Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2009–2010

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

358
Vragen van het lid Spekman (PvdA)
aan de staatssecretaris van Justitie
over grote groepen dakloze
Somalische asielzoekers. (Ingezonden
11 september 2009)
1
Heeft u kennisgenomen van het
bericht «Dakloze Somalische
asielzoekers»?1
2
Is het bericht waar dat zich dagelijks
meer dan vijftien Somalische
asielzoekers, die in de
aanmeldcentrum-procedure
(AC-procedure) een negatieve
beschikking hebben ontvangen op
hun eerste asielverzoek, naar
Amsterdam gaan en daar hun
toevlucht zoeken?
3
Hoe groot is de totale groep
Somaliërs die sinds de afschaffing
van het categoriaal
beschermingsbeleid in de
AC-procedure is afgewezen en
verblijft in Nederland zonder dak
boven het hoofd? Zijn daar ook
gezinnen met kinderen bij? Zijn er
behalve Amsterdam nog meer
gemeenten die te maken hebben met
een grote toestroom van Somaliërs?
4
Worden deze mensen buiten de
reguliere opvang van het Centraal

KVR38017
2009Z16253
0910tkkvr358
ISSN 0921 - 7398
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

Orgaan opvang asielzoekers (COA)
opgevangen? Zo ja, hoe?
5
Is het waar dat de rechtbanken die de
beroepen van de genoemde groep
afgewezen Somalische asielzoekers
behandelen, verzoeken om het treffen
van een voorlopige voorziening
categorisch toewijzen? Is het waar dat
de asielzoekers daarmee weer wel
rechtmatig verblijf, en dus recht op
opvang hebben, en dus vervolgens
na een aantal weken weer mogen
terugkeren naar de opvang? Hoe
groot is de schaal waarop dit
gebeurt?
6
Bent u bereid, zolang de rechtbanken
de voorlopige voorzieningen
toewijzen, Somaliërs voorlopig na
een afwijzing in de AC-procedure,
niet meer uit de reguliere opvang te
plaatsen, mede de grote aantallen in
aanmerking genomen?
7
Kunt u een percentage aangeven van
het totale aantal asielaanvragen van
Somaliërs dat op dit moment in de
AC-procedure wordt afgewezen? Wat
zijn de voornaamste redenen die aan
deze afwijzingen ten grondslag
liggen? Hoe verhoudt het grote aantal
snelle afwijzingen zich tot uw
toezegging bij de afschaffing van het
categoriaal beleid voor Somalië, dat

de onverminderd slechte situatie in
Somalië zwaar zou meewegen bij de
individuele beoordeling van
asielaanvragen van Somaliërs?
8
Wat is de laatste stand van zaken met
betrekking tot de situatie in de
gevaarlijke gebieden in Somalië? In
welke mate kunnen afgewezen
Somalische asielzoekers op dit
moment terugkeren naar hun land
van herkomst? In welke mate gebeurt
dit ook?
1

PvdA Amsterdam, 1 september 2009
http://www.amsterdam.pvda.nl/nieuwsbericht/
6320

Antwoord
Antwoord van staatssecretaris
Albayrak (Justitie) (ontvangen
15 oktober 2009) Zie ook Aanhangsel
Handelingen, vergaderjaar
2009–2010, nr. 229
1
Ja.
2 t/m 5
Met ingang van 19 mei 2009 is het
categoriaal beschermingsbeleid voor
Somalische asielzoekers uit Centraalen Zuid-Somalië beëindigd.
Somaliërs die niet in aanmerking
komen voor een verblijfsvergunning

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

765

op grond van internationale
bescherming, krijgen daarom niet
langer een verblijfsvergunning. Dit
brengt met zich mee dat meer dan
voorheen asielverzoeken van
Somaliërs binnen de verkorte
(AC-)procedure worden afgewezen.
Dit is met name het geval in zaken
waarin het relaas ongeloofwaardig is
of de identiteit niet is vast te stellen.
Het gevolg van een dergelijke
afwijzing is dat de asielzoeker geen
recht op opvangfaciliteiten heeft en
zijn beroep tegen de afwijzing niet in
Nederland mag afwachten.
De Afdeling bestuursrechtspraak van
de Raad van State heeft begin
september 2009 zitting gehouden in
een aantal Somalische zaken.
Behandeld is het beëindigen van het
categoriale beschermingsbeleid en de
invulling van artikel 15c van de
Kwalificatierichtlijn. Eind augustus
2009 is er een zitting geweest van de
Meervoudige Kamer van de
rechtbank te Assen in een aantal
Somalische zaken. In afwachting van
de uitspraken van de Meervoudige
Kamer en de Afdeling, wordt door
rechtbanken sinds 19 mei jl. in bijna
60% van de zaken waarin door
Somalische vreemdelingen beroep
werd aangetekend en een verzoek om
een voorlopige voorziening tegen de
afwijzing in de AC-procedure werd
ingediend, de voorlopige voorziening
toegekend.
Ik heb geen zicht op de verblijfplaats
van deze in de verkorte procedure
afgewezen asielzoekers. Er wordt van
overheidswege immers geen opvang
geregeld.
Het aantal aanvragen van Somaliërs
om verlening van een
verblijfsvergunning voor asiel
bepaalde tijd dat sinds de
beëindiging van het categoriale
beschermingsbeleid voor Zuiden
Centraal-Somalië op 19 mei 2009 in
de AC-procedure is afgewezen is
ongeveer 240. Dit is ongeveer 45%
van het totale aantal aanvragen van
Somalische asielzoekers. Het aantal
gezinnen met kinderen hieronder is
zeer gering. Na afwijzing rust op de
vreemdelingen de vertrekplicht. Met
deze vertrekplicht als uitgangspunt,
wordt na vertrek vanuit het AC geen
verblijfsplaats geregistreerd door de
IND.

besproken. Op dit moment zie ik geen
aanleiding om dit beleid te herzien.
De beleidswijziging brengt met zich
mee dat Somalische zaken meer dan
voorheen in de AC-procedure worden
afgewezen. Mede vanwege de hoge
instroom van Somalische
asielzoekers, is het aantal afgewezen
Somaliërs in de AC-procedure relatief
hoog. Er is evenwel geen aanleiding
om voor Somalische asielzoekers een
andere werkwijze en ander beleid te
voeren dan voor andere asielzoekers
die in de AC-procedure worden
afgewezen.
7
Zoals hiervoor vermeld geldt dat
ongeveer 45% van het totaal aantal
asielaanvragen dat na 19 mei 2009
door Somaliërs is ingediend, in de
AC-procedure is afgewezen. Over
heel 2009 ligt dat percentage rond de
30%. De redenen voor afwijzing
betreffen een overweging van
individuele omstandigheden per zaak.
Deze zijn, zoals reeds eerder
beschreven, gerelateerd aan
ongeloofwaardigheid van het
asielrelaas of twijfel aan de identiteit.
8
De situatie in Somalië is nog steeds
zorgwekkend. Terugkeer naar
Somalië is lastig maar niet
onmogelijk en vindt ook – beperkt –
plaats. Zelfstandige terugkeer is altijd
mogelijk, en vindt plaats (2
personen).
De Dienst Terugkeer & Vertrek (DT&V)
heeft per 1 juli 2009 met de de facto
autoriteiten van Somaliland een
Memorandum of Understanding
(MoU) afgesloten. Hierin is ook de
mogelijkheid voor gedwongen
terugkeer naar Somaliland voor
vreemdelingen van Somalilandse
origine geregeld. De DT&V treft thans
voorbereidingen voor gedwongen
terugkeer conform genoemd MoU.
Mogelijkheden om gedwongen
terugkeer naar Centraal- en
Zuid-Somalië mogelijk te maken
worden nader onderzocht.

6
Het landgebonden asielbeleid ten
aanzien van Somalische asielzoekers
is onlangs gewijzigd en deze
wijziging is ook met uw Kamer

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

766