Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2010–2011

32 393

Wijziging van de Wet marktordening
gezondheidszorg en enkele andere wetten in
verband met de aanvulling met instrumenten
voor bekostiging (Wet aanvulling instrumenten
bekostiging WMG)

Nr. 9

TWEEDE NOTA VAN WIJZIGING
Ontvangen 27 april 2011
Het voorstel van wet wordt als volgt gewijzigd:
A
Artikel I wordt gewijzigd als volgt:
1. In het derde onderdeel van onderdeel B wordt in het nieuwe zesde lid
«meer af te dragen» vervangen door: meer over te dragen.
2. In onderdeel E wordt artikel 37 gewijzigd als volgt:
a. In het eerste lid, onder c, wordt »ingehouden of afgedragen»
vervangen door: ingehouden, af- of overgedragen;
b. In het vierde lid wordt «afgedragen» vervangen door: overgedragen;
c. In het zevende lid wordt «ontvangt, inhoudt of afdraagt» vervangen
door: ontvangt, inhoudt, af- of overdraagt;
d. In het achtste lid wordt «inhouden en afdragen» telkens vervangen
door: inhouden, af- of overdragen;
e. Aan het negende lid wordt na «in rekening brengen» ingevoegd: of
betalen.
3. De aanhef van onderdeel G komt te luiden als volgt:
In paragraaf 4.2.A. wordt na artikel 45 een artikel ingevoegd, luidende:
4. In onderdeel K wordt het nieuwe artikel 56a gewijzigd als volgt:
a. het eerste lid komt te luiden:
1. De zorgautoriteit kan een beschikbaarheidbijdrage toekennen ten
behoeve van de beschikbaarheid van bij algemene maatregel van bestuur
aangewezen vormen van zorg als bedoeld in artikel 1, onderdeel b, sub 1°,

kst-32393-9
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2011

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 393, nr. 9

1

van deze wet met inachtneming van daarbij te stellen voorwaarden,
voorschriften en beperkingen. Een zorgaanbieder kan de beschikbaarheidbijdrage bij het College zorgverzekeringen in rekening brengen ten laste
van het Zorgverzekeringsfonds dan wel het Algemeen Fonds Bijzondere
Ziektekosten. Voor een beschikbaarheidbijdrage komen uitsluitend
vormen van zorg in aanmerking waarvan de kosten niet of niet geheel zijn
toe te rekenen naar, of door middel van tarieven in de zin van deze wet in
rekening te brengen zijn aan, individuele ziektekostenverzekeraars of
verzekerden, of waarvan de bekostiging bij een zodanige toerekening dan
wel een zodanige tarifering marktverstorend zou werken, en die niet op
andere wijze worden bekostigd.
b. In het derde en vijfde lid wordt «vaststelling» vervangen door:
toekenning.
c. Het zesde lid komt te luiden:
6. Bij of krachtens algemene maatregel van bestuur en onder daarbij te
stellen voorwaarden, voorschriften en beperkingen, kan worden bepaald
in welke vorm de zorgautoriteit de beschikbaarheidbijdrage kan toekennen.
d. In het zevende lid wordt «De zorgautoriteit kan, onder bij of krachtens
algemene maatregel van bestuur te stellen voorwaarden, voorschriften of
beperkingen, zorgaanbieders aanwijzen» vervangen door: Bij of krachtens
algemene maatregel van bestuur wordt bepaald of en in welke gevallen
Onze minister of de zorgautoriteit, onder daarbij te stellen voorwaarden,
voorschriften of beperkingen, zorgaanbieders kunnen aanwijzen.
e. Aan het slot van het zevende lid wordt de puntkomma vervangen
door een punt.
B
In artikel II, onderdeel A, komt het tweede onderdeel van de wijziging
van artikel 39 van de Zorgverzekeringswet te luiden volgt:
2. Het derde lid wordt gewijzigd als volgt:
a. onderdeel g komt te luiden:
g. bedragen als bedoeld in artikel 56a van de Wet marktordening
gezondheidszorg.
b. onder vervanging van de punt aan het slot van onderdeel g door een
puntkomma wordt een nieuw onderdeel toegevoegd, luidende:
h. de door het College zorgverzekeringen op grond van een ministeriële
regeling vastgestelde verdeelbedragen, zijnde aan de relevante zorgverzekeraars toegekende delen van de bedragen bedoeld in onderdeel k van
het tweede lid.
C
In artikel III komt het tweede onderdeel van de wijziging van artikel 90
van de Wet financiering sociale verzekeringen te luiden als volgt:
2. In het tweede lid wordt, onder vervanging van de punt aan het slot
van onderdeel g door een puntkomma, een twee onderdelen toegevoegd,
luidende:
h. bedragen als bedoeld in artikel 56a van de Wet marktordening
gezondheidszorg;
i. de door het College zorgverzekeringen op grond van een ministeriële
regeling vastgestelde verdeelbedragen, zijnde aan de relevante zorgverze-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 393, nr. 9

2

keraars toegekende delen van de bedragen bedoeld in onderdeel f van het
eerste lid.
D
Artikel IV komt te luiden als volgt:
Artikel IV
De zinsnede met betrekking tot de Wet marktordening gezondheidszorg
in artikel 1, onder 2°, van de Wet op de economische delicten wordt
gewijzigd als volgt:
a. na «35» wordt ingevoegd: 35a, 35b,.
b. na «36, derde lid» wordt ingevoegd: 37, eerste lid,.
c. na «45» wordt ingevoegd: 46.
Toelichting
Deze nota van wijziging bevat een aantal technische wijzigingen en
verduidelijkingen.
In onderdeel A, sub 1 en 2, wordt ter verduidelijking onderscheid
aangebracht tussen het afdragen en overdragen van gelden. Het afdragen
betreft het afdragen door een zorgaanbieder van het meerdere boven een
door de Nederlandse zorgautoriteit, verder te noemen de zorgautoriteit,
vastgestelde grens aan het Zorgverzekeringsfonds of het Algemeen Fonds
Bijzondere Ziektekosten. Overdragen betreft het overdragen van gelden
die door een tussenschakel voor een zorgaanbieder zijn geïnd aan die
zorgaanbieder. Voor de onderscheiden context wordt verwezen naar de
toelichting op de desbetreffende artikelen of de toepassing daarvan in de
memorie van toelichting of de nota naar aanleiding van het verslag.
Onderdeel A, sub 3, poogt een misverstand te voorkomen over de
tekstplaatsing van artikel 46 in de Wet marktordening gezondheidszorg
(WMG).
Onderdeel A, sub 4, verduidelijkt de werkingssfeer en de bevoegdheden
bij het toekennen van een beschikbaarheidbijdrage als bedoeld in artikel
56a, daarbij voldoende manoeuvreerruimte houdend voor nader overleg
over afbakening van bevoegdheden en uitvoering.
In het eerste lid van artikel 56a wordt door splitsing van de tekst in drie
volzinnen de leesbaarheid vergroot en wordt verduidelijkt dat bij
algemene maatregel van bestuur voorwaarden, voorschriften of beperkingen aan de toepassing van het instrument beschikbaarheidbijdrage
kunnen worden verbonden.
Met de hernieuwde redactie van het zesde lid wordt de terminologie in
overeenstemming gebracht met de terminologie in de WMG. Bij de
toepassing van het instrument beschikbaarheidbijdrage wordt rekening
gehouden met het proces van het toekennen van (rechtmatige) staatssteun. In het kader van het Europese recht is het – naast andere
voorwaarden – alleen mogelijk staatssteun in de vorm van compensatie
voor een dienst van algemeen economisch belang (daeb), of voor een
dienst van algemeen belang (dab) dan wel andere goedgekeurde
staatssteun te verlenen wanneer er een controlemechanisme achteraf is
(na afloop van bijvoorbeeld de periode) waarmee gecontroleerd wordt of
er geen overcompensatie heeft plaatsgevonden. Dat betekent dus dat
indien er bij aanvang van de periode een bijdrage wordt verleend en dat

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 393, nr. 9

3

1
Verordening (EG) nr. 659/1999 van de Raad
van 22 maart 1999 tot vaststelling van nadere
bepalingen voor de toepassing van artikel 93
van het EG-Verdrag (PbEG L 83).
2
HvJ EU 24 juli 2003, nr. C-280/00 (Altmark).
Zie ook de nota naar aanleiding van het
verslag; Kamerstukken II 2010/11, 32 393, nr. 7,
pag. 27 e.v.

bedrag na het eind van de periode definitief wordt vastgesteld. Direct
definitief vooraf vaststellen zonder controle achteraf is daarbij niet
mogelijk. Door gebruik te maken van de mogelijkheid aan de toekenning
van het bedrag voor de beschikbaarheidbijdrage voorschriften en
beperkingen te verbinden, kan met die procedure rekening worden
gehouden.
Met de wijziging in het zevende lid krijgt ook de minister – naast de
zorgautoriteit – expliciet de bevoegdheid zorgaanbieders aan te wijzen die
worden belast met een daeb of dab.
Met vorenbedoelde wijzigingen kan bij of krachtens algemene
maatregel van bestuur een werkbare bevoegdheidverdeling tussen de
minister en de zorgautoriteit tot stand worden gebracht. De zorgautoriteit
is in artikel 56a aangewezen als bevoegde autoriteit voor het verlenen en
vaststellen van een beschikbaarheidbijdrage. In de eerste nota van
wijziging is dat artikel aangevuld met een zesde lid om de autonome
ruimte van de zorgautoriteit bij of krachtens algemene maatregel van
bestuur nader te kunnen bepalen. Beschikbaarheidbijdragen zullen in
bepaalde gevallen kunnen worden aangemerkt als een steunmaatregel in
de zin van artikel 107 van het Verdrag inzake de werking van de Europese
Unie (VWEU). Wanneer dat het geval is, moet in principe deze steunmaatregel ter goedkeuring worden voorgelegd aan de Europese Commissie
alvorens deze kan worden vastgesteld.
In de Europese regelgeving is voor bepaalde vormen van steunverlening bepaald dat deze niet behoeven te worden voorgelegd aan de
Europese Commissie.
De vormen, voor zover hier van belang, waarvoor geen toestemming
van de Europese Commissie ingevolge Verordening (EG) nr. 659/19991
voorafgaand aan de daadwerkelijke vaststelling noodzakelijk is, zijn thans
aangewezen bij:
– Verordening (EG) nr. 1998/2006 van de Commissie van 15 december
2006 betreffende de toepassing van de artikelen 87 en 88 van het Verdrag
op de-minimissteun (PbEU L 379);
– Verordening (EG) nr. 800/2008 van de Commissie van 6 augustus 2008
waarbij bepaalde categorieën steun op grond van de artikelen 87 en 88
van het Verdrag met de gemeenschappelijke markt verenigbaar worden
verklaard («de algemene groepsvrijstellingsverordening») (PbEU L 214) en
– Beschikking 2005/842/EG van de Commissie van 28 november 2005
betreffende de toepassing van artikel 86, lid 2, van het EG-Verdrag op
staatssteun in de vorm van compensatie voor de openbare dienst die aan
bepaalde met het beheer van diensten van algemeen economisch belang
belaste ondernemingen wordt toegekend (PbEU L 312).
Tevens hoeft de beschikbaarheidbijdrage in de vorm van staatssteun als
compensatie voor daeb’s die voldoen aan de zogenoemde Altmarkcriteria2, maar niet valt onder het toepassingsgebied van genoemde
Beschikking 2005/842/EG niet ter goedkeuring te worden voorgelegd.
Voorts hoeft een beschikbaarheidbijdrage als compensatie voor een
niet-economische dienst van algemeen belang als bedoeld in Protocol
nr. 26, betreffende de diensten van algemeen belang, bij het VWEU
eveneens niet ter goedkeuring te worden voorgelegd.
Na overleg met de Europese Commissie wordt bij of krachtens een
algemene maatregel van bestuur de bevoegdheid voor de zorgautoriteit
vastgelegd tot het toekennen van een beschikbaarheidbijdrage in verband
met een of meer van bovengenoemde uitzonderingen.
Bij of krachtens die algemene maatregel van bestuur kunnen – ingevolge de mogelijkheid tot het verbinden van voorwaarden, voorschriften
of beperkingen – ook die gevallen worden aangewezen waarvoor alvorens
de beschikbaarheidbijdrage kan worden aangevraagd of toegekend,
toestemming noodzakelijk is van de minister. Gedacht kan worden aan die
gevallen waarin zwaardere beleidsmatige en juridische afwegingen
moeten worden gemaakt. Bijvoorbeeld de zogeheten «ad-hoc steun»

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 393, nr. 9

4

bedoeld in eerdergenoemde Verordening (EG) nr. 800/2008. Dit is
individuele steun die niet op grond van een steunregeling als bedoeld in
de hiervoor genoemde verordening wordt verleend. Ook kan gedacht
worden aan de hiervoor genoemde beschikbaarheidbijdrage in de vorm
van staatssteun als compensatie voor daeb’s die niet vallen onder het
toepassingsgebied van de Beschikking 2005/842/EG. Reden hiervoor is dat
de criteria zijn bepaald in de jurisprudentie van het Hof van Justitie van de
Europese Unie, maar (nog) niet volledig zijn gecodificeerd. Deze jurisprudentie wordt nog immer nader genuanceerd. Wanneer de zorgautoriteit
het voornemen heeft een beschikbaarheidbijdrage toe te kennen die als
staatssteun moet worden aangemerkt waarvoor toestemming ingevolge
Verordening (EG) nr. 659/1999 nodig is van de Europese Commissie
alvorens deze mag worden toegekend, is de minister het aangewezen
bestuursorgaan deze toestemming te vragen.
De onderdelen B en C bevatten een vereenvoudiging van de procedure
voor het verdelen van gelden die door een of meer zorgaanbieders
gezamenlijk zijn afgedragen wegens overschrijding van de grens als
bedoeld in artikel 50, tweede lid.
Als het gaat om verdeling van gelden tussen zorgaanbieders en
verzekeraars is het logisch dat de beslissingsbevoegdheid bij de Nederlandse zorgautoriteit ligt. Als het gaat om de verdeling
van gelden uit de fondsen over de verzekeraars is het logisch dat de
beslissingsbevoegdheid bij het College voor zorgverzekeringen ligt. Het
lijkt niet wenselijk dat de zorgautoriteit tussen het college en de verzekeraars gaat zitten bij uitdelen van gelden uit de fondsen. De verdeling over
marktaandelen van verzekeraars geschiedt op basis van informatie die
berust bij het college. De bevoegdheid om door zorgaanbieders
afgedragen gelden te verdelen over verzekeraars en uit te keren kan dan
ook blijven bij het college. De wijzigingen van de Zorgverzekeringswet en
van de Wet financiën sociale verzekeringen strekken daartoe.
In onderdeel D wordt het overtreden van regels van de zorgautoriteit
over het declaratieverkeer en naleving van contractvoorschriften als
economisch delict toegevoegd.
De minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
E. I. Schippers

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 393, nr. 9

5