Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2014–2015

29 754

Terrorismebestrijding

Nr. 271

BRIEF VAN DE MINISTERS VAN VEILIGHEID EN JUSTITIE EN VAN
SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 12 november 2014
Met deze brief bieden wij u de toegezegde rapportage over de voortgang
van de uitvoering van het Actieprogramma Integrale Aanpak Jihadisme1
(Kamerstuk 29 754, nr. 253), conform de gewijzigde motie van het lid
Pechtold (Kamerstuk 29 754, nr. 267).2 Een dergelijke voortgangsrapportage wordt in de komende periode bij ieder Dreigingsbeeld Terrorisme
Nederland (DTN) toegezonden. In deze brief wordt tevens ingegaan op de
toezeggingen met betrekking tot wetgeving, bestemmingsvisa, de
organisatie Hizb-ut Tahrir (HuT) en de Vereniging Nederlandse Gemeenten
(VNG).
Voortgang van het Actieprogramma
Met het Actieprogramma geeft het kabinet een additionele impuls aan de
reeds eerder ingezette aanpak van het gewelddadig jihadisme. Een niet
aflatende inzet op directe risicoreductie door middel van inlichtingenwerk,
opsporing en vervolging is nodig om de directe dreiging die uitgaat van
het gewelddadig jihadisme aan te pakken.
Met een combinatie van repressieve en preventieve maatregelen werken
overheid en maatschappelijke partners aan een weerbare samenleving die
in staat is de verhoogde dreiging nu en in de toekomst het hoofd te
bieden en processen die leidden tot radicalisering en spanningen te
voorkomen. Dat gebeurt via een sluitende aanpak van melding en
signalering tot doorverwijzing naar ondersteunende voorzieningen en
betrokken partners. Dit resulteert in een gerichte preventieve aanpak,
waarbij ook de omgeving – ouders, broers, zussen- betrokken wordt.

1
2

kst-29754-271
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2014

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl
Uw Kamer is op 9 september jl. (Kamerstuk 29 754, nr. 266) geïnformeerd over de maatregelen
omtrent reisgegevens, de verdeling van de capaciteit ten behoeve van uitvoering van het
Actieprogramma en de aanpassing van de rijkswet op het Nederlanderschap.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 754, nr. 271

1

Daarnaast zijn brede maatregelen nodig om de rechtsstaat te versterken
en een gezamenlijke alliantie te smeden tegen extremisme en haat in onze
samenleving. Dit vergt dat evenwichtige stemmen in onze samenleving
ruim baan krijgen en dat jongeren die kwetsbaar zijn voor radicalisering
een ander geluid te horen krijgen. De onderliggende waarden van de
rechtstaat kunnen niet vaak en breed genoeg uitgedragen worden. Het
keren van een maatschappelijk tij waarin extreme opvattingen voedingsbodem vinden, is een proces van lange adem. Preventie van radicalisering, haat en extremisme vergt inzet en vertrouwen van alle betrokken
partijen: nationaal én lokaal, zowel vanuit etnische en religieuze gemeenschappen als door individuen. Samenwerking met de islamitische
gemeenschappen is daarbij cruciaal.
De uitvoering van het Actieprogramma is in volle gang. De onderstaande
actiepunten uit het Actieprogramma worden prioritair uitgevoerd:
– De Nationale Politie is goed geprepareerd voor het direct en adequaat
handelen bij een terroristische aanslag, door het aanpakken van de
dreiging van opkomende terrorisme in Nederland, veroorzaakt door
personen die deelnemen of steun geven aan de jihad. Dit onder andere
doordat er een Nationale Staf Grootschalig en Bijzonder Optreden
(NSGBO) is ingericht die stand-by staat.
– De Kmar is vertegenwoordigd in het NSGBO van de politie en heeft
daarnaast een Landelijke Staf Grootschalig en Bijzonder Optreden
(LSGBO) ingericht ten behoeve van de aanpak van jihadisme.
– In het kader van voorkoming van witwassen en financieren van
terrorisme wordt geïntensiveerd ingezet op de financiële aanpak van
jihadisten. Zo wordt momenteel binnen de Financial Intelligence Unit
gericht capaciteit ingezet op de financiële aanpak van jihadisten en is
bij het Functioneel Parket een officier van justitie vrijgemaakt om
terrorismefinanciering aan te pakken.
– Het ontvangen, verwerken en doorgeven van meldingen met betrekking tot extremisme is belegd bij de stichting NL Confidential middels
de inzet van haar meldpunt Meld Misdaad Anoniem («M»). Daarmee is
maatregel 23a (Nationaal Meldpunt Extremisme) de facto gerealiseerd.
Burgers en professionals kunnen hier terecht met anonieme meldingen over alle vormen van extremisme. Het Meldpunt geeft de
meldingen door aan de juiste instanties of verwijst de melder indien de
melding niet anoniem kan worden gedaan.
– Het OM vordert met het intensiveren en coördineren van de strafrechtelijk aanpak van (dreigend) terrorisme. Er is binnen het OM meer
capaciteit vrijgemaakt voor dit onderwerp. Zeven extra officieren van
justitie worden aangesteld vanwege de jihaddossiers; twee bij het
landelijk parket en vijf in Den Haag, Rotterdam, Amsterdam, Utrecht en
Arnhem.
– Het expertcentrum maatschappelijke spanningen en radicalisering zal
praktische ondersteuning gaan bieden aan gemeenten en professionals bij hun aanpak van radicalisering en het vroegtijdig signaleren
van zorgwekkende ontwikkelingen en maatschappelijke spanningen
(per 1 januari 2015 operationeel als onderdeel van de Expertise-unit
Sociale Stabiliteit).
– Gemeenten die met radicaliseringsproblematiek worstelen, zijn met
rijksgelden ondersteund om hun lokale preventieve aanpak verder uit
te bouwen, bijvoorbeeld met het versterken en trainen van netwerken
van sleutelfiguren.
– Ook scholen die kampen met vragen en signalen worden gesteund.
Het Ministerie van OCW heeft, met de NCTV, trainers beschikbaar
gesteld om de deskundigheid van bestuurders en docenten te
vergroten; er zijn vertrouwens-inspecteurs getraind; en alle beschikbare informatie en instrumenten zijn beschikbaar gesteld via de
relevante onderwijsportalen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 754, nr. 271

2

–

Er worden intensieve overleggen gevoerd met maatschappelijke
organisaties en sleutelfiguren, om hen te ondersteunen bij het bieden
van tegengeluid en de weerbaarheid in eigen kring te versterken. Waar
sleutelfiguren worden bedreigd, worden beveiligingsmaatregelen
getroffen.
Een uitgebreide rapportage over de voortgang van de diverse maatregelen treft u aan in de bijlage.
Toezeggingen wetgeving, bestemmingsvisa, Hizb-ut Tahrir en
VNG
Met betrekking tot de in het Actieprogramma aangekondigde wetgeving is
aan uw Kamer een laatste stand van zaken toegezegd. In het debat van
4 september jl. is aangegeven dat de aangekondigde wetsvoorstellen zo
mogelijk nog dit jaar in consultatie gaan. Twee voorstellen koersen hierop
af: het wetsvoorstel tot wijziging van de «Wet bijzondere maatregelen
grootstedelijke problematiek in verband met de selectieve woningtoewijzing op grond van overlast gevend, crimineel, extremistisch of radicaal
gedrag» en de wijziging van de rijkswet op het Nederlanderschap in
verband met intrekking van het Nederlanderschap ter bescherming van de
nationale veiligheid. Voor de andere wetsvoorstellen geldt de planning
om ze, waar mogelijk gebundeld, in het voorjaar van 2015 in consultatie te
brengen. Voor deze wetsvoorstellen geldt dat zorgvuldige vormgeving
noopt tot iets meer voorbereidingstijd.
De toezegging om nogmaals de juridische mogelijkheden te bezien als
bedoeld in de motie bestemmingsvisa (motie Dijkhoff, Kamerstuk 29 754,
nr. 225), is meegenomen in het Actieprogramma. Het complete pakket
werpt wezenlijke belemmeringen op tegen uitreis met jihadistische
intenties. Zo zal onder andere uitreis met jihadistische intenties met
gebruik van een Nederlandse identiteitskaart onmogelijk worden gemaakt.
Daartoe wordt een wetsvoorstel voorbereid dat voorziet in het opleggen
van een uitreisverbod voor personen aan wie een paspoort is geweigerd
of waarvan het paspoort vervallen is verklaard. Deze toezegging wordt
hiermee gestand gedaan.
Tijdens het jihadismedebat op 4 september jl. (Handelingen II 2013/14, nr.
10, item 2) is, naar aanleiding van vragen van de heer Haersma Buma
(CDA), toegezegd te onderzoeken of ontbinding van een organisatie als de
Hizb-ut Tahrir (HuT) mogelijk is. In generieke zin is over het verbieden van
dergelijke organisaties in de brief aan uw Kamer van 9 september jl.
(Kamerstuk 29 754, nr. 266) bericht. Meer specifiek is op de HuT nader
ingegaan in de beantwoording van de vragen (29 oktober 2014) van de
leden De Graaf en Wilders (beiden PVV) aan de Minister van Veiligheid en
Justitie over het bericht «moslims delen flyers uit voor protest»
(Aanhangsel Handelingen II 2014/15, nr. 409). Zoals in de antwoorden op
de Kamervragen is aangegeven, is ontbinding of een verbod van de HuT
op dit moment niet aan de orde.
Conform de toezegging aan het lid Pechtold wordt vanzelfsprekend de
VNG betrokken bij de integrale aanpak van het jihadisme. Het is van
belang dat op lokaal niveau adequaat wordt geacteerd bij signalen van
radicalisering. VNG kan een belangrijk rol spelen bij de informatievertrekking aan een breed palet van bestuurders. Met de VNG is onder
andere de afspraak gemaakt om het Strategisch Beraad Veiligheid te
informeren over de voortgang van de uitvoering van het Actieprogramma.
Tevens wordt in dit overleg het DTN op hoofdlijnen toegelicht.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 754, nr. 271

3

Tot slot
Het meest recente dreigingsbeeld (DTN37) (Kamerstuk 29 754, nr. 270)
bevestigt nogmaals de dreiging die uitgaat van het mondiale jihadisme en
de noodzaak van een nationale en internationale integrale aanpak van
jihadisme. Het Actieprogramma is het noodzakelijke krachtige antwoord
op de huidige jihadistische dreiging. De ingezette maatregelen dragen
rechtstreeks bij aan het indammen ervan. Het is nu zaak de maatregelen
consequent te implementeren en voortdurend kritisch te blijven bezien
waar aanvullingen en aanscherpingen nodig zijn.
De Minister van Veiligheid en Justitie,
I.W. Opstelten
De Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
L.F. Asscher

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 754, nr. 271

4