Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2014–2015

21 501-08

Milieuraad

Nr. 586

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN INFRASTRUCTUUR EN
MILIEU
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 13 augustus 2015
Bijgaand bied ik u het verslag aan van de Informele Milieuraad op 22 en
23 juli jl. in Luxemburg. In verband met de timing van deze Raad werd
Nederland hier ambtelijk vertegenwoordigd. Op de agenda stonden
gedachtewisselingen over de duurzame ontwikkelingsdoelen (Sustainable
Development Goals – SDG’s), klimaatfinanciering en de stand van zaken
van de mondiale klimaatonderhandelingen.
De volgende Milieuraad vindt plaats op vrijdag 18 september in
Luxemburg. Deze Raad staat in het teken van het aannemen van Raadsconclusies over de mondiale klimaatonderhandelingen.
Ik vertrouw erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.
De Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu,
W.J. Mansveld

kst-21501-08-586
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2015

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 21 501-08, nr. 586

1

Verslag van de Informele Milieuraad in Luxemburg, 22 en 23 juli
2015
Onder Luxemburgs voorzitterschap vond op 22 en 23 juli 2015 de
Informele Milieuraad plaats in Luxemburg. De agenda van deze Raad
stond in het teken van de duurzame ontwikkelingsdoelen (Sustainable
Development Goals – SDG’s), klimaatfinanciering en de mondiale
klimaatonderhandelingen in de aanloop naar Parijs. Daarnaast vond er op
22 juli een lunchbijeenkomst plaats, waarin IUCN haar voorlopige
werkprogramma voor de periode 2017–2020 presenteerde en lidstaten de
relatie konden leggen tussen het werk van IUCN en het Europese
biodiversiteitsbeleid.
Duurzame ontwikkelingsdoelen
De SDG’s zijn de opvolgers van de millenniumdoelen. Tijdens deze
Informele Milieuraad wilde het Luxemburgs voorzitterschap bespreken
hoe Europees beleid het beste kan bijdragen aan het realiseren van deze
doelen nadat deze zijn aangenomen. Dit gebeurt waarschijnlijk tijdens de
VN-top van 25-27 september 2015.
In zijn inleiding gaf Achim Steiner (directeur UNEP) aan dat beleidsdoelen
op alle terreinen opnieuw tegen het licht gehouden moeten worden als de
SDG’s aangenomen zijn. Het zijn immers integrale doelen, waarin zowel
de economische, ecologische als de sociale pijler een gelijkwaardige plek
hebben. Dit is dus niet alleen een taak voor de milieuministers. Bij het
mobiliseren van de (financiële) middelen die nodig zijn om de SDG’s
mondiaal te bereiken zal private financiering een belangrijke rol moeten
spelen.
Volgens Eurocommissaris Karmenu Vella (Milieu, Maritieme Zaken en
Visserij) vormen de SDG’s een nuttig kader voor het Europese beleid. De
Commissie onderzoekt welke hiaten er bestaan tussen de SDG’s en de
Europese beleidsdoelen. Ook wordt er bekeken hoe monitoring en
verantwoording op Europees niveau vorm kunnen krijgen.
In de discussie werd breed gedeeld dat de SDG’s als integrale doelen in
alle beleidsterreinen moeten worden opgenomen, bijvoorbeeld door ze te
integreren in de Europese Duurzame Ontwikkelingsstrategie en de
Biodiversiteitsstrategie. Hoewel de Europese lidstaten al aan veel van de
SDG’s voldoen, is er op een aantal terreinen aanvullende actie nodig. Een
voorbeeld is het doel voor duurzame productie en consumptie. Een aantal
lidstaten, waaronder Nederland, wees in dit kader op het belang van het
Commissievoorstel voor de circulaire economie dat dit najaar verwacht
wordt. Daarnaast wordt het belang van monitoring en verantwoording
breed gedragen. Nederland bracht hierbij met een aantal andere lidstaten
in dat hiervoor aansluiting kan worden gezocht bij bestaande kaders en
instrumenten.
Klimaatfinanciering
Klimaatfinanciering was geagendeerd op deze Informele Milieuraad
omdat het een belangrijk thema is in de mondiale klimaatonderhandelingen op weg naar Parijs.
De sessie ging van start met presentaties van Héla Cheikhrouhou
(directeur van het Groene Klimaatfonds), Jonathan Taylor (vicepresident
van de Europese Investeringsbank EIB), Achim Steiner en het Luxemburgse voorzitterschap. Héla Cheikhrouhou lichtte de rol toe van het
Groene Klimaatfonds bij het mobiliseren van klimaatfinanciering. Doel

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 21 501-08, nr. 586

2

van dit fonds is om de transitie naar een klimaatneutrale en klimaatweerbare economie in ontwikkelingslanden te ondersteunen.
Uitgangspunt is om de financiële middelen van dit fonds 50/50% in te
zetten voor adaptatie en mitigatie en om zoveel mogelijk privaat geld aan
te trekken. Het is de bedoeling dat het bestuur van het Groene Klimaatfonds in november 2015 een eerste set projecten goedkeurt, zodat dit een
positief signaal afgeeft richting de mondiale klimaattop in Parijs.
Jonathan Taylor presenteerde de relevante instrumenten van de EIB met
betrekking tot klimaatfinanciering en vertelde dat de EIB een grote rol
speelt bij het betrekken van private investeerders. Achim Steiner
benadrukte dat we moeten werken aan de beeldvorming rondom
klimaatfinanciering: in ontwikkelde landen leeft het beeld dat financiering
vanuit ontwikkelde landen richting ontwikkelingslanden de enige vorm
van klimaatfinanciering is, terwijl ontwikkelingslanden zelf ook actie
ondernemen. Om meer private klimaatfinanciering te mobiliseren moet er
bovendien voor gezorgd worden dat de markt de juiste (prijs)signalen
krijgt.
Alle lidstaten zijn het erover eens dat de discussie niet alleen moet gaan
over publieke klimaatfinanciering; er moet meer private klimaatfinanciering worden aangetrokken. Hiervoor is het belangrijk om een goed
investeringsklimaat te creëren in ontwikkelingslanden. Voorspelbaar
beleid en duidelijke regels helpen daarbij. Een aantal lidstaten wees
hierbij op het nut van het beprijzen of belasten van koolstof. Nederland
heeft daarnaast ingebracht dat er financiële instrumenten nodig zijn om
de risico’s voor investeerders af te dekken. Mitigatie en adaptatie vragen
bijvoorbeeld om verschillende financiële instrumenten. In Nederland zijn
we hierover actief in gesprek met institutionele beleggers en pensioenfondsen.
Het Luxemburgse voorzitterschap wil alle instrumenten voor het
mobiliseren van klimaatfinanciering samenbrengen in een «toolbox» voor
klimaatfinanciering. Dit moet ervoor zorgen dat de juiste instrumenten op
de juiste plek worden ingezet en beter benut kunnen worden. Luxemburg
kreeg hierin bijval van veel lidstaten.
Ontwikkelingslanden willen in Parijs helderheid van ontwikkelde landen
over hoe ze vanaf 2020 $ 100 miljard per jaar zullen mobiliseren en
dringen aan op kwantitatieve tussendoelstellingen. Het is onwaarschijnlijk
dat over tussendoelstellingen in Parijs een akkoord bereikt zal worden. Het
Luxemburgse voorzitterschap stelt voor dat de EU zich wel kan richten op
het versterken van het vertrouwen bij ontwikkelingslanden in het
nakomen van de toezegging uit Kopenhagen, door de voorspelbaarheid
en transparantie van publieke en private klimaatfinanciering te vergroten.
Een actieve dialoog met de Europese ministers van Financiën is nodig
zodat de ECOFIN-Raad in november tot een Europees mandaat voor
klimaatfinanciering kan komen.
Stand van zaken mondiale klimaatonderhandelingen
De tweede dag van deze Informele Milieuraad stond in het teken van de
mondiale klimaatonderhandelingen in de aanloop naar Parijs. Hierbij is de
stand van zaken rondom de Lima-Parijs Actie Agenda besproken, is er
verslag uitgebracht van het Major Economies Forum (MEF) en van de
derde informele consultaties op weg naar Parijs, en heeft de Commissie
haar voorstel voor de herziening van het Europese emissiehandelssysteem gepresenteerd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 21 501-08, nr. 586

3

De Lima-Parijs Actie Agenda (LPAA) draait om het betrekken van
niet-statelijke actoren bij het mondiale klimaatbeleid. Het inkomende
Franse voorzitterschap heeft de stand van zaken rond de LPAA toegelicht,
waaronder de voorlopige planning van de thematische bijeenkomsten die
tijdens de klimaattop in Parijs eind dit jaar plaats zullen vinden. De LPAA
wordt gesteund door alle Europese lidstaten en de Commissie. Een aantal
daarvan lichtte tijdens deze sessie toe hoe zij samenwerken met
niet-statelijke actoren. Zo speelt Nederland een grote rol bij het bevorderen van groen vrachtvervoer en groen transport in het algemeen.
Vervolgens werd er door het Luxemburgs voorzitterschap en Eurocommissaris Arias Cañete (Klimaat en Energie) teruggeblikt op de MEF en de
derde informele consultaties, en vooruitgekeken naar het verdere verloop
van de mondiale klimaatonderhandelingen. In beide bijeenkomsten zijn er
kleine stapjes vooruit gezet met belangrijke onderhandelingspartners,
zoals de VS en China. Zo kwam tijdens het MEF naar voren dat adaptatie
een prominenter plaats moet krijgen in de te sluiten overeenkomst in
Parijs en is er steeds meer steun voor een vijfjaarlijkse revisiecyclus van
de mitigatiebijdragen. Wel is er nog een aantal openstaande discussiepunten op weg naar een akkoord in Parijs, waaronder de strikte scheiding
tussen ontwikkelde landen en ontwikkelingslanden (die sommige partijen
in stand willen houden), het opnemen van een (kwantitatieve) langetermijndoelstelling voor mitigatie en de rol van financiering en adaptatie.
Nederland heeft aangegeven veel waarde te hechten aan een langetermijndoelstelling voor mitigatie, zoals ook in de recente G7-verklaring is
opgenomen. Verder heeft Nederland het belang benadrukt van het
betrekken van niet-statelijke actoren en het versterken van de progressieve coalitie op weg naar een klimaatakkoord.
Tot slot heeft Arias Cañete het Commissievoorstel voor de herziening van
het Europese emissiehandelssysteem ETS gepresenteerd. Hierover zal
verder worden gepraat tijdens de Milieuraad van 26 oktober 2015 in de
vorm van een oriënterend debat.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 21 501-08, nr. 586

4