Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2023–2024

36 410 IIA

Vaststelling van de begrotingsstaat van de StatenGeneraal (IIA) voor het jaar 2024

Nr. 2

MEMORIE VAN TOELICHTING

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 410 IIA, nr. 2

1

INHOUDSOPGAVE
Geraamde uitgaven en ontvangsten

3

A.

Artikelsgewĳze toelichting bĳ het begrotingswetsvoorstel

4

B.

Artikelsgewĳze toelichting bĳ de begrotingsartikelen

5

1.

Leeswĳzer

5

2.
2.1
2.2

7
7

2.3
2.4

Beleidsartikelen
Artikel 1. Wetgeving en controle Eerste Kamer
Artikel 2. Uitgaven ten behoeve van leden en oud-leden
Tweede Kamer
Artikel 3. Wetgeving en controle Tweede Kamer
Artikel 4. Wetgeving en controle Eerste en Tweede Kamer

9
11
14

3.
3.1

Niet-beleidsartikelen
Artikel 10. Nog onverdeeld

16
16

4.

Bĳlagen
Bĳlage 1: Verdiepingshoofdstuk

17
17

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 410 IIA, nr. 2

2

GERAAMDE UITGAVEN EN ONTVANGSTEN
Figuur 1 Geraamde uitgaven verdeeld over beleidsartikelen en niet-beleidsartikelen (bedragen x € 1 mln.) Totaal
€ 239.158.000,1. Wetgeving en controle Eerste
Kamer
2. Uitgaven t.b.v. (oud) leden
Tweede Kamer
3. Wetgeving encontrole Tweede
Kamer
4. Wetgeving en controle Eerste
Kamer en Tweede Kamer

23,7
37,7
176,1
1,7

10. Nog onverdeeld

0,0

0

25

50

75

100

125

150

175

200

Figuur 2 Geraamde ontvangsten verdeeld over beleidsartikelen en niet-beleidsartikelen (bedragen x € 1 mln.) Totaal
€ 3.865.0001. Wetgeving en controle Eerste
Kamer
2. Uitgaven t.b.v. (oud) leden
Tweede Kamer
3. Wetgeving en controle Tweede
Kamer
4. Wetgeving en controle Eerste
Kamer en Tweede Kamer

0,1
0,1
3,6
0,0

10. Nog onverdeeld

0,0

0

0,5

1

1,5

2

2,5

3

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 410 IIA, nr. 2

3,5

4

3

A. ARTIKELSGEWĲZE TOELICHTING BĲ HET
BEGROTINGSWETSVOORSTEL
Wetsartikel 1
De begrotingsstaten die onderdeel zĳn van de Rĳksbegroting, worden
op grond van artikel 2.3, eerste lid, van de Comptabiliteitswet 2016 elk
afzonderlĳk bĳ de wet vastgesteld.
Het wetsvoorstel strekt ertoe om de onderhavige begrotingsstaat voor het
aangegeven jaar vast te stellen.
Alle voor dit jaar vastgestelde begrotingswetten tezamen vormen de
Rĳksbegroting voor dat jaar. Een toelichting bĳ de Rĳksbegroting als geheel
is opgenomen in de Miljoenennota.
Met de vaststelling van dit wetsartikel worden de uitgaven, verplichtingen
en de ontvangsten vastgesteld. De in de begrotingsstaat opgenomen begro­
tingsartikelen worden in onderdeel B van deze memorie van toelichting
toegelicht (de zogenoemde begrotingstoelichting).
De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrĳksrelaties,

H.M. de Jonge

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 410 IIA, nr. 2

4

B. ARTIKELSGEWĲZE TOELICHTING BĲ DE BEGROTINGSARTIKELEN
1. Leeswĳzer
Algemeen
Voor u ligt de begroting 2024 van de Staten-Generaal (IIA).
Groeiparagraaf
Ten opzichte van de begroting 2023 zĳn geen wĳzigingen voorzien.
Coronamaatregelen
De extracomptabele tabel overzicht coronamaatregelen is niet opgenomen.
Vanuit de begroting van de Staten-Generaal (IIA) zĳn geen coronagerela­
teerde uitgaven gedaan.
Beleidsagenda
Een College dient, conform artikel 2.1 lid 7 van de Comptabiliteitswet
2016 betreffende een niet-departementale begroting, enkel haar taken en
bedrĳfsvoering weer te geven. Derhalve bevat deze niet-departementale
begroting – in vergelĳking met departementale begrotingen waarbĳ wel een
weergave van het beleid wordt opgenomen – geen beleidsagenda.
Beleidsartikelen
Deze begroting is opgebouwd uit de volgende beleidsartikelen:
– Artikel 1. Wetgeving en controle Eerste Kamer
– Artikel 2. Uitgaven ten behoeve van leden en oud-leden Tweede Kamer
– Artikel 3. Wetgeving en controle Tweede Kamer
– Artikel 4. Wetgeving en controle Eerste en Tweede Kamer
Een beleidsartikel is opgebouwd uit de volgende elementen:
A. Algemene doelstelling
B. Rol en verantwoordelĳkheid
C. Beleidswĳzigingen
D. Tabel budgettaire gevolgen van beleid
E. Toelichting op de instrumenten
Budgetflexibiliteit
In de tabellen budgettaire gevolgen van beleid is geen informatie
opgenomen over de budgetflexibiliteit, omdat het grotendeels apparaats­
uitgaven betreft.
Niet-beleidsartikel
De begroting bevat het volgende niet-beleidsartikel:
– Artikel 10. Nog onverdeeld
De begroting IIA valt onder de niet-departementale begrotingen. Vanwege
een afwĳkend regime kent deze begroting geen centraal apparaatsartikel.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 410 IIA, nr. 2

5

Bĳlagen
Bĳlage 1 bevat het verdiepingshoofdstuk voor de Staten-Generaal. Het
uitgangspunt is om daar de beleidsmatige en technische mutaties toe te
lichten die groter zĳn dan of gelĳk zĳn aan de ondergrens zoals deze in de
Rĳksbegrotingsvoorschriften 2023 is opgenomen, de staffel, te weten:
Tabel 1 Ondergrenzen op basis van RBV 2023
Begrotingsartikel

Beleidsmatige mutaties (ondergrens in
€ mln.)

Technische mutaties (ondergrens in € mln.)

1. Wetgeving en controle Eerste Kamer

Verplichtingen/Uitgaven 1 mln.
Ontvangsten 1 mln.

Verplichtingen/Uitgaven 2 mln.
Ontvangsten 2 mln.

2. Uitgaven t.b.v. leden en oud-leden Tweede Kamer

Verplichtingen/Uitgaven 1 mln.
Ontvangsten 1 mln.

Verplichtingen/Uitgaven 2 mln.
Ontvangsten 2 mln.

3. Wetgeving en controle Tweede Kamer

Verplichtingen/Uitgaven 2 mln.
Ontvangsten 1 mln.

Verplichtingen/Uitgaven 4 mln.
Ontvangsten 2 mln.

4. Wetgeving en controle Eerste en Tweede Kamer

Verplichtingen/Uitgaven 1 mln.
Ontvangsten 1 mln.

Verplichtingen/Uitgaven 2 mln.
Ontvangsten 2 mln.

10. Nog onverdeeld

Verplichtingen/Uitgaven 1 mln.
Ontvangsten 1 mln.

Verplichtingen/Uitgaven 2 mln.
Ontvangsten 2 mln.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 410 IIA, nr. 2

6

2. Beleidsartikelen
2.1 Artikel 1. Wetgeving en controle Eerste Kamer
A. Algemene doelstelling
De Eerste Kamer vormt samen met de Tweede Kamer de Staten-Generaal.
De Voorzitter van de Eerste Kamer is ook de Voorzitter van de Verenigde
Vergadering van de Staten-Generaal, zoals de vergadering op Prinsjesdag
waarin de koning de troonrede voorleest.
De kerntaken van de Eerste Kamer zĳn het toetsen van voorgenomen
wetgeving als medewetgever en het controleren van het regeringsbeleid.
De Eerste Kamer heeft als doel goede wetgeving en controle tot stand
brengen. Dit vertaalt zich in:
– Deugdelĳke toetsing van de kwaliteit, de uitvoerbaarheid en
de handhaafbaarheid van nationale en Europese ontwerpweten regelgeving;
– Adequate controle van het Nederlandse regeringsbeleid;
– Transparantie over de uitoefening van haar eigen taken en bevoegd­
heden en de uitvoering daarvan, en toereikende voorzieningen in een
effectieve en efficiënte ondersteunende organisatie: de griffie;
De Eerste Kamer vormt de voorlaatste schakel in de keten van het
wetgevingsproces. Na aanvaarding door de Eerste Kamer bekrachtigt het
staatshoofd wet- en regelgeving.
De controle op het regeringsbeleid gebeurt in interactie met de regering.
De Eerste Kamer is betrokken bĳ de voorbereiding van zowel nationale als
Europese wetgevings- en beleidsvoorstellen.
De bevoegdheden van de Eerste en Tweede Kamer op Europees terrein
zĳn dezelfde als op nationaal terrein. De Eerste Kamer:
– Voert onder andere overleg met de regering over de regeringsinzet bĳ de
voorbereiding van Europese wetgeving;
– Participeert in het kader van internationale samenwerking en parlemen­
taire diplomatie in parlementaire assemblees van internationale organi­
saties;
– Onderhoudt contacten met parlementen en regeringen van andere
Europese lidstaten.
B. Rol en verantwoordelĳkheid
De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrĳksrelaties is verantwoor­
delĳk voor het beheer van de begroting van de Staten-Generaal. De colleges
voeren zelf het beheer over hun begroting of hun begrotingsdeel. Over de
inhoud van dit beheer zĳn in artikel 4.4, lid 4 van de Comptabiliteitswet 2016
afspraken vastgelegd (de zogenoemde beheerafspraken) tussen de minister
en de colleges, waarin recht gedaan wordt aan hun staatsrechtelĳke positie.
C. Beleidswĳzigingen
In 2024 wordt de professionalisering van de Griffie verder vormgegeven.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 410 IIA, nr. 2

7

D. Budgettaire gevolgen van beleid
Tabel 2 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 1. Wetgeving en controle Eerste Kamer (bedragen x € 1.000)
2022

2023

2024

2025

2026

2027

2028

Art. Verplichtingen

20.432

24.289

23.663

21.975

21.129

20.045

20.045

Uitgaven

21.178

24.289

23.663

21.975

21.129

20.045

20.045

1.0 Wetgeving en controle Eerste Kamer

21.178

24.289

23.663

21.975

21.129

20.045

20.045

Institutionele inrichting

15.701

18.801

18.175

16.487

15.641

14.827

14.827

Apparaat Eerste Kamer

15.701

18.801

18.175

16.487

15.641

14.827

14.827

Personele uitgaven

4.910

5.023

5.023

5.023

5.023

5.023

5.023

Vergoedingen voorzitter/leden
Eerste Kamer

4.910

5.023

5.023

5.023

5.023

5.023

5.023

Materiële uitgaven

567

465

465

465

465

195

195

Verenigde vergadering

567

465

465

465

465

195

195

Ontvangsten

342

240

140

140

140

140

140

E. Toelichting op de financiële instrumenten
Institutionele inrichting
Apparaat Eerste Kamer
Het artikelonderdeel Apparaat Eerste Kamer maakt de ondersteuning van
de Eerste Kamer mogelĳk. Hieronder vallen zowel de capaciteit voor
ondersteuning als exploitatie en beheer van de organisatie, huisvesting
en de fractiekosten.
Personele uitgaven
Vergoeding Voorzitter/leden Eerste Kamer
Dit betreft de vergoedingen aan de Voorzitter en de leden van de Eerste
Kamer en daaruit voortvloeiende uitgaven.
Materiële uitgaven
Verenigde Vergadering
De Voorzitter van de Eerste Kamer is ook de Voorzitter van de Verenigde
Vergaderingen en daarom ook verantwoordelĳk voor de uitvoering van deze
vergaderingen. Voor 2024 staat één vergadering gepland (Prinsjesdag).
Ontvangsten
De ontvangsten hebben voornamelĳk betrekking op de afwikkeling van
verstrekte voorschotten met betrekking tot de Regeling financiële onder­
steuning fracties Eerste Kamer uit het voorgaande begrotingsjaar.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 410 IIA, nr. 2

8

2.2 Artikel 2. Uitgaven ten behoeve van leden en oud-leden Tweede Kamer
A. Algemene doelstelling
Onder dit artikel worden rechtspositionele uitgaven aan leden en oud-leden
van de Tweede Kamer, alsmede hun nagelaten betrekkingen, geschaard.
De Tweede Kamer draagt ingevolge de Wet schadeloosstelling leden
Tweede Kamer, de Algemene pensioenwet politieke ambtsdragers en de
Wet schadeloosstelling, zorg voor de uitgaven ten behoeve van:
– De schadeloosstelling van de leden van de Tweede Kamer;
– De wachtgelden van oud-leden van de Tweede Kamer.
B. Rol en verantwoordelĳkheid
De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrĳksrelaties is verantwoor­
delĳk voor het beheer van de begroting van de Staten-Generaal. De colleges
voeren zelf het beheer over hun begroting of hun begrotingsdeel. Over
de inhoud van dit beheer zĳn in artikel 4.4, lid 4 Comptabiliteitswet 2016
afspraken vastgelegd (de zogenoemde beheerafspraken) tussen de minister
en de colleges, waarin recht gedaan wordt aan hun staatsrechtelĳke positie.
C. Beleidswĳzigingen
Voor 2024 zĳn geen beleidswĳzigingen voorzien.
D. Budgettaire gevolgen van beleid
Tabel 3 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 2. Uitgaven ten behoeve van leden en oud-leden Tweede Kamer
(bedragen x € 1.000)
2022

2023

2024

2025

2026

2027

2028

Art. Verplichtingen

36.903

36.861

37.729

39.476

38.350

37.804

37.804

Uitgaven

35.329

36.861

37.729

39.476

38.350

37.804

37.804

35.329

36.861

37.729

39.476

38.350

37.804

37.804

Institutionele inrichting

25.054

24.997

25.245

25.247

25.247

25.247

25.247

Schadeloosstelling

25.054

24.997

25.245

25.247

25.247

25.247

25.247

Personele uitgaven

10.275

11.864

12.484

14.229

13.103

12.557

12.557

Pensioenen en wachtgelden

10.275

11.864

12.484

14.229

13.103

12.557

12.557

43

86

86

86

86

86

86

2.0 Uitgaven ten behoeve van leden en oudleden Tweede Kamer

Ontvangsten

E. Toelichting op de financiële instrumenten
Materiële uitgaven
Schadeloosstelling
Op dit artikelonderdeel staan de uitgaven voor de schadeloosstelling van
de leden van de Tweede Kamer. Ingevolge de Wet Schadeloosstelling
leden Tweede Kamer draagt de Tweede Kamer de uitgaven voor schadeloos­
stelling en de reis- en overige onkostenvergoedingen voor de leden van de
Tweede Kamer.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 410 IIA, nr. 2

9

Personele uitgaven
Pensioenen en wachtgelden
Op basis van de Algemene pensioenwet politieke ambtsdragers draagt de
Tweede Kamer zorg voor de uitgaven van pensioenen en wachtgelden voor
de oud-leden van de Tweede Kamer. In verband met de verkiezingen van
2025 is het budget voor 2025 en 2026 hoger.
Ontvangsten
De ontvangsten op dit artikelonderdeel hebben betrekking op de
verrekening van neveninkomsten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 410 IIA, nr. 2

10

2.3 Artikel 3. Wetgeving en controle Tweede Kamer
A. Algemene doelstelling
Volksvertegenwoordiging
Als volksvertegenwoordiging heeft de Tweede Kamer twee hoofdtaken:
controle van de regering en (mede)wetgeving. Deze taken vloeien voort uit
de artikelen 50 (vertegenwoordiging van het gehele Nederlandse volk), 65
tot en met 72 (werkwĳze), 81 tot en met 87 (wetten en andere voorschriften),
105 (begrotingen), en 137 en 138 (grondwetgeving) van de grondwet en
enkele andere (grond)wetsartikelen.
De ambtelĳke diensten
Het ondersteunen van het constitutioneel proces. Dit doen de ambtelĳke
diensten door middel van het bieden van een politiek neutrale, adequate en
innovatieve ondersteuning van de Kamerleden in alle facetten van hun werk
als volksvertegenwoordiger. De politieke prioriteiten, zoals door de Kamer
bepaald, zĳn daarbĳ leidend.
B. Rol en verantwoordelĳkheid
De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrĳksrelaties is verantwoor­
delĳk voor het beheer van de begroting van de Staten-Generaal. De colleges
voeren zelf het beheer over hun begroting of hun begrotingsdeel. Over de
inhoud van dit beheer zĳn in artikel 4.4, lid 4 van de Comptabiliteitswet 2016
afspraken vastgelegd (de zogenoemde beheerafspraken) tussen de minister
en de colleges, waarin recht gedaan wordt aan hun staatsrechtelĳke positie.
C. Beleidswĳzigingen
Voor 2024 zĳn geen beleidswĳzigingen voorzien.
D. Budgettaire gevolgen van beleid
Tabel 4 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 3. Wetgeving en controle Tweede Kamer (bedragen x € 1.000)
2022

2023

2024

2025

2026

2027

2028

Art. Verplichtingen

153.654

177.354

176.115

170.325

175.950

170.660

168.000

Uitgaven

157.556

177.354

176.115

170.325

175.950

170.660

168.000

3.0 Wetgeving en controle Tweede Kamer

157.556

177.354

176.115

170.325

175.950

170.660

168.000

Institutionele inrichting

108.161

124.721

126.716

118.002

125.805

121.604

118.944

Apparaat Tweede Kamer

107.876

123.416

125.378

116.667

124.470

120.269

117.609

Onderzoeksbudget

285

1.305

1.338

1.335

1.335

1.335

1.335

Materiële uitgaven

49.395

52.633

49.399

52.323

50.145

49.056

49.056

Drukwerk
Fractiekosten
Uitzending leden

830

2.126

2.146

2.146

2.146

2.146

2.146

42.936

43.101

44.010

47.279

45.101

44.012

44.012
517

262

517

517

517

517

517

Parlementaire enquêtes

3.170

4.508

345

0

0

0

0

Bĳdrage ProDemos

2.197

2.381

2.381

2.381

2.381

2.381

2.381

Ontvangsten

11.746

8.339

3.639

3.639

3.639

3.639

3.639

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 410 IIA, nr. 2

11

Overzicht van risicoregelingen
Tabel 5 Overzicht garanties (bedragen x € 1.000)

Art.

Omschrĳving

Uitstaande
garanties
2022

Verleende
garanties
2023

Vervallen
garanties
2023

Uitstaande
garanties
2023

Garantie Geraamd te Geraamd te
plafond
verlenen
vervallen
2023
2024
2024

Uitstaande
Garantie
garanties plafond 2024
2024

Fractiekosten

6.499

0

0

6.499

0

0

0

6.499

6.499

Totaal

6.499

0

0

6.499

0

0

0

6.499

6.499

Toelichting
Op basis van de Regeling financiële ondersteuning fracties Tweede Kamer
2014 krĳgen de fracties een voorschot van 100% voor fractiekosten. De
fracties kunnen zelf een egalisatiereserve opbouwen. Sinds 1 januari 2014
kunnen er geen nieuwe trekkingsrechten worden opgebouwd.
E. Toelichting op de financiële instrumenten
Institutionele inrichting
Apparaat Tweede Kamer
Dit artikelonderdeel bestaat uit personele en materiële componenten voor
exploitatie en beheer van de Tweede Kamer.
Onderzoeksbudget
De Tweede Kamer beschikt over een bedrag voor uitgaven aan Kennis
en Onderzoek om de Kamerbrede onderzoeken uit te voeren. Verder zĳn
16 Kamercommissies ingesteld die ieder beschikken over een eigen budget.
Materiële uitgaven
Drukwerk
Op dit artikelonderdeel staan de geraamde uitgaven voor de publicatie van
officiële documenten.
Fractiekosten
Het bedrag voor de tegemoetkoming in de kosten van de fractiestich­
tingen is in 2025 en 2026 hoger. De reden voor deze verhogingen zĳn de
geplande Tweede Kamerverkiezingen van 2025. Bĳ zetelverlies ontvangen
de fractiestichtingen nog een jaar lang een bĳdrage gebaseerd op het
oude zetelaantal.
Uitzending leden
Op dit artikelonderdeel staat het bedrag dat beschikbaar is voor commissies
en werkbezoeken aan het buitenland.
Parlementaire enquêtes
Op dit artikelonderdeel worden de uitgaven gepland voor parlementaire
enquêtes. In 2024 loopt de Parlementaire Enquête Fraudebeleid en dienst­
verlening.
Bĳdrage ProDemos
Jaarlĳks betaalt de Tweede Kamer een bĳdrage aan ProDemos voor de
uitvoering van educatieve activiteiten. Hierover maken de Tweede Kamer en
ProDemos jaarlĳks afspraken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 410 IIA, nr. 2

12

Ontvangsten
De ontvangsten bestaan uit diverse posten. De omzet van het restaurant­
bedrĳf, doorbelastingen aan derden en inhoudingen op lonen en salaris en
ontvangsten voor zwangerschaps- en bevallingsuitkeringen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 410 IIA, nr. 2

13

2.4 Artikel 4. Wetgeving en controle Eerste en Tweede Kamer
A. Algemene doelstelling
Het onder dit artikel opgenomen budget ten behoeve van wetgeving en
controle Eerste en Tweede Kamer betreft de kosten van interparlemen­
taire activiteiten.
B. Rol en verantwoordelĳkheid
De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrĳksrelaties is verantwoor­
delĳk voor het beheer van de begroting van de Staten-Generaal. De colleges
voeren zelf het beheer over hun begroting of hun begrotingsdeel. Over de
inhoud van dit beheer zĳn in artikel 4.4, lid 4 van de Comptabiliteitswet 2016
afspraken vastgelegd (de zogenoemde beheerafspraken) tussen de minister
en de colleges, waarin recht gedaan wordt aan hun staatsrechtelĳke positie.
C. Beleidswĳzigingen
Voor 2024 zĳn geen beleidswĳzigingen voorzien.
D. Budgettaire gevolgen van beleid
Tabel 6 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 4. Wetgeving en controle Eerste en Tweede Kamer (bedragen x
€ 1.000)
2022

2023

2024

2025

2026

2027

2028

Art. Verplichtingen

1.031

1.628

1.651

1.651

1.651

1.651

1.651

Uitgaven

948

1.628

1.651

1.651

1.651

1.651

1.651

948

1.628

1.651

1.651

1.651

1.651

1.651

Materiële uitgaven

948

1.628

1.651

1.651

1.651

1.651

1.651

Interparlementaire betrekkingen

948

1.628

1.651

1.651

1.651

1.651

1.651

0

0

0

0

0

0

0

4.0 Wetgeving en controle Eerste en
Tweede Kamer

Ontvangsten

E. Toelichting op de financiële instrumenten
Materiële uitgaven
Interparlementaire betrekkingen
Het betreft de volgende uitgavenposten:
– Uitzending van Kamerleden naar internationale organisaties;
– Aandeel van Nederland in de kosten van interparlementaire organen;
– Contacten tussen de (voormalige) parlementen van het Koninkrĳk;
– Ontvangst van buitenlandse parlementsleden en delegaties van interna­
tionale organisaties.
– De activiteiten van de Nederlandse groep van de Interparlementaire
Unie (IPU)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 410 IIA, nr. 2

14

Kengetallen
Tabel 7 Overzicht interparlementaire betrekkingen (bedragen x € 1.000)
Gemiddelde uitgaven per lid

2018

2019

2020

2021

2022

Interparlementaire betrekkingen

1.171

1.180

904

890

947

5

5

4

4

4

Gemiddeld per zetel (225)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 410 IIA, nr. 2

15

3. Niet-beleidsartikelen
3.1 Artikel 10. Nog onverdeeld
A. Budgettaire gevolgen
Tabel 8 Budgettaire gevolgen artikel 10. Nog onverdeeld (bedragen x € 1.000)
Art.

10.0

2022

2023

2024

2025

2026

2027

2028

Verplichtingen

0

0

0

0

0

0

0

Uitgaven

0

0

0

0

0

0

0

Nog onverdeeld

0

0

0

0

0

0

0

Nog te verdelen

0

0

0

0

0

0

0

Ontvangsten

0

0

0

0

0

0

0

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 410 IIA, nr. 2

16

4. Bĳlagen
Bĳlage 1: Verdiepingshoofdstuk
Artikel 1. Wetgeving en controle Eerste Kamer
Uitgaven
Tabel 9 Uitgaven beleidsartikel 1. Wetgeving en controle Eerste Kamer (bedragen x € 1.000)
2023

2024

2025

2026

2027

2028

20.936

20.536

20.432

19.636

18.871

‒

Mutatie nota van Wĳziging 2023

0

0

0

0

0

‒

Mutatie amendement 2023

0

0

0

0

0

‒

3.400

2.980

1.543

1.493

1.174

1.174

Stand ontwerpbegroting 2023

Mutatie 1e suppletoire begroting 2023
Extrapolatie
Nieuwe mutaties
Stand ontwerpbegroting 2024

‒

‒

‒

‒

‒

18.871

‒ 47

147

0

0

0

0

24.289

23.663

21.975

21.129

20.045

20.045

Ontvangsten
Tabel 10 Ontvangsten beleidsartikel 1. Wetgeving en controle Eerste Kamer (bedragen x € 1.000)
2023

2024

2025

2026

2027

2028

Stand ontwerpbegroting 2023

140

140

140

140

140

‒

Mutatie Nota van Wĳziging 2023

0

0

0

0

0

‒

Mutatie amendement 2023

0

0

0

0

0

‒

Mutatie 1e suppletoire begroting 2023

0

0

0

0

0

0

Extrapolatie

‒

‒

‒

‒

‒

140

Nieuwe mutaties

100

0

0

0

0

0

Stand ontwerpbegroting 2024

240

140

140

140

140

140

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 410 IIA, nr. 2

17

Artikel 2. Uitgaven ten behoeve van leden en oud-leden Tweede Kamer
Uitgaven
Tabel 11 Uitgaven beleidsartikel 2. Uitgaven ten behoeve van leden en oud-leden Tweede Kamer (bedragen x
€ 1.000)
2023

2024

2025

2026

2027

2028

34.771

35.303

36.946

35.887

35.373

‒

Mutatie nota van Wĳziging 2023

0

0

0

0

0

‒

Mutatie amendement 2023

0

0

0

0

0

‒

2.090

2.426

2.530

2.463

2.431

2.431

Extrapolatie

‒

‒

‒

‒

‒

35.373

Nieuwe mutaties

0

0

0

0

0

0

36.861

37.729

39.476

38.350

37.804

37.804

Stand ontwerpbegroting 2023

Mutatie 1e suppletoire begroting 2023

Stand ontwerpbegroting 2024

Ontvangsten
Tabel 12 Ontvangsten beleidsartikel 2. Uitgaven ten behoeve van leden en oud-leden Tweede Kamer (bedragen x
€ 1.000)
2023

2024

2025

2026

2027

2028

Stand ontwerpbegroting 2023

86

86

86

86

86

‒

Mutatie nota van Wĳziging 2023

0

0

0

0

0

‒

Mutatie amendement 2023

0

0

0

0

0

‒

Mutatie 1e suppletoire begroting 2023

0

0

0

0

0

0

Extrapolatie

‒

‒

‒

‒

‒

86

Nieuwe mutaties

0

0

0

0

0

0

Stand ontwerpbegroting 2024

86

86

86

86

86

86

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 410 IIA, nr. 2

18

Artikel 3. Wetgeving en controle Tweede Kamer
Uitgaven
Tabel 13 Uitgaven beleidsartikel 3. Wetgeving en controle Tweede Kamer (bedragen x € 1.000)
2023

2024

2025

2026

2027

2028

153.712

147.151

149.398

147.646

146.616

‒

Mutatie nota van Wĳziging 2023

0

0

0

0

0

‒

Mutatie amendement 2023

0

0

0

0

0

0

27.684

24.922

20.927

28.304

24.044

21.384

‒

‒

‒

‒

‒

146.616

‒ 4.042

4.042

0

0

0

0

170.325

175.950

170.660

168.000

Stand ontwerpbegroting 2023

Mutatie 1e suppletoire begroting 2023
Extrapolatie
Nieuwe mutaties
Waarvan:
1. CAO-middelen

‒ 1.292

1.292

2. Kasschuif Tweede Kamer

‒ 2.750

2.750

Stand ontwerpbegroting 2024

177.354

176.115

Toelichting
1. CAO-middelen
De kabinetsbĳdrage in de arbeidskostenontwikkeling 2023 is hoger dan
eerder geraamd. Daarnaast zĳn de premielasten gedaald. Het incidentele
verschil t.o.v. CEP 2022 blĳft, voor zover nog niet in nieuwe arbeidsvoor­
waardelĳke afspraken opgenomen, beschikbaar voor arbeidsvoorwaarden
door middel van een kasschuif naar 2024.
2. Kasschuif Tweede Kamer
Door een vertraging in de aanbesteding van het nieuwe informatiesysteem
zullen de uitgaven niet in 2023 maar in 2024 plaats gaan vinden. Daarnaast
is voor het uitvoeren van een motie nader onderzoek nodig. Ook hiervoor
schuiven de kosten door naar 2024.
Ontvangsten
Tabel 14 Ontvangsten beleidsartikel 3. Wetgeving en controle Tweede Kamer (bedragen x € 1.000)
2023

2024

2025

2026

2027

2028

3.639

3.639

3.639

3.639

3.639

‒

Mutatie nota van Wĳziging 2023

0

0

0

0

0

‒

Mutatie amendement 2023

0

0

0

0

0

‒

Mutatie 1e suppletoire begroting 2023

0

0

0

0

0

0

Extrapolatie

‒

‒

‒

‒

‒

3.639

Stand ontwerpbegroting 2023

Nieuwe mutaties
Stand ontwerpbegroting 2024

0

0

0

0

0

0

8.339

3.639

3.639

3.639

3.639

3.639

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 410 IIA, nr. 2

19

Artikel 4. Wetgeving en controle Eerste en Tweede Kamer
Uitgaven
Tabel 15 Uitgaven beleidsartikel 4. Wetgeving en controle Eerste en Tweede Kamer (bedragen x € 1.000)
2023

2024

2025

2026

2027

2028

1.574

1.574

1.574

1.574

1.574

‒

Mutatie nota van Wĳziging 2023

0

0

0

0

0

‒

Mutatie amendement 2023

0

0

0

0

0

‒

Mutatie 1e suppletoire begroting 2023

54

77

77

77

77

77

Extrapolatie

‒

‒

‒

‒

‒

1.574

Nieuwe mutaties

0

0

0

0

0

0

1.628

1.651

1.651

1.651

1.651

1.651

Stand ontwerpbegroting 2023

Stand ontwerpbegroting 2024

Ontvangsten
Tabel 16 Ontvangsten beleidsartikel 4. Wetgeving en controle Eerste en Tweede Kamer (bedragen x € 1.000)
2023

2024

2025

2026

2027

2028

Stand ontwerpbegroting 2023

0

0

0

0

0

‒

Mutatie nota van Wĳziging 2023

0

0

0

0

0

‒

Mutatie amendement 2023

0

0

0

0

0

‒

Mutatie 1e suppletoire begroting 2023

0

0

0

0

0

0

Extrapolatie

‒

‒

‒

‒

‒

0

Nieuwe mutaties

0

0

0

0

0

0

Stand ontwerpbegroting 2024

0

0

0

0

0

0

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 410 IIA, nr. 2

20

Artikel 10. Nog onverdeeld
Uitgaven
Tabel 17 Uitgaven niet-beleidsartikel 10. Nog onverdeeld (bedragen x € 1.000)
2023

2024

2025

2026

2027

2028

Stand ontwerpbegroting 2023

0

0

0

0

0

‒

Mutatie nota van Wĳziging 2023

0

0

0

0

0

‒

Mutatie amendement 2023

0

0

0

0

0

‒

Mutatie 1e suppletoire begroting 2023

0

0

0

0

0

0

Extrapolatie

‒

‒

‒

‒

‒

0

Nieuwe mutaties

0

0

0

0

0

0

Stand ontwerpbegroting 2024

0

0

0

0

0

0

Ontvangsten
Tabel 18 Ontvangsten niet-beleidsartikel 10. Nog onverdeeld (bedragen x € 1.000)
2023

2024

2025

2026

2027

2028

Stand ontwerpbegroting 2023

0

0

0

0

0

‒

Mutatie nota van Wĳziging 2023

0

0

0

0

0

‒

Mutatie amendement 2023

0

0

0

0

0

‒

Mutatie 1e suppletoire begroting 2023

0

0

0

0

0

‒

Extrapolatie

‒

‒

‒

‒

‒

0

Nieuwe mutaties

0

0

0

0

0

0

Stand ontwerpbegroting 2024

0

0

0

0

0

0

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 410 IIA, nr. 2

21