Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2019–2020

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2729
Vragen van het lid Van Weyenberg (D66) aan de Staatssecretaris van
Financiën en de Minister voor Milieu en Wonen over het feit dat de (maximale)
huurtoeslag daalt wanneer een alleenstaande een kind krijgt (ingezonden
8 april 2020).
Antwoord van Minister Ollongren (Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties), mede namens de Staatssecretaris Van Huffelen
(Financiën, Toeslagen en Douane) (ontvangen 8 mei 2020).
Vraag 1
Klopt het dat de (maximale) huurtoeslag voor een alleenstaande daalt
wanneer de alleenstaande een kind (of meerdere kinderen) krijgt?1
Antwoord 1
Het klopt dat er een verschil is in de maximaal mogelijke huurtoeslag voor
alleenstaanden en voor meerpersoonshuishoudens, waar ook eenoudergezinnen onder vallen. Voor alleenstaanden wordt boven de aftoppingsgrens nog
40% van de huurprijs boven deze aftoppingsgrens vergoed, voor een
meerpersoonshuishouden niet. Bij huren boven de aftoppingsgrens bestaat
daarom een verschil in de maximale toeslag.
Vraag 2
Hoe groot is dit verschil, wanneer we uitgaan van de maximale huurtoeslag
voor een alleenstaande en de maximale huurtoeslag voor een alleenstaande
ouder met een jong kind zonder inkomen of vermogen als medebewoner?
Antwoord 2
Meerpersoonshuishoudens krijgen voor het gedeelte van de huur boven de
voor hen geldende aftoppingsgrens geen huurtoeslag meer, alleenstaanden
krijgen 40% van dat gedeelte vergoed. Voor alleenstaanden is de maximaal
mogelijke huurtoeslag, bij een minimuminkomen en een huur ter hoogte van
de huurtoeslaggrens, € 368 per maand en voor meerpersoonshuishoudens is
de maximaal mogelijke huurtoeslag € 321 per maand. Dit is dus een verschil
van € 47 per maand.
Echter geldt bij deze twee huishoudvormen ook een andere inkomensafhankelijkheid. Zo geldt voor de meerpersoonshuishoudens een hogere minimum-

1

ah-tk-20192020-2729
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2020

Belastingdienst (https://www.belastingdienst.nl/rekenhulpen/toeslagen/)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

1

inkomensgrens. Bij alleenstaande ouders neemt dus pas bij een hoger
inkomen de eigen bijdrage toe dan bij alleenstaanden. Zo leidt bijvoorbeeld
voor een bijstandsgerechtigde de stijging van de minimumuitkering bij het
krijgen van een kind niet tot verlies aan huurtoeslag. Daarnaast behouden
alleenstaande ouders ook tot een hoger inkomen het recht op huurtoeslag.
Voor alleenstaande ouders met één kind (tweepersoonshuishoudens) en een
huur ter hoogte van de huurtoeslaggrens geldt dat zij tot een belastbaar
jaarinkomen van € 37.761 recht hebben op huurtoeslag, vergeleken met
€ 31.826 voor alleenstaanden met dezelfde huurprijs.
Vraag 3 en 4
Vindt u dit verschil wenselijk?
Deelt u dat het krijgen van een kind juist een reden kan vormen om een
alleenstaande ouder met een laag inkomen extra te ondersteunen om de
huur te kunnen betalen, bijvoorbeeld omdat een alleenstaande ouder extra
ruimte in huis nodig heeft voor het kind of de kinderen?
Antwoord 3 en 4
In principe is het de bedoeling dat huishoudens met huurtoeslag helemaal
niet worden gehuisvest in woningen met een huurprijs boven de aftoppingsgrens, omdat deze woningen ook met (volledige) huurtoeslag voor deze
doelgroep erg duur zijn. Vanuit deze achtergrond moeten corporaties ook
minimaal 95 procent van de huishoudens met recht op huurtoeslag die ze
jaarlijks huisvesten een woning aanbieden met een huur die niet hoger is dan
de aftoppingsgrens in de huurtoeslag. Wanneer alleenstaande ouders in een
woning met een huur onder de aftoppingsgrens worden gehuisvest, is er
geen sprake van het genoemde verschil.
Ik onderken dat alleenstaande ouders extra financiële ondersteuning nodig
kunnen hebben. Echter krijgen zij deze extra ondersteuning al via bijvoorbeeld de alleenstaande ouderkop op het kindgebonden budget van € 3.190
per jaar (in 2020) en geldt voor deze groep zoals hiervoor aangegeven in de
huurtoeslag ook een gunstiger inkomensafhankelijke afbouw dan voor
alleenstaanden.
Vraag 5
Welke redenen liggen ten grondslag aan de keuze voor dit verschil?
Antwoord 5
Het is de bedoeling dat huishoudens in een voor hun situatie passende
woning worden gehuisvest, zowel qua huishoudsituatie als met een huurprijs
passend bij het inkomen. Zoals bij het antwoord op vraag 3 en 4 aangegeven
is het in principe de bedoeling dat huishoudens met huurtoeslag helemaal
niet worden gehuisvest in woningen met een huurprijs boven de aftoppingsgrens, omdat deze woningen ook met (volledige) huurtoeslag voor deze
doelgroep erg duur zijn. In incidentele gevallen kan het onvermijdbaar zijn
dat huurtoeslagontvangers in een voor hun relatief dure woning worden
gehuisvest. Bij ouderen is dit soms het geval als zij aangewezen zijn op een
woonvorm met extra voorzieningen, waardoor de huurprijs hoger wordt.
Daarom krijgen ouderen ook boven de voor hen geldende aftoppingsgrens
40% van de huur vergoed.
Voor alleenstaanden is in 1997 ook huurtoeslag voor het gedeelte van de
huur boven de aftoppingsgrens mogelijk gemaakt. Destijds was hiervoor de
overweging dat de nettohuurquotes voor deze huishoudens zonder deze extra
huurtoeslag aanzienlijk hoger lagen dan die voor meerpersoonshuishoudens
[memorie van antwoord Kmrst. 1996–1997, 25 090, nr. 197b].
Vraag 6
Hangt dit bijvoorbeeld samen met andere regelingen, zoals de alleenstaande
ouderkop binnen het kindgebonden budget?
Antwoord 6
Zie het antwoord op vraag 4

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

2

Vraag 7
Zijn er situaties denkbaar waarin een alleenstaande ouder alleen huurtoeslag
ontvangt en alleen te maken krijgt met de nadelige effecten van de lagere
(maximale) huurtoeslag en niet met de positieve effecten van het recht op
(hogere) andere toeslagen, zoals het kindgebonden budget en de kinderbijslag?
Antwoord 6
Op basis van inkomen en vermogen komt een alleenstaande ouder altijd in
aanmerking voor kinderbijslag en kindgebonden budget als zij/hij een kind
krijgt en ook huurtoeslag ontvangt.
De kinderbijslag is onafhankelijk van het inkomen en vermogen. Net zoals de
huurtoeslag is het kindgebonden budget inkomensafhankelijk en kent een
vermogenstoets. Het afbouwpercentage van het kindgebonden budget is
lager dan het afbouwpercentage in de huurtoeslag. Het kindgebonden budget
loopt dus ook verder het inkomensgebouw in dan de huurtoeslag. Alleenstaande ouders die huurtoeslag ontvangen hebben dus ook recht op het
kindgebonden budget. De vermogenstoets in het kindgebonden budget is
hoger dan de vermogenstoets in de huurtoeslag. Alleenstaande ouders die
beschikken over een vermogen onder de vermogensgrens in de huurtoeslag
en dus recht hebben op huurtoeslag, ontvangen dus ook kindgebonden
budget.
Vraag 8
Welke mogelijkheden zijn er om dit verschil terug te dringen?
Antwoord 8
In het IBO Toeslagen deel 1, naar u verzonden op 11 november 2019
(Kamerstuk 31 066, nr. 540), is in het kader van vereenvoudiging de mogelijkheid voor het harmoniseren van de aftoppingsgrenzen en de hoogte van de
huurtoeslag boven de aftoppingsgrenzen onderzocht. Hiermee zouden de
huidige twee aftoppingsgrenzen worden geharmoniseerd en wordt het recht
op huurtoeslag boven de aftoppingsgrenzen voor alle huishoudtypen
gelijkgetrokken. Hierdoor zou er dus geen verschil in maximale huurtoeslag
meer zijn tussen alleenstaanden en alleenstaande ouders. Uit het rapport
blijkt dat bij een budgettair neutrale vormgeving dit voor een deel van de
huurtoeslagontvangers tot positieve inkomenseffecten zou leiden, en bij een
deel van de huurtoeslagontvangers tot negatieve inkomenseffecten. Het
voorkomen van negatieve inkomenseffecten in deze variant leidt tot € 53
miljoen hogere kosten huurtoeslag.
Vraag 9
Wanneer verwacht u het Interdepartementaal Beleidsonderzoek (IBO)
Toeslagen deel 2 en de kabinetsreactie naar de Kamer te sturen?
Antwoord 9
Op 30 april 2020 is het IBO Toeslagen deel 2 en de kabinetsreactie aan uw
Kamer gezonden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

3