Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2020–2021

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1508
Vragen van de leden Kuiken, Ploumen en Van den Hul (PvdA) aan de
Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid over het bericht «Driejarig meisje
gevonden in modder van Moria, na vermoedelijke verkrachting» (ingezonden
16 december 2020).
Antwoord van Staatssecretaris Broekers-Knol (Justitie en Veiligheid), mede
namens Minister van Buitenlandse Zaken (ontvangen 1 februari 2021). Zie ook
Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2020–2021, nr. 1237.
Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van het bericht «Driejarig meisje gevonden in
modder van Moria, na vermoedelijke verkrachting»?1 Deelt u de afschuw over
dit gruwelijke bericht?
Antwoord 1
Ja, ik heb kennis genomen van dit vreselijke bericht. In een interview op de
Griekse radio, noemde migratieminister Mitarakis het een tragische gebeurtenis. Ik deel zijn afschuw. Hij sprak daarnaast de hoop uit dat de dader snel
geïdentificeerd zou worden. Voor zover bekend is dit nog niet gebeurd.
Vraag 2, 3 en 4
Deelt u de mening dat kwetsbare mensen, en met name kinderen, niet mogen
worden blootgesteld aan dergelijke gevaren en menswaardig moeten worden
opgevangen? Bent u van mening dat het nieuwe Moria-kamp op Lesbos op
deze vlakken tekort schiet? Zo ja, kunt u uw antwoord toelichten? Zo nee,
waarom niet?
Deelt u de mening dat toekijken hoe de humanitaire ramp die zich daar
ontwikkelt niet langer tot de mogelijkheden behoort? Zo nee, waarom niet?
Wat gaat u op korte termijn doen om de omstandigheden in de Griekse
opvangkampen te verbeteren?
Bent u specifiek bereid om zich samen met de Griekse autoriteiten en de
Europese Commissie in te zetten om de veiligheid van kwetsbare mensen en
kinderen te vergroten?

1

ah-tk-20202021-1508
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2021

Volkskrant.nl: 15 december 2020 https://www.volkskrant.nl/nieuws-achtergrond/driejarigmeisje-gevonden-in-modder-van-moria-na-vermoedelijke-verkrachting~b7f43716/

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

1

Antwoord 2, 3 en 4
Het kabinet deelt uw mening dat de omstandigheden in de opvangfaciliteiten
op de Griekse eilanden nog altijd zorgelijk zijn, ook op het gebied van
veiligheid, en maakt zich sterk voor verdere verbeteringen, referte de brief
van de Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid van 19 januari jl. In
aanvulling op deze brief moge het volgende dienen.
Bij de opzet van het nieuwe opvangkamp op Lesbos, Mavrovouni, vormde
verbetering van de veiligheid een van de voornaamste doelstellingen van de
Griekse autoriteiten. Het kale feit dat, in tegenstelling tot Moria, alle migranten en vluchtelingen binnen de parameters van het kamp Mavrovouni
onderdak en voorzieningen worden geboden is de veiligheid reeds ten goede
gekomen. De aanwezigheid van een 300-koppige permanente politiemacht –
in drie dagelijkse diensten van steeds 100 politiemensen –, cameratoezicht en
meer verlichting in de avond hebben de veiligheidssituatie verder verbeterd.
Ook de strenge regulering van in- en uitloop (mede vanwege coronamaatregelen) komt de veiligheid ten goede. De gebeurtenis waarnaar u in uw vraag
verwijst is, hoe afschuwelijk ook, niet exemplarisch voor de veiligheidssituatie
in Mavrovouni.
Ook in den brede doet het kenmerken van Mavrovouni als een «nieuw» Moria
geen recht aan de realiteit, noch aan de geleverde inspanningen van de
Griekse autoriteiten, de Europese Commissie en (internationale) organisaties.
De opvangomstandigheden op Lesbos, zo stellen ook deze partijen waaronder Commissaris Johansson, zijn voor de meeste migranten en vluchtelingen
onmiskenbaar verbeterd ten opzichte van een jaar geleden. Dit beeld is zeer
recent nog bevestigd door de Nederlandse ambassadeur te Griekenland, op
basis van haar werkbezoek aan Mavrovouni op 28 januari jl.
Griekenland heeft in de periode na de branden in Moria ook geen nieuwe
hulpverzoeken meer gedaan. Ook op andere Griekse eilanden zijn de
problemen in omvang afgenomen, geholpen door de significante afname van
het aantal migranten en vluchtelingen dat op de eilanden verblijft: van 42.000
naar 17.000 in de tijdspanne van een jaar. Bovendien wordt door de Taskforce
Griekenland van de Europese Commissie gewerkt aan nieuwe, permanente
en structureel verbeterde faciliteiten, zogenaamde Multi Purpose Reception
and Identification Centres (MPRICs), op alle eilanden. Op Leros en Kos zijn
deze reeds in gebruik; in geval van Lesbos wordt oplevering voorzien in
september 2021. Daarnaast is het nieuwe centrum op Samos, met een
capaciteit van 1.000 personen, nagenoeg gereed voor gebruik. De oplevering
van de MPRIC voor Chios is voorzien in december 2021.
Daarnaast kan ik u melden dat het onderzoek van de Griekse autoriteiten naar
de aanwezigheid van loodvervuiling in het opvangkamp Mavrovouni uitwijst
dat het loodgehalte in de woonzones binnen de aanvaardbare limieten valt.2
Zoals bekend is het opvangkamp gebouwd op militair terrein en is een deel
hiervan (21.000 van de in totaal 341.000 vierkante meter) in het verleden door
het Griekse leger gebruikt voor schietoefeningen. Een monster dat is
genomen buiten de woonzone had een loodgehalte dat de wettelijke limiet
overschreed. Naar aanleiding van de bevindingen worden momenteel op
relevante plekken extra voorzorgsmaatregelen genomen, zoals ophoging met
schone grond en het leggen van cementbases voor openbare ruimtes.
Hogergenoemde verbeteringen nemen niet weg dat de omstandigheden in de
opvangfaciliteiten op de Griekse eilanden, waaronder in het nieuwe opvangkamp, niet aan alle standaarden voldoen en verdere, structurele verbeteringen nodig zijn. De Taskforce ondersteunt de Griekse autoriteiten bij het
doorvoeren van structurele verbeteringen op het gebied van o.a. asiel- en
terugkeerprocedures, opvang en integratie van statushouders en veiligheid
van migranten en vluchtelingen. Nederland heeft diverse experts aan de
Taskforce verbonden om hieraan een bijdrage te leveren. EASO meldde
overigens medio januari jl. dat de achterstanden in de aanvragen van
asielzoekers op de eilanden merendeels zijn weggewerkt.

2

Beantwoording Kamervragen van het lid Van Ojik (GroenLinks) over de voortgang van de
evacuatie van asielzoekers van het Griekse eiland Lesbos, Aanhangsel 2020–2021, nr. 909

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

2

Vraag 5
Bent u bereid, gezien de onmenselijke omstandigheden, een groter aantal
kwetsbare mensen op te nemen in Nederland? Zo ja, op welke termijn? Zo
nee, waarom niet?
Antwoord 5
In lijn met de motie Voordewind c.s. heeft het kabinet zich maximaal
ingespannen om invulling te geven aan het herplaatsingsaanbod n.a.v. de
humanitaire noodsituatie als gevolg van de branden in Moria. Het kabinet is
niet voornemens om een additioneel herplaatsingsaanbod te doen.
Naar aanleiding van het Griekse herplaatsingsverzoek uit september 2019
hebben dertien lidstaten en drie geassocieerde Europese landen op verschillende momenten toezeggingen gedaan om in totaal circa 5.200 personen,
waarvan 1.600 amv, vanuit Griekenland te herplaatsen. IOM, samen met
EASO, UNHCR en UNICEF, ondersteunt in opdracht van de Europese
Commissie de Griekse autoriteiten bij deze operatie. De organisatie meldt dat
op peildatum 22 januari 2021 elf lidstaten in totaal 2.269 asielzoekers en
statushouders hadden herplaatst, waarvan 586 amv.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

3