Ministerie van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport

Regeling van de Minister van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport van
houdende
—
bepalingen ter uitvoering van artikel 18,
derde lid, van de Wet kwaliteit, klachten en
geschillen zorg en artikel 5.1, tweede lid,
van het Uitvoeringsbesluit Wkkgz
(Uitvoeringsregeling Wkkgz)

8 DEC. 2015

808 179-144256-WJZ

De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
Gelet op artikel 18, derde lid, van de Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg, artikel 5.5, tweede
lid, van het Uitvoeringsbesluit Wkkgz en artikel 6 van Richtlijn 2002/98/EG van het Europees
Parlement en de Raad van 27 januari 2003 tot vaststelling van kwaliteits- en veiligheidsnormen
voor het inzamelen, testen, bewerken, opslaan en distribueren van bloed en bloedbestanddelen
van menselijke oorsprong en tot wijziging van Richtlijn 2001/83/EG van de Raad (PbEU L 33);
Besluit:

Hoofdstuk 1. Algemene bepalingen
Artikel 1
In deze regeling wordt verstaan onder:
geschil: geschil over een gedraging van een zorgaanbieder jegens een cliënt in het kader van de
verlening van zorg, dat door een cliënt, een nabestaande van een overleden cliënt, een
vertegenwoordiger van een cliënt, een persoon die door de zorgaanbieder ten onrechte niet als
vertegenwoordiger is beschouwd dan wel, voor zover een belang in het geding is dat de stichting of
vereniging volgens haar statuten behartigt, door een stichting of vereniging met volledige
rechtsbevoegd held aan het oordeel van de geschilleninstantie wordt onderworpen;
geschilleninstantie: geschilleninstantie als bedoeld in artikel 18 van de wet;
minister: Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport;
reglement: regeling als bedoeld in artikel 19, derde lid, van de wet;
wet: Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg.
-

-

-

-

-

1

Hoofdstuk 2. Geschilleninstanties

§ 1. Erkenning
Artikel 2
1. De minister erkent een geschilleninstantie op aanvraag, indien deze voldoet aan de in de
artikelen 19 tot en met 22 van de wet en deze regeling gestelde eisen.
2. De aanvraag gaat vergezeld van:
a. een opgave van de organisaties van cliënten en van zorgaanbieders die de geschilleninstantie
hebben ingesteld;
b. het reglement van de geschilleninstantie en overige gegevens waaruit blijkt dat de
geschilleninstantie voldoet aan de in de artikelen 19 tot en met 22 van de wet en deze regeling
gestelde eisen.
Artikel 3
1. Aan een erkenning van een geschilleninstantie zijn de navolgende voorschriften verbonden:
a. de geschilleninstantie deelt wijzigingen in de gegevens als bedoeld in artikel 2, tweede lid, zo
spoedig mogelijk elektronisch of schriftelijk aan de minister mede.
b. de geschilleninstantie publiceert het reglement en verstrekt degene die daarom verzoekt,
kosteloos een exemplaar van het reglement.
c. de geschilleninstantie publiceert jaarlijks een verslag over haar werkzaamheden in het
voorgaande jaar, dat onder meer inzicht biedt in de bij de geschilleninstantie aangesloten
zorgaanbieders, het aantal en de aard van de geschillen die aan haar zijn voorgelegd en de wijze
waarop deze zijn afgedaan, en zendt daarvan een afschrift aan het Staatstoezicht op de
volksgezondheid.
2. Aan de erkenning kunnen nadere voorschriften worden verbonden die ertoe strekken een goede
behandeling van geschillen te waarborgen.
Artikel 4
1. De minister trekt een erkenning in op aanvraag.
2. De minister kan voorts een erkenning intrekken indien:
a. bij de aanvraag om erkenning zodanig onjuiste of onvolledige informatie is verstrekt dat de
minister bij de beslissing op een aanvraag om erkenning een andere beslissing zou hebben
genomen indien hem de juiste informatie was verstrekt;
b. niet langer wordt voldaan aan de in de artikelen 19 tot en met 22 van de wet en deze regeling
gestelde eisen;
c. niet wordt voldaan aan de aan de erkenning verbonden voorschriften.
Artikel 5
Van een beslissing tot erkenning of intrekking van een erkenning van een geschilleninstantie wordt
mededeling gedaan in de Staatscourant.

§ 2. Erkenningseisen
Artikel 6
1. Het reglement bevat in ieder geval regels over:
a. de wijze waarop een geschil aanhangig wordt gemaakt, de termijn waarbinnen dit kan
plaatsvinden en het bedrag dat daarbij dient te worden voldaan;
b. de wijze waarop de wederpartij op de hoogte wordt gesteld van het aanhangig maken van het
geschil en van de behandeling daarvan;
c. de mogelijkheid voor alle betrokken partijen op voet van gelijkheid hun standpunt mondeling,
elektronisch of schriftelijk, desgewenst met bijstand van derden, kenbaar te maken en kennis te
nemen van alle standpunten en alle feiten die door de andere partij naar voren zijn gebracht en
eventueel van de verklaringen van getuigen en deskundigen;
d. de mogelijkheid om een deskundige een advies te laten uitbrengen;
e. de mogelijkheid om getuigen en deskundigen te horen;
f. de wijze waarop de besluitvorming in de geschilleninstantie plaatsvindt;

2

Toelichting
Algemeen

Inleiding
Met deze regeling worden ter uitvoering van artikel 18, derde lid, van de Wet kwaliteit, klachten en
geschillen zorg (de wet) regels gesteld over de erkenning van geschilleninstanties. Tevens bevat de
regeling de nadere regels inzake ziekenhuisbioedbanken die door artikel 5.1, vijfde lid, van het
Uitvoeringsbesluit Wkkgz juncto Richtlijn 2002/98/EG
, mogelijk worden gemaakt. Van het stellen
1
van regels als bedoeld in artikel 4.1, derde lid, van het Uitvoeringsbesluit Wkkgz is vooralsnog
afgezien.
Geschilleninstanties
De wet introduceert een klachten- en geschillenregeling die alle cliënten in de gezondheidszorg
toegang biedt tot een laagdrempelige en effectieve opvang, behandeling en afhandeling van
klachten. Het uitgangspunt van deze klachten- en geschillenregeling is dat zorgaanbieders zoveel
mogelijk klachten in de zogenoemde informele fase afhandelen, bij voorkeur in een goede dialoog
tussen cliënt en zorgaanbieder.
De wet verplicht zorgaanbieders om zich bij een erkende onafhankelijke geschilleninstantie aan te
sluiten. Met de geschilleninstantie ontstaat een laagdrempelig en betaalbaar alternatief voor een
procedure bij de civiele rechter. De geschilleninstantie is bevoegd om geschillen over zaak- en/of
personenschade tot in ieder geval €25.000 te beslechten. Betrokken organisaties van
zorgaanbieders en cliënten kunnen in het reglement van de geschilleninstantie een hoger bedrag
opnemen; als in het reglement een lager bedrag is opgenomen dan €25.000, zal dat aan erkenning
in de weg staan.
De geschilleninstantie voert haar taak uit door een bindend advies uit te brengen of door een
schikking tussen partijen te bevorderen. De geschilleninstantie moet binnen uiterlijk zes maanden
tot een uitspraak komen. Artikel 22 van de wet brengt overigens met zich dat in het reglement een
voorziening wordt getroffen die ertoe leidt dat in daarvoor in aanmerking komende spoedgevallen
op kortere termijn een uitspraak wordt gedaan.
De wet laat in beginsel geen rechtstreekse toegang tot de geschilleninstantie toe, behoudens de
mogelijkheid van een procedure, waarbij van de klager in redelijkheid niet kan worden verlangd
dat hij zijn klacht eerst aan de zorgaanbieder voorlegt; het beroep op deze uitzondering is ter
beoordeling aan de geschilleninstantie. De geschilleninstantie kan uitkomst bieden als:
de zorgaanbieder zijn verplichtingen met betrekking tot de behandeling van klachten in het
algemeen niet nakomt (geen klachtenregeling getroffen of de klachtenregeling voldoet niet aan de
wettelijke eisen) of bij de behandeling van een klacht de klachtenregeling niet correct naleeft
(bijvoorbeeld door niet binnen de wettelijke termijn van zes weken op een klacht te reageren);
de klager niet tevreden is over de reactie van de zorgaanbieder op de klacht.
-

-

Als gevolg van het aannemen van het amendement Bruins Slot (32 402, nr. 17) is aan artikel 18
van de wet een bepaling toegevoegd die inhoudt dat geschilleninstanties een erkenning van de
minister moeten hebben en daartoe moeten voldoen aan bij ministeriële regeling vast te stellen
eisen. Onderhavige regeling bevat de basiseisen voor deze erkenning, als extra waarborg voor de
deskundigheid, onafhankelijkheid en kwaliteit van de geschilleninstantie. Hierbij is voor een groot
deel aansluiting gezocht bij de Erkenningsregeling geschillencommissies consumentenklachten
1997. De nadere regels die een erkende geschilleninstantie heeft na te leven, bij het behandelen

1

Richtlijn 2002/98/EG van het Europees Parlement en de Raad van 27 januari 2003 tot vaststelling van
kwaliteits- en veiligheidsnormen voor het inzamelen, testen, bewerken, opslaan en distribueren van bloed en
bloedbestanddelen van menselijke oorsprong en tot wijziging van Richtlijn 2001/83/EG van de Raad (PbEU
L 33).

4

van een geschil over militaire gezondheidszorg, worden, overeenkomstig artikel 18, vierde lid, van
de wet, in een aparte ministeriële regeling neergelegd.
Ziekenhuisbioedbanken
Ter uitvoering van Richtlijn 2002/98/EG, welke deels ook op ziekenhuisbloedbanken van toepassing
is, zijn in het Besluit kwaliteitseisen ziekenhuisbloedbanken kwaliteits- en veiligheidsnormen
gesteld voor het opslaan, testen en uitgeven van bloedbestanddelen van menselijke oorsprong
voor transfusie. Die regels komen, op enige slechts voor de Bloedvoorzieningsorganisatie
relevante bepalingen na, overeen met de regels van de Regeling voorschriften bloedvoorziening
(die voor de Bloedvoorzieningsorganisatie geldt en berust op de Wet inzake bloedvoorziening). Het
Besluit kwaliteitseisen ziekenhuisbioedbanken berustte op de Kwaliteitswet zorginstellingen; artikel
32 van de wet voorzag vooralsnog in het voortbestaan van dat besluit na het vervallen van de
Kwaliteitswet zorginstellingen
. In artikel 5 van het Uitvoeringsbesluit Wkkgz zijn nu de
3
belangrijkste bepalingen van voornoemd besluit opgenomen. Artikel S van het Uitvoeringsbesluit
verplicht zorgaanbieders voor een ziekenhuisbloedbank te beschikken over bekwaam personeel en
een kwaliteitszorgsysteem in te voeren en toe te passen op basis van de beginselen van goede
praktijken; ook zijn regels opgenomen over de beveiliging van persoonsgegevens. Artikel 5.1,
vijfde lid, bepaalt dat de ziekenhuisbioedbank de bij ministeriële regeling te stellen voorschriften
moet naleven; daarbij moet het gaan om regels ter uitvoering van besluiten van de Europese Unie.
Aldus is het mogelijk gemaakt de relevante bepalingen van de Regeling voorschriften
bloedvoorziening (de artikelen 1, 4, 5, eerste volzin, 6, eerste lid, 7, 8, 13, eerste en tweede lid, en
14) in de onderhavige regeling op ziekenhuisbloedbanken van overeenkomstige toepassing te
verklaren. Aldus is gewaarborgd dat ook in de toekomst wordt voldaan aan de eisen die de richtlijn
stelt. Materieel verandert er hierdoor niets voor de ziekenhuisbloedbanken.
Ten behoeve van de inzichtelijkheid is in onderstaand kader aangegeven in welke bepalingen van
de (van overeenkomstige toepassing verklaarde) Regeling voorschriften bloedvoorzieningen de
bepalingen van het ingetrokken Besluit kwaliteitseisen ziekenhuisbloedbanken zijn te vinden.
Regeidruk
Deze regeling heeft geen regeldrukgevolgen voor bedrijven, instellingen en burgers, met
uitzondering van de minimale eenmalige inspanning die voor de geschilleninstantie of
geschilleninstanties gepaard gaat met het voldoen aan de verplichting voor geschilleninstanties om
een erkenning te verwerven.
Artikelen

Artikel 1
In dit artikel zijn enige begrippen gedefinieerd, welke overigens praktisch gelet op het feit dat de
regeling grotendeels bestaat uit bepalingen omtrent erkenning slechts van betekenis zijn voor de
bepalingen over erkenning. De begrippen spreken voor zich.
—

—

Voor de omschrijving van wat in deze regeling onder geschil wordt verstaan, is aansluiting gezocht
bij de wet. De wet bepaalt dat er een mogelijkheid moet zijn om geschillen over een gedraging van
een zorgaanbieder jegens een cliënt in het kader van de verlening van zorg aan een
geschilleninstantie voor te leggen. Verder bepaalt de wet dat die mogelijkheid open moet staan
voor de cliënt, de nabestaande van een overleden cliënt, de vertegenwoordiger van een cliënt, een
persoon die door de zorgaanbieder ten onrechte niet als vertegenwoordiger is beschouwd dan wel,
voor zover een belang in het geding is dat de stichting of vereniging volgens haar statuten
behartigt, door een stichting of vereniging met volledige rechtsbevoegdheid aan het oordeel van de
geschilleninstantie wordt onderworpen.
Door deze definitie wordt materieel de reikwijdte van de erkenningsregeling bepaald. Een
geschilleninstantie die een deel van de onder de definitie vallende geschillen niet tot haar
corn petentie mag rekenen, kan niet worden erkend op grond van de regeling. Een
geschilleninstantie die (ook) bevoegd is tot het behandelen van andere geschillen of klachten dan
Bedoeld is de Bloedvoorzieningsorganisatie, aangewezen op grond van artikel 3, eerste lid, van de Wet inzake
bloedvoorziening.
Met het Uitvoeringsbesluit Wkkgz is het Besluit kwaliteitseisen ziekenhuisbloedbanken ingetrokken.
5

waarop de Wkkgz ziet, kan voor de behandeling van die geschillen of klachten niet op grond van
deze regeling worden erkend.

Artikel 2
De wet bepaalt dat de minister het bevoegde bestuursorgaan is voor het afgeven van een
erkenning. Daarmee staat op grond van de Algemene wet bestuursrecht (Awb, artikel 4:1) vast dat
aanvragen voor erkenning elektronisch of schriftelijk bij de minister moeten worden ingediend en
dat de minister daarop beslist. De regeling laat in het midden door wie een aanvraag voor
erkenning kan worden ingediend; veelal zal dat de geschilleninstantie zelf zijn, maar het is ook
denkbaar dat de aanvraag wordt gedaan door de organisaties die gezamenlijk de
geschilleninstantie in het leven hebben geroepen. Artikel 2, eerste lid, van de wet bepaalt dat een
erkenning moet worden afgegeven als de geschilleninstantie voldoet aan de wettelijke eisen
(artikelen 19 tot en met 22) en de eisen die in deze regeling zijn opgenomen.
De Awb (artikel 4:2) regelt waaruit een aanvraag in elk geval moet bestaan, waaronder gegevens
over de aanvrager, dagtekening en gegevens die voor de gevraagde beslissing) van belang zijn.
Het tweede lid geeft hieraan nadere invulling door te bepalen dat de aanvraag vergezeld moet
gaan van gegevens over de organisaties die de geschilleninstantie hebben opgericht, het reglement
en andere gegevens die van belang kunnen zijn om te kunnen vaststellen dat aan de eisen wordt
voldaan (vgl. artikel 4.2 Awb); daarbij zou gedacht kunnen worden aan de statuten van de
rechtspersoon die de geschilleninstantie in stand houdt.
De verplichting voor zorgaanbieders om aangesloten te zijn bij een erkende geschilleninstantie
betekent dat ook nu al bestaande geschillencommissies in de gezondheidszorg, zoals die welke
onder de Stichting Geschillencommissies voor Consumentenzaken (SGC) ressorteren, een
erkenning van de minister moeten verkrijgen, indien zij een rol willen (blijven) spelen. De SGC zou
deze erkenningen kunnen aanvragen, zowel voor reeds onder haar ressorterende
geschillencommissies als voor eventuele nieuwe op de zorg gerichte geschilleninstanties. Aangezien
de vorming van deze geschillencommissies met diverse waarborgen is omkleed, zal het verkrijgen
van de erkenning waarschijnlijk geen probleem vormen.
Artikel 3
Deze bepaling verbindt aan het hebben van een erkenning enige voorschriften. Het gaat om
bepalingen die zich naar hun aard niet lenen voor een formulering als erkenningseis, omdat niet
vooraf kan worden vastgesteld of daarnaar zal worden gehandeld, maar die wel van groot belang
zijn. Zo wordt als voorschrift opgelegd dat de geschilleninstantie te allen tijde verplicht is
wijzigingen in het reglement of andere gegevens die van belang kunnen zijn voor het behoud van
de erkenning, aan de minister mede te delen.
Ook is een voorschrift dat de geschilleninstantie ervoor moet zorgen dat haar reglement openbaar
wordt gemaakt en dat belangstellenden op hun verzoek kosteloos een exemplaar daarvan wordt
verstrekt; zowel de openbaarmaking als de kosteloze verstrekking kan uiteraard desgewenst langs
elektronische weg geschieden. Tot slot moet de geschilleninstantie haar werkzaamheden
verantwoorden in een openbaar jaarverslag. In dat verslag moet onder meer inzicht worden
geboden in de bij de geschilleninstantie aangesloten zorgaanbieders, het aantal en de aard van de
geschillen die aan haar zijn voorgelegd en de wijze waarop deze zijn afgedaan. De
geschilleninstantie zendt een afschrift van het jaarverslag aan het Staatstoezicht op de
volksgezondheid, met het oog op eventuele signalen die voor het risicogestuurd toezicht van
belang kunnen zijn. Het spreekt voor zich dat het daarbij niet gaat om tot personen herleidbare
weergave.
Artikel 4
Dit artikel regelt de intrekking van erkenningen.
Het eerste lid betreft de situatie dat de geschilleninstantie haar taken wenst te beëindigen of de
organisatie(s) die de geschilleninstantie in stand houdt of houden de geschilleninstantie wil(len)
opheffen. In geval van een aanvraag tot intrekking van de erkenning zal de minister de erkenning
moeten intrekken. Uiteraard zal daarbij worden nagegaan of erin is voorzien dat de
geschilleninstantie voordien alle lopende geschillen heeft afgehandeld dan wel in een zorgvuldige
overdracht daarvan heeft voorzien.
6

Het tweede lid ziet op de situatie waarin achteraf wordt vastgesteld dat bij de aanvraag om
erkenning zodanig onjuiste of onvolledige informatie is verstrekt dat de minister bij de beslissing
op een aanvraag om erkenning een andere beslissing zou hebben genomen indien hem de juiste
informatie was verstrekt. Ook is denkbaar dat wordt vastgesteld dat de geschilleninstantie niet
langer voldoet aan de in de artikelen 19 tot en met 22 van de wet en deze regeling gestelde eisen
of de aan de erkenning verbonden voorschriften. Het ligt op grond van de daarbij te betrachten
zorgvuldigheid in de rede dat de minister de geschilleninstantie en de organisaties die de
geschilleninstantie in stand houden, eerst in kennis stelt van geconstateerde gebreken en de
gelegenheid biedt die te herstellen. Zo nodig kan gebruik worden gemaakt van de bevoegdheid om
op grond van artikel 3, tweede lid, nadere voorschriften aan de erkenning te verbinden. Indien
geen stappen worden gezet om de gebreken weg te nemen, is intrekking van de erkenning
aangewezen. De regels van de Algemene wet bestuursrecht (artikel 4:8) waarborgen dat
belanghebbenden (de geschilleninstantie of de organisaties die haar in stand houden) in de
gelegenheid worden gesteld hun zienswijze te geven over een voornemen tot intrekking van de
erkenning.
Artikel 5
Omdat het bezit van de erkenning voor derden van belang kan zijn, is in dit artikel erin voorzien
dat van besluiten daarover mededeling wordt gedaan in de Staatscourant.
Artikel 6
De wet regelt dat het oprichten van geschilleninstanties wordt overgelaten aan representatieve
organisaties van cliënten en zorgaanbieders. Met die eis wordt beoogd te waarborgen dat bij de
oprichting en het vaststellen van de reglementen van de geschilleninstantie op evenwichtige wijze
rekening wordt gehouden met de belangen en inzichten omtrent geschillenbehandeling die leven
onder de beide groepen van belanghebbenden.
Deze eis met betrekking tot de oprichting en inrichting van een geschilleninstantie kan tot het
weigeren van een erkenning leiden in geval de geschilleninstantie haar werkterrein zou uitstrekken
tot zorgaanbieders (en hun cliënten) die bij die oprichting en inrichting niet met inschakeling van
hun representatieve Organisatie betrokken waren.
Het zou de kwaliteit van de geschilleninstantie niet ten goede komen indien bijv. een organisatie
die alle of nagenoeg alle zorgaanbieders vertegenwoordigt, de geschilleninstantie zou oprichten in
samenwerking met een Organisatie die slechts een zeer beperkte cliëntengroep vertegenwoordigt.
In dat waarschijnlijk hypothetische geval zou die geschilleninstantie uitsluitend representatief zijn
voor de beperkte groep wel gerepresenteerde cliënten. Het ligt dan in eerste instantie op de weg
van cliëntenorganisaties om zorgaanbieders (en hun organisaties) die zich daarbij aansluiten, te
confronteren met hun opvatting dat de geschilleninstantie voor de door die cliëntenorganisaties
gerepresenteerde cliënten niet representatief is. De zorgaanbieder die zich uitsluitend bij die
geschilleninstantie aansluit, voldoet daarmee jegens (een deel van) zijn cliënten immers niet aan
de wettelijke eis dat hij moet zijn aangesloten bij een geschilleninstantie die voldoet aan de eisen
van artikel 19 van de wet. Uiteraard kunnen ook de cliënten de zorgaanbieder daarop aanspreken;
indien daarop geen adequate reactie en actie volgt, kan daarover worden geklaagd in een interne
klachtenprocedure; daarna kan desgewenst bij de niet representatief geachte geschilleninstantie
een geschil aanhangig worden gemaakt, waarbij de vraag voorligt of de zorgaanbieder aan de
wettelijke eisen voldoet; de geschilleninstantie zal daarover dan uitspraak moeten doen. Ook kan
een Organisatie van de niet-gerepresenteerde cliënten een zgn. groepsactie instellen.
Omgekeerd zou het ook niet bijdragen aan een evenwichtige regeling wanneer een Organisatie die
alle of nagenoeg alle cliënten vertegenwoordigt, in samenspraak met een Organisatie die slechts
een zeer beperkt deel van de zorgaanbieders representeert, tot oprichting van een
geschilleninstantie zou komen. In dat geval ligt het overigens in de lijn der verwachtingen dat de
zorgaanbieders die zich niet gerepresenteerd voelen, zich niet bij deze geschilleninstantie zullen
(willen) aansluiten en dat hun representatieve organisaties ter voldoening aan de wettelijke
verplichting samen met representatieve organisaties van cliënten nog een andere
geschilleninstantie in het leven zullen roepen.
—

Op grond van artikel 18 en 19 van de wet in onderling verband is de zorgaanbieder gehouden
aangesloten te zijn bij een erkende geschilleninstantie die werkt volgens het door de oprichtende
organisaties gezamenlijk voor haar vastgestelde reglement. Artikel 6 bevat een aantal
7

erkenningseisen waaraan wordt getoetst. Deze eisen zijn alle geformuleerd als minimumeisen aan
het reglement van de geschilleninstantie. Uiteraard hebben de oprichtende organisaties de vrijheid
om in het reglement meer eisen op te nemen, zoals over periodieke evaluatie van de
geschillenregeling. Indien het reglement van de geschilleninstantie niet aan de eisen voldoet, zal
geen erkenning worden gegeven. Indien het reglement niet wordt nageleefd, zal de erkenning
kunnen worden ingetrokken. De zorgaanbieder die is aangesloten bij een geschilleninstantie die
niet langer erkend is, voldoet niet aan de wet en kan op grond van artikel 29 van de wet met
bestuursdwang tot naleving van zijn wettelijke verplichting worden gedwongen. Aldus is
gewaarborgd dat de geschillenbehandeling plaatsvindt overeenkomstig de eisen die in dit artikel
(en het volgende) zijn neergelegd.
Het eerste lid noemt een aantal zaken die voor een ordentelijk verloop van een procedure
noodzakelijk zijn te achten en die dus in het reglement moeten zijn geregeld. Vermeld zij dat de
bepaling van onderdeel a ook spreekt over het bedrag dat betaald moet worden voor het
aanhangig maken van een geschil; de formulering impliceert niet dat altijd een bedrag is
verschuldigd. De regeling biedt ruimte zodat zorgbranches en cliëntenverenigingen in het
reglement de gewenste vorm kunnen opnemen. In sommige sectoren zijn cliënten geen bijdrage
verschuldigd. Andere sectoren hanteren een beperkte bijdrage om bagatelzaken te voorkomen.
Zoals in de praktijk vaak te doen gebruikelijk is, kan in het reglement worden bepaald dat de
bijdrage wordt teruggegeven als de cliënt in het gelijk wordt gesteld.
Het tweede lid verbindt aan de regeling van de wijze waarop een geschil wordt afgesloten, de eis
dat de uitspraak met redenen is omkleed, is ondertekend, elektronisch of schriftelijk wordt gedaan
en aan partijen wordt meegedeeld. Ook moet de uitspraak elektronisch openbaar worden gemaakt
met het oog op kenbaarheid van de ‘jurisprudentie’.
Het lijkt wenselijk dat de geschilleninstantie de mogelijkheid heeft zaken buiten behandeling te
laten in geval de klager met de procedure geen redelijk belang nastreeft. Daarom is in het derde lid
geregeld dat zij in het reglement de bevoegdheid kan krijgen om zaken niet te behandelen indien
zij van oordeel is dat de klager een zaak voorlegt terwijl hij naar haar oordeel geen redelijk belang
heeft bij een uitspraak. Dit omvat bijvoorbeeld de situatie dat iemand regelmatig kwesties aan de
geschilleninstantie voorlegt waarop al meermalen gelijke beslissingen (vaste jurisprudentie) zijn
genomen of de situatie waarin de klager zijn klacht eerst aan de zorgaanbieder had moeten
voorleggen. Indien het geschil door de geschilleninstantie op deze grond niet in behandeling wordt
genomen, er geen inhoudelijke beoordeling door de geschilleninstantie plaatsvindt en dus geen
bindend advies tot stand komt, betrokkene uiteraard de mogelijkheid houdt het geschil aan de
burgerlijke rechter voor te leggen.
Het vierde lid houdt rekening met de wenselijkheid dat niet voor alle soorten geschillen dezelfde
procedureregels hoeven of kunnen gelden. Het reglement kan voor te onderscheiden categorieën
van geschillen verschillende regels bevatten. Zo is denkbaar dat verschillende zaken andere
expertise vereisen; zo zal voor zaken met betrekking tot medisch specialistische zorg
respectievelijk verpleging van bepaalde groepen cliënten wellicht specifieke kennis en ervaring zijn
vereist; wellicht is voor het beoordelen van een geschil over zaken in de bejegeningssfeer ook
andere expertise vereist dan voor de beoordeling van een zuivere schadeclaim. De oprichtende
organisaties van zorgaanbieders en van cliënten hebben ruimte om desgewenst verschillende
procedures vast te leggen voor geschillen die over de inhoud van de zorg of de bejegening gaan en
geschillen die (ook) gaan over claims. Echter, de geschilleninstantie moet op grond van de Wkkgz
bevoegd zijn over alle soorten klachten te oordelen.
Het vijfde lid opent de mogelijkheid in het reglement te bepalen dat een voorlopige voorziening kan
worden getroffen. Omdat een voorlopige beslissing in formele zin niet hoeft te anticiperen op een
definitieve uitspraak, zal zij de facto in materiële zin toch vaak onomkeerbare gevolgen kunnen
hebben. Daarom is geregeld dat het reglement deze optie slechts kan openen op gezamenlijk
verzoek van alle betrokken partijen.
Het zesde lid legt vast dat het reglement kan bepalen dat de geschilleninstantie bevoegd is een
minnelijke schikking tussen partijen te beproeven alvorens een uitspraak te doen. Met de wet
wordt ingezet op een geschilleninstantie die naast geschilbeslechting via bindende uitspraken ook
een actieve bijdrage levert aan een afdoening via een schikking. In dit verband kan gedacht
worden aan mogelijkheden van bemiddeling of mediation. Dit kan bevorderen dat partijen zelf tot
duurzame oplossing komen.
Tot slot legt het zevende lid vast dat het reglement met het oog op een zorgvuldige procedure
8