Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2022–2023

21 501-32

Landbouw- en Visserijraad

Nr. 1539

BRIEF VAN DE MINISTER VAN LANDBOUW, NATUUR EN
VOEDSELKWALITEIT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 16 mei 2023
Met deze brief informeer ik de Kamer over de Landbouw- en Visserijraad
(hierna: Raad) die op 25 april 2023 plaatsvond in Luxemburg.
Verslag van de Landbouw- en Visserijraad
Tijdens de Raad vond een debat plaats over de Verordening betreffende
de certificering van koolstofverwijdering. Tevens sprak de Raad over de
situatie op de landbouwmarkten, de stand van zaken betreffende de
implementatie van de GLB Nationaal Strategische Plannen en werden de
Raadsconclusies over de kansen van de bio-economie goedgekeurd.
Daarnaast stonden er verschillende diversenpunten op de agenda,
waaronder een diversenpunt ingebracht door onder meer Nederland over
PFAS in voedingsmiddelen, en een punt over de Verordening duurzaam
gebruik gewasbeschermingsmiddelen.
Verordening certificeringskader voor koolstofverwijdering
Tijdens de Raad vond een beleidsdebat plaats over de landbouw- en
bosbouwaspecten van de Verordening betreffende de certificering van
koolstofverwijdering.
Lidstaten verwelkomden unaniem het voorstel en gaven aan de toegevoegde waarde te zien van een certificeringskader voor koolstofverwijdering voor het behalen van de milieu- en klimaatdoelstellingen. Ook
benadrukten veel lidstaten het potentieel van koolstoflandbouw als extra
verdienmodel voor boeren. Tegelijkertijd leefden er nog veel vragen bij
lidstaten, met name met betrekking tot de toepassing van de certificaten.
Nederland plaatste de kanttekening dat het certificeringskader niet ingaat
op het gebruik van de certificaten. Verder gaven veel lidstaten aan dat, bij
het vaststellen van de zogenoemde baseline, rekening moet worden
gehouden met specifieke kenmerken van lidstaten en regionale
verschillen. Ook moeten boeren die al acties hebben ondernomen, de

kst-21501-32-1539
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2023

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 21 501-32, nr. 1539

1

zogeheten early movers, bij het vaststellen van de baseline niet benadeeld
worden. Dit werd door de Commissie beaamd. Een grote groep lidstaten
uitte verder zorgen over het voornemen van de Commissie om een groot
deel van de verordening uit te werken in gedelegeerde handelingen. Deze
lidstaten riepen de Commissie op om belangrijke elementen vast te
leggen in de basisverordening. Ook werd door veel lidstaten aandacht
gevraagd voor de financiering: financiering uit het GLB zou niet
toereikend zijn. Tot slot benadrukten veel lidstaten het belang van het
vrijwillige karakter van het certificeringskader.
Marktsituatie
Naar aanleiding van de door enkele lidstaten aangekondigde unilaterale
importmaatregelen op landbouwproducten uit Oekraïne, vond tijdens de
Raad wederom een gedachtewisseling plaats over de situatie op de
landbouwmarkten. Onder dit agendapunt werden ook drie diversenpunten
besproken: de kritieke situatie in de zuivelsector (diversenpunt Letland/
Litouwen), maatregelen om de marktverstoringen in de door import uit
Oekraïne zwaarst getroffen lidstaten tegen te gaan (Polen e.a.) en een
voorstel om de impact van import uit Oekraïne te verlichten (Slowakije
e.a.).
De Commissie benadrukte dat het essentieel is om als EU gezamenlijk op
te blijven trekken. Unilaterale maatregelen, zoals importverboden, die de
Europese interne markt ondermijnen en de eenheid van de EU op het
internationale toneel in twijfel trekken, zijn niet de oplossing. Deze
opvatting werd breed gedeeld door de lidstaten. Ook Nederland sprak zich
uit tegen de door enkele lidstaten ingestelde unilaterale maatregelen. Wel
gaf Nederland, net als alle andere lidstaten en de Commissie, aan begrip
te hebben voor de lastige situatie in de aan Oekraïne grenzende lidstaten.
Om deze lidstaten tegemoet te komen, presenteerde de Commissie
nieuwe maatregelen, op voorwaarde dat lidstaten de door hen ingestelde
unilaterale maatregelen opheffen. De steun aan Oekraïne stond niet ter
discussie: lidstaten onderstreepten unaniem het belang van het blijven
steunen van Oekraïne.
GLB-NSP: stand van zaken
Tijdens de Raad vond een gedachtewisseling plaats over de implementatie van de GLB Nationaal Strategische Plannen (hierna: NSP). Het
voorzitterschap vroeg de lidstaten welke belangrijke lessen zij getrokken
hebben uit de invoering van de NSP’s, en wat er gedaan kan worden om
de uitvoering van de NSP’s te vergemakkelijken en te verbeteren.
Lidstaten concludeerden unaniem dat het nieuwe GLB tot dusver niet
heeft geleid tot de beoogde versimpeling en ook niet tot meer strategie.
Nederland, gesteund door veel andere lidstaten, benadrukte allereerst het
belang van tijdige besluitvorming, om boeren en uitvoeringsorganisaties
voldoende tijd te geven om zich voor te bereiden op de implementatie van
het NSP. Verder vroegen veel lidstaten, waaronder Nederland, aandacht
voor de toegenomen administratieve lasten voor boeren. Ook benoemde
een aantal lidstaten dat het aantal aanmeldingen voor de eco-regelingen
tegenvalt. In reactie op de tweede vraag voerde Nederland aan dat de
Commissie zich flexibeler moet opstellen als het gaat om aanpassingen
van het NSP, en eventuele aanpassingen zo snel mogelijk moet
goedkeuren. Deze oproep werd gesteund door vrijwel alle lidstaten. De
Commissie erkende de lastige situatie en gaf aan de lidstaten te blijven
ondersteunen in het gehele implementatie- en aanpassingsproces. De
Commissie beloofde haar best te doen om meer snelheid en flexibiliteit te
betonen bij het aanpassen van de NSP’s. Goedkeuring van aanpassingen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 21 501-32, nr. 1539

2

dient echter te worden verleend door alle diensten van de Commissie en
dat kost tijd.
Raadsconclusies bio-economie
Tijdens de Raad zijn unaniem de Raadsconclusies over de kansen van de
bio-economie goedgekeurd. Alle lidstaten onderschreven het belang van
een verdere ontwikkeling van de bio-economie voor onder andere
voedselzekerheid, economische ontwikkeling en de transitie naar een
circulaire economie. Enkele lidstaten noemden nog specifieke aandachtspunten om in het achterhoofd te houden bij de verdere ontwikkeling van
de bio-economie, bijvoorbeeld kennisuitwisseling tussen regio’s en
lidstaten en inachtneming van specifieke regionale kenmerken. In dit
kader benadrukte Nederland dat biogrondstoffen zo hoogwaardig
mogelijk dienen te worden toegepast.
De Commissie wordt in de Raadsconclusies opgedragen om de
EU-strategie en het EU-actieplan voor de bio-economie te actualiseren, en
jaarlijks verslag uit te brengen van de ontwikkelingen en initiatieven op dit
gebied. Lidstaten gaven aan uit te kijken naar het eerste verslag van de
Commissie.
Studie over biologische bestrijders (diversenpunt)
De Commissie presenteerde haar studie over de situatie en opties van de
EU met betrekking tot de invoering, productie, evaluatie, het in de handel
brengen en het gebruik van biologische bestrijders (ongewervelde
organismen zoals roofmijten en sluipwespen). Lidstaten, waaronder
Nederland, bedankten de Commissie voor de studie en reageerden
overwegend positief op de mogelijkheden tot de inzet van biologische
bestrijders. Wel spraken enkele lidstaten hun zorg uit over de mogelijke
invloed van biologische bestrijders op natuur en biodiversiteit, en riepen
zij op tot het doen van meer onderzoek hiernaar. Daarnaast uitte een
aantal lidstaten hun zorgen dat biologische bestrijders de huidige
gewasbeschermingsmiddelen niet volledig kunnen vervangen. Tot slot
deden lidstaten een oproep aan de Commissie om te komen tot meer
harmonisatie in de EU op dit gebied. Nederland voerde aan, in lijn met
wat de Commissie vindt, dat harmonisatie niet bereikt zou moeten
worden door middel van een nieuwe verordening, aangezien dit kan
leiden tot onbedoelde beperkingen en administratieve lasten.
PFAS in voedingsmiddelen (diversenpunt)
Denemarken, met steun van o.a. Nederland, wees op de gevaren van
PFAS voor de volksgezondheid en pleitte in de Raad voor het vaststellen
van nieuwe en lagere maximumgehalten voor PFAS in levensmiddelen.
Voor enkele categorieën levensmiddelen (eieren, vlees, vis, visserijproducten en mosselen) gelden al maximumgehalten PFAS. Nederland riep
op tot het uitbreiden van het aantal categorieën en het regelmatig herzien
van de bestaande maximumgehalten. Een aantal lidstaten gaf aan de
zorgen over PFAS in levensmiddelen te delen, maar stelden dat er meer
data vereist is om op EU-niveau verdere actie te ondernemen. Ook de
Commissie gaf aan het belang van de oproep om de hoeveelheid PFAS in
voeding te verminderen in te zien, en herhaalde de ambitie om PFAS
volledig uit te faseren.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 21 501-32, nr. 1539

3

Zorgen over de SUR (diversenpunt)
Onder dit diversenpunt uitte Letland een aantal zorgen over de mogelijke
negatieve impact van het voorstel voor de verordening duurzaam gebruik
gewasbeschermingsmiddelen en riep zij, gesteund door enkele andere
lidstaten, de Commissie op om deze zorgen in ogenschouw te nemen en
adequaat te adresseren. Volgens Letland leidt de voorgestelde verordening tot gevaren voor de plantgezondheid in de EU en voedselzekerheid. Verder stelde Letland dat de voorgestelde regels een negatieve
invloed zullen hebben op de concurrentiepositie van de EU ten opzichte
van derde landen. Nederland bracht daar tegenin dat er voldoende opties
voor handen moeten blijven om plantenziektes en -plagen te bestrijden,
en dat de oplossing gezocht moet worden in weerbare planten en
teeltsystemen en het vergroten van de beschikbaarheid van alternatieven
voor chemische gewasbeschermingsmiddelen. Nederland riep de
Commissie en lidstaten op om tot een gezamenlijk actieplan te komen om
dit te bereiken.
Herziening Honingrichtlijn (diversenpunt)
Onder dit diversenpunt bracht Slovenië de uitkomsten van het «From the
Hives» rapport en de herziening van de Honingrichtlijn onder de aandacht.
Uit het rapport blijkt dat een aanzienlijk deel van uit derde landen
geïmporteerde honing mogelijk niet voldoet aan de bepalingen in de
EU-Honingrichtlijn, bijvoorbeeld door toevoeging van kleurstoffen en het
bijmengen van suikersiroop. Slovenië voerde aan dat de huidige
etiketteringsregels nadelig zijn voor zowel Europese imkers die oneerlijke
concurrentie krijgen uit derde landen, als voor consumenten, die niet juist
en volledig geïnformeerd worden. Veel lidstaten deelden deze zorgen.
Nederland vindt voedselfraude en misleiding van consumenten niet
acceptabel, en vindt dat dat de uitkomsten van het onderzoek «From the
Hives» moet worden meegenomen bij de voorgenomen herziening van de
Honingrichtlijn.
De recent door de Commissie gepubliceerde conceptherziening van de
Honingrichtlijn komt deels aan deze zorgen tegemoet, door vermelding
van alle landen van herkomst te verplichten in gemengde honing.
Verdergaande maatregelen die Slovenië graag zou zien, zoals de
verplichte vermelding van percentages bij herkomstlanden en maatregelen om suikersiroop te detecteren in honing, zijn niet opgenomen in de
conceptherziening van de richtlijn. Dit om buitensporige administratieve
lasten voor producenten te voorkomen.
Informele lunch NGT
Tijdens de lunch vond een informele, vrije gedachtewisseling plaats over
weerbare plantenteeltsystemen (new genomic techniques). Nederland gaf
hierbij aan dat new genomic techniques een belangrijke bijdrage kunnen
leveren aan de ontwikkeling van weerbare planten en teeltsystemen en
hierdoor kunnen NGTs bijdragen aan de transitie naar een duurzamer en
robuuster voedselsysteem. Hiervoor zijn gedegen kaders nodig in
horizontale wetgeving. Verder bracht Nederland in dat toekomstige
wetgeving betreffende new genomic techniques veilig, toekomstbestendig, proportioneel en gebaseerd op gedegen wetenschappelijk
onderzoek moet zijn. Het is belangrijk om te blijven investeren in
onderzoek naar en educatie over plantenveredeling. Met nieuwe
wetgeving voor NGTs en blijvende investering in de plantveredeling kan
Europa competitief blijven op de wereldmarkt en bijdragen een
weerbaarder teeltsysteem.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 21 501-32, nr. 1539

4

Tot slot gaf Nederland aan uit te kijken naar het voorstel van de
Commissie over new genomic techniques. Naar verwachting wordt dit
voorstel in juni 2023 gepresenteerd.
De Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit,
P. Adema

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 21 501-32, nr. 1539

5