Position paper t.b.v. rondetafelgesprek nieuwe financieringssystematiek kinderopvang 02-09-2015

Nieuwe financieringssystematiek: onnodig en complex
ViaViela is het grootste gastouderbureau van Nederland. Met ruim 55 vestigingen bieden wij
kwalitatief hoogwaardige opvang aan meer dan 15.000 kinderen per week. ViaViela is daarnaast al
jaren specialist in het snel en veilig uitvoeren van de kassiersfunctie tussen ouders en gastouders. Wij
staan voor een betrouwbare, professionele sector en daar hoort een strenge aanpak van fraude en
misbruik van de kinderopvangtoeslag bij.

Het nieuwe ICT-financieringssysteem is onnodig en complex. Het is efficiënter en doelmatiger
om dit te bereiken via versimpeling van het huidige stelsel dan om een volledig nieuw
financieringssysteem te introduceren. Dit is voor alle betrokkenen vele malen goedkoper en
efficiënter dan het nieuwe systeem.
Gastouders én gastouderbureaus hebben veel bezwaren tegen de nieuwe
financieringssystematiek. De vijf belangrijkste bezwaren zijn:
1. Extra administratieve lasten voor ouders door dubbele accordering.
2. Verhoogd financieel risico gastouderbureaus én gastouders.
3. Extra lasten gastouderbureaus door noodzakelijke investeringen in ICT.
4. Extra administratieve lasten voor gastouderbureaus door dubbele boekhouding.
5. Onnodig complex maken van de (financiële) relatie tussen ouder en gastouder.

De knelpunten van het huidige stelsel kunnen binnen het huidige systeem eenvoudig worden
opgelost door:
1. Het hanteren van een vastgesteld inkomen (t-2) met vangnetregeling.
2. Het verminderen van het aantal inkomensschijven.
3. Maandelijkse automatische gegevensuitwisseling, waaronder startende en stoppende ouders,
door gastouderbureau aan Belastingdienst.
4. Certificering gastouderbureau en/of een jaarlijkse verplichte accountantscontrole.
5. Doelgericht toezicht op risico ondernemingen (intensieve controles zijn effectief).

1

Position paper t.b.v. rondetafelgesprek nieuwe financieringssystematiek kinderopvang 02-09-2015

Toelichting bezwaren nieuwe financieringssystematiek
De inrichting van de nieuwe financieringssystematiek brengt een aantal forse nadelen voor ouders,
gastouders en gastouderbureaus met zich mee. Het systeem is onnodig gecompliceerd en leidt tot
veel extra administratieve lasten. Ook lopen gastouders en gastouderbureaus een financieel risico.
De belangrijkste knelpunten zijn:
1. Extra administratieve lasten voor ouders door dubbele accordering
Binnen de voorgestelde nieuwe systematiek moet de vraagouder de door het gastouderbureau
aangeleverde factuur (voor zowel de opvanguren als de uitvoeringskosten van het gastouderbureau)
accorderen. Binnen het administratieve proces van het gastouderbureau moeten de vraagouders ook
al de opvanguren van de gastouder accorderen. Dit betekent voor vraagouders en gastouderbureau
dubbel werk in verschillende systemen en vertraging in de facturering en betaling.
De vraagouder kan bovendien het proces frustreren door de aangeboden factuur niet goed te
keuren, of zelfs af te keuren. Hoe in beide situaties het proces dan vorm krijgt, is nog onduidelijk.
Duidelijk is wel dat het gastouderbureau, maar bovenal de gastouder hiervan de dupe zal zijn.
2. Verhoogd financieel risico gastouderbureaus én gastouders
Binnen het nieuwe systeem wordt het debiteurenbeheer door DUO uitgevoerd. De wijze waarop is
tot op heden onduidelijk. Wat wel duidelijk is, is dat de gevolgen van wanbetaling echter volledig
voor rekening van de gastouder en/of het gastouderbureau komen. DUO gaat namelijk pas over tot
betaling van de factuur op het moment dat de vraagouder de eigen bijdrage heeft betaald. Wanneer
de vraagouder dit niet doet, ontvangen het gastouderbureau en de gastouder geen inkomsten. Zij
lopen daardoor een verhoogd financieel risico.
3. Extra lasten gastouderbureaus door noodzakelijke investeringen in ICT
Gastouderbureaus hebben eigen software laten ontwikkelen of gekocht om de kassiersfunctie
binnen het huidige systeem uit te voeren. Het nieuwe financieringssysteem vraagt om nieuwe ICTinvesteringen die hoge kosten met zich mee brengen. Overgang naar een nieuwe systematiek zal
voor gastouderbureaus weer tot extra ICT kosten leiden. Zeker gezien het feit dat diverse
gastouderbureaus de geldstromen ten aanzien van de gastoudervergoeding en de uitvoeringskosten
hebben gescheiden ter bescherming van de positie van de gastouders.
4. Extra administratieve lasten gastouderbureaus
Het nieuwe financieringssysteem is ontworpen rondom de uitbetaling van de kinderopvangtoeslag.
Het systeem voorziet niet in de mogelijkheid dat ouders geen recht hebben op kinderopvangtoeslag,
maar wel gebruik maken van gastouderopvang. Voor deze ouders moeten gastouderbureaus een
afzonderlijke gastouderadministratie en facturatieproces blijven voeren. Dit zorgt voor extra lasten
en een extra administratie.

2

Position paper t.b.v. rondetafelgesprek nieuwe financieringssystematiek kinderopvang 02-09-2015

5. Onnodig complex maken van de financiële relatie tussen ouder en gastouder
Tussen de ouder en de gastouder bestaan naast afspraken over de opvang ook afspraken over
vergoeding hiervoor. Deze vergoeding mag niet rechtstreeks betaald worden, maar via het
gastouderbureau die de kassiersfunctie vervult. Om deze reden is het gastouderbureau partij in de
relatie tussen ouder en gastouder. In het nieuwe financieringssysteem treedt er nog een partij toe
tot de relatie tussen ouder en gastouder, te weten DUO. De betaling van de vergoeding van de ouder
aan de gastouder wordt hiermee nog gecompliceerder gemaakt.

Conclusie
De invoering van het nieuwe ICT-financieringssysteem is complex en een kostbare operatie voor alle
betrokken partijen.
Het is efficiënter en doelmatiger om binnen de huidige systematiek verbeteringen aan te brengen.

3

Position paper t.b.v. rondetafelgesprek nieuwe financieringssystematiek kinderopvang 02-09-2015

Toelichting verbeteringen huidige systematiek
De kritiek op het huidige systeem is terug te brengen tot twee hoofdpunten:
1. Het hoge aantal onbedoelde foutieve aanvragen kinderopvangtoeslag waardoor ouders
naheffingen ontvangen.
2. Een aantal gevallen van fraude met kinderopvangtoeslag.
1. Onbedoelde foutieve aanvragen kinderopvangtoeslag
Vaak worden er fouten gemaakt bij het aanvragen van de kinderopvangtoeslag. Als gevolg hiervan
lopen veel vorderingstrajecten en bestaan terugbetalingsverplichtingen. Dit heeft een aantal
oorzaken. Zo is het huidige inkomen én het aantal opvanguren op het moment van de aanvraag nog
niet bekend en moet het geschat worden. Daarnaast leidt het zeer hoge aantal van 69
inkomensschijven tot een extreem hoge kans om Kinderopvangtoeslag terug te vorderen of bij te
betalen.
Binnen de huidige systematiek kan dit worden opgelost door:
I.
II.
III.

het hanteren van een vastgesteld inkomen (t-2) met vangnetregeling;
het verminderen van het aantal inkomensschijven; en
een maandelijkse automatische gegevensuitwisseling, waaronder starters en stoppers, door
gastouderbureau aan Belastingdienst.

2. Een aantal gevallen van fraude met kinderopvangtoeslag
ViaViela staat voor een betrouwbare en professionele gastouderopvang sector. De kans op fraude
moet zo klein mogelijk gemaakt worden. Via een aantal maatregelen is het mogelijk om aan de
kritiek tegemoet te komen:
I.
II.

Certificering gastouderbureau en/of een jaarlijkse verplichte accountantscontrole op de
geldstromen.
Doelgericht toezicht op risico-ondernemingen (intensieve controles zijn blijkbaar effectief).

4

Position paper t.b.v. rondetafelgesprek nieuwe financieringssystematiek kinderopvang 02-09-2015

Huidige betaalstromen gastouderopvang
De gastoudersector heeft al jaren lang ervaring met het uitvoeren van de kassiersfunctie. Zowel in
het huidige systeem als in de nieuwe systematiek wordt onvoldoende rekening gehouden met de
specifieke kenmerken van gastouderopvang. Veel gastouderbureaus hebben de afgelopen jaren
daarom een eigen ICT omgeving gebouwd om dit vlekkeloos te laten verlopen.
Kenmerkend voor gastouderopvang is dat zowel een financiële relatie bestaat tussen het
gastouderbureau en de vraagouder als tussen de gastouder en de vraagouder. In de relatie tussen
gastouder en vraagouder fungeert het gastouderbureau als kassier.
HUIDIGE BETALINGSSTROMEN GASTOUDEROPVANG:

Kinderopvangtoeslag
Overheid

Ouderbijdrage
Vraagouders

Gastoudervergoeding

Uitvoeringskosten GOB

Gastouderbureau of
onafhankelijke stichting

Gastouderbureau

Gastoudervergoeding
Gastouder

1. Overheid betaalt kinderopvangtoeslag aan de vraagouder.
2. De vraagouder betaalt de vergoeding GOB (vergoeding voor bemiddeling) aan het
gastouderbureau.
3. De vraagouder betaalt de gastoudervergoeding aan gastouderbureau (of onafhankelijke
stichting).
4. Het gastouderbureau (of onafhankelijke stichting) betaalt de gastoudervergoeding door aan de
gastouder.

5