Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2016–2017

28 165

Deelnemingenbeleid rijksoverheid

Nr. 263

BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 23 januari 2017
Naar aanleiding van de onregelmatigheden bij de bieding van NS op het
openbaar vervoer in Limburg heeft Alvarez & Marsal (A&M) in opdracht
van de raad van commissarissen van NS en van mij een onderzoek
uitgevoerd naar de effectiviteit van de governance, risk en compliance
(hierna: GRC) bij NS. In mijn brief van 15 januari 2016 (Kamerstuk 28 165,
nr. 230) heb ik u geïnformeerd over de uitkomsten van het onderzoek. De
belangrijkste conclusie van A&M was dat de GRC-organisatie binnen NS
op dat moment onvoldoende op orde was om het risico op onregelmatigheden en niet-integer gedrag van NS-medewerkers zoveel als mogelijk te
voorkomen en om gewenst gedrag te stimuleren. In het onderzoeksrapport «NS weerbaar naar de toekomst» heeft A&M verbetervoorstellen
geformuleerd voor de GRC-organisatie van NS. De raad van commissarissen heeft toegezegd deze voorstellen te zullen implementeren. Zoals
vermeld in mijn brief van 15 januari 2016 informeert de raad van
commissarissen mij over de voortgang van de implementatie van de
maatregelen. In het AO van 3 februari 2016 (Kamerstuk 28 165, nr. 248)
heb ik toegezegd uw Kamer vervolgens eveneens op de hoogte te
houden. Met deze brief geef ik invulling aan deze toezegging.
NS heeft de nodige stappen gezet in de ontwikkeling naar een bedrijf dat
op het gebied van GRC voldoet aan de standaarden die passen bij de
maatschappelijke positie en de verantwoordelijkheid van NS. Het
afgelopen jaar zijn daartoe drie veranderingen doorgevoerd: de wijziging
in de structuur van de onderneming, de implementatie van de aanbevelingen van A&M en het opstellen van het organisatiebreed cultuurprogramma. Onderstaand ga ik nader in op deze veranderingen.
Ten eerste is de structuur van de onderneming veranderd aan de hand
van de herijkte strategie «Spoorslags Beter». Voorheen bestond de raad
van bestuur van NS uit twee leden, die ondersteund werd door een
executive committee. Het bestuur van NS is nu uitgebreid naar vijf leden:
de president-directeur, de directeur financiën, de directeur risicobeheersing, de directeur Operatie en de directeur commercie en ontwik-

kst-28165-263
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2017

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 28 165, nr. 263

1

keling. Vanaf 1 februari 2016 is de aandacht voor GRC hiermee nadrukkelijk verankerd op het hoogste niveau van de organisatie met het
benoemen van een directeur risicobeheersing binnen de raad van bestuur,
die in het bijzonder de verantwoordelijkheid heeft voor de portefeuille
GRC.
Ten tweede heeft NS alle aanbevelingen van A&M omgezet in een plan
van aanpak waarin alle doelen en acties zijn vastgelegd. Het doel van de
aanpak is tweeledig. NS wil een meerjarig verbeterproces in gang zetten
om GRC structureel op het gewenste niveau te brengen in de gehele
organisatie. Tegelijkertijd wil NS gewenst gedrag binnen de NS-organisatie stimuleren om hiermee het presteren van de onderneming en haar
medewerkers naar een hoger niveau te tillen. Het plan van aanpak omvat
meer dan 100 maatregelen, waarvoor NS het programmabureau «NS in
Control» heeft opgezet om de implementatie hiervan in goede banen te
leiden. NS heeft mij laten weten hiermee op koers te liggen. De interne
auditafdeling toetst of de genomen maatregelen in opzet zijn geïmplementeerd en bekijkt kritisch of NS hiermee de gestelde doelen ook
realiseert. Inmiddels is ook een integriteitsportaal ingericht, waar
medewerkers geholpen worden met vragen over welk beleid wanneer en
waarop van toepassing is. Daarnaast kunnen medewerkers bij het
integriteitsportaal met vragen terecht op het gebied van gedrag en
integriteit. Op het integriteitsportaal zijn ook de herziene gedragscode en
interne regels en procedures op het gebied van gedrag en integriteit
verzameld, zodat deze voor alle medewerkers eenduidig en eenvoudig
vindbaar zijn.
Ten derde zijn voorbereidingen getroffen om dit jaar te starten met een
organisatiebreed cultuurprogramma om een cultuur van openheid,
aanspreekbaarheid en voorbeeldgedrag op alle niveaus binnen de
organisatie te bevorderen. De afgelopen periode zijn gesprekken gevoerd
met de managementteams van de grote bedrijfsonderdelen om de
bewustwording over integriteit en de rol van leidinggevenden te stimuleren. Daarnaast worden ook sessies georganiseerd om voorbeelden op te
halen uit de praktijk waarbij medewerkers vragen hebben over de
toepassing van regels. Deze voorbeelden worden verwerkt in het
cultuurprogramma zodat hier ook een lerend effect vanuit gaat voor
andere medewerkers binnen NS.
De Minister van Financiën,
J.R.V.A. Dijsselbloem

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 28 165, nr. 263

2