Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2013–2014

26 150

Algemene Vergadering der Verenigde Naties

Nr. 135

BRIEF VAN DE MINISTERS VAN BUITENLANDSE ZAKEN EN VOOR
BUITENLANDSE HANDEL EN ONTWIKKELINGSSAMENWERKING
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 21 januari 2014
In het debat in de Tweede Kamer over de begroting van Buitenlandse
Zaken op 26 november jl. stelde het lid Ten Broeke vragen over de manier
waarop de Kamer wordt geïnformeerd over de Nederlandse bijdragen aan
de instellingen van de Verenigde Naties. In deze brief gaat het Kabinet
nader in op deze vraag, in het bijzonder op de bijdragen aan gespecialiseerde organisaties en fondsen van de VN en de redenen voor die
bijdragen.
In algemene zin kan worden gezegd dat Nederland bijdraagt aan
internationale organisaties, omdat zij werken aan voor Nederland cruciale
onderwerpen als vrede en veiligheid, de internationale rechtsorde en
mensenrechten en duurzame economische ontwikkeling. Nederland heeft
met deze bijdragen aanzienlijke invloed op het beleid van deze internationale organisaties. De actieve Nederlandse participatie levert ons land
een reputatie op die op een veelheid van terreinen van nut is.
De Verenigde Naties beschikken als centrale mondiale organisatie over
een unieke legitimiteit die hen een onvervangbare rol geven als het gaat
om de normering en financiering van wereldwijde vraagstukken. Zij
bieden daarbij de noodzakelijke expertise, schaal en coördinatie. Door de
gezamenlijke donorinzet en het feit dat de ontwikkelingslanden zelf lid zijn
van deze organisatie kan een groter effect worden bereikt. De brede
vertegenwoordiging draagt bij aan gelijkwaardiger verhoudingen en
evenwichtiger verdeling van de inzet. Door verschillende beleidsterreinen
met elkaar in verband te brengen kan een brede organisatie als de
Verenigde Naties zorgen voor de steeds belangrijker wordende
samenhang. Voorbeelden zijn de vele facetten van de discussie over
duurzaamheid of het gecompliceerde optreden in fragiele staten. Hoewel
op het terrein van de samenwerking tussen de verschillende onderdelen
van de VN nog veel valt te verbeteren is er geen geloofwaardig alternatief
voor de coördinerende rol van de instelling.

kst-26150-135
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2014

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 26 150, nr. 135

1

1. De VN als kanaal voor ontwikkelingssamenwerking
Nederland gebruikt internationale organisaties als kanaal voor de
uitvoering van het beleid van ontwikkelingssamenwerking en humanitaire
hulp. Verschillende internationale organisaties leggen zich toe op
verbetering van seksuele en reproductieve rechten en gezondheid,
voedselzekerheid, waterbeheer en veiligheid en rechtsorde in arme
landen. Uitvoering van dat thematische beleid in een breder multilateraal
verband heeft een belangrijke toegevoegde waarde. De hoogte van deze
bijdragen aan de internationale organisaties wordt bepaald op grond van
hun relevantie en effectiviteit.
2. Verplichte bijdragen voor vrede en veiligheid, de internationale
rechtsorde en internationale publieke goederen
Het lidmaatschap van de Verenigde Naties en gespecialiseerde
VN-organisaties zoals de FAO, ILO en WHO houdt in dat een contributie
wordt betaald op basis van vastgestelde contributieschalen. Deze schalen
bepalen ook de bijdrage die Nederland betaalt aan VN-vredesmissies. De
contributies staan op de begroting van het Ministerie van Buitenlandse
Zaken of op de begrotingen van betrokken ministeries. Verantwoording
wordt afgelegd via de toelichting bij de begrotingen van de ministeries en
in de HGIS-nota. Aanvullend kunnen vrijwillige bijdragen aan deze
organisaties worden gegeven voor specifieke doeleinden. Het gaat dan
bijvoorbeeld om het samenwerkingsprogramma voor betere arbeidsomstandigheden dat wordt uitgevoerd door de ILO.
3. Vrijwillige bijdragen op basis van effectiviteit en relevantie
voor Nederland
Bijdragen aan de fondsen en programma’s van de VN, zoals UNICEF,
UNDP en UNHCR, liggen niet vast. De relevantie van de doelen en
activiteiten van deze organisaties voor het Nederlandse beleid zijn
bepalend voor de bijdragen. Daarnaast wordt scherp gelet op de
effectiviteit van de organisaties. Deze uitgaven zijn terug te vinden op de
begroting van Buitenlandse Handel en ontwikkelingssamenwerking.
4. Scorekaarten bepalen bijdragen en worden gedeeld met de
Kamer
De relevantie en effectiviteit van de internationale instellingen worden
regelmatig door het kabinet beoordeeld en de Kamer wordt hierover
geïnformeerd. Over alle internationale organisaties waaraan Nederland
een substantiële bijdrage geeft wordt elke twee jaar een scorekaart
opgesteld. Deze bepalen de bijdragen aan VN-instellingen, internationale
financiële instellingen zoals de Wereldbank en regionale ontwikkelingsbanken en mondiale fondsen zoals het Global Fund. Dit is een arbeidsintensief proces waarbij een veelvoud van gegevens wordt gebruikt,
inclusief de visie van ambassades en andere donoren. In juli 2013 werd de
laatste serie met een toelichtende brief aan de Kamer gezonden. De
volledige versie van de scorekaarten is op de internetsite van de Rijksoverheid geplaatst.
5. Richtlijnenbrief AVVN geeft additionele ontwikkelingen weer
Het algemene beleid met betrekking tot de Verenigde Naties wordt
jaarlijks uiteengezet in de Richtlijnenbrief voor de Algemene Vergadering.
Deze brief wordt in een Algemeen Overleg voorafgaande aan de
zogenoemde ministeriële week van de Algemene Vergadering met de
Tweede Kamer besproken. In de jaren dat er geen nieuwe scorekaarten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 26 150, nr. 135

2

worden opgesteld stelt het Kabinet voor dat in deze brief nader wordt
ingegaan op eventuele belangrijke ontwikkelingen bij de VN-organisaties,
-fondsen en -programma’s die van belang zijn voor de hoogte van de
Nederlandse bijdrage.
6. Kamer ontvangt voortaan jaarlijks volledig overzicht
De Nederlandse bijdragen aan de internationale organisaties zijn
verspreid over een aantal hoofdstukken van de Rijksbegroting. Als
overzicht voor de Kamer, zal het kabinet voortaan een tabel met alle
bijdragen toevoegen aan de tweejaarlijkse brief bij de scorekaarten. In de
tussenliggende jaren zal een dergelijk vergelijkend overzicht als bijlage
worden toegevoegd aan de Richtlijnenbrief voor de Algemene Vergadering van de VN. In het overzicht zal per organisatie een onderscheid
worden gemaakt tussen contributies, vrijwillige algemene bijdragen,
geoormerkte bijdragen en eventuele andere financiële bijdragen.
De Minister van Buitenlandse Zaken,
F.C.G.M. Timmermans
De Minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking,
E.M.J. Ploumen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 26 150, nr. 135

3