Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2010–2011

32 500 V

Vaststelling van de begrotingsstaten van het
Ministerie van Buitenlandse Zaken (V) voor het
jaar 2011

Nr. 186

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 20 mei 2011
Naar aanleiding van de moties van de Kamerleden El Fassed (Groen
Links)/Dijkhof (VVD) (motie 32 500 V, nr. 41) en Dikkers (PvdA) (motie
32 500 V, nr. 23) waarin verzocht wordt om een start te maken met het
ontsluiten van beschikbare OS-gegevens, informeer ik u over het plan van
aanpak om deze ontsluiting te realiseren.
In het debat van 15 december 2010 met de Tweede Kamer over de
begroting van het Ministerie van Buitenlandse Zaken (Handelingen II
2010/11, nr. 35, blz. 41–79 en 83–112) heb ik aangegeven beide moties als
ondersteunend aan het beleid te zien. Evenals de Kamer vind ik dat
transparantie de effectiviteit en kwaliteit van onze hulp ten goede komt.
Het beschikbaar stellen en toegankelijk maken van actuele OS-gegevens
stelt overheden in partnerlanden in staat om beter te plannen en te sturen.
Het stelt de bevolking in deze landen in staat kennis te nemen van de
ontvangen hulp zodat de eigen regering hierop aangesproken kan
worden. Tot slot wordt het Nederlandse publiek in staat gesteld gedetailleerd zicht te krijgen op de besteding van hulpgelden.

1
Duitsland, Zwitserland, Noorwegen,
Wereldbank, VK, EC, Ierland, Zweden, Finland,
Spanje, Australië, Nieuw Zeeland, Nederland
Denemarken Hewlett Foundation, GAVI, Asian
Development Bank, UNDP, African Development Bank.
2
Sierra Leone, Liberia, Bangladesh, Honduras, Congo, DRC, Ghana, Rwanda, Indonesië,
Nepal, Vietnam, Papua Nieuw Guinea,
Moldavië, Montenegro, Colombia, Burkina
Faso, Malawi, Dominicaanse Republiek, Syrië.
3
Development Gateway, Publish What You
Fund, Transparency International, Better Aid,
Development Initiatives Poverty research.

kst-32500-V-186
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2011

Om deze openheid internationaal te bewerkstelligen zijn verschillende
donoren1, waaronder Nederland, ontwikkelingslanden2 en maatschappelijke organisaties3 in februari 2011 een gezamenlijke internationale
standaard overeengekomen. Deze standaard omvat gemeenschappelijke
definities van OS-gegevens waarmee de internationale vergelijkbaarheid
bevorderd wordt en een gemeenschappelijk elektronisch data format dat
het delen van gegevens ondersteunt. Afgesproken is dat de overeengekomen standaard gefaseerd zal worden ingevoerd, waarbij in de eerste
fase die gegevens gepubliceerd zullen worden die al in de informatiesystemen van donoren zitten.
Nederland zal in deze eerste fase zowel algemene als activiteitengegevens
publiceren. De algemene gegevens betreffen het meerjarig (3 jaar) ODA

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 V, nr. 186

1

budget, de meerjarige landenbudgetten en de meerjarige ongeoormerkte
bijdragen aan grote OS organisaties zoals VN organisaties, de Wereldbank
en niet-gouvernementele organisaties. Bij de activiteitengegevens gaat
het om de naam en omschrijving van alle ± 3000 activiteiten, de uitvoerende organisatie, het ontvangende land, de hulpmodaliteit, de sectorale
kenmerken en de financiële realisatiecijfers. De gegevens zullen ieder
kwartaal geactualiseerd worden.
De eerste fase zal in oktober 2011 afgerond worden. Daarmee zal
Nederland, na het VK, de tweede donor zijn die overgaat tot publicatie van
actuele OS-informatie. Met deze publicatie in oktober 2011 zal Nederland
voldoen aan de internationale afspraak om voor de High Level Forum on
Aid Effectiveness te Busan (november 2011) een belangrijk deel van de OS
gegevens publiek beschikbaar te stellen.
Tijdens de uitvoering van de eerste fase zal een analyse worden gemaakt
van de technische haalbaarheid van de tweede fase van het transparantie
traject. Bij de uitvoering van de tweede fase zullen gegevens die nu nog
niet op een geautomatiseerde wijze eenvoudig toegankelijk zijn, zoals
voortgangsrapportages, evaluaties, meerjarige strategische plannen,
planningscijfers en resultateninformatie op activiteitenniveau worden
gepubliceerd. Ik verwacht in februari 2012 een besluit te kunnen nemen
over de implementatie van de tweede fase. De doorlooptijd van deze
tweede fase is nog ongewis. Deze is mede afhankelijk van de technische
afbakening en het ambitieniveau. Duidelijk is wel dat dit technisch gezien
een zwaarder traject zal worden dan de eerste fase, omdat een aantal
gegevens niet in het centrale management informatiesysteem van het
ministerie wordt vastgelegd.
De staatssecretaris van Buitenlandse Zaken,
H. P. M. Knapen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 V, nr. 186

2

Planning voor de publicatie van actuele OS-informatie
Waarom
–

–

–
–

–

–

Het beschikbaar en toegankelijk maken van actuele OS gegevens
(financieel en beleidsmatig) stelt overheden in partnerlanden in staat
om beter te plannen en te sturen.
Het stelt de bevolking in partnerlanden in staat kennis te nemen van de
ontvangen hulp zodat de eigen regering hierop aangesproken kan
worden.
Het stelt het Nederlandse publiek in staat gedetailleerd zicht te krijgen
op de besteding van hulpgelden.
Transparantie van OS-gegevens in zijn algemeenheid en het International Aid Transparency Initiative (IATI) in het bijzonder zijn tijdens het
wetgevingsoverleg en het begrotingsdebat Buitenlandse Zaken van
december 2010 onderwerp van discussie geweest.
Moties hierover werden ingediend door de Kamerleden El Fassed
(GroenLinks)/Dijkhof (VVD) (Motie 32 500 V, nr. 41) en Dikkers (PvdA)
(motie 32 500 V, nr. 23). Beide moties werden als ondersteuning van
het beleid gezien.
Toegezegd is om voor de Voorjaarsnota met een plan van aanpak te
komen voor het ontsluiten van OS-gegevens.

Hoe
–

–

–

–

–

Donoren, ontwikkelingslanden en maatschappelijke organisaties
maken gegevens beschikbaar en toegankelijk via een gezamenlijke
internationale standaard waarbinnen actuele informatie gedeeld kan
worden.
Deze standaard omvat:
• Overeenstemming over wat er gepubliceerd wordt;
• Gemeenschappelijke definities van gegevens om internationale
vergelijkbaarheid te bevorderen;
• Gemeenschappelijk elektronische data format dat het delen van
gegevens ondersteunt;
• Een implementatie framework dat voorziet in wat donoren gaan
publiceren en hoe donoren aanspreekbaar zijn op naleving hiervan.
Deze internationale standaard is in februari 2011 na consultatie met
partnerlanden en maatschappelijke organisaties tot stand gekomen.
Met deze gezamenlijke standaard zal het probleem van vele elkaar
overlappende rapportagesystemen voor een belangrijk deel ondervangen worden (publish once, use often).
IATI zal een register publiceren waarin de weblocaties vermeldt staan
waar de verschillende donoren hun gegevens hebben gepubliceerd.
Donoren bepalen zelf de locatie waar deze gegevens gepubliceerd
worden (centraal, decentraal of via een derde partij).
Internationaal is afgesproken dat de overeengekomen standaard
gefaseerd ingevoerd wordt, waarbij in de eerste fase die gegevens
gepubliceerd worden die al in de systemen van donoren zitten.

Welke gegevens (fase 1)
–

–

Algemene gegevens:
• Meerjarig (3 jaar) ODA budget; conform HGIS nota.
• Meerjarige (3 jaar) landen budgetten; conform HGIS nota.
• Meerjarige (3 jaar) ongeoormerkte bijdragen aan grote OS
organisaties zoals VN organisaties, Wereldbank, INGO’s; conform
rapportage aan OESO/DAC.
Activiteiten gegevens (voor alle ± 3000 activiteiten; per kwartaal
actualiseren):

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 V, nr. 186

3

•
•
•
•
•
•
•
•

Naam en omschrijving van de activiteit.
Start- en einddatum van de activiteit.
Uitvoerende organisatie.
Ontvangende land/regio.
Hulpmodaliteit (Algemene Begrotingssteun, Sectorale Begrotingssteun, basket financiering, project financiering).
Sectorale gegevens en beleidskenmerken.
Mate van gebondenheid aan leveranties uit donorland.
Financiële realisatiecijfers (kas en verplichtingen).

Fasering
–

–
–
–

–

Mei – september 2011:
• Afronden technische specificaties.
• Productie IATI-module, testen en acceptatie eindproduct.
• Informeren OS dienstonderdelen BZ.
• Selectie hostingsite.
Oktober 2011: publicatie van OS gegevens conform IATI fase 1.
November 2011: High Level Forum on Aid Effectiveness (HLF IV Busan)
presentatie Nederlandse voortgang op het transparantie dossier.
November 2011–februari 2012: analyse, afbakening en specificatie IATI
fase 2 bestaande uit:
• Planningscijfers op activiteiten niveau.
• Beoordelings documenten en voortgangsrapportages activiteiten,
meerjarige strategische plannen en jaarplannen, evaluaties op
activiteiten- en beleidsniveau.
• Resultaten informatie op activiteitenniveau.
Vervolgstappen IATI fase 2 afhankelijk van definiëring afbakening en
omvang te publiceren gegevens.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 V, nr. 186

4