Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2021–2022

31 066

Belastingdienst

Nr. 1097

BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 9 juni 2022
Tijdens de stemmingen op 17 mei jl. (Handelingen II 2021/22, nr. 80, item
7) verzocht uw Kamer mij een toelichting te geven op de aangenomen
moties ingediend tijdens het tweeminutendebat over de ministeriële
regeling Inspectie Belastingen Toeslagen en Douane (IBTD) (Handelingen
II 2021/22, nr. 77, item 32). Uw Kamer heeft eveneens verzocht geïnformeerd te worden over het verdere proces rondom de ministeriële
regeling. In deze brief ga ik in op deze verzoeken.
De gewijzigde motie van het lid Van der Lee c.s. (Kamerstuk 31 066,
nr. 1018) verzoekt om de mogelijkheid te geven aan de IBTD om naar
aanleiding van individuele meldingen onderzoek te starten. Deze
mogelijkheid heeft de IBTD. De IBTD zal individuele meldingen gebruiken
om structurele knelpunten te signaleren en te onderzoeken.
De motie van het lid Eerdmans c.s. verzoekt om ook voor de domeinen
toeslagen en douane een wettelijke basis te creëren voor ontheffing van
de geldende geheimhoudingsplicht (Kamerstuk 31 066, nr. 1010). Het
voornemen is om dit in het Belastingplan 2023 op te nemen zodat per
1 januari 2023 de benodigde wettelijke basis bestaat. Zoals in de beantwoording van het schriftelijk overleg over de conceptregeling vermeld
(Kamerstuk 31 066, nr. 973), is artikel 8 en de bijbehorende toelichting van
de regeling op dit punt aangevuld. Aan artikel 8, waarin de verplichting tot
medewerking en informatieverstrekking is neergelegd, is een tweede lid
toegevoegd dat uitdrukkelijk bepaalt dat de te verstrekken informatie,
voordat deze met de IBTD wordt gedeeld, moet worden ontdaan van
informatie waarop een voor de betrokken dienst geldende geheimhoudingsplicht rust. Voor eventuele onderzoeken waarin de IBTD dergelijke
informatie toch nodig heeft, kan ik op het domein belastingen1 een
ontheffing verlenen van de voor dat domein geldende geheimhoudingsplicht. Voor de domeinen toeslagen en douane is een dergelijke
1

kst-31066-1097
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2022

Inclusief accijnzen en belastingen die in het binnenland worden geheven, op basis van de Wet
op de accijnzen en de Wet verbruiksbelasting op alcoholvrije dranken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 31 066, nr. 1097

1

mogelijkheid er nog niet en zal een formeel wettelijke basis worden
gecreëerd om in die gevallen verstrekking van gegevens aan de IBTD
mogelijk te maken.
Twee moties zien meer algemeen op de verhouding tussen inspecties en
ministeries. De motie van het lid Eerdmans c.s. verzoekt de regering om
een inspecteur-generaal vrij te stellen van toestemming van een bewindspersoon voor een uitnodiging van de Kamer (Kamerstuk 31 066, nr. 1009).
Dit is voor de inspecteur-generaal van de IBTD opgenomen in de
ministeriële regeling. Daarbij is opgenomen dat hij niet alleen feitelijke
informatie kan verstrekken, maar ook zijn oordelen op basis van onderzoeken van de IBTD kan bespreken. De motie van het lid Romke de Jong
betreft de autonome bevoegdheid voor specifieke rijksinspecties om
rapporten uit eigen naam naar de Kamer te sturen (Kamerstuk 31 066, nr.
1014). Deze beide moties worden door de Minister van BZK betrokken bij
de uitwerking van de wet op de Rijksinspecties.
De motie van het lid Van der Lee c.s. gaat over wettelijke verankering van
de formeel onafhankelijke positie van de IBTD (Kamerstuk 31 066,
nr. 1013). De Minister van BZK werkt aan een wet op de Rijksinspecties om
de onafhankelijke positie van de IBTD en andere inspecties wettelijk te
borgen. Deze borging vind dus plaats in een breder kader. In een later
stadium van de voorbereiding van dit wetsvoorstel wordt u nader
geïnformeerd hoe dat er uit gaat zien.
Voor de overzichtelijkheid zijn de moties en de (geplande) opvolging
opgenomen.
Motie

Opvolging

Motie van het lid Eerdmans c.s. over de
mogelijkheid om een inspecteur-generaal uit
te nodigen zonder toestemming van een
bewindspersoon

Voor wat betreft de inspecteur-generaal van de
IBTD is dit geregeld in de ministeriële regeling.
Deze motie zal tevens door de Minister van
BZK worden betrokken bij de uitwerking van
de wet op de Rijksinspecties.

Motie van het lid Eerdmans c.s. over ook voor
de domeinen toeslagen en douane een
wettelijke basis creëren voor ontheffing van de
geldende geheimhoudingsplicht

Dit zal zo spoedig mogelijk worden uitgewerkt
in de wet.

Motie van het lid Van der Lee c.s. over
wettelijke verankering van de formeel
onafhankelijke positie van de IBTD

Deze borging vind plaats in het bredere kader
van de wet op de rijksinspecties.

Motie van het lid Romke de Jong over de
autonome bevoegdheid voor specifieke
rijksinspecties om rapporten uit eigen naam
naar de Kamer te sturen

Deze motie zal door de Minister van BZK
worden betrokken bij de uitwerking van de wet
op de Rijksinspecties.

Gewijzigde motie van het lid Van der Lee c.s.
over de mogelijkheid voor de IBTD om
onderzoek te starten naar aanleiding van
individuele meldingen.

Deze mogelijkheid heeft de IBTD. De inspectie
zal individuele meldingen gebruiken om
structurele knelpunten te signaleren en te
onderzoeken

Daarnaast heb ik tijdens het tweeminutendebat met uw Kamer gesproken
over sanctionerende bevoegdheden en over de mogelijkheden tot
interveniëren anders dan sancties in de traditionele zin van het woord. De
IBTD zal experimenteren met verschillende vormen van interventies. Denk
bijvoorbeeld aan discussiestukken, studies of bijeenkomsten, workshops,
podcasts of interviews. De IBTD wil ook een vaste systematiek opzetten
om periodiek de voortgang van verbeteringen op de onderzochte thema’s
te monitoren, om de effecten te volgen. Dit kan leiden tot openbare
beoordelingen van de opvolging van de aanbevelingen van de IBTD. De

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 31 066, nr. 1097

2

komende jaren zal de IBTD al doende leren welke interventies het meeste
effect sorteren.
De Regeling taakuitoefening en bevoegdheden IBTD, die u ter informatie
aantreft, wordt gepubliceerd in de Staatscourant en zal terugwerken tot
1 januari 2022. Naast de eerdergenoemde aanvulling wat betreft de
geheimhoudingsplicht, is, ten opzichte van het concept dat eerder met uw
Kamer is gedeeld, de tekst over de wederhoorprocedure aangepast. In de
toelichting is naar aanleiding van het schriftelijk overleg verduidelijkt dat
in de wederhoortabel, die als bijlage bij het rapport wordt opgenomen,
wordt weergegeven welke aanpassingen naar aanleiding van de wederhoorprocedure in het rapport zijn gedaan.
De Minister van Financiën,
S.A.M. Kaag

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 31 066, nr. 1097

3