gezondheidsindustrie
techniek

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

bouwtechniek

73

9

60

1

10

32

12

10

elektrotechniek

9

2

53

2

23

27

16

2

metaaltechniek

26

3

49

8

23

17

19

4

voertuigentechniek

6

0

4

1

7

6

6

0

grafische techniek

1

1

7

0

80

3

2

1

transport & logistiek

0

0

0

0

0

0

0

3

techniek-breed

11

3

25

6

3

5

9

1

bouwtechniek-breed

68

4

37

2

12

12

13

6

instalektro

11

2

29

0

11

12

8

5

metalektro

53

7

133

7

30

30

39

25

totaal

258

31

397

27

199

144

124

57

Hoofdstuk 4 - De gemengde leerweg van het vmbo

handel en
ondernemer- economie en
schap administratie

veiligheid en
sport

uiterlijke
verzorging

horeca en
bakkerij

toerisme en
recreatie

voedsel,
zorg en
natuur en
welzijn leefomgeving

%

%

%

%

%

%

%

%

3,3

2,9

4,7

0,0

0,7

0,4

4,7

8,0

2,9

3,3

11,5

0,0

2,9

2,9

8,6

3,8

8,4

10,9

7,7

2,7

2,7

2,7

23,0

5,0

7,3

18,3

3,7

1,2

1,2

2,4

23,2

6,1

3,9

9,1

8,4

2,6

1,9

1,9

9,7

0,6

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

3,9

6,5

0,0

1,3

0,0

0,0

6,5

4,5

5,9

8,7

2,1

2,8

1,7

16,0

4,5

4,4

12,1

11,5

1,1

7,1

4,4

14,3

2,2

3,2

5,8

8,1

1,5

1,9

2,3

7,9

8,5

4,5

7,3

8,1

1,5

2,5

2,2

12,3

5,6

handel en
ondernemer- economie en
schap administratie

veiligheid en
sport

uiterlijke
verzorging

horeca en
bakkerij

toerisme en
recreatie

voedsel,
zorg en
natuur en
welzijn leefomgeving

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

9

8

13

0

2

1

13

22

6

7

24

0

6

6

18

8

34

44

31

11

11

11

93

20

6

15

3

1

1

2

19

5

6

14

13

4

3

3

15

1

0

0

0

0

0

0

0

0

0

3

5

0

1

0

0

5

13

17

25

6

8

5

46

13

8

22

21

2

13

8

26

4

17

31

43

8

10

12

42

45

99

161

178

32

55

48

272

123

163

164

Doorstroomatlas vmbo

Tabel 8c.
Doorstroom naar
mbo-domein per
vmbo-afdeling sector Zorg
& welzijn (cohort 2007).
percentages
bouw en
infra

afbouw
hout en
onderhoud

ambacht,
labora­
techniek en
torium en
proces- gezondheidsindustrie
techniek

informatie en
communicamedia en tietechnolovormgeving
gie

mobiliteit en
voertuigen

transport,
scheepvaart
en logistiek

%

%

%

%

%

%

%

%

verzorging

0,1

0,3

0,7

0,7

2,1

0,2

0,3

0,5

zorg en welzijn breed

0,6

0,6

2,2

1,1

5,1

2,0

0,4

0,7

totaal

0,4

0,5

1,7

0,9

4,0

1,3

0,4

0,6

informatie en
communicamedia en tietechnolovormgeving
gie

mobiliteit en
voertuigen

transport,
scheepvaart
en logistiek
aantal

aantallen
bouw en
infra

afbouw
hout en
onderhoud

ambacht,
labora­
techniek en
torium en
proces- gezondheidsindustrie
techniek

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

verzorging

1

3

7

7

21

2

3

5

zorg en welzijn breed

11

11

40

19

90

35

8

12

totaal

12

14

47

26

111

37

11

17

informatie en
communicamedia en tietechnolovormgeving
gie

mobiliteit en
voertuigen

Tabel 8d.
Doorstroom naar
mbo-domein per
vmbo-afdeling sector
Landbouw (cohort 2007).
percentages
bouw en
infra

afbouw
hout en
onderhoud

ambacht,
labora­
techniek en
torium en
proces- gezondheidsindustrie
techniek

%

%

%

%

%

%

%

landbouw en natuurlijke omgeving

1,7

0,9

3,9

1,4

4,8

3,9

2,2

landbouw breed

3,1

0,9

8,1

2,2

4

4

2,9

totaal

2,1

0,9

5,2

1,6

4,5

3,9

2,4

informatie en
communicamedia en tietechnolovormgeving
gie

mobiliteit en
voertuigen

aantallen
bouw en
infra

afbouw
hout en
onderhoud

ambacht,
labora­
techniek en
torium en
proces- gezondheidsindustrie
techniek

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

landbouw en natuurlijke omgeving

18

10

43

15

52

42

24

landbouw breed

14

4

37

10

18

18

13

totaal

32

14

80

25

70

60

37

Hoofdstuk 4 - De gemengde leerweg van het vmbo

handel en
ondernemer- economie en
schap administratie

veiligheid en
sport

uiterlijke
verzorging

horeca en
bakkerij

toerisme en
recreatie

voedsel,
zorg en
natuur en
welzijn leefomgeving

%

%

%

%

%

%

%

%

3,6

7,6

6,7

4,3

3,7

1,5

65,8

1,7

6,0

6,1

8,3

7,1

4,4

3,9

47,2

4,4

5,1

6,6

7,8

6,1

4,1

3,0

53,8

3,5

handel en
ondernemer- economie en
schap administratie

veiligheid en
sport

uiterlijke
verzorging

horeca en
bakkerij

toerisme en
recreatie

voedsel,
zorg &
natuur en
welzijn leefomgeving

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

36

76

67

43

37

15

654

17

106

108

148

126

78

69

839

79

142

184

215

169

115

84

1493

96

transport,
handel en
scheepvaart ondernemer- economie en
en logistiek
schap administratie

veiligheid en
sport

uiterlijke
verzorging

horeca en
bakkerij

toerisme en
recreatie

voedsel,
zorg en
natuur en
welzijn leefomgeving

%

%

%

%

%

%

%

%

%

1,5

4,1

5,9

6,6

3,6

3,8

2,2

22,8

30,8

2,2

4

4,2

6,2

2,2

3,7

2,4

23,1

26,9

1,7

4,1

5,4

6,5

3,2

3,8

2,3

22,9

29,7

transport,
handel en
scheepvaart ondernemer- economie en
en logistiek
schap administratie

veiligheid en
sport

uiterlijke
verzorging

horeca en
bakkerij

toerisme en
recreatie

voedsel,
zorg &
natuur en
welzijn leefomgeving

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

16

45

64

72

39

41

24

249

336

10

18

19

28

10

17

11

105

122

26

63

83

100

49

58

35

354

458

165

166

Doorstroomatlas vmbo

Tabel 8e.
Doorstroom naar
mbo-domein per
vmbo-afdeling sector
intersectoraal (cohort 2007).
percentages
bouw en
infra

afbouw
hout en
onderhoud

ambacht,
labora­
techniek en
torium en
procesindu- gezondheidsstrie
techniek

informatie en
communicamedia en tietechnolovormgeving
gie

mobiliteit en
voertuigen

%

%

%

%

%

%

%

technologie orientatie

3,5

1,0

6,7

1,6

6,9

4,9

1,7

technologie en commercie

4,3

4,3

8,5

2,1

14,9

4,3

0,0

ict-route

0,8

0,0

11,4

0,0

12,9

14,4

3,8

totaal

3,4

1,0

6,9

1,5

7,3

5,4

1,8

informatie en
communicamedia en tietechnolovormgeving
gie

mobiliteit en
voertuigen

aantallen
bouw en
infra

afbouw
hout en
onderhoud

ambacht,
labora­
techniek en
torium en
procesindu- gezondheidsstrie
techniek

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

technologie orientatie

85

24

162

38

167

119

42

technologie en commercie

2

2

4

1

7

2

0

ict-route

1

0

15

0

17

19

5

totaal

88

26

181

39

191

140

47

Tabel 8a t/m 8e.
De tabellen geven per sector de doorstroom van vmbo-afdelingen
naar de hoofddomeinen in het mbo weer. In de eerste tabel zijn
steeds de percentages opgenomen, in de tweede tabel de aantallen.

Hoofdstuk 4 - De gemengde leerweg van het vmbo

transport,
handel en
scheepvaart ondernemer- economie en
en logistiek
schap administratie

veiligheid en
sport

uiterlijke
verzorging

horeca en
bakkerij

toerisme en
recreatie

167

voedsel,
zorg en
natuur en
welzijn leefomgeving

%

%

%

%

%

%

%

%

%

2,1

6,3

18,0

7,5

2,9

5,1

3,2

24,1

4,7

0,0

14,9

6,4

4,3

4,3

0,0

2,1

19,1

10,6

4,5

8,3

16,7

5,3

2,3

3,0

5,3

6,8

4,5

2,1

6,6

17,7

7,3

2,9

4,9

3,3

23,1

4,8

transport,
handel en
scheepvaart ondernemer- economie en
en logistiek
schap administratie

veiligheid en
sport

uiterlijke
verzorging

horeca en
bakkerij

toerisme en
recreatie

voedsel,
zorg en
natuur en
welzijn leefomgeving

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

aantal

50

154

437

182

71

123

78

585

114

0

7

3

2

2

0

1

9

5

6

11

22

7

3

4

7

9

6

56

172

462

191

76

127

86

603

125

168

Doorstroomatlas vmbo

Tabel 9.
Doorstroom naar mbo-leerweg
en -niveaus per vmbo-sector en
leerweg (cohort 2007).
bol

economie
Economie

géén diploma

171

bbl

sector economie & handel

overige sectoren

sector economie & handel

niv. 1 niv. 2 niv. 3 niv. 4

niv. 1 niv. 2 niv. 3 niv. 4

%

%

%

%

%

%

%

%

%

%

%

%

%

%

%

%

1,8

29,2

7,0

10,5

8,8

11,7

7,0

12,3

0,6

4,1

0,6

0,0

0,0

5,8

0,6

0,0

diploma bb

2

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

100,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

diploma kb

84

2,4

10,7

21,4

20,2

1,2

3,6

11,9

21,4

0,0

1,2

2,4

0,0

0,0

3,6

0,0

0,0

diploma gl

1.507

0,2

2,8

15,4

41,1

0,1

0,7

5,6

29,9

0,0

0,9

1,5

0,2

0,1

1,1

0,3

0,2

diploma tl

1.656

0,0

3,4

12,9

34,5

0,2

0,4

8,0

37,7

0,0

0,6

0,7

0,3

0,1

0,6

0,4

0,1

totaal

3.420

0,2

4,6

13,9

35,9

0,6

1,2

7,0

32,6

0,0

0,9

1,1

0,2

0,1

1,1

0,3

0,1

bol
sector techniek

bbl
overige sectoren

sector techniek

niv. 1 niv. 2 niv. 3 niv. 4 niv. 1 niv. 2 niv. 3 niv. 4

techniek
Techniek

géén diploma

82

%

%

%

%

%

%

%

%

%

%

%

%

%

%

%

%

12,2

9,8

2,4

8,5

7,3

24,4

4,9

7,3

0,0

14,6

0,0

0,0

0,0

6,1

2,4

0,0

diploma bb

3

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

66,7

0,0

0,0

0,0

33,3

0,0

0,0

diploma kb

82

0,0

6,1

4,9

31,7

0,0

4,9

17,1

11,0

0,0

15,9

3,7

0,0

0,0

3,7

1,2

0,0

diploma gl

1.295

0,2

2,8

2,7

41,2

0,1

3,6

11,6

27,8

0,2

7,7

0,7

0,0

0,0

0,5

0,8

0,1

diploma tl

800

0,0

1,0

2,0

31,5

0,1

3,6

20,1

35,6

0,3

3,5

0,4

0,0

0,0

0,4

1,4

0,1

totaal

2.262

0,6

2,5

2,5

36,2

0,4

4,4

14,5

29,2

0,2

6,9

0,7

0,0

0,0

0,8

1,1

0,1

sector zorg & welzijn

bbl
overige sectoren

sector zorg & welzijn

zorg
& welzijn
Zorg&Welzijn

niv. 1 niv. 2 niv. 3 niv. 4 niv. 1 niv. 2 niv. 3 niv. 4
géén diploma

90

overige sectoren

niv. 1 niv. 2 niv. 3 niv. 4 niv. 1 niv. 2 niv. 3 niv. 4

%

%

%

%

%

%

%

%

%

%

%

%

%

%

%

%

1,1

27,8

3,3

7,8

15,6

21,1

1,1

3,3

0,0

0,0

1,1

0,0

2,2

13,3

2,2

0,0

diploma bb

1

0,0

100,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

diploma kb

71

0,0

4,2

32,4

23,9

0,0

4,2

8,5

16,9

0,0

0,0

2,8

0,0

0,0

2,8

4,2

0,0

diploma gl

1.629

0,0

1,0

16,0

50,4

0,2

2,5

6,3

19,7

0,0

0,9

1,2

0,7

0,0

0,8

0,4

0,0

diploma tl

1.057

0,0

0,5

13,2

42,0

0,2

3,4

5,9

32,0

0,0

0,2

0,9

0,5

0,0

0,2

1,0

0,2

totaal

2.848

0,0

1,8

15,0

45,3

0,7

3,4

6,0

23,7

0,0

0,6

1,1

0,6

0,1

1,0

0,8

0,1

bol
sector landbouw

bbl
overige sectoren

sector landbouw

niv. 1 niv. 2 niv. 3 niv. 4 niv. 1 niv. 2 niv. 3 niv. 4

landbouw
Landbouw

overige sectoren

niv. 1 niv. 2 niv. 3 niv. 4 niv. 1 niv. 2 niv. 3 niv. 4

bol

overige sectoren

niv. 1 niv. 2 niv. 3 niv. 4 niv. 1 niv. 2 niv. 3 niv. 4

%

%

%

%

%

%

%

%

%

%

%

%

%

%

%

%

géén diploma

58

3,4

3,4

3,4

5,2

19,0

27,6

8,6

8,6

3,4

1,7

0,0

0,0

1,7

12,1

1,7

0,0

diploma bb

7

0,0

14,3

0,0

0,0

0,0

85,7

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

diploma kb

95

0,0

1,1

14,7

4,2

1,1

10,5

36,8

20,0

0,0

0,0

3,2

0,0

0,0

7,4

1,1

0,0

diploma gl

1.359

0,0

0,1

2,9

26,0

0,1

5,5

16,1

43,0

0,0

0,4

0,8

0,4

0,1

3,2

1,1

0,4

diploma tl
totaal

44

0,0

0,0

2,3

15,9

0,0

2,3

22,7

56,8

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

1.563

0,1

0,3

3,6

23,5

0,8

6,9

17,2

40,5

0,1

0,4

0,9

0,3

0,1

3,6

1,1

0,3

bol

bbl

niv. 1 niv. 2 niv. 3 niv. 4 niv. 1 niv. 2 niv. 3 niv. 4

intersectoraal
Intersectoraal

overige sectoren

niv. 1 niv. 2 niv. 3 niv. 4 niv. 1 niv. 2 niv. 3 niv. 4

géén diploma

99

%

%

%

%

%

%

%

%

18,2

44,4

8,1

18,2

3,0

8,1

0,0

0,0

diploma kb

47

0,0

8,5

23,4

57,4

0,0

8,5

2,1

0,0

diploma gl

1.250

0,3

3,8

22,8

69,6

0,1

2,3

0,7

0,3

diploma tl

1.320

0,2

2,0

24,0

70,4

0,1

1,8

1,3

0,2

totaal

2.716

0,9

4,5

22,9

67,9

0,2

2,4

1,0

0,3

Hoofdstuk 4 - De gemengde leerweg van het vmbo

Figuur 19.
Doorstroom naar
mbo-sectoren naar
verstedelijking
(cohort 2007).

169

���
LB
���

ZW
TE

���

EH
���

���

��

��

���

�������� & ������

���� & �������

��������

��������

������

���������

Tabel 9.

Figuur 19.

De tabel toont voor alle vmbo-sectoren waar de leerlingen in het
mbo terecht komen. De doorstroom is uitgesplitst naar de beroepsopleidende en de beroepsbegeleidende leerweg. De totale uitstroom
is verder verdeeld naar het behaalde eindniveau. De uitstroom van
een behaald eindniveau telt op tot 100 procent. In de eerste kolom
van iedere tabel staat het absolute aantal leerlingen.

In de vier grote steden is de doorstroom naar economisch
gerichte mbo-opleidingen relatief gezien het hoogst.
Leerlingen in de minder stedelijke gebieden kiezen vaker
dan leerlingen uit de rest van Nederland voor opleidingen in
de sector Zorg & welzijn en de sector Landbouw.

Uit tabel 9 blijkt dat de meeste in het mbo verder lerende
vmbo’ers uit de gemengde leerweg voor de beroeps­
opleidende leerweg kiezen. Van alle vmbo-sectoren is
vanuit de sector Techniek de doorstroom naar de beroepsbegeleidende leerweg relatief het grootst. Ongeacht de
sector in het vmbo stromen in de beroepsopleidende
leerweg vmbo’ers uit de gemengde leerweg vooral door
naar niveau 4 opleidingen. Dit geldt zowel voor leerlingen
die binnen dezelfde onderwijssector verder leren, alsook
voor degenen die in een andere sector verder leren.
Veel leerlingen die naar de beroepsbegeleidende leerweg
gaan worden niet op niveau 4 geplaatst, maar op een
lager niveau.

170

Doorstroomatlas vmbo

Figuur 20.
Doorstroom naar
mbo-sectoren per provincie
(cohort 2007).

������

��

���������

��

��

���������
�������

��

��

���

�

���

��

���

�

�.���

�

���

��

�

�.���

��
��

��

��

���������

��
��

��

��

����������

��

��

��

����������

��

�������

��

��

��

�

���

�����-�������

��

��

��

�

���

����-�������

��

��

��

� �.���

�������

��

��

��

� ���

�����-�������

��

��

�������

��

��

�

��

��

��

��
��
��

�������� & ������

���� & �������

��������

��������

��

�

�.���

�

�.���
���

����������
��� ��������

Hoofdstuk 4 - De gemengde leerweg van het vmbo

�������� & ������

Figuur 21. (vervolg op
volgende pagina)
Doorstroom naar
mbo-sectoren per provincie:
trends tussen cohort 2005
en 2007.

171

���
����

����

��

���������

��

���������
��

��

���������

��

��

�������

�������
��

��

����������

���������

����������
��

��

���������

��

����������

��

�������

��

����������
��

�������
��

�����-�������

��

����-�������

��

�������

��

�������
���

���

���

���

���

��

���

���

��

�����-�������

��

����-�������

��

�������

��

�����-�������

��

�������

��

�����-�������

���������

���

���

���

���

���� & �������

���
����

����

���������

��

��

���������

���������

��

��

���������

�������

��

����������

��

��
��
��

���������

�������
����������

��

���������
��

����������

��

�������

��

��

�������

��

�����-�������

��

�����-�������

����������

����-�������

��

��

����-�������

�������

��

��

�������

��

�����-�������
�������
���

��

��
���

�����-�������
��

���

���

���

��

���

��������

���� �� �������

��������

��������

���

���

���

�������
���

���

�

�

172

Doorstroomatlas vmbo

��������

Figuur 21. (vervolg van
����vorige pagina)

����

Doorstroom naar
��
mbo-sectoren per provincie:
trends tussen cohort 2005
��
en 2007.

��
��

���

���

��

��

���������

��

����

���������

��

�������

��

����������

��

��
��
��
��

��

���������

��

��

����������

��

��

�������

��

��

��

�����-�������

��

��

��

����-�������

��

��

��

�������

��

��

��

�����-�������

��

��

��

�������

��

���

���

���

���

���

���

��
���

���

��

���

���

���

���

���

���

���

���

��������
����

����
��

���������

��

���������
��

���������

�

�

����������

�

�

��

�������

�

��

�����-�������

�

��

����-�������

�

�

��

�������

�

�

�����-�������

�

��

� �� �������

�����

��

��
�

��

���

�

�

��

���

�

����������

��

���

��

�

�������

��

����

���

���

�

�
�

�

�������
���

�

���

���

���

���

��

���

���

Hoofdstuk 4 - De gemengde leerweg van het vmbo

4.4.3

De doorstroom naar het havo
Van de leerlingen die naar het havo doorstromen kiest ongeveer de helft voor een Economie-maatschappij
profiel en bijna een kwart voor een Cultuur-maatschappij profiel. Vanuit de vmbo-sectoren Techniek en
Landbouw wordt ten opzichte van de andere vmbo-sectoren vaak doorgestroomd naar de havo profielen
Natuur-gezondheid en Natuur-techniek.

Figuur 22. (vervolg op
volgende pagina)

Doorstroom naar havo
�-���� �� ����-����
profielen per vmbo-sector
(cohort 2007).
�-���� �� ���-������

��������
��

��

�� ��

��������������
��

��

��

���

���

���

�����-������������

������-������������

���

���

����-����������

����-��������

��������
��

��

��

���

���

�-���� �� ���-������

�����-������������

��������

��

�-���� �� ����-����

���
���
���

���

������-������������

���

����-����������

���

����-��������

��

������
��

��

��

���

�-���� �� ���-������

�����-������������

���� & �������
��

��

�-���� �� ����-����

���
���

���

������-������������

����-����������

����-��������

173

���

���

��������������
����������������
��������������������
�������������������
���-���� ��
���-������
���-����
�� ����-����

�-���� �� ���-������

174
�����-������������

���
Doorstroomatlas ���
vmbo

���

���

������-������������

���

����-����������

���

����-��������

Figuur 22. (vervolg 		
van vorige pagina)

Doorstroom naar havo
�-����
�-���� ��
�� ����-����
����-����
profielen per vmbo-sector
(cohort 2007).

�-����
�-���� ��
�� ���-������
���-������

�����-������������
�����-������������

����
& �������
��������
��

��
��

��
�� ��

��
��

������
��������������
��

��
��

��
��

���

���

���
���

���
���

���

������-������������
������-������������

����-����������
����-����������

���

���

���
���

����-��������
����-��������

��������

�-���� �� ����-����

��

��

��

���

���

�-���� �� ���-������

�����-������������

��������

��

���
���
���

���

������-������������

���

����-����������

���

����-��������

��

������
��

��

�-���� �� ����-����

��

��

���

�-���� �� ���-������

�����-������������

���� & �������
��

���
���

���

������-������������

����-����������

����-��������

���

���

��������������
����������������
��������������������
�������������������
���-���� ��
���-������
���-����
�� ����-����

Hoofdstuk 4 - De gemengde leerweg van het vmbo

4.5

Studiesucces in het vervolgonderwijs

4.5.1

Studiesucces in het mbo

175

Ongeveer 60 procent van de leerlingen uit de gemengde leerweg met een gl- of tl-diploma haalt het mbodiploma niveau 4 en circa 14 procent haalt het diploma niveau 3. Zo’n 12,5 procent verlaat het mbo zonder
startkwalificatie, dat wil zeggen zonder diploma of met hooguit een diploma op niveau 1. Tussen mbo-sectoren
blijven de verschillen beperkt. Omdat 16 procent van die totale groep zes jaar na instroom nog in het mbo zit,
kunnen er nog verschuivingen optreden. Leerlingen die starten in de gemengde leerweg die zonder diploma, of
met een diploma van de basisberoepsgerichte of kaderberoepsgerichte leerweg doorstromen naar het mbo
halen minder vaak het diploma op niveau 3 of 4. Van die groep verlaten ook meer leerlingen het mbo zonder
startkwalificatie.

��� ���

Figuur 23.
Percentage uit mbo en
percentage in vijfde of zesde
jaar na instroom nog in mbo
(cohort 2003).

�� ���
������ ������: �.���

��,��

In mbo
Uit mbo

��,��

Figuur 23.
Van alle in het mbo verder lerende leerlingen heeft het
merendeel zes jaar na instromen in leerjaar 3 van de
gemengde leerweg het mbo verlaten. De rest zit nog in het
mbo van wie de meesten in een opleiding op niveau 3 of 4,
mogelijk in een vervolgopleiding.

176

Doorstroomatlas vmbo

Tabel 10a.
Het hoogst behaalde diploma van leerlingen
die het mbo hebben afgerond onderscheiden
naar sector en leerwegdiploma van het vmbo
(cohort 2003).

uit mbo
uit mbo %
sector vmbo gl

vmbo gl economie

vmbo gl techniek

vmbo gl zorg &
welzijn

diploma in
vmbo

waarvan diploma mbo %
geen
diploma
%
26,9

diploma
niveau 1
%
4,6

diploma
niveau 2
%
12,9

diploma
niveau 3
%
8,9

diploma
niveau 4
%
22,3

geen diploma

349

75,6

diploma bb

52

67,3

23,1

0,0

23,1

0,0

21,2

diploma kb

103

65,0

22,3

1,0

4,9

9,7

27,2

diploma gl

1.721

86,0

13,9

0,3

4,0

9,1

58,7

diploma tl

1.934

83,6

13,3

0,6

3,9

8,2

57,5

totaal

4.159

83,2

15,0

0,8

5,0

8,6

53,9

geen diploma

128

77,3

25,8

3,1

14,8

7,8

25,8

diploma bb

5

60,0

60,0

0,0

0,0

0,0

0,0

diploma kb

54

53,7

13,0

1,9

20,4

5,6

13,0

diploma gl

1.233

81,3

10,6

0,3

6,2

10,3

53,9

diploma tl

775

83,4

15,1

0,8

5,4

7,1

55,0

totaal

2.195

81,1

13,3

0,7

6,7

8,9

51,5

geen diploma

238

79,8

19,7

3,8

13

15,1

28,2

diploma bb

3

66,7

33,3

0,0

0,0

33,3

0,0

diploma kb

99

71,7

15,2

0,0

9,1

20,2

27,3

diploma gl

1.793

86,1

8,6

0,3

3,1

16,3

57,7

diploma tl

1.321

84,9

10,9

0,5

2,7

9,0

61,8

totaal

3.454

84,8

10,5

0,6

3,8

13,6

56,3

8

87,5

37,5

0,0

0,0

0,0

50,0

1

100,0

0,0

0,0

0,0

100,0

0,0

vmbo gl landbouw geen diploma
diploma kb

vmbo gl totaal

totale
instroom mbo
aantal

diploma gl

53

86,8

9,4

1,9

7,5

11,3

56,6

diploma tl

19

100,0

21,1

0,0

0,0

10,5

68,4

totaal

81

90,1

14,8

1,2

4,9

11,1

58,0

geen diploma

723

77,5

24,5

4,0

13,1

10,7

25,2

diploma bb

60

66,7

26,7

0,0

20,0

1,7

18,3

diploma kb

257

65,4

17,5

0,8

9,7

13,2

24,1

diploma gl

4.800

84,9

11,0

0,3

4,3

12,1

57,1

diploma tl

4.049

84,0

12,9

0,6

3,8

8,3

58,5

totaal

9.889

83,4

13

0,7

5,0

10,4

54,2

Tabel 10a t/m 10c.
De tabellen tonen de percentages leerlingen met een mbo-diploma.
Tabel 10a betreft leerlingen die het mbo hebben verlaten, tabel 10b
leerlingen die zes jaar na instroom nog in het mbo zitten. Per regel
tellen de percentages in tabel 10a en 10b samen op tot 100 procent.
Zo heeft bijvoorbeeld 83,2 procent van de totale groep vmbo
Economie die ingestroomd is in het mbo (4.159 leerlingen) zes jaar na
instroom in vmbo leerjaar 3 het mbo verlaten en zit 16,8 procent nog
in het mbo. Van deze 83,2 procent heeft het merendeel (53,9 procent)
een mbo niveau 4 diploma behaald.

Tabel 10c toont het opleidingsniveau van leerlingen die nog in het
mbo zitten. De percentages in tabel 10c zijn berekend op basis van
alle gl’ers die naar het mbo zijn gegaan. Zo is in de laatste regel te
zien dat bij elkaar bijna 17 procent zes jaar na instroom nog een
mbo-opleiding volgt.

Hoofdstuk 4 - De gemengde leerweg van het vmbo

177

Tabel 10b.
Het hoogst behaalde diploma van leerlingen
die nog in het mbo zitten onderscheiden
naar sector en leerweg­diploma van het vmbo
(cohort 2003).

in mbo
nog in mbo %
sector vmbo gl

vmbo gl economie

vmbo gl techniek

vmbo gl zorg &
welzijn

diploma in
vmbo

waarvan diploma mbo %
geen
diploma
%
9,7

diploma
niveau 1
%
1,4

diploma
niveau 2
%
10,3

diploma
niveau 3
%
2,6

diploma
niveau 4
%
0,3

geen diploma

349

24,4

diploma bb

52

32,7

7,7

0,0

19,2

5,8

0,0

diploma kb

103

35,0

16,5

0,0

12,6

4,9

1,0

diploma gl

1.721

14,0

7,5

0,1

2,2

2,7

1,5

diploma tl

1.934

16,4

9,2

0,2

2,5

2,8

1,8

totaal

4.159

16,8

8,7

0,2

3,5

2,8

1,5

geen diploma

128

22,7

8,6

0,8

8,6

4,7

0,0

diploma bb

5

40,0

20,0

0,0

0,0

20,0

0,0

diploma kb

54

46,3

20,4

0,0

9,3

14,8

1,9

diploma gl

1.233

18,7

7,6

0,3

4,1

4,2

2,4

diploma tl

775

16,6

8,0

0,0

3,5

3,4

1,8

totaal

2.195

18,9

8,2

0,2

4,2

4,2

2,1

geen diploma

238

20,2

10,5

0,0

5,0

4,6

0,0

diploma bb

3

33,3

33,3

0,0

0,0

0,0

0,0

diploma kb

99

28,3

17,2

0,0

3,0

5,1

3,0

diploma gl

1.793

13,9

5,5

0,1

2,0

4,4

1,9

diploma tl

1.321

15,1

7,7

0,2

1,7

3,0

2,5

totaal

3.454

15,2

7,1

0,1

2,1

3,9

2,0

8

12,5

0,0

0,0

12,5

0,0

0,0

53

13,2

5,7

0,0

1,9

5,7

0,0

vmbo gl landbouw geen diploma
diploma gl
vmbo gl totaal

totale
instroom mbo
aantal

totaal

81

9,9

3,7

0,0

2,5

3,7

0,0

geen diploma

723

22,5

9,7

0,8

8,3

3,6

0,1

diploma bb

60

33,3

10,0

0,0

16,7

6,7

0,0

diploma kb

257

34,6

17,5

0,0

8,2

7,0

1,9

diploma gl

4.800

15,1

6,8

0,2

2,6

3,8

1,9

diploma tl

4.049

16,0

8,4

0,1

2,4

3,0

2,0

totaal

9.889

16,6

8,0

0,2

3,2

3,5

1,8

178

Doorstroomatlas vmbo

Tabel 10c.
Het opleidingsniveau van leerlingen die nog
in het mbo zitten onderscheiden naar sector
en leerwegdiploma van het vmbo (cohort
2003).
nog in mbo
nog in mbo %
sector vmbo gl

vmbo gl economie

vmbo gl techniek

vmbo gl zorg &
welzijn

diploma in vmbo

niveau 2
%
4,0

niveau 3
%
5,7

niveau 4
%
13,8

geen diploma

349

24,4

niveau 1
%
0,9

diploma bb

52

32,7

0,0

1,9

13,5

17,3

diploma kb

103

35,0

0,0

1,0

15,5

18,4

diploma gl

1.721

14,0

0,0

1,3

4,1

8,7

diploma tl

1.934

16,4

0,0

1,2

4,6

10,7

totaal

4.159

16,8

0,1

1,5

4,8

10,4

geen diploma

128

22,7

0,8

2,3

8,6

10,9

diploma bb

5

40,0

0,0

20,0

20,0

0,0

diploma kb

54

46,3

0,0

5,6

16,7

24,1

diploma gl

1.233

18,7

0,0

1,7

5,4

11,5

diploma tl

775

16,6

0,0

1,5

4,1

11,0

totaal

2.195

18,9

0,0

1,8

5,5

11,6

geen diploma

238

20,2

0,0

3,8

5,5

10,9

diploma bb

3

33,3

0,0

0,0

33,3

0,0

diploma kb

99

28,3

0,0

1,0

11,1

16,2

diploma gl

1.793

13,9

0,1

0,6

3,5

9,8

diploma tl

1.321

15,1

0,0

0,8

3,5

10,8

totaal

3.454

15,2

0,0

0,9

3,9

10,4

8

12,5

0,0

0,0

12,5

0,0

diploma gl

53

13,2

0,0

0,0

1,9

11,3

totaal

81

9,9

0,0

0,0

2,5

7,4

vmbo gl landbouw geen diploma

vmbo gl totaal

totale
instroom mbo
aantal

waarvan op niveau %

geen diploma

723

22,5

0,6

3,6

6,2

12,2

diploma bb

60

33,3

0,0

3,3

15,0

15,0

diploma kb

257

34,6

0,0

1,9

14,0

18,7

diploma gl

4.800

15,1

0,0

1,1

4,2

9,8

diploma tl

4.049

16,0

0,0

1,1

4,1

10,7

totaal

9.889

16,6

0,1

1,3

4,6

10,6

Tabel 11.
Deze tabel laat voor twee momenten de verwante en niet-verwante
doorstroom zien van de gediplomeerde vmbo’ers die in leerjaar 3 van
de gemengde leerweg zijn begonnen. In kolom 1 staat de sector
waarin de leerlingen in leerjaar 3 zijn gestart. In de tweede kolom is
aangegeven of ze verwant dan wel niet-verwant zijn doorgestroomd
naar het mbo met in de derde kolom de aantallen. Kolom 4 toont
vervolgens de percentages leerlingen die nog (na 5 of 6 jaar) een
mbo-opleiding volgen en kolom 5 de percentages van de leerlingen
die zonder mbo-diploma zijn uitgestroomd. In de laatste vier
kolommen staan de percentages leerlingen die een mbo-diploma
hebben gehaald. In kolom 6 en 7 zijn dat de leerlingen die een
mbo-diploma hebben gehaald in dezelfde sector als waarin ze in het
vmbo zijn begonnen. Als we bijvoorbeeld kijken naar de leerlingen

die in de sector Economie van het vmbo zijn begonnen, dan tonen
kolom 6 en 7 de percentages die een diploma in de sector EH van het
mbo hebben gehaald. Het kunnen leerlingen zijn die verwant zijn
doorgestroomd naar de sector EH (eerste regel) en in die sector het
diploma hebben gehaald. Dat zijn dus leerlingen die vanaf leerjaar 3
van het vmbo in dezelfde sector zijn gebleven. Het kunnen ook
leerlingen zijn die tussen vmbo en mbo niet-verwant zijn doorgestroomd, dus van Economie naar een andere sector (tweede regel),
om in het mbo toch weer terug te keren naar de sector EH en daar
ook hun mbo-diploma hebben gehaald. In de twee laatste
kolommen zijn de percentages te vinden van leerlingen die een
mbo-diploma hebben gehaald in een andere sector dan waarin ze in
het vmbo zijn begonnen. De leerlingen uit de sector Economie van

Hoofdstuk 4 - De gemengde leerweg van het vmbo

179

Tabel 11.
Doorstroom naar verwante en niet-verwante
mbo-sectoren in relatie tot studiesucces
(cohort 2003).

vmbo-sectoren

aantal
economie

techniek

zorg & welzijn

landbouw

totaal

verwant

2.147

niet-verwant

1.508

doorstroom naar het mbo
uit mbo
diploma in
nog
zonder
verwante
in mbo
diploma
sector
op zelfde/
hoger niveau
(niveau 3/4)
%
%
%
13,4
14,5
64,4
18,0

6,3

1,1

59,5

2,9

totaal

3.655

15,3

13,6

40,4

2,9

26,3

1,5

verwant

1.087

20,4

10,2

61,1

4,9

2,8

0,6

niet-verwant

921

14,9

14,9

2,4

1,1

60,5

6,3

totaal

2.008

17,9

12,4

34,2

3,1

29,2

3,2

verwant

2.243

14,0

8,1

72,0

1,5

4,0

0,4

niet-verwant

871

15,4

13,3

6,2

0,8

58,0

6,3

totaal

3.114

14,4

9,6

53,6

1,3

19,1

2,1

verwant

40

7,5

7,5

65,0

5,0

15,0

0,0

niet-verwant

32

12,5

18,8

6,3

0,0

53,1

9,4

totaal

72

9,7

12,5

38,9

2,8

31,9

4,2

verwant

5.517

15,0

11,0

66,8

3,2

3,5

0,5

niet-verwant

3.332

16,4

13,3

5,2

1,0

59,3

4,8

totaal

8.849

15,5

11,9

43,6

2,4

24,5

2,1

het vmbo die nog wel verwant zijn doorgestroomd naar het mbo
(eerste regel), zijn in het mbo naar een andere sector overgestapt en
hebben daar hun diploma gehaald. Voor leerlingen uit de sector
Economie die niet-verwant zijn doorgestroomd (tweede regel) vinden
we in de twee laatste kolommen eveneens de percentages leerlingen
die in een andere sector dan EH hun mbo-diploma hebben gehaald.
In de tabel zijn alleen de leerlingen uit de gemengde leerweg
opgenomen die een diploma van de gemengde- of de theoretische
leerweg behaald hebben. De tabel geeft aan of deze leerlingen in het
mbo een diploma op tenminste niveau 3 hebben gehaald of een
diploma op een lager niveau.
––––––

12,3

diploma in
diploma in
diploma in
verwante niet-verwante niet-verwante
sector op
sector
sector op
op zelfde / lager niveau
lager niveau
(niveau 1/2)
(niveau 1/2) hoger niveau
(niveau 3/4)
%
%
%
4,1
3,1
0,5

Van de leerlingen die vanuit de sector Techniek verwant
doorstromen naar het mbo haalt iets meer dan 61 procent
binnen vijf jaar het diploma niveau 3 of hoger in de sector
Techniek. Van de leerlingen uit de sector Techniek die
niet-verwant doorstromen haalt een vergelijkbaar deel
(60,5 procent) het diploma op niveau 3 of hoger in een
andere sector. De percentages liggen iets hoger bij in
verwante richting doorstromende leerlingen uit de andere
vmbo-sectoren voor zover het gaat om het behalen van
het mbo-diploma op minimaal het verwachte niveau.

180

4.5.2

Doorstroomatlas vmbo

Studiesucces in het avo
Van de vmbo’ers die doorstromen naar het avo haalt 73 procent het havo-diploma. Een enkeling haalt zelfs
een vwo-diploma. Een kwart verlaat het avo zonder havo- of vwo-diploma. Vmbo-leerlingen die in de sector
Zorg & welzijn van de gemengde leerweg zijn begonnen zijn iets succesvoller in het avo dan leerlingen uit
de sectoren Economie en Techniek. Van de Zorg & welzijn leerlingen haalt 81,3 procent een diploma. Bij
de leerlingen van de andere twee sectoren die naar het avo doorstromen is dit 72,5 procent (Economie) en
73,9 procent (Techniek). Veel leerlingen die geen havo- of vwo-diploma halen gaan naar het mbo.

Figuur 24.

������� ����

Studiesucces in het avo
(cohort 2003).

������� ���
���� �������

���� �������

���

������ ������: �.���

������� ���

��

������� ����

���

Tabel 12.

vmbo-sectoren

Studiesucces in het avo per
sector (cohort 2003).

economie

techniek

zorg & welzijn

landbouw

géén diploma

diploma havo
%
64,0

diploma vwo
%
0,0

geen diploma
%
36,0

diploma gl

76,3

0,7

23,0

diploma tl

70,3

1,2

28,5

totaal

71,5

1,0

27,5

géén diploma

50,0

0,0

50,0

diploma gl

80,8

1,9

17,3

diploma tl

69,6

1,9

28,5

totaal

72,0

1,9

26,2

géén diploma

82,6

8,7

8,7

diploma gl

76,2

0,0

23,8

diploma tl

77,2

2,7

20,1

totaal

77,5

2,8

19,7

diploma gl

100,0

0,0

0,0

diploma tl

100,0

0,0

0,0

totaal

100,0

0,0

0,0

Tabel 12.
In het cohort waar deze cijfers op gebaseerd zijn zaten nog geen
leerlingen in een intersectoraal programma. De cijfers van de sector
Landbouw zijn niet representatief omdat in cohort 2003 niet van
alle leerlingen uit de sector Landbouw de gegevens in de onderwijsnummerbestanden zijn opgenomen. Om deze zelfde reden is er

geen informatie over leerlingen die zonder diploma (géén diploma)
uit de sector landbouw naar het avo zijn doorgestroomd.

Hoofdstuk 4 - De gemengde leerweg van het vmbo

181

Tabel 13.
Studiesucces in het avo naar
avo instroomprofielen
(cohort 2003).
avo-profielen
natuurtechniek

natuurgezondheid

economiemaatschappij

cultuurmaatschappij

nat-tech en
nat-gezond

ec-maat en
cul-maat

sector vmbo gl

diploma avo

aantal

%

%

%

%

%

%

economie

diploma

441

3,2

5,2

50,6

37,0

1,6

2,5

techniek

zorg & welzijn

géén diploma

166

4,8

8,4

51,2

32,5

0,6

2,4

totaal

607

3,6

6,1

50,7

35,7

1,3

2,5
0,0

diploma

157

20,4

14,0

38,2

24,8

2,5

géén diploma

55

21,8

10,9

38,2

27,3

1,8

0,0

totaal

212

20,8

13,2

38,2

25,5

2,4

0,0

diploma

200

4,5

11,5

24,5

53,0

1,5

5,0

géén diploma

47

0,0

14,9

19,1

55,3

6,4

4,3

totaal

247

3,6

12,1

23,5

53,4

2,4

4,9

Tabel 13.
In de tabel ontbreken cijfers voor de intersectorale programma’s
omdat deze later (2007) geïntroduceerd zijn. Vanwege het ontbreken
van voldoende data in de onderwijsnummerbestanden voor de sector
landbouw is deze sector niet in de tabel opgenomen.

Tabel 13 laat per vmbo-sector de procentuele verdeling
van de avo-profielen zien. Zowel voor de groep die het
avo-diploma haalt als voor de groep die zonder een
diploma het avo verlaat. Uit de tabel blijkt dat de verdeling
over de avo-profielen van deze twee groepen geen
noemenswaardige verschillen kent.

182

Doorstroomatlas vmbo

Hoofdstuk 5 - De theoretische leerweg van het vmbo

De theoretische leerweg
van het vmbo
De theoretische leerweg is de algemeen vormende leerweg van het vmbo. Voor deze
leerweg wordt ook nog wel de oudere naam ‘mavo’ gebruikt. Met een diploma van
de theoretische leerweg is doorstroom naar niveau 3 en 4 van het mbo mogelijk. Ook
is doorstroom naar het havo mogelijk indien de school waar de leerling instroomt
hiermee instemt.
Leerlingen van de theoretische leerweg volgen zes algemene theoretische vakken die
van hetzelfde niveau zijn als in de gemengde leerweg. Ze krijgen in principe geen
beroepsgerichte vakken. Toch stromen ook leerlingen in de theoretische leerweg uit in
een sector. De vakkenpakketten van de theoretische leerweg zijn namelijk op sectoren
georiënteerd. Ook het sectorwerkstuk dat een leerling van de theoretische leerweg in
het vierde leerjaar maakt is gericht op een sectorspecifiek onderwerp. In dit hoofdstuk
zijn de sectordifferentiaties in het vakkenpakket van leerlingen in de theoretische
leerweg echter niet in de analyses betrokken, omdat veel leerlingen een breder
vakkenpakket kiezen en niet in één sector zijn in te delen.

5.1

De instroom in de theoretische leerweg
In het derde leerjaar van het vmbo kiezen leerlingen in de bovenbouw voor een bepaalde leerweg. Die keuze
wordt mede bepaald door de leerresultaten in de onderbouw. Met de keuze voor de theoretische leerweg
kiezen de leerlingen een pakket aan algemeen vormende vakken.
In deze paragraaf wordt de instroom in de theoretische leerweg in leerjaar 3 beschreven aan de hand van
de gegevens van leerlingen die in schooljaar 2010-2011 in de bovenbouw van het vmbo zijn ingestroomd.
Voor het in kaart brengen van ontwikkelingen worden de gegevens van meerdere cohorten gebruikt.
In het eerste deel van deze paragraaf komt het landelijk beeld aan de orde, daarna wordt ingegaan op
regionale verschillen in de instroom.

5.1.1

Een landelijk beeld van de instroom
De instroom in leerjaar 3 van de theoretische leerweg telt in 2010 32.917 leerlingen. De groep bestaat uit
ongeveer evenveel jongens als meisjes. Allochtone leerlingen vormen een klein kwart van de instroom. Vanaf
2005 is de instroom in leerjaar 3 van de theoretische leerweg gedaald. In 2005 gingen nog 35.222 leerlingen
naar leerjaar 3 van de theoretische leerweg.
In de leerweg ligt het aantal leerlingen met een lwoo-indicatie op 4 procent. De instroom in leerjaar 3 is voor
meer dan driekwart afkomstig van het vmbo zelf. Daarnaast is zo’n 17 procent afkomstig uit een algemeen
vmbo/havo leerjaar.

183

184

Doorstroomatlas vmbo

Tabel 1.

totaal aantal leerlingen

Achtergrondkenmerken van
de leerlingen van cohort
2010. De cijfers zijn
gebaseerd op gegevens van
leerlingen van leerjaar 3.

% man

51

% autochtoon

77

% lwoo

4

% stedelijk (g4+g32)

37

Tabel 2.

vooropleiding

aantal

%

Vooropleiding
(cohort 2010).

buiten voortgezet onderwijs

252

1

praktijkgericht onderwijs

6

0

brugklas algemeen leerjaar

8.333

25
68

vmbo

22.301

havo/vwo

2.025

6

totaal

32.917

100

Figuur 1.
De ontwikkeling van
de instroom (cohort
2005-cohort 2010).

32.917

������ ���������� �� ���� �� ������� �� ����
����

������������ �

����
���
���
���
���
���

����

����

����

����

����

����

������������ �������

Tabel 2.

Figuur 1.

De tabel toont de vooropleiding op basis waarvan leerlingen zijn
toegelaten tot leerjaar 3 (de bovenbouw) van de theoretische
leerweg.

Figuur 1 laat zien hoe de instroom zich in de afgelopen jaren
ontwikkeld heeft aan de hand van een indexcijfer. Hierbij is het
aantal leerlingen in het jaar 2005 op 100 gesteld. Ieder punt op
de lijn geeft dus de relatieve waarde aan ten opzichte van het
basisjaar 2005.

Hoofdstuk 5 - De theoretische leerweg van het vmbo

Figuur 2.
De ontwikkeling van het
aantal in leerjaar 3
ingestroomde leerlingen
met een lwoo-indicatie
(cohort 2005-cohort 2010).

��.���

geen Lwo

��.���

Lwoo

��.���
��.���
��.���

��.���

��.���

��.���

��.���

��.���

��.���

���
����

�.���
����

�.���
����

�.���
����

�.���

�.���
����

����

���� ����

��.���
��.���
�.���
�

185

Figuur 2.
In 2005 had 2 procent van de theoretische leerweg een
lwoo-indicatie. Dit percentage is in 2010 verdubbeld naar
4 procent.

����

186

Doorstroomatlas vmbo

5.1.2

Regionale verschillen in de instroom
Landelijk is het aantal locaties met een theoretische leerweg licht gedaald van 591 in 2005 naar 566 in 2010.
Deze daling was echter niet in alle provincies even sterk. Met name in Limburg en Overijssel is sprake van een
terugloop. In deze twee provincies is ook het aantal leerlingen in leerjaar 3 relatief sterk gedaald.
In de meeste provincies is het aantal locaties redelijk stabiel gebleven. Iedere provincie heeft zowel locaties
met veel als met weinig leerlingen in leerjaar 3, Noord-Holland en Noord-Brabant hebben procentueel gezien
veel locaties waar meer dan 75 leerlingen de theoretische leerweg volgen in leerjaar 3. Alhoewel er binnen de
gehele leerweg in 2010 sprake is van een daling van het aantal deelnemers in leerjaar 3 ten opzichte van 2005,
zien we in de provincies Groningen en Noord-Holland een lichte stijging van het aantal deelnemers. Dit geldt
ook voor de vier grote steden. Ook hier is een lichte stijging ten opzichte van 2005 in het aantal leerlingen.

aantal locaties

Tabel 3.
Aantal locaties cohorten
2005 en 2010 en aantal
leerlingen in leerjaar 3
per locatie (cohort 2010).

aantal leerlingen per locatie

2005

2010

<=15

16-25

26-40

41-60

61-75

>=76

groningen

36

34

3

2

16

10

2

1

friesland

39

38

6

7

7

8

4

6

drenthe

21

18

2

2

2

7

2

3

overijssel

36

25

3

1

7

8

0

6

flevoland

13

15

0

2

0

7

3

3

gelderland

65

68

9

4

10

17

10

18

utrecht

47

42

4

2

6

9

8

13

noord-holland

88

92

6

7

8

25

15

31

zuid-holland

131

132

15

11

23

24

22

37

zeeland

12

9

0

0

1

3

2

3

noord-brabant

69

66

5

4

8

11

14

24

limburg

34

27

5

1

1

5

5

10

totaal

591

566

58

43

89

134

87

155

Tabel 3.
Ten opzicht van 2005 is het aantal locaties dat de theoretische leerweg aanbiedt gedaald van 591 naar 566. Er zijn
relatief veel grote locaties, dat wil zeggen locaties met meer
dan 40 leerlingen in het derde leerjaar, die deze leerweg
aanbieden.

Hoofdstuk 5 - De theoretische leerweg van het vmbo

Tabel 4.
Aantal leerlingen per
provincie (cohort 2005
en 2010).

aantal cohort 2005

aantal cohort 2010

groningen

1.287

1.313

friesland

1.649

1.598

drenthe

1.149

885

overijssel

1.894

1.412

flevoland

1.010

978

gelderland

3.748

3.716

utrecht

3.005

2.600

noord-holland

5.933

6.000

zuid-holland

7.962

7.655

zeeland

662

607

noord-brabant

4.764

4.460

limburg

2.157

1.693

������������ �������

Figuur 3.
De landelijke spreiding en
ontwikkeling van het aantal
leerlingen in leerjaar 3
(cohort 2010).

�.���
�.���
���

�.���

���

�.���

�.���

�.���

�.���

���

< = -���

�.���

> -��� �� < -��
> = -�� �� < = ��
> �� �� < ���
> = ���
�.���

Figuur 3.
De cijfers geven het aantal leerlingen weer in 2010.
De kleuren geven een indicatie van de procentuele ­toeof afname in het aantal leerlingen ten opzichte van het
aantal leerlingen in 2005.

187

188

Doorstroomatlas vmbo

Figuur 4.
De ontwikkeling van de
deelname in stedelijke en
rurale gebieden (cohorten
2005 t/m 2010): instroom
leerjaar 3.

������ ���������� �� ���� �� ������� �� ����
����

T�����

����

R���

����

G��

���

G�

���
���
���

����
��

Figuur 5.
De ontwikkeling van de
deelname in de drie
krimpgebieden (cohorten
2005 t/m 2010): instroom
leerjaar 3.

����
���

����
������

����

����

����

������

������ ���������� �� ���� �� ������� �� ����
���

������

���

����-����

���

������-��

��

�����-��

��
��
��

����

����

����

����

�����-���� ���������

������-����������

����-���� �������

������ �������������

Figuur 4 en 5
Figuur 4 en 5 laten zien hoe de instroom zich geografisch ontwikkeld
heeft aan de hand van een indexcijfer. Het jaar 2005 is het
referentiejaar; het aantal leerlingen van dat jaar is op 100 gesteld.
Ieder punt op een lijn geeft de relatieve waarde aan ten opzichte van
het basisjaar 2005. Zo is bijvoorbeeld de deelname in de theoretische
leerweg in Noord-oost Groningen in 2010 zo’n 7 procent lager dan in
2005.

����

����

Hoofdstuk 5 - De theoretische leerweg van het vmbo

5.2

De doorstroom in de theoretische leerweg
Een jaar na instroom in leerjaar 3 stromen 9 van de 10 leerlingen door naar leerjaar 4. Ze vervolgen vrijwel
allemaal hun vmbo-opleiding in de theoretische leerweg. Slechts een enkeling kiest voor een andere leerweg/
sector combinatie in leerjaar 4. Van de groep (10 procent) die niet doorstroomt naar een volgend leerjaar
verlaat één op de vijf (mogelijk tijdelijk) het vmbo. Het merendeel van de leerlingen die niet doorstromen naar
leerjaar 4 blijft in leerjaar 3 van de theoretische leerweg zitten. Slechts een klein deel, nog geen 2 procent kiest
in leerjaar 3 bij zittenblijven voor een andere leerweg. In totaal doet zo’n 8 procent van de totale instroom in
leerjaar 3 het jaar over.

Figuur 6.
Doorstroom leerjaar 4,
zittenblijven leerjaar 3,
uitstroom mbo en uitval
(cohort 2007).
De percentages in de figuur
geven het aandeel van het
totaal aantal leerlingen
weer dat na leerjaar 3 is
doorgestroomd naar een
bepaalde sector/leerweg
combinatie op het niveau
van leerjaar 3, dan wel
leerjaar 4.

�������� �

��������

��������

����
& �������

��
��
��

��
��
��

��
��
��

��
�,��
�,��

�������� �

��
�,��
�,��

��
�,��
�,��

��������
��
��
��

��
��
��

��������������
��
��
��

�,��
�,��
�,��

������������
�������

������������
�������

�������
���������

�,��

�������� �
������: ��.���

��
��
��

���
��

���
��

�,��
�,��
�,��

������������
�������
��,��

189

190

Doorstroomatlas vmbo

5.3

Studiesucces in het vmbo
Van alle leerlingen die in leerjaar 3 in de theoretische leerweg instromen behaalt 89 procent het diploma van
deze leerweg. Na leerjaar 3 verlaat 4 procent van de leerlingen ongediplomeerd het vmbo. Nog eens 4 procent
gaat na leerjaar 4 zonder diploma van school. Velen van hen stromen door naar het mbo. De rest van de
instroom behaalt een diploma in één van de andere leerwegen.
Van de leerlingen die van de theoretische leerweg of de gemengde leerweg het diploma halen, doet het
merendeel (91 procent) de reguliere twee jaar over leerjaar 3 en 4. De groep leerlingen die overstapt naar een
andere leerweg doet gemiddeld iets langer over het halen van het diploma. Deze groep bestaat voor een groot
deel uit leerlingen die aanvankelijk een andere leerweg hadden gekozen. Deze leerlingen blijven vaker in
leerjaar 3 zitten.
Ze beginnen feitelijk opnieuw met hun studie. De meeste leerlingen die ongediplomeerd de leerweg verlaten
doen dit twee of drie jaar nadat ze in de bovenbouw van hun opleiding zijn ingeschreven.

Figuur 7.

�� ��

��

Behaalde diplomaniveau
en uitval theoretische
leerweg (cohort 2007).

��

��

��
��
��
��

���� �������, ���� �������� �� �������� �
���� �������, ���� �������� �� �������� �
������ ������: ��.���

���

���� �������, �����

���� �������, �����
��
��
��
��

Hoofdstuk 5 - De theoretische leerweg van het vmbo

������� ����������

Figuur 8.

�� �� �� ���

Studieduur in de bovenbouw
onderscheiden naar
behaalde diploma
(cohort 2007).

� ����

Theoretische leerweg totaal.

� ����

���

���

��

���

���

���

���

����

�� �� �� ��.���
���

� ����

� ����

��
��

���

���

���

���

����

���

���

����

���� ����-������� �.���
� ����

���
���

� ����
� ����

���
��

���

���

Figuur 8
Figuur 8 toont welk deel van de leerlingen uit de theoretische leerweg
twee jaar, dan wel drie jaar over de vmbo bovenbouw doet. Zo doet
bijvoorbeeld 91 procent van de leerlingen die uiteindelijk een diploma
van de gemengde leerweg of de theoretische leerweg halen twee jaar
over de bovenbouw.

191

192

Doorstroomatlas vmbo

5.4

De doorstroom naar het vervolgonderwijs

5.4.1

Algemeen
Van de totale instroom in leerjaar 3 van de theoretische leerweg stroomt uiteindelijk 95 procent door naar
het vervolgonderwijs. Zo’n driekwart gaat verder met een mbo-opleiding en 20 procent gaat naar het havo.
Het resterende deel, 5 procent, leert dus niet verder. De groep die niet verder gaat is procentueel gezien
de afgelopen jaren stabiel gebleven. Binnen de groep die wel verder gaat in het onderwijs is er sprake van
een lichte verschuiving naar de doorstroom naar het havo. Van cohort 2004 ging 15 procent naar het havo,
in cohort 2007 is dit percentage gestegen naar zo’n 20 procent. Als gevolg hiervan is de doorstroom naar
het mbo licht gedaald.

Figuur 9.

���

��

Doorstroom naar
vervolgonderwijs ­
(cohort 2007).

G��� ����������

����
������

���

D��������� ���� �

������ ������: ��.���

D��������� ���� �

���

Figuur 10.
Ontwikkeling doorstroom
naar vervolgonderwijs
(cohorten 2004 t/m 2007).

����

�.���

�.���

�.���

�.���

�.���

�.���

�.���

�.���

���

����������

����������

���

���

��.���

��.���

��.���

��.���

����

����

����

����

���

��

���� ������

���������� ���� ���

���������� ���� ����

���� ����������

Hoofdstuk 5 - De theoretische leerweg van het vmbo

5.4.2

193

De doorstroom naar het mbo

Van de instromers van leerjaar 3 in de theoretische leerweg stroomt uiteindelijk 75 procent door naar het mbo.
Het mbo kent vier sectoren: Economie & handel, Techniek, Zorg & welzijn en Landbouw. Van de groep die naar
het mbo doorstroomt gaat 41 procent naar een opleiding in de sector Economie & handel. Een klein deel kiest
voor een studie in de sector Landbouw (4 procent). De rest gaat naar de andere twee sectoren.
Het merendeel gaat naar de beroepsopleidende leerweg, slechts een klein deel kiest voor de combinatie van
werken en leren in de beroepsbegeleidende leerweg. Van degenen die met een eindkwalificatie van de
theoretische leerweg naar het mbo gaan stromen de meesten door naar een opleiding op niveau 3 of 4.

Figuur 11.

�������� & ������

��

Doorstroom naar mbo
sectoren (cohort 2007).

��������

L�������

���� & �������

���

Z��� & �������

��������

���

������ ������: ��.���

T�������
E������� & ������

���

economie
& handel

techniek

zorg
& welzijn

landbouw

combinatie

aantal

%

%

%

%

%

cohort 2004

28.719

39

23

33

4

1

cohort 2007

26.491

41

24

31

4

0

Tabel 5.
Doorstroom naar
mbo-sectoren
(cohort 2004 en 2007).

194

Doorstroomatlas vmbo

sector economie & handel

Tabel 6a.
Doorstroom naar
mbo-leerweg bol.

bol

niv. 1

niv. 2

niv. 3

niv. 4

niv. 1

niv. 2

niv. 3

%

%

%

%

%

%

%

%

1.563

3,2

21,7

4,4

6,2

11,5

5,1

0,6

6,3

diploma bb

27

0,0

22,2

3,7

3,7

0,0

22,2

0,0

0,0

diploma kb

560

0,0

5,2

12,9

15,7

0,2

3,4

2,0

9,5

diploma gl

397

0,0

5,3

5,3

22,4

0,5

1,0

1,8

23,2

diploma tl

23.940

0,1

3,0

9,4

27,8

0,1

0,6

1,1

20,0

totaal

26.487

0,2

4,2

9,1

26,1

0,7

0,9

1,1

19,0

géén diploma

sector zorg & welzijn

Tabel 6a.
Doorstroom naar
mbo-leerweg bol.

bol
géén diploma

1.563

combinatie

niv. 2

niv. 3

niv. 4

niv. 1

niv. 2

niv. 3

niv. 4

%

%

%

%

%

%

%

%

alle niveaus
%

1,2

9,8

4,9

4,9

0,1

1,0

0,6

1,1

2,6

diploma bb

27

0,0

18,5

3,7

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

3,7

diploma kb

560

0,0

0,7

17,0

17,1

0,0

0,4

2,0

0,7

0,2

diploma gl

397

0,0

0,0

11,1

17,9

0,0

0,0

0,3

5,0

0,3

diploma tl

23.940

0,0

0,4

8,6

21,3

0,0

0,0

0,3

3,4

0,0

totaal

26.487

0,1

1,0

8,6

20,2

0,0

0,1

0,4

3,2

0,2

sector economie & handel
bbl
géén diploma

sector techniek

niv. 1

niv. 2

niv. 3

niv. 4

niv. 1

niv. 2

niv. 3

%

%

%

%

%

%

%

%

0,9

3,8

1,2

0,0

2,0

4,4

0,1

0,0

1.563

niv. 4

diploma bb

27

0,0

11,1

3,7

0,0

3,7

0,0

0,0

0,0

diploma kb

560

0,0

2,0

2,1

0,0

0,0

6,1

1,1

0,2

diploma gl

397

0,0

0,8

0,3

0,3

0,5

1,3

1,3

0,0

diploma tl

23.940

0,0

0,4

0,7

0,2

0,1

1,3

0,3

0,1

totaal

26.487

0,1

0,6

0,7

0,2

0,2

1,6

0,3

0,1

sector zorg & welzijn

Tabel 6b.
Doorstroom naar
mbo-bbl.

sector landbouw

niv. 4

niv. 1

Tabel 6b.
Doorstroom naar
mbo-bbl.

sector techniek

bbl

sector landbouw

combinatie

niv. 1

niv. 2

niv. 3

niv. 4

niv. 1

niv. 2

niv. 3

niv. 4

%

%

%

%

%

%

%

%

%

1.563

0,0

1,3

0,1

0,0

0,0

0,4

0,1

0,1

0,6

diploma bb

27

0,0

3,7

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

diploma kb

560

0,0

0,9

0,5

0,0

0,0

0,0

0,4

0,0

0,0

diploma gl

397

0,0

0,5

0,0

0,8

0,0

0,3

0,3

0,0

0,0

diploma tl

23.940

0,0

0,4

0,2

0,2

0,0

0,0

0,1

0,0

0,0

totaal

26.487

0,0

0,4

0,2

0,2

0,0

0,0

0,1

0,0

0,1

géén diploma

alle niveaus

Hoofdstuk 5 - De theoretische leerweg van het vmbo

195

Figuur 12.

���

Doorstroom naar
mbo-sectoren naar
verstedelijking
(cohort 2007).

landbo

���

zorg &

���

technie

���

econom

���
���
��

��

���

�������� & ������

���� & �������

��������

��������

������

���������

Tabel 6a en 6b.

Figuur 12.

De tabellen tonen per kwalificatieniveau waar men terecht komt in
het mbo. Tabel 6a toont de doorstroom naar de beroepsopleidende
leerweg (bol) en tabel 6b de doorstroom naar de beroeps­
begeleidende leerweg (bbl). De totale uitstroom van een bepaald
kwalificatie­niveau is op 100 procent gesteld. In de eerste kolom
van iedere tabel staat het absolute aantal leerlingen.

In de vier grote steden is de doorstroom naar economisch
gerichte mbo-opleidingen relatief gezien het hoogst.
Leerlingen in de minder stedelijke gebieden kiezen vaker
dan leerlingen uit de rest van Nederland voor opleidingen in
de sector Zorg & welzijn en de sector Landbouw.

Uit de tabellen blijkt dat de meeste in het mbo verder
lerende vmbo’ers kiezen voor de beroepsopleidende
leerweg. Binnen deze mbo-leerweg kiest men het vaakst
voor opleidingen in de sector Economie & handel.

196

Doorstroomatlas vmbo

Figuur 13.
Procentuele verdeling van
aantallen leerlingen over
de sectoren per provincie
(cohort 2007).

������
���������

��

���������

��

��
��

��

� �.���

��

� �.���

�������

��

��

��

� ���

����������

��

��

��

� �.���

��

���������

��

��

� ���

����������

��

��

��

� �.���

�������

��

��

��

� �.���

�����-�������

��

��

��

� �.���

����-�������

��

��

��

� �.���

�������

��

��

� ���

�����-�������

��

��

� �.���

�������

��

��

� �.���

��

���

�

��

��
��
��
��

��

�������� & ������

���� & �������

��������

��������

����������
��� ��������

Figuur 13.
Tussen de provincies zijn er geen grote verschillen in de
doorstroom naar mbo-sectoren. In de provincie Friesland is
de doorstroom, ook historisch gezien, naar de sector
Economie & handel laag vergeleken met de andere
provincies. In de provincies Drenthe, Overijssel en Friesland

is de afgelopen jaren de doorstroom naar mbo Zorg &
welzijn opleidingen relatief hoog geweest.

Hoofdstuk 5 - De theoretische leerweg van het vmbo

Figuur 14. (vervolg op
volgende pagina)
Doorstroom naar
mbo-sectoren per provincie:
trends tussen cohort 2005
en 2007.

197

�������� & ������

��������
����

����
��

��

���������

��

��

���������
�������

��

����������

��

���������
���������

��

�������

��

����������
��

��

���������

��

����������

���������

��

����������

�������

��

��

�������

�����-�������

��

��

�����-�������

����-�������

��

��

����-�������

��

�������

��

�������

�����-�������

��

��

�����-�������

�������

��

��

�������

���

���

���

���

���

��

���

���

���

���

���

���

���� & �������

�������
����

����
��

��

���������

���������

���������

��

��

���������

�������

��

��

�������

��

����������

����������

��
��

���������
����������

��

���������
��

��

����������

�������

��

��

�������

�����-�������

��

��

�����-�������

����-�������

��

��

����-�������

�������

��

�������
���

��
��

�����-�������

�������

��

�����-�������
��

��
���

���

��������

���

���

���

��

���� & �������

���

���

���

���

�������
���

���

���

198

Doorstroomatlas vmbo

Figuur 14. (vervolg van
vorige pagina)

����

Doorstroom naar
mbo-sectoren
�� per provincie:
trends tussen cohort 2005
en 2007.
��
��
��
��

�

���

���

��������
����

����

��

���������

��

���������

��

��

�������

��

��

����������

��

��
��

��

���������

��

����������

��

�������

��

��

��

�����-�������

��

��

��

����-�������

��

�������

��

�����-�������

��

�������

���

���

��

��

��

��
��

��
��

��
��

���

���

���

��
���

���

��

���

���

���

���

���

���

���

���

���

��������
����

�

����
��

���������

�

�

��

���������

�

�

��

�������

�

�

��

����������

�

�

���������

�

�

����������

�

�

��

�������

�

�

��

�����-�������

�

�

��

����-�������

�

�

�������

�

�

�����-�������

�

�

�������

�

�

��
��

��
��
��
���

����

���

���

���

���

���

���

���

���

��

���

Hoofdstuk 5 - De theoretische leerweg van het vmbo

5.4.3

De doorstroom naar het avo
Met een diploma van de theoretische leerweg kunnen vmbo-leerlingen in leerjaar 4 van het havo instromen.
Het havo bestaat in leerjaar 4 uit een viertal profielen: Natuur & techniek, Natuur & gezondheid, Economie &
maatschappij en Cultuur & maatschappij. Daarnaast bieden sommige scholen zogenoemde combinatieprofielen aan. Bijvoorbeeld een combinatie van Natuur & techniek en Natuur & gezondheid, of van Economie &
maatschappij en Cultuur & maatschappij. Het merendeel van de doorstromers naar het havo kiest voor één van
de hoofdprofielen. Meer dan de helft gaat naar het profiel Economie & maatschappij. Voor het profiel Cultuur
& maatschappij kiest 19 procent.

��
15.
���-���� ��Figuur
����-����
Doorstroom naar avo
profielen (cohort 2007).
���-���� �� ���-������

��

������-��������

��

������-����������

���

���

��������-������������
�������-������������

�������-������������

���-���� �� ���-������

��������-������������
������-����������
������-��������

���-���� �� ����-����

���

������ ������: �.���

199

200

Doorstroomatlas vmbo

5.5

Studiesucces in het vervolgonderwijs

5.5.1

Studiesucces in het mbo
Het merendeel van de instroom in leerjaar 3 van de theoretische leerweg stroomt na het vmbo door naar het
mbo. Van deze groep heeft 82 procent zes jaar na de instroom in vmbo leerjaar 3 het mbo verlaten. Iets meer
dan 16 procent zonder een startkwalificatie behaald te hebben. Zo’n 52 procent heeft een startkwalificatie
gehaald. Van cohort 2003 is zes jaar na instroom 18 procent nog bezig met een mbo-studie.

Figuur 16.
Percentage uit mbo en
percentage in vijfde of zesde
jaar na instroom nog in mbo
(cohort 2003).

��� ���
��� �� ���
������ ������: ��.���

���

In mbo
Uit mbo

���

Hoofdstuk 5 - De theoretische leerweg van het vmbo

uit mbo

Tabel 7a.
Het hoogst behaalde
diploma van leerlingen die
het mbo hebben afgerond
onderscheiden naar
leerwegdiploma van het
vmbo (cohort 2003).

waarvan diploma mbo %
succes in
vmbo
vmbo
tl totaal

aantal
ingestroomd
% mbo
géén
in mbo verlaten diploma niveau 1 niveau 2 niveau 3 niveau 4

géén diploma

3.199

77,8

27,5

4,8

12,2

9,6

diploma bb

43

65,1

25,6

2,3

20,9

9,3

7,0

diploma kb

475

71,8

22,3

0,4

6,3

13,3

29,5

diploma gl

357

84,0

15,7

0,3

4,2

8,4

55,5

diploma tl

26.699

83,1

14,4

0,4

4,1

8,2

55,9

totaal

30.773

82,3

15,9

0,9

5,0

8,5

52,1

in mbo

Tabel 7b.
Het hoogst mbo-behaalde
diploma van leerlingen die
nog in het mbo zitten
onderscheiden naar
leerwegdiploma van het
vmbo (cohort 2003).

waarvan diploma mbo %
diploma in
vmbo
vmbo
tl totaal

aantal
ingestroomd
in mbo

nog in
mbo
géén
% diploma niveau 1 niveau 2 niveau 3 niveau 4

géén diploma

3.199

22,2

11,2

0,9

6,2

3,2

0,8

diploma bb

43

34,9

16,3

0,0

16,3

2,3

0,0

diploma kb

475

28,2

14,9

0,0

6,1

5,5

1,7

diploma gl

357

16,0

8,4

0,0

1,1

3,6

2,8

diploma tl

26.699

16,9

9,6

0,2

2,3

3,1

1,7

totaal

30.773

17,7

9,9

0,2

2,8

3,2

1,6

in mbo

Tabel 7c.
Het opleidingsniveau van
leerlingen die nog in het
mbo zitten onderscheiden
naar leerwegdiploma van
het vmbo (cohort 2003).

23,8

waarvan op niveau %
aantal
ingestroomd
in mbo

nog in
mbo
%

niveau 1

niveau 2

niveau 3

niveau 4

géén diploma

3.199

22,2

0,2

4,2

7,3

10,5

diploma bb

43

34,9

0,0

7,0

18,6

9,3

diploma kb

475

28,2

0,0

2,9

9,5

15,8

diploma gl

357

16,0

0,0

0,0

4,2

11,8

diploma tl

26.699

16,9

0,0

1,1

4,3

11,5

totaal

30.773

17,7

0,0

1,5

4,7

11,5

diploma in
vmbo
vmbo
tl totaal

Tabel 7a t/m 7c.
De tabellen tonen de percentages leerlingen met een mbo-diploma.
Tabel 7a heeft betrekking op leerlingen die zes jaar na instroom in
het vmbo het mbo hebben verlaten, tabel 7b op de leerlingen die nog
in het mbo zitten. De eerste kolom toont het totaal aantal leerlingen
en de tweede kolom het percentage dat is uitgestroomd (tabel 7a) of
het percentage dat nog in het mbo zit (tabel 7b). De percentages in
de volgende kolommen zijn een uitsplitsing van het percentage in
de tweede kolom. Tabel 7c toont het opleidingsniveau van leerlingen
die nog in het mbo zitten.

Van de vmbo-uitstroom met een diploma van de theoretische leerweg zijn 26.699 leerlingen doorgestroomd naar het
mbo. 83 procent heeft het mbo verlaten waarvan 14 procent
zonder een mbo-diploma te halen. Het merendeel van de
groep die het mbo-diploma heeft behaald heeft een niveau
4 opleiding in het mbo gevolgd. Tabel 7c toont dat van de 17
procent van de vmbo-tl gediplomeerden die nog in het mbo
zitten 12 procent met een niveau 4 opleiding bezig is.

201

202

Doorstroomatlas vmbo

5.5.2

Studiesucces in het avo
Van de totale instroom in de theoretische leerweg in leerjaar 3 gaat een deel na het verlaten van het vmbo,
gediplomeerd dan wel ongediplomeerd, naar het avo. Drie kwart van de doorstromers naar het avo (havo of vwo)
behaalt het diploma; voor het overgrote deel is dat het havo-diploma. Het studiesucces in het avo ligt het hoogst
bij dat deel van de leerjaar 3 instroom die het vmbo met een diploma van de theoretische leerweg verlaten.

Figuur 17.

������� ����

Studiesucces in het avo
(cohort 2003).

������� ���

���� �������

���� �������

���

������ ������: �.���

������� ���

��

������� ����

���

diploma havo

diploma vwo

%

%

%

géén diploma

68,1

2,1

29,9

diploma gl

58,3

0,0

41,7

diploma tl

73,5

1,9

24,6

totaal

73,2

1,9

24,9

Tabel 8.
Studiesucces in het avo
naar behaald diploma
in avo (cohort 2003).

avo-profielen

Tabel 9.
Studiesucces in het avo
naar behaalddiploma
(h)avo-profiel
(cohort 2003).

géén diploma

nat-tech nat-gezond
diploma avo

ec-maat

nat-tech en
cul-maat nat-gezond

ec-maat en
cul-maat

aantal

%

%

%

%

%

%

diploma

4.154

6,7

10,7

41,6

36,7

1,5

2,8

géén diploma

1.368

6,7

12,5

43,7

33,6

1,8

1,7

totaal

5.522

6,7

11,2

42,1

35,9

1,6

2,6

Tabel 9.
Tabel 9 laat zien hoe het studiesucces in het avo verdeeld is naar de
avo-profielen. In een beperkt aantal gevallen switchen leerlingen
binnen het avo van profiel waardoor het uitstroomprofiel niet gelijk
is aan het instroomprofiel.

Hoofdstuk 5 - De theoretische leerweg van het vmbo

203

204

Doorstroomatlas vmbo

Hoofdstuk 1 - De vier leerwegen in het vmbo

Afkortingen

Avo
Bb/bb
bol
bbl
EC
E&H
Gl/gl
Havo
IS
Kb/kb
LB
Lw
Lwoo
Lwt
Mbo
TE
Tl/tl
Vmbo
Vo
Vwo
ZW / Z&W

algemeen voortgezet onderwijs
basisberoepsgerichte leerweg (vmbo)
beroepsopleidende leerweg (mbo)
beroepsbegeleidende leerweg (mbo)
sector Economie (vmbo)
sector Economie & handel (mbo)
gemengde leerweg (vmbo)
hoger algemeen voortgezet onderwijs
Intersectoraal (vmbo)
kaderberoepsgerichte leerweg (vmbo)
sector Landbouw (vmbo en mbo)
leerweg
leerwegondersteunend onderwijs
leerwerktraject
middelbaar beroepsonderwijs
sector Techniek (vmbo en mbo)
theoretische leerweg (vmbo)
voorbereidend middelbaar beroepsonderwijs
voortgezet onderwijs
voorbereidend wetenschappelijk onderwijs
sector Zorg & welzijn (vmbo en mbo)

205

206

Doorstroomatlas vmbo

Verklarende woordenlijst

Afdeling

Een afdeling is een onderwijsprogramma binnen een vmbo-sector met en eigen
specialisatie. Een voorbeeld is de afdeling Administratie in de sector Economie.

Allochtoon

Volgens de definitie van het CBS die gevolgd wordt het ministerie van OCW
wordt een persoon tot de allochtonen gerekend als ten minste één ouder in
het buitenland is geboren.

Bovenbouw

De (laatste) fase van het voortgezet onderwijs waarin een keuze voor een
­afstudeerrichting moet worden gemaakt. In het vmbo bestaat de bovenbouw
uit het derde en vierde leerjaar.

Cohort

Een groep individuen die in eenzelfde periode eenzelfde demografische
­verandering hebben meegemaakt. In de Doorstroomatlas vmbo is een cohort de
groep leerlingen die in hetzelfde schooljaar uit de onderbouw van het vmbo of uit
de onderbouw van een andere schoolsoort in het voortgezet onderwijs naar het
derde leerjaar van het vmbo is gegaan.

Cohortbestand

Alle gegevens die van de leerlingen uit een cohort beschikbaar zijn voor analyses.

G4

De vier grootste gemeenten van Nederland
(Amsterdam, Den Haag, Rotterdam, Utrecht).

G32

Na de G4 de 32 grootste gemeenten in ons land. Samen met de G4 vallen ze onder
het grotestedenbeleid in ons land.

Havo-profielen

Een havo-profiel is een studierichting in de bovenbouw van het havo. Er zijn vier
hoofdrichtingen of profielen: natuur en techniek, natuur en gezondheid, economie
en maatschappij en cultuur en maatschappij.

Hoofddomein

De (hoofd)domeinindeling is een nieuwe ordening van mbo-opleidingen in
zestien domeinen van verwante opleidingen. De indeling gaat uiterlijk schooljaar2013-2014 in.

Indexcijfer

Het percentage dat de verhouding tot een referentiewaarde uitdrukt. In deze Atlas:
uitgaande van een bepaald jaar (het referentiejaar) drukt het indexcijfer de
percentuele toename of afname uit van bijvoorbeeld de deelname aan het vmbo in
de op het referentiejaar volgende jaren.

Intersectoraal

Brede, oriënterende opleidingen in het vmbo, opgezet om leerlingen te laten
kennismaken met veel verschillende soorten werk in verschillende sectoren.

Intrasectoraal

Intrasectorale programma’s zijn programma’s in de bovenbouw van het vmbo
waarin verschillende afdelingen van een sector samengaan. Bijvoorbeeld
Instalektro waarin onderdelen van de afdeling Installatietechniek en
Elektrotechniek worden aangeboden.

Krimpgebieden

In Nederland zijn drie regio’s als krimpgebied aangemerkt: Zeeuws-Vlaanderen,
Zuidoost Limburg en Noordoost Groningen. Deze gebieden kenmerken zich door
een terugloop van de bevolking.

Hoofdstuk 1 - De vier leerwegen in het vmbo

Leerweg

Een leerweg is een onderwijsroute die een leerling volgt. Het vmbo kent vier leerwegen
(basisberoepsgerichte leerweg, de kaderberoepsgerichte leerweg, de gemengde leerweg
en de theoretische leerweg). Het mbo heeft twee leerwegen (de beroepsbegeleidende
leerweg (bbl) en de beroepsopleidende leerweg (bbl).

Leerwerktraject

Een leerwerktraject is een volwaardige leerroute binnen de basisberoepsgerichte leerweg
(BB) van het vmbo. Het leerwerktraject geeft de leerling, die door zijn leerstijl niet in staat
is het reguliere programma succesvol te doorlopen, de mogelijkheid het diploma te
behalen door middel van een meer passende leerroute waarin meer buitenschools leren
in bedrijven is opgenomen.

Locaties

Een nevenvestiging van een school (hoofdvestiging) op een eigen adres
in dezelfde gemeente of in een andere gemeente.

Lwoo

Het aanbod voor leerlingen in het vmbo van extra ondersteuning om
het diploma te halen.

Niet-verwante doorstroom Leerlingen die bij de overstap van vmbo naar mbo van sector wisselen.
Een voorbeeld is een leerling uit de sector Economie van het vmbo die in
de sector Techniek van het mbo begint.
Onderbouw

De (eerste) fase van het voortgezet onderwijs. In het vmbo beslaat
de onderbouw het eerste en tweede leerjaar.

Onderbreking

Het tijdelijk stoppen met de deelname aan het onderwijs om na een of
enkele jaren terug te keren.

Onderwijsnummer

Het onderwijsnummer is een uniek persoonsgebonden nummer, dat iedere leerling krijgt
die in Nederland door de overheid betaald onderwijs volgt. Dit nummer wordt gebruikt
om gegevens over de schoolloopbaan van leerlingen te verzamelen. De Dienst Uitvoering
Onderwijs (DUO) verzamelt en beheert die gegevens.

Onderwijsnummerbestand Een databestand met schoolloopbaangegevens van leerlingen in het betaalde onderwijs
(zie ook onderwijsnummer).
Ruraal

De gemeenten in Nederland die niet onder de G4 en de G32 vallen (in deze Atlas).

Sector

Een sector in het vmbo is een onderwijsprogramma gericht op een beroepssector die
leerlingen voorbereid op hun vervolgopleiding en het werk dat ze willen doen. Het vmbo
kent vier sectoren (Economie, Techniek, Zorg & welzijn en Landbouw) en intersectorale
programma’s (zie bij Intersectoraal). Het onderwijs in het mbo is in vier vergelijkbare
sectoren verdeeld, maar kent geen intersectorale programma’s.

Startkwalificatie

Een diploma van een mbo-opleiding op tenminste niveau 2 of het havo- of vwo-diploma.

Studiesucces

Het behalen van het (vmbo-)diploma in relatie tot de studieduur

Verwante doorstroom

In deze Atlas: leerlingen die vanuit een vmbo-sector naar dezelfde sector in het mbo
gaan. Bijvoorbeeld van de sector Economie in het vmbo naar de sector Economie &
handel in het mbo.

207

208

Doorstroomatlas vmbo

Colofon

Deze atlas is in opdracht van het Ministerie van OCW ontwikkeld door een onderzoeksteam
van het Expertisecentrum Beroepsonderwijs (ecbo) en het Researchcentrum voor Onderwijs
en Arbeidsmarkt (ROA).
Het team bestaat uit:
Anneke Westerhuis en Jan Neuvel (ecbo)
Timo Huijgen en Christoph Meng (ROA)
Ontwerp en opmaak
VormVijf, Den Haag
Bijdrage vormgeving: Mariëlle Retz (ROA)
Drukwerk
Vijfkeerblauw
De onderwijsnummergegevens zijn geleverd door DUO Informatieproducten.

Deze brochure is een uitgave van:
Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Postbus 16375 | 2500 BJ Den Haag
Oplage 1.500 exemplaren
ISBN 978-90-5910-157-9
juni 2012