Aan de voorzitter en leden van de vaste commissie voor Justitie en Veiligheid
Door tussenkomst van de griffier

Gespreksnotitie ten behoeve van het rondetafelgesprek, “Wet veiligheidsregio’s in de praktijk”.

Namens de Raad van Commandanten en Directeuren Veiligheidsregio (RCDV) zijn aanwezig:
De heer T. (Tijs) van Lieshout (Voorzitter RCDV, directeur Veiligheidsregio Amsterdam Amstelland)
Mevrouw W. (Wilma) Mansveld (Voorzitter RCDV Taskforce Evaluatie Wvr, directeur veiligheidsregio
Groningen)

Geachte Commissie,

Inleiding
De Raad van Commandanten en Directeuren Veiligheidsregio (RCDV) is een overleg dat bestaat uit
de strategische vertegenwoordiging van veiligheidsregio’s (commandanten brandweer en
directeuren veiligheidsregio). De RCDV heeft een adviserende rol naar het Veiligheidsberaad.
De RCDV dankt de commissie voor de gelegenheid te kunnen aanzitten bij het rondetafelgesprek en
zou ten aanzien van de opvolging van de Wet veiligheidsregio’s graag onderstaande punten,
gegroepeerd naar een viertal thema’s, onder de aandacht van de commissie willen brengen. Het
betreft standpunten die verband houden met het rapport van de Commissie evaluatie Wet
veiligheidsregio’s en de Kabinetsreactie daarop.1 Indien gewenst kunnen de RCDVvertegenwoordigers de punten verduidelijken, waar nodig aan de hand van de ervaringen met de
crisisaanpak van de Corona-pandemie en andere voorbeelden van crisisbeheersing.

Brandweerzorg
Voor een goede uitvoering van de taken op het gebied van brandweerzorg is een duidelijk wettelijk
kader noodzakelijk. Waarin de brandweer niet alleen taken krijgt toebedeeld, maar ook
bevoegdheden om die taken waar te kunnen maken. Voor risicobeheersing wordt de rol van de
brandweer als adviseur en deskundige steeds belangrijker. Dat (het advies van) de brandweer
onderdeel is van het vergunningentraject vraagt wettelijke vastlegging. De onafhankelijke positie
ten opzichte van marktpartijen moet hierbij worden gewaarborgd. Voor het kunnen vervullen van
deze rol is een stevige informatiepositie van belang. De conclusies over informatievoorziening
gelden daarom ook voor risicobeheersing.
Bij het vaststellen en handhaven van normen en standaarden voor brandweerzorg moet de
gezamenlijke verantwoordelijkheid van de algemeen besturen van de veiligheidsregio’s zodanig

1

Kamerstukken 29 517, nr. 175 en 29 517, nr. 198.

1

worden ingevuld dat er altijd ruimte blijft voor regionaal maatwerk, wat aansluit bij het advies van
de commissie om het systeem van verlengd lokaal bestuur in stand te laten.

Crisisbeheersing
Bij de aanpak van crises zijn er veel afhankelijkheden bij de samenwerking met ‘andersoortige’
partners, zoals private partijen. Dat vereist een goede verankering van verantwoordelijkheden en
bevoegdheden in de publiek-private samenwerking. Duidelijk moet zijn dat de veiligheidsregio’s de
regie op multi-crisisbeheersing voeren, waarbij de coördinatie zich moet richten op zowel de
voorbereiding op als de uitvoering van de crisisbeheersing. Richting crisispartners kan het helpen als
in de wet - en zo nodig ook in andere wetgeving - duidelijk wordt opgenomen wat de kerntaken van
veiligheidsregio’s zijn en wat de regierol inhoudt.
In de praktijk blijkt de overgang tussen enerzijds openbare orde en veiligheid en anderzijds een crisis
fluïde. Daarom moet ook de structuur waarin een incident wordt aangepakt, fluïde zijn. Als op
regionaal niveau een crisis ontstaat kan dan makkelijker worden ‘omgeschakeld’ naar de situatie
waarin de veiligheidsregio haar multi-rol (conform de wet) kan invullen. De huidige wet belemmert
dat niet, maar de nieuwe wet zou meer moeten stimuleren dat multidisciplinaire afstemming
plaatsvindt en dat de veiligheidsregio daarin de regisseur is.
De regie op bevolkingszorg hoort bij de taken van de veiligheidsregio. Crisiscommunicatie erkennen
we als afzonderlijk proces, waarbij tijdens een bovenlokale, bovenregionale of landelijke crisis
centrale regie en uniformiteit in communicatie richting de burgers noodzakelijk zijn. Dat is, net als
bijvoorbeeld informatiemanagement, een kerntaak van de veiligheidsregio tijdens een crisis. Voor de
regie op bevolkingszorg moet de wet of onderliggende regelgeving meer duidelijkheid bieden over
taken, kwaliteiten en resultaten op hoofdlijnen.

Positie van de GHOR
Het bevorderen van de consistentie en afstemming tussen de witte kolom en de algemene keten,
inclusief het samenbrengen van informatie daarover, is integraal onderdeel van wat de
veiligheidsregio in haar crisisorganisatie ondergebracht hoort te hebben, net zoals dat geldt voor
regie op en aansluiting met andere functionele kolommen.

Informatievoorziening
Veiligheidsregio’s moeten deel gaan uitmaken van de vitale digitale infrastructuur. Daarmee wordt
enerzijds de belangrijke positie van de veiligheidsregio’s bij informatie-uitwisseling rondom risico’s
en crises onderkend. Anderzijds zorgt dat ervoor dat duidelijk is dat partijen binnen die
infrastructuur verplicht zijn om elkaar de noodzakelijke informatie te verstrekken en erop mogen
rekenen dat zij de noodzakelijke informatie ontvangen. Want alleen dan kunnen partijen gezamenlijk
risico- en crisisbeheersing naar een hoger niveau tillen. Voor de dekking van de kosten die de
aansluiting op de vitale digitale infrastructuur met zich meebrengen, is een doelgerichte financiële
bijdrage vanuit het Rijk noodzakelijk.

Governance
2

In de nieuwe wet moeten brandweerzorg en crisisbeheersing afzonderlijk te herkennen zijn maar
wel in samenhang met elkaar, in één wet.
Wenselijk is dat in de wet of onderliggende regelgeving wordt vastgelegd over welke onderwerpen
collectieve afspraken noodzakelijk zijn, dat aan de algemeen besturen van de veiligheidsregio’s
gezamenlijk wordt overgelaten om die afspraken te maken, en dat het vervolgens aan het bestuur
van iedere veiligheidsregio afzonderlijk is om dat nader te concretiseren en er verder invulling aan te
geven.
Bevoegdheden en mandaten moeten helder in de nieuwe wet worden geregeld. De governance bij
bovenregionale en landelijke samenwerking moet beter dan in de huidige wet worden
vormgegeven en moet het juist mogelijk maken dat de algemeen besturen van de veiligheidsregio’s
gezamenlijke verantwoordelijkheid (kunnen) nemen.
Waar de nieuwe wet extra taken en bevoegdheden bij veiligheidsregio’s belegt, hoort daar ook een
vergoeding voor de extra kosten bij. Voor het op orde brengen van de informatievoorziening van de
veiligheidsregio's en de aansluiting van de veiligheidsregio's op de vitale digitale infrastructuur is een
(geoormerkte) financiële bijdragen vanuit het Rijk noodzakelijk.

Ten slotte wijzen wij erop dat de evaluatie van de Wet veiligheidsregio’s vooral ook het kunnen
presteren van de veiligheidsregio’s en de brandweer zelf aangaat. Om als brandweer en
veiligheidsregio’s nog meer van maatschappelijke betekenis te kunnen zijn, is het van groot belang
de organiserende en regisserende kracht van de veiligheidsregio’s en de brandweer feitelijk en
adequaat te verstevigen.
De veiligheidsregio, waar de brandweerorganisatie een zeer relevant onderdeel van uitmaakt, is het
platform voor partijen die samenwerking zoeken, is het aansluitpunt tussen de centrale en
decentrale overheid, is het verlengd lokaal bestuur en is een cruciale speler in het uitdragen van de
één-overheid-gedachte; een manifestatie waarin, zoals bewezen, in tijden van crises grote behoefte
is.
De brandweer, als professionele en vertrouwde overheidsorganisatie met sterke wortels in de
samenleving, heeft behoefte aan de juiste wettelijke grondslagen om te kunnen adviseren en
interveniëren met betrekking tot onveilige situaties en om onder alle omstandigheden hoogwaardig
en slagvaardig te kunnen optreden wanneer de samenleving daarom vraagt.
Tegen die achtergrond, wetende dat de samenleving (frequenter) te maken zal krijgen met hybride
verstoringen van continuïteit en orde, roepen wij op de verdere uitwerking van de adviezen van de
Commissie evaluatie Wvr krachtig ter hand te nemen en daarbij het risico te vermijden dat een
piecemeal aanpak in de opvolging van die adviezen leidt tot halfslachtige stelsel- en
wetsaanpassingen.

w.g.
Tijs van Lieshout
Wilma Mansveld

3