Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2022–2023

29 665

Evaluatie Schipholbeleid

Nr. 442

BRIEF VAN DE MINISTER VAN INFRASTRUCTUUR EN
WATERSTAAT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 4 oktober 2022
Met deze brief informeer ik uw Kamer, conform mijn toezegging in het
Commissiedebat Luchtvaart van 1 juni jl. (Kamerstukken 29 665 en 31 936,
nr. 430) en het Vragenuur van 13 september jl. (Handelingen II 2021/22,
nr. 107, item 3), voor de vijfde keer over de belangrijkste uitkomsten van
de wekelijkse rapportages die Schiphol met mij deelt. Met het oog op de
aanhoudende drukte en op mijn verzoek continueert Schiphol de
wekelijkse rapportages. Ik blijf de Kamer hierover informeren.
In de vorige brieven over de drukte op Schiphol bent u op de hoogte
gebracht van de belangrijkste bevindingen in week 22 t/m 331. In deze
brief informeer ik u over de belangrijkste bevindingen in week 34 t/m 37.
Zoals eerder aangegeven bevatten de wekelijkse rapportages informatie
die door Schiphol als bedrijfsvertrouwelijk is aangemerkt en de rapportages kunnen daarom niet integraal aan de Kamer worden verzonden. Ook
wordt in deze brief de uitwerking in de tijd geschetst van het Sociaal
akkoord.
Terugblik verkeersbeeld Schiphol
Aantallen vluchten en passagiers
In week 34 had Schiphol dagelijks tussen de 1.158–1.259 vluchten te
verwerken en dagelijks tussen de 158.000–173.000 inkomende, uitgaande
en transferpassagiers.
In week 35 had Schiphol dagelijks tussen de 1.185–1.291 vluchten te
verwerken en dagelijks tussen de 162.000–180.000 inkomende, uitgaande
en transferpassagiers.
In week 36 had Schiphol dagelijks tussen de 1.203–1.299 vluchten te
verwerken en dagelijks tussen de 164.000–180.000 inkomende, uitgaande
en transferpassagiers.
1

kst-29665-442
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2022

Kamerstuk 29 665, nrs. 427, 433, 435 en 438.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 29 665, nr. 442

1

In week 37 had Schiphol dagelijks tussen de 1.172–1.306 vluchten te
verwerken en dagelijks tussen de 164.000–179.000 inkomende, uitgaande
en transferpassagiers.
On-time performance voor inkomende en uitgaande vluchten
Het aantal vluchten dat op tijd vertrok, oftewel de on-time performance,
voor inkomende vluchten lag tussen de 79–84% in week 34, 62–84% in
week 35, 55–69% in week 36 en tussen de 49–76% in week 37. De on-time
performance voor uitgaande vluchten lag tussen de 57–84% in week 34,
18–68% in week 35, 18–43% in week 36 en tussen de 20–51% in week 37.
Onderstaande grafiek laat het verloop zien van de on-time performance in
de laatste drie maanden. Hieruit blijkt dat de on-time performance een
grillig verloop kent en in de periode juli-augustus geleidelijk verbeterde. In
september zijn deze prestaties juist achteruit gegaan en vergelijkbaar met
het niveau van eind juni.

Maximale totale wachttijden
De totale wachttijd bij de vier verschillende vertrekfilters op Schiphol
omvat de tijd die voor passagiers is verstreken tussen de bagage check-in
en de beveiligingscontrole.
Week 34 en 35 (22–08 t/m 04–09) waren betrekkelijk goede weken, waarbij
de wachttijd vaak niet langer dan 60 minuten bedroeg. Op twee dagen liep
de wachttijd op tot 90 minuten.
Week 36 en 37 lieten een sterk contrast zien met de twee voorgaande
weken. Maandag 5 september was een zeer drukke dag op Schiphol
waarbij reizigers te maken hebben gehad met lange wachttijden. Een
onbekend aantal passagiers kon die dag niet vertrekken. Op de andere
dagen van week 36 bedroeg de wachttijd regelmatig 60–90 minuten.
Maandag 12 september was opnieuw zeer druk. Wachttijden liepen op tot
180 minuten. Schiphol zag zich die dag genoodzaakt om luchtvaartmaatschappijen te vragen om vluchten te schrappen. Op basis van deze oproep
zijn 19 vluchten geannuleerd door luchtvaartmaatschappijen. Een
onbekend aantal passagiers kon die dag niet vertrekken. Ook 16, 17 en
18 september waren zeer drukke dagen met regelmatig wachttijden van
90 minuten, oplopend tot 180 minuten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 29 665, nr. 442

2

Vooruitblik en voortgang maatregelen Schiphol langs de vier
actielijnen
Hieronder worden per actielijn de meest relevante ontwikkelingen
vermeld.
1. Aantrekken personeel
Bezetting beveiliging
Het probleem waarmee Schiphol nu te maken heeft, is de bezetting bij de
beveiliging die lager is dan verwacht. Op 5 september had dat een
aanwijsbare reden, namelijk uitgestelde verloven en verplichte opleidingen. Op 12 september leverden de beveiligingsbedrijven in het
ochtendblok 13% minder beveiligers dan eerder aangegeven. Dit kwam
door af- en ziekmeldingen van het personeel.
Schiphol heeft intensief contact met de beveiligingsbedrijven om te
achterhalen wat de redenen zijn voor de tekorten. Tegelijkertijd wordt er
samen met de beveiligingsbedrijven gewerkt aan verbetering van de
arbeidsomstandigheden. Een recente actie is het verbeteren van de
dienstroosters. Securitymedewerkers hebben veel wisselende roosters en
verschillende startmomenten per dag. Dat aantal startmomenten wordt
verlaagd, waardoor een werkweek overzichtelijker wordt. Een structurele
verbetering van de arbeidsvoorwaarden is de 15% CAO-loonsverhoging
per 1 januari 2023, zoals afgesproken in het Sociaal akkoord.
Ondertussen lopen er diverse campagnes om beveiligers te werven.
Momenteel wordt gewerkt aan de vormgeving van een nieuwe, geïntegreerde campagne van Schiphol en de beveiligingsbedrijven gezamenlijk.
Er is momenteel een gestage stijging van het aantal sollicitaties bij
beveiligingsbedrijven. Echter, dit leidt lang niet altijd tot een aanstelling.
De instroom is wel hoger dan de uitstroom; de uitstroom is ongeveer 2%
per maand. Bij twee van de drie beveiligingsbedrijven is de uitstroom niet
toegenomen in september, nadat de zomerbonus werd afgeschaft. Bij één
bedrijf is dat wel het geval. Als reden wordt (door het beveiligingsbedrijf)
opgevoerd dat dit te maken heeft met de (tijdelijke) inzet van studenten
die in september weer gestart zijn met studeren.
2. Operational excellence
Verbeteren passagiersflow
Er wordt gewerkt aan nadere analyses met betrekking tot de voorspelbaarheid van de opkomst/het aanmeldpatroon van passagiers op de
luchthaven. Daarnaast wordt er met het oog op de herfstvakantie per
vertrekhal gewerkt aan een aangepast flowmanagementplan om
piekmomenten goed te kunnen managen.
Compensatieregeling
Zoals eerder aan uw Kamer gemeld heeft Schiphol een regeling
beschikbaar gesteld voor reizigers die hun vluchten misten als gevolg van
de een uitzonderlijke wachttijd voor de beveiliging. Die regeling gold
aanvankelijk voor de periode 23 april t/m 11 augustus. Schiphol heeft die
ook opengesteld voor passagiers die 12 september hun vlucht misten.
Verzoeken die binnenkomen via Schiphol.nl/compensatie zal Schiphol
beoordelen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 29 665, nr. 442

3

3. Aantrekkelijk werken op Schiphol
Uitwerking Sociaal Akkoord
Aan het lid Boucke (D66) is tijdens het Kamerdebat over vliegveiligheid op
15 september jl. toegezegd om in te gaan op hoe de uitwerking van het
Sociaal Akkoord in de tijd gepland is. Het Sociaal Akkoord heeft als
looptijd 1 juni 2022 tot 1 september 2023. De volgende elementen uit het
akkoord zijn op korte termijn afgerond:
• Een zomertoeslag van € 5,25 per gewerkt uur wordt uiterlijk begin
oktober uitbetaald aan werknemers in de beveiliging, afhandeling,
schoonmaak, besloten busvervoer en PRM-dienstverlening. De
zomertoeslag gold t/m 4 september.
• De manco’s in rustruimtes zijn geïnventariseerd en worden zoveel
mogelijk verholpen. Vernieuwingen zijn uiterlijk begin oktober
zichtbaar. De consumptie van koffie, water en thee is kosteloos
geworden.
De volgende elementen worden nog uitgevoerd:
• Een arbeidsmarkttoeslag van 1,40 EUR per gewerkt uur wordt
uitbetaald van 5 september 2022 tot 1 september 2023 voor dezelfde
werknemers als bovengenoemd (uitgezonderd werknemers in de
afhandeling).
• Ter structurele verbetering van de rustruimtes wordt voor 1 januari
2023 door Schiphol in samenwerking met de vakbonden een plan
opgesteld.
• Het woon-werkverkeer wordt kosteloos.
• Het opnemen van tien aaneengesloten vakantiedagen in de periode
mei-oktober wordt mogelijk en Schiphol zal hierop vanaf januari 2023
actief sturen.
• De Sociaal Dialoog tafel wordt uiterlijk 1 januari ingericht met als doel
om op structurele basis sociale thema’s te bespreken.
• De sociale standaard «Werken op Schiphol» wordt uiterlijk 1 januari
2023 opgeleverd. Hierin beschrijft Schiphol op welke wijze het
invulling gaat geven aan maatschappelijk en sociaal verantwoord
ondernemerschap.
• De eerste fase van equipment pooling gaat vanaf 1 oktober 2022 van
start.
• De eerste license to operate voor de grondafhandeling wordt op
1 januari 2023 geïmplementeerd. Waar nodig wordt die jaarlijks
aangescherpt.
• Het verminderen van het aantal grondafhandelaren wordt in gang
gezet. Het Ministerie van IenW neemt samen met Schiphol het
voortouw om de onderbouwing van deze maatregel uit te werken en te
bepalen wat het wenselijke aantal afhandelaren op Schiphol zou
moeten zijn.
4. Maakbaarheid operatie
Aanscherping terminal parameter
Met het oog op veilig reizen en veilig werken op de luchthaven, heeft
Schiphol op 15 september aangekondigd de dagelijkse capaciteit te
reduceren (de zogenaamde «terminal parameter»). Het is een verdere
reductie, nadat eerder de capaciteit was begrensd op 67.500 lokaal
vertrekkende passagiers per dag in september en 69.500 in oktober.
De maximale capaciteit gaat in de periode van 20 september tot en met
29 oktober 2022 verder omlaag naar 54.500 lokaal vertrekkende passagiers
per dag in september en 57.000 lokaal vetrekkende passagiers per dag in

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 29 665, nr. 442

4

oktober. Dat betekent een nieuwe reductie van bijna 20%. Op
29 september heeft Schiphol besloten om de capaciteit in het komende
winterseizoen (eind oktober tot eind maart) ook te reduceren.
Luchtvaartmaatschappijen reageerden onthutst en fel op dit besluit van
Schiphol. Ik besef dat dit voor de luchtvaartmaatschappijen wederom een
ingrijpende maatregel is. Zij staan voor de ingewikkelde opgave om op
korte termijn het aantal vertrekkende passagiers terug te brengen.
Schiphol heeft een compensatie geboden aan luchtvaartmaatschappijen
als stimulans voor het schrappen van vluchten en boekingen in de periode
21 t/m 25 september 2022.
Evaluatie
Zoals aangekondigd in het Vragenuur van 13 september jl. laat Schiphol
een evaluatieonderzoek uitvoeren met ruggenspraak van IenW. Het
onderzoek heeft betrekking op de afgelopen periode (vanaf medio april)
en beslaat de vier actielijnen. IenW heeft er bij Schiphol op aangedrongen
dit onderzoek zo snel mogelijk af te ronden, uiterlijk eind dit jaar.
Verbetering arbeidsomstandigheden Schiphol
De Ministers van IenW, SZW en Financiën zijn nauw betrokken bij de
verbetering van de werkomstandigheden en arbeidsvoorwaarden op
Schiphol. Er zijn regelmatig gesprekken met de luchthaven. De Ministers
van SZW en IenW hebben bijvoorbeeld op 8 juli jl. gesproken met KLM en
Schiphol. Beide bedrijven hebben daarin aangegeven stappen te zetten ter
structurele verbetering van de fysieke belasting, blootstelling aan
gevaarlijke stoffen, werkdruk, in- en uitbesteding en beloning. Door de
bewindspersonen is aangegeven dat Schiphol vanuit de bredere
verantwoordelijkheid als exploitant van de nationale luchthaven een
voorbeeldrol heeft als het gaat om de naleving van wet- en regelgeving en
goed werkgeverschap. Daarnaast is recent met de FNV gesproken over de
arbeidsomstandigheden op Schiphol en wordt in november een
werkbezoek afgelegd om medewerkers op de luchthaven te spreken.
Ik ga ervan uit dat de Kamer op deze wijze voldoende is geïnformeerd
over de situatie op Schiphol voor week 34 t/m 37 en de maatregelen die
de luchthaven neemt om te komen tot een beheersbare operatie.
De Minister van Infrastructuur en Waterstaat,
M.G.J. Harbers

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 29 665, nr. 442

5