2012D32533

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 21 augustus 2012
Mede namens de Minister van Veiligheid en Justitie deel ik u het volgende
mee.
Van 20 tot en met 22 juni jongstleden vond in Rome de plenaire vergadering van de Financial Action Task Force (FATF) plaats. De FATF is een
internationale taskforce die zich bezig houdt met de bestrijding van
witwassen en terrorismefinanciering (AML/CFT). De volgende onderwerpen zijn besproken:
Inkeerregeling Curaçao
De FATF kent een speciale procedure voor de toetsing van zogenoemde
fiscale inkeerregelingen, aangezien deze kunnen worden misbruikt voor
het witwassen van geld. Het FATF-secretariaat heeft haar zorgen geuit
over de tijdelijke inkeerregeling van Curaçao (1 januari 2012 tot 1 januari
2013). Met name bepaalde beleidsregels met betrekking tot die regeling
lijken een effectieve werking van de systemen ter bestrijding van
witwassen in de weg te staan.
Curaçao heeft ter vergadering zeer concrete toezeggingen gedaan om op
korte termijn alle onduidelijkheid weg te nemen, door die beleidsregels in
te zullen trekken en nieuwe beleidsregels vast te stellen. Hieruit moet
onder andere blijken dat het Openbaar Ministerie de mogelijkheid
behoudt om een strafrechtelijk onderzoek naar of vervolging van
witwassen in te stellen of voort te zetten, ongeacht of betrokken
verdachte(n) gebruikmaken van de inkeerregeling. Ook zal worden
verduidelijkt dat de belastingdienst bij alle potentiële «inkeerders»
onderzoek doet naar de herkomst van de betrokken tegoeden, en dat er bij
twijfel over de legale herkomst communicatie plaatsvindt tussen de
belastingdienst en het Openbaar Ministerie.
De plenaire vergadering van FATF heeft kennis genomen van deze
toezeggingen van Curaçao. Besloten is dat de inkeerregeling in tijdens de
volgende plenaire vergadering in oktober 2012 opnieuw aan de orde zal
zijn, waarbij de expliciete verwachting is dat Curaçao alle onduidelijkheden zal hebben weggenomen. Mocht blijken dat Curaçao hier niet aan
heeft voldaan, dan zullen in oktober verdere vervolgstappen besproken
worden, waaronder de mogelijkheid Curaçao door te verwijzen naar de
«grijze» of «zwarte» lijst van de FATF.
Hoog-risico en/of niet-coöperatieve landen: «zwarte» en «grijze»
lijst

1

Zie over dit proces eerdere kamerbrieven
inzake het verslag van de FATF plenaire.
Cuba, Bolivia, Ecuador, Ethiopië, Ghana,
Indonesië, Kenia, Myanmar, Nigeria, Pakistan,
Sri Lanka, Sao Tomé en Principe, Syrië,
Tanzania, Thailand, Turkije, Vietnam en
Jemen.

2

nds-tk-2012D32533

De FATF houdt twee lijsten bij waarop landen staan die onvoldoende
maatregelen nemen ter voorkoming van witwassen en terrorismefinanciering1. De eerste lijst is het zogeheten public statement en kan worden
gezien als de zwarte lijst. In de op 22 juni jongstleden gepubliceerde
versie van dit document worden Iran en Noord Korea geïdentificeerd als
landen waartegen maatregelen genomen moeten worden en wordt een
groep van 18 landen2 geïdentificeerd met strategische tekortkomingen in
hun AML/CFT systemen waar onvoldoende aan wordt gewerkt. De tweede
lijst, informeel ook wel de «grijze lijst» genoemd, is een lijst met 23 landen
die belangrijke tekortkomingen hebben in hun AML/CFT systemen, maar
wél gecommitteerd zijn om deze tekortkomingen te adresseren.

1

Beide lijsten zijn te vinden op de website van de FATF1. De Nederlandsche
Bank publiceert na elke plenaire vergadering een persbericht op haar
website «Open Boek Toezicht» met verwijzingen naar de nieuwe lijsten.
Op diezelfde website is een zogeheten Q&A te vinden die aangeeft welke
(aanvullende) maatregelen Nederlandse financiële instellingen kunnen
nemen, in het kader van de naleving van de WWFT, om het verhoogde
risico te mitigeren2.
Bijzondere aandacht ging uit naar Turkije, het enige land op de zwarte lijst
dat zelf lid is van de FATF. Turkije staat inmiddels ruim een jaar op de
zwarte lijst en heeft nog altijd niet de benodigde wetgeving geïmplementeerd voor de bestrijding van terrorismefinanciering. De FATF doet nu een
openbare oproep aan Turkije om dit onverwijld te doen, en geeft daarbij
aan dat indien dit in oktober 2012 nog niet goed is geregeld, er een begin
zal worden gemaakt met een discussie over het FATF-lidmaatschap van
Turkije.
Vierde ronde van landenevaluaties
Vanaf de tweede helft van 2013 zal de FATF beginnen aan een nieuwe
ronde van landenevaluaties. Hierbij zal de implementatie worden getoetst
van de nieuwe standaard die afgelopen februari door de FATF is vastgesteld. De wijze waarop deze evaluaties plaats gaan vinden is nog
onderwerp van discussie. Er is afgesproken dat er niet alleen gekeken
moet worden naar de technische implementatie van de FATF-standaard; in
de volgende evaluatieronde zou meer nadruk moeten komen op het
meten van de effectiviteit van de maatregelen ter bestrijding van
witwassen en terrorismefinanciering.
Op grond van de nieuwe standaard hebben landen de plicht gekregen om
risico-analyses te maken op het terrein van witwassen en terrorismefinanciering teneinde hun beleid meer op het geïdentificeerde risico af te
stemmen. Een werkgroep onder leiding van Nederland en het IMF is bezig
om een leidraad te ontwikkelen die landen kan helpen bij het opstellen
van een dergelijke nationale risico-analyse.
Typologierapporten
De plenaire vergadering van de FATF heeft drie typologierapporten
aangenomen die moeten bijdragen aan het verbeteren van de kwaliteit en
coördinatie van de internationale strijd tegen witwassen en terrorismefinanciering:
• Een werkgroep onder leiding van Nederland en de Wereldbank heeft
een leidraad opgesteld die praktische handvatten bevat voor financieel
rechercheren. Deze leidraad sluit aan bij de ook op dit punt aangepaste
FATF-standaard.
• Er is een rapport opgesteld over risicofactoren omtrent het witwassen
van opbrengsten uit corruptie. Dit kan worden gezien als aanvulling op
het eerdere rapport over witwassen en corruptie (Laundering the
Proceeds of Corruption, 2011). Het rapport beoogt financiële instellingen te helpen bij het analyseren en doorgronden van risicofactoren.
Het doel is dat situaties die worden gekenmerkt door een hoger risico
op witwassen van corruptiegeld beter en tijdig onderkend kunnen
worden door de private sector.
• Tenslotte is een rapport aangenomen over witwassen in relatie tot
illegale tabakshandel.
1

www.fatf-gafi.org
Zie website «Open Boek Toezicht» van DNB:
http://www.toezicht.dnb.nl/

2

Er zijn ook afspraken gemaakt over nieuwe typologieprojecten. De
volgende projecten zullen in principe de komende maanden van start
gaan:

2

•
•
•
•
•

Rol van advocaten en andere juridische beroepsgroepen bij witwassen
en terrorismefinanciering (mede onder Nederlands voorzitterschap)
Terrorismefinanciering in West Afrika
Rol van «Hawala» (informele geldtransfers) bij witwassen en terrorismefinanciering
Witwassen en terrorismefinanciering in relatie tot valsemunterij
Witwassen en terrorismefinanciering via handel in diamanten en
edelstenen

Volgende vergadering
De volgende plenaire vergadering zal plaatsvinden op 17-19 oktober 2012
in Parijs. U zult na afloop van de plenaire vergadering over de resultaten
worden geïnformeerd.
De minister van Financiën,
J. C. de Jager

3