Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2013–2014

30 545

Uitvoering Wet Werk en Bijstand

Nr. 132

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN SOCIALE ZAKEN EN
WERKGELEGENHEID
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 16 oktober 2013
Met deze brief informeer ik u over de actuele budgetten voor 2013 en 2014
en over de stand van zaken ten aanzien van de aanpassing van de
verdeelsystematiek vanaf 2015.
Actuele budgetten 2013 en 2014
Jaarlijks worden eind september per beschikking de budgetten op grond
van artikel 69, van de Wet werk en bijstand (WWB) bekendgemaakt. Met
deze budgetten worden gemeenten voorzien van middelen voor de
verstrekking van uitkeringen op grond van de WWB, de IOAW, de IOAZ en
aan startende zelfstandigen in het kader van het Bbz 2004. Gemeenten
ontvangen deze middelen als één gebundelde uitkering. Hieronder ga ik
nader in op het macrobudget en de verdeling.
Macrobudget
De financieringssystematiek sluit aan bij het uitgangspunt van de WWB
dat de beleidsmatige ruimte en de financiële verantwoordelijkheid bij
gemeenten liggen. Dit geeft gemeenten een prikkel om zoveel mogelijk
mensen uit de uitkering en aan het werk te helpen. Daarom kent de WWB
een budgetteringssystematiek in plaats van een declaratiesystematiek.
Uitgangspunt in de systematiek is dat voor alle gemeenten samen een
toereikend macrobudget wordt vastgesteld. Dit gebeurt door uit te gaan
van de realisaties in het voorgaande jaar, van een inschatting van de
effecten van de conjunctuur en rijksbeleid in het begrotingsjaar zelf, en
van een indexering voor de loon- en prijsontwikkeling. Voor de conjunctuurraming wordt de actuele en onafhankelijke rekenregel van het
Centraal Planbureau (CPB) gevolgd.
Sinds 2012 zijn de afspraken uit het bestuursakkoord 2007–2011 niet meer
van toepassing. Dit leidt ertoe dat budget en bestedingen beter bij elkaar

kst-30545-132
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2013

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 30 545, nr. 132

1

aansluiten. De realisaties over 2012 bevestigen dat. Uit de definitieve
opgaven van gemeenten blijkt dat zij in 2012 minder hebben uitgegeven
dan hen aan middelen ter beschikking is gesteld. Gemeenten hebben in
2012 € 4,883,6 miljoen uitgegeven. In totaal is gemeenten € 4.955,8
miljoen beschikbaar gesteld, waarvan € 4.855,1 miljoen via de reguliere
systematiek is verdeeld en € 100,7 miljoen via aanvullende uitkeringen.
Het definitieve macrobudget 2013 voor de gebundelde uitkering bedraagt
€ 5.658,2 miljoen en is daarmee € 385,4 miljoen hoger dan het voorlopige
macrobudget 2013. Dit wordt vooral veroorzaakt door de gewijzigde
conjuncturele verwachting van het CPB en de loon- en prijsbijstelling als
gevolg van de invoering van de Wet Uniformering Loonbegrip per
1 januari 2013. De werkelijk door gemeenten gerealiseerde bestedingen
over 2013 zal ik op basis van de voorlopige verantwoordingen van
gemeenten in het Jaarverslag SZW over 2013 aan uw Kamer melden.
Het voorlopige macrobudget 2014 voor de gebundelde uitkering bedraagt
€ 6.226,8 miljoen. Dit budget kan nog worden bijgesteld als gevolg van
nieuwe inzichten in het gerealiseerde volume en de gerealiseerde prijs in
2013, de effecten van de conjunctuur en kabinetsbeleid en de bijstelling
voor de loon-, prijs- en ongevoeligheid (lpo). Gemeenten zullen hierover
worden geïnformeerd met de bekendmaking van de nader voorlopige
budgetten in juni / juli 2014. In september 2014 wordt het macrobudget
2014 definitief vastgesteld.
Risico’s voor individuele gemeenten worden onder andere beperkt door
de mogelijkheid een verzoek om een incidentele of meerjarige aanvullende uitkering in te dienen. De financiering van deze voorzieningen
berust op onderlinge solidariteit en herverdeling tussen gemeenten. Dat
betekent dat deze voorzieningen uit het hiervoor beschreven macrobudget
(twee jaar later) worden betaald. Met het aflopen van de afspraken uit het
bestuursakkoord 2007–2011 neemt het beroep op de aanvullende
uitkeringen af. Uit het bovengenoemde macrobudget voor 2013 werd
€ 163 miljoen gereserveerd voor aanvullende uitkeringen en in 2014 nog
slechts € 28 miljoen.
Budgetverdeling
Het macrobudget wordt met een objectief verdeelmodel verdeeld over de
individuele gemeenten. Jaarlijks vindt een technische herschatting van
het objectief verdeelmodel plaats, waarmee wordt bereikt dat zo goed
mogelijk wordt aangesloten bij de actualiteit. Het rapport met de
herschatting van de gewichten voor 2014 is als bijlage bij deze brief
opgenomen1.
De uitkomsten van de verdeling 2014 na de jaarlijkse actualisatie van het
model hebben geen onverwachte uitkomsten laten zien. Samen met de
VNG is geconcludeerd dat er geen aanleiding is om af te wijken van de
vastgestelde systematiek.
Op donderdag 26 september en vrijdag 27 september zijn de beschikkingen met respectievelijk het definitieve budget voor 2013 en het
voorlopige budget voor 2014 aan gemeenten verzonden. Op vrijdag
27 september zijn gemeenten tevens over deze budgetten geïnformeerd
via het Gemeenteloket van SZW.

1

Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 30 545, nr. 132

2

Stand van zaken aanpassing verdeelsystematiek vanaf 2015
Het onderzoek naar de aanpassing van de verdeelsystematiek per 2015
bevindt zich momenteel in de uitwerkingsfase. De geselecteerde onderzoeksbureaus APE, Cebeon, SCP en SEO zijn in juni gestart met de
uitwerking van de verschillende varianten (resp. verbeteringen huidig
model, verschillenanalyse, multiniveau-analyse en trendmodel). De
onderzoekers houden hierbij rekening met de uitbreiding van de huidige
doelgroep van de WWB als gevolg van de Participatiewet. Begin volgend
jaar zullen zij hun werkzaamheden afronden. De onderzoeken worden
begeleid door een brede begeleidingscommissie met daarin ondermeer
vertegenwoordigers van de VNG, Divosa en enkele gemeenten.
Organisatieadviesbureau Berenschot, dat ook de verkenningsfase van dit
onderzoek heeft uitgevoerd, zal de verschillende varianten met elkaar
vergelijken en beoordelen op basis van de criteria die in de verkenningsfase zijn geformuleerd. Hierna zal, net als in de verkenningsfase, een
bestuurlijke conferentie worden georganiseerd. Uiteindelijk zal ik in het
voorjaar van 2014 een keuze maken voor een van de varianten. Ik zal Uw
Kamer daarover informeren. Deze keuze zal worden vertaald in de
regelgeving, zodat de middelen vanaf 2015 kunnen worden toegekend op
grond van de nieuwe verdeelsystematiek.
De Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
J. Klijnsma

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 30 545, nr. 132

3