Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2021–2022

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2165
Vragen van het lid Nijboer (PvdA) aan de Minister van Financiën over het
bericht dat Dexia nog altijd onder adequate schadevergoedingen voor de
woekerpolisaffaire probeert uit te komen (ingezonden 25 januari 2022).
Antwoord van Minister Kaag (Financiën) (ontvangen 21 maart 2022). Zie ook
Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2021–2022, nr. 1707.
Vraag 1
Bent u bekend met de uitzending van Radar van 24 januari 2022?1
Antwoord 1
Ja
Vraag 2
Hoeveel gedupeerden van de woekerpolisaffaire hebben geen gebruik
gemaakt van de Duisenbergregeling en wachten nog op schadevergoeding?
Hoeveel van deze gedupeerden zitten bij Dexia?
Antwoord 2
De Duisenbergregeling heeft betrekking op aandelenleaseproducten die in de
jaren negentig door verschillende partijen werden aangeboden2. Het betreft
producten waarbij de aankoop van aandelen werd gefinancierd met een
geldlening. De Duisenbergregeling is een compensatieakkoord, gesloten in
2005 tussen Dexia en verschillende consumentenbelangenorganisaties en
consumentenclaimstichtingen. Consumenten konden zich aanmelden voor
vergoeding en de meerderheid heeft dit ook gedaan.
In 2007 is de Duisenbergregeling vervolgens door het Gerechtshof Amsterdam algemeen verbindend verklaard. Consumenten konden zich via een
zogenaamde opt-out afmelden voor de regeling. In totaal is ongeveer 10%
van de Dexia-klanten niet akkoord gegaan met de regeling. Dit waren circa
30.000 klanten. Er wachten nu ongeveer 10.000 klanten op de afwikkeling van

1

AVROTROS Radar, 24 januari 2022 (https://radar.avrotros.nl/uitzendingen/gemist/item/dexiabiedt-gedupeerden-slechts-een-fractie-van-een-rechtmatige-vergoeding/)
2
De Duisenbergregeling heeft overigens, anders dan in de vraag gesteld, geen betrekking op de
problematiek rondom beleggingsverzekeringen (ook wel aangeduid als woekerpolissen).

ah-tk-20212022-2165
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2022

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

1

hun dossier. Dexia is een afwikkelonderneming, wat inhoudt dat het zich
uitsluitend richt op het afronden van deze openstaande dossiers.3
Ik vind het vervelend dat deze zaken nog steeds niet afgehandeld zijn en dat
de afhandeling zo lang duurt. Deze lange duur heeft meerdere oorzaken.
Benadeelden hadden het recht om niet akkoord te gaan met de voorwaarden
gesteld in de Duisenbergregeling. Dit betekent echter wel dat zij op eigen
initiatief of middels een claimstichting om compensatie moesten verzoeken.
Dit kan leiden tot schikkingsonderhandelingen, een procedure bij het Kifid of
een procedure bij de civiele rechter. De afgelopen jaren zijn verschillende
procedures gevoerd die tot nieuwe inzichten hebben geleid over compensatie. Op dit moment lopen nog steeds meerdere procedures. De ontwikkelingen in de rechtspraak hebben ook gevolgen voor de rechtspositie van partijen
in schikkingsonderhandelingen, nu deze ontwikkelingen ertoe kunnen leiden
dat een van de partijen eerst een belangrijke uitspraak wil afwachten voordat
een schikkingsaanbod wordt gedaan dan wel geaccepteerd.
Vraag 3
Wat vindt u ervan dat Dexia deze groep buiten advocaten en rechtsbijstand
om benadert, middels een deurwaardersexploot en onder dreiging van
gerechtelijke stappen?
Antwoord 3
Ik heb geen zicht op de communicatie bij deze individuele dossiers, maar heb
bij Dexia navraag gedaan naar deze werkwijze. Dexia heeft mij bericht dat zij
zich intensief inspant om de klant telefonisch en schriftelijk te benaderen,
maar dat het in sommige gevallen niet lukt om contact te krijgen met een
klant. Dexia zegt in dat geval een exploot te laten betekenen door een
deurwaarder, waarbij de klant wordt uitgenodigd voor een gesprek. Een
deurwaarder heeft toegang tot de Basisregistratie Personen zodat de persoon
met meer zekerheid kan worden bereikt. Als ook daarna geen contact te
krijgen is, of als een minnelijke regeling niet mogelijk blijkt te zijn, wordt het
dossier volgens Dexia overgedragen aan de juridische afdeling, waarna het
dossier waar mogelijk bij de rechter wordt afgewikkeld. Ook in deze fase zegt
Dexia dat klanten te maken kunnen krijgen met een deurwaarder, omdat deze
de dagvaarding betekent.
Ik mij kan voorstellen dat consumenten het als overweldigend ervaren als er
een deurwaarder aan de deur komt. Wel vind ik het belangrijk dat Dexia actief
klanten benadert om openstaande dossiers te kunnen sluiten. Dexia moet dit
uiteraard op een correcte wijze doen, dus zonder onnodige druk te zetten. Als
Dexia klanten op een andere manier kan bereiken, ofwel direct ofwel via
gemachtigden wanneer deze bij Dexia bekend zijn, heeft dit uiteraard de
voorkeur. Het kan niet zo zijn dat, door middel van een deurwaardersexploot,
juridische bijstand wordt omzeild. Dat zou ik kwalijk vinden.
Vraag 4
Welke rechten hebben gedupeerden als zij een dergelijk exploot ontvangen?
Zijn gedupeerden inderdaad gehouden om «binnen twee weken» te
reageren? Kan Dexia dit eisen, of is het aan de gedupeerde om het moment
van contact te kiezen? Vind u deze termijn in het licht van deze al twee
decennia durende affaire niet ook totaal buitenproportioneel?
Antwoord 4
Zoals ik hierboven heb beschreven, kan volgens Dexia in twee situaties
sprake zijn van een deurwaardersexploot. Ik wil daar duidelijk onderscheid in
maken, omdat dit van belang is voor de vraag of de klant gehouden is om
daarop te reageren.
De eerste situatie betreft een exploot waarbij de klant wordt uitgenodigd voor
een gesprek. Daarvoor wordt een termijn van twee weken gegeven. Dexia
zegt hiervan gebruik te maken wanneer het, na verscheidene pogingen tot
telefonisch en schriftelijk contact over een langere periode, niet lukt om in
contact te komen met de klant en ziet het als een laatste poging om in
contact te komen met de klant. Het staat klanten in beginsel vrij om zich wel

3

Dexia Nederland B.V. is ingeschreven in het register van De Nederlandsche Bank en heeft een
vergunning voor het afwikkelen van het bedrijf op grond van art. 1:104 lid 3 Wft.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

2

of niet aan de gestelde termijn te houden. De gesprekken tussen de klanten
en Dexia zijn volgens Dexia vrijblijvend van aard en klanten zijn vrij om in te
gaan op een aanbod of niet. Wanneer er geen contact tot stand komt kan dat
wel betekenen dat de afwikkeling nog langer op zich laat wachten of dat een
gerechtelijke uitspraak uiteindelijk nodig blijkt. Dit kan dan leiden tot situatie
twee.
De tweede situatie is wanneer het dossier aan de juridische afdeling van
Dexia is overgedragen voor afwikkeling in een gerechtelijke procedure. De
klant kan dan middels een dagvaarding worden opgeroepen om in de
procedure bij de rechter te verschijnen. De dagvaarding wordt ook door een
deurwaarder per exploot uitgebracht.4 Het is voor de juridische positie van de
klant van belang om zelf, of met inschakeling van zijn of haar belangenbehartiger, binnen de daarin gestelde termijn te reageren of te verschijnen in de
procedure. De rechter kan bij afwezigheid immers een verstekvonnis wijzen,
dat in het nadeel kan zijn van de klant.
Ik begrijp dat Dexia dossiers waarbij het niet mogelijk blijkt contact te krijgen
met de klant op deze manier wenst af te wikkelen. Tegelijkertijd vind ik ook
dat een termijn van twee weken kort lijkt indien een dossier al langere tijd stil
zou liggen. Ten slotte wil ik benadrukken dat deze wijze van afwikkeling mij
op het eerste gezicht niet wenselijk lijkt in dossiers waarin al contact is met
de klant of eventuele juridische bijstand van de klant. Ik heb Dexia daarop
gewezen.
Vraag 5
Wat vindt u ervan dat Dexia afspraken afzegt als blijkt dat juridische bijstand
aanwezig zal zijn bij afspraken? Hebben gedupeerden er recht op dat, als zij
dat willen, bijstand aanwezig is bij dergelijke gesprekken? Zo nee, waarom
niet?
Antwoord 5
Er bestaat in geschillen tussen een financiële dienstverlener en consument
dikwijls een ongelijk speelveld. Ik vind het daarom belangrijk dat, indien een
consument gebruik wenst te maken van juridische bijstand, daar ook de
ruimte voor wordt geboden. Dexia heeft mij laten weten dit te doen en dat de
vertegenwoordiger van klanten in het merendeel van de dossiers ook bij
gesprekken aanwezig is geweest.
Mocht het zo zijn dat Dexia de aanwezigheid van juridische bijstand
ontmoedigt, dan vind ik dat zeer kwalijk en staat dat in schril contract met de
verantwoordelijkheid die Dexia heeft bij een zorgvuldige afwikkeling van de
dossiers. Gedupeerden kunnen van een dergelijke situatie melding maken bij
DNB of AFM. Het toezicht richt zich niet op behandeling van individuele
klachten. Als echter bij toezichthouders op basis van (meerdere) klachten het
beeld ontstaat dat de bedrijfsvoering van Dexia niet op orde is, kan Dexia
hierop worden aangesproken.
Vraag 6
Wat vindt u ervan dat Dexia, nadat al jaren duidelijk is dat er niets deugde
van bepaalde financiële producten die zij (of de rechtsvoorganger) verkochten, nog altijd onder adequate schadevergoeding probeert uit te komen?
Vindt u het ook compleet immoreel dat dit bedrijf klanten probeert te
bedotten die in het verleden al door hen belazerd zijn?
Antwoord 6
Ik verwacht dat Dexia haar verantwoordelijkheid neemt om dossiers op een
goede manier, in lijn met de rechtspraak, af te sluiten. Het is aan de klanten
of zij wel of niet akkoord gaan met een aanbod. Wanneer sprake is van een
adequate schadevergoeding is niet aan mij om te beoordelen, maar volgt uit
de rechtspraak en de omstandigheden van het geval. Als klanten twijfelen
over de hoogte van de schadevergoeding, of deze te laag vinden, kunnen zij
hierover advies inwinnen.

4

Artikel 45 Rv.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

3

Vraag 7
Deelt u de mening dat het voorkomen van rechtsgang een legitiem doel kan
zijn, maar dat een geboden schikking dan in ieder geval aan dezelfde
standaarden dient te voldoen als het zogeheten «Hofmodel»?
Antwoord 7
Ik verwacht dat Dexia bij het doen van een schikkingsaanbod de in de
rechtspraak uitgezette lijnen volgt, waaronder het Hofmodel.
Vraag 8
Wat vindt u ervan dat Dexia juridisch niet onderlegde mensen onder druk zet
om een lagere vergoeding te accepteren? Wat vindt u ervan dat Dexia daarbij
zelfs niet schuwt haar eigen documenten in twijfel te trekken, om zo
gedupeerden onzeker te maken?
Antwoord 8
Het staat klanten vrij om het door Dexia gedane voorstel naast zich neer te
leggen. Het is belangrijk dat zij zich daarvan bewust zijn. Als klanten onder
druk gezet zouden worden, vind ik dat uiterst onwenselijk. Ik kan niet
oordelen over de casuïstiek, maar ik vind wel dat Dexia hier een verantwoordelijkheid heeft en, zeker gezien de voorgeschiedenis, bij de afwikkeling het
klantbelang voorop moet stellen. Ik heb dat aan Dexia laten weten.
Vraag 9 en 10
Deelt u de mening dat het volstrekt onacceptabel is dat dit nog altijd de
houding is van Dexia? Wat zegt dit over de bestuurders van dit bedrijf? Acht
u deze bestuurders in staat om verantwoord een financiële instelling te
leiden, als zij nog altijd proberen hun klanten een poot uit te draaien? Vindt u
dat Dexia met dit gedrag haar zorgplicht nakomt?
Bent u bereid De Nederlandsche Bank (DNB) te vragen om onderzoek te doen
naar de geschiktheid van de bestuurders van Dexia om een financiële
instelling te besturen?
Antwoord 9 en 10
Ik heb deze signalen gedeeld met de AFM en DNB. Ik kan mij niet mengen in
het toezicht op individuele financiële ondernemingen. Betrouwbaarheid en
geschiktheid van een bestuurder zijn doorlopende eisen waaraan voldaan
moet worden. Bij onder andere banken en verzekeraars toetst DNB hierop bij
aanvang van de functie. Alleen bij een redelijke aanleiding, bijvoorbeeld in
het geval van gewijzigde feiten of omstandigheden ten aanzien van de
betrouwbaarheid en/of geschiktheid, kan worden overgegaan tot hertoetsing.
Het is aan DNB om te beoordelen wanneer daarvan sprake is.
Vraag 11
Bent u bereid de Autoriteit Financiële Markten (AFM) te vragen om onderzoek
te doen naar de afhandeling van de woekerpolisaffaire door Dexia en andere
financiële instellingen met woekerpolissen in de portefeuille?
Antwoord 11
Dexia had geen beleggingsverzekeringen (ook wel woekerpolissen genoemd)
in haar portefeuille, maar aandelenleaseproducten. Er wachten nu ongeveer
10.000 klanten op de afwikkeling van hun dossier. Ik mag de AFM en DNB
geen instructies geven in een specifiek geval. Het is aan de toezichthouders
zelf om te beoordelen of situaties bij een onder toezicht staande instelling
aanleiding geven tot onderzoek of andere acties. Ik heb de signalen over
Dexia gedeeld met de AFM en DNB.
Volledigheidshalve verwijs ik u voor de afhandeling van de beleggingsverzekeringenproblematiek en de eindcontrole op de activering door de AFM
daarop naar de brief die mijn voorganger u op 28 juni 2019 daarover heeft
gestuurd.5

5

Kamerstuk 32 013, nr. 218.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

4

Vraag 12 en 13
Bent u bereid aan financiële instellingen die actief zijn in Nederland nog eens
duidelijk te maken dat u niet gediend bent van dit soort gedrag, waarbij
maximale winst wordt nagestreefd ten koste van klanten?
Wat gaat u voorts doen om te zorgen dat financiële instellingen eindelijk eens
voor hun klanten gaan zorgen, deze woekerpolissenaffaire eindelijk eens
fatsoenblijk afronden in plaats van alleen te denken om hun eigen portemonnee?
Antwoord 12 en 13
Sinds de kredietcrisis zijn meerdere maatregelen getroffen om ervoor te
zorgen dat het klantbelang centraal staat, zoals de invoering van het
productontwikkelingsproces en de algemene zorgplichtbepaling. Daarnaast is
er veel aandacht geweest voor de governance en cultuur van financiële
dienstverleners. Dit betekent dat de sector niet alleen naar de letter van de
wet handelt, maar ook naar de geest van de wet en zich daarbij rekenschap
geeft van haar maatschappelijke functie. Een gezonde cultuur en goede
corporate governance moet uit de sector zelf komen. Daarnaast is ook de
uitbreiding en versterking van het toezicht van belang. De overheid stelt
hierbij de wettelijke kaders met toezicht door de toezichthouder, zoals
geschiktheids- en betrouwbaarheidseisen.
Ik wil nog eens benadrukken dat financiële dienstverleners een verantwoordelijkheid dragen voor het vertrouwen in de financiële sector als geheel. Ik
verwacht dat zij zich rekenschap geven van hun maatschappelijke functie in
de manier waarop zij met hun klanten omgaan. Zij moeten het klantbelang
centraal stellen in hun handelen en hebben een zorgplicht naar de consument.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

5