Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2019–2020

34 972

Algemene regels inzake het elektronisch verkeer
in het publieke domein en inzake de generieke
digitale infrastructuur (Wet digitale overheid)

Nr. 26

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BINNENLANDSE ZAKEN EN
KONINKRIJKSRELATIES
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 29 januari 2020
Tijdens de behandeling van het wetsvoorstel tot wijziging van de
Paspoortwet (Kamerstuk 35 047 (R2108)), op 23 januari jl. (Handelingen II
2019/20, nr. 45, debat over het wetvoorstel wijziging van de paspoort wet
in verband met de invoering van elektronische identificatie met een
publiek identificatiemiddel en het uitbreiden van het basisregister
reisdocumenten), heeft uw Kamer een aantal vragen gesteld die primair
betrekking hebben op het wetsvoorstel digitale overheid. Ik hecht eraan
deze vragen te beantwoorden voorafgaand aan de behandeling van het
wetsvoorstel digitale overheid (Kamerstuk 34 972), welke is voorzien op
30 januari a.s. (Handelingen II 2019/20, nr. 48, debat over de wet digitale
overheid).
Ik beantwoord en cluster deze vragen naar onderwerp.
Uitrol en beschikbaarheid publieke inlogmiddel
Het lid Verhoeven (D66) heeft mij gevraagd waarom 35% van de mensen
geen gebruik kan maken van DigiD op betrouwbaarheidsniveau substantieel, gezien de theoretische dekkingsgraad van 65%. Tevens is gevraagd
of mensen die geen smartphone hebben, er een moeten aanschaffen, of
een kaartlezer nodig is, en of inloggen zonder smartphone mogelijk blijft.
De heer Verhoeven vraagt verder in hoeverre het toekomstig gebruik van
DigiD afhankelijk is van de producenten van smartphones. Ten slotte heeft
hij gevraagd of ik probeer om de dekkingsgraad nog te verhogen, en naar
welk percentage ik streef met behulp van private inlogmiddelen.
De vragen die de heer Verhoeven stelt, hebben betrekking op de implementatie van inlogmiddelen. Voor een meer gedetailleerde toelichting
verwijs ik naar de Voortgangsrapportage Toegang, waarin ik u meer in de
breedte informeer over de voortgang van de implementatie van de

kst-34972-26
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2020

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 34 972, nr. 26

1

inlogmiddelen. Deze Voortgangsrapportage ontvangt u eveneens
voorafgaand aan de plenaire behandeling van de Wet digitale overheid.
De oplossing waarmee 65% van de huidige DigiD-gebruikers op het
niveau substantieel wordt bediend, maakt gebruik van de zogeheten
NFC-chip in smartphones. Het bereik zegt wat over de hoeveelheid
mensen die geen smartphone bezit én over iedereen die wel over een
smartphone beschikt, maar deze functionaliteit niet op zijn telefoon heeft.
Mijn uitgangspunt is dat iedereen moet kunnen meedoen. Wij mogen en
willen niemand uitsluiten. Ik zoek daarom doorlopend naar mogelijkheden
om deze groep te faciliteren. Dat doe ik enerzijds door het bereik van de
huidige oplossing te vergroten, maar ook door te zoeken naar alternatieven om inloggen op betrouwbaarheidsniveau substantieel mogelijk te
maken. Ik doe dat ook om niet afhankelijk te zijn van een enkele oplossing
of leverancier. Die alternatieven kunnen daarom ook private inlogmiddelen zijn. En voor iedereen waarvoor de digitale weg echt niet mogelijk
is, zal volgens de Algemene wet bestuursrecht de papieren weg mogelijk
blijven, tenzij dit bij andere wet uitdrukkelijk wordt uitgesloten. Het
wetsvoorstel digitale overheid beoogt niet om digitaal verkeer te
verplichten, wel om de voorzieningen daarvoor te reguleren.
Verplichting om op hogere betrouwbaarheidsniveaus in te loggen
De heer Verhoeven heeft gevraagd of het inloggen met een ID-kaart of
rijbewijs met chip bij sommige overheden verplicht wordt.
Het wordt met de wet digitale overheid verplicht om in te loggen op
hogere betrouwbaarheidsniveaus dan nu nog het geval is. Inloggen op
hogere betrouwbaarheidsniveaus zal straks ook op meerdere wijzen
mogelijk zijn, bijvoorbeeld met private middelen. Afhankelijk van de
werking van een inlogmiddel kan dit op verschillende manieren.
Overheidsorganisaties bepalen zelf welk inlogniveau vereist is. Dat is
nodig om de veiligheid van de (persoons)gegevens die bij deze dienstverlening worden verwerkt te waarborgen. De Autoriteit Persoonsgegevens
verlangt ook voor bepaalde diensten een hoog inlogniveau, bijvoorbeeld
in de zorg.
Kosten van de elektronische identiteitskaart
Het lid Van Raak (SP) heeft gevraagd hoe het zit met de kosten die moeten
worden betaald voor een elektronische identiteitskaart (eNIK) en of
mensen moeten betalen als zij die niet gebruiken. Tevens vroeg de heer
Van Raak wat er gebeurt als mensen net een kaart zonder chip gekocht
hebben.
De kosten worden betaald voor het gebruiksklaar maken van de kaart, niet
voor het gebruik. Hier geldt de analogie van de reguliere identiteitskaart.
De gebruiker betaalt voor de beschikbaarheid, maar het gebruik ervan
verschilt per gebruiker. Het gaat erom dat de gebruiker erover kan
beschikken en terugvallen als dat nodig is. Bij de aanschaf van middelen
zal altijd een risico bestaan dat net voor het verschijnen van een nieuwe
functionaliteit een middel wordt gekocht. Dat zal nooit helemaal te
voorkomen zijn. Ik zal daar in de communicatie zoveel mogelijk rekening
mee houden, om deze situaties tot een minimum te beperken.
Inzet private partijen/banken
De heer Van Raak vraagt zich af waarom het aanbieden van inlogmiddelen
wordt overgelaten aan private partijen, waaronder banken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 34 972, nr. 26

2

Zoals ik eerder heb opgemerkt, vind ik het voor de toegankelijkheid van de
digitale toegang tot de overheid belangrijk dat er terugvalopties zijn in het
geval een middel – dat kan een overheidsmiddel zijn – onverhoopt niet
beschikbaar is. Het terugbrengen van de afhankelijkheid van één middel is
de essentie. Op de huidige digitale markt ontstaan zeer snel zowel nieuwe
dreigingen als innovatieve mogelijkheden om burgers daartegen te
beschermen.
Mede daarom is voor mij doorslaggevend om, mede op instigatie van uw
Kamer, te kiezen voor een systeem van open toelating, om zo de
beschikbaarheid van nieuwe beschermingsmethoden beter te faciliteren
en beter mee te kunnen bewegen met de ontwikkelingen en de stand der
techniek. Dit zorgt ervoor dat burgers en medeoverheden sneller gebruik
kunnen maken van wat de markt hen aan nieuwe (beschermende)
mogelijkheden te bieden heeft. Ik heb u daarover in mijn brief van 5 juli
2019 geïnformeerd.1
Ik ben mij er terdege van bewust dat de inzet van private partijen strenge
eisen stelt ten aanzien van privacybescherming. Daar is en wordt terecht
veel aandacht voor gevraagd, onder meer door de Cyber Security Raad en
het Rathenau Instituut. Op het moment dat private partijen worden
ingezet om inloggen bij de (semi-)overheid mogelijk te maken, worden
strenge eisen aan inlogmiddelen gesteld. Uitgangspunt daarbij zijn de
Europese eIDAS-regels voor inlogmiddelen en de privacy-eisen uit de
Algemene Verordening Gegevensbescherming. Daarnaast worden voor
de feitelijke inrichting van de middelen regels gesteld aan de wijze waarop
gegevens worden opgeslagen, zodat deze niet ongewenst kunnen worden
gekoppeld. Ook wordt in de uitvoeringsregelgeving, die ik aan uw Kamer
zal voorleggen, bepaald dat gegevens door deze partijen enkel en alleen
mogen worden verwerkt voor het bieden van de inlogfunctionaliteit.
Ander gebruik wordt expliciet verboden.
De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
R.W. Knops

1

Kamerstuk 34 972, nr. 11

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 34 972, nr. 26

3