Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2018–2019

25 883

Arbeidsomstandigheden

31 409

Zee- en binnenvaart

Nr. 338

BRIEF VAN DE MINISTER VAN SOCIALE ZAKEN EN
WERKGELEGENHEID
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 5 november 2018
Voor de concurrentiepositie van Nederland is een level playing field met
de ons omringende landen van groot belang. In de beantwoording van de
Kamervragen van 17 mei 2018 van de leden Wiersma en Remco Dijkstra
(beiden VVD) is aangegeven dat de Inspectie SZW een vergelijkend
onderzoek zou doen om te bezien hoe de Nederlandse wetgeving en
toezicht op arbeid aan boord van zeeschepen zich verhoudt tot de situatie
in omringende landen (Aanhangsel Handelingen II 2017/18, nr. 2114). In de
betreffende Kamervragen en in een verzoek van de vaste Commissie van
SZW van 10 oktober 2018 is gevraagd naar de boeteoplegging aan de
reder van de «Oasis of the Seas». In reactie hierop wil ik u laten weten dat
de beslissing op bezwaar is genomen.
Hierbij ontvangt u zoals toegezegd het rapport «Toezicht op arbeid door
werknemers op, aan en rondom zeeschepen1. Een vergelijkend onderzoek
naar toezicht op arbeidsmarktwetten in Nederland, Frankrijk, België en
Duitsland» van de Inspectie SZW. Dit onderzoek is breder dan alleen de
scheepsbouw waar in de beantwoording van de Kamervragen op in is
gegaan. Het heeft ook raakvlakken met de zeescheepvaart. Het onderzoek
geeft inzicht in de wet -en regelgeving en handhavingspraktijk in deze
landen. Aangezien op onderdelen behoefte bestaat aan nadere informatie
heeft de Staatssecretaris de Inspectie SZW verzocht aanvullend onderzoek
te doen.
De internationale afspraken ten aanzien van de rechten van zeevarenden
zijn vastgelegd in het Maritiem Arbeidsverdrag van de Internationale
Arbeidsorganisatie. Daarnaast kan tegelijkertijd nationale arbeidswetgeving van toepassing zijn. Eerlijk, gezond en veilig werk zijn hierbij de
uitganspunten. Voor de uitwerking in de praktijk is zowel relevant de
specifieke arbeidswetgeving, zoals de Wet arbeid vreemdelingen (Wav) en
de Wet minimumloon (Wml) als de wijze van toezicht en handhaving van
1

kst-25883-338
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2018

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 25 883, nr. 338

1

deze wetgeving in Nederland. De genoemde wetgeving heeft tot doel het
voorkomen van oneerlijke concurrentie op arbeidsvoorwaarden en
verdringing op de arbeidsmarkt.
In de beantwoording van de Kamervragen is aangegeven dat ik eventuele
onduidelijkheden in de toepassing van de regelgeving (Wav en Wml) met
sociale partners zou bespreken. Hierover is constructief overleg gevoerd
door en met sociale partners. Daarbij is een aantal punten besproken ten
aanzien van zowel de scheepsbouw als de zeevaart; zoals de mogelijkheden die de huidige regelgeving biedt, het beter laten aansluiten van de
terminologie in de Wav-regelgeving bij de maritieme wetgeving en de
reikwijde van de Wml.
Met betrekking tot de mogelijkheden die de huidige regelgeving biedt is
sinds 1 juli 2017 de «Regeling internationaal handelsverkeer», geïntroduceerd in het Besluit uitvoering Wet arbeid vreemdelingen (Buwav). Deze
regeling biedt de mogelijkheid om buitenlandse werknemers werkzaamheden te laten verrichten in het kader van een traject. Hiervoor hoeft
alleen toestemming van UWV te worden gevraagd, er is geen tewerkstellingsvergunning nodig. Door UWV wordt getoetst of deze werkzaamheden
geen verdringing opleveren. Voor deze werknemers dient minimaal het
Wettelijk minimumloon betaald te worden. Met sociale partners wordt
besproken in hoeverre deze regeling tegemoetkomt aan de wens om
buitenlands personeel voor korte tijd en zonder een tewerkstellingsvergunning aan te vragen in te zetten bij werkzaamheden op zeeschepen die
in een dok of in een Nederlandse haven liggen.
Ten aanzien van de Wav is de insteek verder om de terminologie in de
Wav-regelgeving, die ziet op de zeescheepvaart zoals het begrip «schepelingendienst» beter aan te laten sluiten bij het Maritiem arbeidsverdrag en
de toepasselijke maritieme wetgeving.
Ten aanzien van de Wml is wenselijk om te verduidelijken dat de Wml
alleen van toepassing is op de zeescheepvaart als er sprake is van een
substantiële binding met Nederland. Op dit moment vindt nog overleg
plaats tussen sociale partners, de Minister van IenW en mij om duidelijk te
krijgen wanneer de Wml van toepassing zou moeten zijn.
Uitgangspunt bij de verduidelijking van de Wav en Wml is dat er een
evenwicht is tussen eerlijk, veilig en gezond werk enerzijds en anderzijds
de concurrentiekracht van de Nederlandse maritieme sector. Voor die
concurrentiekracht is het niet alleen van belang te kijken naar het eigen
beleid en toezichts- en handhavingspraktijk, maar ook naar die in ons
omringende landen. Om een level playing field te bereiken is het dus
belangrijk om dit te agenderen bij deze landen.
Ik streef ernaar u vóór het kerstreces te informeren over de uitkomsten
van het overleg over de verduidelijking van de Wav en Wml.
De Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
W. Koolmees

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 25 883, nr. 338

2