Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2016–2017

34 767

Regels in verband met de uitbreiding van het
toezicht op nieuwe zorgaanbieders (Wet
toetreding zorgaanbieders)

Nr. 4

ADVIES AFDELING ADVISERING RAAD VAN STATE EN NADER
RAPPORT1
Hieronder zijn opgenomen het advies van de Afdeling advisering van de
Raad van State d.d. 2 mei 2017 en het nader rapport d.d. 29 augustus
2017, aangeboden aan de Koning door de Minister van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport. Het advies van de Afdeling advisering van de Raad van
State is cursief afgedrukt.
Bij Kabinetsmissive van 20 februari 2017, no. 2017000278, heeft Uwe
Majesteit, op voordracht van de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en
Sport, bij de Afdeling advisering van de Raad van State ter overweging
aanhangig gemaakt het voorstel van wet houdende regels in verband met
de uitbreiding van het toezicht op nieuwe zorgaanbieders (Wet toetreding
zorgaanbieders), met memorie van toelichting.
Het wetsvoorstel introduceert een meldplicht voor zorgaanbieders om
zorgaanbieders bewust te maken van de kwaliteitseisen waaraan zij vanaf
de start van hun zorgverlening dienen te voldoen. Daarnaast geeft het
voorstel de bestaande vergunningsprocedure een ruimer bereik.
De Afdeling advisering van de Raad van State heeft opmerkingen over het
voorstel die van dien aard zijn dat zij adviseert het voorstel niet aan de
Tweede Kamer te zenden dan nadat daarmee rekening is gehouden.
De Afdeling merkt op dat de gekozen benadering om voor het bereik van
het voorstel aan te sluiten bij de Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg
(Wkkgz) niet geschikt is om de met het voorstel beoogde afbakening te
bereiken. Om een geschikte en zinvolle afbakening voor de meldplicht te
kunnen bereiken, zal moeten worden afgewogen voor welke verrichtingen
door zorgaanbieders een vergunning- of meldplicht toegevoegde waarde
heeft. Gelet op het doel van het voorstel (toetsing van zorgkwaliteit) dient
daarbij te worden gekeken naar de risico’s die aan verschillende verrichtingen zijn verbonden.

1

kst-34767-4
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2017

De oorspronkelijke tekst van het voorstel van wet en van de memorie van toelichting zoals
voorgelegd aan de Afdeling advisering van de Raad van State is ter inzage gelegd bij het
Centraal Informatiepunt Tweede Kamer

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 767, nr. 4

1

Blijkens de mededeling van de Directeur van Uw Kabinet van 20 februari
2017, no. 2017000278, machtigde Uwe Majesteit de Afdeling advisering
van de Raad van State (hierna: de Afdeling) haar advies inzake het
bovenvermelde voorstel van wet rechtstreeks aan mij te doen toekomen.
Dit advies, gedateerd 2 mei 2017, no. W13.17.0038/III, bied ik U hierbij aan.
1. Inleiding
De huidige Wet toelating zorginstellingen (WTZi) stelt eisen aan zorgaanbieders voordat zij beginnen met het verlenen van zorg. Op grond van
deze wet moet een organisatorisch verband dat zorg wil gaan verlenen en
behoort tot een bij algemene maatregel van bestuur aangewezen
categorie van instellingen, beschikken over een toelating van de Minister.2
Bij algemene maatregel van bestuur is een aantal categorieën van
zorgverlening aangewezen waarvoor een toelating is vereist. In het
huidige stelsel wordt een groot deel van de startende zorgaanbieders van
rechtswege toegelaten.3 De toelatingseisen zijn thans alleen gericht op het
waarborgen van een transparante en ordelijke bestuursstructuur en
bedrijfsvoering.
Het voorstel introduceert voor iedere startende zorgaanbieder een
meldplicht. In elk geval moet een zorgaanbieder derhalve voortaan
voldoen aan de meldplicht. Daarnaast is er eventueel de vergunningplicht
waaraan voldaan moet worden.4 Instellingen die medisch specialistische
zorg verlenen of een omvang van meer dan tien zorgverleners hebben,
dienen voortaan te beschikken over een toelatingsvergunning.5
1. Inleiding
De Afdeling heeft kritische opmerkingen geplaatst bij de voorgestelde
meldplicht voor nieuwe zorgaanbieders en de keuze om bepaalde
elementen niet op het niveau van de wet, maar in lagere regelgeving te
regelen. De Afdeling heeft geadviseerd om het voorstel niet aan de
Tweede Kamer te zenden dan nadat met de gemaakte opmerkingen
rekening is gehouden.
2. Bereik voorstel
Blijkens de toelichting wordt de thans geldende toelatingsplicht in de
WTZi te beperkt geacht.6 De introductie van de meldplicht moet er voor
zorgen dat voortaan voor alle zorgaanbieders duidelijk is dat vanaf de
aanvang van zorgverlening verantwoordelijkheid bestaat voor een goede
kwaliteit van zorg.
De uitbreiding van de reikwijdte van het toezichtkader zoals dat geldt op
grond van de WTZi is op zichzelf begrijpelijk gezien het belang van
kwalitatief goede zorg en effectief toezicht daarop, zeker waar het gaat om
risicovolle verrichtingen waarvoor thans nog geen vergunning geldt, zoals
bijvoorbeeld cosmetische chirurgie.
Het voorstel kiest ervoor om geen specifieke categorieën van zorgverlening aan te wijzen waarvoor de meldplicht geldt, maar te volstaan met
een verwijzing naar de Wkkgz. In lijn met de uitvoeringspraktijk van de

2

Artikel 5, eerste lid, van de WTZi.
Artikel 2.2 van het Uitvoeringsbesluit WTZi.
Toelichting, algemeen deel, paragraaf 1.
5
Voorgesteld artikel 4, eerste lid.
6
Toelichting, algemeen deel, paragraaf 1.
3
4

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 767, nr. 4

2

Wkkgz7 is het volgens de toelichting8 niet de bedoeling dat de meldplicht
gaat gelden voor aanbieders die behoren tot het bereik van de Wet
maatschappelijke ondersteuning 2015 (Wmo 2015) of de Jeugdwet. Het
voorstel sluit in zoverre aan bij de benadering die bij de totstandkoming
van de Wkkgz is gehanteerd, waarbij is beoogd niet te treden in het
gedecentraliseerde zorgdomein.
De Afdeling is er niet van overtuigd dat de gehanteerde benadering –
waarbij voor de het bepalen van de afbakening aangesloten wordt bij de
Wkkgz – geschikt en zinvol is om de voor de meldplicht beoogde
afbakening te bereiken. Zij wijst daarbij op het volgende.
Uit de tekst van het voorstel volgt dat de meldplicht geldt indien een
zorgaanbieder zorg als bedoeld in artikel 1, eerste lid, van de Wkkgz wil
gaan verlenen.9 Doordat onder die definitie ook «andere zorg»10 wordt
begrepen, sluit de wettekst niet uit dat de meldplicht zich ook uitstrekt tot
zorgaanbieders die uitsluitend handelingen verrichten in het kader van de
Wmo 2015 of de Jeugdwet. De bedoeling om de meldplicht in dergelijke
gevallen niet van toepassing te laten zijn, komt derhalve niet tot
uitdrukking in de tekst van het voorstel. Daarnaast lijkt de voorgestelde
aansluiting bij de Wkkgz weinig zinvol, nu sinds de decentralisatie van
zorgtaken in het sociaal domein niet de aard van de verrichting (het type
zorg) bepalend is voor de vraag of de aanbieder valt onder de Wlz of de
Wmo 2015, maar de indicatiestelling. Omdat in het kader van zowel de
Wlz als de Wmo 2015 inhoudelijk dezelfde zorgprestaties geleverd kunnen
worden, bepaalt het al dan niet aanwezig zijn van een indicatie voor de
Wlz in welk kader deze verrichtingen worden gedaan.
Voorts merkt de Afdeling in dit verband op dat op basis van de thans
gekozen afbakening van de meldplicht naar verwachting 8.000 – 10.000
zorgaanbieders per jaar zich zullen moeten melden bij de IGZ.11
Daaronder zijn naar verwachting ook veel startende kleine of solistisch
werkende zorgaanbieders. Het creëren van een meldplicht die door de IGZ
gebruikt zal worden om te selecteren welke aanbieders worden bezocht
voor een kwaliteitscontrole12 schept de verwachting dat de IGZ daadwerkelijk toeziet op de door iedere zorgaanbieder geleverde kwaliteit.
Gegeven de omvang en de diversiteit van de groep meldplichtige
zorgaanbieders en de capaciteit van de IGZ is het de vraag in hoeverre de
IGZ die verwachting kan waarmaken. Daarbij komt dat de grootste risico’s
voor kwaliteit zich niet zozeer lijken voor te doen bij professionele inkoop
van zorg door bijvoorbeeld regiokantoren voor de Wlz, maar vooral in die
gevallen waarin patiënten zelf zorg inkopen – bijvoorbeeld in het kader
van een persoonsgebonden budget (pgb). Op voorhand is tevens niet
duidelijk dat het invullen van een vragenlijst door iedere nieuwe zorgaanbieder daadwerkelijk zal leiden tot een verbetering van de kwaliteit van
geleverde zorg en het toezicht daarop. Mede gelet op de constatering van
de IGZ dat, gezien de grote en zeer diverse groep aanbieders waarvoor de
meldplicht gaat gelden, bij de aanvang van werkzaamheden van

7

Zie in dit verband de Brochure van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport: Val ik
onder de Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg? Bij de totstandkoming van de Wkkgz is de
vraag onder ogen gezien of het wenselijk zou zijn om de Wkkgz ook van toepassing te laten zijn
op zorgverlening in het kader van de Wmo 2015 (Kamerstukken II 2015/16, 32 402, nr. 71).
8
Toelichting, algemeen deel, paragraaf 4.
9
Voorgesteld artikel 2, eerste lid.
10
Onder «andere zorg» wordt in artikel 1, eerste lid, Wkkgz verstaan: handelingen op het gebied
van de individuele gezondheidszorg als bedoeld in artikel 1 van de Wet BIG, niet zijnde
Wlz-zorg of Zvw-zorg, alsmede handelingen met een ander doel dan het bevorderen of
bewaken van de gezondheid van de cliënt.
11
Toelichting, algemeen deel, paragraaf 12.
12
Toelichting, algemeen deel, paragraaf 4.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 767, nr. 4

3

aanbieders niet altijd het belang van goede zorg in het geding is,13 rijst de
vraag in hoeverre de beoogde ruime reikwijdte van de meldplicht
noodzakelijk en geschikt is om de met het voorstel beoogde doelen te
verwezenlijken. Een goede motivering daarvan is ook van belang in het
licht van de rechtvaardiging van de belemmering van het vrij verkeer van
diensten.14
Uit het voorgaande volgt dat de benadering om voor het bereik van de
meldplicht aan te sluiten bij de Wkkgz niet geschikt is om de beoogde
afbakening te kunnen bereiken en daarnaast ook niet zinvol is. Om een
geschikte en zinvolle afbakening voor de meldplicht te kunnen bereiken,
zal moeten worden afgewogen voor welke verrichtingen door zorgaanbieders een vergunning- of meldplicht toegevoegde waarde heeft. Gelet
op het doel van het voorstel (kwaliteitstoetsing) dient hiervoor te worden
gekeken naar de risico’s die aan verschillende verrichtingen zijn
verbonden en niet zozeer naar het wettelijke verzekerings- of voorzieningenkader waarin die verrichtingen plaatsvinden. Het ligt dan ook in de
rede om bij het stellen van toetredingseisen de nadruk te leggen op eisen
aan aanbieders van zorgverrichtingen die relatief de meeste risico’s voor
kwaliteit met zich brengen. Wanneer die concrete categorieën van
zorgaanbieders worden aangewezen waarvoor geldt dat zij verrichtingen
uitvoeren die relatief risicovol zijn, kunnen andere aanbieders van
toetredingseisen worden uitgezonderd.
De Afdeling adviseert daarin alsnog te voorzien en het voorstel in
overeenstemming daarmee aan te passen.
Onverminderd het voorgaande merkt de Afdeling het volgende op.
2. Bereik voorstel
Ten aanzien van de voorgestelde meldplicht heeft de Afdeling overwogen
dat zij er niet van overtuigd is dat de gekozen afbakening daarvan geschikt
en zinvol is om de met de meldplicht beoogde doelen te verwezenlijken.
Daartoe heeft de Afdeling allereerst opgemerkt dat de bedoeling om de
meldplicht niet van toepassing te laten zijn op aanbieders die uitsluitend
handelingen verrichten in het kader van de Wet maatschappelijke
ondersteuning 2015 (hierna: Wmo 2015) of de Jeugdwet, niet tot
uitdrukking komt in de wettekst. In de toelichting op het onderhavige
voorstel is duidelijk vermeld dat de meldplicht niet geldt voor aanbieders
die uitsluitend in het gedecentraliseerde domein van de Wmo 2015 of de
Jeugdwet opereren. Dit is niet expliciet benoemd in het voorgestelde
artikel 2, eerste lid, omdat dit volgt uit de aansluiting in die bepaling bij
het begrip «zorg» van de Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg
(hierna: Wkkgz). Op grond van artikel 1, eerste lid, van de Wkkgz gaat het
hier om zorg of diensten als omschreven bij of krachtens de Wet
langdurige zorg (hierna: Wlz) of de Zorgverzekeringswet (hierna: Zvw) en
om «andere zorg». Van «andere zorg» kan bijvoorbeeld sprake zijn bij
cosmetische handelingen of alternatieve geneeswijzen. Blijkens de
geschiedenis van de totstandkoming van de Wkkgz en de uitvoeringspraktijk15 wordt onder «andere zorg» niet maatschappelijke ondersteuning
als bedoeld in de Wmo 2015 verstaan en evenmin op grond van de
Jeugdwet gebaseerde jeugdhulp, kinderbeschermingsmaatregelen of
jeugdreclassering. Uit de consultatie van het onderliggende voorstel is
13

IGZ, Toezicht- en handhaafbaarheidstoets Wet toetreding zorgaanbieders, 9 september 2016.
Artikel 56 van het Verdrag inzake de werking van de Europese Unie.
15
Zie o.a. de door de Afdeling genoemde brochure van het Ministerie van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport: «Val ik onder de Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg?»
14

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 767, nr. 4

4

ook niet gebleken dat in de uitvoeringspraktijk onduidelijkheid bestaat
over het toepassingsbereik van de Wkkgz ten opzichte van dat van de
Wmo 2015 en de Jeugdwet. De vrees bestaat dat die onduidelijkheid juist
zou worden gecreëerd, indien in navolging van het advies van de Afdeling
in het voorgestelde artikel 2, eerste lid, expliciet tot uitdrukking zou
worden gebracht dat de meldplicht niet geldt voor aanbieders die
uitsluitend handelingen in het kader van de Wmo 2015 of de Jeugdwet
verrichten. Daarmee zou immers de – onjuiste – suggestie kunnen worden
gewekt dat in het onderhavige voorstel van een andere invulling van het
begrip «andere zorg» wordt uitgegaan dan in het kader van de Wkkgz zelf.
Dit zou kunnen worden voorkomen door het begrip «andere zorg» in de
Wkkgz in gelijkluidende zin aan te passen. Het wordt echter niet wenselijk
geacht om dit thans in het kader van het onderhavige wetstraject te doen.
Het zou veeleer in de rede liggen om deze wijziging bijvoorbeeld te
betrekken bij eventuele andere uit de wettelijk voorgeschreven evaluatie
van de Wkkgz voortvloeiende wetswijzigingen, zodat deze in samenhang
met elkaar en zo nodig ook in samenhang met de wettelijk voorgeschreven evaluaties van de Wmo 2015 en de Jeugdwet kunnen worden
bezien.
De Afdeling heeft voorts opgemerkt dat zij het weinig zinvol acht om bij
de afbakening van de meldplicht aan te sluiten bij de Wkkgz, omdat sinds
de decentralisatie van de zorgtaken in het sociaal domein niet de aard van
de verrichting (het type zorg) maar de indicatiestelling bepalend is voor de
vraag of de aanbieder onder de Wlz of de Wmo 2015 valt. Het is juist dat
in voorkomend geval in het kader van zowel de Wlz als de Wmo 2015
inhoudelijk dezelfde prestatie kan worden geleverd. Het domein van de
maatschappelijke ondersteuning is echter met de Wmo 2015 gedecentraliseerd. De gemeenten zijn verantwoordelijk voor het treffen van voorzieningen, de uitvoering ervan en de kwaliteit, alsmede voor het toezicht op
de naleving van de wet. De Inspectie voor de Gezondheidszorg (hierna:
IGZ) houdt geen toezicht op de prestaties die op grond van de Wmo 2015
worden geleverd.16 Indien voor de afbakening van de meldplicht zou
worden aangesloten bij de aard van de verrichting, zou dat tot gevolg
hebben dat de meldplicht gaat gelden voor aanbieders van voorzieningen
ten aanzien waarvan de IGZ geen toezichthoudende taak heeft. Niet valt in
te zien wat het nut daarvan zou zijn in het licht van het beoogde doel om
het toezicht van de IGZ op nieuwe zorgaanbieders te verbeteren.
De Afdeling heeft tot slot enkele opmerkingen gemaakt die verband
houden met de omvang en diversiteit van de groep zorgaanbieders op
wie de meldplicht van toepassing wordt verklaard. Volgens de Afdeling
schept de meldplicht de verwachting dat de IGZ daadwerkelijk toeziet op
de door de zorgaanbieders geleverde kwaliteit, terwijl het maar de vraag
is in hoeverre de IGZ die verwachting kan waarmaken. Benadrukt moet
worden dat in het kader van de Wkkgz de IGZ nu al tot taak heeft om
toezicht te houden op de kwaliteit van alle zorgaanbieders die zorg als
bedoeld in de Wkkgz leveren. Dat betreft dus niet alleen de nieuwe
zorgaanbieders, maar ook de bestaande. De IGZ onderscheidt bij de
uitvoering van haar toezichthoudende taak twee vormen van toezicht:
incidententoezicht en risicotoezicht. Bij risicotoezicht richt de IGZ zich op
de grootste risico’s in de zorg. Om zicht te krijgen op deze risico’s
verzamelt en analyseert de IGZ zoveel mogelijk relevante informatie. De
voorgestelde meldplicht breidt de toezichthoudende taak van de IGZ niet
uit, maar biedt haar de mogelijkheid om het risicotoezicht te verbeteren.
16

De IGZ is uitsluitend belast met het toezicht op de naleving van de in de Wmo 2015 gestelde
regels met betrekking tot het advies- en meldpunt huiselijk geweld en kindermishandeling
(AMHK). Voorts kan de IGZ de toezichthoudende ambtenaren van de gemeenten van advies
dienen indien zij daarom verzoeken

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 767, nr. 4

5

Op basis van de gegevens die de nieuwe zorgaanbieders in het kader van
de meldplicht moeten verschaffen, kan de IGZ namelijk een betere
prioritering in haar toezicht aanbrengen. Gelet op de opmerking van de
Afdeling over pgb-gefinancierde zorg wordt benadrukt dat de meldplicht
ook van toepassing is op nieuwe aanbieders van dergelijke gefinancierde
zorg. Het is niet wenselijk om de meldplicht op voorhand te beperken tot
aanbieders van bepaalde vormen van zorg, omdat de inschatting welke
vormen van zorg als risicovol kunnen gelden niet in alle gevallen op
voorhand vaststaat. Met de gekozen afbakening van de meldplicht wordt
voorkomen dat aanbieders van bepaalde vormen van zorg buiten beeld
blijven van wie dat nadien niet wenselijk blijkt te zijn. Voorts geldt dat de
meldplicht ook bedoeld is om de bewustwording bij nieuwe zorgaanbieders van de eisen waaraan zij bij de zorgverlening moeten voldoen te
vergroten. Ook bezien in het licht van dat doel is het niet wenselijk om tot
een minder ruime afbakening van de doelgroep te komen. In de huidige
praktijk is gebleken dat nieuwe zorgaanbieders vaak slecht op de hoogte
zijn van de geldende eisen en dat de IGZ bij een inspectiebezoek veel –
kostbare – tijd kwijt is om hen hierover te informeren. Goede zorg begint
bij bewustwording van wat daaronder wordt begrepen en voor alle
vormen van zorg, ook als deze als minder risicovol wordt ingeschat, geldt
dat goede zorg de norm is. Bij het vorenstaande is tevens in aanmerking
genomen dat het voldoen aan de meldplicht slechts een beperkte
regeldruk voor de betreffende zorgaanbieder oplevert.
In het licht van de opmerkingen van de Afdeling is wel aanleiding gezien
om in het onderhavige voorstel te voorzien in de mogelijkheid om bij
algemene maatregel van bestuur bepaalde categorieën van zorgaanbieders uit te zonderen van de meldplicht, indien vanwege andere op hen
rustende wettelijke verplichtingen reeds voldaan wordt aan de met de
meldplicht beoogde doelen. In de toelichting, die op dit punt is aangevuld,
is vermeld dat het hier bijvoorbeeld gaat om de apothekers voor wie op
grond van artikel 61, vijfde lid, van de Geneesmiddelenwet reeds een
registratieverplichting bij de IGZ geldt.
3. Hoofdelementen regeling op wetsniveau
Het voorstel bepaalt dat veel van de eisen die aan toetredende zorgaanbieders worden gesteld, uitgewerkt worden bij algemene maatregel van
bestuur (amvb). Zo bepaalt het voorstel onder meer dat met betrekking tot
de bij de melding te verstrekken gegevens bij amvb regels worden
gesteld.17 Ook categorieën van instellingen waaraan eisen inzake de
bestuursstructuur worden gesteld worden aangewezen bij amvb,18 terwijl
de toelichting niet duidelijk maakt aan welke categorieën wordt gedacht.
Uit het voorstel zelf blijkt tevens niet welke inhoudelijke eisen aan deze
categorieën van instellingen worden gesteld; ook deze eisen worden
gedelegeerd naar amvb-niveau. Een delegatiegrondslag is eveneens
opgenomen voor het aanwijzen van zorgaanbieders die uitgezonderd
worden van de vergunningplicht19 en de bij de aanvraag van een
toelatingsvergunning te verstrekken gegevens.20 Ten slotte bepaalt het
voorstel dat bij amvb categorieën van zorgaanbieders worden aangewezen waarvoor geldt dat wanneer zij niet beschikken over een kwaliteitsstandaard, de toelatingsvergunning wordt geweigerd.21 Ook hier maakt de
toelichting niet duidelijk aan welke zorgaanbieders wordt gedacht.

17

Voorgesteld artikel 2, tweede lid.
Voorgesteld artikel 3.
Voorgesteld artikel 4, vijfde lid.
20
Voorgesteld artikel 4, derde lid.
21
Voorgesteld artikel 5, tweede lid.
18
19

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 767, nr. 4

6

De Afdeling wijst op het uitgangspunt dat de hoofdelementen van een
regeling op het niveau van de wet geregeld dienen te worden.22 In het
voorstel zelf dient dan ook duidelijk gemaakt te worden welke keuzes er
met betrekking tot de voornoemde elementen worden gemaakt.
De Afdeling adviseert het wetsvoorstel op dit punt aan te passen.
3. Hoofdelementen regeling op wetsniveau
De Afdeling heeft voorts opmerkingen gemaakt over de keuze om
bepaalde elementen niet op het niveau van de wet, maar in lagere
regelgeving te regelen. Aan deze opmerkingen is als volgt gehoor
gegeven.
Ter zake van de meldplicht is in het voorgestelde artikel 2 alsnog op het
niveau van de wet bepaald dat de door de zorgaanbieder bij de melding te
verstrekken gegevens betrekking hebben op de aard van de te verlenen
zorg, de personele en materiële inrichting van de organisatie en de
voorwaarden betreffende de kwaliteit van zorg. Het gaat hier om
gegevens die ofwel voor de IGZ van belang zijn in het kader van haar
risicogestuurde toezicht, ofwel bijdragen aan de bewustwording bij de
zorgaanbieder van de geldende kwaliteitseisen.
Ten aanzien van de eisen omtrent de bestuursstructuur is in het voorgestelde artikel 3 neergelegd dat de zorgaanbieders die tot de doelgroep van
de vergunningsplicht behoren aan deze eisen moeten voldoen. Dat
betreffen de zorgaanbieders die een instelling zijn en ofwel medisch
specialistische zorg, ofwel met meer dan tien zorgverleners zorg of
diensten als omschreven bij of krachtens de Wlz of Zvw verlenen of doen
verlenen. De mogelijkheid om bij algemene maatregel van bestuur
bepaalde categorieën van zorgaanbieders uit te zonderen, is met het oog
op de flexibiliteit behouden. In beginsel zullen de uitzonderingen beperkt
zijn tot de categorieën van zorgaanbieders voor wie de eisen omtrent de
bestuursstructuur op grond van het huidige artikel 2.1 van het Uitvoeringsbesluit WTZi ook niet gelden. In navolging van het advies van de
Afdeling is voorts in het eerste lid van artikel 3 nader uiteengezet wat de
eisen omtrent de bestuursstructuur in ieder geval behelzen. Het gaat hier
om eisen die een onafhankelijk en kritisch toezicht op het bestuur van de
instelling moeten waarborgen. Deze eisen zijn niet nieuw, maar ontleend
aan het huidige artikel 6.1, eerste lid, van het Uitvoeringsbesluit WTZi. Het
voorgestelde tweede lid biedt de mogelijkheid om bij algemene maatregel
van bestuur voor verschillende categorieën van zorgaanbieders nadere
eisen te stellen. Hierbij zal, zoals in de toelichting bij het wetsvoorstel is
vermeld, worden aangesloten bij de huidige eisen van artikel 6.1, tweede
lid, en artikel 6.2 van het Uitvoeringsbesluit WTZi.
Ter zake van de vergunningsplicht geldt dat in het voorgestelde artikel 4
de mogelijkheid om bij algemene maatregel van bestuur bepaalde
categorieën van zorgaanbieders uit te zonderen, met het oog op de
flexibiliteit is behouden. De systematiek in dit artikel sluit bovendien
daarmee aan bij die in de artikelen 2 en 3, namelijk dat de afbakening van
de doelgroep op het niveau van de wet is geregeld en de uitzonderingen
bij algemene maatregel van bestuur kunnen worden bepaald. In
navolging van het advies is in de toelichting wel verder verduidelijkt ten
aanzien van welke categorieën van zorgaanbieders thans het voornemen
bestaat om deze van de vergunningsplicht uit te zonderen.

22

Zie ook aanwijzing 22 van de Aanwijzingen voor de regelgeving.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 767, nr. 4

7

Ten aanzien van de procedure is op het niveau van de wet bepaald dat de
aanvraag om de toelatingsvergunning moet worden ingediend door
middel van een bij ministeriële regeling vastgesteld formulier. De
mogelijkheid om op een lager niveau nadere regels te stellen over de
wijze van indiening van de aanvraag en de daarbij te verstrekken
bescheiden en gegevens is gehandhaafd. De reden daarvoor is dat
daarmee de flexibiliteit behouden blijft om de vergunningsprocedure
zodanig in te richten – en zo nodig nadien aan te passen – dat de
regeldruk voor de zorgaanbieders zo beperkt mogelijk blijft. Zo is de
toelatingsprocedure op grond van de huidige WTZi nog een papieren
procedure, maar het streven is om de procedure te digitaliseren. Het is
niet opportuun om hieromtrent nu reeds procedurele voorschriften in de
wet op te nemen, omdat deze gedurende het digitaliseringsproces nog
kunnen wijzigen. De wenselijkheid van flexibiliteit ligt ook ten grondslag
aan de keuze om bij algemene maatregel van bestuur te bepalen welke
categorieën van zorgaanbieders op grond van het voorgestelde artikel 5,
tweede lid, over een bepaalde kwaliteitsstandaard moeten beschikken om
voor een toelatingsvergunning in aanmerking te komen. Op dit moment
bestaat alleen bij aanbieders van curatieve geestelijke gezondheidszorg
reden om het beschikken over een kwaliteitsstatuut onderdeel te laten
uitmaken van de vergunningsprocedure, maar op termijn kan dit ook voor
zorgaanbieders in andere sectoren gaan gelden. Het is wenselijk dat op
zodanige ontwikkelingen flexibel kan worden ingespeeld. Aan het advies
van de Afdeling is wel gehoor gegeven door de toelichting op de
genoemde punten te verduidelijken.
Tot slot is van de gelegenheid gebruik gemaakt om in het voorstel een
aantal technische verbeteringen aan te brengen en de toelichting op een
aantal punten te verduidelijken. Allereerst is in de begripsomschrijvingen
een aantal wetstechnische aanpassingen aangebracht en is in de
begripsomschrijving van «instelling» expliciet de uitzondering van artikel
1, vijfde lid, van de Wkkgz opgenomen om duidelijk te maken dat onder
«instelling» in het onderhavige voorstel hetzelfde wordt begrepen als in
de Wkkgz. In de begripsomschrijving van medisch specialistische zorg is
aangevuld dat de vormen van zorg bij ministeriële regeling kunnen
worden aangewezen, zodat duidelijk kan worden geregeld waar het hier
om gaat. Voorts is het voorstel aldus aangepast dat in de artikelen 5 en 7
de bevoegdheid om een toelatingsvergunning te weigeren of in te trekken
vanwege het niet kunnen verstrekken van een verklaring omtrent het
gedrag op gelijke wijze is geregeld. In artikel 8 zijn enkele technische
verbeteringen aangebracht waardoor de tekst beter aansluit bij de
terminologie van de genoemde wetten. Tot slot is het aanvankelijk in het
voorstel opgenomen artikel op grond waarvan de Regionale Ambulancevoorziening wordt uitgezonderd van de vergunningsplicht, geschrapt. In
het voorgestelde artikel 4, vierde lid, is de mogelijkheid opgenomen om
bij algemene maatregel van bestuur categorieën van zorgaanbieders aan
te wijzen voor wie de vergunningsplicht niet geldt. Vanuit wetgevingstechnisch oogpunt is het (bij nader inzien) logischer om in die algemene
maatregel van bestuur ook de Regionale Ambulancevoorziening aan te
wijzen.
De Afdeling advisering van de Raad van State geeft U in overweging het
voorstel van wet niet te zenden aan de Tweede Kamer der StatenGeneraal dan nadat met het vorenstaande rekening zal zijn gehouden.
De vice-president van de Raad van State,
J.P.H. Donner

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 767, nr. 4

8

Ik moge U verzoeken het hierbij gevoegde gewijzigde voorstel van wet en
de gewijzigde memorie van toelichting aan de Tweede Kamer der
Staten-Generaal te zenden.
De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
E.I. Schippers

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 767, nr. 4

9