2015D07537

INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
Binnen de vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid
hebben enkele fracties de behoefte enkele vragen en opmerkingen voor te
leggen aan de Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
over de brief van 13 februari 2015, waarbij aan de Kamer is aangeboden
het ontwerpbesluit houdende wijziging van het Besluit uitvoering
Pensioenwet en Wet verplichte beroepspensioenregeling in verband met
aanpassing van de regels bij waardeoverdracht (Kamerstuk 32 043 nr.
252).
De voorzitter van de commissie,
Van der Burg
De adjunct-griffier van de commissie,
Klapwijk

nds-tk-2015D07537

1

Inhoudsopgave
I

II

Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
1.
Vragen van de leden van de VVD/D66/GroenLinks-fracties
2.
Vragen van de leden van de PvdA-fractie
3.
Vragen van de leden van de 50PLUS-fractie
Antwoord / Reactie van de Staatssecretaris

I Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
1. Vragen van de leden van de VVD/D66/GroenLinks-fracties
De leden van de fracties van de VVD-, D66- en GroenLinks-fracties hebben
kennisgenomen van het voorliggende ontwerpbesluit. Deze leden zijn
tevreden dat middels het amendement-Klaver, Lodders en Van Weyenberg
(Kamerstukken II 2014/15, 33 972, nr. 51) de waardeoverdrachtsperiode is
omgezet van zes maanden na een baanwissel tot een onbeperkte periode.
Dit amendement bevatte een mogelijkheid om door middel van een
algemene maatregel van bestuur (AMvB) nadere eisen te stellen. De
genoemde leden hebben nog enkele vragen over deze AMvB, die zij de
Staatssecretaris hierbij voorleggen.
Klopt het dat de Staatssecretaris heeft gekozen om de datum van
indiensttreding te kiezen bij een waardeoverdracht en niet voor de datum
van aanvraag? Zo ja, kan de Staatssecretaris aangeven waarom hier voor
gekozen is? Dat betekent dat bijvoorbeeld bij een aanvraag vijf jaar na het
verlaten van een werkgever er een aanvraag wordt gedaan, maar dat de
overdrachtsdatum dan op vijf jaar eerder wordt gebaseerd. De leden van
genoemde fracties menen dat dit in de praktijk tot eventuele uitvoeringsproblemen kan leiden, zoals langjarig terugrekenen en gedragseffecten.
Kan de Staatssecretaris hier op reageren, zo vragen de genoemde leden.
De leden van deze fracties vinden het belangrijk dat ook met de financiële
situatie van de werkgever rekening gehouden wordt. Daarom is bij kleine
werkgevers een maximum van bijbetaling bij € 15.000 of 10% van de
overdrachtswaarde. Ook grote werkgevers kunnen in de problemen
komen bij een grote waardeoverdracht. Deze leden vinden het niet goed
te verdedigen dat grote werkgevers financiële problemen krijgen door een
bijbetaling bij waardeoverdracht. Echter houdt de huidige pensioenwet
(art. 72c) daar al rekening mee. Daarin worden grote werkgevers in die
situatie beschermd. De hier aan het woord zijnde leden zien dan ook niet
direct in waarom de uitbreiding (€ 15.000 en 10%) nu ook voor grote (en
dus alle) werkgevers gaat gelden. Kan de Staatssecretaris daar op ingaan,
zo vragen de genoemde leden.
2. Vragen van de leden van de PvdA-fractie
De leden van de PvdA-fractie hebben kennisgenomen van het voorliggende ontwerpbesluit. De leden waarderen het amendement-Klaver,
Lodders en Van Weyenberg om de termijn van zes maanden voor
waardeoverdracht uit de wet te schrappen. Zij hebben echter nog enkele
vragen over de aanvullende regels die nu bij waardeoverdracht worden
geïntroduceerd.
De leden begrijpen dat er rekening gehouden moet worden met
overgangsrecht en calculerend gedrag. Zij kunnen zich vinden in de
constructie dat de onbepaalde aanvraagtermijn alleen geldt indien
baanwisseling ertoe leidt dat vanaf 1 januari 2015 pensioenaanspraken
worden verworven in een nieuwe pensioenregeling.
Klopt het, zo vragen deze leden, dat door voorliggend ontwerpbesluit de
waarde die wordt overgedragen wordt gebaseerd op het moment van

2

baanwissel en niet zoals nu gebaseerd op het moment van het aanvragen
van de waardeoverdracht. Zo ja, waarom is hiervoor gekozen?
Deelt de Staatssecretaris de mening van de leden dat het onwenselijk is
als deelnemers onbeperkt offertes voor waardeoverdracht kunnen
aanvragen? Zo ja, is de Staatssecretaris bereid het opvragen van offertes
per jaar te maximeren, zo vragen genoemde leden.
Het bevreemd deze leden dat de tijdelijke beperking van waardeoverdracht bij bijbetalingsproblematiek van meer dan € 15.000,– en meer dan
10% van de overdrachtswaarde ook van toepassing wordt op de overige
werkgevers. De leden hadden bij de introductie van de tijdelijke regeling
al de nodige twijfels over het nut hiervan. Immers, bij (dreiging van)
faillissement is waardeoverdracht al niet mogelijk (artikel 72 Pensioenwet). Het schrappen van de zes-maandentermijn voor waardeoverdracht leidt volgens de leden niet per se tot meer bijbetalingslasten bij
werkgevers, omdat werknemers ook in de huidige situatie alle vorige
pensioenopbouw kunnen overdragen naar de nieuwe pensioenregeling.
Alleen was de periode waarbinnen dit moest gebeuren beperkt. Alleen in
die situaties waar de werknemer te laat is geweest met waardeoverdracht
én de nieuwe regeling aantrekkelijker is dan de oude, zullen er meer
gevallen van waardeoverdracht plaatsvinden. Maar ook in deze situaties is
waardeoverdracht nu mogelijk bij een volgende stap in de carrière. De
leden zijn van mening dat werkgevers niet te maken krijgen met hogere
bijbetalingslasten nu de zes-maandentermijn voor waardeoverdracht
geschrapt is.
In hoeverre is de tijdelijke beperking per 1 januari 2013 van het besluit
waardeoverdracht eigenlijk nuttig geweest? Hoeveel keer heeft er geen
waardeoverdracht plaatsgevonden sinds 1 januari 2013, toen kleine
werkgevers niet meer altijd meer hoefden mee te werken aan waardeoverdracht, omdat de bijbetaling meer dan € 15.000,– bedroeg en meer dan
10% van de overdrachtswaarde? Is sinds 1 januari 2013 de urgentie
gebleken van de tijdelijke beperking waardeoverdracht voor kleine
werkgevers, waar toenmalig Minister SZW zelf ook al de nodige vraagtekens bij plaatste, zo willen deze leden weten.
In hoeverre, zo vragen genoemde leden, werd in de tijdelijke regeling
gehouden met de situatie waarin de kleine werkgevers de bijbetalingslasten wel konden voldoen (en niet vielen onder artikel 72 van de
Pensioenwet), maar hierdoor in grote financiële problemen zouden
kunnen komen. Het in grote financiële problemen raken, staat volgens de
leden nergens vermeld in de tijdelijke regeling. Klopt dit, zo informeren zij.
Deelt de staatsecretaris de mening van deze leden dat verzekeraars zelf
het risico aangaan wat betreft de rekenrente in verzekeringscontracten, en
dat zij dus ook de consequenties moeten accepteren als de actuele rente
lager ligt dan in het contract is afgesproken? Klopt het dat er sprake is van
bijbetalingsproblematiek als er een verzekeraar is betrokken bij de
waardeoverdracht, omdat zij een hogere reservering treffen voor de
pensioenopbouw dan zij bij waardeoverdracht bereid zijn mee te geven?
Waarom zijn verzekeraars niet verplicht om de totale reservering over te
dragen als zij een hoger rentepercentage in pensioencontracten zijn
overeengekomen? De bijbetalingsproblematiek voor werkgevers kan sterk
worden verminderd als verzekeraars de reservering gewoon overdragen.
Deelt de Staatssecretaris deze mening? Zo nee, waarom niet?
De genoemde leden vragen waarom de rentetermijnstructuur (rts) van
1 oktober van het voorgaande jaar bij waardeoverdracht gebruikt moet
worden. Waarom kan niet de actuele rts gebruikt worden? Zeker nu
1 oktober 2014 nog viel binnen de periode waarin de rente over drie
maanden werd gemiddeld, en per 2015 deze drie-maandsmiddeling niet
meer geldt, levert dit een vertekend beeld op voor waardeoverdrachten in
2015.
Wanneer, zo vragen deze leden, kan de Tweede Kamer de herziening van
de waardeoverdracht tegemoet zien.

3

3. Vragen van de leden van de 50PLUS-fractie
Het lid van de 50PLUS-fractie heeft met belangstelling kennisgenomen
van dit ontwerpbesluit. Het lid van deze fractie constateert dat met dit
besluit beperkt uitvoering wordt gegeven aan het mede door hem
gesteunde amendement dat de aanleiding vormt voor dit ontwerpbesluit.
Het amendement-Klaver, Lodders en van Weyenberg over individuele
waardeoverdracht regelt, dat de termijn van zes maanden komt te
vervallen waarbinnen een deelnemer een verzoek moet doen om het
proces van een bepaalde mogelijkheid van waardeoverdracht in gang te
zetten. Het amendement voorziet er tevens in, dat nadere eisen en
voorwaarden aan waardeoverdracht kunnen worden geregeld bij of
krachtens algemene maatregel van bestuur.
Het lid van deze fractie wijst er op dat dit amendement is ingediend vanuit
de gedachte dat waardeoverdracht in veel gevallen een verbetering
betreft voor deelnemers en dat het onwenselijk is, dat de mogelijkheden
voor waardeoverdracht te veel worden beperkt. In de toelichting bij het
amendement wordt vermeld dat pensioendeelnemers te allen tijde over
moeten kunnen gaan tot waardeoverdracht «zolang het pensioenfonds
niet kampt met een te lage dekkingsgraad». Dit draagt ook bij aan een
beter zicht op de ontwikkeling van de waarde van het pensioen voor
deelnemers.
Het lid van deze fractie constateert dat in het ontwerpbesluit inderdaad de
beperkende termijn voor overdracht van overwaarde van zes maanden
komt te vervallen. Tegelijk echter wordt de mogelijkheid om waardeoverdracht te allen tijde te kunnen doen gelijk weer ingeperkt.
Voorwaarde voor overdracht wordt toegestaan, indien baanwisseling
ertoe leidt dat vanaf 1 januari 2015 pensioenaanspraken worden
verworven in een nieuwe pensioenregeling. De regeling van de beperking
van bijbetalingslasten voor de kleine werkgevers per 1 januari 2015, zal
bovendien worden uitgebreid naar alle werkgevers.
Het lid van deze fractie is van mening dat deze belangrijke beperkende
voorwaarden nog onvoldoende door de Staatssecretaris worden
gemotiveerd. Kan dit alsnog gebeuren? Kan nader onderbouwd worden
dat uitvoering van het amendement leidt tot een opeenhoping van
gevallen van waardeoverdracht en forse liquiditeitsproblemen en wellicht
zelfs continuïteitsproblemen, óók bij grote werkgevers? Gevraagd wordt
met name aan te tonen, dat continuïteitsproblemen kunnen ontstaan voor
grote werkgevers.
Kan in dit verband ingegaan worden op het aantal (verwachte) en
gerealiseerde waardeoverdrachten, en de daarmee gemoeide kosten?
Hoeveel «achterstallige» waardeoverdrachten zijn er momenteel? Welke
bijbetalingen kunnen hiermee gemoeid zijn? Is naar dit alles na 2010 nog
onderzoek gedaan, zijn er inmiddels recentere gegevens, zo informeert
het genoemde lid.
Ook vraagt dit lid, of grote werkgevers niet reeds voldoende beschermd
worden tegen financieel niet haalbare bijbetalingen, via artikel 72c van de
Pensioenwet.
Het genoemde lid stelt met de Pensioenfederatie vast, dat dit besluit er
toe kan leiden dat deelnemers vanuit een verzekerde regeling geen enkel
recht meer hebben op waardeoverdracht. Volgens het lid van deze fractie
was dat niet de bedoeling van dit amendement.
Het lid van deze fractie wijst er op, dat de oorzaak van mogelijk hoge
noodzakelijke bijbetalingen mede gelegen is in de lage rente van dit
moment. De gedaalde rente kan er bij pensioenen in verzekerde
regelingen toe leiden, dat de betaalde premies ver onder de economische
waarde liggen die een pensioenfonds bij waardeoverdracht nodig heeft.
Verzekeraars echter, kunnen bij overdracht naar een pensioenfonds
volstaan met overdracht van ingelegde premies. Werkgevers moeten
vervolgens het gat opvullen, wat kan leiden tot zeer forse bijbetalingen.

4

Het lid van deze fractie kan zich voorstellen, dat verzekeraars de economische waarde van de polis bij waardeoverdracht ter beschikking zouden
moeten stellen, en niet de ingelegde premie. Wellicht zijn andere
oplossingen denkbaar. Maar vooral voor dit deel van de overdrachtsproblematiek zal spoedig een oplossing moeten worden gevonden. Kan de
Staatssecretaris dieper op dit vraagstuk ingaan? Welke stappen gaat zij
ondernemen, zo vraagt dit lid.
Het genoemde lid vraagt nog aandacht voor mogelijke knelpunten in de
uitvoering van de voorgestelde regeling. Dit lid constateert met de
Pensioenfederatie, dat de overdrachtsdatum de datum van aanvraag van
de waardeoverdracht zou moeten zijn, in plaats van de datum van
indiensttreding. In de huidige vorm leidt het wetsvoorstel in de toekomst
mogelijk tot aanzienlijke uitvoeringsproblemen, doordat een groot gat kan
ontstaan, tussen de indiensttreding en het moment van waardeoverdracht. Graag ontvangt dit lid hierop een reactie.
Tot slot merkt het lid van deze fractie op dat waardeoverdracht een
complex vraagstuk is. Zinvolle waardeoverdracht tegen niet te hoge
kosten staat of valt met goede voorlichting en grondige informatie en
kennis bij alle betrokken partijen. Vooral bij werknemers ontbreekt het
daar nog al eens aan. Vraag is vaak ook wie voor het advies moet betalen.
Is de Staatssecretaris voornemens, bij de voorziene brede aanpassing van
de regels voor waardeoverdracht, ook goed te kijken naar het informatieen communicatie-aspecten van dit pensioenvraagstuk, zo wil het
genoemde lid weten.
II Antwoord / Reactie van de Staatssecretaris

5