Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2015–2016

2

Vragen gesteld door de leden der Kamer

2016Z06415
Vragen van de leden Siderius en Leijten (beiden SP) aan de
Staatssecretarissen van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap en van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport over ouders die zich door scholen onder
druk gezet voelen om hun kind te medicaliseren tegen ADHD (ingezonden
30 maart 2016).
Vraag 1
Acht u het wenselijk dat leerlingen onder druk van scholen medicatie slikken,
terwijl er niet altijd een diagnose ADHD is gesteld? Wat is de oorzaak dat
schoolbesturen ervoor kiezen om zonder een diagnose kinderen te medicaliseren?1 2
Vraag 2
Kunt u garanderen dat kinderen niet gedrogeerd of gemedicaliseerd worden
vanwege de grote klassen in het onderwijs? Kunt u uw antwoord toelichten?
Vraag 3
Kunt u garanderen dat kinderen niet gedrogeerd of gemedicaliseerd worden
vanwege de invoering van passend onderwijs? Kunt u uw antwoord
toelichten?
Vraag 4
Kunt u garanderen dat kinderen niet gedrogeerd of gemedicaliseerd worden
vanwege te weinig personeel en te weinig ondersteuning en begeleiding in
het onderwijs? Kunt u uw antwoord toelichten?
Vraag 5
Kunt u garanderen dat kinderen niet gedrogeerd of gemedicaliseerd worden
vanwege de kosten van behandeling binnen de jeugdpsychiatrie of jeugdzorg? Kunt u uw antwoord toelichten?
Vraag 6
Kunt u garanderen dat kinderen niet gedrogeerd of gemedicaliseerd worden
vanwege de (lange) wachtlijsten in de jeugd-GGZ en/of de jeugdzorg? Kunt u
uw antwoord toelichten?
1
2

kv-tk-2016Z06415
’s-Gravenhage 2016

http://demonitor.ncrv.nl/de-adhd-epidemie
Uitzending de Monitor, 20 maart 2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Vragen

1

Vraag 7
Kunt u garanderen dat kinderen niet gedrogeerd of gemedicaliseerd worden
vanwege externe omgevingsfactoren anders dan een vastgestelde diagnose
ADHD zelf? Kunt u uw antwoord toelichten?
Vraag 8
Bent u van mening dat de norm voor het medicaliseren van kinderen/
leerlingen moet zijn dat er in principe niet wordt gemedicaliseerd tenzij er
geen ander alternatief voorhanden is? Kunt u uw antwoord toelichten?
Vraag 9
Zijn er bij u klachten bekend – via bijvoorbeeld de onderwijsinspectie – over
het onder druk zetten van ouders door scholen om hun kinderen te medicaliseren? Hoeveel klachten betreft het en wat is de exacte aard van deze
klachten?
Vraag 10
Wat is uw reactie op het feit dat ouders zich onder druk gezet voelen om hun
kind te medicaliseren wanneer kinderen te druk zijn in de klas? Welke
maatregelen gaat u nemen om ouders die zich onder druk gezet voelen te
ondersteunen?
Vraag 11
Wat is volgens u de reden waarom scholen zich kennelijk genoodzaakt voelen
ouders onder druk te zetten om hun kinderen te medicaliseren bij ADHD? Ziet
u parallellen met de invoering van het passend onderwijs, dat voor heel veel
kinderen helaas nog knellend onderwijs blijkt te zijn?
Vraag 12
Wat is uw oordeel over de uitspraak van een ouder dat wanneer zij vroeg om
meer begeleiding, de school aangaf dat dat niet meer kon omdat dat
wegbezuinigd is? Op hoeveel scholen is er sinds de invoering van passend
onderwijs begeleiding en ondersteuning in de klas (onder andere onderwijsassistenten) wegbezuinigd? Kunt u hiervan een overzicht doen toekomen?
Vraag 13
Wat is uw oordeel over de uitspraken van hoogleraar J. van Os in de
uitzending van de Monitor dat concentratieproblemen best eens te maken
zouden kunnen hebben met het pedagogische klimaat op de school zoals te
grote klassen en te veel aandacht voor bureaucratie waardoor er minder
ruimte overblijft voor individuele aandacht voor kinderen? Vindt u deze
uitspraak herkenbaar?3
Vraag 14
Welke maatregelen gaat u nemen om leerlingen binnen het onderwijs te
demedicaliseren?
Vraag 15
Wat is er ondertussen terecht gekomen van het «Plan van Aanpak Gepaste
Zorg»? Kunt u de Kamer een overzicht doen toekomen van de tot op heden
behaalde doelstellingen?4
Vraag 16
Acht u de gezamenlijke doelstellingen en ambities in de publiekssamenvatting in het «Plan van Aanpak Gepaste Zorg» ook niet wat gratuit? Is het niet
altijd zo dat «de juiste professional (bevoegd en bekwaam), met de juiste
expertise, op de juiste plek, op het juiste moment moet worden ingezet»? Zo
nee, kunt u situaties beschrijven waarbij dit niet van toepassing is?

3
4

http://demonitor.ncrv.nl/de-adhd-epidemie
Plan van Aanpak Gepaste Zorg: gezamenlijk plan van aanpak gepaste zorg voor kinderen met
druk, impulsief gedrag en aandachtsproblemen, november 2015 https://www.rijksoverheid.nl/
actueel/nieuws/2015/11/10/zorg-onderwijs-en-ouders-samen-voor-gepaste-zorg

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Vragen

2

Vraag 17
Hoe verhoudt de toename van het aantal kinderen die gemedicaliseerd
worden zich met de invoering van het passend onderwijs? Had dit aantal
volgens de doelstellingen van het passend onderwijs niet juist af moeten
nemen? Wat is uw reactie hierop?
Vraag 18
Hoe beoordeelt u de analyse van de Vereniging Kinder- en Jeugdpsychiatrie
in de uitzending waaruit blijkt dat medicatie geven goedkoper is dan
gesprekstherapieën en dat daarom daar vaker voor wordt gekozen? Acht u
het wenselijk dat kosten hierin blijkbaar zwaarder wegen dan het belang van
het kind?
Vraag 19
Acht u het wenselijk dat ADHD-medicatie wordt voorgeschreven terwijl er
geen diagnose achter zit? Wat gaat u aan deze praktijken precies doen? Kunt
u uw antwoord toelichten?
Vraag 20
Bent u bereid de aanhoudende signalen over het dwingend voorschrijven van
medicatie aan leerlingen door scholen te onderzoeken, zodat we definitief
weten hoe wijdverspreid dit probleem is? Zo ja, wanneer kan de Kamer dit
verwachten? Zo nee, waarom niet?5
Vraag 21
Erkent u dat Ritalin en aanverwante medicijnen heftige middelen zijn,
waarvan de precieze werking op langere termijn niet eens bekend is? Zo ja,
waarom staat u deze massale toename van het aantal leerlingen die deze
medicijnen gebruiken dan toe? Zo nee, waarom bent u niet bereid dit te
erkennen?
Vraag 22
Kunt u een oordeel geven over het feit dat er scholen zijn die op de stoel van
de arts gaan zitten en specifieke adviezen geven over welke medicijnen
kinderen zouden moeten gebruiken? Acht u dit een wenselijke ontwikkeling?
Vraag 23
Kunt u een oordeel geven over het feit dat er gezinscoaches zijn die op de
stoel van de arts gaan zitten en specifieke adviezen geven over welke
medicijnen kinderen zouden moeten gebruiken? Acht u dit een wenselijke
ontwikkeling?
Vraag 24
Acht u het wenselijk dat er voorwaarden – bijvoorbeeld het innemen van
medicatie – aan kinderen worden gesteld om toegelaten te worden tot een
middelbare school? Zijn dergelijke eisen überhaupt toegestaan? Zo nee, hoe
gaat u optreden tegen scholen die dergelijke eisen stellen?
Vraag 25
Hoe verhoudt het stellen van medicatie-eisen aan leerlingen voor toelating tot
het onderwijs zich met de zorgplicht van scholen?
Vraag 26
Hoe beoordeelt u de uitspraak van een schooldirecteur dat scholen best in
staat zijn adviezen te geven ten aanzien van medicatie omdat zij ervaring
hebben met het effect van deze medicijnen op de leerlingen in de klas?6

5
6

Uitzending de Monitor, 20 maart 2016
Uitzending de Monitor, 20 maart 2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Vragen

3

Vraag 27
Hoe beoordeelt u de uitspraak van de Kinderombudsman dat het drogeren
van kinderen slechts symptoombestrijding is en dat de wortel van het
probleem hierdoor niet aangepakt wordt? Deelt u deze analyse?7
Vraag 28
Hoe verhoudt de toename van het gebruik van Ritalin en verwante medicijnen zich tot de doelstelling van de Jeugdwet om te demedicaliseren?
Toelichting:
Deze vragen dienen ter aanvulling op eerdere vragen terzake van de leden
Van der Burg en Straus (beiden VVD), ingezonden 24 maart 2016 (vraagnummer 2016Z06140)

7

http://www.radio1.nl/item/349221«Drogering%20kinderen%20met%20ADHD%20is%20onacceptabel».html

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Vragen

4