Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2018–2019

35 000 IV

Vaststelling van de begrotingsstaten van
Koninkrijksrelaties (IV) en het BES-fonds (H)
voor het jaar 2019

Nr. 12

VERSLAG HOUDENDE EEN LIJST VAN VRAGEN EN
ANTWOORDEN
Vastgesteld 8 oktober 2018
De vaste commissie voor Koninkrijksrelaties, belast met het voorbereidend onderzoek van dit voorstel van wet, heeft de eer verslag uit te
brengen in de vorm van een lijst van vragen met de daarop gegeven
antwoorden.
De vragen zijn op 28 september 2018 voorgelegd aan de Minister van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en de Staatssecretaris van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Bij brief van 5 oktober 2018
zijn ze door de Minister en de Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties beantwoord.
Met de vaststelling van het verslag acht de commissie de openbare
behandeling van het wetsvoorstel voldoende voorbereid.
De voorzitter van de commissie,
Pechtold
De griffier van de commissie,
De Lange

kst-35000-IV-12
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2018

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 000 IV, nr. 12

1

1
Wat is er sinds het Regeerakkoord, waarin is afgesproken dat het
Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelatie een sterkere
coördinerende rol heeft, in de praktijk veranderd?
Antwoord:
Er is vanuit de behoefte aan meer interdepartementale samenwerking een
bewindspersonenoverleg Caribisch Nederland in het leven geroepen waar
besloten wordt over departement overstijgende onderwerpen aangaande
Caribisch Nederland. Dit overleg stelt het kabinet in staat om te spreken
over de gezamenlijke uitdagingen waar het kabinet voor staat en koers te
bepalen om zo het groots mogelijke effect voor de burgers van Caribisch
Nederland te bewerkstelligen.
Daarnaast is een hoogambtelijk interdepartementale stuurgroep Caribisch
Nederland ingericht die elke zes weken bijeenkomt en de facto als
voorportaal van het bewindspersonenoverleg fungeert. Concreet heeft dit
geleid tot onder andere een kabinetsreactie op het Regioplan-rapport
gericht op een integrale aanpak van de armoedeproblematiek en een
departement overstijgende voortgangsrapportage met betrekking tot Sint
Eustatius.
Verder heb ik werkbezoeken met bewindspersonen van andere departementen aan Caribisch Nederland gebracht en staan er meer bezoeken
gepland. Tijdens deze gezamenlijk werkbezoeken worden thema’s aan
elkaar verbonden waardoor een integrale aanpak mogelijk is en de
doelmatigheid en effectiviteit wordt vergroot. Dit is van belang gezien de
verwevenheid van projecten en onderwerpen. Zo is het bijvoorbeeld niet
mogelijk om een duurzame toeristenindustrie te ontwikkelen zonder over
een gedegen infrastructuur te beschikken en oog te hebben voor flora en
fauna.
Verder heb ik de Raad van State om voorlichting gevraagd over de
bestaande vormgeving van de verhouding tussen Caribisch Nederland en
de coördinerende rol van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties (Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 775 IV,
nr. 53).
2
Wat is de aanleiding om de Raad van State voorlichting te vragen over de
bestaande vormgeving van de verhouding tussen Caribisch Nederland en
de coördinerende rol van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties?
Antwoord:
De aanleiding om voorlichting te vragen komt voort uit mijn ambitie om in
Den Haag de coördinatie verder te versterken met als doel om de sociaal
economische situatie in Caribisch Nederland te verbeteren.
Tevens is dit verzoek om voorlichting in lijn met de voornemens ten
aanzien van het Caribisch deel van het Koninkrijk in het regeerakkoord
«Vertrouwen in de toekomst», het advies van de Afdeling advisering van
de Raad van State over de Tijdelijke wet taakverwaarlozing Sint Eustatius,
de conclusies over de coördinerende rol van BZK in de rapporten van de
commissie evaluatie uitwerking van de nieuwe staatkundige structuur
Caribisch Nederland, alsmede Rapport van de Commissie van Wijzen Sint
Eustatius en de in november vorig jaar Kamerbreed aangenomen motie
Diertens (Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 775 IV, nr. 19) ten
aanzien van de coördinerende rol van de bewindspersoon verantwoordelijk voor Koninkrijksrelaties.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 000 IV, nr. 12

2

3
Kunt u de belangrijkste voorbeelden geven van departement overstijgende onderwerpen die in het bewindspersonenoverleg Caribisch
Nederland worden besproken?
Antwoord:
Het bewindspersonenoverleg Caribisch Nederland is sinds mijn aantreden
twee keer bijeengekomen en heeft met name in het teken gestaan van de
kabinetsreactie omtrent het ijkpunt bestaanszekerheid. Er is besloten over
de samenstelling van een integraal pakket maatregelen, dat zich zowel
richt op inkomensondersteuning als op het reduceren van de kosten van
levensonderhoud.
Daarnaast is de eerste voortgangsrapportage Sint Eustatius besproken in
het bewindspersonenoverleg. De rapportage bevatte eerste resultaten en
toekomstige acties op het terrein van verschillende departementen. Door
dit in het bewindspersonenoverleg te bespreken is de gezamenlijke
aanpak en het belang van integrale actie en samenwerking benadrukt. De
rapportage is vervolgens naar de Tweede Kamer (Tweede Kamer,
vergaderjaar 2017–2018, 34 775 IV, nr. 41) en Eerste Kamer gestuurd.
4
Wat wordt bedoeld met «sturen op de uitvoering van maatregelen»?
Antwoord:
De versterkte coördinatie vanuit mijn Ministerie richt zich niet alleen op
beleids- en besluitvorming, maar ook op de uitvoering en handhaving. Het
is mijn ambitie om door middel van praktische maatregelen verschil te
maken voor de mensen in Caribisch Nederland. Voor wat betreft de
sturing is er onderscheid te maken tussen rijkstaken en eilandelijke taken.
De uitvoering van rijkstaken ligt bij de respectievelijke onderdelen van de
Rijksdienst Caribisch Nederland (RCN). De medewerkers van RCN staan in
nauw contact met de departementen in Den Haag en met de openbare
lichamen, waardoor ze goed zicht hebben op het effect van maatregelen.
Vanuit mijn Ministerie is er contact met deze diensten om waar mogelijk
meerwaarde te creëren in de uitvoering danwel knelpunten en problemen
te adresseren. De uitvoering van de eilandelijke taken is belegd bij de
openbare lichamen, maar vindt in nauw contact met de departementen
plaats. De openbare lichamen en het Rijk hebben bijvoorbeeld een
gezamenlijke verantwoordelijkheid in het sociaal domein en hier wordt
actief gezocht naar synergievoordelen.
Departementen dragen gericht bij aan het versterken van de uitvoeringskracht van de openbare lichamen door het faciliteren van trainingen, het
opzetten en stimuleren van twinning met Europees Nederlandse
gemeenten en het ondersteunen van de openbare lichamen met inhoudelijke kennis. Ik stuur daarnaast op het realiseren van afspraken tussen het
Rijk en de openbare lichamen om in de uitvoering tot betere resultaten te
komen op prioritaire thema’s.
5
Hoe wordt voorkomen dat de versterkte coördinatie door het Ministerie
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties het eigenaarschap van
andere departementen doet vervagen?
Antwoord:
Elke bewindspersoon heeft zijn eigen ministeriële verantwoordelijkheid en
is primair verantwoordelijk voor de voortgang en de samenwerking met
de eilandbesturen op zijn of haar terrein. In het rapport van de commissie
evaluatie staatkundige structuur Caribisch Nederland blijkt dat er behoefte

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 000 IV, nr. 12

3

is aan een sterkere coördinerende rol voor het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Het Regeerakkoord heeft hier gehoor
aan gegeven. Coördinatie is echter een middel om te komen tot kwaliteit
en effect en geen doel op zich. Ik zet dan ook in op een praktische
invulling van mijn coördinerende taak. Het handelen vanuit de eigen
ministeriële verantwoordelijkheid wordt zoveel als mogelijk samengebracht en aan elkaar verbonden waarbij rekening wordt gehouden met de
beperkte uitvoeringskracht op de eilanden. Op deze manier wordt
gezamenlijk gewerkt aan het verbeteren van algehele situatie voor de
burgers in Caribisch Nederland. Daarnaast heb ik de Raad van State
voorlichting gevraagd over de mogelijke inrichting van de coördinerende
rol – niet alleen op het gebied van besluitvorming en de samenwerking,
maar ook op institutioneel vlak (Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018,
34 775 IV, nr. 53).
6
Welke stappen zijn reeds gezet als het gaat om de versterkte coördinerende rol van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en het integraal werken vanuit de departementen?
Antwoord:
Zie het antwoord op vraag 1.
7
Hoe verloopt de wederopbouw op de bovenwinden? Hoeveel mensen
hebben na de orkaan weer een dak boven hun hoofd en hoeveel nog niet?
Antwoord:
Voor de wederopbouw van Sint Maarten heeft het kabinet € 550 mln.
gereserveerd. Vanwege de ervaring van de Wereldbank met grootschalige
wederopbouwprojecten en duurzame sociaaleconomische opgaven in
door rampen getroffen landen, ook waar het «small island states» betreft,
heeft Nederland – in goed overleg met Sint Maarten – besloten de
Wereldbank te vragen Sint Maarten te ondersteunen. Daartoe is in april
2018 bij de Wereldbank een Trustfonds opgericht, waarin in tranches
maximaal € 470 mln. wordt gestort.
Na de ondertekening van de overeenkomst met de Wereldbank, is eind
april 2018 de eerste tranche van € 112 mln. in het Trustfonds gestort. Van
dit bedrag is inmiddels voor $ 102,7 mln. aan projecten in uitvoering.
Projecten die zien op urgent herstel van vitale infrastructuur, herstel van
huizen en gebouwen en voorbereiding van nood- en hulpdiensten op
orkanen. Een ander project dat in uitvoering is, ondersteunt mensen die
werkzaam waren en zijn in de toerismesector met trainingen en een
daaraan gerelateerde financiële vergoeding. Ook wordt het ziekenhuis van
Sint Maarten hersteld, uitgebreid en bestendig gemaakt tegen orkanen
van de zwaarste categorie.
Andere projecten zijn in voorbereiding. Denk daarbij aan onder meer het
herstel van de luchthaven en de aanpak van de afvalproblematiek, zowel
voor de korte als de langere termijn. De besteding van de Nederlandse
bijdrage loopt zoals gepland. Vooruitlopend op de inzet van de
Wereldbank heeft Nederland in de zogenaamde early recovery fase
diverse projecten gefinancierd, waarmee eerste noden gelenigd konden
worden. Hiermee was € 7 mln. gemoeid. Dit is in diverse brieven aan uw
Kamer uiteengezet en in debatten toegelicht.
De overheid van Sint Maarten heeft onvoldoende betrouwbare data
beschikbaar om te kunnen vaststellen hoeveel mensen nog geen dak
boven hun hoofd hebben.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 000 IV, nr. 12

4

Met het door Nederland beschikbaar gestelde wederopbouwgeld worden
ook 565 huizen hersteld. Hiervan wordt de reparatie van 215 huizen
betaald uit de directe steun (early recovery), waarvan er op dit moment
122 gereed zijn. Het herstel van 350 andere huizen wordt gefinancierd uit
het Trustfund bij de Wereldbank. Aanvullend op de 565 huizen zal de
voorraad beschadigde sociale woningen (408) van de Sint Maarten
Housing Development Foundation met financiering uit het Trustfund
worden gerepareerd.
Voor de wederopbouw van Saba en Sint Eustatius is € 67 mln.
beschikbaar gesteld. Dit is opgebouwd uit vier onderdelen waar verschillende departementen (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, Economische
Zaken en Klimaat, Infrastructuur & Waterstaat en Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties) verantwoording voor dragen. Na goedkeuring van de
bestedingsplannen door de Minister van Financiën zijn de middelen
overgemaakt naar de departementale begrotingen. Indien de eilanden zelf
de schade herstellen, worden de middelen overgemaakt via een
bijzondere uitkering zoals bijvoorbeeld voor het herstel van de beschadigde huizen. Het herstel van de beschadigde huizen op Saba is in de
afrondende fase. Alle huizen en andere gebouwen die behoorlijk
beschadigd waren door de orkanen zijn onder handen genomen. Dit
waren in eerste instantie 10 huizen waarvan het dak is afgewaaid maar de
lijst is gegroeid tot rond de 50 huizen en gebouwen met forse orkaanschade. Op Sint Eustatius zijn inmiddels al 109 huizen hersteld.
Momenteel wordt gewerkt aan het herstel van nog eens 29 huizen (dit
gaat om huizen met marginale beschadigingen). Dit zal eind 2018 zijn
afgerond. Daarnaast is er een start gemaakt met een aantal grote
infrastructurele projecten, hiervoor verwijs ik u graag naar de antwoorden
op vraag 12 en 23.
8
Hoe functioneert de Integriteitskamer op Sint Maarten? Met welke zaken
houdt zij zich nu bezig?
Antwoord:
Zowel Sint Maarten als Nederland hebben elk een kwartiermaker
benoemd. Deze zijn aangesteld om relevante voorzieningen te treffen die
noodzakelijk zijn voor de feitelijke oprichting en inrichting van de
Integriteitskamer. De uitvoeringsregelgeving voor de Integriteitskamer
doorloopt nu het wetgevingstraject in Sint Maarten. Deze regelgeving is
noodzakelijk voordat de Integriteitskamer daadwerkelijk kan gaan
functioneren.
9
Zijn er cijfers te geven over de omvang van de instroom van illegalen op
Sint Maarten?
Antwoord:
Rechtshandhaving is een autonome bevoegdheid van Sint Maarten. Het is
mij niet bekend hoeveel illegalen zich op Sint Maarten bevinden.
10
Hoe is het gereserveerde bedrag van 550 miljoen euro voor de wederopbouw terug te zien op de begroting?
Antwoord:
Het totale bedrag van € 550 mln. werd gereserveerd op de aanvullende
post bij het Ministerie van Financiën. Op basis van bestedingsplannen zijn
en worden middelen voor de wederopbouw overgeheveld naar de
begroting van Koninkrijksrelaties. Vanuit de begroting van Koninkrijksre-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 000 IV, nr. 12

5

laties worden tranches gestort in het trustfonds bij de Wereldbank of
worden directe uitgaven gedaan die terug zijn te zien op de begroting van
Koninkrijksrelaties.
11
Hoe staat het met de wederopbouw van de rechtshandhavingsketen op
Sint Maarten, met name de detentiesituatie en het Korps Politie Sint
Maarten?
Antwoord:
Rechtshandhaving is een autonome aangelegenheid van het land Sint
Maarten. Samen met het Ministerie van Justitie en Veiligheid lever ik
sinds de orkanen Irma en Maria tijdelijk hulp en bijstand aan het politiekorps Sint Maarten en het gevangeniswezen op Sint Maarten.
Het Korps Politie Sint Maarten zet zich in voor de wederopbouw van de
organisatie door het herstel van materieel en een herstart van de
ontwikkeling van de organisatie. Met middelen uit het wederopbouwfonds
heeft het Korps Politie Sint Maarten nieuw materieel aangeschaft
(voertuigen en uitrusting) en wordt de meldkamer herbouwd en ingericht.
Ook levert Nederland 34 fte personele bijstand aan het korps. Dankzij deze
tijdelijke bijstand kan het korps het eigen (nieuwe) personeel opleiden en
vindt kennisoverdracht plaats (twinning). Het herstel van de gebouwen
van het korps verloopt via het trustfonds bij de Wereldbank, het aanbestedingstraject voor het herstel is gestart.
Sint Maarten zet stappen om het gevangeniswezen weer op te bouwen.
Met Sint Maarten heb ik afspraken gemaakt die het land dient na te komen
om te komen tot een voortvarende wederopbouw, in het belang van zowel
de gedetineerden als het personeel. Zie ook het antwoord op vraag 14.
12
Wat is er, gezien de verantwoordelijkheden van de Ministeries van
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, Infrastructuur en Waterstaat en
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, concreet gebeurd aan het
herstel van schoolgebouwen, wegen, lucht- en zeehavens, de projecten
woningbouw en het herstel van de klif Fort Oranje?
Antwoord:
De departementen hebben in de breedste zin hun verantwoordelijkheid
genomen, ook daar waar het gaat om de eilandelijke taken.
Sint Eustatius
De erosieproblematiek wordt door het Ministerie van Infrastructuur en
Waterstaat (IenW), het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) en de regeringscommissaris integraal aangepakt. Prioriteit
ligt bij de Klif aan de havenzijde en daarna volgt de luchthavenzijde en de
recente erosie van de kust langs de weg aan de havenzijde. Er wordt
momenteel een Masterplan waterhuishouding Oranjestad uitgevoerd om
zoveel mogelijk de drainage integraal aan te pakken. In de aanleg van de
wegen wordt hiermee ook rekening gehouden.
De herstelwerkzaamheden van de schoolgebouwen zijn in opdracht van
het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) door het
Rijksvastgoedbedrijf (RVB) opgepakt. Op 16 november start de aanleg van
5 wegen in de wijk Cherry Tree. De rest van het wegenplan wordt eind
2018 aanbesteed. De start is begin 2019, afronding eind 2019. Op de
luchthaven wordt een nieuwe toren en terminal gebouwd. Beide
ontwerpen zijn nagenoeg gereed en kunnen in de markt worden gezet.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 000 IV, nr. 12

6

Wat betreft de zeehaven is morfologisch onderzoek uitgevoerd om het
havenontwerp te kunnen beoordelen naar mate van vermindering van de
kusterosie. De eerste fase van het herstel van de woningen (109 huizen) is
in augustus jl. afgerond. Fase 2 (29 huizen) is nu van start en wordt eind
van dit jaar afgerond. Momenteel is een start gemaakt met de noodmaatregelen aan de Klif onder Fort Oranje. De aanbesteding van de stabilisatie
van de Klif wordt momenteel uitgevoerd. De verwachting is dat eind van
dit jaar gestart kan worden met de werkzaamheden.
Saba
Ook op Saba zijn de herstelwerkzaamheden van de scholen opgepakt door
het RVB en die bevinden zich in de afrondende fase. Er worden aan de
luchthaven diverse werkzaamheden uitgevoerd om te voldoen aan de
minimale internationale voorschriften voor vliegveiligheid (ICAO).
Momenteel wordt de start- en landingsbaan gerenoveerd. Wat betreft de
zeehaven heeft Witteveen en Bos benodigd herstel onderzocht. Saba stelt
samen met Rijkswaterstaat (RWS) een projectteam samen om toe te
werken naar een toekomstbestendige haven. Het herstel van de beschadigde huizen op Saba is in de afrondende fase. Alle huizen en andere
gebouwen die behoorlijk beschadigd waren door de orkanen zijn onder
handen genomen. Dit waren in eerste instantie 10 huizen waarvan het dak
is afgewaaid maar de lijst is gegroeid tot rond de 50 huizen en gebouwen
met forse orkaanschade.
13
Kunt u aangeven welke zichtbare resultaten de aanpak van georganiseerde (ondermijnende) criminaliteit in 2017 heeft opgeleverd?
Antwoord:
Ik noem het onderzoek Saffier dat zich gericht heeft op witwassen en
corruptie. Als onderdeel hiervan werd onderzoek ingesteld naar een
oud-president van de Centrale Bank van Curaçao en Sint Maarten. In het
onderzoek Delphi is op verzoek van Italiaanse autoriteiten in 2016 een
prominent persoon in de Sint Maartense samenleving aangehouden. Het
onderzoek Emerald richt zich op fraude en corruptie in de haven van Sint
Maarten. Daarnaast was er vanuit het Team Bestrijding Ondermijning
extra aandacht voor signalen van corruptie en fraude in de bouwsector
met betrekking tot de wederopbouw van Sint Maarten na orkaan Irma.
14
In hoeverre wordt het gevangeniswezen op Sint Maarten gefinancierd
vanuit het wederopbouwfonds?
Antwoord:
Vanuit het wederopbouwfonds wordt het gevangeniswezen op Sint
Maarten tijdelijk ondersteund door gevangenen in Nederland en Curaçao
onder te brengen, zijn gevangenisbewakers ter beschikking gesteld voor
de bewaking van de gevangenis in de periode dat de orkaanschade werd
hersteld, was geld voor herstel van de buitenmuur beschikbaar en zijn
experts voor het helpen bij het opstellen van een plan van aanpak voor
het detentiewezen ter beschikking gesteld.
15
Op welke punten was de situatie op Sint Eustatius nog ernstiger dan
oorspronkelijk voorzien? Welke taken die verwaarloosd werden, worden
nu wel uitgevoerd?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 000 IV, nr. 12

7

Antwoord:
De staat van de organisatie en administratie van het ambtelijk apparaat en
het financieel beheer was ernstiger dan aanvankelijk gedacht. Begin
oktober zijn er plannen van aanpak voor het financiële beheer en de
ambtelijke reorganisatie ingeleverd en is er een start gemaakt met de
ambtelijk vakmanschap trainingen. Ambtenaren worden getraind in het
uitvoeren van hun taken conform wetgeving, beleidsregels en gedragscodes. En er wordt hard gewerkt aan een duurzame kwaliteitsverbetering
van de bevolkingsadministratie.
De regeringscommissaris heeft ook grote achterstanden aangetroffen in
het onderhoud aan de wegen, haven en luchthaven. Dit was erger dan
aanvankelijk voorzien. Daarbij zijn de effecten van de orkanen Irma en
Maria aanzienlijk geweest, waardoor de situatie nog verder is
verslechterd. In de eerste vier maanden van het bestuur is daar ook nog
het vraagstuk bijgekomen van de erosie die vanwege hevige regenval en
golfslag veel schade heeft aangericht.
Samen met het Ministerie Infrastructuur & Waterstaat en de regeringscommissaris wordt er gewerkt aan een integrale aanpak van de erosie in
combinatie met de wegen, de luchthaven, de klif en de gehele waterhuishouding rondom Fort Oranje – water dat ook ten dienst van de landbouw
kan komen.
16
Is er nu een sluitende business case voor het Hospital Nobo Otrabanda
(HNO) op Curaçao? Zo ja, van wanneer is de laatste versie? Zo nee, welke
problemen zijn er?
Antwoord:
Het College financieel toezicht (Cft) heeft nog niet kunnen concluderen of
er sprake is van een sluitende business case voor het Hospital Nobo
Otrobanda (HNO), omdat er nog wordt gewacht op additionele informatie
om die beoordeling te kunnen maken. Het Cft heeft de Curaçaose regering
in haar brief van 25 september jongstleden verzocht de oplevering van die
informatie te versnellen naar 15 oktober aanstaande, omdat deze
informatie van belang is bij het bepalen van de risico’s voor de begroting
van het land Curaçao.
17
Wat verklaart het grote verschil in bijdragen aan de Recherchecapaciteit
tussen 2017 en 2018, namelijk respectievelijk 14.355.000 euro en
36.791.000 euro?
Antwoord:
Het verschil wordt verklaard doordat een aantal facturen niet tot betaling
zijn gekomen in 2017, maar in 2018. Verder heeft het Team Bestrijding
Ondermijning in de initiële projectperiode (2016–2017) van 24 maanden
minder besteed.
18
Waarom lopen de verplichtingen ten aanzien van het versterken van de
rechtstaat structureel terug sinds 2017?
Antwoord:
De verplichtingen op Hoofdstuk IV ten aanzien van het versterken van de
rechtsstaat lopen terug door het feit dat in het regeerakkoord is bepaald
dat met ingang van 1 januari 2018 het budget voor de Kustwacht
structureel uit de begroting van Koninkrijksrelaties is komen te vervallen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 000 IV, nr. 12

8

en is overgedragen aan de begroting van het Ministerie van Defensie op
artikel 2.
19
Hoeveel mensen telt het Team Bestrijding Ondermijning?
Antwoord:
De bestrijding van ondermijning krijgt vorm door extra inzet van het
Recherche Samenwerkingsteam (RST), het Openbaar Ministerie (OM) en
het Gemeenschappelijk Hof van Justitie. Dit komt neer op gemiddeld 55
fte, afhankelijk van in- en uitstroom.
20
Heeft het door Nederland beschikbaar gestelde personeel van de
Koninklijke Marechaussee zicht op het aantal Venezolanen dat naar de
eilanden komt vanwege de situatie in Venezuela? Zo ja, hoeveel Venezolanen hebben zij geregistreerd?
Antwoord:
Het personeel dat vanuit de flexibel inzetbare pool van de Koninklijke
Marechaussee (KMar) in de Landen wordt ingezet, ondersteunt de lokale
diensten bij de uitvoering van het grenstoezicht. De registratie van
inkomend- en uitgaand personenverkeer wordt op Aruba, Curaçao en Sint
Maarten echter onder eigen verantwoordelijkheid uitgevoerd door de
lokale autoriteiten.
21
Kunt u schetsen wat er gebeurt aan bestrijding van ondermijning op de
eilanden?
Antwoord:
In het antwoord op vraag 13 heb ik u geïnformeerd over de zichtbare
resultaten van de aanpak van georganiseerde (ondermijnende) criminaliteit door het Team Bestrijding Ondermijning (TBO) in 2017. De TBO
onderzoeken zijn complex en omvangrijk en kennen daardoor een zeker
tijdsverloop. Dit jaar is te zien dat steeds meer resultaten openbaar
worden. Zo zijn na onderzoek naar misstanden in de haven van Sint
Maarten 7 eenmanszaken strafrechtelijk vervolgd voor fiscale misstanden.
Buiten het strafrecht om heeft het OM een civiele enquête geïnitieerd ten
aanzien van de haven die in 2018 op zitting is geweest. In november dient
het Hoger Beroep in de zaak tegen de oud-president van de Centrale Bank
van Curaçao en Sint Maarten op zitting, deze president is inmiddels ook
geschorst. Inmiddels wordt vanuit TBO structureel bijstand geleverd aan
de onderzoeken van de Landsrecherche op Sint Maarten en Curaçao. In
het onderzoek Cymbal/Troja naar illegale valutahandel en witwassen
levert het TBO een bijdrage aan de zittingsfase.
22
Welke subsidies Caribisch Nederland stoppen vanaf 2019 (zie tabel bij
punt 4.2 op pagina 23)? Waarom stoppen deze subsidies?
Antwoord:
In 2017 en 2018 zijn incidenteel subsidies verstrekt ten behoeve van
nieuwbouw sociale huisvesting in Bonaire en ter bevordering van
kennisuitwisseling met Caribisch Nederland (Stichting WeConnect). De
subsidie aan Programma Uitzending Managers is in 2017 beëindigd. Veel
van deze subsidies hebben een looptijd van een jaar. Als subsidies in 2019
worden toegekend, zullen deze in de suppletoire begrotingen 2019
inzichtelijk worden gemaakt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 000 IV, nr. 12

9

23
Waarom lopen de verplichtingen ten aanzien van het bevorderen van de
sociaaleconomische structuur structureel terug sinds 2017?
Antwoord:
Het uitgavenniveau in 2017 is beïnvloed door de volgende incidentele
factoren. De eerste tranche van de restmiddelen van het Fondo Desaroyo
Aruba is ter beschikking gesteld aan Aruba (€ 4,4 mln.). Saba en Sint
Eustatius hebben in het kader van de noodhulp een bijzondere uitkering
voor het herstel van de schade als gevolg van Irma gekregen (elk € 2
mln.). Verder geldt bij de bijzondere uitkering sociaaleconomische
initiatieven – bestaande uit middelen van verschillende departementen –
dat ook in 2018 en verder middelen ter beschikking zullen komen, maar
deze mutaties worden later in de begroting verwerkt (en zijn derhalve nog
niet opgenomen in deze begroting).
24
Wat verklaart de fluctuaties in de bijdragen aan medeoverheden onder
beleidsartikel 4.1, specifiek het verschil in 2018 en de afwezigheid van een
budget vanaf 2021?
Antwoord:
De fluctuaties onder artikelonderdeel 4.1 in de bijdrage aan medeoverheden worden veroorzaakt door de middelen die zijn vrijgevallen in de
afwikkeling van het Fondo Desaroyo Aruba (FDA). Met de opheffing van
FDA per september 2018 komt formeel een eind aan deze samenwerkingsrelatie tussen Aruba en Nederland. In juli 2018 zijn de Arubaanse
Minister-President Wever-Croes en ik overeengekomen dat de vrijgevallen
middelen in 2019 en 2020 kunnen worden ingezet voor onder andere
kinderbescherming.
25
Wat verklaart het verschil in pensioenen en uitkeringen politieke ambtsdragers onder beleidsartikel 4.1 in 2018, ten opzichte van 2017 en vanaf
2019?
Antwoord:
De hogere uitgaven in 2018 voor pensioenen en uitkeringen hangen
samen met te verwachte uitgaven van € 2,1 mln. voor de afwikkeling van
de boedelscheiding van het Algemeen Pensioenfonds van de Nederlandse
Antillen (APNA) ten aanzien van de werklieden van de voormalige
Nederlandse Antillen. Zie de mutatie bij de eerste suppletoire begroting
2018. Daarnaast is een bedrag van circa € 0,5 mln. benodigd voor het
herstel van pensioenrechten van deelnemers van het voormalige APNA
inzake diverse omissies die zijn geconstateerd over de pensioenopbouw
voor 10 oktober 2010.
26
Welke projecten ondersteunt Nederland op Aruba, Sint Maarten en
Curaçao ter bevordering van de sociale en economische ontwikkeling en
de overheidsfinanciën? Wat is het resultaat van die projecten?
Antwoord:
Aruba, Curaçao en Sint Maarten zijn zelf volledig verantwoordelijk voor de
beleidvorming- en uitvoering in de landen. Ik heb tijdens mijn meest
recente bezoek aan onder meer Aruba en Curaçao aangeboden op verzoek
technische assistentie te willen verlenen. Daarnaast heeft Nederland
bijvoorbeeld een bijdrage geleverd aan de organisatie van de investeringsconferentie (Bon Bini for Business) in Den Haag in juni jl. om de
economie van Curaçao te stimuleren. Tevens is Nederland betrokken bij

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 000 IV, nr. 12

10

het vervolg van deze conferentie, die wordt georganiseerd in het begin
van 2019. Voor Aruba komt een substantieel deel van de restmiddelen
Fondo Desaroyo Aruba (FDA) ten goede aan het «Integraal Sociaal Plan
Aruba» en zal onder meer worden ingezet voor de versterking van
kinderbescherming in Aruba. Technische assistentie voor Sint Maarten
wordt verleend vanuit Wederopbouw. Voorbeelden hiervan zijn de inzet
van een afvalexpert en de assistentie bij de digitalisering van het
Openbaar Ministerie (OM). Tevens bestaat er bij de Vertegenwoordiging
van Nederland in Aruba, Curaçao en Sint-Maarten een Kleine Projectenfonds, waar stichtingen een bescheiden bijdrage kunnen aanvragen. Het
Kleine Projectenfonds is in zijn geheel gericht op de ondersteuning van
het maatschappelijk middenveld.
27
Sinds wanneer wordt er geïnvesteerd in het toerusten en trainen van de
ambtelijke apparaten? Waar heeft dit toe geleid? Geldt dit voor alle drie de
BES-eilanden?
Antwoord:
Per openbaar lichaam wordt maatwerk geboden afhankelijk van de lokale
behoefte. Zo is voor de ambtenaren van Bonaire in 2016 het Talent
Ontwikkelprogramma (TOP) gestart, een trainingsprogramma voor lokale
ambtenaren. Tezamen met de instroom van geremigreerde trainees (TOP
Traineeship) draagt dit bij aan de versterking van het ambtelijk apparaat.
Ik wil daarom ook afspraken in het bestuursakkoord met Bonaire
opnemen om de continuïteit van het ambtelijke trainingsprogramma te
waarborgen. Op Sint Eustatius is per augustus 2018 een meerjarig
professionaliseringsprogramma voor circa 180 ambtenaren gestart om
het apparaat te versterken. Er is ook capaciteit uit Europees Nederland
ingezet in het kader van de wederopbouw en bijvoorbeeld om de kennis
en kunde bij de dienst burgerzaken op Sint Eustatius te verbeteren. Op dat
terrein, maar ook bijvoorbeeld op het terrein van arbeidsbemiddeling op
Bonaire, is een twinningsrelatie met gemeente Leiden gerealiseerd. Met
Saba zijn gesprekken gaande over de ontwikkeling van een opleidingsprogramma. Los daarvan heb ik in 2017 een financiële bijdrage geleverd ten
behoeve van de organisatieontwikkeling van Saba waarmee een Dienst
Maatschappelijke Ontwikkeling wordt gerealiseerd.
28
Wat is er inmiddels versterkt aan het grenstoezicht op Sint Maarten? Is dit
toezicht nu op het gewenste niveau?
Antwoord:
Het grenstoezicht is versterkt door uitvoering te geven aan het Plan van
Aanpak grenstoezicht Sint Maarten dat door alle betrokken diensten is
opgesteld. De uitvoering van de benoemde acties ligt op schema,
afspraken worden nagekomen en de samenwerking tussen de diensten
verloopt goed. Dit heeft bijgedragen aan de verbetering van het grenstoezicht ten opzichte van de situatie vóór het verlenen van bijstand door
Nederland.
Op de volgende terreinen heeft versterking plaatsgevonden:
Er is een goed werkend informatie en registratiesysteem (Actpol/Border
Management System) opgezet. De Koninklijke Marechaussee (KMar)
medewerkers uit de flexpool zijn allen op grenstoezicht ingezet, de KMar
draait mee in het managementteam van het Korps Politie Sint Maarten en
heeft de bevoegdheid om in het kader van grenstoezicht in Sint Maarten
op te treden. Sint Maarten heeft 15 nieuwe lokale medewerkers als
grensambtenaar aangenomen. Daarnaast geeft de KMar opleidingen aan
zowel bestaand als nieuw personeel en is nieuw materiaal aangeschaft
voor het effectief uitvoeren en het professionaliseren van het grenstoe-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 000 IV, nr. 12

11

zicht. De Nederlandse douane levert momenteel 6 fte bijstand en is actief
in de haven en op de luchthaven. In dit verband is een aantal van de
Nederlandse douaniers geplaatst op sleutelposities, wordt aan twinning
gedaan en verzorgt de douane «training on the job» voor medewerkers.
Materiaal voor effectievere en veiligere uitvoering van de douane taken is
en wordt aangeschaft. Vacatures voor uitbreiding van de douane worden
momenteel door Sint Maarten opengesteld. Met ondersteuning van
Douane Nederland is een opleidingsplan opgesteld. Het verwervingsproces van 2 mobiele radars voor de Kustwacht ter intensivering van het
grenstoezicht is gevorderd en de vlieg- en vaaruren van de Kustwacht zijn
opgehoogd.
Verder is de samenwerking tussen de verschillende diensten geïntensiveerd door een regulier vierhoeksoverleg op strategisch niveau tussen
douane, KMar, politiekorps Sint Maarten, en de kustwacht. Op operationeel niveau wordt er met de Franse diensten samengewerkt en zijn er
goede werkafspraken gemaakt. Om het grenstoezicht op het niveau te
krijgen zoals is overeengekomen in de «Onderlinge Regeling Versterking
Grenstoezicht Sint Maarten» moeten alle acties omschreven in het
gezamenlijk opgestelde Plan van Aanpak Versterking Grenstoezicht
worden uitgevoerd.
De uitvoering van de acties in het Plan van Aanpak loopt tot en met 2020.
De Voortgangscommissie (artikel 9 van de Onderlinge Regeling
Versterking Grenstoezicht, Stcrt, 2017, 72542) komt binnenkort bij elkaar
om de uitvoering van de afspraken te monitoren en hierover te rapporteren aan de betrokken bewindspersonen.
29
Wat zijn de voorwaarden van de Wereldbank teneinde de tranches van het
trustfund vrij te geven?
Antwoord:
De stuurgroep van het trustfonds, waarin Sint Maarten, de Wereldbank en
Nederland vertegenwoordigd zijn, keurt projectvoorstellen goed. In de
overeenkomst met de Wereldbank heb ik onder andere laten opnemen dat
projectvoorstellen in aanmerking komen voor financiering vanuit het
trustfonds wanneer zij een directe relatie kennen met de schade veroorzaakt door de orkanen Irma en Maria, wanneer zij niet op een andere
manier dan vanuit het trustfonds kunnen worden gefinancierd, wanneer
rekening wordt gehouden met de schaal en absorptiecapaciteit van Sint
Maarten en wanneer zij gericht zijn op het behalen van een duurzaam
effect. Voor uitbetaling vanuit het trustfonds worden per project overeenkomsten gesloten tussen Sint Maarten en de Wereldbank, ook kunnen
andere uitvoerders, zoals bijvoorbeeld internationale organisaties, in
overeenstemming met Sint Maarten deze overeenkomsten direct met de
Wereldbank sluiten. In deze overeenkomsten stelt de Wereldbank regels
op voor onder andere de aanbestedingstrajecten en de controle op de
middelen. De Wereldbank is verantwoordelijk voor de controle op
projecten die worden gefinancierd via deze overeenkomsten. Indien blijkt
dat niet aan vooraf gestelde voorwaarden is voldaan, kan vrijgave van
middelen voor toekomstige tranches door Nederland worden opgeschort.
30
Wanneer wordt de Kamer geïnformeerd over de effecten van de bestede
gelden uit het trustfund bij de Wereldbank?
Antwoord:
Met de Wereldbank heb ik afgesproken dat de stuurgroep ieder half jaar
een voortgangsrapportage ontvangt over de voortgang van de wederopbouw met de middelen uit het trustfonds. Op basis van deze rapport-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 000 IV, nr. 12

12

gages zal ik uw Kamer informeren. De eerste rapportage wordt eind dit
jaar verwacht.
31
Wat is de status van de gelden in het trustfund, gaat het om een gift of
gaat het om een lening?
Antwoord:
De middelen die in het trustfonds worden gestort zijn een gift.
32
Zijn er bestedingsplannen voor het wederopbouwgeld overgelegd die zijn
afgekeurd door het Ministerie van Financiën? Om welke redenen? Hoeveel
geld voor wederopbouw is daardoor nog niet gebruikt?
Antwoord:
Nee, er zijn geen bestedingsplannen voor het wederopbouwgeld overlegd
die zijn afgekeurd door het Ministerie van Financiën. De € 112 mln. voor
de eerste tranche voor het trustfonds bij de Wereldbank is op basis van
een bestedingsplan overgeheveld naar de begroting van Koninkrijksrelaties. Daarna is dit bedrag in zijn geheel in het trustfonds gestort. De
stuurgroep van het trustfonds keurt vervolgens projectvoorstellen goed
die worden gefinancierd met middelen uit de tranches. De € 44 mln. voor
de zogeheten «directe steun» die niet via het trustfonds wordt besteed, is
via een bestedingsplan overgeheveld van de aanvullende post bij het
Ministerie van Financiën naar de begroting van Koninkrijksrelaties. Voor
een volgende tranche aan het trustfonds, wordt een begrotingswijziging
aan uw Kamer voorgelegd.
33
Heeft het BES-fonds een adequate omvang gezien de slechte sociale en
economische situatie op de eilanden?
Antwoord:
De bekostiging van eilandelijke taken vindt niet alleen plaats via het
BES-fonds, maar ook door middel van eigen inkomsten (eilandelijke
belastingen), doeluitkeringen en rechtstreekse investeringen van het Rijk.
Dit kabinet heeft extra middelen ter beschikking gesteld voor eilandelijke
taken, zoals € 5 mln. structureel voor exploitatie, beheer en onderhoud
van infrastructuur in Caribisch Nederland. Ook heeft het kabinet een regio
envelop voor Caribisch Nederland van € 30 mln. beschikbaar gesteld met
als doel het sociaaleconomisch perspectief in Caribisch Nederland te
verbeteren en heeft het kabinet € 67 mln. ter beschikking gesteld aan Sint
Eustatius en Saba voor de wederopbouw. Tevens hebben Saba en Sint
Eustatius in het kader van de noodhulp een bijzondere uitkering voor het
herstel van de schade als gevolg van Irma en Maria (elk € 2 mln.)
ontvangen.
34
Hoe verhoudt de autonomie van de openbare lichamen, die zelf mogen
bepalen welke taken en activiteiten zij bekostigen uit de algemene
middelen van de vrije uitkering, zich tot de bevoegdheid van het College
financieel toezicht en het feit dat de Minister van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties de begroting moet goedkeuren? Hoe vaak is het
voorgekomen dat een begroting is afgekeurd?
Antwoord:
De bevoegdheden van het College financieel toezicht Bonaire, Sint
Eustatius en Saba (Cft-BES) en de Minister van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties (BZK) zijn vastgelegd in de Wet financiën Bonaire, Sint

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 000 IV, nr. 12

13

Eustatius en Saba (FinBES). De FinBES bevat normen zoals een begrotingsevenwicht en stelt kaders voor de administratieve inrichting van de
begroting. Daarbinnen staat het openbaar lichaam vrij om te bepalen
waaraan de middelen worden besteed. De goedkeuring van de Minister
van BZK aan de begroting kan slechts worden onthouden als er sprake is
van strijd met het recht of met het financieel belang van het openbaar
lichaam. Dit heeft alleen eenmaal plaatsgevonden in 2016. Toen heeft de
toenmalige Minister van BZK zijn goedkeuring onthouden aan de
begroting 2017 van Sint Eustatius.
35
Hoe verklaart u de discrepantie tussen de realisatie voor «bijdragen aan
medeoverheden» onder IV Koninkrijksrelaties in 2017 en de begroting
vanaf 2019?
Antwoord:
Op artikelonderdeel 4.2 worden de structurele uitgaven begroot voor
pensioenen en uitkeringen van politieke ambtsdragers, en de bijzondere
uitkering sociaaleconomische initiatieven. De overige uitgaven op dit
artikelonderdeel worden begroot op het instrument opdrachten.
De relatief hoge realisatie van de uitgaven voor «bijdragen aan medeoverheden « in 2017 is het gevolg geweest van het feit dat in de suppletoire
begroting budgetten zijn overgeheveld vanuit andere departementen voor
de bijzondere uitkering sociaaleconomische initiatieven, en van het
verstrekken van de bijzondere uitkeringen aan Saba en Sint Eustatius voor
herstel van de schade na Irma. Voorbeelden van sociaaleconomische
initiatieven zijn onder andere het project versterking kinderopvang en
verlenging integrale wijkaanpak.
36
Hoe verklaart u de afnemende trend van de bijdragen aan het onderwijs
op de BES-eilanden?
Antwoord:
De vraag ziet toe op de begroting van het Ministerie van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschap (OCW). Van een dalende trend in de onderwijsbijdrage aan CN is geen sprake. Wel is sprake van enkele incidentele extra
uitgaven in 2017 en 2018 bovenop de structurele stabiele budgetten,
waardoor bij jaren waar alleen het structurele budget voor onderwijs
begroot is, het bedrag lager is. Deze incidentele uitgaven betreffen de
extra stortingen in het pensioenfonds CN, waarover uw Kamer eerder is
geïnformeerd.
37
Waarom is de begroting voor duurzaamheid op de BES-eilanden vanaf
2018 vastgesteld op nul?
Antwoord:
De vraag ziet toe op de begroting van het Ministerie van Infrastructuur en
Waterstaat (IenW) (H. XII IenW, artikel 21 Duurzaamheid). De begroting
voor duurzaamheid loopt door na 2017 en is niet vastgesteld op nul; De
begroting is ongewijzigd en loopt door tot 2023. Vanaf 2018 lopen de
uitgaven via het instrument subsidie in plaats van via opdrachtverlening.
Dit is ook zo opgenomen in de begroting van IenW.
38
Kunt u aangeven waarom de realisatie in 2017 voor de bijdrage aan
Investeringsfondsen 390.000 euro was en deze in de begroting 2018 en de
daaropvolgende jaren substantieel hoger is?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 000 IV, nr. 12

14

Antwoord:
De vraag ziet toe op de begroting van het Ministerie van Infrastructuur en
Waterstaat (IenW). Het verschil tussen 2017 met de jaren erna vloeit voort
uit het Regeerakkoord, waarin is afgesproken dat structureel € 5 mln.
beschikbaar wordt gesteld voor exploitatie, beheer en onderhoud van
infrastructuur voor CN. Hiernaast staan er incidentele bedragen voor de
wegen van Sint Eustatius en Bonaire op het Infrafonds voor de jaren 2018,
2019 en 2020.
39
Kunt u aangeven waarom bijdragen voor natuur en biodiversiteit vanaf
2020 teruglopen naar nul euro?
Antwoord:
Deze bijdragen zijn gebaseerd op de Regeling bijdrage uitvoering natuur
en staan op de begroting van het Ministerie van Landbouw, Natuur en
Voedselkwaliteit (LNV) (H. XIV LNV, artikel 12 Natuur en Biodiversiteit). De
regeling gold aanvankelijk voor de jaren 2013 tot 2017, maar is eenmalig
verlengd en loopt door tot 2020. Vanaf dat moment heeft het Ministerie
van LNV geen bijdragen geraamd voor natuur en biodiversiteit.
40
Kunt u aangeven waarom apparaatsuitgaven voor personeel en materieel
in de zorg teruglopen?
Antwoord:
De vraag heeft betrekking op de apparaatsuitgaven (artikel 10, hoofdstuk
XV, Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, VWS) van de twee
uitvoeringsorganisaties van het Ministerie van VWS op Caribisch
Nederland, te weten Zorgverzekeringskantoor BES (ZVK) en Jeugdzorgen Gezinsvoogdij Caribisch Nederland (JGCN). De zorguitgaven in
Caribisch Nederland vallen onder een ander artikel, namelijk artikel 4
Zorgbreed beleid. De begroting op Zorgbreed Beleid laat in 2019 een
stijging zien ten opzichte van 2018 ($ 124,1 mln. in 2019, $ 118,7 mln. in
2018). De lagere begroting voor apparaatsuitgaven bij ZVK en JGCN komt
onder andere door verwachte lagere ICT uitgaven vanwege eerder gedane
investeringen.
41
Kunt u een overzicht geven, zoals op pagina 62 weergeven, van de
belasting- en premieontvangsten Caribisch Nederland sinds 10 oktober
2010? Dit mag in totaalbedragen, zoals de 140.6 miljoen euro in 2019.
Antwoord:
In bijgaande tabel treft u aan de opbrengst van belastingen en premies
Caribisch Nederland vanaf 2011 in miljoenen euro’s:
2011

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

84,6

90,4

100,5

106,5

128,4

145,1

153,4

157,1

Het bedrag in 2018 is het begrote bedrag (bron: Rijksbegroting 2018). De
sterke oploop vanaf 2015 heeft voor een belangrijk deel te maken met de
stijgende dollarkoers t.o.v. de Euro.
42
Kunt u, in relatie tot de brief van onder andere de Kamer van Koophandel
aan het Openbaar Lichaam Bonaire van 28 juli 2017 over de gebrekkige
inning van belastingen, aangeven hoeveel de belastinginkomsten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 000 IV, nr. 12

15

potentieel kunnen toenemen als bijvoorbeeld de verhuurautobelasting en
logeerbelasting beter zouden worden geïnd?
Antwoord:
De achterblijvende belastinginning van met name lokale heffingen op
Bonaire is mij bekend. Ik ben voornemens een bestuursakkoord met
Bonaire te sluiten. Daarin maken wij afspraken wat de komende jaren de
inzet van Bonaire is en wat daar tegenover staat vanuit het Rijk. Het
vergroten van de eigen inkomsten van Bonaire maakt onderdeel uit van
de besprekingen met Bonaire over het bestuursakkoord.
Over gegevens hoeveel de belastinginkomsten potentieel kunnen
toenemen bij betere inning, beschik ik niet.
43
Waarom zijn er geen gegevens beschikbaar voor de opbrengsten lokale
heffingen Sint Eustatius voor de jaren 2015, 2016, 2017 en 2018?
Antwoord:
Er zijn wel gegevens beschikbaar voor de jaren 2015 en 2016, deze
betreffen alleen het totaalbedrag van de lokale heffingen. Sint Eustatius
leverde voor deze jaren geen uitsplitsing. Het totaalbedrag van de lokale
heffingen bedroeg in 2.015 USD 300.000 en in 2.016 USD 307.000. Voor de
jaren 2017 en 2018 is wel een uitsplitsing beschikbaar en opgenomen in
de begroting.
44
Kunt u aangeven waarom de opbrengsten lokale heffingen Saba sinds
2014 structureel afnemen?
Antwoord:
Abusievelijk zijn bij bouwleges (2014 en 2015) en vervoer studenten (2014)
de verkeerde bedragen ingevuld. Na correctie blijkt dat er geen sprake is
van een structurele afname. Onderstaand zijn de juiste gegevens
opgenomen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 000 IV, nr. 12

16