> Retouradres Postbus 20011 2500 EA Den Haag

Aan de Voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Genraal
Postbus 20017
2500 EA DEN HAAG

Ministerie van
Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties
Directoraat-Generaal Wonen
en Bouwen
Directie Woningmarkt
Kenmerk
2013-0000041569
Uw kenmerk
33 405, F

Datum
Betreft

25 januari 2013
Motie Essers c.s. (Kamerstukken I 2012/13, 33 405, F)

Op dinsdag 18 december 2012 heeft de Eerste Kamer der Staten-Generaal het
wetsvoorstel herziening fiscale behandeling eigen woning in meerderheid
aanvaard. Het wetsvoorstel is daarmee tot wet verheven en op 27 december 2012
is de Wet van 20 december 2012 tot wijziging van de Wet inkomstenbelasting
2001 en enige andere wetten in verband met de herziening van de fiscale
behandeling van de eigen woning (Wet herziening fiscale behandeling eigen
woning) (hierna: de wet) in het Staatsblad gepubliceerd.1 Als gevolg van deze wet
is onder andere het begrip eigenwoningschuld aangepast. Hierdoor mag de rente
over leningen die – kort gezegd – op of na 1 januari 2013 zijn aangegaan in aftrek
worden gebracht als die lening in maximaal 360 maanden en ten minste volgens
een annuïtair aflossingsschema volledig wordt afgelost. Gelijktijdig met het
wetsvoorstel heeft de Eerste Kamer der Staten-Generaal ook de motie Essers c.s.2
in meerderheid is aanvaard.3 De motie Essers c.s. verzoekt de regering uiterlijk
eind januari 2013 aan de Kamer te rapporteren over onder meer:
a. mogelijkheden om – met behoud van de door het kabinet
voorgenomen beperking van de hypotheekrenteaftrek voor nieuwe
gevallen – toe te staan dat na 50% aflossen van de lening de tweede
50% alsnog ter vrije beoordeling staat van hypotheekgever en
hypotheeknemer;
b. mogelijkheden om de aflossing over een langere termijn dan de nu
gebruikelijke 30 jaren te spreiden;
c. mogelijkheden om energiebesparing in de woningvoorraad te
stimuleren.
Mede met het oog op het sociaal overleg tussen kabinet, werkgevers en
werknemers alsmede de verkenning van de heer Van Dijkhuizen of de rol van
institutionele beleggers, waaronder de Nederlandse pensioenfondsen en
verzekeraars, bij de hypothecaire woningfinanciering kan worden vergroot, zet ik
in deze brief de voor- en nadelen van de drie in de motie Essers c.s. genoemde

1

Stb. 2012, 670.
Kamerstukken I 2012/13, 33 405, F.
3
De fractie van de PvdA heeft aan deze motie de voorwaarde verbonden ‘dat dit binnen de gestelde budgettaire
kaders plaatsvindt’.
2

-

Pagina 1 van 7

-

richtingen op een rij. In lijn met mijn toezegging aan de heer Essers (CDA)4
tijdens de plenaire behandeling van het wetsvoorstel herziening fiscale
behandeling eigen woning zal ik in deze brief hetzelfde doen met betrekking tot
mogelijke regelingen die belastingplichtigen met een bestaande
eigenwoningschuld zouden moeten stimuleren om de bestaande
eigenwoningschuld af te lossen.

Ministerie van
Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties
Directoraat-Generaal Wonen
en Bouwen
Directie Woningbouw
2013-0000041569

1) Alternatieven voor 100% aflossen
De per 1 januari 2013 in werking getreden maatregel zorgt ervoor dat schulden
van burgers worden verminderd, de financierbaarheid van de
hypotheekportefeuille en de financiële stabiliteit worden verbeterd en de
budgettaire houdbaarheid van de hypotheekrenteaftrek wordt bevorderd. Het
voorgaande laat onverlet dat het belastingplichtigen vrij staat om voor de
financiering van hun woning geheel of gedeeltelijk een andere leningsvorm aan te
gaan. Onder het nieuwe recht is de rente over een dergelijke lening voor
belastingplichtigen echter niet aftrekbaar.5 Naar de mening van de indieners van
de motie zou dit voor belastingplichtigen te rigide kunnen blijken, waardoor is
verzocht te bezien of het mogelijk is ‘toe te staan dat na 50% aflossen van de
lening de tweede 50% alsnog ter vrije beoordeling staat van hypotheekgever en
hypotheeknemer’. Bij die afweging is het ‘behoud van de door het kabinet
voorgenomen beperking van de hypotheekrenteaftrek voor nieuwe gevallen’ in de
motie als randvoorwaarde gesteld. Het kabinet interpreteert die randvoorwaarde
zo dat een eventuele 50%-eis geen afbreuk mag doen aan de budgettaire
opbrengst van de wet. 6 Die budgettaire opbrengst loopt op naar structureel € 5,2
miljard. Deze randvoorwaarde in de motie lijkt te impliceren dat voor fiscale
doeleinden, al dan niet (gedeeltelijk) fictief, wordt verondersteld dat de
renteaftrek over een lening in 30 jaar volgens een annuïtair schema tot nihil
afneemt, terwijl daadwerkelijk slechts tot 50% hoeft te worden afgelost.
Het voorgaande zou kunnen worden vormgegeven door in plaats van het per 1
januari 2013 in werking getreden systeem uit te gaan van een fictief annuïtair
stelsel, waardoor de renteaftrek in 30 jaar naar nihil wordt teruggebracht. Het
maakt in dit systeem – fiscaal – niet uit of er daadwerkelijk wordt afgelost. Dat
zou via een andere weg moeten worden opgelegd. Het fictief annuïtair stelsel kent
meer vrijheidsgraden dan het per 1 januari 2013 in werking getreden systeem
omdat de leningsvorm niet bepalend is voor de renteaftrek. Daarnaast kan het
dezelfde budgettaire opbrengst genereren. Desalniettemin kleven aan dit systeem,
zoals uiteengezet in schriftelijke fase van de behandeling van het wetsvoorstel
Wet herziening fiscale behandeling eigen woning, ook nadelen.7 Met het oog op de
expliciete aflossingsprikkel, de begrijpelijkheid van het stelsel voor
belastingplichtigen en de voorinvulbaarheid van de IB-aangifte heeft het kabinet
4

Nog niet verschenen als kamerstuk maar wel raadpleegbaar door middel van navolgende link:
http://www.eerstekamer.nl/stenogram/stenogram_17_en_18_december/f=/vj5mfaqz9dle.pdf. Ook de heren De
Grave (VVD) en Brinkman (CDA) hebben hiernaar gevraagd tijdens de Algemene Financiële Beschouwingen in de
Eerste Kamer der Staten-Generaal onderscheidenlijk de Algemene Politieke Beschouwingen in de Eerste Kamer
der Staten-Generaal.
5
De in 2013 verstrekte Starterslening door het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse gemeenten (SVn)
vormt hierop een uitzondering (zie Kamerstukken II 2012/13, 33 405, nr. 14, blz. 1 en 2).
6
Dit laat onverlet dat die opbrengst uiteindelijk zal worden teruggegeven in de vorm van lagere inkomstenbelasting (Handelingen II 2012/13, nr. 23, item 7, blz. 40).
7
Zie onder andere Kamerstukken II 2012/13, 33 402, nr. 14, blz. 42 en 43 & Kamerstukken I 2012/13, 33 405,
C, blz. 9 en 10.
-

Pagina 2 van 7

-

voor het per 1 januari 2013 in werking getreden systeem gekozen en niet voor
een systeem waardoor de rente in 30 jaar wordt beperkt volgens een fictief
annuïtair schema. Nog los van deze inhoudelijke bezwaren heeft een dergelijke
‘switch’ als belangrijk nadeel dat hiermee binnen zeer korte tijd na
inwerkingtreding van het ene systeem al weer een ander systeem wordt
aangekondigd. Dat leidt hoe dan ook tot onzekerheid en een verlies aan
vertrouwen. Immers, waarom wordt dit beleid na verloop van tijd niet ingeruild
voor weer een andere visie? Tegenover deze beleidsonzekerheid staat wel dat de
overgang naar een fictief annuïtair stelsel de eerste dertig jaar leidt tot lagere
maandlasten (ervan uitgaande dat slechts 50% in plaats van 100% van de schuld
wordt afgelost). Daarentegen neemt de Loan-to-Value ratio (LTV)8 langzamer af
dan in het per 1 januari 2013 in werking getreden systeem. Die tragere afbouw
van de LTV verhoogt voor huishoudens de risico’s op restschulden (zeker in de
eerste jaren).
Na 30 jaar resteert 50% van de aanvankelijke schuld.9 Dit kan tot gevolg hebben
dat de leningverstrekkers vanwege een differentiatie naar risicoprofiel een hogere
hypotheekrente zullen hanteren omdat niet tot 100% wordt afgelost maar tot een
niveau van 50. Daar staat tegenover dat een belastingplichtige na 30 jaar over
een potentieel groter vrij vermogen zouden kunnen beschikken (tenzij de lagere
maandkasten hebben geleid tot meer consumptie). Dat vermogen kan worden
aangewend voor bijvoorbeeld de oude dag of ter dekking van zorgkosten. Het
voorgaande heeft echter geen effect op de leencapaciteit, omdat de leennormen
altijd al zijn uitgegaan van de 100% annuïtaire vorm. De rente over de schuld die
na 30 jaar resteert, is niet aftrekbaar van het belastbare inkomen en vermindert
voorts het eerder genoemde vrije vermogen dat zou kunnen worden aangewend
voor bijvoorbeeld de oude dag of ter dekking van zorgkosten. Ten slotte zijn de
maandlasten na 30 jaar bij 50% aflossen hoger dan bij 100% aflossen. Wanneer
de cumulatieve maandlasten niet worden vergeleken over een periode van 30 jaar
maar over een langere periode, kan het beeld, naarmate die periode langer wordt,
zo maar kantelen en blijkt 100% aflossen over die periode tot een lagere
cumulatieve last te leiden dan bij 50% aflossen.

Ministerie van
Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties
Directoraat-Generaal Wonen
en Bouwen
Directie Woningbouw
2013-0000041569

Naast twee hoofdvormen (het per 1 januari 2013 in werking getreden systeem en
het fictief annuïtaire schema) zou de motie ook kunnen wijzen op een invulling
door een combinatie van beide vormen. Op die manier ontstaat een hybride
systeem waarbij belastingplichtige, nadat hij volgens het per 1 januari 2013 in
werking getreden systeem 50% heeft afgelost, de mogelijkheid krijgt om zijn
annuïtaire lening om te zetten in een andere leningsvorm zonder dat daarbij het
recht op renteaftrek verloren gaat. Tot het moment van omzetting zijn de
maandlasten dus niet lager dan als gevolg van het per 1 januari 2013 in werking
getreden systeem. Om de budgettaire opbrengst te kunnen handhaven op € 5,2
miljard, zal, ondanks de eventuele omzetting, de aftrekbaarheid van de rente voor
het restant van de 30jaarsperiode volgens een fictief annuïtair schema moeten
worden afgebouwd van 50% naar nihil. Indien de kredietaanbieder niet mee wil
werken aan een omzetting verandert er feitelijk niets voor belastingplichtigen.
Bovenop de ook met deze hybride variant samenhangende onzekerheid die het
gevolg zou zijn van wetswijziging, leidt dit hybride systeem tot zeer complexe

8

De verhouding tussen de hoogte van de schuld en de waarde van de woning.
Binnen de per 1 januari 2013 in werking getreden systematiek kan ook de situatie worden bereikt waardoor
uiteindelijk slechts 50% van de eigenwoningschuld na 30 jaar is afgelost.

9

-

Pagina 3 van 7

-

wetgeving en heeft een negatieve impact op de uitvoerbaarheid en de
begrijpelijkheid van de eigenwoningregeling.
2) Verlenging aflostermijn
De motie vraagt voorts te bezien of er mogelijkheden zijn om de aflostermijn van
30 jaar te verlengen. Met het oog op de verhoging van de AOW-leeftijd waardoor
burgers langer blijven werken zou een langere aflostermijn, zeker voor de jongere
starters, denkbaar kunnen zijn. Naarmate op latere leeftijd voor het eerst een
woning wordt gekocht, neemt door de eventuele verlenging van de aflostermijn de
kans toe dat na pensionering de woning nog niet is afgelost. Vooral met het oog
op de inkomensachteruitgang die vanaf het moment van pensionering veelal
optreedt, neemt daarmee de kans op onwenselijke gevolgen toe.
De verlenging van de aflostermijn kan de eerste dertig jaar leiden tot lagere
maandlasten omdat de lening niet in 30 jaar maar bijvoorbeeld in 35 of zelf 40
jaar volledig moet worden afgelost. Dat betekent wel dat de LTV minder snel
afneemt, hetgeen het restschuldrisico minder snel verkleint dan bij een annuïtaire
lening die in 30 jaar volledig wordt afgelost. Op termijn zijn de maandlasten van
een annuïtaire lening die in 35 of 40 jaar volledig wordt afgelost daarentegen
(aanzienlijk) hoger dan een annuïtaire lening die in 30 jaar volledig wordt
afgelost. Ook de cumulatieve lasten (rente en aflossing) van een annuïtaire lening
die in 35 of 40 jaar volledig wordt afgelost, zijn hoger dan bij een annuïtaire
lening die in 30 jaar volledig wordt afgelost. Dat komt doordat er gedurende de
looptijd minder snel wordt afgelost en dus meer rente wordt betaald. Voor de
consument weegt het financiële voordeel van extra hypotheekrenteaftrek niet op
tegen de extra rentekosten.

Ministerie van
Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties
Directoraat-Generaal Wonen
en Bouwen
Directie Woningbouw
2013-0000041569

Een generieke verlenging van de aflostermijn van 30 naar 35 jaar10 leidt tot een
budgettaire derving die oploopt naar structureel € 1,8 miljard. Bij een generieke
verlenging van de aflostermijn naar 40 jaar loopt die derving zelfs op naar
structureel € 3,6 miljard. De ingezette hervorming van de koopwoningmarkt wordt
daardoor verkleind hetgeen een minder solide belastingstelsel, grotere risico’s
voor consumenten (schulden van burgers) en kredietaanbieders (financierbaarheid
hypotheekportefeuille en funding gap) tot gevolg kan hebben. Bovendien wordt de
complexiteit van het productaanbod vergroot. In het voorgaande wordt er van
uitgegaan dat door de verlenging van de aflostermijn gaat gelden dat het recht op
renteaftrek bestaat als de lening in maximaal 420 onderscheidenlijk 480 maanden
en volgens een annuïtair schema volledig wordt afgelost. Indien de in deze brief
beschreven budgettaire randvoorwaarde ook voor dit onderdeel geldt, zal de
verlenging van de aflostermijn moeten worden gecombineerd met een fictief
annuïtair schema. De renteaftrek wordt in dat geval in 30 jaar volgens een
annuïtair schema tot nihil beperkt, terwijl kredietnemer en kredietgever overeen
kunnen komen dat de aflossing daadwerkelijk in een langere periode mag
plaatsvinden. Die langere aflossingstermijn vloeit in deze variant niet voort uit
fiscale wet- en regelgeving. Voor de bezwaren tegen een fictief annuïtair schema
wordt kortheidshalve verwezen naar hetgeen daarover is opgemerkt onder het
kopje ‘alternatieven voor 100% aflossen’.

10
Er kan worden gekozen voor een specifieke verlenging van de aftrektermijn voor starters (bijvoorbeeld belastingplichtigen jonger dan 35 jaar). Dit roept echter verschillende vragen op die ook in de nota naar aanleiding van
het nader verslag bij het wetsvoorstel Wet herziening fiscale behandeling eigen woning zijn verwoord. Kortheidshalve wordt op deze plek naar die passages verwezen (Kamerstukken II 2012/13, 33 402, nr. 14, blz. 62).

-

Pagina 4 van 7

-

3) Stimuleren energiebesparing in woningvoorraad
Energiebesparing heeft voor het kabinet prioriteit. De gebouwde omgeving is goed
voor ruim 30% van de Nederlandse energieconsumptie. Hier ligt dan ook een
enorm potentieel om te komen tot energiezuinige woningen en utiliteitsgebouwen
en wel op een kosteneffectieve manier. Immers, de maatregelen verdienen
zichzelf terug door een lagere energierekening. Energiebesparing levert
beheersing van de woonlasten op, lagere exploitatiekosten en geeft een
aanzienlijke impuls voor de bouw zodat extra werkgelegenheid kan worden
gecreëerd.

Ministerie van
Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties
Directoraat-Generaal Wonen
en Bouwen
Directie Woningbouw
2013-0000041569

In 2012 heeft het rijk ingezet op onder meer de Blok-voor-Blok pilots, Green Deals
en de herijking van energiebesparingsconvenanten. Blok-voor-Blok is een kennisen leertraject voor de stimulering van grootschalige energiebesparing in de
bestaande voorraad. Dit moet in 2013/2014 leiden tot een overzicht van kansen
en belemmeringen voor grootschalige aanpak in de bestaande gebouwde
omgeving. In 2011 en 2012 zijn Green Deals gesloten met marktpartijen en
maatschappelijke organisaties om energiebesparing te versnellen en
belemmeringen weg te nemen. Ook zijn de drie convenanten met afspraken over
de wijze waarop het rijk en marktpartijen samenwerken bij het realiseren van de
energiebesparingsdoelstellingen voor de bestaande voorraad, de nieuwbouw en de
huursector in 2012 herzien, en is hier een koepelconvenant aan toegevoegd. Bij al
deze instrumenten is de rol van het rijk vooral gericht op het wegnemen van
barrières in wet- en regelgeving, het ondersteunen van kennisontwikkeling en
kennisoverdracht en het monitoren van de voortgang. Uiteindelijk zijn de
marktpartijen zelf verantwoordelijk voor de inhoudelijke thema’s zoals
kwaliteitsverbetering uitvoering, klantgerichte benadering en nieuwe financiële
arrangementen.
Een ander belangrijk spoor om te komen tot energiebesparing is innovatie. Met
het programma Energiesprong en Gebieden Energie Neutraal wordt samen met de
marktpartijen, gemeenten, corporaties en maatschappelijke organisaties
onderzocht op welke wijze grootschalige aanpak mogelijk is om te komen tot
energieneutrale en/of energienotaloze gebouwen en gebieden.
Dit levert voor de korte termijn al impulsen op voor de bouw en is ook nodig voor
het realiseren van de doelstellingen op de langere termijn.
Marktpartijen en maatschappelijke organisaties hebben aangegeven te willen
investeren in energiebesparende maatregelen. De financiering is echter vaak nog
een struikelblok. Marktpartijen zoals verenigd in het Nationaal Fonds
Energiebesparing hebben aangegeven middels een revolverend fonds en een
aanpak waarin ontzorging van de gebruiker centraal staat grootschalig
energiebesparing in de gebouwde omgeving te willen aanpakken.
Het kabinet heeft in de begroting geen budget uitgetrokken voor een bijdrage aan
een nationaal fonds energiebesparing, maar vindt een revolverend fonds voor
energiebesparing een interessante gedachte. Inhoudelijk gezien kan een
revolverend fonds, door het faciliteren van energiebesparende initiatieven, een
stimulans voor de bouwsector zijn en een bijdrage leveren aan het behalen van de
energiebesparingsdoelstelling bij eindverbruikers, zoals in de richtlijn energieefficiëntie opgenomen. In het Regeerakkoord is afgesproken om Green Deals op te
stellen voor een versnelling in het verduurzamen van bestaande woningen en voor

-

Pagina 5 van 7

-

utiliteitsbouw. Tevens heeft het kabinet met de SER afgesproken om te komen tot
een Nationaal Energie Akkoord. Daar zal naar verwachting ook over een
revolverend fonds energiebesparing worden gesproken.
4) Stimuleren aflossen bestaande eigenwoningschuld
Ten slotte heb ik, zoals eerder in deze brief aangehaald, de heer Essers toegezegd
terug te komen op mogelijkheden die belastingplichtigen met een bestaande
eigenwoningschuld zouden kunnen aanzetten tot aflossen. De thans geldende
(fiscale) eigenwoningregeling kent een aflossingstimulerende regeling voor
belastingplichtigen met een geringe eigenwoningschuld: de zogenoemde Hillenregeling. De Hillen-regeling heeft tot gevolg dat belastingplichtigen een extra
aftrekpost kunnen krijgen ter grootte van het bedrag waarmee het
eigenwoningforfait de aftrekbare kosten met betrekking tot een eigen woning
overstijgt en bevat een stimulans tot het aflossen van het laatste deel van de
eigenwoningschuld. Bovendien zorgt de werking van de bijleenregeling ervoor dat
eventuele verkoopwinsten zullen worden aangewend voor aflossing bij aankoop
van een nieuwe woning. Door de bewustwording van het risico van (te) hoge
schulden en door gedaalde huizenprijzen kan het daarnaast zo zijn dat
belastingplichtigen met een bestaande eigenwoningschuld een stimulans voelen
om af te lossen. Door binnen de boetevrije ruimte van de leningverstrekker af te
lossen kan de eigen schuldpositie en de mobiliteit op de woningmarkt worden
verbeterd. Het kabinet erkent dat de hierboven opgesomde stimulansen veelal
ervaren zullen worden als ‘negatieve stimulansen’. Vandaar dat het de roep om
een ‘positieve stimulans’ conceptueel kan plaatsen, te meer omdat daardoor niet
alleen belastingplichtigen zonder bestaande eigenwoningschuld maar ook
belastingplichtigen met een bestaande eigenwoningschuld een extra steentje
bijdragen aan het verlagen van de schuldpositie van burgers.

Ministerie van
Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties
Directoraat-Generaal Wonen
en Bouwen
Directie Woningbouw
2013-0000041569

De daadwerkelijke vormgeving van een positieve stimuleringsregeling die
belastingplichtigen met een bestaande eigenwoningschuld zou moeten aanzetten
tot aflossen, is niet helder. Nog los van de vraag over de vormgeving beïnvloedt
een stimuleringsregeling hoe dan ook de balans tussen belastingplichtigen met
een bestaande eigenwoningschuld (‘bestaande gevallen’) en belastingplichtigen
zonder een bestaande eigenwoningschuld (‘nieuwe gevallen’) in het voordeel van
de bestaande gevallen. Nieuwe gevallen moeten aflossen om het recht op
renteaftrek te verkrijgen terwijl belastingplichtigen met een bestaande lening dat
niet hoeven, maar nu ook nog eens een niet voorziene (fiscale) bonus krijgen om
toch te gaan aflossen. Voorts zal een stimuleringsregeling financieel alleen
aantrekkelijk zijn als die regeling leidt tot een voordeel dat het nadeel (verlies van
de hypotheekrenteaftrek door aflossing) teniet doet. Dat maakt een effectieve
regeling erg kostbaar. Het budgettaire belang kan in de hand worden gehouden
als wordt gekozen voor een regeling die slechts een (gedeeltelijke)
tegemoetkoming geeft voor het verlies van het toekomstige fiscale voordeel. Er
wordt in dat geval bewust ingespeeld op het handelen van belastingplichtigen die,
bijvoorbeeld vanwege de risico’s van hoge schulden, een voorkeur hebben voor
aflossen ook al beperkt dat hun aftrekmogelijkheden in de toekomst. 11 Ook de
uitvoerbaarheid van een stimuleringsmaatregel moet worden meegewogen. Een
stimuleringsregeling maakt de eigenwoningregeling immers complexer en zal dan
11
Het valt overigens niet uit te sluiten dat een extra aflossing op termijn leidt tot een lagere geoffreerde rente.
Dat kan een extra prikkel zijn om tussentijds af te lossen.

-

Pagina 6 van 7

-

ook gepaard gaan met hogere uitvoeringskosten. De meest uitgewerkte variant in
dit kader is een variant die tijdens het Catshuisoverleg ter tafel is gekomen.12
Deze variant is slechts aantrekkelijk voor een beperkt deel van de
belastingplichtigen, namelijk belastingplichtigen die in een bepaald kalenderjaar
een bovencontractuele aflossing doen op hun bestaande eigenwoningschuld. Zij
mogen nog zeven jaar na die aflossing 50% van de rente die zonder die aflossing
wordt uitgespaard in aftrek brengen op het belastbaar inkomen. Deze variant
benadeelt mensen die contractueel wel enige vorm van aflossen zijn
overeengekomen en kan daarom juridisch moeilijker verdedigbaar zijn dan een
generieke maatregel waarbij iedereen die aflost in een kalenderjaar een bonus
krijgt. Een generieke maatregel heeft daarentegen weer een hoge mate van
zogenoemde ‘dead weight loss’. Dit wil zeggen dat consumenten die zonder de
stimuleringsregeling al van plan waren om af te lossen toch een bonus ontvangen.

Ministerie van
Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties
Directoraat-Generaal Wonen
en Bouwen
Directie Woningbouw
2013-0000041569

De Minister voor Wonen en Rijksdienst,

drs. S. A. Blok

12
Zie voetnoot 1 in het document “Toelichting pakket maatregelen” dat als bijlage bij de brief van de ministerpresident van 23 april 2012 is gevoegd (Kamerstukken II 2011/12, 33 242, nr. 1).

-

Pagina 7 van 7