7
Vragenuur
Vragen van het lid Ulenbelt aan de staatssecretaris van
Sociale Zaken en Werkgelegenheid over onveiligheid door
taalproblemen bij werkzaamheden langs het spoor.

De heer Ulenbelt (SP):
Voorzitter. Uwazaj znajduje sie pociag. Wat zou de minister doen als hij dit hoorde?
De voorzitter:
Was dit uw vraag?
De heer Ulenbelt (SP):
Ja.

Staatssecretaris De Krom:
Voorzitter. Dank voor de vraag van de heer Ulenbelt. Het
antwoord is: ik heb geen idee wat hij zegt.
De heer Ulenbelt (SP):
Dat is nu precies het probleem. Ik zei: pas op, er komt een
trein aan. De afgelopen weken is een aantal vakbondsvertegenwoordigers bij spoorwegvakken gaan kijken waar
onderhoud werd gepleegd. Wat zij aantroffen, waren veel
Poolse en Engelse arbeiders die geen woord Nederlands
spraken. Als tegen hen wordt gezegd "pas op, er komt
een trein aan", dan kan iedereen zich voorstellen dat het
misgaat. Ze waren niet op de hoogte van de gevaarsignalen. Er was op het baanvak discussie over de vraag waar
de trein vandaan zou kunnen komen, waarbij een plattegrond zelfs op de kop werd gehouden. Dan gaat het dus
mis. Ik vraag de minister om de Arbeidsinspectie hierop
af te sturen om te kijken hoe het met de veiligheid gesteld
is. Mijn tweede vraag is: zou het niet verstandig zijn als
wij deze mensen, die belangrijk werk verrichten, waarbij
communicatie extreem van belang is, verplichten om de
Nederlandse taal te kunnen spreken?
De voorzitter:
In het Nederlands is dit een staatssecretaris en geen minister.
De heer Ulenbelt (SP):
Hij heeft altijd zo'n ministeriabele uitstraling. Ik vergis me
wel vaker.
Staatssecretaris De Krom:
Voorzitter. Ik zal in gewoon Nederlands antwoorden. Ik
neem aan dat de heer Ulenbelt refereert aan de brief van
23 november van een aantal vakbonden, met name de
FNV, waarin een aantal van dit soort situaties wordt geschetst. Ik heb mij er een beetje over verbaasd. De bonden weten heel goed dat er, als sprake is van onveilige
situaties, altijd klachten of verzoeken bij de Arbeidsinspectie kunnen worden ingediend om nader onderzoek
in te stellen. In plaats daarvan krijgt de Kamer een brief.
Ik ben blij dat de heer Ulenbelt het bij mij aankaart. Nogmaals, als er sprake is van onveilige situaties, kan er al-

Tweede Kamer

Vragenuur

tijd rechtstreeks contact worden opgenomen met de Arbeidsinspectie. Dan wordt er altijd nader onderzoek naar
de feiten gedaan. Als die feiten aangeven dat er regels
zijn overtreden, wordt er ook consequent gehandhaafd.
Mochten de feiten uit de brief kloppen, dan is dat natuurlijk heel ongewenst. Baanwerkzaamheden kunnen risicovol zijn. Goede communicatie is belangrijk. Het niet
beheersen van het Nederlands zou een probleem kunnen zijn, maar dat hoeft niet. Het wordt een probleem als
het een risico oplevert. De wet is daar heel duidelijk over.
Als dat zo is, moet de werkgever maatregelen nemen.
Hij is primair verantwoordelijk. Een korte analyse leert
dat het probleem, als het een probleem is, niet zozeer zit
in de wetgeving, als wel in de naleving en handhaving.
De inspectie voert jaarlijks zo'n 100 tot 150 inspecties uit
bij baanwerkzaamheden op locatie. De Arbeidsinspectie
doet dat ook nog eens als er aanwijzingen voor zijn. Ik zei
al dat de Arbeidsinspectie altijd actie onderneemt als er
klachten zijn of als er verzoeken tot onderzoek binnenkomen.
De heer Ulenbelt (SP):
Ik uit die klacht, dus ik verwacht dat de staatssecretaris
zegt: oké, een signaal, ik heb er zelfs een brief over, ik
stuur de Arbeidsinspectie erop af. Ik hoop dat de staatssecretaris daar ja op kan zeggen.
Mijn tweede vraag beantwoordt hij niet. Waarom doen
we het nu niet net als bij kraanmachinisten? Daar is dat
kort geleden gebeurd. Daar is de communicatie ook belangrijk. Daar moet men Nederlands kunnen spreken.
Waarom stelt de staatssecretaris dat niet verplicht voor
bovenleidingwerkers en andere mensen die op spoorvakken onderhoud verrichten?
Staatssecretaris De Krom:
Ik zal contact opnemen met de bonden en zal dan in overleg bekijken of er reden is tot nader onderzoek. Als de
bonden aangeven de situaties te hebben geconstateerd
zoals die uit de brief blijken, dan zullen wij dat nader onderzoek ook doen. Dat kan ik de heer Ulenbelt toezeggen.
Als er op basis van de feiten gehandhaafd moet worden,
dan kan ik de heer Ulenbelt toezeggen dat dit ook gaat gebeuren.
De eis in de wet is niet dat er Nederlands moet worden
gesproken, maar dat er sprake moet zijn van een veilige
werksituatie. Dat is het criterium waarop de Arbeidsinspectie handhaaft. Het niet spreken van Nederlands kan
een probleem zijn, maar hoeft dat niet per se. Daar waar
het een risico oplevert, moet de werkgever maatregelen
nemen. Als de werkgever dat niet doet, is er sprake van
een overtreding en wordt er gehandhaafd
De heer Ulenbelt (SP):
De reglementen zijn duidelijk. Er moet een toets worden
afgenomen in de Nederlandse taal. Als er dan vervolgens
Poolse arbeiders op dat baanvak lopen die geen Nederlands spreken, is er dus iets misgegaan. Dus daar moet
de Arbeidsinspectie dan ook maar naar kijken. Ik ben blij
dat de staatssecretaris dat toezegt, maar ik geef hem in
overweging om daar waar communicatie van belang is,
die Nederlandse toets van toepassing te verklaren. Dat
doen we in de zorg en dat doen we met notarissen. Waarom dan niet met die Poolse baanwerker? Die heeft toch
ook recht op een veilig bestaan in dit land?

29 november 2011
TK 29

29-7-12

De Krom
Staatssecretaris De Krom:
De wetgever is hier volstrekt helder over. De werkgever
is verplicht werknemers doelmatig voor te lichten over
veiligheid, afgestemd op de capaciteiten, taal, kennis en
ervaring van de werknemers. Dat is het criterium waar
de Arbeidsinspectie op toetst. Als dat wordt overtreden,
zal er worden gehandhaafd. Als we een onderzoek gaan
doen, kan ik de heer Ulenbelt toezeggen dat wij dit meenemen.
Mevrouw Sterk (CDA):
Ik heb met veel interesse zitten luisteren en ik moet zeggen dat ik wel erg meevoel met de heer Ulenbelt. Ik zou
eigenlijk wel graag willen weten wanneer we terug horen
wat de staatssecretaris nu allemaal toezegt aan de heer
Ulenbelt. Ik zou dan wel graag zien dat de Kamer naar
aanleiding daarvan een brief kreeg.
Staatssecretaris De Krom:
Zodra ik daar meer over weet. Ik heb gezegd dat we contact zullen opnemen met de vakbonden en dan zullen we
bekijken of er sprake moet zijn van een onderzoek. Dan
zal ik de Kamer daarover de resultaten mededelen.
Mevrouw Hamer (PvdA):
Ik hoorde de staatssecretaris eigenlijk bij herhaling zeggen: ze hoeven geen Nederlands te praten. De heer
Ulenbelt had het over Poolse werknemers van wie we weten dat die hier langere tijd zijn. Is de staatssecretaris niet
met mij van mening dat ze eigenlijk wel gewoon Nederlands zouden moeten kunnen leren, ook om hier een volwaardige functie te kunnen vervullen zoals we dat ook
van anderen vragen? Is de staatssecretaris niet met mij
van mening dat deze mensen vaak door de werkdruk niet
toekomen aan activiteiten zoals het leren van de Nederlandse taal? Zou de staatssecretaris daarover contact willen opnemen met de bedrijven die het betreft?
Staatssecretaris De Krom:
Wat betreft de tweede vraag van mevrouw Hamer is mijn
antwoord: daar heb ik geen aanwijzingen voor. Dus ik zie
ook geen reden om daarover apart contact op te nemen.
Dan de vraag van mevrouw Hamer of het niet wenselijk zou zijn dat als mensen voor langere tijd in Nederland
verblijven, ze Nederlands leren spreken. Het antwoord
daarop is uiteraard ja.

Tweede Kamer

Vragenuur

29 november 2011
TK 29

29-7-13