Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2010–2011

31 839

Jeugdzorg

Nr. 87

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VOLKSGEZONDHEID,
WELZIJN EN SPORT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 1 maart 2011
Op 15 september 20101 heeft mijn voorganger, de toenmalig minister voor
Jeugd en Gezin, u het signalement van de Inspectie Jeugdzorg aangeboden waarin de inspectie haar zorgen uit over het toenemend gebruik
van particulier zorgaanbod. In deze brief is tevens aangegeven dat de
Kamer na 1 oktober 2010 zou worden geïnformeerd over de stand van
zaken ten aanzien van het buitenlands en particulier zorgaanbod. Met deze
brief breng ik u op de hoogte van de het voorstel dat ik met de Inspectie
Jeugdzorg, het IPO en Jeugdzorg Nederland heb uitgewerkt voor het
gebruik van particuliere aanbieders in de jeugdzorg, waarbij de kwaliteit
van zorg en het toezicht zijn gegarandeerd. Alvorens in te gaan op dit
voorstel, breng ik u kort op de hoogte van de stand van zaken met
betrekking tot het buitenlands zorgaanbod.
Buitenlands zorgaanbod

1
2

Kamerstukken II, 2009–2010, 31 839, nr. 71.
Kamerstukken II, 2009–2010, 31 839, nr. 37.

kst-31839-87
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2011

Op 6 februari 2010 heeft de toenmalige minister voor Jeugd en Gezin de
Kamer geïnformeerd over de maatregelen om verantwoorde zorg in het
buitenland mogelijk te maken2. Deze maatregelen houden onder andere in
dat de zorgaanbieder samen met de cliënt een hulpverleningsplan,
inclusief behandeldoelen, opstelt dat is afgestemd op zijn of haar
behoeften. Ook zaken als contact met ouders, een invulling van de vrije
tijd en onderwijs in het buitenland moeten zijn vastgelegd. Als een
jongere terugkeert naar huis, moet aansluitend nazorg worden georganiseerd. Niet in de laatste plaats moet de instelling een buitenlandse
toezichthouder toelaten.
Het IPO heeft, in samenwerking met de Jeugdzorg Nederland en de
Inspectie Jeugdzorg, op eigen initiatief een systeem ontwikkeld om de
kwaliteit bij buitenlands zorgaanbod te kunnen garanderen. Deze
kwaliteitsmaatstaven voor het buitenlands zorgaanbod hebben alle
provincies en stadsregio’s onderschreven.
De Inspectie Jeugdzorg gaat dit jaar onderzoek doen naar de wijze waarop
Nederlandse zorgaanbieders zicht houden op de kwaliteit van het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 31 839, nr. 87

1

zorgaanbod in het buitenland. De resultaten van dit onderzoek zullen
uitwijzen of nadere acties noodzakelijk zijn.
Particulier zorgaanbod
Onder particulier zorgaanbod worden instellingen verstaan die geen
directe subsidierelatie onderhouden met een provincie, maar worden
gecontracteerd door provinciaal gefinancierde zorgaanbieders voor het
leveren van zorg in het kader van de Wet op de jeugdzorg. Het betreft hier
dus geen zorg geleverd in het kader van het Persoons Gebonden Budget.
Naar aanleiding van signalen van de Inspectie Jeugdzorg, besloot de
toenmalige minister voor Jeugd en Gezin eind maart 2010 dat provincies
geen gebruik meer mochten maken van particuliere instellingen die niet
voldoen aan de kwaliteitseisen van de Wet op de jeugdzorg en het
protocol Nieuwe Zorgaanbieders (zie bijlage 1).1
De provincies hebben evenwel aangegeven dat zij het aanbod van
particuliere instellingen nodig hebben om flexibel te kunnen reageren op
de vraag naar jeugdzorg. Bovendien geven zij aan dat particuliere
instellingen in sommige gevallen andere, vernieuwende, vormen van zorg
bieden die aansluiten op de vraag van cliënten. Dit geeft aan dat het
particuliere aanbod in een belangrijke behoefte voorziet.
Dit alles heeft mij doen besluiten om, samen met de Inspectie Jeugdzorg,
nader te onderzoeken welke mogelijkheden de Wet op de jeugdzorg biedt
om de kwaliteit van zorg, het toezicht daarop en de veiligheid van
kinderen in het particuliere aanbod toch te kunnen borgen.
De Wet op de jeugdzorg en het gebruik van particulier aanbod
Ingevolge het systeem van de Wet op de jeugdzorg zijn de provincies
verantwoordelijk voor het verzorgen van voldoende aanbod van
jeugdzorg. Provincies gaan hiertoe subsidierelaties aan met zorgaanbieders. Een cliënt van bureau jeugdzorg kan zijn of haar indicatiebesluit
alleen tot gelding brengen bij een door de provincie gesubsidieerde
zorgaanbieder. Het systeem van de wet is verder zodanig ingericht, dat de
verplichtingen die in de wet zijn opgenomen met betrekking tot het
leveren van verantwoorde zorg en de consequenties die hieraan zijn
verbonden als deze verantwoorde zorg niet wordt geleverd, zich richten
tot de gesubsidieerde zorgaanbieder. Deze is te allen tijde verantwoordelijk voor de geleverde zorg, ongeacht of hij de zorg zelf of via een ander
levert.
De Wet op de jeugdzorg verbiedt gesubsidieerde zorgaanbieders niet om
bij de uitvoering van hun werkzaamheden gebruik te maken van derden.
Dit houdt in dat de door de provincie gesubsidieerde zorgaanbieders
contracten kunnen sluiten met particuliere instellingen, die in hun
opdracht de daadwerkelijke hulpverlening bieden. De gesubsidieerde
zorgaanbieder heeft, zoals hierboven gezegd, wel de verplichting om
verantwoorde zorg te leveren. Deze plicht geldt te allen tijde, dus ook als
de zorgaanbieder de daadwerkelijke zorg uitbesteedt aan de derde.
Voorstel voor het gebruik van particulier aanbod
In overleg met IPO, Jeugdzorg Nederland en de Inspectie Jeugdzorg ben
ik tot het volgende voorstel gekomen.

1

Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.

Alvorens een gesubsidieerde zorgaanbieder gebruik maakt van een
particuliere aanbieder, maakt de zorgaanbieder aan de provincie kenbaar

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 31 839, nr. 87

2

van welke particuliere aanbieder zij gebruik wenst te maken. De provincie
stelt vervolgens de Inspectie Jeugdzorg hiervan op de hoogte.
De gesubsidieerde zorgaanbieder draagt er zorg voor dat de Inspectie
Jeugdzorg via haar toezichtstaak kan controleren of de particuliere
zorgaanbieder daadwerkelijk verantwoorde zorg biedt aan de cliënt. De
zorgaanbieder draagt er zorg voor dat de inspectie toegang heeft tot de
particuliere instelling waar de cliënt verblijft. Dit kan bijvoorbeeld als eis
worden opgenomen in het contract dat de gesubsidieerde zorgaanbieder
met de particuliere zorgaanbieder afsluit.
Ook eventuele handhavingsactiviteiten door de inspectie vinden, net als
bij nevenlocaties van een zorgaanbieder, plaats via de verantwoordelijke
zorgaanbieder die door de provincie wordt gesubsidieerd.
Het IPO, Jeugdzorg Nederland en de Inspectie Jeugdzorg kunnen
instemmen met dit voorstel, waarmee de verantwoordelijkheid voor en
het toezicht op de kwaliteit zijn geborgd. Provincies hebben bovendien
besloten, analoog aan het buitenlands zorgaanbod, ook voor het gebruik
van particulier zorgaanbod een kwaliteitsprotocol te ontwikkelen. Dit
kwaliteitsprotocol kan dan ook de Inspectie Jeugdzorg ondersteunen bij
haar toezichtstaak.
De betrokken partijen gaan dit jaar de voorgestelde werkwijze implementeren. Gaandeweg zal worden bekeken of nadere uitwerking nodig is.
Ik ben ervan overtuigd dat met dit voorstel het particuliere zorgaanbod als
flexibele en soms vernieuwende vorm van zorg beschikbaar blijft voor
jeugdigen die dat nodig hebben, terwijl de kwaliteit van zorg en het
toezicht daarop zijn gewaarborgd. Hiermee zijn wat mij betreft ook de
zorgen van de inspectie zoals genoemd in hun signalement ondervangen.
De staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
M. L. L. E. Veldhuijzen van Zanten-Hyllner

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 31 839, nr. 87

3