Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2011–2012

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

234
Vragen van de leden Jadnanansing en Plasterk (beiden PvdA) aan de
staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap over hoogleraren
accountancy (ingezonden 15 september 2011).
Antwoord van staatssecretaris Zijlstra (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap)
(ontvangen 7 oktober 2011).
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht «Accountant roert zich te weinig in debat»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Bent u van mening dat accountants, en zeker hoogleraren in dit vakgebied,
zich moeten kunnen mengen in het maatschappelijk debat zonder hinder te
ondervinden van hun betrekking?
Antwoord 2
Ja. Dit laatste geldt overigens niet uitsluitend voor hoogleraren accountancy,
maar breed voor wetenschappers die naast hun hoogleraarschap een functie
btnnen een bedrijf vervulien. De onafhankelijke positie van hoogleraren wordt
gewaarborgd in de artikelen IV en V van de Gedragscode Wetenschap (te
vinden op VSNU.nl).
Vraag 3
Acht u het wenselijk dat veel hoogleraren accountancy tevens in dienst zijn
van grote accountantskantoren?
Antwoord 3
Voor een goede wisselwerking tussen theorie en praktijk is het van belang dat
hoogleraren hun functie aan een universiteit kunnen combineren met een
functie in een bedrijf of in een maatschappelijke organisatie. Dat geldt niet
alleen voor de accountancy, maar bijvoorbeeld ook voor de rechtspraak. Het
is hierbij van belang, dat de onafhankeiijke positie is gegarandeerd, zie
hiervoor het antwoord op vraag 2. Ook is van belang dat er voldoende

1

ah-tk-20112012-234
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2011

Het Financieele Dagblad, 12 september 2011, blz.12.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, Aanhangsel

1

transparantie bestaat over het vervulien van nevenfuncties en dat universiteiten hun registers op dit punt up-to-date houden.
Ik zal de instellingen hierop aanspreken in het bestuurlijk gesprek dat ik met
hen voer.
Vraag 4
Deelt u de mening dat het zelfreinigend vermogen van een belangrijke sector
als de accountancy slechts gewaarborgd is indien kritiek van binnenuit
geleverd kan worden?
Antwoord 4
Ja. Dit is zeker ook van belang voor accountants, omdat hun werkzaamheden
niet alleen voor hun controleclienten, maar ook ten behoeve van het
maatschappelijk verkeer worden verricht. Daarom zijn waarden zoals
onafhankelijkheid en integriteit voor het werk van de accountant van
bijzonder belang.
De inachtneming van dergelijke waarden wordt niet alleen extern geborgd
door publiek toezicht, zoals dat door de AFM wordt uitgeoefend, en het bij de
Accountantskamer belegde tuchtrecht, maar wordt ook bepaald door de
cultuur binnen een sector. Hiervoor is het noodzakelijk dat accountants bereid
zijn om elkaar op dergelijke zaken aan te spreken en hierover discussie te
voeren, zowel geïnstitutionaliseerd binnen de beroepsorganisatie, als in hun
werkomgeving en in diverse vakbladen en discussiefora.
Vraag 5
Deelt u de mening dat vermenging van toezicht- en publieke adviestaken in
de accountancy meer dan in menige andere sector, een kwalijke zaak zou
zijn?
Antwoord 5
In algemene zin kan niet worden gesteld dat het geven van advies naast het
uitoefenen van toezicht zonder meer bezwaarlijk is. Wei dient de controleopdracht van de accountant altijd in onafhankelijkheid te worden verricht.
Vraag 6
Bent u van mening dat, rekening houdend met de wenselijkheid van enige
wisselwerking tussen werkveld en academische wereld, er nog sprake is van
een voldoende onafhankelijke accountancy als academisch vakgebied?
Antwoord 6
Ja.
Vraag 7
Bent u bereid om te onderzoeken in welke mate er sprake is van belangenverstrengeling tussen de hoogleraren en de accountantskantoren?
Antwoord 7
Nee. Het is de verantwoordelijkheid van universiteiten die hoogleraren
benoemen om erop toe te zien dat van ongeoorloofde belangenverstrengeling geen sprake is. Daarnaast hecht ik aan transparantie ten aanzien van
nevenfuncties (zie antwoord 3).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, Aanhangsel

2