Verhagen
Buitenlandse Zaken van de Europese Unie wederom in
de conclusies aangedrongen op het nakomen van de
toezeggingen om humanitaire goederen toe te laten tot
Gaza. Er is toen afgesproken dat er minimaal 500
vrachtauto’s per dag binnen kunnen komen. Dat varieert
nu rond de 200. De ministers van Buitenlandse Zaken
gezamenlijk hebben erop aangedrongen dat Israël zijn
toezeggingen op dit punt nakomt.
De voorzitter: Ik verzoek de minister, deze kortheid van
beantwoorden vol te houden.
De heer Van der Staaij (SGP): Voorzitter. Alle landen
zijn gebonden aan het internationaal recht. Daarop zijn
geen uitzonderingen. Ik heb dan ook zeker niet gezegd
dat Israël dat recht wel zou hebben. Het enige is dat ik de
reactie in de krant niet heb opgevat als een aankondiging
van Israël dat het het internationaal recht zou schenden.
Ik heb het meer opgevat als: als dit soort acties blijft
plaatsvinden, dan zal Israël zich genoodzaakt weten om
daar pittig tegen op te treden.
De heer Van Baalen (VVD): Ik steun de lijn van de
minister, maar toch heb ik een vraag: hoe kan Israël zich
zo vergist hebben? Het is heel onverstandig om
disproportioneel geweld te melden in een perscommuniqué, want Israël moet zich aan het recht houden zoals de
minister heeft gezegd. Heeft de ambassadeur enigszins
kunnen aangeven hoe dit heeft kunnen gebeuren?
Minister Verhagen: Nee.
De voorzitter: Dank u wel. Dit zijn de beste antwoorden.
De heer Van Bommel (SP): Toen ik de beelden zag dat
de heer Olmert zei dat er disproportioneel zou worden
gereageerd, dacht ik: daar kun je nog wel honderd
communiqués achteraan sturen, maar de boodschap is in
Gaza en in de rest van de wereld volstrekt helder
overgekomen dat er disproportioneel zal worden
gereageerd wanneer de aanvallen vanuit de Gazastrook
blijven aanhouden. Ik denk dat dit de boodschap is. Ik
loof de minister echter dat hij in een zo vroeg stadium de
ambassadeur van Israël heeft ontboden.
De voorzitter: Het is een vragenuur, niet voor loftuitingen.
De heer Van Bommel (SP): Ik zie dat de minister dat ook
wel een keer leuk vindt.
De voorzitter: Dat maakt de minister niet vaak mee,
maar stelt u uw vraag.
De heer Van Bommel (SP): Het ontbieden van de
ambassadeur van Israël is een lichte diplomatieke vorm
van terechtwijzen voor het eventueel gebruik van
disproportioneel geweld. Is deze minister bereid om,
wanneer dit geweld inderdaad wordt gebruikt, verder te
gaan op het diplomatieke pad, eventueel sancties aan te
kondigen en in ieder geval niet in te stemmen met het
opwaarderen van de economische relatie tussen de
Europese Unie en Israël?

geven aan zijn opvattingen, zoals wij gezien hebben bij
demonstraties. Ja, je moet niet weglopen voor je eigen
demonstraties, neem ik toch aan. De heer Van Bommel is
altijd wat expressiever, ik kies een wat andere weg. Hij
wil een iets diplomatiekere politicus hebben en bij dezen
heeft hij die. Ik zie niet in waarom wij op dit moment,
terwijl er op dat punt niets vaststaat, zouden moeten
overgaan tot sancties.
Vragen van het lid Van Hijum aan de minister van
Sociale Zaken en Werkgelegenheid over de cao die
uitzendorganisatie VIA voor Oost-Europese
arbeidsmigranten afsluit en die onder de Nederlandse cao zit.
De voorzitter: Ik heet de minister van Sociale Zaken en
Werkgelegenheid van harte welkom.
©
De heer Van Hijum (CDA): Voorzitter. ″Nederlandse
uitzendkrachten verliezen hun baan en worden uit de
markt gedrukt en vervangen door goedkopere OostEuropeanen.″ Dit is een citaat uit een brief die de Kamer
gisteren mocht ontvangen van diverse vakbond- en
uitzendorganisaties en waaruit grote zorg spreekt over de
specifieke cao die onlangs tot stand is gekomen voor
arbeidsmigranten uit Polen en andere Oost-Europese
landen van de Vereniging van Internationale Arbeidsbemiddelaars met de Internetvakbond. Nu is het in dit land
gelukkig een goed recht van werkgevers en vakbonden
om afspraken te maken over arbeidsvoorwaarden en
-omstandigheden die specifiek toegesneden zijn op de
sector zelf. Normaal gesproken zou mijn fractie dat ook
zeker toejuichen, ware het niet dat er onlangs al een
bedrijfstak-cao is afgesloten tussen de uitzendbranche en
de vakbonden. Eigenlijk is er sprake van twee cao’s die
aanzienlijk verschillen wat betreft het loon en de andere
rechten van Nederlandse en buitenlandse werknemers.
Mijn fractie zou het buitengewoon ongewenst vinden, als
er binnen de uitzendbranche concurrentie ontstaat op
arbeidsvoorwaarden, waardoor verdringing kan optreden
van Nederlandse uitzendkrachten door buitenlandse. En
dat in een tijd waarin al 20.000 uitzendkrachten hun baan
hebben verloren.
Kent de minister de cao van de VIA en deelt hij de
zorg die bestaat over oneerlijke concurrentie?
Kan dit zomaar en wordt er geen oneigenlijk onderscheid gemaakt op basis van nationaliteit?
Deelt de minister onze opvatting dat concurrentie op
arbeidsvoorwaarden binnen deze sector zeker op dit
moment ongewenst is?
©

Minister Verhagen: Ik ben ervan op de hoogte dat de
heer Van Bommel altijd wat expressiever is in het uiting

Minister Donner: Voorzitter. Ken ik de cao? Nee. Uit de
informatie die ik heb gekregen, blijkt ook dat er nog geen
sprake is van een cao.
Kan dit zomaar? Nee. De wetgeving is duidelijk. Als
een cao algemeen verbindend verklaard wordt, wordt zij
bij mij aangemeld. Pas dan is er sprake van een
potentieel geldige cao. Vervolgens is er een periode van
terinzagelegging. Gedurende die periode kan er
eventueel dispensatie gevraagd worden van een
vervolgens algemeen verbindend te verklaren cao. Dat

Tweede Kamer

3 februari 2009
TK 49

Vragenuur

49-4121

Donner
kan alleen als er op dat moment een geldige cao ligt.
Zoals gezegd: op dit moment is zo’n cao er niet.
De heer Van Hijum vraagt mijn oordeel over zijn
oordeel. Als degene die verantwoordelijk is voor de
beslissing, kan ik daar niet op ingaan. In de Staatscourant van 28 november 2006 staat bij het toetsingskader
voor het algemeen verbindend verklaren onder het
hoofdje ″Dispensatie″ dat de avv tot doel heeft de
totstandkoming en de inhoud van collectieve afspraken
te ondersteunen met als beoogd effect te voorkomen dat
niet-gebonden werkgevers en werknemers door
onderbieding concurreren op arbeidsvoorwaarden. Dat is
dus ook een element bij de beoordeling van dispensatie.
Dispensatie is uitzondering en wordt alleen gegeven als
er zwaarwegende redenen zijn waarom een cao niet op
een bepaalde groep van bedrijven van toepassing moet
zijn.
Kan zomaar onderscheid worden gemaakt? In 2005
heeft de VIA ook een verzoek om dispensatie ingediend
over de ABU-cao die nu geldt. Dat verzoek is afgewezen,
omdat daarin een onderscheid werd gemaakt naar
nationaliteit. Dat beroep loopt op dit moment bij de Raad
van State.

Mevrouw Vos (PvdA): Voorzitter. Ook de PvdA maakt zich
veel zorgen over de concurrentie op arbeidsvoorwaarden. Dat is niet goed voor Nederland, dat is evenmin
goed voor Polen. Wij vinden dat Polen ook mensen zijn.
Op de site van de VIA heb ik gelezen dat er strijdigheid
met de flexwet is. De minister moet goed bekijken of dat
zo is. Daarmee maken wij het putje van de arbeidsmarkt
weer groter.
De VIA zegt dat zij 6000 leden heeft en dat zij spreekt
namens veel Poolse en andere buitenlandse arbeidskrachten. Pas dit weekend is op de site een Poolse
vertaling verschenen. Je kunt gratis en voor niets lid
worden. Wil de minister onderzoek doen naar de
representativiteit en naar wat dat betekent voor de
onafhankelijkheid?
De voorzitter: Ik wijs de leden erop dat er maximaal één
minuut staat voor het stellen van een vraag.
Minister Donner: De punten die mevrouw Vos noemt,
zijn punten van onderzoek op het moment dat er een
dispensatieverzoek ligt. Dat ligt er nog niet.
De voorzitter: Dank u wel.

De heer Van Hijum (CDA): Voorzitter. Ik dank de minister
voor zijn antwoorden. Ik begrijp dat hij op dit moment
niet zo veel anders kan dan enigszins procedureel en
afwachtend antwoorden. Niettemin weten wij dat de VIA
van plan is om zo’n verzoek tot dispensatie, tot ontheffing van die algemene cao in te dienen. Ik roep de
minister op om daar bijzonder kritisch naar te kijken en
niet mee te werken aan dispensatie op het moment dat
er daadwerkelijk oneerlijke concurrentie en verdringing
optreedt.
Minister Donner: Voorzitter. Om een cao af te sluiten
heb je ten minste twee partijen nodig. Een van de
partijen, althans de organisatie waaruit die partij
voortkomt, heeft grote bedenkingen tegen de cao. Laten
wij eerst maar eens kijken of er überhaupt een cao komt
voordat er een dispensatieverzoek wordt gedaan.
De heer Fritsma (PVV): Voorzitter. Nederlandse
werknemers en uitzendkrachten hebben het ook zonder
Polen al moeilijk genoeg op de arbeidsmarkt, zeker in
deze tijd van economische crisis en massaontslagen. De
PVV roept het kabinet dan ook op om de openstelling
van de arbeidsmarkt voor Polen en andere nieuwe
EU-onderdanen ongedaan te maken. De openstelling
was, is en blijft een fout.
Ten tweede roept de PVV het kabinet op om er in ieder
geval voor te zorgen dat de arbeidsmarkt voor Bulgaren
en Roemenen gesloten blijft om de problemen niet nog
groter te maken. Ik denk aan arbeidsmarktproblemen,
overlast, huisvestingsproblemen et cetera.
Minister Donner: Voorzitter. Ik neem kennis van deze
twee oproepen.

Mevrouw Vos (PvdA): Maar u gaat het wel bekijken.
Minister Donner: Uiteraard. Ik houd mij aan het
toetsingskader.
De heer Ulenbelt (SP): Het antwoord misstaat niet een
minister van Justitie, maar wel een minister van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid. Er is een boevenbende van
ronselaars van buitenlandse arbeiders actief en de
minister volstaat met procedurele antwoorden. Werkend
Nederland mag van de minister horen dat hij te allen
tijde discriminatie tussen buitenlandse arbeiders en
Nederlandse arbeiders afwijst. Zou hij niet eens een
keertje met de voorzitter van die ronselaars willen gaan
praten en hem zeggen dat hij moet stoppen met zijn
activiteiten? Hij kent hem wel: Bert Bakker van D66.
De voorzitter: Wij gaan geen namen noemen.
De heer Ulenbelt (SP): De minister kent de cao niet. Ik
heb hem wel. Ik kom hem de minister geven ik wil deze
week graag nog een reactie.
Minister Donner: Ik heb al aangegeven dat het verzoek
van de VIA de vorige keer juist is afgewezen om precies
de reden die de heer Ulenbelt noemt, namelijk discriminatie tussen Nederlanders en buitenlanders. Ik hoef
daarover dus niet nog een keer een standpunt in te
nemen. Ik verdedig het standpunt op dit moment bij de
Raad van State.

Minister Donner: Ik heb al zo vaak gereageerd op uw
standpunt, dat die reactie bekend mag worden verondersteld.

Mevrouw Van Gent (GroenLinks): Je kunt natuurlijk met
iedereen gaan praten, maar het gaat om één punt: wij
moeten niet via U-bochtachtige constructies – via via,
zou je kunnen zeggen – tweederangs werknemers
binnenkrijgen. Ik maak mij er vooral zorgen over dat deze
mensen tegen slechtere betaling binnenkomen in
Nederland, dat er van hen geprofiteerd gaat worden en
dat het oneerlijke concurrentie is. Ik wil dat de minister
er echt pal voor staat dat dit niet gaat gebeuren. Indien

Tweede Kamer

3 februari 2009
TK 49

De heer Fritsma (PVV): Met de vraag om daarop te
reageren.

Vragenuur

49-4122

Donner
nodig moet de minister er ook nog extra controle op
laten plaatsvinden.
De voorzitter: Dank u wel.
Mevrouw Van Gent (GroenLinks): Er vinden namelijk
allerlei subversieve activiteiten plaats, die wij gewoon
niet moeten willen.
Minister Donner: Mevrouw Van Gent weet dat wij met
betrekking tot het vrije verkeer een compleet flankerend
beleid hebben, waarin wij nu juist toezien op omstandigheden waarnaar zij verwijst. Ik heb ook gewezen op het
toetsingskader, dat juist ingegeven is door de zorg die
mevrouw Van Gent verwoordt. Wij willen ermee
voorkomen dat via een U-bochtconstructie onder de
algemene verbindendheid wordt uitgekomen. Het
belangrijkste argument om dat te doen – er zijn er twee –
is de vraag: zijn er zwaarwegende redenen waarom het
algemene kader níét zou moeten worden toegepast?
Vragen van het lid Tang aan de staatssecretaris van
Financiën over het bericht dat voor prinses Christina een belastingontwijkende constructie via
Guernsey is opgezet.
©
De heer Tang (PvdA): Voorzitter. Afgelopen zaterdag
onthulde de Volkskrant op de voorpagina dat er voor
prinses Christina een brievenbusfirma in het belastingparadijs Guernsey bestaat. De firma is opgericht, zo luidt
het bericht, om de erfenis van de prinses te beheren. De
stichting die de firma bestuurt heeft nota bene een
postadres op Paleis Noordeinde. De staatssecretaris zal
begrijpen dat dit enige vragen oproept.
Welke belastingen worden met deze constructie
precies ontweken? Ik vraag bijzondere aandacht voor al
dan niet betaalde successierechten, omdat het kabinet
juist het voornemen heeft om trusts en andere constructies aan te pakken. Er is een brievenbusfirma in een
belastingparadijs. De Rijksvoorlichtingsdienst beweert
dat de prinses vanwege haar visuele handicap behoefte
heeft aan zorgvuldig vermogensbeheer. Kan dat alleen
op Guernsey of kan dat ook in Nederland?
Is de staatssecretaris het met mij eens dat de fiscaal
adviseurs de prinses geen dienst hebben bewezen,
aangezien hierdoor de indruk ontstaat dat belasting
betalen voor iedereen is, behalve voor de rijken onder
ons, die er een weg eruit weten te construeren? Is de
staatssecretaris het met mij eens dat vooraanstaande
publieke personen een voorbeeldfunctie hebben en dat
die in dit geval niet vervuld wordt?
©

antwoorden, want gelet op mijn uit de wet voortvloeiende fiscale geheimhoudingsplicht, kan ik daar
absoluut niet op ingaan.
Als ik het krantenartikel goed lees, betreft het een
transparante trust en zijn daar afspraken over gemaakt
met de Nederlandse Belastingdienst. Voor zover ik het
bericht goed begrijp, gaat het niet over iemand die op dit
moment in Nederland belastingplichtig is, noch in
Nederland woonachtig is. Het gaat dus over iemand die
geen ingezetene is voor de belastingen in Nederland.
Voor inkomensbelasting, vermogensbestanddelen anders
dan onroerende zaken die in Nederland zijn gelegen, of
aanmerkelijke belangen heeft deze persoon op dit
moment geen belastingplicht in Nederland.
Hoe zou er dan toch belastingplicht kunnen gelden
voor bijvoorbeeld de successiebelasting en de tienjaarsfictie? Als de Belastingdienst afspraken maakt over
transparantie blijft de normale tienjaarsfictie gelden. Als
iemand binnen een periode van tien jaar nadat hij is
vertrokken uit Nederland overerft, komt te overlijden, of
een schenking doet en daarmee een belastbaar gegeven
middels de Nederlandse successiebelasting heeft, blijft
die belastingplicht staan, ook al zit dat in een transparante trust. De Nederlandse fiscus kijkt als het ware door
zo’n transparante trust heen naar de insteller van de
trust. Hetzelfde geldt bij terugkeer in Nederland voor box
3-vermogensbestanddelen, anders dan onroerende
zaken, die normaal gesproken buiten de belastingplicht
vallen als iemand niet in Nederland woont. Deze worden
bij de belastingheffing betrokken als iemand in Nederland woonachtig is. Door een transparante trust wordt
nog steeds heen gekeken en dit zal toch tot belastingheffing leiden.
Ik meen dat de heer Tang ook een beetje doelt op mijn
plannen dat het goed zou zijn om trusts transparanter te
maken en daar beter doorheen te kunnen kijken. In de
lijn met mijn plannen om dat, indien mogelijk, per
1 januari 2010 te realiseren, zou dit dus – als ik de
woordvoering goed begrijp – eigenlijk al overeen zijn
gekomen met de Belastingdienst. Dat is vanuit de
Nederlandse fiscus bezien een standpunt dat heel erg in
lijn is met wat de wetgever op dit moment beoogt om
transparantie bij trusts te bereiken.
De heer Tang (PvdA): Ik begrijp dat de staatssecretaris
niet op het individuele geval kan ingaan, maar toch ...
Denkt hij dat er met deze constructie belasting wordt
ontweken? Misschien gaat het niet om successierechten,
maar wel om andere belastingen. Hoe kijkt hij aan tegen
de rol van de fiscale adviseurs? Dit is misschien wel
binnen de wet, maar is het ook binnen het redelijke? De
staatssecretaris van Financiën moet toch bezorgd zijn dat
het beeld ontstaat dat je alleen belasting betaalt als je
dom bent of hard werkt en dat je eraan kunt ontsnappen
als je rijk bent.

Staatssecretaris De Jager: Voorzitter. Laat ik beginnen
met te zeggen dat ik gebonden ben aan de geheimhoudingsplicht ex artikel 67 van de Algemene wet inzake
rijksbelastingen; dat weet de heer Tang ook. Desalniettemin zal ik een poging doen om in algemene zin iets te
zeggen over trusts en Guernsey, op basis van de
informatie die in het betreffende krantenartikel stond en
op basis van wat door de Rijksvoorlichtingsdienst gezegd
is. Ik kan alleen geabstraheerd van dit ene geval

Staatssecretaris De Jager: Voor zover ik de informatie
die publiek beschikbaar is via de kranten en via de
woordvoering van de RVD kan beoordelen, heeft
Nederland op dit moment geen heffingsbelang – en heeft
het dat ook niet gehad – dat door een dergelijke
constructie is aangetast, met name omdat kennelijk
transparantie is afgesproken en omdat het niet om een in
Nederland wonende belastingbetaler gaat. Daarmee is de
tweede vraag eigenlijk ook beantwoord. Er wordt dus in
dit soort constructies in algemene zin geen heffings-

Tweede Kamer

3 februari 2009
TK 49

Vragenuur

49-4123