Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

35 633

Wijziging van de Wet verbod pelsdierhouderij in
verband met een vervroegde beëindiging van de
pelsdierhouderij

Nr. 19

VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
Vastgesteld 30 november 2020
De vaste commissie voor Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit heeft een
aantal vragen en opmerkingen voorgelegd aan de Minister van
Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit over de brief van 19 november
2020 over de nadeelcompensatieregeling bij het vervroegd verbod op de
pelsdierhouderij (Kamerstuk 35 366, nr. 6).
De vragen en opmerkingen zijn op 20 november 2020 aan de Minister van
Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit voorgelegd. Bij brief van
26 november 2020 zijn de vragen beantwoord.
De voorzitter van de commissie,
Kuiken
Adjunct-griffier van de commissie,
Verhoev

kst-35633-19
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2020

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 633, nr. 19

1

Vragen en opmerkingen vanuit de fracties en reactie van de
bewindspersoon
Vragen en opmerkingen van de leden van de VVD-fractie
Aanvullend op de wijziging van de Wet verbod pelsdierhouderij in
verband met een vervroegde beëindiging van de pelsdierhouderij hebben
de leden van de VVD-fractie over de Nadeelcompensatieregeling bij het
vervroegd verbod op pelsdierhouderij enkele vragen en opmerkingen.
Artikel 3
Vraag 1. De leden van de VVD-fractie vragen of de Minister kan toelichten
en onderbouwen hoe het kortingspercentage van 15% voor normale
maatschappelijke risico’s tot stand is gekomen. Kan de Minister
voorbeelden van vergelijkbare situaties delen en aangeven hoe in die
situaties is omgegaan met het bepalen van het begrip «normale
maatschappelijke risico’s»?
Uit jurisprudentie volgt dat de omvang van het normale ondernemersrisico moet worden bepaald met inachtneming van alle van belang zijnde
omstandigheden van het geval. Daarnaast zijn er verschillende methoden
waarmee het ondernemersrisico kan worden vastgesteld. Dat betekent
ook dat de situaties waarin compensatie aan de orde is of kan zijn zich
onderling lastig laten vergelijken.
In de onderhavige situatie is het normaal maatschappelijk risico bepaald
op 15% van de vergoedbare schade. Uit jurisprudentie kan worden
opgemaakt dat dit weliswaar een laag kortingspercentage is, maar niet
ongebruikelijk1. In dit geval is onder meer van belang geacht dat de
omstandigheid dat als gevolg van een pandemie de gehele pelsdiersector
op korte termijn te kennen wordt gegeven dat zij drie jaar eerder dan
gepland hun bedrijf permanent moeten beëindigen, als een uitzonderlijke
situatie2 kan worden aangemerkt waar de pelsdierhouder redelijkerwijs
geen rekening mee had kunnen houden3.
Artikel 4
Vraag 2. Voor veel ondernemers is hun bedrijf ook de pensioenvoorziening, zo ook voor nertsenhouders. De leden van de VVD-fractie vragen
op welke manier in de opbouw van de vergoeding hier rekening mee is
gehouden. Kan de Minister heel specifiek aangeven wat de vervroegde
beëindiging betekent voor het onderdeel pensioen?
De pelsdierhouders ontvangen nadeelcompensatie voor de geleden
schade als gevolg van de vervroeging van het verbod pelsdierhouderij
met drie jaar. Bij de nadeelcompensatie wordt geen rekening gehouden
met de pensioensituatie van de ondernemer.
Artikel 5
Vraag 3. Kan de Minister bevestigen dat alle pelsdierhouderijen onder de
in artikel 5 lid 1 genoemde a/b/c categorieën vallen? Zo nee, welke
pelsdierhouderijen niet? Waarom niet? Zo ja, betekent dit dat er geen
enkele pelsdierhouder in problemen kan komen vanwege deze bepaling?
Als de Minister deze vraag met nee beantwoordt, kan zij dan toelichten
hoe zij met deze pelsdierhouder(s) om zal gaan?
1

ECLI:NL:RVS:2002:AE2594
ECLI:NL:RVS:2004:AO7460
3
ECLI:NL:RVS:2009:BI9694
2

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 633, nr. 19

2

In artikel 5, eerste lid, is vastgelegd op welke wijze het aantal rechtens te
houden fokteven wordt bepaald. Dit aantal is van belang om de inkomensschade te bepalen. Aangezien het niet is toegestaan om pelsdieren te
houden zonder omgevingsvergunning en elke pelsdierhouder die destijds
van de overgangstermijn gebruik wilde maken het aantal nertsen
ingevolge de Wet verbod pelsdierhouderij diende op te geven, kan het
niet voorkomen dat er pelsdierhouders in bedrijf zijn ten aanzien waarvan
het aantal fokteven niet op één van de in artikel 5, eerste lid, genoemde
categorieën kan worden vastgesteld.
Artikel 6
Vraag 4. Kan de Minister toelichten waarom zij voor een overbruggingsperiode van twee jaar heeft gekozen? Acht zij deze termijn voldoende? Zo
ja, welke onderbouwing ligt hieraan ten grondslag?
De duur van de overbrugging is in totaal drie jaar. De duur en omvang van
de overbrugging is bepaald op 100% van het normjaarinkomen van
€ 66.500 in het eerste jaar en 50% in de twee volgende jaren, rekenkundig
dus tweemaal een volledige vergoeding. Ter onderbouwing zijn relevant
de adviezen van Van Ameyde Waarderingen en Wageningen Economic
Research (WEcR). Als gevolg van het vervroegde verbod moeten
pelsdierhouders ander werk vinden, en door het vervroegde verbod is er
geen tijd om om te scholen, zoals ook aangegeven in het Van Ameydeadvies. Daarnaast stelt WEcR dat het referentieloon voor het andere werk
mogelijk lager is. In de regeling is hier rekening mee gehouden door 1 jaar
volledig te compenseren, en de overige twee jaren voor 50%.
Artikel 7
Vraag 5. De leden van de VVD-fractie vragen de Minister waarom zij
ervoor heeft gekozen om met een vergoeding voor de transitiekosten voor
werknemers ter grootte van 60% te werken. Kan de Minister toelichten
hoe de transitievergoeding is opgebouwd en welk bedrag de pelsdierhouder moet betalen aan transitiekosten? Kan de Minister dit illustreren
met een willekeurig voorbeeld van een 55-jarige werknemer die 15 jaar in
dienst is bij de pelsdierhouder? Welke bedrag betaalt de pelsdierhouder
en welk bedrag krijgt hij/zij vanuit de compensatieregeling vergoed?
Welke fiscale gevolgen gelden voor dit bedrag?
Kan de Minister een voorbeeld geven van andere situaties waarin zij is
overgegaan tot het compenseren van (een deel van) de transitiekosten?
Werd hier ook gewerkt met een percentage van 60%? Kan de Minister
onderbouwen waarom is gekozen voor compenseren van de transitievergoeding van 60%? Kan de Minister aangeven of zij dit percentage
voldoende acht in relatie tot de andere schadeposten die de pelsdierhouder heeft door de vervroegde beëindiging? Graag een uitgebreide
toelichting.
In geval een arbeidsovereenkomst wordt beëindigd of ontbonden, is de
werkgever in beginsel aan de betrokken werknemer een transitievergoeding verschuldigd. Dit volgt uit artikel 7:673 van het BW. Uit dat kader
volgt onder meer dat de transitievergoeding voor elk jaar dat de arbeidsovereenkomst heeft geduurd gelijk is aan een derde van het loon per
maand en een evenredig deel daarvan voor een periode dat de arbeidsovereenkomst korter dan een jaar heeft geduurd. Hoe hoog de transitievergoeding daadwerkelijk is, hangt van verschillende omstandigheden af.
Het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft een rekentool
ontwikkeld aan de hand waarvan de hoogte van de transitievergoeding
kan worden bepaald. Deze rekentool geeft aan dat voor een 55-jarige

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 633, nr. 19

3

werknemer met een bruto maandloon van € 2.500 bij 15 dienstjaren, deze
transitievergoeding zou kunnen uitkomen op circa € 25.000.
Door de plotselinge vervroeging van het houdverbod kunnen pelsdierhouders en hun medewerkers zich minder voorbereiden op het aflopen
van de werkzaamheden in de pelsdierhouderij dan in het geval van de
voorziene oorspronkelijke datum van 1 januari 2024. Derhalve zullen de
transitiekosten voor het personeel hoger zijn dan in 2024 het geval zou
zijn. Omdat ook in 2024 nog sprake zou zijn van een transitievergoeding,
zij het waarschijnlijk een lagere, is ervoor gekozen om de transitievergoeding voor 60% te compenseren. De 60% vertegenwoordigt dus het
meerdere aan transitiekosten die moeten worden gemaakt in vergelijking
met een verbod op 1 januari 2024.
De vergoeding voor transitiekosten behoort tot de winst van de onderneming. Aangezien de pelsdierhouder de transitievergoeding
verschuldigd is aan de werknemer zal er per saldo geen winst ontstaan uit
deze vergoeding, waardoor er op dit punt ook geen belasting is
verschuldigd.
Vraag 6. De leden van de VVD-fractie vragen of de Minister het proces en
tijdsduur van het aanvragen van compensatievergoeding tot en met het
uitkeren van de vergoeding kan schetsen (waarbij deze leden willen
opmerken dat zij kennis hebben genomen van artikel 10). Kan de Minister
een maximale verwerkingstijd noemen? Zo nee, waarom niet?
Om in aanmerking te kunnen komen voor compensatie moet de pelsdierhouder een aanvraag indienen en een aantal gegevens overleggen. In
artikel 10 is bepaald welke gegevens in elk geval moeten worden
overgelegd. De beleidsregel is zodanig vormgegeven dat zoveel mogelijk
op basis van de over te leggen gegevens de compensatie kan worden
vastgesteld. Maar het is niet uitgesloten dat nog aanvullende gegevens
voor de beoordeling noodzakelijk zijn of dat het gewenst is om een
onafhankelijke deskundige in te schakelen. In hoeverre e.e.a. gewenst of
noodzakelijk is, zal afhangen van het voorliggende geval.
Ingevolge artikel 4:13 van de Algemene wet bestuursrecht dient in
beginsel binnen 8 weken op de aanvraag te worden besloten. Indien dit
niet mogelijk blijkt, kan deze termijn worden verlengd. De pelsdierhouder
wordt hier dan schriftelijk van op de hoogte worden gebracht.
Artikel 8
Vraag 7. De leden van de VVD-fractie vragen of de Minister een uitgebreide toelichting kan geven op de fiscale aspecten. Voor welk deel van de
vergoeding is de herinvesteringsreserve van toepassing? Klopt het dat
deze voor de duur van drie jaar is? Zo nee, hoe zit het dan wel? Welke
extra ruimte biedt de herinvesteringsreserve aan de pelsdierhouders nu
de vervreemding van een bedrijfsmiddel als gevolg van overheidsingrijpen is aangemerkt?
Wat betekent «vervreemding als gevolg van overheidsingrijpen»?
Paragraaf 8 van de toelichting bij het ontwerp van de Beleidsregel
nadeelcompensatie pelsdierhouderij beschrijft een aantal fiscale aspecten.
De fiscale gevolgen per nertsenhouder zijn verschillend en afhankelijk van
de (individuele) feiten en omstandigheden. Het is aan de nertsenhouder
om (al dan niet in overleg met zijn adviseur) de fiscale gevolgen van de
beëindiging voor zijn specifieke situatie in beeld te brengen en daaromtrent beslissingen te nemen. Wanneer een nertsenhouder (als gevolg van
de Wet verbod pelsdierhouderij) zijn onderneming voor de inkomstenbe-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 633, nr. 19

4

lasting beëindigt, betekent dit – net als voor iedere ondernemer die zijn
onderneming voor de inkomstenbelasting beëindigt – dat in beginsel
belasting verschuldigd is over de stakingswinst. De stakingswinst bestaat
uit de zogenoemde stille reserves (het verschil tussen de waarde in het
economische verkeer van vermogensbestanddelen en de fiscale
boekwaarde daarvan) en de overige fiscale reserves (egalisatiereserve,
herinvesteringsreserve en oudedagsreserve). In algemene zin geldt dus
dat de stakingswinst belast is. Wel zijn er enkele faciliteiten beschikbaar
voor ondernemers (die onder de inkomstenbelasting vallen en winst uit
onderneming genieten) die de fiscale gevolgen van de bedrijfsbeëindiging
mitigeren. Deze faciliteiten kunnen ook worden toegepast door de
nertsenhouders als zij aan de betreffende voorwaarden voldoen. Te
denken valt aan de stakingsaftrek ter grootte van maximaal € 3.630
(bedrag in 2020) en het (onder voorwaarden) uitstellen van belastingheffing over de stakingswinst indien de opbrengst wordt aangewend voor
een fiscaal gefaciliteerde oudedagsvoorziening (stakingslijfrente of
FOR-lijfrente). Daarnaast kan een nertsenhouder mogelijk een beroep
doen op de fiscale landbouwvrijstelling waardoor de waardeaangroei van
grond (bij agrarische bestemming) onder voorwaarden is vrijgesteld bij
overdracht. Verder geldt specifiek voor de nertsenhouders dat de Wet
verbod pelsdierhouderij is aangemerkt als «overheidsingrijpen» voor de
toepassing van de herinvesteringsreserve, zodat er – onder voorwaarden
– meer mogelijkheden zijn om de fiscale boekwinst van een bedrijfsmiddel
te reserveren en af te boeken op de aanschafprijs van een nieuw
bedrijfsmiddel wanneer de onderneming niet wordt gestaakt. De
herinvestering moet plaatsvinden binnen drie jaren na het jaar van
vervreemding. Deze termijn kan worden verlengd indien voor de
herinvestering een langer tijdvak vereist is in verband met de aard van het
bedrijfsmiddel of indien een begin van uitvoering is gegeven aan de
herinvestering en de herinvestering door bijzondere omstandigheden is
vertraagd. Daarnaast leidt dit ertoe dat er ruimere mogelijkheden voor het
gebruik van de mogelijkheid om – wanneer de onderneming wel wordt
gestaakt – de stakingswinst die is toe te rekenen aan bedrijfsmiddelen en
aan herinvesteringsreserves door te schuiven naar een andere onderneming van de betreffende belastingplichtige in geval van herinvestering
in die onderneming.
Artikel 11
Vraag 8. De leden van de VVD-fractie vragen in welke situaties de
Minister denkt artikel 11 te moeten gebruiken. Wat is een maximale
termijn waarbinnen dat plaats kan en/of moet vinden?
De beleidsregel is zodanig vormgegeven dat de compensatie zoveel
mogelijk op basis van over te leggen en beschikbare gegevens kan
worden bepaald. Maar op voorhand wordt niet uitgesloten dat inschakeling van een onafhankelijke deskundige in een concreet geval gewenst
is. Bijvoorbeeld indien er onduidelijkheid is over de vastgestelde hoogte
van de transitievergoeding of het aantal ondernemende gezinsleden. Een
financieel expert kan dan wellicht uitkomst bieden.
De benodigde termijn die voor een expert nodig is zal van de situatie
afhangen. Maar het uitgangspunt is dat de termijn zo kort mogelijk wordt
gehouden. Niet alleen omdat de Algemene wet bestuursrecht vereist dat
binnen een redelijke termijn moet worden beslist op de aanvraag, maar
ook omdat het van belang is dat de pelsdierhouders zo snel mogelijk
duidelijkheid krijgen over de compensatie die aan hen vergoed zal
worden. Indien een deskundige wordt ingeschakeld zal de betrokken
pelsdierhouder daar in elk geval over geïnformeerd worden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 633, nr. 19

5

Vragen en opmerkingen van de leden van de CDA-fractie
De leden van de CDA-fractie hebben kennisgenomen van de beleidsregel
Nadeelcompensatieregeling bij het vervroegd verbod op de pelsdierhouderij en hebben nog een aantal vragen.
Vraag 9. De leden van de CDA-fractie lezen in de bijlage «Economisch
gevolgen voortijdig stoppen pelsdierhouderij» dat de opbrengstprijs van
de pelzen grote invloed heeft op de hoogte van het saldo. Om de
inkomensderving voor de jaren 2021, 2022 en 2023 te berekenen moet de
opbrengstprijs van de pelzen gedurende deze jaren geschat worden. Het
is niet mogelijk om op basis van de historische cijfers een verantwoorde
schatting te geven van de opbrengstprijs voor de komende jaren. Deze
leden vragen zich af of er rekening mee is gehouden dat op de veilingen
van dit jaar vrijwel niks is verkocht en dat de huidige actuele prijzen van
de pelzen zijn gebaseerd op een gering percentage verkochte pelzen.
Waarom heeft de Minister niet gerekend met een langjarig gemiddelde
(bijvoorbeeld inclusief de jaren 2013 en verder toen de huidige Wet
verbod pelsdierhouderij op 15 januari 2013 in werking is getreden) voor
de prijzen van de pelzen?
Om de pelsprijs te bepalen is advies gevraagd aan Van Ameyde Waarderingen. Van Ameyde adviseert om voor de nadeelcompensatie een
retrospectieve methode te gebruiken. Dit betekent dat teruggekeken wordt
naar zowel de kosten als de opbrengsten. Dit advies is mede ingegeven
door het ontbreken van (betrouwbare) economische modellen die de
pelsprijzen voorspellen. De retrospectieve methode wordt gehanteerd
voor zowel de bedrijfskosten als de opbrengsten (pelsprijzen). Uit het Van
Ameyde-advies blijkt voorts dat de pelsprijs sterk fluctueert, maar dat
deze zich historisch gezien langjarig beweegt tussen de € 20 en € 30. Voor
de nadeelcompensatie is gegeven het Van Ameyde-advies uitgegaan van
€ 24 per pels.
Vraag 10. De leden van de CDA-fractie constateren dat de voorgestelde
nadeelcompensatie voor geruimde bedrijven als gevolg van SARS-CoV-2
anders is dan voor bedrijven die niet geruimd zijn. Kan de Minister
garanderen dat de geruimde bedrijven en niet-geruimde bedrijven
onderaan de streep gelijk behandeld worden? Is de Minister bereid om de
pelsdierhouder een vast percentage van de vergoeding als voorschot uit
te keren? Dit zou volgens deze leden kunnen als de pelsdierhouders op
basis van artikel 10, lid 14 van deze beleidsregel een aanvraag voor
vergoeding hebben gedaan.
Geruimde en niet-geruimde bedrijven worden gelijk behandeld. De
geruimde bedrijven hebben echter reeds een ruimingsvergoeding per
fokteef ontvangen, en zouden opnieuw fokteven moeten aanschaffen
indien geen sprake zou zijn van een vervroegd verbod. Dit is de reden dat
bij geruimde bedrijven € 38 per fokteef in mindering gebracht wordt op
de inkomensschade.
De nadeelcompensatie aan de pelsdierhouder zal volgend op de aanvraag
binnen afzienbare tijd worden vastgesteld en dan in een keer worden
uitbetaald. Een voorschot kan daarom achterwege blijven.
Vraag 11. De leden van de CDA-fractie vragen de Minister of een
individuele behandeling is voorzien voor belastingschades, waardedaling
4

Besluit van de Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit van [datum], nr.
WJZ/20288990, tot vaststelling van beleidsregels voor de beoordeling van aanvragen om een
vergoeding op grond van artikel 8 van de Wet verbod pelsdierhouderij

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 633, nr. 19

6

van grond en schades waar nu niet in is voorzien als een pelsdierhouder
hier om verzoekt.
Er is niet voorzien in een individuele behandeling van overige schades.
Hoewel het in een individuele situatie mogelijk is dat een ondernemer
belastingschade ondervindt zal in het algemeen deze schade worden
gemitigeerd door toepassing van de regelingen voor verliesverrekening
en middeling.
Vraag 12. De leden van de CDA-fractie lezen in het «Besluit tot
vaststelling van beleidsregels voor de beoordeling van aanvragen om een
vergoeding op grond van artikel 8 van de Wet verbod pelsdierhouderij»
dat de Minister zich bij de behandeling van de aanvraag kan laten
adviseren door een of meer onafhankelijke deskundigen over de hoogte
van de schade die voor de vergoeding in aanmerking komt. Kan de
Minister toelichten aan welke onafhankelijke deskundigen wordt gedacht?
Worden bij elke aanvraag andere deskundigen ingeschakeld of worden er
landelijk een aantal deskundigen aangesteld die bij alle aanvragen kunnen
worden ingeschakeld?
Ik verwijs naar mijn antwoord op vraag 8 van de leden van de VVD-fractie.
Aangezien het niet de verwachting is dat bij elke aanvraag een deskundige
moet worden ingeschakeld, is niet aan de orde dat op voorhand landelijk
een aantal deskundigen wordt aangesteld.
Vragen en opmerkingen van de leden van de D66-fractie
De leden van de D66-fractie hebben met interesse kennisgenomen van de
Nadeelcompensatieregeling bij het vervroegd verbod op de pelsdierhouderij. Deze leden vinden het positief dat deze beleidsregel naar de Kamer
is gekomen, maar hebben hier nog een aantal kritische vragen bij.
Vraag 13. De leden van de D66-fractie lezen in het advies van
Wageningen University and Research (WEcR) dat de opbrengstprijzen van
pelzen de afgelopen jaren fors zijn gedaald en dat wanneer zou worden
gekozen om de voorlopige prijs van 2020 mee te nemen, de gemiddelde
opbrengstprijs nog verder zou dalen. Waarom is gekozen om het jaar 2020
niet mee te nemen in de berekening? Indien de sector niet verplicht zou
hoeven sluiten, zou deze immers ook te maken krijgen met lagere
pelsprijzen ten gevolge van de coronacrisis.
Ik verwijs naar mijn antwoord op vraag 9 van de leden van de CDA-fractie.
Uit het Van Ameyde-advies komt naar voren dat pelsprijs sterk fluctueert,
maar dat deze zich langjarig beweegt tussen de € 20 en € 30. Daarbij is
ook de pelsprijs van 2020 in ogenschouw genomen. Voor de nadeelcompensatie is gegeven het Van Ameyde-advies uitgegaan van € 24 per pels.
Vraag 14. De leden van de D66-fractie hebben vernomen dat nertsenhouders niet al hun waardeverlies gecompenseerd krijgen en dat van zo’n
15% van het te ontvangen bedrag wordt geschrapt vanwege het ondernemersrisico. Deze leden onderschrijven dat rekening gehouden dient te
worden met dit risico bij het vormgeven van de nadeelcompensatieregeling. Zij zijn immers van mening dat nertsenhouders naast hun
ruimingsvergoeding geen goudgerande regeling moeten krijgen, maar dat
zij gelijk behandeld moeten worden als andere ondernemers die de
effecten voelen van het virus: gelijke monniken, gelijke kappen. In het
adviesrapport van Ameyde wordt benoemd dat zij een marge aanraden
van 10% tot 20%. Waarom heeft de Minister gekozen voor een percentage
van 15%?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 633, nr. 19

7

Ik verwijs naar mijn antwoord op vraag 1 van de leden van de VVD-fractie,
waarin ik ben ingegaan op de keuze voor het kortingspercentage van 15%
ter invulling van het normaal maatschappelijk risico.
Vraag 15. De leden van de D66-fractie hebben vernomen dat de sloop- en
ombouwregeling aangepast gaat worden. Wordt bij het vormgeven van
deze regeling een kader opgesteld met betrekking tot wat voor soort
economische activiteiten mogen plaatsvinden na sloop en ombouw?
Welke eisen worden gesteld bij doorstart en tegen de «verrommeling»
van het landschap? Is de Minister bereid om in de regeling in te bouwen
dat een aparte vergunning aangevraagd moet worden indien een
nertsenfokker een andere type dierhouderij wil beginnen?
Op basis van het Besluit subsidiëring sloop- en ombouwkosten pelsdierhouderij worden verplichtingen opgelegd aan de ontvanger van ombouw
en/of sloopsubsidie. Zowel in het huidige Besluit als in de voorgenomen
wijziging is uitgangspunt dat het voor de doorstart naar een ander
landbouwbedrijf van belang is dat de investeringen gericht zijn op de
verbetering van de algehele prestatie en duurzaamheid van het nieuwe
landbouwbedrijf, met name door een verlaging van de productiekosten of
de verbetering en omschakeling van de productie. De vraag of voor een
doorstart naar een ander landbouwbedrijf een vergunning noodzakelijk is,
wordt bepaald door andere wettelijke kaders (waaronder de Wet
algemene bepalingen omgevingsrecht en de Wet natuurbescherming) en
wordt niet meegenomen in de aangepaste sloop- en ombouwregeling.
Vraag 16. Daarnaast vragen deze leden welke eisen precies aan bedrijven
worden gesteld zodat houders kunnen aantonen dat zij daadwerkelijk van
plan waren nieuwe dieren te nemen bij leegstand. Wordt hierbij in acht
genomen dat deze ondernemers überhaupt geen nieuwe nertsen hadden
kunnen aanschaffen, gezien het huidige vervoersverbod? Ook vragen zij
hoe lang een milieuvergunning precies geldig is. Wordt de duur van een
milieuvergunning ook in acht genomen bij het onderzoek of een bedrijf
nog van plan was weer in productie te gaan? Wordt ook de nultelling van
2013 in acht genomen en eventuele illegale uitbreidingen van bedrijven
sindsdien?
Bij de compensatie gaat het om de vraag of een pelsdierhouder als
rechtstreeks gevolg van het vervroegde verbod schade lijdt. Een pelsdierhouder die onder andere over de voor het houden van nertsen benodigde
gebouwen, kooien en werktuigen beschikt, zou in 2021 de productie direct
hebben kunnen opstarten. Ook die pelsdierhouder lijdt dus schade als
gevolg van het vervroegde verbod. Wel zal de pelsdierhouder dan
aannemelijk moeten maken dat de gebouwen en inventaris ten tijde van
de aankondiging van het vervroegde verbod bij Kamerbrief van
28 augustus 2020 daadwerkelijk nog geschikt waren om de productie
opnieuw op te starten. Het is aan de pelsdierhouder om daartoe gegevens
en informatie over te leggen. Het kan dan bijvoorbeeld gaan om foto’s of
informatie waaruit blijkt dat de gebouwen en inventaris nog geschikt zijn,
of waaruit blijkt dat de gebouwen en inventaris pas na aankondiging van
het vervroegde verbod aangepast of afgebroken zijn.
Dat de pelsdierhouder in de huidige situatie geen nieuwe nertsen had
kunnen aanschaffen, houdt verband met het vervoersverbod en staat los
van de vergoedbare schade als gevolg van het vervroegde verbod. Daarbij
wordt onder meer opgemerkt dat het vervoersverbod naar zijn aard een
tijdelijke maatregel is. De omstandigheid dat de komende drie jaren de
pelsdierhouder geen nertsen kan houden, ook niet indien het vervoersverbod wordt opgeheven, is het gevolg van het vervroegde verbod. Die
schade komt dan ook voor vergoeding in aanmerking.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 633, nr. 19

8

Uiteraard moet de pelsdierhouder nog beschikken over een vergunning
voor het houden van nertsen. De milieuvergunning wordt normaliter voor
onbepaalde tijd verleend. Deze milieuvergunning (thans: omgevingsvergunning) bepaalt hoeveel fokteven een pelsdierhouder maximaal mag
houden. Dit aantal is van belang voor het bepalen van de hoogte van de
inkomensschade. Maar als het aantal fokteven dat de pelsdierhouder
ingevolge de Wet verbod pelsdierhouder in 2013 heeft gemeld lager is
dan het aantal dat hij ingevolge zijn omgevingsvergunning mag houden,
wordt bij het vaststellen van de inkomensschade van dat lagere aantal uit
2013 uitgegaan.
Vraag 17. De leden van de D66-fractie lezen in het adviesrapport van
Ameyde dat wordt gesteld dat een aanvullende nadeelcompensatie voor
vervangend inkomen niet nodig is voor grotere bedrijven, gezien bij hen
uitgegaan kan worden van de veronderstelling dat deze ondernemingen
meer «takken» of beleggingsactiviteiten hebben. Maakt de Minister bij het
toekennen van een compensatie om vervangend inkomen te vinden
verschil tussen kleinere en grotere bedrijven?
De hoogte van de compensatie om vervangend inkomen te vinden is
afhankelijk van het aantal arbeidsplaatsen dat in het bedrijf door de
ondernemer(s) en door mede-ondernemende gezinsleden aan werk wordt
verricht in de pelsdierhouderij. Een klein pelsdierbedrijf zal vooral of enkel
beschikken over door de ondernemer(s) zelf geleverde arbeid, naarmate
een bedrijf groter is zal het aandeel vreemde arbeid toenemen. Tevens
gaat het om de omvang van de in de pelsdierhouderij verrichte werkzaamheden; als een bedrijf naast het houden van pelsdieren andere activiteiten
verricht, tellen die ondernemersactiviteiten niet mee.
Vraag 18. De leden van de D66-fractie lezen ook in het rapport van
Ameyde: «de huidige (intrinsieke) waarde van de opstallen, hangt heel
direct samen met de verdiencapaciteit van de komende drie jaren.» Hoe
bouwt de Minister de stoppersregeling precies op naar aanleiding van dit
advies? Wordt bij de stoppersregeling ook een deel van het bedrag
toegeschreven aan de waarde van stallen? Zo ja, heeft het feit dat de
stallen drie jaar voor de afgesproken einddatum (2024) moeten sluiten
gevolgen voor de vergoeding voor afschrijving?
Van Ameyde geeft aan dat de opstallen en inventaris een geringe
marktwaarde hebben, maar vooral een intrinsieke waarde. Deze intrinsieke waarde houdt een heel direct verband met het gebruik zoals dat nog
(tijdelijk) zou zijn toegestaan en het geld dat gedurende die periode
verdiend kan worden met deze opstallen. Opstallen en inventaris vormen
daarmee verdiencapaciteit voor de pelsdierhouder. Naar aanleiding van
het Van Ameyde-advies is de nadeelcompensatie opgebouwd uit een
viertal onderdelen, te weten inkomensschade, schade gedurende een
periode voor het vinden van vervangende arbeid voor ondernemers,
transitiekosten werknemers en waardevermindering fokteven. Hierop is
een kortingspercentage van 15% van toepassing vanwege het normaal
maatschappelijk risico. Via het onderdeel inkomensschade vindt de
vergoeding plaats voor het gedurende drie jaar niet meer voor de
pelsdierhouderij kunnen gebruiken van de stallen en inventaris.
Vraag 19. De leden van de D66-fractie vragen de Minister ten slotte of bij
de voorbeeldberekening van de nadeelcompensatie is uitgegaan van een
bedrijf of van een locatie. Wordt per bedrijf gecompenseerd of per locatie?
Bij de voorbeeldberekening is uitgegaan van een bedrijf. Er wordt
gecompenseerd per bedrijf.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 633, nr. 19

9

Vragen en opmerkingen van de leden van de GroenLinks-fractie
De leden van de GroenLinks-fractie hebben de nadeelcompensatieregeling met zorg gelezen. Net als de Minister zien deze leden, nu het virus
zich onder nertsenbedrijven blijft verspreiden ondanks de vele maatregelen, geen andere mogelijkheid dan de sector vroegtijdig te beëindigen.
Zij hebben in de motie van de leden Geurts en Bromet (Kamerstuk 28 286,
nr. 1112) gevraagd om een «fatsoenlijke regeling». Zij zijn er namelijk van
overtuigd dat iedereen die zijn werk niet voort kan zetten vanwege een
plotselinge gezamenlijke opgave – of dat nou klimaatverandering of
volksgezondheid is – compensatie moet kunnen ontvangen. Zij laten
mensen niet in de kou staan. De nertsenhouders hadden deze plotselinge
sluiting van bedrijven door het coronavirus niet aan kunnen zien komen
en moeten dus gecompenseerd worden voor de geleden schade. Maar dit
moet wel in verhouding staan. Hier zullen deze leden hieronder dan ook
uitgebreider in gaan.
Vraag 20. De leden van de GroenLinks-fractie lezen dat een gemiddeld
bedrijf meer dan een 600.000 euro aan compensatie krijgt. Dat is een heel
stuk meer dan wat een gemiddelde ondernemer in bijvoorbeeld de horeca
krijgt. Wat zegt de Minister tegen al die andere ondernemers die zich
oneerlijk behandeld voelen? Deze leden zijn zich ervan bewust dat het hier
gaat om een permanente sluiting van de pelsdierhouderij. Dit is het grote
verschil met de andere ondernemers die te maken krijgen met maatregelen genomen om de volksgezondheid in de coronacrisis te borgen. De
Minister zegt hierbij dat pelsdierhouders in andere gevallen na deze
pandemie hun werkzaamheden weer hadden kunnen starten. Maar voor
hoe lang zou dat geweest zijn? Drie, twee, of zelfs maar één jaar? We
weten het nog niet; we weten immers ook niet of de horeca en theaters
volgend jaar al volledig open kunnen. Eerder heeft de rechter ook al
aangegeven dat door de overgangstermijn van 11 jaar de pelsdierhouders
helemaal geen recht op een vergoeding hadden. Deze leden zijn benieuwd
of de Minister meer inzicht kan geven in haar afweging hierbij.
De Wet verbod pelsdierhouderij is in 2013 tot stand gekomen. Toen is
bepaald dat de pelsdierhouders nog tot 2024 de tijd hebben om hun
bedrijf af te bouwen en zich voor te bereiden op het verbod. Juist
vanwege die overgangstermijn van 11 jaar is door de Hoge Raad
geoordeeld dat de pelsdierhouders niet in aanmerking komen voor een
vergoeding. De Hoge Raad heeft daarbij geoordeeld dat vanwege de
overgangstermijn van 11 jaar en de andere flankerende maatregelen de
wet een fair balance kent in het licht van artikel 1 EP EVRM.
Met het voorliggend wetsvoorstel wordt die overgangstermijn verkort met
drie jaren. Dat betekent dat de toets aan artikel 1 EP EVRM ook moest
worden heroverwogen. Deze toets brengt in de voorliggende omstandigheden met zich dat nu wel een compensatie nodig is om van een fair
balance in de zin van artikel 1 EP EVRM te kunnen spreken. Het betreft dan
niet een compensatie voor de omstandigheid dát de pelsdierhouderij
wordt verboden, maar voor de vervroeging van dat verbod.
Vraag 21. De leden van de GroenLinks-fractie hebben daarnaast grote
vragen over het percentage van 15% ondernemersrisico. Deze leden
zeggen zoals hierboven al beschreven dat de coronapandemie voor een
vroegtijdige sluiting heeft gezorgd én dat het van belang is dat in het
verleden nertsen zeer zelden door een dierziekte werden geraakt. De
Minister geeft verder geen uitleg hoe tot dit percentage is gekomen. Kan
zij uitleggen waarom het kortingspercentage niet 10%, 20% of zelfs 50%
is? Zij wijzen er wel op dat het hier gaat om een sector waarbij dieren zeer
dicht op elkaar en in open kooien gehouden worden. Er moet dus altijd

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 633, nr. 19

10

rekening gehouden worden met een uitbraak van een dierziekte, zo
beschrijft ook het kabinet aan de hand van het Harrida-arrest van de Hoge
Raad.
Ik verwijs naar mijn antwoord op vraag 1 van de leden van de VVD-fractie,
waarin ik ben ingegaan op de keuze voor het kortingspercentage van 15%
ter invulling van het normaal maatschappelijk risico.
Vraag 22. De leden van de GroenLinks-fractie lezen dat de Minister ervan
uitgaat dat de ondernemers de volledige drie jaar nodig hebben om tot
een nieuwe onderneming of alternatieve inkomstenbron te komen; zij
schrijft immers dat de duur en omvang van de overbrugging is bepaald
op 100% in het eerste jaar en 50% in de twee volgende jaren. Waarom is
ervan uitgegaan dat de ondernemers niet sneller een nieuwe baan in
loondienst of op een andere manier kunnen verkrijgen? Zij hebben zich
immers al sinds 2013 hierop kunnen oriënteren, al kwam de einddatum
natuurlijk toch plotseling. Deze leden zijn benieuwd of de ondernemers de
overbruggingsvergoeding terug moeten betalen zodra zij eerder dan
binnen drie jaar een alternatief inkomen hebben.
Ik verwijs mede naar mijn antwoord op vraag 4 van de leden van de
VVD-fractie, waarin ik heb aangegeven dat de duur en omvang van de
overbrugging bepaald is op 100% in het eerste jaar en 50% in de twee
volgende jaren; kortom er wordt geen volledige vergoeding geboden voor
de periode van drie jaar. Ondernemers hoeven de overbruggingsvergoeding niet terug te betalen zodra zij eerder een alternatief inkomen
hebben.
Vraag 23. De leden van de GroenLinks-fractie hebben tot slot grote
zorgen over loslopende nertsen. Dat hebben deze leden ook al eerder
middels onder andere schriftelijke vragen aan de orde gesteld. Loslopende nertsen kunnen in potentie verspreiders van het coronavirus zijn.
De Minister gaf eerder ook aan dat er bij enkele loslopende nertsen het
coronavirus is geconstateerd. Zij lezen nu ook dat nertsenhouders zelf laks
optreden bij het opsporen van hun ontsnapte nertsen.5 Wat vindt de
Minister hiervan? Hoe kan zij nertsenhouders verplichten om hun
ontsnapte dieren te vangen?
Het komt voor dat er af en toe een nerts ontsnapt. Daar waar dieren
worden gehouden is altijd een kans dat een dier ontsnapt. Pelsdierhouders voorzien hun bedrijf van een omheining en spannen zich
maximaal in om het ontsnappen van dieren te voorkomen. Ontsnapte
dieren leveren bovendien een economische schadepost op, zowel bij een
bedrijf dat wordt geruimd als bij een bedrijf in de normale situatie. Het is
met de informatie die nu voor handen is niet de verwachting dat houders
laks optreden bij het opsporen van hun ontsnapte nertsen. De nertsenhouders doen er alles aan dit te voorkomen en het dier weer te vangen.
Het is niet opportuun dit te verplichten. Het is immers in het belang van
de houder zelf om de dieren te vangen.
De NVWA houdt toezicht op de naleving van de Wet natuurbescherming.
Indien mogelijk wordt de eigenaar van de loslopende nerts opgespoord
en aangesproken waarna deze de nerts moet terugvangen.

5

https://www.volkskrant.nl/columns-opinie/de-nertsen-lopen-los-door-het-dorp-en-de-fokkerruimt-ze-niet-op~b90a9875/

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 633, nr. 19

11

Vragen en opmerkingen van de leden van de SP-fractie
De leden van de SP-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
de brief van de Minister betreffende de Nadeelcompensatieregeling bij het
vervroegd verbod op de pelsdierhouderij. Deze leden hebben hierbij nog
enkele vragen en opmerkingen.
De leden van de SP-fractie zijn verheugd dat de regering na een lange
periode van wikken en wegen heeft besloten om de pelsdierhouderij
vervroegd te beëindigen. Er is deze leden veel aan gelegen om het
wetsvoorstel daartoe zo snel mogelijk in werking te laten treden, gezien
de risico’s op verdere verspreiding van COVID-19 onder zowel dieren als
mensen. Zij onderkennen dat nertsenhouders door de inwerkingtreding
van dit wetsvoorstel schade lijden en hiervoor gecompenseerd dienen te
worden. De voorgestelde compensatie ter hoogte van 150 miljoen euro
gaat hun echter veel te ver gezien de maximaal drie resterende productiejaren die zonder het uitbreken van COVID-19 normaliter nog zouden
resteren.
Vraag 24. Het kortingsvoorstel van 15% aangaande de compensatieregeling vanwege het normaal maatschappelijke risico achten de leden van
de SP-fractie zeer laag. Pelsdierhouderijen hebben in tegenstelling tot
andere sectoren niet bijgedragen aan het Diergezondheidsfonds, terwijl zij
zich bewust hadden kunnen zijn van de gevaren die het houden van
dieren op industriële schaal in krappe huisvesting met zich meebrengt als
het gaat om de kans op dierziekten en zoönose.
Ik verwijs naar mijn antwoord op vraag 1 van de leden van de VVD-fractie.
In aanvulling daarop is van belang dat het Diergezondheidsfonds los staat
van de voorliggende maatregel tot vervroegde beëindiging van de sector.
Het vervroegde verbod is een eigenstandige wettelijke maatregel, die in
dit geval noodzakelijk wordt geacht in aanvulling op de veterinaire
maatregelen die op grond van de Gezondheids- en welzijnswet voor
dieren zijn opgelegd en ten aanzien waarvan het Diergezondheidsfonds
(DGF) een rol speelt. De compensatie die als gevolg van de vervroegde
beëindiging moet worden uitgekeerd aan de pelsdierhouder, wordt niet
uit het DGF bekostigd.
Vraag 25. De leden van de SP-fractie vragen of de Minister kan toelichten
op welke wijze pelsdierbedrijven die in 2020 niet in productiestatus
verkeerden, aannemelijk dienen te maken dat zij voor de periode
2021–2023 van plan waren om hun stallen opnieuw vol te plaatsen met
nertsen. In de door de Minister opgestelde beleidsregel valt te lezen dat
pelsdierhouders moeten aantonen dat hun productielocatie geschikt is om
de fok van nertsen voort te zetten, ook na een inactieve periode. Dat valt
te billijken, maar hoe kan daarbij worden voorkomen dat houders zonder
intenties om het productieproces voort te zetten onterecht een claim voor
compensatie indienen als zij nog wel beschikten over een werkende
inventaris of geldige milieuvergunning?
Het uitgangspunt van de beleidsregel is dat alleen schade die het
rechtstreeks en noodzakelijk gevolg van de vervroegde beëindiging is
voor vergoeding in aanmerking komt. In de beleidsregel is een aantal
situaties benoemd waarin van dergelijke causale schade geen sprake is.
Zo komt een bedrijf niet in aanmerking voor compensatie indien hij zijn
gebouwen of inventaris reeds voorafgaand aan de aankondiging van de
vervroegde beëindiging heeft afgebroken of verwijderd, waardoor dit
bedrijf de productie niet opnieuw zou kunnen opstarten. Het is aan de
pelsdierhouder om aannemelijk te maken dat hernieuwd opstarten wel
had kunnen plaatsvinden. Hierbij verwijs ik tevens naar mijn antwoord op

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 633, nr. 19

12

vraag 16. Daarbij zal vooral naar zaken als gebouwen en werktuigen
worden gekeken. Of een pelsdierhouder in aanmerking komt voor
compensatie moet immers op objectieve gronden kunnen worden
vastgesteld. De intentie van een pelsdierhouder is in zoverre dan ook geen
onderdeel waarop de aanvraag kan worden afgewezen.
Vraag 26. Voorts wijzen deze leden erop dat de internationale pelsprijs
zeer sterk fluctueert en de netto opbrengst van pelzen al jaren dalende is.
Tot slot vragen zij of nader kan worden gespecificeerd waaruit de 20
miljoen euro aan begrote uitvoeringskosten bestaan.
In relatie tot de pelsprijs, verwijs ik naar mijn antwoord op vraag 9 van de
CDA-fractie.
In relatie tot de begrote uitvoeringskosten, betreft de inzet van de
Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) de voorbereiding, de
communicatie over de voorwaarden, het inregelen van het proces en de
ICT, en de vaststelling en uitbetaling van de nadeelcompensatie, inclusief
de eventuele inzet van deskundigen en bezwaar- en beroepszaken. Met
RVO is verkennend gesproken over de hoogte van de kosten en daarbij is
aangegeven dat RVO binnen de genoemde uitvoeringskosten blijft.
Vragen en opmerkingen van de leden van de PvdD-fractie
De leden van de Partij voor de Dieren-fractie hebben kennisgenomen van
de stukken die naar de Kamer zijn gestuurd over de compensatieregeling
voor de nertsenfokkerijen. Gezien de zeer korte reactietermijn beperken
deze leden zich hier tot enkele kritische vragen hierover en gaan zij
hierover graag op korte termijn verder in debat met de Minister.
Vraag 27. Zoals al eerder is ingebracht, vinden de leden van de
PvdD-fractie-fractie het volstrekt niet uit te leggen dat er in totaal meer
dan 220 miljoen euro naar deze sector gaat, terwijl andere sectoren die
ook zijn getroffen door de maatregelen tegen de verspreiding van het
coronavirus hooguit gebruik kunnen maken van generieke steunpakketten. Als nadeelcompensatie voor het vervroegen van het verbod op de
nertsenfokkerij wordt 150 miljoen euro uitgetrokken, voor het slopen of
ombouwen van de stallen 32 miljoen euro en voor het vergoeden van het
vroegtijdig vergassen van nertsen vanwege coronabesmettingen was
alleen al voor de eerste 37 bedrijven 38,5 miljoen euro uitgetrokken. Deze
leden vragen de Minister wat de totale vergoeding zal zijn voor de 32
bedrijven die daarna nog zijn besmet en «geruimd».
Voor de eerste 37 bedrijven was 38,6 miljoen euro aan ruimingskosten
geraamd. Hieronder vallen niet enkel de ruimingsvergoedingen voor de
nertsenhouders, maar ook de kosten van het ruimen. Voor 38 extra
bedrijven (tot een totaal van 75 bedrijven dat mogelijk besmet zal raken) is
een bedrag van 38 miljoen euro geraamd. In beide gevallen betreft het
een raming.
In de waardetabel die op 28 augustus aan de Kamer is gestuurd kan
worden afgelezen wat de vergoeding is die nertsenhouders krijgen voor
hun geruimde dieren.
Vraag 28. Zij vragen de Minister tevens wat de totale bijdrage is die
vanuit de generieke steunmaatregelen (zoals de NOW-regeling en de
Tegemoetkoming Vaste Lasten) is verstrekt aan nertsenfokkers.
Er zijn geen gegevens bekend over de totale bijdrage die vanuit de
generieke steunmaatregelen is verstrekt aan nertsenfokkers. Voor wat
betreft de NOW-regeling geldt dat de steun niet tot op het detailniveau
van het beroep nertsenhouder bekend is. Voor wat betreft de Tegemoet-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 633, nr. 19

13

koming Vaste Lasten (TVL) geldt dat deze tot het vierde kwartaal niet
opengesteld was voor nertsenhouders.
Vraag 29. Voor het bepalen van de hoogte van de voorliggende
nadeelcompensatieregeling zijn veel factoren meegewogen die ieder voor
zich vragen oproepen. Zo vinden de leden van de Partij voor de Dierenfractie het zeer merkwaardig dat ook bedrijven die in 2020 helemaal geen
nertsen meer hielden in aanmerking komen voor een vergoeding. Het
enige dat nertsenfokkers hiervoor hoeven te doen, is aantonen dat de
gebouwen en kooien nog «zodanig intact» zijn dat er nog nertsen in
zouden kunnen worden gehouden. Als voorbeeld wordt genoemd dat de
nertsenfokker foto’s kan laten zien. Dit is uiteraard zeer fraudegevoelig.
Hoe wil de Minister gaan controleren of nertsenfokkers daadwerkelijk van
plan waren om weer nertsen te gaan houden in de laatste jaren voorafgaand aan het verbod? Hoe gaat de Minister voorkomen dat foto’s worden
getoond van andere stallen, of dat stallen snel worden «opgepoetst» of
aangevuld? Gaat de Minister voorwaarden stellen aan de maximale duur
van de leegstand? Kunnen ook nertsenfokkers die al vijf jaar geen nertsen
meer houden, de vergoeding aanvragen, zolang zij nog een geldige
vergunning hebben? Om hoeveel nertsenfokkers gaat dit in totaal en hoe
lang hielden zij al geen nertsen meer? Hoeveel nertsenfokkers hebben al
ingetekend op de subsidieregeling voor de sloop- en ombouw van de
stallen?
Uit de CBS-gegevens (gebaseerd op de Gecombineerde Opgave van RVO)
blijkt dat er in 2020 715.200 moederdieren werden gehouden op 110
bedrijven. In 2014, 2015 en 2106 werden er nog op 150 bedrijven
moederdieren gehouden, de sterke daling zette zich in de daaropvolgende
jaren 2018 (140 bedrijven), 2019 (130 bedrijven) en 2020 (110 bedrijven) in.
Deze cijfers geven aan dat de leegstandsituatie op het merendeel van de
bedrijven dat geheel 2020 geen dieren hield, van recente datum is. Omdat
een aantal pelsdierbedrijven over meer dan één productielocatie beschikt,
is het aantal locaties groter dan het aantal bedrijven. Er is geen
voorwaarde gesteld aan de maximale duur van de leegstand. Van belang
is primair of de pelsdierhouder aannemelijk kan maken dat hij in 2021 de
productie direct zou hebben kunnen opstarten. Ook die pelsdierhouder
lijdt schade als gevolg van het vervroegde verbod. Van drie bedrijven is
de sloop- en ombouwsubsidie al voor de aankondiging van het verbod
vastgesteld, zodat deze bedrijven geen pelsdierhouderij meer waren. Zij
komen niet voor compensatie in aanmerking.
Voor het overige antwoord op deze vraag verwijs ik naar het eerdere
antwoord op vraag 16 en vraag 25 van de leden van de D66-fractie,
respectievelijk de SP-fractie.
Vraag 30. In de jaren nadat het wetsvoorstel Verbod op de pelsdierhouderij werd aangenomen, heeft een flink deel van de nertsenfokkers illegaal
uitgebreid. Hier is destijds niet op gehandhaafd, maar deze gegevens zijn
wel bekend. De leden van de Partij voor de Dieren-fractie vinden het nog
altijd onverteerbaar dat deze wetsovertredingen destijds door de vingers
zijn gezien. In de feitelijke vragenronde over de suppletoire begroting
stelde de Minister dat bij het vaststellen van de nadeelcompensatie ook de
overtreding van het uitbreidingsverbod zou worden betrokken. Deze leden
lezen dit nu niet terug. Hoe gaat de Minister voorkomen dat nertsenfokkers die flink hebben geprofiteerd door welbewust de wet te
overtreden nu ook nog eens een zeer royale vergoeding krijgen? Kan de
Minister de «nulmeting» naar de Kamer sturen zoals is opgesteld bij de
inwerkingtreding van het verbod op de pelsdierhouderij (artikel 3, lid 1c
van de wet)?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 633, nr. 19

14

Voor de vaststelling van de inkomensschade is bepalend hoeveel fokteven
een pelsdierhouder rechtens mag houden. Het aantal dat mag worden
gehouden is vermeld in de omgevingsvergunning, maar ook in de
natuurvergunning indien deze aan de pelsdierhouder is verleend.
Tegelijkertijd mag de pelsdierhouder ook niet meer nertsen houden dan
hij in 2013 in het kader van inwerkingtreding van de wet destijds heeft
gemeld. Het laagste aantal wordt gehanteerd. Indien er al sprake van zou
zijn dat een pelsdierhouder het afgelopen jaar meer fokteven heeft
gehouden dan was toegestaan, ontvangt hij daar geen vergoeding voor.
Het is niet mogelijk om de «nulmeting» uit 2013 zoals is opgesteld bij de
inwerkingtreding van het verbod op de pelsdierhouderij aan uw Kamer te
sturen, omdat deze nulmeting bedrijfsspecifieke gegevens bevat die zich
tegen openbaarmaking verzetten.
Vraag 31. De leden van de Partij voor de Dieren-fractie vragen wat de
Minister gaat doen om te voorkomen dat nertsenfokkers met de verkregen
vergoedingen in het buitenland de nertsenfokkerij voortzetten. Deelt de
Minister de mening dat dit zeer onwenselijk zou zijn en dat zij, door deze
route niet af te snijden, bijdraagt aan het voortbestaan van de volksgezondheidsrisico’s uit de nertsenfokkerij? Hoe gaat de Minister voorkomen
dat de inventaris wordt doorverkocht aan nertsenfokkers in het
buitenland? Ook dat moet worden voorkomen, vinden deze leden.
Het doel van dit wetsvoorstel is om de nertsenhouderij in Nederland
vervroegd te stoppen ter bescherming van de volksgezondheid en om
ethische redenen.
Als de nertsenbedrijven stoppen, staat het de houders als rechthebbende
vrij om met de inventaris te doen wat zij willen, dus ook export naar het
buitenland. Een verbod daarop zou strijdigheid opleveren met het Eerste
Protocol bij het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens,
aangezien een dergelijke verdergaande beperking aan het gebruik van het
eigendom – een verbod op verkoop – niet te rechtvaardigen is vanuit een
algemeen belang voor Nederland. Om die reden is geen bepaling hierover
opgenomen in het wetsvoorstel.
Vraag 32. Ook viel het de leden van de Partij voor de Dieren-fractie op
dat er ter overbrugging van de periode voor het vinden van vervangende
arbeid een vergoeding wordt uitgetrokken van maar liefst twee keer
66.500 euro per voltijdse arbeidsplaats. Dat is een zeer ruimhartig
maandsalaris van 5.200 tot 5.500 euro per maand. Geldt dit voor alle
gezinsleden die meewerken in het bedrijf? Heeft het aantal locaties of de
grootte van het bedrijf nog invloed op dit bedrag?
Bij de vaststelling van deze vergoeding wordt uitgegaan van een
normjaarinkomen van € 66.500,– voor veehouders. Dit bedrag is
gebaseerd op de KWIN-gegevens 2020–2021. De berekende bruto
loonkosten voor een ondernemer in de veehouderij met beloning voor
leidinggeven, beslissen en het verrichten van arbeid (functieklasse G5)
bedragen € 66.500,– per jaar. Zoals aangegeven in de toelichting bij de
nadeelcompensatieregeling, is de berekening van de totale vergoeding
voor de overbruggingsperiode afhankelijk van het aantal ondernemers en
ondernemende gezinsleden en het totale aantal fte dat zij aan arbeid in
brengen in het bedrijf voor de pelsdierhouderij. Het is aan de pelsdierhouder om ter onderbouwing hiervan de noodzakelijke gegevens aan te
leveren. Deze zullen onder andere aan de hand van de registratie bij de
Kamer van Koophandel kunnen worden gecontroleerd. Indien sprake is
van meerdere ondernemende gezinsleden moet in de onderbouwing van
het totale aantal fte de bijdrage van elk individu onderbouwd worden.
Indien een onderneming andere activiteiten naast de pelsdierhouderij
heeft, is geen sprake van een voltijd pelsdierondernemer, maar van een

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 633, nr. 19

15

deeltijd ondernemer. De pelsdierhouder geeft de deeltijd aan in
decimalen. Het aantal locaties of de grootte van het bedrijf is aanvullend
niet van invloed op de hoogte van het bedrag.
Vraag 33. Tot slot vragen de leden van de Partij voor de Dieren-fractie de
Minister om te reageren op de beelden gemaakt door Stichting Animal
Rights, waarop te zien is hoe medewerkers gooien met nertsen en hoe zij
zonder de voorgeschreven beschermingsmiddelen aan het werk zijn.6
Medewerkers tillen de dieren op aan hun staart en slingeren ze rond
voordat ze in de gaskar worden gegooid. Deze leden vinden dit volstrekt
verwerpelijk en vragen de Minister hoe dit mogelijk is, ook gezien de
uitgebreide inzet van toezichthouders van de Nederlandse Voedsel- en
Warenautoriteit (NVWA) en het vertrouwen dat de Minister leek te hebben
dat de sector de veiligheidsvoorschriften opvolgt.
Er zijn geen aanwijzingen van opzet, noch van nalatigheid. De verplichte
hygiënemaatregelen zijn enkele keren aangescherpt. De houders houden
zich aan de maatregelen en doen hun uiterste best de ziekte buiten hun
bedrijf te houden. Er zijn wel signalen geweest dat op enkele houderijen
de verplichte hygiënemaatregelen onvoldoende werden toegepast en de
voorschriften niet voldoende werden nageleefd. De houders zijn zelf
verantwoordelijk voor het naleven van de regels. De vertegenwoordigers
van de pelsdierenhouders zijn hierop aangesproken. De NVWA doet
hiernaar onderzoek en zal bij overtredingen door nertsenhouders
handhavend en verbaliserend optreden.
De NVWA heeft op alle te ruimen bedrijven toezicht gehouden op het
dodingsproces en de ruiming. Als er zaken niet goed gaan, spreekt de
NVWA de houders en medewerkers hierop aan. Gedurende het laden
wordt door middel van een steekproef gecontroleerd of de nertsen snel
het bewustzijn verliezen en vervolgens overlijden. Voordat er gelost
wordt, wordt nog een visuele inspectie uitgevoerd en tijdens het lossen
wordt ook visueel gecontroleerd of de dieren dood zijn. Na het lossen van
de bak in de container van het destructiebedrijf wordt er nogmaals
gecontroleerd of er geen levende nertsen zijn. De Welzijnscommissie
dierziekten wordt door de NVWA van elke voorgenomen ruiming op de
hoogte gebracht. Zij heeft in het algemeen geen onvolkomenheden of
vermijdbaar ongerief vastgesteld en heeft geconstateerd dat de NVWA
waar nodig adequaat heeft gereageerd.

6

https://www.animalstoday.nl/nertsen-mishandeld-coronaregels-genegeerd/

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 633, nr. 19

16