Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2015–2016

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3519
Vragen van het lid Belhaj (D66) aan de Staatssecretaris van Infrastructuur en
Milieu over de berichten «Ministerie: Schiphol moet lawaai beter berekenen.
Milieurapport zaait twijfel over stillere startmethode» en «Gesjoemel met
herrie» (ingezonden 30 augustus 2016).
Antwoord van Staatssecretaris Dijksma (Infrastructuur en Milieu) (ontvangen
14 september 2016).
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht «Ministerie: Schiphol moet lawaai beter
berekenen. Milieurapport zaait twijfel over stillere startmethode»1 en
«Gesjoemel met herrie»?2
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Kunt u bevestigen dat de belangrijkste conclusie van het onlangs uitgekomen
advies van de Commissie voor de Milieueffectrapportage (MER) is dat
Schiphol een verouderde rekenmethode gebruikt voor het bepalen van de
geluidshinder door opstijgende vliegtuigen en dat de bevindingen uitwijzen
dat de nieuwe procedures minder geluidswinst opleveren voor verdere groei
van de luchthaven dan gedacht?
Antwoord 2
Ik vind het belangrijk te benadrukken dat de rekenmethode die Schiphol heeft
toegepast voor het Milieueffectrapport (MER) wordt voorgeschreven in de
vigerende ministeriële Regeling milieu-informatie luchthaven Schiphol (RMI).
Het betreft het zogenoemde Nederlands Rekenmodel. Bij de start van de
m.e.r.-procedure – en bij de introductie van de nieuwe startprocedure – was
dit in Nederland het enige in voorschriften uitgewerkte en gestandaardiseerde
model.
De mate van geluidwinst die de in 2014 geïntroduceerde nieuwe startprocedure oplevert, is afgelopen drie jaren steeds opnieuw een punt van discussie
gebleken. Hetzelfde geldt voor de geluidswinst van de landingsprocedure met

1
2

ah-tk-20152016-3519
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2016

Volkskrant, 26 augustus 2016.
Telegraaf, 26 augustus 2016.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

1

glijvluchtnadering. Om hierover uitsluitsel te verkrijgen, heb ik de Commissie
m.e.r. gevraagd in een tussenadvies – vooruitlopend op het advies over de
MER – specifiek op deze punten in te gaan. Uit dit tussenadvies blijkt dat
Schiphol de berekeningen correct heeft uitgevoerd volgens de regels van het
Nederlandse rekenvoorschrift.
Wel constateert de Commissie voor wat betreft de startprocedure dat
resultaten van het Nederlands Rekenmodel afwijken van de resultaten
verkregen met actuelere rekenvoorschriften, waaronder het nieuwe Europese
voorschrift (Doc29) waaraan lange tijd gewerkt is.
Deze Europese voorschriften zijn echter nog niet formeel vastgesteld.
Niettemin zijn er internationaal wel een aantal rekenmodellen op gebaseerd.
De Commissie m.e.r. geeft aan dat de resultaten verkregen met actuelere
rekenvoorschriften laten zien dat er wel geluidswinst is, maar minder dan met
het Nederlands Rekenmodel.
Bij de onderzochte landingsprocedure is de geluidswinst iets groter dan bij
het bestaande Nederlandse rekenmodel.
Vraag 3
Kunt u de reactie van Schiphol duiden, namelijk dat er met de nu toegepaste
rekenmethode eveneens «geluidsreductie wordt bereikt»? Deelt u de mening
dat het voornamelijk gaat om de vraag hoeveel geluidsreductie er precies kan
worden bereikt?
Antwoord 3
Ja. Hoewel berekeningen conform het nieuwe Europese rekenvoorschrift tot
een andere omvang van de geluidwinst komen, laten zij eveneens een
geluidsreductie zien. Behalve de omvang van deze geluidsreductie is
overigens ook de ruimtelijke neerslag relevant om de geluidhinder voor de
omgeving te kunnen bepalen.
Vraag 4
Bent u van mening dat de twijfel van de omgeving over de positieve
milieueffecten van de nieuwe procedures nu werkelijkheid is geworden, en
dat Schiphol al dan niet opzettelijk de te verwachten geluidsreductie te
rooskleurig heeft voorgesteld?
Antwoord 4
Mede vanwege de twijfel in de omgeving heb ik aan de Commissie m.e.r. een
tussenadvies gevraagd op het MER. Het advies is in mijn optiek zeer
waardevol voor het vervolggesprek met alle belanghebbende partijen. Het
geeft mij concrete handvatten om samen met de omgeving en de luchtvaartsector toe te werken naar een actualisatie van het rekenmodel zodat beter
aangesloten wordt bij de meest recente inzichten in de praktijk van de
geluidseffecten.
Daarbij neem ik nadrukkelijk afstand van een met opzet te rooskleurige
voorstelling over de geluidseffecten. Zoals ik hierboven heb uiteengezet
betreft het hier een toepassing van de vigerende regelgeving waaraan
Schiphol is gehouden en deze regelgeving is correct toegepast door Schiphol.
Vraag 5
Is het waar dat u naar aanleiding van dit advies Schiphol heeft opgedragen of
gaat opdragen internationaal gehanteerde rekenmethoden te gebruiken in
plaats van de methoden die nu gebruikt worden door de luchthaven? Zo ja,
kunt u aangeven of Schiphol hiertoe bereid is? Zo nee, waarom niet? Welke
actie gaat u dan ondernemen in de richting van Schiphol en het besluitvormingsproces dat volgt?
Antwoord 5
In lijn met het advies van de Commissie m.e.r. wil ik inzicht krijgen in de
geluidseffecten indien deze berekend worden conform de nieuwste inzichten.
Dit in aanvulling op het MER dat thans wordt opgesteld met de geluidsberekeningen volgens het Nederlands Rekenmodel. Daarbij hecht ik er aan om
hierbij een totaalbeeld te krijgen. Om hiertoe te komen heb ik reeds actie
ondernomen langs de volgende drie lijnen:
a. Ik heb opdracht verleend aan het Nederlands Lucht- en Ruimtevaartlaboratorium (NLR) om het Europese rekenvoorschrift, die met medewerking

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

2

van het NLR is ontwikkeld, in een nieuw Nederlands model uit te
werken;
b. Het gesprek aan te gaan met de Commissie m.e.r. die zich bereid heeft
verklaard om aan dit traject medewerking te verlenen.
c.
Schiphol als initiatiefnemer van het MER heeft zich bereid getoond in
aanvulling op het MER inzicht te geven in de resultaten van de geluidsberekeningen op basis van het nieuwe Europese rekenvoorschrift.
Bij uitvoering van deze vervolgstappen zal ik de omgevingspartijen in de
Omgevingsraad Schiphol nadrukkelijk betrekken. Als er meer duidelijkheid is
over dit verdere traject zal ik uw Kamer hierover informeren.
Vraag 6
Deelt u de mening dat eerst de methoden waarmee de geluidswinst van
procedurewijzigingen wordt berekend geactualiseerd moet worden voordat er
een goed onderbouwd besluit kan worden genomen over de verdeling van de
vrijkomende geluidsruimte voor de verdere groei van de luchthaven? Zo ja,
welke consequenties heeft dit voor het besluitvormingsproces dat volgt? Zo
nee, waarom niet?
Antwoord 6
Ja. Bij het voorhangen bij de Kamer van de onderliggende regelgeving
behorende bij het nieuwe normen- en handhavingstelsel Schiphol zal de
Kamer ook kunnen beschikken over de hierboven bedoelde aanvulling op het
MER.
Vraag 7
Welke actie gaat u ondernemen richting de Omgevingsraad Schiphol,
teneinde een constructieve dialoog te waarborgen?
Antwoord 7
Voor het meten van geluid voor informatiedoeleinden is een geluidsmeetsysteem (NOMOS) in gebruik met ca. 30 meetpunten rondom Schiphol. Het
wordt gebruikt om de omgeving te informeren over de gemeten geluidbelasting, zoals via de website www.bezoekbas.nl. In het kader van de uitvoering
van de eerder dit jaar ingediende motie Belhaj wordt bezien hoe deze
informatieverstrekking in samenhang verder kan worden verbeterd.
Bij de behandeling van de wetgeving van het nieuwe normen- en handhavingstelsel Schiphol is toegelicht dat meten in het kader van handhaving niet
mogelijk is vanwege de grote meetmarges van 7 á 10 dB(A) die uit juridisch
oogpunt voor deze toepassing dienen te worden gehanteerd. Met dergelijke
marges kan aan de omgeving geen goede bescherming worden geboden.
Geluidsexperts zijn het erover eens dat berekeningen betrouwbaardere
gegevens opleveren dan metingen.
Dit heeft onder andere te maken met het feit dat het aantal meetpunten altijd
beperkt is, dat wisselende meteorologische omstandigheden de kwaliteit van
metingen beïnvloeden (en tenminste 15% van de tijd überhaupt geen geldige
metingen kunnen worden gedaan) en dat meetgegevens worden «vervuild»
met geluid uit andere bronnen (of juist vliegtuigpassages missen) en met
geluidreflecties van of juist -afscherming door gebouwen en ondergrond.
Meetgegevens zijn hierdoor lastig te interpreteren en slecht reproduceerbaar.
Bovendien worden berekeningen ook verricht ten behoeve van prognoses. De
berekeningen in het kader van het MER zijn hier een voorbeeld van.
Geluideffecten die zich in de toekomst mogelijk voor gaan doen, kunnen per
definitie niet gemeten worden. Het advies van de Commissie m.e.r. geeft mij
daarom geen aanleiding om mijn voorkeur voor geluidsberekeningen te
wijzigen.
Vraag 8
Welke actie gaat u ondernemen richting de Omgevingsraad Schiphol,
teneinde een constructieve dialoog te waarborgen?
Antwoord 8
Zie antwoord op vraag 5. Daarnaast zal ik binnenkort zelf de vergadering
bijwonen van het College van Advies van de ORS bij de start van de
behandeling van de door mij voorgelegde vragen met betrekking tot een
toekomstbestendig normen- en handhavingstelsel en het vraagstuk wonen en

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

3

vliegen. Dit stelt mij in staat om nog eens het belang te benadrukken dat de
sector en omgevingspartijen in dialoog tot een robuust ontwikkelperspectief
komen voor Schiphol binnen de door mij gestelde kaders en binnen de ORS.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

4