Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2012–2013

33 523

EU-trendrapport 2013

Nr. 10

LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDEN
Vastgesteld 12 juni 2013
De commissie voor de Rijksuitgaven heeft een aantal vragen voorgelegd
aan de minister van Financiën over de brief van 15 mei 2013 inzake de
Nationale Verklaring 2013 (Kamerstuk 33 523, nr. 6)
De minister heeft deze vragen beantwoord bij brief van 10 juni 2013.
Vragen en antwoorden zijn hierna afgedrukt.
De voorzitter van de commissie,
Harbers
De adjunct-griffier van de commissie,
Van de Wiel

kst-33523-10
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2013

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 523, nr. 10

1

1
In de verklaring betreffende het Europees Visserijfonds (EVF) wordt
gemeld dat managementverificaties en de informatiebeveiliging van de
automatisering slechts gedeeltelijk functioneren. Kan een overzicht
worden gegeven van de specifieke gebreken, de oplossingsrichtingen en
het tijdspad waarbinnen deze worden gerealiseerd?
De specifieke gebreken, de verbetermaatregelen en het implementatie
tijdspad voor de managementverificaties zijn in onderstaand overzicht
opgenomen:
Specifieke gebreken

Verbetermaatregelen

Tijdspad

Onvoldoende verificatie van
aanbestedingsplicht

Een beoordelingskader, te
gebruiken voor verificatie
van de aanbestedingsplicht
Ten behoeve van de
beoordeling financiële
draagkracht een specifieke
instructie en formulier
opgesteld
Instructies over de wijze
waarop project-monitoring
moet plaatsvinden
Richtlijnen opgesteld voor
beoordeling van de
wijzigingsvoorstellen
Verbetering afstemming
tussen Dienst Regelingen en
NVWA over verificaties ter
plaatse.

Gereed, kader opgesteld
medio juni 2012 en in gebruik
genomen.
Instructie en formulier
toegepast (bij openstellingen
subsidies) in 2013.

Financiële draagkracht niet
beoordeeld

Onvoldoende projectmonitoring
Onduidelijkheid bij wijzigingsvoorstellen
Onvoldoende verificaties ter
plaatse

Instructie toegepast medio
2012.
Geïmplementeerd medio
2012.
Communicatie verbeterd en
instructie aangepast in 2012,
in mei 2013 gestart met
uitvoering.

De verbetermaatregelen zijn door de Dienst Regelingen geoperationaliseerd en de werking daarvan wordt in de loop van 2013 door de Auditdienst Rijk beoordeeld.
Voor de informatiebeveiliging zijn de volgende specifieke gebreken, de
verbetermaatregelen en het implementatie tijdspad in onderstaand
overzicht aangegeven:
Specifieke gebreken

Verbetermaatregelen

Tijdspad

Kwartaal rapport hoe
wijzigingen worden opgepakt

Een overzicht hoe de
wijzigingen worden
opgepakt.
Autorisaties worden
conform de werkwijze
»logische toegangsbeveiliging» verstrekt aan
medewerkers.
Wijzigingen worden volgens
een afgesproken »changeen incident proces»
gerealiseerd. Het proces
borgt dat informatiebeveiligingsaspecten worden
meegenomen.
Door het proces borgen dat
de relevante documentatie
wordt opgesteld en
bewaard.

Is opgesteld.

Autorisaties- en autorisatierollen systeem

Toegangs- en informatiebeveiliging

Wijzigingsbeheer en testproces

Periodieke controle vindt in de
tweede helft van 2013 plaats.

Voorgeschreven sjablonen en
werkwijze zullen in de tweede
helft van 2013 worden
toegepast.

Testdocumentatie (ook bij
kleinere wijzigingen) wordt in
de tweede helft van 2013
opgesteld.

Ook bij informatiebeveiliging geldt dat de verbetermaatregelen geoperationaliseerd door Dienst Regelingen en de werking daarvan in de loop van
2013 wordt getoetst door de Auditdienst Rijk.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 523, nr. 10

2

2
In de verklaring betreffende het EVF wordt gemeld dat nog over een
bedrag van € 3.112.113 onzekerheid bestaat. Kan de aard van deze
onzekerheid worden toegelicht?
Het betreft hier een wijziging van een subsidiebeschikking die in
december 2012 middels het jaarlijkse controleverslag is gemeld aan de
Commissie. Bij de afgifte van de Nationale verklaring was nog onzeker of
de Commissie akkoord zou gaan met de wijziging van de subsidiebeschikking. Inmiddels is het Nederlandse jaarlijkse controleverslag
geaccepteerd door de Europese Commisie en heeft zij daarmee deze
wijziging geaccepteerd. Er is geen sprake meer van een onzekerheid.
3
Hoeveel lidstaten van de Europese Unie zullen over het jaar 2012 naar
verwachting geen Nationale verklaring afgeven?
Naast Nederland verstrekken Zweden en het Verenigd Koninkrijk een
jaarlijkse Nationale verklaring. In Denemarken geeft de nationale
rekenkamer een oordeel af in een rapport over de EU fondsen in
Denemarken. Deze situatie zal in 2013 ongewijzigd blijven dus 23 lidstaten
geven geen verklaring af. Deze lidstaten moeten wel voldoen aan de EU
regelgeving inzake het financieel beheer van EU fondsen.
4
In de toelichting wordt gemeld dat uit onderzoek blijkt dat een belangrijke
tekortkoming bestaat in nationale controlesystemen, kan worden
gespecificeerd welke tekortkoming het betreft?
In de toelichting bij de Nationale verklaring zijn de tekortkomingen in de
systemen voor financieel beheer bij het EVF en de Migratiefondsen
weergegeven en beschreven. Voor het EVF zijn deze onder 1 nog nader
gespecificeerd en is het tijdspad voor verbetermaatregelen gegeven.
5
Zijn er aanleidingen om aan te nemen dat in de toekomst meer lidstaten
een Nationale verklaring zullen afgeven en wat doet de Nederlandse
regering om dit te bevorderen?
Het is het kabinet niet bekend dat andere dan de bij 3 genoemde lidstaten
bereid zijn tot het afgeven van een Nationale verklaring (NV) op politiek
niveau of dit overwegen en er is ook niet de verwachting dat dit in de
nabije toekomst zal gebeuren.
Mede door de inzet van Nederland bij de recentelijk afgeronde heronderhandeling van het Financieel Reglement, zijn enkele belangrijke verbeteringen ingevoerd die gelden vanaf de nieuwe MFK-periode. Hoewel er
geen verplichte lidstaatverklaring is gekomen (alleen een vrijwillige) is een
aantal elementen uit de Nationale verklaring wel een verplicht onderdeel
geworden van EU-recht, te weten het afgeven (door uitvoerende
instanties in lidstaten) van een verklaring over de werking van de
controlesystemen («beheersverklaring») vergezeld van een rapportage
over de foutenpercentages tot op het niveau van de eindbegunstigden
door een onafhankelijke auditor («onafhankelijke audit opinie»). Ook moet
daarbij een overzicht van corrigerende maatregelen gegeven worden,
zoals ook gebeurt in de Nederlandse Nationale Verklaring. Helaas is –
ondanks sterk aandringen van Nederland – het niet verplicht geworden
om deze rapportages openbaar te maken, die keuze wordt overgelaten
aan de lidstaten zelf. Ook ontbreekt ondertekening op politiek niveau. De
toegevoegde waarde van het instrument «Nationale verklaring» wordt
door slechts drie lidstaten gedeeld. Het kabinet zal zich blijven inzetten om

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 523, nr. 10

3

het doel en de elementen van de Nationale verklaring in de verschillende
fasen van de verantwoordingscyclus onder te brengen.
6
Wat is de reden dat de Commissie een tolerantiegrens hanteert van 2%,
het dubbele in vergelijking met de 1% tolerantiegrens die de Nederlandse
regering hanteert ten aanzien van haar eigen uitgaven?
De tolerantiegrens van 2% wordt door de Europese Rekenkamer gehanteerd bij de afgifte van haar jaarlijkse rechtmatigheidverklaring. De
Europese Rekenkamer is onafhankelijk en bepaalt zelf welke norm zij
hanteert voor haar oordeel. De 2% norm is door de Commissie en het
Europees Parlement overgenomen. Ook internationaal is dit een gebruikelijke foutmarge. In Nederland heeft de Algemene Rekenkamer voor haar
oordeel 1% vastgesteld als foutmarge en deze is door de regering
overgenomen voor haar verantwoording aan de Tweede Kamer.
7
Heeft de Commissie zelf initiatief genomen of is zij voornemens initiatief
te nemen om de tolerantiegrens van de uitgaven in de toekomst lager vast
te stellen dan de huidige 2%?
Momenteel zijn er geen Commissie voorstellen voor een eventuele
aanpassing bekend. De Commissie heeft als onderdeel van haar actieplan
«The roadmap to a positive DAS» in de herziening van het Financieel
Reglement van de EU een relatie willen leggen tussen de geaccepteerde
foutmarge en de kosten van controles. In de uitwerking had dit geleid tot
ruimere foutmarges. Uiteindelijk bleek hiervoor onvoldoende draagvlak
bij de Raad en het Europees Parlement.
8
De Europese Unie accepteert standaard tweemaal zoveel onrechtmatigheid als de Nederlandse regering, wat gaat de Nederlandse regering
doen om de Europese Commissie te bewegen de tolerantiegrens te
verlagen naar het niveau van verantwoording, zoals men dat in Nederland
gewend is?
De Europese Rekenkamer beslist onafhankelijk welke foutmarge zij
hanteert voor haar oordeel. Het Europees Parlement kan als decharge
autoriteit een eigen afweging maken om tot een foutmarge te komen
maar hanteert ook de norm van de Europese Rekenkamer. In de praktijk
blijkt 2% als foutmarge breed geaccepteerd te worden. Nederland
hanteert deze EU norm ook voor haar Nationale verklaring. Er is vanwege
de onafhankelijk positie van de Europese Rekenkamer en het Europees
Parlement geen aanleiding of mogelijkheid om de Europese praktijk aan te
passen aan de Nederlandse situatie voor de verantwoording over
nationale uitgaven. Zie ook het antwoord onder 6 en 7.
9
Uit de toelichting betreffende het EVF en specifiek de Rapportage
Auditautoriteit over rechtmatigheid gedeclareerde uitgaven 2011 blijkt dat
de Commissie haar jaarlijkse goedkeuring baseert op foutpercentages na
correctie van die fouten, terwijl Nederland haar jaarlijkse Nationale
verklaring baseert op de rechtmatigheid van de jaarlijkse betalingsaanvraag. Kan worden toegelicht waarom Nederland haar goedkeuring niet
ook baseert op foutpercentages na correctie van fouten? Zo nee, waarom
niet? Zo ja, welke foutpercentages zullen worden gehanteerd?
Omdat er bij structuurfondsen geen sprake is van een jaarlijkse verplichte
afsluiting voor rechtmatigheid beoordeelt de Commissie of de systemen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 523, nr. 10

4

voor financieel beheer een redelijke zekerheid geven over de rechtmatigheid van transacties. Daarin weegt zij ook mee of het systeem de
genoemde foutcorrecties goed verwerkt. Als in enig jaar sprake is van
hoge foutpercentages in betaalaanvragen kan zij concluderen dat de
systemen onvoldoende zekerheden bieden en een verbeterplan
verlangen. Aan het einde van de programmaperiode wordt de rechtmatigheid van uitgaven definitief door de Commissie vastgesteld in de
eindafrekening.
Nederland legt in de Nationale verklaring jaarlijks verantwoording af over
de werking van de systemen en de rechtmatigheid van uitgaven in een
kalenderjaar. Voor het oordeel over de systemen hanteert Nederland
dezelfde systematiek als de Commissie. Het oordeel over de rechtmatigheid van de Nederlandse uitgave is gebaseerd op de bij de Commissie
ingediende betaalaanvragen in het kalenderjaar. Fouten in betaalaanvragen kunnen in het daarop volgende jaar worden gecorrigeerd maar
kunnen het verleden en het oordeel over de rechtmatigheid niet meer
wijzigen. Nederland is transparant over de foutpercentages voor en na
correcties.
10
Uit de toelichting betreffende het Europees Fonds voor Regionale
Ontwikkeling (EFRO) en specifiek de Rapportage Auditautoriteit over de
rechtmatigheid van gedeclareerde uitgaven 2011 blijkt dat indien de
foutfractie kleiner is dan 2%, de Commissie haar goedkeuring verleent en
vervolgens geen aanvullende correcties worden gedaan, kan nader
worden toegelicht waarom deze correcties niet plaatsvinden?
Voor de goedkeuring van de financiële verantwoording inzake door NL
gedeclareerde subsidieuitgaven door de Commissie geldt een fouttolerantie van maximaal 2%. Fouten kleiner dan 2% tasten de goedkeurende
verklaring van de Commissie niet aan. Wel moeten alle geconstateerde
fouten die de Audit autoriteit heeft gevonden in haar steekproef op
projectniveau door Nederland worden gecorrigeerd. Projecten die buiten
de steekproef vallen kunnen ook nog fouten bevatten echter een foutpercentage van maximaal 2% is voor de Commissie acceptabel omdat er dan
voldoende zekerheid is dat de uitgaven rechtmatig zijn en deze hoeven
dan niet te worden gecorrigeerd. De Audit Dienst Rijk geeft hierover
zekerheid door het afgeven van een rechtmatigheidsverklaring.
11
In Bijlage 2 «Verrekende financiële correcties GLB 2012» wordt onder
Toeslagrechten toegelicht dat herstelmaatregelen zijn genomen om
herhaling te voorkomen, kan worden gespecificeerd welke maatregelen
zijn genomen en op welke termijn deze worden geëffectueerd?
Het gaat hierbij om de berekening van toeslagrechten door Dienst
Regelingen als basis voor subsidieaanvragen op basis van de Europese
bedrijfstoeslagregeling. Incidenteel is daarbij het nationaal maximum
voor het toekennen van rechten aan agrariërs overschreden en is ten
onrechte voederareaal niet meegeteld. De herstelmaatregelen zijn vanaf
2011 doorgevoerd en geëffectueerd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 523, nr. 10

5