Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2015–2016

32 820

Nieuwe visie cultuurbeleid

Nr. 167

BRIEF VAN DE MINISTERS VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN
WETENSCHAP EN VAN FINANCIËN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 21 september 2015
Enkele maanden geleden werd bekend dat een kunstwerk van Rembrandt
van Rhijn, te weten de huwelijksportretten van Maerten Soolmans en
Oopjen Coppit, te koop wordt aangeboden.
Het is een bijzonder stel, geschilderd door een nog jonge Rembrandt in
1634. De portretten geven een uniek beeld van het leven van de Nederlandse burgerij in de eerste helft van de 17e eeuw.
De schilderijen zijn in 1877 door de Amsterdamse familie Van Loon
verkocht aan de familie Rothschild, en maken tot op de dag van vandaag
deel uit van hun privécollectie. Het is uitzonderlijk dat een kunstwerk van
deze kwaliteit en met deze voor Nederland unieke historische waarde op
de markt komt.
Uw Kamer heeft om die reden onlangs via de Minister-President een
breed gedragen verzoek aan het kabinet gedaan om, samen met het
Rijksmuseum Amsterdam, het mogelijk te maken dat de portretten in het
Nederlandse publieke domein komen. Opdat velen in ons land en
daarbuiten, dit bijzonder en uniek Nederlands cultureel erfgoed met eigen
ogen kunnen aanschouwen.
Het kabinet deelt het breed gedragen oordeel van uw Kamer, dat het hier
gaat om een zeer uitzonderlijk kunstwerk. Beide portretten zijn door de
wijze waarop Rembrandt de jonggehuwden heeft vastgelegd, onvergelijkbaar met andere werken van zijn hand. Het zijn de grootste portretten
die hij heeft geschilderd en het paar is staande ten voeten uit geportretteerd. Ook in vergelijking met andere schilderijen van Rembrandt is hier
sprake van een uniek werk. Het kabinet is daarom bereid om de
verwerving van het exceptionele kunstwerk uit een bijzondere periode in
de Nederlandse (cultuur)historie mede mogelijk te maken.
Het kabinet wil als volgt invulling geven aan het breed gedragen verzoek
van uw Kamer om, samen met het Rijksmuseum Amsterdam, de aankoop
van de huwelijksportretten mogelijk te maken.

kst-32820-167
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2015

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 32 820, nr. 167

1

De verkoopprijs van de schilderijen gezamenlijk is € 160 miljoen. Het
kabinet is bereid om hiervoor € 80 miljoen binnen de rijksbegroting vrij te
maken. Het kabinet heeft daartoe dekking gevonden uit hogere dividendontvangsten (€ 50 miljoen) op artikel 3 van de begroting van Financiën en
bij het Museaal Aankoopfonds (€ 30 miljoen) van de begroting van OCW.
Er blijven middelen beschikbaar in het Museaal Aankoopfonds om als dat
nodig is een bijdrage te kunnen leveren aan het verwerven van kunstwerken die op de WBC-lijst staan. Het streven is het fonds binnen vijf jaar
aan te vullen. Een kasschuif op de begroting van Financiën en de
Aanvullende Post (€ 50 miljoen) draagt zorg voor het juiste kasritme.
Het Rijksmuseum Amsterdam neemt de fondsenwerving voor de andere
€ 80 miljoen op zich. Deze fondsenwerving is in een gevorderd stadium
en het Rijksmuseum Amsterdam verwacht voor het eind van het jaar het
benodigde bedrag bij elkaar te hebben. Het kabinet zal de ontwikkelingen
op de voet volgen.
Gelijktijdig met deze brief ontvangt uw Kamer de Incidentele Suppletoire
Begroting van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap voor
het jaar 2015 (Kamerstuk 34 285), de Incidentele Suppletoire Begroting
van het Ministerie van Financiën voor het jaar 2015 (Kamerstuk 34 286) en
de nota van wijziging van de begroting van het Ministerie van Financiën
voor het jaar 2016 (Kamerstuk 34 300 IX, nr. 5). Daarin worden de mutaties
die bij de voorstellen in deze brief horen aan u voorgelegd.
Het kabinet hoopt dat als deze bijzondere huwelijksportretten in het
publieke domein terechtkomen, zoveel mogelijk mensen hiervan kunnen
genieten. Samen met het Rijksmuseum Amsterdam zal het kabinet zich er
dan voor inzetten dat de schilderijen voor een breed publiek – van jong tot
oud – in Nederland toegankelijk zijn.
mede namens de Minister-President,
De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,
M. Bussemaker
De Minister van Financiën,
J.R.V.A. Dijsselbloem

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 32 820, nr. 167

2