Ministerie van Financiën

Directoraat-Generaal
Belastingdienst

TER INFORMATIE
Aan

Inlichtingen

de staatssecretar

www.minfin.n1

notitie

Datum
18 september 2019

Fraude meldpunten Belastingdienst

Notitienummer
2019-0000154318
Auteur

Aanleiding
Deze notitie is opgesteld op uw verzoek om nader geïnformeerd te worden over
(de werking van) de verschillende fraudemeidpunten bij de Belastingdienst. Dit
naar aanleiding van een eerder mediaverzoek van Een Vandaag.

Van
Directeur Cd Uitvoerings- en
Handhavingsbeleid
Kopie aan

Kern
•
De Belastingdienst ontvangt meldingen van anderen over (vermeende) fraude
via verschillende fraudemeidpunten (in de bijlage is een overzicht van de
verschillende meldpunten opgenomen en worden, voor zover bekend, de
aantallen meldingen genoemd). Een deel van de meldingen zijn voor de
Belastingdienst van belang en worden, na analyse en fiscale duiding, verder
opgepakt en gebruikt in de bestrijding en aanpak van (fiscale) fraude.
In deze notitie wordt beschreven dat de binnengekomen meldingen niet
eenduidig worden geregistreerd, en dat er geen totaalbeeld is van het aantal
binnengekomen (relevante) meldingen. Meldingen worden op verschillende
plekken binnen het reguliere toezicht opgepakt en nader onderzocht
(boekenonderzoek/waarneming ter plaatse/sturen van een brief, nadere
beoordeling van een evt. onterecht toegekende toeslag, etc.), waarna
eventueel een naheffing, boete of doorgeleiding naar de FIOD volgt voor een
mogelijk strafrechtelijk onderzoek.
•
Door het ontbreken van een 'zaakvolgsysteem' is op dit moment geen of
nauwelijks inzicht in welk percentage van de meldingen uiteindelijk leidt tot
een vervolg, zoals een (fiscale) boete of een rol speelt in strafrechtelijk
onderzoek. Daardoor is de toegevoegde waarde voor toezicht en opsporing
van signaal op dit moment niet goed vast te stellen. Ook is er op dit moment
nog geen leercirkel ingericht waarbij relevante fraudemeldingen kunnen
worden meegenomen in het keuzeproces t.a.v. inzet van toezichtcapaciteit.
•
Het onderwerp fraudemeldingen hoort bij een breder vraagstuk rondom de
informatiestromen en signalen binnen de Belastingdienst. In het zogeheten
Breed informatiestromen Overleg wordt al enige tijd nagedacht over hoe dit
beter ingericht kan worden. Inmiddels ligt er een concept plan van aanpak om
hiervoor een projectleider aan te wijzen. Dit plan wordt binnenkort binnen het
DT van de Belastingdienst besproken. Naar verwachting kan dit najaar gestart
worden met een eerste verkenning om de problematiek nader in kaart te
brengen en vervolgstappen te bepalen hoe het proces van signalen en
informatieverzoeken kan worden verbeterd.
Toelichting
De Belastingdienst streeft ernaar dat burgers en bedrijven bereid zijn uit zichzelf
(fiscale) regels na te leven, zonder dwingende en kostbare acties van de
Pagina 1 van 6

Belastingdienst. Als deze regels bewust niet worden nageleefd, is
fraudebestrijding nodig. Enerzijds om fraudeurs een halt toe te roepen, anderzijds
om aan compliante burgers te laten zien dat we er iets aan doen.
Het bestrijden van fraude doen we zo veel mogelijk 'aan de voorkant' en met
behulp van onze eigen risicoselectie, maar meldingen van anderen over
vermeende fraude zijn zeker ook van groot belang om fraude in een vroeg
stadium te kunnen signaleren en aan te pakken. In de bijlage is een overzicht
opgenomen van de verschillende meldpunten die er binnen de Belastingdienst
zijn. Hieronder wordt ingegaan op wat met de meldingen wordt gedaan
(registratie, beoordeling en opvolging), in hoeverre terugkoppeling plaatsvindt en
wordt beschreven welke initiatieven er lopen om het proces rondom
fraudemeldingen te verbeteren.
1. Welke meldpunten zijn er?
Er zijn verschillende meldpunten bij de Belastingdienst om melding te maken van
(vermeende) (fiscale) fraude. Omdat de verschillende uitvoeringsdirecties (bijv.
MKB, Particulieren, Douane, Toeslagen en FIOD) zich richten op de
aanpak/bestrijding van fraude binnen hun doelgroep, hebben directies ook hun
eigen meldpunt(en) en/of infrastructuur. Op de website www.belastingdienst.nl is
online onder de kop Fraude, misdaad en misstanden melden een overzicht
opgenomen van de verschillende meldpunten waar burgers en bedrijven hun
melding kunnen doen.
Naast deze algemene rneidpuncen is het ook mogelijk om te meiden bij de
verschillende Belastingdienstkantoren in het land. Dit kan via brieven, de
Belastingtelefoon of mailverkeer, maar bijvoorbeeld ook door mondelinge
meldingen bij locaties en individuele belastingambtenaren. Er is geen totaalbeeld
van het aantal meldingen die op deze manier worden gedaan.
Verder wordt er op de website van de Belastingdienst ook verwezen naar enkele
meldpunten waar melding gedaan kan worden als iemand slachtoffer is van
fraude (bijvoorbeeld als is gefraudeerd met iemands gegevens of DigiD), als
sprake is van valse emails, brieven, telefoontjes, apps, of appberichten.
Ten aanzien van het aantal meldingen is van belang dat het mogelijk is dat
eenzelfde melding via meerdere kanalen door de dezelfde interne postbus wordt
ontvangen. Ook stuurt een fraudepostbus/informatieloket de melding door naar
een fraudepostbus bij een ander onderdeel van de Belastingdienst. Indien de
cijfers van het aantal meldingen in de verschillende fraudepostbussen van de
Belastingdienst bij elkaar worden opgeteld, kan het zijn dat eenzelfde melding
meerdere keren wordt meegeteld. Ook valt niet uit te sluiten dat een onbekend
deel van de meldingen in het geheel niet geregistreerd is.
Ten slotte moet worden opgemerkt dat lang niet alle meldingen die binnen komen
relevant zijn en opvolging behoeven.
2. Wat wordt met de meldingen gedaan?
a. Registratie
Meldingen over (vermeende) fraude worden binnen de uitvoerende directies
wisselend geregistreerd en vastgelegd. Hoewel het dus mogelijk zou moeten zijn
cijfermateriaal uit de verschillende systemen te ontsluiten, is er geen totaalbeeld
van het aantal (relevante) binnen gekomen meldingen. Waar de meldingen
vervolgens naar toe gaan en wat de meldingen opleveren wordt niet apart
geregistreerd. De Belastingdienst ontvangt ook meldingen vanuit
overheidspartners. Deze worden geregistreerd maar niet altijd onder de noemer
van de meldende partij. Waar de melding wordt vastgelegd en verder wordt
behandeld is afhankelijk van het belastingmiddel.

Pagina 2 van 6

b. Beoordeling
Een melding komt binnen bij het dienstonderdeel waar het meldpunt is ingericht.
Meestal betreft dit een daarvoor speciaal ingerichte postbus beheerd door
medewerkers van een (fraude-)team. De betreffende medewerkers maken na
ontvangst een eerste beoordeling of de melding daadwerkelijk bij de directie thuis
hoort of naar een van de andere directies dient te worden doorgezet.
De collega's die zich bezighouden met het onderzoeken van de tips en kliks
kunnen van alles tegenkomen: handel op Facebook, een ex-echtgenoot die zijn
ex-echtgenote met zwarte inkomsten 'verlinkt', de Douane die constateert dat
iemand met een grote som geld naar het buitenland gaat, onterecht toegekende
toeslagen, enz..
De meldingen zijn erg divers en de beoordelaar maakt op basis van het fiscale
belang en toepassing van handhavingsregie een afweging of een tip of klik verder
in behandeling wordt genomen.
c. Opvolging
Indien een van de directies besluit een melding op te volgen, betekent dat dat in
eerste instantie nader onderzoek (boekenonderzoek/waarneming ter
plaatse/sturen van een brief, nadere beoordeling van een evt. onterecht
toegekende toeslag, etc.) wordt gedaan. Daarna volgt eventueel een naheffing,
(fiscale) boete of wordt de melding doorgezet naar de FIOD.
3.

Wat levert het op (toezicht, opsporing)

Door het ontbreken van een 'zaakvolgsysteem' is op dit moment geen of
nauwelijks inzicht in welk percentage van de meldingen uiteindelijk leidt tot een
vervolg, zoals een fiscale boete of een rol speelt in strafrechtelijk onderzoek. Ook
is er op dit moment nog geen leercirkel ingericht waarbij relevante
fraudemeldingen kunnen worden meegenomen in het keuzeproces t.a.v. inzet van
toezichtcapaciteit.
4. Terugkoppeling aan melders
In verband met de AVG en de fiscale geheimhoudingsplicht worden melders over
het algemeen niet geïnformeerd over de afhandeling van de gedane melding.
Voor meldingen vanuit andere overheidsinstanties ligt dit wat anders. Zo is
bijvoorbeeld in samenwerkingsverbanden (zoals RIEC/LIEC', het FEC2 en IKZ3) of
voor risicosignalen die de Belastingdienst vanuit TRACK/Justis4 ontvangt,
ingeregeld dat de ontvanger een (korte) terugkoppeling geeft van wat er met een
melding of signaal is gebeurd en of deze voor ons toezicht van toegevoegde
waarde is.
5. Verbetertraject
Onder 2 in deze notitie is te zien dat meldingen her en der verspreid in de
organisatie binnen komen en in verschillende vormen. Eenduidige registratie,
processen rondom opvolging en analyse van de meldingen zijn onvoldoende of
niet ingevuld en vaak is geen overzicht van/inzicht in of en hoe opvolging heeft
plaatsgevonden. Daarbij komt dat de toegevoegde waarde van de signalen, voor
de Belastingdienst breed, niet of nauwelijks bekend is. Daar komen steeds meer
vragen over van 'signaal leveranciers'.

Regionale Informatie en Expertise Centra en Landelijk Informatie en Expertise Cetrum.
Financieel Economische Criminaliteit
3 Informatieknooppunt Zorgfraude
4 3ustis voert de Wet controle op rechtspersonen uit.
1

2

Pagina 3 van 6

Het onderwerp fraudemeldingen hoort bij een breder vraagstuk rondom de
informatiestromen en signalen. In het zogeheten Breed informatiestromen
Overleg wordt al enige tijd nagedacht over hoe dit beter ingericht kan worden.
Inmiddels ligt er een concept plan van aanpak om hiervoor een projectleider aan
te wijzen. Dit plan wordt binnenkort binnen het DT van de Belastingdienst
besproken. Naar verwachting wordt dit najaar gestart met een eerste verkenning
om de problematiek nader in kaart te brengen en vervolgstappen te bepalen hoe
het proces van signalen en informatieverzoeken kan worden verbeterd. Aan dit
verbetertraject zijn mogelijk kosten verbonden die gedekt worden op artikel 1.
Bijlage 1

Meldpunt
Onder welke directie?
Melding vanuit?

Soort fraude

Melding voor?
Aantal binnen gekomen

Meldpunt
Onder welke directie?
Melding vanuit?

Soort fraude
Melding voor?
Aantal binnen gekomen

Infodesk FIOD
Fiod.frailderneld_e_n@kelastingdienst.n1
FIOD
Tips van burgers maar ook om aangiftes die
de politie doorstuurt. Ca. 30% tot 40% van
de meldingen wordt gedaan door een
anonieme melder. Bij het team Infodesk
komen ook meldingen binnen via NL
Confidential (beter bekend als Meld Misdaad
Anoniem). Het gaat hier om ca. 2.500
meldingen op jaarbasis waarvan een groot
deel voor de Belastingdienst bestemd is, de
overige meldingen worden door de FIOD zelf
in behandeling genomen.
• belastingontduiking
• beleggingsfraude
• handel met voorkennis
• witwassen van geld
Verschillende directies.
De infodesk zelf ontvangt op jaarbasis ca.
10.000 tips van burgers, waarvan 10% tot
15% bruikbaar is en wordt doorgestuurd aan
de Belastingdienst of behandeld binnen de
FIOD.

Centraal Meldpunt
Faillissementsfraude (CMF)
FIOD
Het CMF is ingesteld per 1 februari
2012. Bij het CMF kan iedereen
melden maar in de praktijk wordt
95% van de meldingen door curatoren
gedaan. De rest gebeurt door de
Belastingdienst en een heel enkele tip
komt van een particulier.
Faillissementsfraude
Politie en FIOD en zeer incidenteel BD
(alleen in geval van veelplegers).
Jaarlijks komen er gemiddeld tussen
de 300 en 350 meldingen binnen

Pagina 4 van 6

melifpUiit
Onder welke directie?
Melding vanuit?

Soort fraude
Melding voor?
Aantal binnen gekomen

Meldpunt

Onder welke directie?
Melding vanuit?
Soort fraude

Melding voor?
Aantal binnen gekomen

Meldpunt
Onder welke directie?
Melding vanuit?

Soort fraude
Melding voor?

Aantal binnen gekomen

Meldpunt'Vei2daartiliiiliecties
.chemicaliën
FIOD
Het meldpunt vindt zijn juridische
basis in de Wet voorkoming misbruik
chemicaliën. Bedrijven zijn ingevolge
deze wet verplicht melding te doen
van ongebruikelijke transacties met
chemicaliën die kunnen worden
gebruikt voor de productie van drugs.
Het meldpunt ontvangt ook meldingen
van buitenlandse zusterdiensten in
geval van een
verdachte/ongebruikelijke transactie
in het buitenland.
Economische delicten
FIOD/Politie/Douane
Jaarlijks komen er ongeveer 70 tot
100 meldingen binnen
het Team Criminele Inlichtingen
(TCI) Het team is gespecialiseerd in
het opsporen en bestrijden van
grootschalige fraude en
georganiseerde criminaliteit
FIOD
Iedereen
Witwassen van crimineel vermogen,
faillissementsfraude en btwcarrouselfraude.
FIOD
TCI houdt geen cijfers bij van het
aantal mensen die zich melden. Dit is
in verband het afschermingsbelang
niet opportuun. Het team maakt
gebruik van informanten. Dat zijn
mensen die over criminaliteit kunnen
en willen vertellen, maar niet als
getuige willen optreden.
Toèilagen fraude
toesladen.fraucle@belastingd_ignstn1
Toeslagen
Iedereen. Ook de meldingen van
Belastingdienst intern en collegaoverheidsinstanties.
Fraude met de verschillende
toeslagen.
Eigen onderzoek en dat kan
bijvoorbeeld leiden tot een boete. Ook
kan het zijn dat de melding wordt
voorgelegd aan de FIOD voor verder
onderzoek.
In 2019 kwamen bij de
Toeslagenfraude postbus tot en met
juli ruim 3500 berichten binnen,
waarvan ongeveer 10% als melding

Pagina 5 van 6

van mogelijk misbruik van Toeslagen
wordt aangemerkt.

Meldpunt
Onder welke directie?
Melding vanuit?
Soort fraude

Melding voor?

Aantal binnen gekomen

Meldpunt
Onder welke directie?
Melding vanuit?

Soort fraude
Melding voor?
Aantal binnen gekomen

Meldpunt
Onder welke directie?
Melding vanuit?
Soort fraude

Melding voor?
Aantal binnen gekomen

Meldpunt Algemeen
Douane
Politie, burgers en NL Confidential
(Meld Misdaad Anoniem)
Fraude m.b.t. in-, uit- en doorvoer
alsmede alle mogelijke delicten op de
niet-fiscale wetgeving waaronder
bijvoorbeeld smokkel van illegale
goederen
Eigen controles, ook worden
meldingen doorgegeven aan FIOD of
Politie
Niet bekend

Meldpunt Accijnsfraude (ook via
een app)
Douane
De meldingen komen over het
algemeen uit de branche van
bedrijven die last hebben van aanbod
door anderen van Accijnsgoederen
voor een ongekend lage prijs of
voorzien van verpakkingen die niet
bestemd zijn voor de Nederlandse
markt.
Accijnsfraude
Douane of FIOD
Ca 100 per jaar

Melirmisbruik door ANBI's
MeldbuntMisbruikANBI@belastingdienst.n1
MKB
Iedereen
Misbruik door ANBI's Meestal betreft het
signalen dat de gemelde instelling niet
voldoet aan de transparantieverplichtingen (geen jaarcijfers
gepubliceerd of dat bestuur bestaat uit
familieleden) of wordt het "algemeen nut"
ter discussie gesteld (religie of milieu of
bezoldiging directeur/bestuurder).
MKB
Jaarlijks komen er 150 meldingen binnen.

Pagina 6 van 6