Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2019–2020

21 501-02

Raad Algemene Zaken en Raad Buitenlandse
Zaken

Nr. 2158

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 24 april 2020
Hierbij bied ik u het verslag aan van de videoconferentie van de leden van
de Raad Algemene Zaken van 22 april 2020.
De Minister van Buitenlandse Zaken,
S.A. Blok

kst-21501-02-2158
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2020

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 21 501-02, nr. 2158

1

VERSLAG VIDEOCONFERENTIE VAN DE LEDEN VAN DE RAAD
ALGEMENE ZAKEN D.D. 22 APRIL 2020
Op woensdag 22 april jl. vergaderden de leden van de Raad Algemene
Zaken per videoconferentie. De Minister van Buitenlandse Zaken nam deel
aan deze vergadering.
COVID-19
Verschillende lidstaten namen het woord over de COVID-19-crisis, en dan
specifiek over het afschalen van lockdown-maatregelen en de plannen
voor economisch herstel.
Nagenoeg alle lidstaten gaven aan beperkende maatregelen te hebben
getroffen om de uitbraak van COVID-19 te bestrijden. Een grote groep
lidstaten constateerde dat deze maatregelen effect hebben gehad en dat
de groeicurve inmiddels afvlakt en dat de piek naar verwachting is
gepasseerd. Een grote groep lidstaten heeft inmiddels ook een exit
strategie vastgesteld en sommige lidstaten zijn inmiddels bezig met het
geleidelijk afschalen van maatregelen. Een aantal lidstaten, waaronder
Nederland, onderstreepte het belang van een gedeeld afwegingskader ten
aanzien van het afschalen van noodmaatregelen en dat de Routekaart1
van de voorzitters van de Europese Commissie en de Europese Raad (de
«Roadmap towards lifting COVID-19 measures») hiervoor als een goede
basis kan dienen. Er is gesproken over het belang van het goed en
duidelijk informeren van burgers en van tijdige uitwisseling tussen
lidstaten van informatie over genomen maatregelen.
Wat betreft de plannen voor economisch herstel lichtte de Commissie toe
dat de herstelstrategie gebaseerd is op drie pijlers: 1) green deal;
2) digitale transitie; 3) weerbaarheid van de EU. Nederland en vele andere
lidstaten gaven aan dat we onze gezamenlijke inzet op de strategische
agenda niet uit het oog moeten verliezen en benadrukten het belang van
de groene en digitale transities. Meerdere lidstaten, waaronder
Nederland, hebben het belang van de interne markt bij het herstel van de
Europese economie benadrukt. Andere lidstaten benadrukten het belang
van cohesie- en landbouwbeleid. Ten slotte hebben enkele lidstaten
aangegeven dat het volgende Meerjarig Financieel Kader (MFK) een
belangrijke rol moet spelen in het ondersteunen van het herstel. Ten
aanzien van het herstelfonds waren er verschillende opvattingen, met
name ten aanzien van de omvang, wijze van financiering en relatie met
het MFK. De Europese Commissie zal hiertoe binnenkort met een voorstel
komen, waar het kabinet vervolgens het parlement over zal informeren.
Een aantal lidstaten benadrukte het toegenomen belang van een discussie
over de toekomst van Europa, met burgers, als gevolg van de COVID-19crisis. De eerder aangekondigde Conferentie over de Toekomst van
Europa zou hier volgens een aantal lidstaten een rol in kunnen spelen.
Over de opportuniteit van de timing daarvan waren de meningen
verdeeld. Voor Nederland is het van belang dat de aandacht nu eerst
uitgaat naar de crisis en het herstel.
Rechtsstatelijkheid COVID-19-maatregelen
De leden van de Raad en de Commissie stonden uitgebreid stil bij het
belang van het naleven van de beginselen van rechtsstaat, democratie en
grondrechten, juist ook in crisistijd. De Commissie benadrukte dat de
maatregelen die de lidstaten treffen ter bestrijding van de COVID-191

Zoals benoemd in Kamerstukken 21 501-20 en 21 501-02, nr. 1529

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 21 501-02, nr. 2158

2

uitbraak proportioneel, in de tijd beperkt en voorwerp van evaluatie
dienen te zijn. Mede gelet hierop is in de bovengenoemde Routekaart
opgenomen dat in de afbouwfase COVID-19-maatregelen moeten worden
afgeschaald als deze voor bestrijding van de crisis niet langer nodig zijn
en dat algemene maatregelen moeten worden vervangen door gerichte
maatregelen. De Commissie gaf verder aan de maatregelen in de lidstaten
te monitoren, en noemde daarbij met name de zorgen omtrent de
Hongaarse noodwetgeving. Zij merkte tevens op over verschillende
instrumenten te beschikken om rechtsstatelijke problemen te adresseren.
Een grote meerderheid van de lidstaten, waaronder Nederland,
benadrukte vervolgens eveneens het belang van het respecteren van de
beginselen van de rechtsstaat en sprak steun uit voor de monitoring door
de Commissie. Nederland riep de Commissie daarbij op indien noodzakelijk nadere actie te ondernemen. Ook wees Nederland op de handreiking
van de Raad van Europa die op 7 april jl. met alle 47 lidstaten is gedeeld.2
Een aantal lidstaten, waaronder ook Nederland, pleitte tevens voor het
koppelen van de toekenning van EU-gelden aan de naleving van rechtsstatelijke beginselen.
Verlenging besluit tot tijdelijke aanpassing van besluitvorming als
gevolg van de beperkende maatregelen tegen COVID-19
Vanwege het niet plaats kunnen vinden van fysieke Raden als gevolg van
de beperkende maatregelen ingesteld tegen COVID-19 is de schriftelijke
procedure momenteel de enige manier om besluiten te nemen. De
tijdelijke afwijking van het Reglement van Orde van de Raad die hiertoe
was aangenomen, liep tot en met 23 april 2020.3 Omdat de beperkende
maatregelen voorlopig nog voortduren, is besloten de afwijking met een
maand te verlengen tot 23 mei. Zie Besluit (EU) 2020/556 van de Raad van
21 april jl. Deze maatregel is ingegeven door het feit dat videoconferenties
informeel van aard zijn en er derhalve geen besluiten in deze videoconferenties kunnen worden genomen. Het kabinet informeert uw Kamer
volgens de bestaande afspraken inzake de EU-informatievoorziening.

2

https://www.coe.int/en/web/portal/-/coronavirus-guidance-to-governments-on-respectinghuman-rights-democracy-and-the-rule-of-law
3
Kamerstuk 21 501-02, nr. 2137

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 21 501-02, nr. 2158

3