Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2010–2011

22 112

Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven
van de lidstaten van de Europese Unie

Nr. 1137

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 7 februari 2011
Overeenkomstig de bestaande afspraken heb ik de eer u hierbij acht fiches
aan te bieden die werden opgesteld door de werkgroep Beoordeling
Nieuwe Commissievoorstellen (BNC):
– Fiche 1: Actieplan Egovernment 2011–2015 (kamerstuk 22 112,
nr. 1135)
– Fiche 2: Mededeling toezicht op de activiteiten van Europol (kamerstuk
22 112, nr. 1136)
– Fiche 3: Mededeling naar interoperabele Europese overheidsdiensten
– Fiche 4: Mededeling Europees platform tegen armoede en sociale
uitsluiting (kamerstuk 22 112, nr. 1138)
– Fiche 5: Verordening technische vereisten voor overmakingen en
automatische afschrijvingen in euro (kamerstuk 22 112, nr. 1139)
– Fiche 6: Richtlijn gevaarlijke stoffen («Seveso III») (kamerstuk 22 112,
nr. 1140)
– Fiche 7: Verordening integriteit en transparantie van de energiemarkt
(kamerstuk 22 112, nr. 1141)
– Fiche 8: Verordening betreffende de rechterlijke bevoegdheid, de
erkenning en de tenuitvoerlegging van beslissingen in burgerlijke en
handelszaken (kamerstuk 22 112, nr. 1142)
Ten aanzien van fiche 4 dient nog het volgende. De vaste Commissie voor
Sociale Zaken en Werkgelegenheid van de Eerste Kamer had, vooruitlopend op het BNC-fiche, reeds enkele vragen gesteld aan de regering
over de mededeling Europees platform tegen armoede en sociale
uitsluiting. De Commissie wilde de inzet en het standpunt van de
Nederlandse regering weten, de wijze waarop Nederland zal participeren,
de vertaling naar nationaal beleid en het te verwachten vervolgtraject. In
het betreffende BNC-fiche wordt op deze vragen ingegaan. Over de
vertaling naar het nationaal beleid zult u in april nader worden geïnfor-

kst-22112-1137
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2011

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 22 112, nr. 1137

1

meerd. De staatssecretaris van SZW heeft hiertoe tijdens het Algemeen
overleg Armoede en Schuldhulpverlening van 13 januari jl. een toezegging gedaan.
De staatssecretaris van Buitenlandse Zaken,
H. P. M. Knapen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 22 112, nr. 1137

2

Fiche: Mededeling naar interoperabele Europese overheidsdiensten
1. Algemene gegevens
Titel voorstel: Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement,
de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van
de Regio’s: Naar interoperabele Europese overheidsdiensten
Datum Commissiedocument: 16 december 2010
Nr. Commissiedocument: COM(2010) 744 final
Pre-lex: http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/
LexUriServ.do?uri=COM:2010:0744:FIN:NL:PDF
Nr. impact assessment Commissie en Opinie Impact-assessment Board:
Niet opgesteld
Behandelingstraject Raad: Telecomraad. Waarschijnlijk onder Pools
Voorzitterschap (tweede helft 2011).
Eerstverantwoordelijk ministerie: Ministerie van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties
2. Essentie voorstel
Interoperabiliteit tot stand brengen is essentieel om het sociaal en
economisch potentieel van informatie- en communicatietechnologieën
(ICT) te optimaliseren. Deze noodzaak wordt ook onderschreven in de
Europese Digitale Agenda. Door sterk in te zetten op ICT zou Europa veel
meer kunnen doen om enkele van zijn grootste sociale problemen aan te
pakken. Daarom wordt in de Digitale Agenda ook beklemtoond dat
Europese overheidsdiensten werk moeten maken van efficiënte en
effectieve grensoverschrijdende e-overheidsdiensten. Dit vergt nauwe
samenwerking, gestroomlijnde processen en betrouwbare gegevensuitwisseling dankzij interoperabele ICT-infrastructuur, -systemen en interoperabiliteitsafspraken.
In deze mededeling worden de Europese interoperabiliteitsstrategie
(European Interoperability Strategy – EIS) en het Europees interoperabiliteitskader (European Interoperability Framework – EIF), twee hoekstenen van de Digitale Agenda, voorgesteld. Samen bevorderen zij de
interoperabiliteit tussen overheidsdiensten met voordelen voor burgers
en bedrijven.
3. Kondigt de Commissie acties, maatregelen of concrete wet- en
regelgeving aan voor de toekomst? Zo ja, hoe luidt dan het
voorlopige Nederlandse oordeel over bevoegdheidsvaststelling,
subsidiariteit en proportionaliteit en hoe schat Nederland de
financiële gevolgen in?

1
Competitiveness and Innovation Framework
Programme ICT Policy Support Programme.

De Commissie kondigt aan de EIS ten uitvoer te leggen, door middel van
passende instrumenten zoals het programma Interoperable Solutions for
European Public Administrations (ISA) en het CIP ICT-PSP-programma1.
De Commissie kondigt aan het EIF toe te passen bij nieuwe regelgeving
en nieuwe Europese overheidsdiensten.
De lidstaten dienen hun nationale interoperabiliteitsstrategieën af te
stemmen op de EIS en hun nationale interoperabiliteitskaders af te
stemmen op het EIF. De lidstaten dienen bij de ontwikkeling van een

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 22 112, nr. 1137

3

overheidsdienst die in de toekomst deel kan uitmaken van een Europese
overheidsdienst in een vroeg stadium rekening te houden met de
Europese dimensie. Tot slot dienen de lidstaten bij te dragen tot het
beheer van de EIS en de daaraan gekoppelde activiteiten.
Bevoegdheid
In bijlage II behorende bij deze mededeling, het Europese interoperabiliteitskader, wordt melding gemaakt van de grondslag voor de activiteiten.
In samenwerking met de lidstaten brengt de Commissie trans-Europese
netwerken tot stand en ontwikkelt deze, op grond van artikel 170 VWEU.
Het Europese interoperabiliteitskader draagt bij aan het functioneren van
de interne markt (artikel 26) door de interoperabiliteit tussen Europese
overheden te vergroten.
Subsidiariteit
Het subsidiariteitsoordeel luidt positief. De Commissie erkent de soevereiniteit van de lidstaten op het gebied van de inrichting van het openbaar
bestuur en de informatievoorziening. Het belangrijkste argument voor
betrokkenheid op EU-niveau is het voorkomen van fragmentatie, waardoor barrières ontstaan voor de interne markt. Daarnaast wil de
Commissie ontwikkelingen stimuleren door te faciliteren dat lidstaten
gebruik maken van concepten, toepassingen, standaarden etc. die in
andere lidstaten ontwikkeld zijn. Hierin zit toegevoegde waarde boven
nationaal beleid.
Proportionaliteit
Het proportionaliteitsoordeel luidt eveneens positief. De Commissie
streeft naar een gezamenlijke aanpak bestaande uit een gezamenlijke
strategie met de lidstaten. Verder heeft deze mededeling betrekking op de
pilots die de Commissie uitvoert samen met de lidstaten.
Financiële gevolgen
De financiële gevolgen laten zich op basis van deze mededeling niet
schatten. De volgende overwegingen spelen een rol:
Ë Binnen Nederland lopen er verschillende interoperabiliteitsactiviteiten.
Op grond van deze mededeling dienen die te worden afgestemd met
de Europese activiteiten. Dit vereist voor alle nationale activiteiten een
internationale oriëntatie bovenop de noodzaak om met uiteenlopende
nationale belanghebbenden af te stemmen.
Ë Het ontbreekt in de mededeling aan een concretisering van wat
rekening houden met de Europese dimensie in uitvoerende termen
betekent. Hierop is toelichting vanuit de Commissie van belang.
Ë Onduidelijk is wat de omvang is van de in de mededeling genoemde
activiteiten op het gebied van het beheer van de EIS waaraan de
lidstaten dienen bij te dragen. Hierop is eveneens een toelichting van
de Commissie van belang.
Nederland zal de Commissie vragen precies aan te geven wat het financieel beslag van de toekomstige voorstellen zal zijn. Eventuele nationale
financiële gevolgen dienen te worden ingepast op de begroting van de
beleidsverantwoordelijke departementen conform de gangbare regels
budgetdiscipline.
4. Nederlandse positie over de mededeling
Nederland juicht het initiatief van de Commissie toe om uitvoering te
geven aan een Europese interoperabiliteitstrategie. Nederland onderschrijft het belang van de gekozen aanpak om topdown (door het
opstellen van kaders, zoals EIF) en bottom-up (door concrete initiatieven,
zoals grootschalige pilots) te combineren ter bevordering van grensover-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 22 112, nr. 1137

4

stijgende publieke dienstverlening. De aandacht voor interoperabiliteit en
openheid sluit aan bij het beleid dat in Nederland al langer wordt gevoerd
ten aanzien van ICT-benutting voor lastenreductie en overheidsdienstverlening.
Het is teleurstellend dat in EIF versie 2.0 de omschrijving van wat een
open standaard is, ruimer is dan de omschrijving in een eerdere versie
van het EIF (versie 1.0). Nederland heeft op ambtelijk niveau in april 2010,
gesteund door zeven lidstaten, aangegeven dat de formulering over open
standaarden uit EIF 1.0 te prefereren valt. Ten aanzien van de Digitale
Agenda van de Commissie heeft de Nederlandse regering helaas
geconstateerd dat geen expliciete voorkeur voor open standaarden wordt
vermeld. Nederland ziet zich door EIF 2.0 voldoende, maar niet maximaal,
gesteund in zijn nationale aanpak voor het benutten van open
standaarden en open source software voor overheidsdiensten. Nederland
ziet EIF 2.0 niet als een belemmering voor de uitvoering van het Actieprogramma Nederland Open in Verbinding.
Binnen de Nederlandse context is in de afgelopen jaren al op actieve wijze
invulling gegeven aan een mogelijke uitwerking van dit Europese Interoperabiliteitskader (EIF). Nederland heeft in Europa voorop gelopen met
een interoperabiliteitskader door vanaf 2006 te werken met een breed
gedragen Nederlandse Overheids Referentie Architectuur (NORA). De
Nederlandse aanpak heeft zowel voor andere lidstaten als voor de
Commissie model gestaan, wat tot uiting komt in de opgenomen
onderliggende principes, een conceptueel model voor overheidsdienstverlening en de indeling in interoperabiliteitsniveaus.
Voor succesvolle samenwerking en verbetering van interoperabiliteit zijn
proces- en architectuurafspraken tussen ketenpartners bepalend. Daarmee
kan de duurzaamheid en onderhoudbaarheid van samenwerkingen sneller
en goedkoper worden opgezet en terwijl de autonomie gewaarborgd blijft.
Nederland voldoet momenteel aan een groot deel van de aanbevelingen
uit EIF 2.0. Zo wordt al een transparante en zorgvuldige aanpak toegepast
door het College Standaardisatie bij het beoordelen en selecteren van
geformaliseerde specificaties (open standaarden). Nederland draagt ook
actief bij aan de ontwikkeling en gebruik van internationale specificaties
(standaarden) door deelname in zogenaamde Europese large scale pilots.
Interoperabiliteitsactiviteiten vinden zowel binnen de rijksoverheid als
binnen gemeenten, als binnen provincies, als binnen waterschappen
plaatst. De vertaling van het Europese interoperabiliteitskader en de
aangekondigde nog op te stellen Europese interoperabiliteitsarchitectuur
naar de Nederlandse overheden dient daarvoor op meerdere plaatsen
aandacht te krijgen, waarbij voor de Rijksoverheid een verkleining van
haar rol en verantwoordelijkheden wordt voorzien.
In de stemverklaring over EIF 2.0 (Telecomraad) zal Nederland een
opmerking maken over de ruimte voor het NOiV-beleid.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 22 112, nr. 1137

5