Inventarisatie Plancapaciteit
April 2020

Inventarisatie Plancapaciteit
April 2020

Uitgevoerd in opdracht van Ministerie Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties

Léon Groenemeijer & Martine van der Lelij

5 juni 2020 | r2020-0052LG | 20120-WON

ABF Research | Verwersdijk 8 | 2611 NH | Delft | 015 - 27 99 300

Copyright ABF Research 2020
De informatie in dit rapport is met de grootste zorg samengesteld. ABF Research aanvaardt geen aansprakelijkheid voor
eventuele fouten, onnauwkeurigheden of onvolledigheden. Het gebruik van (onderdelen van) dit rapport is toegestaan
mits de bron duidelijk wordt vermeld.

Inhoudsopgave
1

Inleiding............................................................................................................................................... 7

2

Woningbehoefte en plancapaciteit ................................................................................................. 11

2.1

Woningbehoefte en woningtekort .............................................................................................. 11

2.2

Plancapaciteit ............................................................................................................................ 12

2.3

Aanleveringen maart 2020 ........................................................................................................ 13

3

Confrontatie behoefte en plancapaciteit ........................................................................................ 15

3.1

Provincies .................................................................................................................................. 15

3.2

Woningwetregio’s – werkgebieden woningcorporaties .............................................................. 18

3.3

Functionele woningmarktgebieden ABF Research .................................................................... 20

3.4
4

Woondealregio’s ........................................................................................................................ 22
Harde en zachte plancapaciteit ....................................................................................................... 25

4.1

Aantal en aandeel harde plannen .............................................................................................. 25

4.2

Harde plannen vergeleken met toename woningbehoefte ........................................................ 28

5

Binnenstedelijke plancapaciteit ...................................................................................................... 31

6

Ontwikkeling woningvoorraad ........................................................................................................ 35

6.1

Gerealiseerde woningvoorraadontwikkeling .............................................................................. 35

6.2

Verwachte woningvoorraadontwikkeling.................................................................................... 36

7

Woningbehoefte Hoog en Laag ....................................................................................................... 39

8

Tijdelijke en flexwoningen ............................................................................................................... 43

9

Conclusies ........................................................................................................................................ 45

Bijlage 1 – Brief aan provincies ............................................................................................................... 49
Bijlage 2 – Verantwoording ...................................................................................................................... 51
Bijlage 3 – Woondealregio’s .................................................................................................................... 59

r2020-0052LG | Inventarisatie Plancapaciteit April 2020

Inleiding

1

Sinds april 2018 wordt elk half jaar naar aanleiding van de motie Koerhuis/Ronnes (TK34775-XVIII-19) de
plancapaciteit aan woningen geïnventariseerd en afgezet tegen de verwachte woningbehoefte. In dit rapport
worden de resultaten van de inventarisatie van de plancapaciteit uit het voorjaar van 2020 beschreven en
vergeleken met de gewenste alsook de verwachte ontwikkeling van de woningvoorraad volgens de Primos
Prognose 2020. Deze prognose is op nationaal niveau gebaseerd op de meest recente nationale
bevolkingsprognose van het CBS (december 2019). Ten opzichte van de vorige prognose verwacht het CBS
een aanzienlijk sterkere bevolkingsgroei waardoor de woningbehoefte ook sneller toeneemt dan eerder
verwacht.

Nederland wordt momenteel geteisterd door een Coronavirus. De gevolgen van de Coronacrisis voor zowel
de bevolkingsgroei, en daarmee de woningbehoefte, als de woningproductie zijn op het moment van
schrijven nog niet in beeld te brengen.

Nederland kent een grote woningbouwopgave en er worden daarom veel plannen voor woningbouw in
voorbereiding genomen. In de Nationale Woonagenda 2018-2021 is op basis van de Primos Prognose 2017
het doel geformuleerd om jaarlijks, rekening houdend met de sloop van 12 à 13 duizend woningen, 75
duizend woningen per jaar aan de voorraad toe te voegen. In 2019 is de woningvoorraad met 77 duizend
woningen uitgebreid. In de eerste twee maanden van 2020 is de voorraaduitbreiding met 11 duizend
woningen iets hoger dan het vorig jaar gerealiseerde aantal..

Ondanks de relatief hoge woningproductie in het afgelopen jaar is het woningtekort als gevolg van de sterke
bevolkingsgroei verder opgelopen. Het tekort wordt per 1-1-2020 op 311 duizend woningen geraamd.
Volgens de in dit rapport beschreven inventarisatie bedraagt de netto plancapaciteit voor de periode 2020
tot 2030 837 duizend woningen. Dat is 9 duizend woningen meer dan de 828 duizend woningen die bij de
vorige meting (oktober 2019) voor de langere periode 2019 tot 2030 werd geïnventariseerd. In het jaar 2019
is de woningvoorraad met 77 duizend woningen uitgebreid. De conclusie is dat de plancapaciteit met circa
86 duizend woningen sterk is toegenomen.

Gemiddeld bedraagt de totale geïnventariseerde netto plancapaciteit momenteel 83 duizend woningen per
jaar in de periode tot 2030. Indien tijdig gerealiseerd, voorzien deze plannen niet alleen in de toename van
de woningbehoefte door de verwachte huishoudensgroei, maar wordt ook een belangrijk deel van het
woningtekort ingelopen. Er dient echter enerzijds rekening te worden gehouden met vertragingen en
planuitval. Anderzijds zal een deel van de uitbreiding van de woningvoorraad niet via de geïnventariseerde
plancapaciteit tot stand komen. Het gaat dan om in de inventarisaties niet bekende (vaak kleinere) plannen,
transformatieprojecten en/of woningsplitsingen.

r2020-0052LG | Inventarisatie Plancapaciteit April 2020

7

De woningmarkt is een regionale markt. In dit rapport worden daarom de ontwikkelingen op provinciaal en
regionaal niveau beschouwd. Provincies is gevraagd de meest actuele cijfers met betrekking tot
woningbouwplannen in voorbereiding of uitvoering aan te leveren (zie Bijlage 1: brief aan provincies). Naast
het onderscheid naar ‘harde’ en ‘zachte’ plannen is wederom verzocht om ook onderscheid te maken tussen
binnen- en buitenstedelijke woningbouwplannen. Een deel van de provincies heeft aan dit verzoek kunnen
voldoen. Daarnaast zijn er meer gegevens beschikbaar gekomen met betrekking tot plannen voor tijdelijke
of flexibele woningen. Een deel van de provincies geeft echter aan nog niet te beschikken over
planinformatie waarin verschil tussen permanente dan wel tijdelijke of flexibele woningen wordt gemaakt.
Veel provincies of regio’s inventariseren maar één keer per jaar de plancapaciteit. Zodoende zijn er niet voor
alle provincies nieuwe cijfers beschikbaar. Provincies met (deels) geactualiseerde cijfers zijn Flevoland,
Gelderland, Noord-Holland, Noord-Brabant, Overijssel, Utrecht, Zeeland, Zuid-Holland. De provincie ZuidHolland heeft voor een aantal gemeenten geen veranderingen doorgegeven. De provincies Groningen en
Drenthe hebben voor een beperkt aantal gemeenten nieuwe cijfers aangeleverd. De provincie Limburg
beschikt nog niet over geactualiseerde cijfers en de provincie Friesland beschikt niet over informatie met
betrekking tot plancapaciteit.

De gehanteerde woningbehoeftecijfers zijn afkomstig uit de Primos Prognose 2020 (Trendraming). Naast
de Trendraming is ook de bandbreedte in de demografische groei geanalyseerd. Daartoe zijn er twee
varianten van de Primos Prognose 2020 opgesteld: Hoog en Laag.
Verwacht wordt dat niet alle plancapaciteit conform de opgegeven planningen gerealiseerd wordt. Daarom
komt ook de volgens de Primos Prognose meest waarschijnlijk geachte ontwikkeling van de woningvoorraad
in dit rapport aan de orde. De cijfers worden voor vier regionale indelingen gepresenteerd:
■

Provincies: verantwoordelijk voor zorgvuldig ruimtegebruik en voert regie over de integratie en
afweging van ruimtelijke opgaven van (boven)regionaal belang. We hanteren daarbij de provinciale
gebiedsindeling per 1-1-2019 (de voormalige gemeenten Zederik en Leerdam behoren vanaf deze
datum tot de provincie Utrecht).

■

Woningwetregio’s: in het kader van de Woningwet zijn kernwerkgebieden van corporaties vastgesteld.
Elke corporatie heeft één woningwetregio als kernwerkgebied. Daar buiten mag de corporatie geen
woningen meer nieuw bouwen of aankopen. De voormalige gemeenten Zederik en Leerdam die zijn
samengevoegd met Vianen worden nu tot de woningwetregio Woongaard gerekend. De
Woningwetregio U16 bestaat nu feitelijk uit 15 gemeenten.

■

Functionele woningmarktgebieden: ABF heeft op basis van feitelijke verhuisstromen tussen
gemeenten woningmarktgebieden bepaald. De woningmarktgebieden bestaan uit een aaneengesloten
gebied en kennen een minimale omvang van (ongeveer) 100.000 huishoudens. De indeling is recent
op basis van de jongste cijfers met betrekking tot verhuizingen herzien en telt nu 31 functionele
woningmarktgebieden.

■

Woondealregio’s: de minister heeft met zes woondealregio’s afspraken gemaakt over onder meer het
versnellen van de woningbouw. .

De confrontatie op de verschillende regionale niveaus wordt voorafgegaan door een korte beschouwing in
hoofdstuk 2 over de begrippen woningbehoefte, woningvoorraad, woningtekort en plancapaciteit. In

8

r2020-0052LG

hoofdstuk 3 worden de resultaten van de inventarisatie van de plancapaciteit vergeleken met de
woningbehoefteontwikkeling op basis van de Primos Prognose 2020 (Trendraming). In hoofdstuk 4 komt de
mate van hardheid van de plannen aan de orde. In hoofdstuk 5 wordt een overzicht gegeven van de
verdeling van de plancapaciteit over binnen- en buitenstedelijk locaties. In hoofdstuk 6 komt de volgens de
Primos Prognose meest waarschijnlijke ontwikkeling van de woningvoorraad aan de orde. In hoofdstuk 7
wordt de geïnventariseerde plancapaciteit besproken in het licht van de onzekerheid die de
woningbehoefteprognose kenmerkt en komt de bandbreedte tussen Primos Hoog en Primos Laag aan de
orde. In hoofdstuk 8 wordt de informatie die is aangeleverd over tijdelijke of flexwoningen samengevat. In
hoofdstuk 9 worden conclusies getrokken. In de bijlagen is de brief aan de provincies met het verzoek om
medewerking bijgesloten, zijn opmerkingen van provincies/regio’s bij het aangeleverde cijfermateriaal
opgenomen en is er per provincie/regio aangegeven of en hoe de gegevens bewerkt zijn en is een overzicht
opgenomen van gemeenten die behoren tot de woondealregio’s.

Inventarisatie Plancapaciteit April 2020

9

Woningbehoefte en plancapaciteit

2
2.1

Woningbehoefte en woningtekort

De gehanteerde prognose met betrekking tot de ontwikkeling van de woningbehoefte tussen 2020 en 2030
is de Primos Prognose 2020. Op nationaal niveau wordt in deze prognose de meest recente
bevolkingsprognose van het CBS (december 2019) aangehouden. Volgens de CBS-prognose zal de
bevolking van Nederland in de periode 2020-2030 met ruim 1 miljoen personen toenemen tot 18,5 miljoen.
Ten opzichte van de vorige nationale CBS-prognose is het verwachte inwonertal in 2030 met 430.000
verhoogd.

De Primos Prognose 2020 brengt de meest waarschijnlijke ontwikkeling van bevolking, huishoudens,
woningbehoefte en woningvoorraad op (binnen)gemeentelijk niveau in beeld op basis van de nationale CBSprognose, trends in de afgelopen jaren en informatie over plancapaciteit. Naast gemeente- specifieke trends
op

het

vlak

van

vruchtbaarheid,

sterfte,

binnenlandse

migratie,

buitenlandse

migratie

en

huishoudensvorming worden inventarisaties van plancapaciteit en trends in de bouwproductie verwerkt.

De prognose dient gezien de onzekerheden die demografische processen kenmerken te worden gezien als
een puntschatting binnen een zekere bandbreedte. Aansluitend bij de prognose-intervallen die het CBS op
nationaal niveau hanteert is er ten behoeve van deze studie naast de standaardprognose (de Trendraming)
ook een Primos Hoog en Primos Laag variant opgesteld. In de hoge variant wordt de bevolkingsomvang
van Nederland in 2030 geraamd op 18,9 mln, in de lage variant op 18,1 mln. Dit levert een bandbreedte op
van 800 duizend inwoners meer of minder.

Het aantal huishoudens in Nederland neemt als gevolg van de voortgaande individualisering nog steeds
sneller toe dan de bevolking. De gemiddelde grootte van een huishouden is tussen 2010 en 2018 afgenomen
van 2,22 naar 2,15. Volgens de Primos Prognose ligt een verdere daling naar 2,07 in 2030 in het verschiet.
Het aantal huishoudens neemt volgens de prognose in de periode tot 2030 met 737 duizend toe.

De huishoudensontwikkeling en de samenstelling van de huishoudens naar leeftijd zijn bepalend voor de
toename van de woningbehoefte. De toename van het aantal huishoudens vertaalt zich niet rechtstreeks in
de toename van de woningbehoefte. Een deel van de huishoudens woont immers vrijwillig in een nietzelfstandige woning, maar in een zogeheten Bewoonde Andere Ruimte (BAR)1. Daarnaast wordt er rekening
gehouden met (frictie)leegstand. Volgens de Primos Prognose 2020 zou de woningvoorraad in de periode
2020-2030 met 695 duizend woningen uit moeten breiden om in de toename van de woningbehoefte als
gevolg van de huishoudensgroei te voorzien. Het is echter wenselijk dat het sterk opgelopen woningtekort
wordt verminderd. Het tekort wordt geraamd op 331 duizend woningen (4,2% van de woningvoorraad). Er

1 Het betreft woonboten, woonwagens, onzelfstandige wooneenheden, kamerverhuur, woningdelen, wonen in verblijfsobjecten met een niet-woonfunctie

r2020-0052LG | Inventarisatie Plancapaciteit April 2020

11

zijn grote regionale verschillen. Om het tekort terug te brengen tot aanvaardbare proporties zouden er
aanzienlijk meer woningen gebouwd moeten worden, en dan met name in de meest gespannen regio’s. In
zeer gespannen regio’s zoals de Metropoolregio Amsterdam kampt men immers met een tekort van bijna
7%. In een aantal andere regio’s is er daarentegen niet of nauwelijks sprake van een tekort.

2.2

Plancapaciteit

De plancapaciteit in een regio verandert doorlopend en reageert op de marktsituatie. Er worden plannen
gerealiseerd, plannen vertragen en soms komen plannen sneller tot stand dan eerder gedacht. In gespannen
woningmarktgebieden worden nieuwe plannen opgevoerd en gedurende het doorlopen van de
voorbereidingsfasen worden plannen vaak aangepast aan de maatschappelijke en economische realiteit.
Het exacte aantal te bouwen woningen in een plan is dan ook in de loop van het voorbereidingsproces vaak
aan verandering onderhevig. Er zijn ook provincies waar beleid wordt gevoerd om de planvoorraad in krimpen anticipeerregio’s te saneren. Cijfers over plancapaciteit worden niet landelijk bijgehouden en de wel
beschikbare inventarisaties zijn niet uniform vormgegeven. Het zijn provincies en regio’s die inventarisaties
bijhouden, waarbij gemeenten de bron van de informatie zijn.
De Stichting de Nieuwe Kaart van Nederland tracht informatie die bestaande provinciale of regionale
monitoringssystemen bevatten op één kaart voor heel Nederland weer te geven. Het Ministerie van BZK, de
Rijksbouwmeester, het PBL, ABF Research en Rigo Research en Advies ondersteunen dit initiatief. Een beperkt aantal
provincies en regio’s heeft tot nu toe gehoor gegeven aan het verzoek om (woningbouw)plannen via deze website meer
transparant te maken. Zie www.nieuwekaart.nl.

Naar aanleiding van de motie Ronnes/Koerhuis worden sinds 2018 de provincies in opdracht van het Rijk
halfjaarlijks benaderd met het verzoek om de omvang van de plancapaciteit aan te leveren (zie bijlage 1
voor brief vanuit BZK). De kwaliteit en het detailniveau van de aangeleverde informatie is zeer divers. Het
loopt uiteen van provinciale inschattingen, woningbouwafspraken (welke gemeente ‘mag’ hoeveel woningen
bouwen), tot en met door gemeenten aangeleverde informatie op planniveau (inclusief verwachte fasering,
hardheid, binnen/buiten bestaand stedelijk gebied en mogelijke belemmeringen). Deze verschillen hebben
voor een belangrijk deel te maken met verschillen in de wijze waarop provincies informatie verzamelen en
openbaar maken of beschikbaar stellen. In de meeste gevallen zijn de cijfers in Excel aangeleverd, soms
zijn er GIS-bestanden beschikbaar gesteld en soms zijn de gegevens uit (pdf-)rapporten overgenomen.

12

r2020-0052LG

2.3

Aanleveringen maart 2020

Doordat de aanleveringen per provincie verschillen zijn er vaak opmerkingen bij de aangeleverde cijfers,
deze zijn opgenomen in bijlage 2. Hier worden de belangrijkste opmerkingen toegelicht.

In Friesland en Drenthe is er weinig spanning op de woningmarkt. Er is geen goed beeld van de beschikbare
plancapaciteit, maar de provincies geven aan geen tekort aan capaciteit te verwachten. Daarom is
aangenomen dat in de Friese en Drentse gemeenten de plancapaciteit gelijk is aan de verwachte toename
in de woningbehoefte.

Voor de regio Groningen-Assen zijn geactualiseerde cijfers met betrekking tot de harde en zachte
plancapaciteit gebruikt. De provincie Groningen heeft enkel actualisaties geleverd voor de gemeenten
Loppersum en Stadskanaal. Voor de overige gemeenten is uitgegaan van dezelfde plancapaciteit als in de
vorige levering.

De provincie Overijssel heeft in eerste instantie uitsluitend het totaal aantal woningbouwplannen per
gemeente in de periode 2020-2029 aangeleverd. De verdeling over de twee perioden daarbinnen ontbreekt.
Naderhand heeft Overijssel een deel van de cijfers met betrekking tot de periodeverdeling op uitsluitend
provincieniveau geleverd.

De provincie Limburg heeft geen nieuwe cijfers aangeleverd. Zij inventariseren één keer per jaar en de cijfers
van 31-12-2019 worden pas in september verwacht.

Ook de provincie Gelderland inventariseert een keer per jaar, de nieuwe cijfers worden binnenkort verwacht.

De provincie Noord-Brabant heeft een mix van cijfers aangeleverd. Voor ongeveer twee derde van de
gemeenten zijn uitsluitend nog de plannen zoals vorig jaar aangeleverd voor de perioden 2019 t/m 2023 en
2024 t/m 2028 bekend. Voor het andere deel van de gemeenten is de plancapaciteit geactualiseerd. Omdat
er geen grote veranderingen verwacht worden, is aangenomen dat bij gemeenten met een oude
inventarisatie deze representatief is voor de perioden 2020 t/m 2024 en 2025 t/m 2029.
Zuid-Holland heeft een grotendeels geactualiseerd bestand geleverd. Alleen de regio’s Alblasserwaard en
Rotterdam zijn niet geactualiseerd. In het bestand zijn uitsluitend zogenaamde “aanvaarde” plannen
opgenomen. Met gemeenten is een categorie-indeling afgestemd voor de regionale indiening van
woningbouwplannen. Bepaalde categorieën worden wel opgenomen (aanvaard) voor de regionale indiening
en andere categorieën niet, de gemeenten bepalen zelf welke plannen in welke categorie vallen. De
aanvaarde plannen passen met aantal woningen binnen de behoefteraming, dit wordt meegenomen in de
ladder voor duurzame verstedelijking. Plannen die niet in aanvaarde categorieën vallen vormen geen
representatief beeld. Enkele gemeenten houden deze plannen bij, andere gemeenten houden deze minder
goed of helemaal niet bij. Om toch een aantal te geven gaat het hier om een aantal van ongeveer 15.000
woningen (saldo bouw en sloop) tot 2030, dit aantal is exclusief de regio’s Alblasserwaard en Rotterdam.

Inventarisatie Plancapaciteit April 2020

13

De provincies Flevoland, Utrecht, Noord-Holland en Zeeland hebben volledige geactualiseerde aantallen
aangeleverd.

Een aandachtspunt is dat het aantal woningen in sloopplannen in de inventarisaties vaak beperkt is en soms
niet is voorzien van een realisatiedatum. In totaal komt het aantal te slopen woningen in de inventarisaties
uit op 58 duizend. Het is aan te nemen dat het aantal woningen dat in de periode tot 2030 gesloopt zal
worden aanzienlijk hoger zal zijn. Volgens de Primos Prognose mag, op basis van trends, verwacht worden
dat er circa 118 duizend woningen in de periode tot 2030 gesloopt zullen worden. Dat zou betekenen dat
circa de helft van de te slopen woningen nu nog niet in plannen is opgenomen. Deels zal het om nog niet te
voorziene sloop gaan (naar aanleiding van brand e.d.), deels zal het om kleine of nog te ontwikkelen plannen
en/of nog niet in de inventarisaties opgenomen plannen gaan. Aangenomen mag worden dat in gebieden
met (enige) druk op de woningmarkt sloop door nieuwbouw op dezelfde locatie zal worden gevolgd. Per
saldo zal het aantal woningen hierdoor slechts beperkt veranderen, aannemende dat in ongeveer dezelfde
dichtheden wordt teruggebouwd .

Vanuit de geleverde gegevens is toegewerkt naar een zo uniform mogelijk en landsdekkend overzicht voor
de periode 2020 tot 2030. In het geval dat 2029 niet het laatste jaar van een opgegeven tijdvak betreft, is er
een ‘naar rato’ benadering toegepast. Bij de provincie Limburg was dit niet mogelijk en is aangenomen dat
een groot deel van de capaciteit betrekking heeft op de jaren tot 2030.

14

r2020-0052LG

Confrontatie behoefte en plancapaciteit

3

De bouwopgave bestaat uit het inlopen van het woningtekort en het bouwen voor de toename in de
woningbehoefte als gevolg van de verwachte huishoudensgroei. In de tabellen in dit hoofdstuk worden de
relevante gegevens voor de periode tot 2030 op vier gebiedsniveaus vergeleken. De verwachte toename in
de woningbehoefte is afkomstig uit de Primos Prognose 2020 (Trendraming). Naast provincies komen
woningwetregio’s, functionele woningmarktgebieden en woondealregio’s aan de orde.

Provincies maken overigens ook eigen prognoses en behoefteramingen. Deze kunnen afwijken van de
gebruikte prognosecijfers in dit rapport. Krapte op de woningmarkt en woningtekorten spelen vaak op een
ander gebiedsniveau dan het provinciale. Functionele woningmarktgebieden, zoals ABF die op basis van
verhuisstromen heeft afgebakend, bieden beter inzicht in de vraag waar tekorten zich voordoen. Nadeel van
deze indeling is echter dat deze provinciegrensoverschrijdend is, terwijl de brongegevens door provincies
op vaak onderling verschillende wijze worden geïnventariseerd. Ook een aantal woningwetregio’s en één
van de woondealregio’s, de Metropoolregio Amsterdam, zijn provinciegrens overschrijdend afgebakend.

3.1

Provincies

In tabel 3.1 is de geïnventariseerde plancapaciteit per provincie in twee deelperiodes, 2020 t/m 2024 en
2025 t/m 2029, weergegeven. Het betreft de netto capaciteit (geplande toevoegingen minus geplande
onttrekkingen aan de voorraad). Voorts is in de tabel opgenomen de raming van het woningtekort in 2020
alsmede de verwachte toename van de woningbehoefte volgens de Primos Prognose (Trendraming). De
toename van de woningbehoefte is gebaseerd op de verwachte toename van het aantal huishoudens en is
exclusief het inlopen van het woningtekort. De totale bouwopgave is inclusief het inlopen van het
woningtekort.
De totale netto plancapaciteit in de periode 2020 t/m 2029 is in alle provincies groter dan de verwachte
toename van de woningbehoefte. In heel Nederland is de netto plancapaciteit 837 duizend woningen, terwijl
de woningbehoefte naar verwachting met 695 duizend toeneemt. Indien al deze plannen tijdig gerealiseerd
worden zal het woningtekort sterk afnemen.

In totaal is de plancapaciteit voor de periode tot 2030, rekening houdend met de 77 duizend in 2019
gerealiseerde woningen, met mogelijk 86 duizend woningen toegenomen (zie figuur 3.2 voor uitleg). De
onzekerheid over het juiste aantal is het gevolg van gedeeltelijke dubbeltellingen in deze rekensom, omdat
een onbekend deel van de woningen die volgens de BAG in 2019 zijn opgeleverd nog niet in de
planinventarisaties zijn “afgemeld”. Anderzijds is de plancapaciteit in een aantal regio’s nog niet
geactualiseerd.

r2020-0052LG | Inventarisatie Plancapaciteit April 2020

15

Figuur 3.1 Woningtekort, verwachte toename van woningbehoefte en inventarisatie plancapaciteit1 naar
provincie, 2020 t/m 2029; bron: provinciale inventarisaties en voorlopig Primos Prognose 2020 (Trendraming)
Primos Prognose 2020

Raming
woningtekort

Provincie

2020

Groningen
Friesland 2
Drenthe 2
Overijssel 3
Flevoland
Gelderland
Utrecht
Noord-Holland
Zuid-Holland
Zeeland
Noord-Brabant
Limburg
Nederland

9.500
4.900
5.400
13.500
9.800
39.100
32.500
79.200
79.000
200
45.500
12.200
330.700

3,4%
1,6%
2,4%
2,6%
5,7%
4,3%
5,5%
5,9%
4,7%
0%
4,0%
2,3%
4,2%

Toename woningbehoefte

Inventarisatie netto
plancapaciteit 1

Verschil tussen inventarisatie
plancapaciteit en prognose
toename woningbehoefte

2020 t/m 2025 t/m 2020 t/m
2024
2029
2029

2020 t/m 2025 t/m 2020 t/m
2024
2029
2029

2020 t/m 2025 t/m 2020 t/m
2024
2029
2029

8.900
8.400
5.500
18.800
14.100
39.900
41.000
89.400
97.100
4.800
56.000
8.200
392.000

12.400
7.800
7.000
22.900
15.800
42.400
55.800
131.700
137.200
7.600
79.900
13.900
534.400

3.500
-600
1.500
4.100
1.700
2.500
14.800
42.300
40.100
2.800
23.900
5.700
142.400

4.600
4.200
3.300
14.400
13.300
30.000
38.800
71.800
77.800
2.000
43.400
0
303.500

13.500
12.700
8.800
33.200
27.400
69.800
79.800
161.200
174.800
6.700
99.400
8.200
695.500

4.900
3.100
3.400
15.300
13.100
19.100
52.500
100.000
49.600
2.300
30.000
8.900
302.200

17.500
10.900
10.400
38.200
29.000
61.500
108.400
231.600
186.800
9.900
110.000
22.800
836.800

300
-1.100
100
900
-200
-10.900
13.700
28.200
-28.200
300
-13.400
8.900
-1.300

4.000
-1.800
1.600
5.000
1.600
-8.300
28.600
70.400
12.000
3.200
10.600
14.600
141.300

1. De provinciale inventarisaties verschillen qua definities en zijn soms niet compleet. Lees voor een goed begrip par. 2.3
2. De inventarisaties in Friesland en Drenthe zijn grotendeels incompleet. Verondersteld is dat de plancapaciteit groter is dan de toename van de woningbehoefte

Figuur 3.2 Realisaties 2019 en toe- of afname geïnventariseerde plancapaciteit ten opzichte van inventarisatie
mei 2019 naar provincie; bron: provinciale inventarisaties

Toename
woningvoorraad

Plancapaciteit april 2020
vergeleken met plancapaciteit
oktober 2019

in 2019

2020 t/m
2024

2025 t/m
2029

2019 t/m
2029

Groningen
Friesland
Drenthe
Overijssel 2
Flevoland
Gelderland
Utrecht
Noord-Holland
Zuid-Holland
Zeeland
Noord-Brabant
Limburg

2.400
2.300
1.100
5.000
3.000
9.200
7.000
14.600
17.200
1.100
11.800
2.100

-1.800
-1.600
-1.500
nb
-2.800
-10.000
-900
-11.800
-21.400
0
-1.800
-1.600

1.800
900
200
nb
-1.100
500
32.400
19.400
-18.500
500
8.600
0

2.300
1.600
-200
23.600
-700
-300
38.600
23.000
-22.700
1.600
18.700
500

Nederland

76.700

-32.200

59.900

85.700

1. De provinciale inventarisaties verschillen qua definities en zijn soms niet compleet. Lees voor een goed begrip par. 2.3
2. In de nieuwe inventarisatie zijn i.t.t. de vorige in Overijssel ook de zachte plannen meegenomen

De grootste toename is er met 39 duizend woningen in de provincie Utrecht. De provincie Utrecht geeft aan
dat aan deze toename het gevolg is van een betere inventarisatie en de zoektocht die er gestart is naar
meer locaties. Zo zijn in het kader van het programma U Ned en de provinciale Omgevingsvisie het
afgelopen jaar visietrajecten gestart waarbij nieuwe locaties in beeld zijn gekomen. Ook zijn nu al eerder
bekende potentiële locaties, zoals de A12-zone tussen Oudenrijn en Lunetten, in de inventarisatie
opgenomen. Daarnaast zijn er ook locaties geoptimaliseerd en/of nieuwe plannen toegevoegd waardoor de
plancapaciteit tot 2030 verhoogd is. Een aantal plannen worden in hogere dichtheden gerealiseerd en
daarnaast hebben zich nieuwe plannen van marktpartijen aangediend. De provincie Utrecht verwacht dat er
nog nieuwe plancapaciteit naar boven komt, onder andere in de regio Amersfoort.

16

r2020-0052LG

In Noord-Holland en Noord-Brabant is met 23 duizend c.q. 19 duizend woningen de plancapaciteit wederom
relatief sterk toegenomen. De plancapaciteit in Overijssel is sterk toegenomen als gevolg van het opnemen
van de zachte plannen in de provinciale inventarisatie. Voorheen was het aantal zachte plannen in deze
provincie niet bekend.

In Zuid-Holland is er een afname van de plancapaciteit met 23 duizend woningen. Deze afname wordt deels
veroorzaakt doordat de cijfers voor de regio Rotterdam nog niet zijn geactualiseerd. Daarnaast hebben
enkele gemeenten een meer gespecificeerde planning aangeleverd waaruit blijkt dat een aantal (grote
plannen) pas na 2029 tot oplevering van woningen gaat leiden. Voorts heeft de provincie gemeld dat in de
geleverde aantallen uitsluitend “aanvaarde” plannen zijn opgenomen. Buiten deze “aanvaarde” plannen zijn
er ongeveer 15 duizend woningen in andere plannen zo heeft de provincie laten weten.

Plancapaciteit tot 2025
Op de korte termijn, de periode 2020 t/m 2024, overtreft het aantal woningen in plannen in vrijwel alle
provincies met spanning op de woningmarkt de toename van de woningbehoefte met circa 30% of meer.
Gezien het sterk opgelopen woningtekort is dat geen overbodige luxe. Voor heel Nederland is de verhouding
tussen plancapaciteit en verwachte toename van de behoefte 136%. Indien een percentage uitval/vertraging
van 30% wordt verondersteld zal het woningtekort de komende jaren niet overal worden ingelopen. In
provincies met een relatief hoog woningtekort loopt het percentage uiteen van 147% in Noord-Holland en
143% in Noord-Brabant, waar relatief veel plancapaciteit aanwezig is, tot 141% in Zuid-Holland, 136% in
Utrecht, en slechts 106% in Gelderland.
Figuur 3.3 Verhouding totale netto geïnventariseerde plancapaciteit1 en verwachte toename van
woningbehoefte (exclusief inlopen woningtekort) per provincie, 2020-2029; bron: provinciale inventarisaties en
Primos Prognose 2020 (Trendraming)

Provincie
Groningen
Friesland
Drenthe
Overijssel 2
Flevoland
Gelderland
Utrecht
Noord-Holland
Zuid-Holland
Zeeland
Noord-Brabant
Limburg
Nederland

2020 t/m 2024

2020 t/m 2029

139%
93%
128%
122%
112%
106%
136%
147%
141%
160%
143%
169%
136%

129%
86%
118%
115%
106%
88%
136%
144%
107%
148%
111%
278%
120%

1. De provinciale inventarisaties verschillen qua definities en zijn soms niet compleet. Lees voor een goed begrip par. 2.3

In laatstgenoemde provincies wordt gewerkt aan uitbreiding van de plancapaciteit. Met het actieplan Wonen
en de woondeal Arnhem-Nijmegen zet de provincie Gelderland in op versnelling van de bouwproductie.
Inmiddels zijn gemeenten bezig met de ontwikkeling van nieuwe locaties, wordt de uitvoering van
woningbouwplannen naar voren geschoven en/of worden zachte woningbouwplannen hard gemaakt. De
provincie Utrecht is gestart met regionale programmering van de woningbouw. Dit is een gezamenlijk traject
voor gemeenten, regio en provincie met als doel: het op peil houden van de woningbouwproductie en
plancapaciteit. Ook woningbouwcorporaties en andere marktpartijen worden hierbij betrokken. In Utrecht
wordt zoals gezegd nog gezocht naar extra plancapaciteit in de regio Amersfoort en in Zuid-Holland is de

Inventarisatie Plancapaciteit April 2020

17

programmeringssystematiek aangepast en wordt er nu geprogrammeerd op basis van 130% ten opzichte
van de woningbehoefte.

Plancapaciteit tot 2030
Op de langere termijn, de gehele periode tot 2030, is de verhouding tussen plancapaciteit en verwachte
toename van de woningbehoefte 120%. Met name in Gelderland en Zuid-Holland is er op deze termijn
relatief weinig plancapaciteit. Noord-Brabant meldt dat men op de wat langere termijn flexibiliteit in de
planning wil houden teneinde stedenbouwkundige gewenste ontwikkelingen mogelijk te kunnen maken bij
bijvoorbeeld het vertrek van grotere bedrijven uit stads- en dorpskernen. In Flevoland, zo meldt de provincie,
is de planuitval laag en kan, indien nodig, relatief snel meer capaciteit beschikbaar komen. In de provincies
Groningen, Friesland, Drenthe, Zeeland en Limburg is op provinciaal niveau meer dan voldoende
plancapaciteit aanwezig om in de verwachte toename van de woningbehoefte te voldoen. Deze provincies
hebben aangegeven dat vanwege de op termijn verwachte huishoudenskrimp ‘deprogrammering’ in delen
van deze provincies hoog op de agenda staat. De gemeente Groningen vormt een uitzondering, hier is de
plancapaciteit rekening houdend met het woningtekort en mogelijke vertragingen aan de krappe kant.

3.2

Woningwetregio’s – werkgebieden woningcorporaties

Het hierboven beschreven beeld per provincie zien we terug bij de zogeheten woningwetregio’s. In de regio’s
Arnhem-Nijmegen, Food Valley is er minder plancapaciteit dan de woningbehoefte toeneemt. In deze regio’s
loopt het tekort gezien de verwachte toename van de behoefte dus verder op, nog ongeacht eventuele
planuitval.
Figuur 3.4 Woningtekort, verwachte toename van woningbehoefte en inventarisatie plancapaciteit1 naar
woningwetregio, 2020 t/m 2029; bron: provinciale inventarisaties en Primos Prognose 2020 (Trendraming)
Primos Prognose 2020

Raming
woningtekort

Woningwetregio
Friesland
Groningen/Drenthe
Noord-Holland Noord
Zwolle/Stedendriehoek
Metropoolregio Amsterdam
Amersfrt/N-Veluwe/Zeew.
Holland Rijnland
Oost Nederland
U16
Food Valley
Haag/M-Holland/Rotterdam
Arnhem/Nijmegen
Woongaard
Drechtsteden/HW/GO
Noordoost Brabant
West- en Hart van Brabant
Zeeland
Metropoolregio Eindhoven
Limburg
Nederland

2020
4.900
14.900
9.900
12.700
77.200
8.900
11.400
8.800
25.700
6.800
63.300
18.800
6.500
3.900
9.500
20.100
200
15.200
12.200
330.700

1,6%
3,0%
3,3%
2,9%
6,6%
3,9%
4,5%
2,2%
6,6%
5,1%
5,2%
5,3%
3,4%
2,2%
3,2%
4,1%
0%
4,3%
2,3%
4,2%

Toename woningbehoefte

Inventarisatie netto
plancapaciteit 1

Verschil tussen inventarisatie
plancapaciteit en prognose
toename woningbehoefte

2020 t/m 2025 t/m 2020 t/m
2024
2029
2029

2020 t/m 2025 t/m 2020 t/m
2024
2029
2029

2020 t/m 2025 t/m 2020 t/m
2024
2029
2029

8.400
14.400
12.400
19.200
88.300
12.600
13.700
10.400
28.900
7.900
75.500
17.600
8.300
6.200
13.700
22.500
4.400
19.200
8.200
392.000

7.800
19.400
21.900
nb
122.200
20.200
23.400
nb
37.000
9.900
100.600
15.600
12.400
10.700
20.500
29.200
7.100
29.200
13.900
534.400

-600
5.000
9.500
nb
33.900
7.600
9.700
nb
8.100
2.000
25.100
-2.000
4.100
4.500
6.800
6.700
2.700
10.000
5.700
142.400

4.200
7.900
8.400
16.300
73.900
11.300
9.700
5.400
28.100
6.800
61.700
13.800
6.700
4.700
11.200
16.700
1.900
14.600
0
303.500

12.700
22.300
20.900
35.400
162.300
23.900
23.400
15.800
57.000
14.700
137.300
31.400
15.100
10.900
25.000
39.200
6.200
33.900
8.200
695.500

3.100
8.300
10.400
nb
99.500
11.000
6.500
nb
44.300
3.300
40.600
9.200
3.700
1.600
7.700
11.200
2.200
10.900
8.900
302.200

1. De provinciale inventarisaties verschillen qua definities en zijn soms niet compleet. Lees voor een goed begrip par. 2.3

18

r2020-0052LG

10.900
27.800
32.400
37.800
221.800
31.200
29.900
15.300
81.300
13.200
141.200
24.800
16.100
12.300
28.200
40.400
9.300
40.100
22.800
836.800

-1.100
400
2.000
nb
25.600
-300
-3.200
nb
16.200
-3.500
-21.100
-4.600
-3.000
-3.100
-3.500
-5.500
300
-3.700
8.900
-1.300

-1.800
5.500
11.500
2.400
59.500
7.300
6.500
-500
24.300
-1.500
3.900
-6.600
1.000
1.400
3.200
1.200
3.100
6.200
14.600
141.300

Figuur 3.5 Verhouding totale netto geïnventariseerde plancapaciteit1 en verwachte toename van
woningbehoefte per woningwetregio (exclusief inlopen woningtekort), 2020-2029; bron: provinciale
inventarisaties en Primos Prognose 2020 (Trendraming)

Woningwetregio

2020 t/m 2024

2020 t/m 2029

Friesland
Groningen/Drenthe
Noord-Holland Noord
Zwolle/Stedendriehoek
Metropoolregio Amsterdam
Amersfrt/N-Veluwe/Zeew.
Holland Rijnland
Oost Nederland
U16
Food Valley
Haag/M-Holland/Rotterdam
Arnhem/Nijmegen
Woongaard
Drechtsteden/HW/GO
Noordoost Brabant
West- en Hart van Brabant
Zeeland
Metropoolregio Eindhoven
Limburg
Nederland

93%
135%
176%
nb
138%
160%
171%
nb
128%
125%
133%
89%
148%
172%
150%
129%
162%
152%
169%
130%

86%
125%
155%
107%
137%
130%
127%
97%
143%
90%
103%
79%
107%
113%
113%
103%
149%
118%
278%
120%

1. De provinciale inventarisaties verschillen qua definities en zijn soms niet compleet. Lees voor een goed begrip par. 2.3

Figuur 3.6 Woningwetregio’s – kernwerkgebieden corporaties

Inventarisatie Plancapaciteit April 2020

19

3.3

Functionele woningmarktgebieden ABF Research

Functionele woningmarktgebieden zijn begrensd op basis van verhuisstromen en geven daarmee het beste
zicht op de daadwerkelijke regionale woningtekorten. Niet in alle functionele woningmarktgebieden is meer
plancapaciteit aan woningen voorhanden dan de verwachte toename van de woningbehoefte. Met name in
de regio’s Arnhem, Nijmegen, Apeldoorn zou in deze regio’s toch al hoge woningtekort nog verder oplopen.
Dat geldt in mindere mate voor de regio’s Den Haag, Ede en Tilburg. In de functionele woningmarktgebieden
Utrecht, Amsterdam, Leiden, Alkmaar en Zwolle daarentegen is de plancapaciteit op dit moment termijn ruim
te noemen. Indien alle plannen voor de periode tot 2030 tijdig gerealiseerd worden, is het woningtekort in
deze regio’s tegen die tijd verdwenen. Met deze ruime voorraad aan plannen leiden vertragingen en
planuitval minder snel tot problemen.
Figuur 3.7 Woningtekort, verwachte toename van woningbehoefte en inventarisatie plancapaciteit1 naar
functioneel woningmarktgebied, 2020 t/m 2029; bron: provinciale inventarisaties en Primos Prognose 2020
(Trendraming)
Primos Prognose 2020

Raming
woningtekort

Functioneel
woningmarktgebied
Groningen
Leeuwarden
Heerenveen
Emmen
Zwolle
Enschede
Lelystad
Apeldoorn
Doetinchem
Arnhem
Nijmegen
Ede
Amersfoort
Utrecht
Alkmaar
Amsterdam
Gouda
Leiden
Den Haag
Rotterdam
Dordrecht
Middelburg
Roosendaal
Breda
Tilburg
's Hertogenbosch
Oss
Eindhoven
Venlo
Sittard
Maastricht
Nederland

2020
11.300
2.600
3.200
2.300
5.300
6.800
6.400
7.200
2.000
7.900
11.900
9.100
5.100
26.100
11.000
75.200
5.000
9.200
32.600
29.100
3.100
200
4.300
7.500
9.000
6.300
4.700
14.400
6.300
2.100
3.400
330.700

3,6%
1,4%
2,1%
1,5%
2,3%
2,5%
4,6%
3,5%
1,8%
4,0%
6,3%
5,2%
3,7%
6,5%
3,2%
6,7%
3%
5,0%
6,3%
4,3%
1,9%
0,1%
3,1%
4,0%
4,9%
3,5%
3,3%
4,3%
3,1%
1,0%
3,4%
4,2%

Toename woningbehoefte

Inventarisatie netto
plancapaciteit 1

Verschil tussen inventarisatie
plancapaciteit en prognose
toename woningbehoefte

2020 t/m 2025 t/m 2020 t/m
2024
2029
2029

2020 t/m 2025 t/m 2020 t/m
2024
2029
2029

2020 t/m 2025 t/m 2020 t/m
2024
2029
2029

11.000
4.600
4.600
2.200
10.800
7.000
8.200
8.100
3.000
7.800
11.400
10.200
8.500
29.800
13.300
85.700
9.000
10.900
37.100
34.200
5.800
4.400
5.300
9.000
9.200
8.000
7.000
18.400
7.100
0
600
392.000

16.400
4.400
3.600
1.400
nb
nb
9.900
nb
3.000
7.000
10.700
12.300
13.900
38.400
24.100
119.600
12.500
18.300
49.200
47.800
9.400
7.100
6.000
12.900
11.900
12.400
10.500
27.700
7.700
3.300
2.400
534.400

5.400
-200
-1.000
-800
nb
nb
1.700
nb
0
-800
-700
2.100
5.400
8.600
10.800
33.900
3.500
7.400
12.100
13.600
3.600
2.700
700
3.900
2.700
4.400
3.500
9.300
600
3.300
1.800
142.400

6.400
1.900
3.300
500
8.700
3.600
6.500
6.600
1.700
6.100
9.300
9.300
7.300
28.600
9.000
72.500
7.300
7.700
30.000
28.300
4.700
1.900
3.000
6.500
8.200
6.500
5.400
13.800
4.100
-3.100
-1.800
303.500

17.400
6.500
7.900
2.700
19.400
10.600
14.700
14.700
4.700
13.900
20.700
19.400
15.900
58.400
22.300
158.200
16.200
18.600
67.100
62.500
10.500
6.200
8.300
15.500
17.400
14.500
12.400
32.200
11.200
-3.100
-1.300
695.500

6.900
1.800
1.400
600
nb
nb
6.400
nb
400
3.700
6.400
5.200
7.500
44.200
11.400
97.600
4.600
6.000
16.800
20.200
2.200
2.200
2.400
5.700
3.500
5.200
3.000
10.600
3.800
2.700
1.700
302.200

1. De provinciale inventarisaties verschillen qua definities en zijn soms niet compleet. Lees voor een goed begrip par. 2.3

20

r2020-0052LG

23.300
6.200
5.700
2.100
26.900
11.100
16.300
10.500
3.300
10.600
17.100
17.600
21.400
82.600
35.600
217.200
17.000
24.300
66.000
68.000
11.500
9.300
8.300
18.600
15.300
17.600
13.400
38.200
11.500
6.000
4.100
836.800

500
-100
-1.900
100
nb
nb
-100
nb
-1.300
-2.400
-2.900
-4.100
200
15.600
2.400
25.100
-2.700
-1.700
-13.200
-8.100
-2.500
300
-600
-800
-4.700
-1.300
-2.400
-3.200
-300
5.800
3.500
-1.300

5.900
-300
-2.200
-600
7.500
500
1.600
-4.200
-1.400
-3.300
-3.600
-1.800
5.500
24.200
13.300
59.000
800
5.700
-1.100
5.500
1.000
3.100
0
3.100
-2.100
3.100
1.000
6.000
300
9.100
5.400
141.300

Figuur 3.8 Verhouding totale netto geïnventariseerde plancapaciteit1 en verwachte toename van de
woningbehoefte (exclusief inlopen woningtekort) per functioneel woningmarktgebied, 2020-2029; bron:
provinciale inventarisaties en Primos Prognose 2020 (Trendraming)
Functioneel
woningmarktgebied
Groningen
Leeuwarden
Heerenveen
Emmen
Zwolle
Enschede
Lelystad
Apeldoorn
Doetinchem
Arnhem
Nijmegen
Ede
Amersfoort
Utrecht
Alkmaar
Amsterdam
Gouda
Leiden
Den Haag
Rotterdam
Dordrecht
Middelburg
Roosendaal
Breda
Tilburg
's Hertogenbosch
Oss
Eindhoven
Venlo
Sittard
Maastricht
Nederland

2020 t/m 2024

2020 t/m 2029

149%
96%
80%
65%
nb
nb
121%
nb
100%
89%
94%
121%
163%
129%
181%
140%
139%
167%
133%
140%
163%
162%
114%
143%
129%
155%
150%
150%
108%
33390%
413%
130%

134%
96%
72%
80%
138%
105%
111%
72%
71%
77%
83%
90%
135%
141%
160%
137%
105%
131%
98%
109%
110%
149%
101%
120%
88%
121%
108%
119%
103%
293%
429%
120%

1. De provinciale inventarisaties verschillen qua definities en zijn soms niet compleet. Lees voor een goed begrip par. 2.3

Figuur 3.9 Functionele woningmarktgebieden op basis van verhuisstromen

Inventarisatie Plancapaciteit April 2020

21

3.4

Woondealregio’s

De minister van BZK heeft met zes gebieden met gespannen woningmarkten een zogeheten “woondeal”
gesloten. In onderstaande tabellen is het actuele woningtekort en de confrontatie tussen de
geïnventariseerde plancapaciteit en de verwachte toename van de woningbehoefte voor deze
woondealregio’s opgenomen. Een overzicht van de samenstellende gemeenten van de woondealregio’s is
in bijlage 3 terug te vinden.
De plannen in de zes regio’s tezamen vormen 62% van het totaal aantal plannen in voorbereiding in
Nederland voor de periode tot 2030. Dat komt vrijwel overeen met het aandeel van deze regio’s in zowel het
woningtekort als in de toename van de woningbehoefte.
Figuur 3.10 Woningtekort, verwachte toename van woningbehoefte en inventarisatie plancapaciteit1 naar
woondealregio, 2020 t/m 2029; bron: provinciale inventarisaties en Primos Prognose 2020 (Trendraming)
Primos Prognose 2020

Raming
woningtekort

Woondealregio

2020

Toename woningbehoefte

Inventarisatie netto
plancapaciteit 1

Verschil tussen inventarisatie
plancapaciteit en prognose
toename woningbehoefte

2020 t/m 2025 t/m 2020 t/m
2024
2029
2029

2020 t/m 2025 t/m 2020 t/m
2024
2029
2029

2020 t/m 2025 t/m 2020 t/m
2024
2029
2029

Gemeente Groningen
Stedelijk Gebied Eindhoven
Zuidelijke Randstad
Regio Utrecht
Metropoolregio Amsterdam
Regio Arnhem-Nijmegen

zie voetnoot 2
12.000
5,0%
66.800
5,4%
26.400
6,3%
77.300
6,6%
19.000
5,3%

6.900
15.500
73.900
30.200
88.500
17.700

4.300
12.100
57.100
29.100
74.100
14.100

11.200
27.600
131.000
59.200
162.600
31.900

9.900
22.700
100.400
39.300
122.600
15.800

4.100
9.800
37.100
44.800
99.900
9.500

14.000
32.400
137.500
84.100
222.400
25.300

3.000
7.200
26.500
9.100
34.100
-1.900

-200
-2.300
-20.000
15.700
25.800
-4.600

2.800
4.800
6.500
24.900
59.800
-6.600

Totaal Woondealregio's
Aandeel in Nederland
Nederland

201.500
61%
330.700

232.700
59%
392.000

190.800
63%
303.500

423.500
61%
695.500

310.700
58%
534.400

205.200
68%
302.200

515.700
62%
836.800

78.000

14.400

92.200

142.400

-1.300

141.300

5,7%
4,2%

1. De provinciale inventarisaties verschillen qua definities en zijn soms niet compleet. Lees voor een goed begrip par. 2.3
2. Het woningtekort is een regionale indicator en is daarom niet opgenomen voor de gemeente Groningen

Figuur 3.11 Verhouding totale netto geïnventariseerde plancapaciteit1 en verwachte toename van de
woningbehoefte (exclusief inlopen woningtekort) naar woondealregio, 2020-2029; bron: provinciale
inventarisaties en Primos Prognose 2020 (Trendraming)

Woondealregio

2020 t/m 2024

2020 t/m 2029

Gemeente Groningen
Stedelijk Gebied Eindhoven
Zuidelijke Randstad
Regio Utrecht
Metropoolregio Amsterdam
Regio Arnhem-Nijmegen

143%
146%
136%
130%
138%
89%

125%
117%
105%
142%
137%
79%

Totaal Woondealregio's

131%

118%

1. De provinciale inventarisaties verschillen qua definities en zijn soms niet compleet. Lees voor een goed begrip par. 2.3

Gezien de praktijk van vertragingen e.d. is een ruime overmaat in deze regio’s, waar het woningtekort met
gemiddeld 5,7% hoog is, hoogst noodzakelijk. In de Regio Arnhem-Nijmegen is de verhouding tussen
geïnventariseerde plancapaciteit en de verwachte toename van de behoefte zowel op de korte als de lange
termijn het laagst (zie figuur 3.11). In de overige woondealregio’s zijn er op de korte termijn, tot 2025, relatief
gezien meer woningen in voorbereiding. In al deze regio’s is het woningtekort hoog tot zeer hoog, zodat
realisatie van veel woningen gewenst is. Op de langere termijn is de overmaat aan woningen in plannen in

22

r2020-0052LG

de woondealregio’s beperkt. In de regio Arnhem-Nijmegen en de Zuidelijke Randstad zijn op deze termijn
dringend meer plannen gewenst. In de Metropoolregio Amsterdam en nu ook in de regio Utrecht zijn er ten
opzichte van de toename van de woningbehoefte relatief veel plannen in voorbereiding. Dat is gezien het
hoge woningtekort in deze regio’s noodzakelijk om het tekort in te kunnen lopen.

In dit hoofdstuk is de totale plancapaciteit, harde en zachte plannen tezamen, aan de orde geweest. In het
volgende hoofdstuk wordt de harde plancapaciteit onder de loep genomen. Voldoende harde en zachte
plannen tezamen voor de periode tot 2030 is van groot belang. Voor de korte termijn is voldoende harde
plancapaciteit echter cruciaal, want zonder voldoende harde plannen is het risico op een te laag
realisatieniveau groot.

Inventarisatie Plancapaciteit April 2020

23

Harde en zachte plancapaciteit

4
4.1

Aantal en aandeel harde plannen

Geïnventariseerd is de plancapaciteit in de periode tot 2030. Plannen die aan het eind van deze periode tot
realisaties zouden moeten leiden zullen op dit moment vaak nog niet door de desbetreffende gemeenteraad
zijn vastgesteld. Deze zogenaamde ‘zachte’ plannen zullen wel tijdig door de besluitvormingsprocedures
geleid en zogezegd ‘hard’ gemaakt moeten worden. Niet alle provincies beschikken over een uitsplitsing
van de plancapaciteit naar harde en zachte plannen. De definitie van een hard plan loopt tussen provincies
overigens beperkt uiteen. In sommige provincies worden bestemmingsplannen met een uitwerkingsplicht
niet als hard meegeteld, in andere provincies wel.

Het onderscheid tussen harde en zachte plannen wordt met de invoering van de Omgevingswet minder
duidelijk. De provincie Utrecht wijst er op dat er nu al onder planfase 3 ‘In voorbereiding’ plannen vallen
waarvoor een door de gemeenteraad vastgestelde omgevingsvisie geldt en/of een startbeslissing is
genomen. De stad Utrecht werkt bijvoorbeeld al langs de lijn van de nieuwe Omgevingswet. In dat kader
zijn/worden voor een aantal grote gebiedsontwikkelingen Omgevingsvisies vastgesteld op raadsniveau,
bijvoorbeeld voor het Beurskwartier en de Merwedekanaalzone. Het daarop volgende bestemmingsplan is
een (juridische) weerslag daarvan. In de huidige definitie van hard/zacht wordt een vastgestelde
omgevingsvisie niet als harde plancapaciteit gezien, terwijl het hier wel om door de gemeenteraad
vastgestelde besluiten handelt. Gezien het grote aandeel van de stad Utrecht in de provinciale plancapaciteit
is het lage aandeel harde plannen op de langere termijn daarom volgens de provincie geflatteerd.
Figuur 4.1 Aantal en aandeel woningen in harde plannen volgens inventarisaties plancapaciteit1 naar provincie
(2020 t/m 2029); bron: provinciale inventarisaties
Aandeel hard in totaal aantal
woningen in plannen

Hard

Provincie
Groningen
Friesland
Drenthe
Overijssel
Flevoland
Gelderland
Utrecht
Noord-Holland
Zuid-Holland
Zeeland
Noord-Brabant
Limburg
Nederland

2020 t/m
2024
8.100
nb
nb
13.500
13.400
26.000
27.000
62.600
65.800
5.400
50.100
10.700
282.600

2025 t/m
2029
1.800
nb
nb
3.900
11.300
6.200
3.100
19.500
9.100
1.100
12.600
4.300
72.900

2020 t/m
2029

2020 t/m
2024

10.100
nb
nb
17.400
24.600
32.200
30.000
82.100
74.900
6.600
62.800
15.000
355.700

65%
nb
nb
59%
85%
61%
48%
48%
48%
71%
63%
77%
55%

2025 t/m
2029

2020 t/m
2029

37%
nb
nb
25%
86%
33%
6%
20%
18%
49%
42%
49%
25%

58%
nb
nb
46%
85%
52%
28%
35%
40%
66%
57%
66%
43%

1. De provinciale inventarisaties verschillen qua definities en zijn soms niet compleet. Lees voor een goed begrip par. 2.3

In totaal zijn er van de 837 duizend woningen in plannen zeker 356 duizend ‘hard’ (43%). Omdat voor een
deel van de provincies het aantal harde plannen niet bekend is, ligt het aandeel feitelijk hoger. Het aandeel

r2020-0052LG | Inventarisatie Plancapaciteit April 2020

25

(bekende) harde plannen is met 43% ten opzichte van de vorige inventarisatie (47%) gedaald. Voor de korte
termijn is het aandeel gelijk gebleven.
Het ‘hard’ maken van woningbouwplannen vindt vaak pas kort voordat de realisatie een aanvang neemt
plaats. Er wordt toegewerkt naar een gemeenteraadsbesluit. Onzekere factor is of de raad akkoord gaat met
het voorgestelde bestemmingsplan. Vervolgens is er de onzekerheid of er beroep tegen het plan wordt
ingesteld. Voor de kortere termijn, 2020 t/m 2024, ligt het aandeel bekende harde plannen met 55%
logischerwijs hoger dan het aandeel van 25% bij plannen voor de periode 2025 t/m 2029.
Figuur 4.2 Aantal en aandeel woningen in harde plannen volgens inventarisaties plancapaciteit1 naar
woningwetregio (2020 t/m 2029); bron: provinciale inventarisaties
Aandeel hard in totaal aantal
woningen in plannen

Hard

Woningwetregio
Friesland
Groningen/Drenthe
Noord-Holland Noord
Zwolle/Stedendriehoek
Metropoolregio Amsterdam
Amersfrt/N-Veluwe/Zeew.
Holland Rijnland
Oost Nederland
U16
Food Valley
Haag/M-Holland/Rotterdam
Arnhem/Nijmegen
Woongaard
Drechtsteden/HW/GO
Noordoost Brabant
West- en Hart van Brabant
Zeeland
Metropoolregio Eindhoven
Limburg
Nederland

2020 t/m
2024
nb
nb
10.700
nb
62.300
9.800
10.600
nb
17.700
5.100
49.900
10.100
6.200
5.300
11.300
19.300
5.000
19.100
10.700
282.600

2025 t/m
2029
nb
nb
2.400
nb
25.900
1.500
800
nb
2.300
1.200
7.700
4.400
700
600
1.300
3.200
1.100
8.000
4.300
72.900

2020 t/m
2029
nb
nb
13.100
17.600
88.200
11.300
11.400
9.600
20.000
6.300
57.600
14.600
6.900
5.900
12.700
22.500
6.100
27.100
15.000
355.700

2020 t/m
2024
nb
nb
49%
nb
51%
48%
45%
nb
48%
52%
50%
65%
50%
49%
55%
66%
71%
65%
77%
55%

2025 t/m
2029

2020 t/m
2029

nb
nb
23%
nb
26%
14%
12%
nb
5%
35%
19%
48%
18%
39%
17%
29%
49%
73%
49%
25%

1. De provinciale inventarisaties verschillen qua definities en zijn soms niet compleet. Lees voor een goed begrip par. 2.3

26

r2020-0052LG

nb
nb
41%
46%
40%
36%
38%
63%
25%
48%
41%
59%
43%
48%
45%
56%
66%
67%
66%
43%

Figuur 4.3 Aantal en aandeel woningen in harde plannen volgens inventarisaties plancapaciteit1 naar
functioneel woningmarktgebied (2020 t/m 2029) ); bron: provinciale inventarisaties
Aandeel hard in totaal aantal
woningen in plannen

Hard

Functioneel woningmarktgebied
Groningen
Leeuwarden
Heerenveen
Emmen
Zwolle
Enschede
Lelystad
Apeldoorn
Doetinchem
Arnhem
Nijmegen
Ede
Amersfoort
Utrecht
Alkmaar
Amsterdam
Gouda
Leiden
Den Haag
Rotterdam
Dordrecht
Middelburg
Roosendaal
Breda
Tilburg
's Hertogenbosch
Oss
Eindhoven
Venlo
Sittard
Maastricht
Nederland

2020 t/m
2024
9.100
nb
nb
nb
nb
nb
8.200
nb
2.400
4.800
6.800
6.900
5.200
19.300
11.100
60.100
6.200
7.800
28.400
20.000
3.100
5.000
4.500
8.900
6.800
6.400
5.700
18.700
6.200
2.600
1.500
282.600

2025 t/m
2029
1.900
nb
nb
nb
nb
nb
4.200
-100
100
1.800
2.900
1.500
300
2.200
2.400
24.900
2.800
500
2.500
2.900
400
1.100
2.000
900
600
600
700
8.000
1.400
1.200
1.500
72.900

2020 t/m
2029
11.000
nb
nb
nb
nb
nb
9.100
nb
6.500
nb
12.400
6.000
nb
2.500
6.500
9.700
8.400
5.500
21.500
13.600
85.000
9.000
8.300
30.900
22.900
3.400
6.100
6.400
9.700
7.400
7.000
6.400
26.600
7.600
3.800
3.000
355.700

2020 t/m
2024
56%
nb
nb
nb
nb
nb
83%
nb
81%
68%
64%
56%
37%
50%
46%
50%
50%
43%
58%
42%
33%
71%
75%
69%
57%
51%
55%
67%
81%
78%
63%
55%

2025 t/m
2029
28%
nb
nb
nb
nb
nb
65%
nb
31%
48%
45%
29%
3%
5%
21%
26%
62%
8%
15%
15%
17%
49%
83%
15%
16%
12%
23%
75%
37%
44%
89%
25%

2020 t/m
2029
47%
nb
nb
nb
34%
59%
76%
57%
76%
61%
57%
48%
26%
26%
38%
39%
53%
34%
47%
34%
30%
66%
77%
52%
48%
40%
48%
70%
66%
63%
73%
43%

1. De provinciale inventarisaties verschillen qua definities en zijn soms niet compleet. Lees voor een goed begrip par. 2.3

Het aandeel harde plannen in de woondealregio’s ligt over de gehele periode tot 2030 gezien met gemiddeld
48% hoger dan het landelijk gemiddelde (43%). Ook voor de korte termijn is het aandeel met 57% iets hoger
dan het landelijk gemiddelde (55%). In de Zuidelijke Randstad, de regio Utrecht en de Metropoolregio
Amsterdam is het aandeel harde plannen relatief laag. Zoals gezegd is een deel van de zachte plannen
verankerd in gemeenteraadsbesluiten over omgevingsvisies voor gebiedsontwikkelingen (zie opmerking
over Utrecht boven figuur 4.1).
Figuur 4.4 Aantal en aandeel woningen in harde plannen volgens inventarisaties plancapaciteit1 naar
woondealregio (2020 t/m 2029) ); bron: provinciale inventarisaties
Aandeel hard in totaal aantal
woningen in plannen

Hard

Woondealregio

2020 t/m
2024

2025 t/m
2029

2020 t/m
2029

2020 t/m
2024

2025 t/m
2029

2020 t/m
2029

Gemeente Groningen
Stedelijk Gebied Eindhoven
Zuidelijke Randstad
Regio Utrecht
Metropoolregio Amsterdam
Regio Arnhem-Nijmegen

6.500
15.300
47.300
18.900
62.300
10.200

1.600
7.200
4.400
2.400
25.900
4.400

8.100
22.500
51.700
21.300
88.200
14.700

65%
68%
47%
48%
51%
65%

40%
73%
12%
5%
26%
47%

58%
69%
38%
25%
40%
58%

Totaal Woondealregio's

160.500

45.900

206.500

57%

34%

48%

1. De provinciale inventarisaties verschillen qua definities en zijn soms niet compleet. Lees voor een goed begrip par. 2.3

Inventarisatie Plancapaciteit April 2020

27

4.2

Harde plannen vergeleken met toename woningbehoefte

Een vergelijking van het aantal woningen in harde plannen met de verwachte toename van de
woningbehoefte biedt inzicht in hoeverre er juridische zekerheid is dat de geprognosticeerde
huishoudensgroei kan worden geaccommodeerd. Daarbij wordt het gewenste inlopen van het woningtekort
buiten beschouwing gelaten.

Voor de periode 2020 t/m 2024 zijn in totaal op dit moment minimaal 283 duizend woningen in harde plannen
opgenomen. Het aantal harde plannen zal zoals gezegd hoger liggen omdat niet in alle provincies de
inventarisaties op dit punt compleet zijn. De toename van de woningbehoefte op deze termijn is geraamd
op 392 duizend. Dat betekent dat de harde plannen op dit moment voorzien in zeker 72% van de toename
van de woningbehoefte in de komende vijf jaar. Dat is dan wel exclusief het inlopen van het woningtekort.
Op de lange termijn, tot 2029, zijn er minimaal 356 duizend harde plannen. Deze voorzien in 51% van de
toename van de woningbehoefte.
In tabel 4.5 wordt voor de korte termijn de totale capaciteit, hard en zacht tezamen, alsmede de capaciteit
uitsluitend in harde plannen vergeleken met de verwachte toename van de woningbehoefte. De harde
plannen voorzien in Gelderland voor 65%, in Utrecht voor 66% en in Zuid-Holland voor 68% in de verwachte
toename van de woningbehoefte. In Noord-Holland (70%) en Overijssel (72%) is dat aandeel iets hoger.
Figuur 4.5 Verhouding (harde) netto plancapaciteit en toename woningbehoefte naar provincie, 2020-2024;
bron: provinciale inventarisaties en Primos Prognose 2020 (Trendraming)
Provincie
Groningen
Friesland
Drenthe
Overijssel
Flevoland
Gelderland
Utrecht
Noord-Holland
Zuid-Holland
Zeeland
Noord-Brabant
Limburg
Nederland

toename
totale
woningbehoefte capaciteit

t.o.v. toename
harde
woningbehoefte capaciteit

8.900
8.400
5.500
18.800
14.100
39.900
41.000
89.400
97.100
4.800
56.000
8.200
392.000

139%
93%
128%
122%
112%
106%
136%
147%
141%
160%
143%
169%
130%

12.400
7.800
7.000
22.900
15.800
42.400
55.800
131.700
137.200
7.600
79.900
13.900
534.400

8.100
nb
nb
13.500
13.400
26.000
27.000
62.600
65.800
5.400
50.100
10.700
282.600

t.o.v. toename
woningbehoefte
91%
nb
nb
72%
95%
65%
66%
70%
68%
115%
90%
130%
72%

1. De provinciale inventarisaties verschillen qua definities en zijn soms niet compleet. Lees voor een goed begrip par. 2.3

28

r2020-0052LG

Figuur 4.6 Verhouding tussen (harde) netto plancapaciteit en toename woningbehoefte naar woningwetregio,
2020 t/m 2024; bron: provinciale inventarisaties en Primos Prognose 2020 (Trendraming)
Metropoolregio Amsterdam
Friesland
Groningen/Drenthe
Noord-Holland Noord
Zwolle/Stedendriehoek
Metropoolregio Amsterdam
Amersfrt/N-Veluwe/Zeew.
Holland Rijnland
Oost Nederland
U16
Food Valley
Haag/M-Holland/Rotterdam
Arnhem/Nijmegen
Woongaard
Drechtsteden/HW/GO
Noordoost Brabant
West- en Hart van Brabant
Zeeland
Metropoolregio Eindhoven
Limburg
Nederland

toename
totale
t.o.v. toename
harde
t.o.v. toename
woningbehoefte capaciteit woningbehoefte capaciteit woningbehoefte
8.400
7.800
93%
nb
nb
14.400
19.400
135%
nb
nb
12.400
21.900
176%
10.700
86%
19.200
nb
nb
nb
nb
88.300 122.200
138%
62.300
71%
12.600
20.200
160%
9.800
77%
13.700
23.400
171%
10.600
77%
10.400
nb
nb
nb
nb
28.900
37.000
128%
17.700
61%
7.900
9.900
125%
5.100
65%
75.500 100.600
133%
49.900
66%
17.600
15.600
89%
10.100
58%
8.300
12.400
148%
6.200
74%
6.200
10.700
172%
5.300
85%
13.700
20.500
150%
11.300
83%
22.500
29.200
129%
19.300
86%
4.400
7.100
162%
5.000
114%
19.200
29.200
152%
19.100
99%
8.200
13.900
169%
10.700
130%
392.000 534.400
130% 282.600
72%

1. De provinciale inventarisaties verschillen qua definities en zijn soms niet compleet. Lees voor een goed begrip par. 2.3

Figuur 4.7 Verhouding (harde) netto plancapaciteit en toename woningbehoefte naar functionele
woningmarktgebieden, 2020-2024; bron: provinciale inventarisaties en Primos Prognose 2020 (Trendraming)
Functioneel
woningmarktgebied
Groningen
Leeuwarden
Heerenveen
Emmen
Zwolle
Enschede
Lelystad
Apeldoorn
Doetinchem
Arnhem
Nijmegen
Ede
Amersfoort
Utrecht
Alkmaar
Amsterdam
Gouda
Leiden
Den Haag
Rotterdam
Dordrecht
Middelburg
Roosendaal
Breda
Tilburg
's Hertogenbosch
Oss
Eindhoven
Venlo
Sittard
Maastricht
Nederland

toename
totale
t.o.v. toename
harde
t.o.v. toename
woningbehoefte capaciteit woningbehoefte capaciteit woningbehoefte
11.000
16.400
149%
9.100
83%
4.600
4.400
96%
nb
nb
4.600
3.600
80%
nb
nb
2.200
nb
65%
nb
nb
10.800
nb
24%
nb
nb
7.000
nb
nb
nb
nb
8.200
9.900
121%
8.200
101%
8.100
nb
nb
nb
nb
3.000
3.000
100%
2.400
81%
7.800
7.000
89%
4.800
61%
11.400
10.700
94%
6.800
60%
10.200
12.300
121%
6.900
68%
8.500
13.900
163%
5.200
61%
29.800
38.400
129%
19.300
65%
13.300
24.100
181%
11.100
84%
85.700 119.600
140%
60.100
70%
9.000
12.500
139%
6.200
69%
10.900
18.300
167%
7.800
71%
37.100
49.200
133%
28.400
77%
34.200
47.800
140%
20.000
58%
5.800
9.400
163%
3.100
54%
4.400
7.100
162%
5.000
114%
5.300
6.000
114%
4.500
85%
9.000
12.900
143%
8.900
98%
9.200
11.900
129%
6.800
74%
8.000
12.400
155%
6.400
79%
7.000
10.500
150%
5.700
82%
18.400
27.700
150%
18.700
101%
7.100
7.700
108%
6.200
88%
0
3.300 nb
2.600
26190%
600
2.400
413%
1.500
258%
392.000 534.400
130% 282.600
72%

1. De provinciale inventarisaties verschillen qua definities en zijn soms niet compleet. Lees voor een goed begrip par. 2.3

Inventarisatie Plancapaciteit April 2020

29

Figuur 4.8 Verhouding (harde) netto plancapaciteit en toename woningbehoefte naar woondealregio’s, 20202024; bron: provinciale inventarisaties en Primos Prognose 2020 (Trendraming)

Woondealregio
Gemeente Groningen
Stedelijk Gebied Eindhoven
Zuidelijke Randstad
Regio Utrecht
Metropoolregio Amsterdam
Regio Arnhem-Nijmegen
Totaal Woondealregio's

2019 t/m 2024
toename
totale
t.o.v. toename
harde
t.o.v. toename
woningbehoefte capaciteit woningbehoefte capaciteit woningbehoefte
6.900
9.900
143%
6.500
94%
15.500
22.700
146%
15.300
99%
73.900 100.400
136%
47.300
64%
30.200
39.300
130%
18.900
63%
88.500 122.600
138%
62.300
70%
17.700
15.800
89%
10.200
58%
232.700

310.700

130%

160.500

75%

1. De provinciale inventarisaties verschillen qua definities en zijn soms niet compleet. Lees voor een goed begrip par. 2.3

In de woondealregio’s (tabel 4.8) loopt de verhouding tussen de harde plancapaciteit en de toename van de
woningbehoefte in de periode tot 2025 uiteen van 58% in de Regio Arnhem-Nijmegen en 64% in de
Zuidelijke Randstad tot 99% in het Stedelijk Gebied Eindhoven.

30

r2020-0052LG

Binnenstedelijke plancapaciteit

5

Bij deze inventarisatie is wederom aan provincies gevraagd om onderscheid te maken tussen “binnen- en
buitenstedelijke” plannen. Daarmee wordt getracht inzicht te krijgen in hoeverre woningen in bestaand
stedelijk gebied worden gepland. Dit onderscheid is echter niet eenduidig te maken vanwege verschillende
definities die provincies hanteren en omdat niet alle provincies in de inventarisaties het gevraagde
onderscheid maken.

Voor de gemeenten in Friesland en een deel van de gemeenten in Groningen en Drenthe is het onderscheid
binnen/buitenstedelijk niet bekend. Een deel van de overige provincies baseren het onderscheid
binnen/buitenstedelijk op begrenzingen in provinciale omgevingsvisies waarbij ‘goedgekeurde’ uitleglocaties
de status ‘binnen bestaand stedelijk gebied’ krijgen. Zo hanteert de provincie Zuid-Holland de term ‘BSD
2018’, het gebied dat in 2018 volgens de provinciale regelgeving tot het Bestaand Stads- en Dorpsgebied
behoort en is gelijk aan Bestaand Stedelijk Gebied (BSG) als bedoeld in artikel 1.1.1 van het Besluit
ruimtelijke ordening. Ook de provincie Utrecht laat weten dat de begrenzing van het stedelijk gebied zoals
opgenomen in de vigerende provinciale ruimtelijke verordening gebruikt is. De provincie Utrecht laat verder
weten dat ruimtelijke plannen die door gemeenten zijn vastgesteld bij de volgende herziening van deze
verordening worden opgenomen in dit 'stedelijk gebied'. Limburg hanteert als criterium “Binnen contour met
provinciaal kwaliteitscriterium”. De provincie Flevoland ziet alle woningbouwlocaties als binnenstedelijk
omdat zij in de Omgevingsvisie zijn vastgelegd.

Ook Noord-Holland kent de categorie binnenstedelijk gebied en meldt dat gemeenten zelf op basis van de
definitie in artikel 1.1.1 eerste lid onder h, van het Besluit ruimtelijke ordening bepalen of een plan binnen of
buiten stedelijk gebied valt.

In de provincie Gelderland geldt dat binnenstedelijke plannen zijn gelegen in bestaand stedelijk gebied op
basis van actuele komgrenzen. De provincie Zeeland baseert binnen en buitenstedelijk op basis van de
kaart ‘Begrenzing bebouwd gebied’ die is opgenomen in de Zeeuwse verordening 2012-2018. In Overijssel
zijn nieuwbouwplannen met type herstructurering, transformatie en verdichting als binnenstedelijk
beschouwd, terwijl van plannen met de typering “uitleg” als buitenstedelijk zijn geteld.

Het aandeel binnenstedelijke plannen, 44% in Overijssel, tot 98% in Zeeland is hoog tot zeer hoog te
noemen. Gemiddeld is het aandeel binnenstedelijke plannen in Nederland 83%. Deels is dit hoge aandeel
het gevolg van de gehanteerde definities.

r2020-0052LG | Inventarisatie Plancapaciteit April 2020

31

Figuur 5.1 Aantal en aandeel binnenstedelijke1 plannen naar provincie, 2020 t/m 2029; bron: provinciale
inventarisaties
Aandeel binnenstedelijk in totaal aantal
woningen in plannen

Binnenstedelijk

Provincie
Groningen
Friesland
Drenthe
Overijssel
Flevoland
Gelderland
Utrecht
Noord-Holland
Zuid-Holland
Zeeland
Noord-Brabant
Limburg
Nederland

2020 t/m
2024
10.100
nb
2.800
nb
15.800
nb
nb
131.800
118.700
9.100
60.000
nb
348.200

2025 t/m
2029
2.000
nb
500
nb
13.100
nb
nb
95.500
35.100
2.900
21.300
nb
170.400

2020 t/m
2029
12.000
nb
3.300
8.300
29.000
35.700
102.200
227.300
153.800
12.000
81.200
21.800
686.700

2020 t/m
2024
71%
nb
66%
nb
100%
nb
nb
94%
88%
98%
71%
nb
86%

2025 t/m
2029
39%
nb
28%
nb
100%
nb
nb
94%
72%
98%
59%
nb
81%

2020 t/m
2029
63%
nb
55%
44%
100%
56%
94%
94%
84%
98%
67%
96%
83%

1. De provinciale inventarisaties verschillen qua definities en zijn soms niet compleet. Lees voor een goed begrip par. 2.3 en hfdst. 5
2. In Zuid-Holland en Utrecht liggen binnenstedelijke plannen in stedelijk/dorps gebied conform provinciale omgevingsverordening (deels dus ook uitlegplannen)
3. In Flevoland worden alle woningbouwlocaties als binnenstedelijk gezien

Figuur 5.2 Aantal en aandeel binnenstedelijke1 plannen naar woningwetregio, 2020 t/m 2029; bron: provinciale
inventarisaties
Aandeel binnenstedelijk in totaal
aantal woningen in plannen

Binnenstedelijk

Woningwetregio
Friesland
Groningen/Drenthe
Noord-Holland Noord
Zwolle/Stedendriehoek
Metropoolregio Amsterdam
Amersfrt/N-Veluwe/Zeew.
Holland Rijnland
Oost Nederland
U16
Food Valley
Haag/M-Holland/Rotterdam
Arnhem/Nijmegen
Woongaard
Drechtsteden/HW/GO
Noordoost Brabant
West- en Hart van Brabant
Zeeland
Metropoolregio Eindhoven
Limburg
Nederland

2020 t/m
2024
nb
nb
20.000
nb
124.200
nb
17.500
nb
nb
nb
92.300
nb
nb
8.800
14.000
23.800
8.500
21.400
nb
348.200

2025 t/m
2029
nb
nb
9.600
nb
96.000
nb
2.400
nb
nb
nb
31.200
nb
nb
1.400
4.300
9.500
2.700
7.300
nb
170.400

2020 t/m
2029
nb
nb
29.600
13.500
220.200
24.100
19.900
7.000
78.000
8.000
123.500
15.500
8.400
10.200
18.200
33.400
11.200
28.700
21.800
686.700

2020 t/m
2024
nb
70%
91%
nb
95%
nb
75%
nb
nb
nb
92%
nb
nb
82%
64%
75%
98%
70%
nb
86%

2025 t/m
2029
nb
36%
91%
nb
94%
nb
37%
nb
nb
nb
77%
nb
nb
92%
47%
67%
98%
59%
nb
81%

2020 t/m
2029
nb
61%
91%
59%
95%
77%
67%
61%
96%
60%
87%
60%
62%
83%
59%
73%
98%
67%
96%
83%

1. De provinciale inventarisaties verschillen qua definities en zijn soms niet compleet. Lees voor een goed begrip par. 2.3 en hfdst. 5
2. In Zuid-Holland en Utrecht liggen binnenstedelijke plannen in stedelijk/dorps gebied conform provinciale omgevingsverordening (deels dus ook uitlegplannen)
3. In Flevoland worden alle woningbouwlocaties als binnenstedelijk gezien

32

r2020-0052LG

Figuur 5.3 Aantal en aandeel binnenstedelijke1 plannen naar functioneel woningmarktgebied, 2020 t/m 2029;
bron: provinciale inventarisaties
Aandeel binnenstedelijk in totaal
aantal woningen in plannen

Binnenstedelijk

Functioneel woningmarktgebied
Groningen
Leeuwarden
Heerenveen
Emmen
Zwolle
Enschede
Lelystad
Apeldoorn
Doetinchem
Arnhem
Nijmegen
Ede
Amersfoort
Utrecht
Alkmaar
Amsterdam
Gouda
Leiden
Den Haag
Rotterdam
Dordrecht
Middelburg
Roosendaal
Breda
Tilburg
's Hertogenbosch
Oss
Eindhoven
Venlo
Sittard
Maastricht
Nederland

2020 t/m
2024
12.700
nb
nb
nb
nb
nb
6.300
nb
nb
nb
1.500
nb
nb
nb
22.600
119.400
9.900
13.700
44.600
42.900
6.900
8.500
5.200
10.600
9.400
6.900
6.500
20.400
nb
nb
nb

2025 t/m
2029
2.400
nb
nb
nb
nb
nb
4.600
nb
nb
nb
500
nb
nb
nb
10.600
93.500
1.200
2.100
14.400
16.100
1.200
2.700
2.500
5.000
2.300
2.600
1.400
7.100
nb
nb
nb

2020 t/m
2029
15.200
nb
nb
nb
3.500
4.900
14.200
6.000
2.300
8.800
9.300
11.000
17.100
78.800
33.200
215.200
11.600
15.900
59.000
58.900
8.100
11.200
7.700
15.600
11.700
10.700
7.900
27.600
10.800
5.900
4.100

2020 t/m
2024
70%
nb
nb
nb
nb
nb
100%
nb
nb
nb
74%
nb
nb
nb
92%
95%
84%
75%
91%
90%
95%
98%
76%
77%
73%
67%
59%
71%
nb
nb
nb

2025 t/m
2029
36%
nb
nb
nb
nb
nb
100%
nb
nb
nb
72%
nb
nb
nb
92%
94%
29%
35%
85%
80%
81%
98%
79%
75%
48%
49%
39%
59%
nb
nb
nb

2020 t/m
2029
61%
nb
nb
nb
33%
64%
87%
62%
67%
77%
51%
62%
80%
95%
92%
95%
68%
65%
89%
87%
92%
98%
77%
76%
66%
57%
54%
67%
94%
98%
99%

348.200

170.400

686.700

86%

81%

83%

1. De provinciale inventarisaties verschillen qua definities en zijn soms niet compleet. Lees voor een goed begrip par. 2.3 en hfdst. 5
2. In Zuid-Holland en Utrecht liggen binnenstedelijke plannen in stedelijk/dorps gebied conform provinciale omgevingsverordening (deels dus ook uitlegplannen)
3. In Flevoland worden alle woningbouwlocaties als binnenstedelijk gezien

Figuur 5.4 Aantal en aandeel binnenstedelijke1 plannen naar woondealregio, 2020 t/m 2029; bron: provinciale
inventarisaties
Aandeel binnenstedelijk in totaal
aantal woningen in plannen

Binnenstedelijk

Woondealregio
Gemeente Groningen
Stedelijk Gebied Eindhoven
Zuidelijke Randstad
Regio Utrecht
Metropoolregio Amsterdam
Regio Arnhem-Nijmegen
Totaal Woondealregio's

2020 t/m
2024
7.400
17.300
93.300
nb
124.500
nb

2025 t/m
2029
1.500
6.300
31.200
nb
96.300
nb

2020 t/m
2029
8.900
23.500
124.600
80.800
220.800
16.000

2020 t/m
2024
73%
73%
93%
nb
95%
nb

2025 t/m
2029
36%
58%
84%
nb
94%
nb

2020 t/m
2029
62%
69%
91%
96%
95%
60%

nb

nb

474.600

nb

nb

79%

1. De provinciale inventarisaties verschillen qua definities en zijn soms niet compleet. Lees voor een goed begrip par. 2.3 en hfdst. 5
2. In Zuid-Holland en Utrecht liggen binnenstedelijke plannen in stedelijk/dorps gebied conform provinciale omgevingsverordening (deels dus ook uitlegplannen)
3. In Flevoland worden alle woningbouwlocaties als binnenstedelijk gezien

Inventarisatie Plancapaciteit April 2020

33

Ontwikkeling woningvoorraad

6
6.1

Gerealiseerde woningvoorraadontwikkeling

In de Nationale Woonagenda 2018-2021 is op basis van de Primos Prognose 2017 het doel geformuleerd
om jaarlijks, rekening houdend met de sloop van 12 à 13 duizend woningen, 75 duizend nieuwe woningen
te realiseren. In 2019 is de woningvoorraad met 77 duizend woningen uitgebreid. Eind februari 2020
bedraagt het voortschrijdend 12-maands gemiddelde van de toename 78,7 duizend woningen.
Het aantal afgegeven bouwvergunningen voor woningen is, volgens de maandelijkse CBS-enquête, echter
afgenomen. Het 12-maands voortschrijdend gemiddelde is gedaald van 69.400 vergunde woningen in
januari 2019 tot 58.022 in maart 2020. Gezien de gemiddelde periode bij de bouw van een woning tussen
vergunningverlening en oplevering van circa 22 maanden1, zal dit waarschijnlijk leiden tot een dip in de
woningproductie vanaf begin 2021.
De bevolkingsgroei van Nederland is de afgelopen maanden gestabiliseerd op een relatief hoog niveau. Het
12-maands voortschrijdend gemiddelde is gestegen van 98 duizend in januari 2017 naar 129 duizend in
oktober 2019 en vervolgens licht gedaald tot 118 duizend in maart 2020. In maart is duidelijk de invloed van
de Coronacrisis te zien. De geraamde huishoudensgroei in de afgelopen 12 maanden is nog steeds hoger
dan de gerealiseerde toename van de woningvoorraad, waardoor het tekort aan woningen oploopt.
Figuur 6.1 12-maands voortschrijdend gemiddelde toename van huishoudens, woningvoorraad c.q. afgegeven
bouwvergunningen voor woningen; bron: BAG/CBS*
100.000
90.000
80.000

70.000
60.000
50.000
40.000

januari
februari
maart
april
mei
juni
juli
augustus
september
oktober
november
december
januari
februari
maart
april
mei
juni
juli
augustus
september
oktober
november
december
januari
februari
maart
april
mei
juni
juli
augustus
september
oktober
november
december
januari
februari
maart

30.000

2017
Woningvoorraadontwikkeling

2018
Bouwvergunningen

* januari 2019 t/m maart 2020 (nader) voorlopige cijfers; huishoudens betreft raming op basis van bevolkingsontwikkeling

2019

2020

Huishoudensontwikkeling
Bron: CBS - bewerking ABF Research

1 Gemiddelde doorlooptijd tussen status “gevormd” en status “in gebruik” in de BAG in 2017; (CBS-statistiek Gereedgemelde woningen)

r2020-0052LG | Inventarisatie Plancapaciteit April 2020

35

6.2

Verwachte woningvoorraadontwikkeling

Als gevolg van het relatief lage aantal afgegeven bouwvergunningen in het afgelopen jaar en de stikstof- en
PFAS-perikelen wordt in de Primos Prognose voorzien dat de woningbouwproductie vanaf 2021 enigszins
inzakt. De geïnventariseerde netto plancapaciteit in de periode 2020 t/m 2024 bedraagt weliswaar
534 duizend woningen, de woningvoorraad zal naar verwachting in deze periode echter met slechts
310 duizend woningen uitbreiden. Dat wil zeggen dat naar verwachting 58% van de geïnventariseerde
plancapaciteit daadwerkelijk in de periode tot 2025 wordt gerealiseerd. Gemiddeld wordt voor deze periode
uitbreiding van de voorraad met 62 duizend woningen per jaar voorzien, het saldo van 74 duizend
nieuwbouwwoningen en 12 duizend gesloopte woningen.

In de periode daarna wordt een inhaalslag voorzien. Deze verwachting is mede ingegeven door de sterkere
regie die het rijk het afgelopen jaar is gaan voeren op het woningbouwdossier en de in het kader hiervan
beschikbaar gekomen woningbouwimpuls van 1 miljard euro. Gemiddeld worden er volgens de Primos
Prognose in de periode 2025-2029 95 duizend woningen per jaar aan de voorraad toegevoegd en 12
duizend aan de voorraad onttrokken. De verwachte uitbreiding van de woningvoorraad komt daarmee op
83 duizend woningen per jaar in de tweede helft van het decennium.

Plancapaciteit die voor de periode tot 2025 is gepland zal voor een deel doorschuiven naar de periode 2025
t/m 2029. Volgens de prognose zal 87% van de geïnventariseerde plancapaciteit in de periode 2020 t/m
2029 “gerealiseerd” worden. Daarbij dient overigens aangetekend te worden dat een deel van de
woningbouwproductie buiten de plancapaciteit tot stand komt. Het betreft woningen die nog in bestaande
bestemmingsplannengebieden mogelijk zijn zonder dat ze in de capaciteit zijn opgenomen,
woningsplitsingen, en kleinere plannen die soms op korte termijn ontwikkeld en gerealiseerd worden.
Figuur 6.2 Ontwikkeling woningvoorraad volgens de Primos Prognose 2020 en verhouding verwachte
ontwikkeling t.o.v. geïnventariseerde plancapaciteit naar provincie, 2020 t/m 2029; bron: Primos Prognose 2020
en provinciale inventarisaties
verwachte voorraadontwikkeling
volgens Primos Prognose 2020
Provincie
Groningen
Friesland
Drenthe
Overijssel
Flevoland
Gelderland
Utrecht
Noord-Holland
Zuid-Holland
Zeeland
Noord-Brabant
Limburg
Nederland

2020 t/m 2025 t/m 2020 t/m
2024
2029
2029
7.400
8.200
15.600
5.300
6.200
11.500
4.100
4.400
8.500
15.200
17.900
33.000
12.200
17.500
29.700
27.500
41.300
68.800
33.300
47.100
80.300
76.000
95.500 171.500
73.400 109.800 183.200
3.700
2.900
6.600
46.800
57.900 104.700
5.400
8.400
13.800
310.300 417.000 727.400

verhouding verwachte
voorraadontwikkeling t.o.v.
geïnventariseerde plancapaciteti
2020 t/m 2025 t/m 2020 t/m
2024
2029
2029
60%
168%
89%
68%
200%
105%
58%
132%
82%
nb
nb
87%
77%
133%
103%
62%
208%
112%
60%
90%
74%
58%
96%
74%
54%
221%
98%
49%
123%
66%
59%
193%
95%
39%
95%
61%
60%
145%
87%

Zoals gezegd zal een deel van de geïnventariseerde plannen voor de periode tot 2025 vertraging oplopen.
In Flevoland wordt relatief weinig planuitval verwacht. De volgens de prognose te verwachten
voorraaduitbreiding, 12.200, komt overeen met 77% van de momenteel geïnventariseerde netto

36

r2020-0052LG

plancapaciteit voor deze periode. In de overige provincies loopt dit percentage uiteen van 39% in Limburg
tot 68% in Friesland.
Figuur 6.3 Ontwikkeling woningvoorraad volgens Primos Prognose 2020 en verhouding verwachte ontwikkeling
t.o.v. geïnventariseerde plancapaciteit naar woningwetregio, 2020 t/m 2029; bron: Primos Prognose 2020 en
provinciale inventarisaties

Woningwetregio
Friesland
Groningen/Drenthe
Noord-Holland Noord
Zwolle/Stedendriehoek
Metropoolregio Amsterdam
Amersfrt/N-Veluwe/Zeew.
Holland Rijnland
Oost Nederland
U16
Food Valley
Haag/M-Holland/Rotterdam
Arnhem/Nijmegen
Woongaard
Drechtsteden/HW/GO
Noordoost Brabant
West- en Hart van Brabant
Zeeland
Metropoolregio Eindhoven
Limburg
Nederland

verwachte voorraadontwikkeling
volgens Primos Prognose 2020

verhouding verwachte
voorraadontwikkeling t.o.v.
geïnventariseerde plancapaciteti

2020 t/m 2025 t/m 2020 t/m
2024
2029
2029
5.300
6.200
11.500
11.500
12.700
24.100
10.500
10.900
21.400
14.700
20.000
34.700
75.200
98.100 173.200
10.800
13.600
24.300
11.900
13.200
25.100
7.300
8.000
15.300
23.000
34.400
57.500
6.200
9.200
15.400
54.900
88.400 143.300
11.600
20.000
31.600
7.100
7.600
14.700
5.300
6.500
11.800
11.400
14.500
25.900
17.300
23.900
41.200
3.400
2.600
6.000
17.600
18.900
36.500
5.400
8.400
13.800
310.300 417.000 727.400

2020 t/m 2025 t/m 2020 t/m
2024
2029
2029
68%
200%
105%
59%
153%
87%
48%
104%
66%
nb
nb
92%
62%
99%
78%
53%
124%
78%
51%
203%
84%
nb
nb
100%
62%
78%
71%
63%
280%
117%
55%
218%
101%
74%
217%
127%
57%
202%
91%
49%
417%
96%
56%
189%
92%
59%
213%
102%
48%
118%
65%
60%
173%
91%
39%
95%
61%
61%
145%
87%

Inventarisatie Plancapaciteit April 2020

37

Figuur 6.4 Ontwikkeling woningvoorraad volgens Primos Prognose 2020 en verhouding verwachte ontwikkeling
t.o.v. geïnventariseerde plancapaciteit naar functioneel woningmarktgebied, 2020 t/m 2029; bron: Primos
Prognose 2020 en provinciale inventarisaties

Functioneel
woningmarktgebied
Groningen
Leeuwarden
Heerenveen
Emmen
Zwolle
Enschede
Lelystad
Apeldoorn
Doetinchem
Arnhem
Nijmegen
Ede
Amersfoort
Utrecht
Alkmaar
Amsterdam
Gouda
Leiden
Den Haag
Rotterdam
Dordrecht
Middelburg
Roosendaal
Breda
Tilburg
's Hertogenbosch
Oss
Eindhoven
Venlo
Sittard
Maastricht
Nederland

verwachte voorraadontwikkeling
volgens Primos Prognose 2020

verhouding verwachte
voorraadontwikkeling t.o.v.
geïnventariseerde plancapaciteti

2020 t/m 2025 t/m 2020 t/m
2024
2029
2029
9.100
10.200
19.200
2.900
2.600
5.400
2.900
4.500
7.400
1.500
1.600
3.100
9.100
9.300
18.400
5.300
5.700
11.000
6.700
8.700
15.400
5.400
8.900
14.300
1.500
2.200
3.700
5.200
8.800
14.000
7.900
13.400
21.300
8.100
12.200
20.300
6.800
8.900
15.700
24.000
34.700
58.700
11.300
11.800
23.100
73.600
95.900 169.400
6.500
9.200
15.700
9.400
10.900
20.300
27.800
44.400
72.200
25.200
39.300
64.500
4.500
6.100
10.600
3.400
2.600
6.000
3.400
4.100
7.500
7.500
9.200
16.600
7.200
11.500
18.700
6.800
8.300
15.100
5.600
6.700
12.300
17.000
18.100
35.100
4.700
7.200
11.900
0
0
0
300
100
400
310.300 417.000 727.400

2020 t/m 2025 t/m 2020 t/m
2024
2029
2029
55%
147%
82%
65%
144%
88%
80%
315%
130%
108%
283%
144%
nb
nb
69%
nb
nb
100%
68%
135%
95%
nb
nb
136%
52%
584%
111%
75%
239%
131%
74%
211%
125%
66%
234%
116%
49%
119%
73%
62%
79%
71%
47%
103%
65%
62%
98%
78%
52%
202%
92%
51%
181%
83%
56%
264%
109%
53%
194%
95%
48%
283%
92%
48%
118%
65%
57%
173%
90%
58%
161%
89%
61%
332%
122%
55%
160%
86%
53%
226%
91%
61%
171%
92%
61%
187%
103%
0%
0%
0%
12%
8%
11%
61%
145%
87%

Figuur 6.5 Ontwikkeling woningvoorraad volgens Primos Prognose 2020 en verhouding verwachte ontwikkeling
t.o.v. geïnventariseerde plancapaciteit naar woondealregio, 2020 t/m 2029; bron: Primos Prognose 2020 en
provinciale inventarisaties

38

verwachte voorraadontwikkeling
volgens Primos Prognose 2020

verhouding verwachte
voorraadontwikkeling t.o.v.
geïnventariseerde plancapaciteti

Woondealregio
Gemeente Groningen
Stedelijk Gebied Eindhoven
Zuidelijke Randstad
Regio Utrecht
Metropoolregio Amsterdam
Regio Arnhem-Nijmegen

2020 t/m 2025 t/m 2020 t/m
2024
2029
2029
5.700
6.300
12.000
14.100
15.700
29.800
53.400
84.000 137.400
24.200
35.400
59.600
75.300
98.300 173.600
11.700
20.300
32.000

2020 t/m 2025 t/m 2020 t/m
2024
2029
2029
58%
155%
86%
62%
161%
92%
53%
227%
100%
62%
79%
71%
61%
98%
78%
74%
214%
127%

Totaal Woondealregio's

184.400

r2020-0052LG

260.000

444.400

62%

156%

92%

Woningbehoefte Hoog en Laag

7

De toekomstige woningbehoefte is afhankelijk van de huishoudensontwikkeling en de samenstelling van
huishoudens naar leeftijd en omvang. De standaard Primos Prognose (Trendraming) brengt de meest
waarschijnlijke ontwikkeling op basis van de meest recente nationale CBS-bevolkingsprognose in beeld. Als
gevolg van onzekerheden met betrekking tot demografische ontwikkelingen zoals de buitenlandse migratie,
geboorte, sterfte en het proces van huishoudensvorming dient deze prognose gezien te worden als een
puntschatting binnen een mogelijke bandbreedte. De Coronacrisis zou tot gevolg kunnen hebben dat het
buitenlands migratiesaldo sterk terugloopt. Mogelijk is echter ook dat nadat de stofwolken zijn gaan liggen
Nederland nog meer dan voorheen een aantrekkelijk land blijkt om te komen werken of studeren.

Om de onzekerheid beeld te brengen zijn een hoge en lage variant doorgerekend, op basis van de 67%prognose intervallen die het CBS voor de nationale bevolkingsprognose hanteert. De standaard Primos
Prognose 2020 (Trendraming) gaat uit van de nationale CBS-prognose die voor 2030 een
bevolkingsomvang van 18,5 mln verwacht. In Primos 2020 Hoog is de bevolkingsomvang van Nederland in
2030 19,0 mln, in Primos 2020 Laag is dat 18,1 mln.

In de Trendraming neemt, bovenop het bestaande woningtekort van 331 duizend woningen, de
woningbehoefte in de periode tot 2030 met 695 duizend toe. In Hoog is dat 827 duizend woningen, in Laag
566 duizend woningen.
Figuur 7.1 Ontwikkeling woningbehoefte en verhouding plancapaciteit en woningbehoeftetoename in Primos
2019 Laag en Hoog, 2020-2029 naar provincie; bron: provinciale inventarisaties en Primos Prognose 2020

Provincie
Groningen
Friesland
Drenthe
Overijssel 1
Flevoland
Gelderland
Utrecht
Noord-Holland
Zuid-Holland
Zeeland
Noord-Brabant
Limburg
Nederland

Verhouding
Toename
Verhouding
Toename
Plancapaciteit /
Toename
Verhouding
woningbehoefte Plancapaciteit / woningbehoefte
Behoefte
woningbehoefte Plancapaciteit /
Plancapaciteit
Hoog
Behoefte Hoog
Trendraming
Trendraming
Laag
Behoefte Laag
17.500
17.000
103%
13.500
130%
8.900
197%
10.900
15.600
70%
12.700
86%
9.200
119%
10.400
10.500
99%
8.800
118%
6.300
164%
38.200
38.300
100%
33.200
115%
26.600
143%
29.000
31.000
93%
27.400
106%
24.400
119%
61.500
80.500
76%
69.800
88%
59.300
104%
108.400
88.100
123%
79.800
136%
72.400
150%
231.600
193.700
120%
161.200
144%
132.500
175%
186.800
209.100
89%
174.800
107%
141.500
132%
9.900
9.400
106%
6.700
148%
3.800
264%
110.000
117.400
94%
99.400
111%
81.100
136%
22.800
16.900
135%
8.200
278%
400
5833%
836.800

827.400

101%

695.500

120%

566.300

148%

De geïnventariseerde plancapaciteit voor de periode tot 2030 is in de meeste provincies niet voldoende om
te voorzien in de woningbehoefteontwikkeling volgens Primos 2020 Hoog (exclusief inlopen tekort). In de
provincies Utrecht en Noord-Holland is dit wel het geval. In de Noordelijke provincies, in Flevoland en
Zeeland kan in extra plancapaciteit voorzien worden. Grootschalig opschalen van de woningbouw in
Flevoland behoort tot de mogelijkheden maar zal ook extra investeringen in infrastructuur met zich
meebrengen.

r2020-0052LG | Inventarisatie Plancapaciteit April 2020

39

Gelderland en Zuid-Holland zijn het minst voorbereid op een hoog scenario. Provincies met meer
plancapaciteit dan de toename van de woningbehoefte in Hoog zijn Utrecht, Noord-Holland, Overijssel en
Limburg. De overmaat aan plannen is bij een hoge groei echter ook in deze provincies beperkt. Rekening
houdend met planuitval en vertraging zijn bij de huidige planvoorraad de mogelijkheden om het woningtekort
in te lopen bij een hogere groei gering.
Figuur 7.2 Ontwikkeling woningbehoefte en verhouding plancapaciteit en woningbehoeftetoename in Primos
Laag en Hoog, 2020-2029 naar woningwetregio; bron: provinciale inventarisaties en Primos Prognose 2020
Verhouding
Toename
Verhouding
Toename
Plancapaciteit /
Toename
Verhouding
woningbehoefte Plancapaciteit / woningbehoefte
Behoefte
woningbehoefte Plancapaciteit /
Woningwetregio
Plancapaciteit
Hoog
Behoefte Hoog
Trendraming
Trendraming
Laag
Behoefte Laag
Friesland
10.900
15.600
70%
12.700
86%
9.200
119%
Groningen/Drenthe
27.800
27.500
101%
22.300
125%
15.200
183%
Noord-Holland Noord
32.400
24.700
131%
20.900
155%
16.800
193%
Zwolle/Stedendriehoek
37.800
40.200
94%
35.400
107%
30.700
123%
Metropoolregio Amsterdam
221.800
193.900
114%
162.300
137%
135.200
164%
Amersfrt/N-Veluwe/Zeew.
31.200
26.300
118%
23.900
131%
21.600
144%
Holland Rijnland
29.900
27.000
111%
23.400
128%
19.400
154%
Oost Nederland
15.300
19.500
78%
15.800
97%
10.600
144%
U16
81.300
63.400
128%
57.000
143%
51.800
157%
Food Valley
13.200
16.600
79%
14.700
90%
13.200
100%
Haag/M-Holland/Rotterdam
141.200
165.900
85%
137.300
103%
110.800
127%
Arnhem/Nijmegen
24.800
36.400
68%
31.400
79%
26.200
95%
Woongaard
16.100
16.000
101%
15.100
107%
13.500
119%
Drechtsteden/HW/GO
12.300
12.600
97%
10.900
113%
8.500
145%
Noordoost Brabant
28.200
29.100
97%
25.000
113%
21.400
132%
West- en Hart van Brabant
40.400
47.100
86%
39.200
103%
31.400
129%
Zeeland
9.300
8.700
106%
6.200
150%
3.400
272%
Metropoolregio Eindhoven
40.100
40.000
100%
33.900
118%
27.100
148%
Limburg
22.800
16.900
135%
8.200
278%
400
5833%
Nederland

40

r2020-0052LG

836.800

827.400

101%

695.500

120%

566.300

148%

Figuur 7.3 Ontwikkeling woningbehoefte en verhouding plancapaciteit en woningbehoeftetoename in Primos
Laag en Hoog, 2020-2030 naar functioneel woningmarkgebied; bron: provinciale inventarisaties en Primos
Prognose 2020

Functioneel
woningmarktgebied
Groningen
Leeuwarden
Heerenveen
Emmen
Zwolle
Enschede
Lelystad
Apeldoorn
Doetinchem
Arnhem
Nijmegen
Ede
Amersfoort
Utrecht
Alkmaar
Amsterdam
Gouda
Leiden
Den Haag
Rotterdam
Dordrecht
Middelburg
Roosendaal
Breda
Tilburg
's Hertogenbosch
Oss
Eindhoven
Venlo
Sittard
Maastricht
Nederland

Verhouding
Toename
Verhouding
Toename
Plancapaciteit /
Toename
Verhouding
woningbehoefte Plancapaciteit / woningbehoefte
Behoefte
woningbehoefte Plancapaciteit /
Plancapaciteit
Hoog
Behoefte Hoog
Trendraming
Trendraming
Laag
Behoefte Laag
23.300
20.800
112%
17.400
134%
12.300
190%
6.200
8.200
75%
6.500
95%
4.200
146%
5.700
9.100
62%
7.900
72%
6.400
89%
2.100
4.300
50%
2.700
78%
900
248%
26.900
21.500
125%
19.400
139%
17.300
155%
11.100
13.500
82%
10.600
105%
6.500
171%
16.300
16.700
98%
14.700
111%
13.000
125%
10.500
17.200
61%
14.700
71%
12.500
84%
3.300
5.600
60%
4.700
70%
3.600
93%
10.600
16.400
65%
13.900
76%
11.300
94%
17.100
23.400
73%
20.700
83%
17.700
96%
17.600
21.600
81%
19.400
91%
17.700
99%
21.400
17.600
122%
15.900
135%
14.300
150%
82.600
64.700
128%
58.400
141%
53.200
155%
35.600
26.500
134%
22.300
160%
17.700
200%
217.200
188.500
115%
158.200
137%
131.900
165%
17.000
18.500
92%
16.200
105%
14.000
122%
24.300
21.800
111%
18.600
131%
15.100
161%
66.000
81.700
81%
67.100
98%
53.500
123%
68.000
75.100
91%
62.500
109%
50.700
134%
11.500
12.100
95%
10.500
110%
8.300
139%
9.300
8.700
106%
6.200
150%
3.400
272%
8.300
10.700
78%
8.300
100%
5.400
154%
18.600
18.200
102%
15.500
120%
13.000
143%
15.300
20.000
77%
17.400
88%
14.600
105%
17.600
16.700
105%
14.500
121%
12.200
144%
13.400
14.300
94%
12.400
108%
10.800
124%
38.200
38.300
100%
32.200
119%
25.700
149%
11.500
14.400
80%
11.200
103%
7.900
145%
6.000
100
4807%
-3.100
-194%
-5.400
211%
4.100
900
462%
-1.300
-315%
-3.300
226%
836.800

827.400

101%

695.500

120%

566.300

148%

Figuur 7.4 Ontwikkeling woningbehoefte en verhouding plancapaciteit en woningbehoeftetoename in Primos
Laag en Hoog, 2020-2030 naar woondealregio; bron: provinciale inventarisaties en Primos Prognose 2020
Verhouding
Toename
Verhouding
Toename
Plancapaciteit /
Toename
Verhouding
woningbehoefte Plancapaciteit / woningbehoefte
Behoefte
woningbehoefte Plancapaciteit /
Woondealregio
Plancapaciteit
Hoog
Behoefte Hoog
Trendraming
Trendraming
Laag
Behoefte Laag
Gemeente Groningen
14.000
13.600
103%
11.200
125%
8.400
166%
Stedelijk Gebied Eindhoven
32.400
32.800
99%
27.600
117%
21.900
148%
Zuidelijke Randstad
137.500
160.400
86%
131.000
105%
104.400
132%
Regio Utrecht
84.100
65.700
128%
59.200
142%
53.700
157%
Metropoolregio Amsterdam
222.400
194.200
115%
162.600
137%
135.500
164%
Regio Arnhem-Nijmegen
25.300
36.800
69%
31.900
79%
26.600
95%
Totaal Woondealregio's

515.700

503.500

100%

423.500

122%

350.500

144%

Inventarisatie Plancapaciteit April 2020

41

Tijdelijke en flexwoningen

8

Het Ministerie van BZK heeft een regeling vastgesteld waarmee het realiseren van tijdelijke, flexibele of
verplaatsbare woningen gestimuleerd wordt. Steeds meer provincies trachten te inventariseren hoeveel
tijdelijke woningen er in voorbereiding zijn genomen.

De regio Groningen-Assen meldt dat het aantal tijdelijke woningen in voorbereiding niet wordt bijgehouden.
Er is wel bekend dat in relatie tot de versterkings- en vervangingsopgave binnen het aardbevingsgebied
gezocht wordt naar locaties voor grote aantallen wisselwoningen. Dit zal met name in de gemeenten MiddenGroningen, Groningen en Het Hogeland zijn.

Gelderland laat weten dat met het Actieplan Wonen wordt ingezet op 2.000 flexibele woningen op een aantal
tijdelijke (flex)locaties. Bij de huidige uitvraag van de woningbouwplannen hebben wij bij de gemeenten
specifiek aandacht gevraagd voor het aanleveren van de tijdelijk/flexwonen-initiatieven. Dit heeft tot nu toe
nog nauwelijks informatie over initiatieven opgeleverd, namelijk 19 in 2019 gerealiseerde tijdelijke woningen
en 6 geplande.

In Limburg is de vraag naar tijdelijke woningen voor het eerst opgenomen in de inventarisatie. Volgens de
opgave van de gemeenten zijn er 31 tijdelijke woningen in voorbereiding. Omdat een groot aantal
gemeenten geen tijdelijke woningen in voorbereiding heeft opgegeven vermoedt de provincie dat het
daadwerkelijke aantal hoger is.

In Noord-Holland zijn 436 tijdelijke woningen in voorbereiding. Er worden echter ook 500 tijdelijke
studentenwoningen gesloopt. Deze aantallen zijn overigens opgenomen in de plancapaciteitscijfers.
De provincie Zeeland meldt dat er 75 (+ “nog enkele”) tijdelijke woningen in voorbereiding zijn. De provincie
Zuid-Holland meldt dat er 155 flexwoningen in voorbereiding zijn. De overige provincies hebben niet
gereageerd of hebben laten weten nog niet over informatie over tijdelijke woningen te beschikken.

r2020-0052LG | Inventarisatie Plancapaciteit April 2020

43

Conclusies

9

De netto plancapaciteit voor de periode 2020 tot 2030 is 837 duizend woningen. Dat is rekening houdend
met de toename van de woningvoorraad met 77 duizend woningen in 2019 een toename met 86 duizend
woningen ten opzichte van de 828 duizend woningen die bij de vorige meting (oktober 2019) voor de langere
periode 2019 tot 2030 werd geïnventariseerd.

Het grote aantal woningbouwplannen is nodig om te voorzien in de toename van woningbehoefte en het
inlopen van het woningtekort. Het CBS heeft recent de nationale bevolkingsprognose sterk verhoogd. Op
basis hiervan komt de Primos Prognose tot een verwachte toename van de woningbehoefte met 695
duizend woningen in de periode tot 2030. Daarnaast is het wenselijk om het woningtekort, dat momenteel
geraamd wordt op 4,2% (331 duizend woningen), terug te brengen tot aanvaardbare proporties (circa 2%).
Figuur 9.1 Woningbouwopgave bij inlopen woningtekort tot 2% en toename woningbehoefte 2020 t/m 2029

Provincie
Groningen
Friesland
Drenthe
Overijssel
Flevoland
Gelderland
Utrecht
Noord-Holland
Zuid-Holland
Zeeland
Noord-Brabant
Limburg
Nederland

Raming woningtekort
2020
9.500
3,4%
4.900
1,6%
5.400
2,4%
13.500
2,6%
9.800
5,7%
39.100
4,3%
32.500
5,5%
79.200
5,9%
79.000
4,7%
200
0,1%
45.500
4,0%
12.200
2,3%
330.700
4,2%

Opgave inlopen Opgave toename
Gewenst maximaal woningtekort tot woningbehoefte
2%
t/m 2029
woningtekort 2020
5.700
2,0%
3.800
13.500
4.900
1,6%
0
12.700
4.500
2,0%
900
8.800
10.400
2,0%
3.100
33.200
3.500
2,0%
6.300
27.400
18.900
2,0%
20.200
69.800
12.300
2,0%
20.200
79.800
28.400
2,0%
50.800
161.200
35.200
2,0%
43.800
174.800
200
0,1%
0
6.700
23.600
2,0%
21.900
99.400
10.900
2,0%
1.300
8.200
158.400
2,0%
172.300
695.500

Rekening houdend met vertraging en planuitval is volgens de Primos Prognose 2020 in de periode tot 2030
een uitbreiding van de woningvoorraad met zo’n 727 duizend woningen te verwachten. Gemiddeld bedraagt
de verwachte uitbreiding van de woningvoorraad over de komende tien jaar daarmee 73 duizend woningen
per jaar, het saldo van gemiddeld 85 duizend nieuwbouwwoningen (inclusief overige toevoegingen) per jaar
en gemiddeld 12 duizend woningonttrekkingen per jaar. Vanwege de daling in het aantal afgegeven
bouwvergunningen en de stikstof- en PFAS-perikelen wordt in 2021 en 2022 een dip in de woningproductie
verwacht. Vanaf 2025 wordt vanwege de versterkte rijksregie en de woningbouwimpuls een inhaalslag in de
woningproductie verwacht. In de raming loopt het woningtekort op tot 5,1% in 2025 om vervolgens te dalen
tot 3,7% in 2030 en 2,1% in 2035. Het moge duidelijk zijn dat deze raming met onzekerheden omgeven is,
zowel qua bevolkingsgroei als qua woningproductie.

De geïnventariseerde plancapaciteit laat zien dat deze productieaantallen mogelijk zijn. In vrijwel alle
functionele woningmarktgebieden zijn er meer plannen in voorbereiding dan er woningen nodig zijn als
gevolg van de verwachte huishoudensgroei. Een zekere overmaat aan plannen is vanwege de praktijk van

r2020-0052LG | Inventarisatie Plancapaciteit April 2020

45

vertraging en planuitval wenselijk. In een aantal woningmarktgebieden is de verhouding tussen de
geïnventariseerde plancapaciteit en de toename van de woningbehoefte maar nauwelijks boven de 100%.
Omdat ook het woningtekort moet worden ingelopen zijn er in veel regio’s extra plannen nodig. Met name
in de woningmarktgebieden Apeldoorn, Arnhem en Nijmegen, Den Haag, Tilburg en Ede is het aantal
plannen gezien het huidig woningtekort en de verwachte toename van de woningbehoefte in die regio’s
beperkt. Het creëren van extra plancapaciteit in deze gebieden is wenselijk.
In de regio’s waarmee de Minister van BZK woondeals heeft gesloten varieert de verhouding tussen
geïnventariseerde plancapaciteit en verwachte toename van de behoefte (exclusief inlopen woningtekort) in
de periode tot 2030 tussen 79% in de Regio Arnhem-Nijmegen, 105% in de Zuidelijke Randstad en 142%
in de regio Utrecht. In de overige woondealregio’s varieert deze verhouding tussen 117% tot 137%.
Aangezien de woondealregio’s met gemiddeld 5,7% een hoog woningtekort kennen is een grotere overmaat
aan plannen ten opzichte van de toename van de behoefte noodzakelijk. Met name in de regio ArnhemNijmegen en de Zuidelijke Randstad zijn extra plannen nodig. In de Metropoolregio Amsterdam en nu ook
in de regio Utrecht zijn er ten opzichte van de toename van de woningbehoefte relatief veel plannen in
voorbereiding. Dat is gezien het hoge woningtekort in deze regio’s noodzakelijk om het tekort in te lopen.

Harde plannen
Voor de periode 2020 t/m 2029 zijn in totaal op dit moment minimaal 356 duizend woningen in harde plannen
opgenomen. Het aantal harde plannen zal hoger liggen omdat niet in alle provincies de inventarisaties op
dit punt compleet zijn. De toename van de woningbehoefte op deze termijn is geraamd op 695 duizend. Dat
betekent dat de harde plannen op dit moment voorzien in zeker 51% van de toename van de woningbehoefte
op die termijn (exclusief inlopen woningtekort). Op de korte termijn, tot 2025, zijn er minimaal 283 duizend
harde plannen. Deze voorzien in 72% van de toename van de woningbehoefte (exclusief inlopen
woningbehoefte). In de woondealregio’s loopt de verhouding tussen de harde plancapaciteit en de toename
van de woningbehoefte exclusief inlopen tekort in de periode tot 2025 uiteen van 58% in de regio ArnhemNijmegen tot 99% in het Stedelijk Gebied Eindhoven

Binnenstedelijke plancapaciteit
Het onderscheid tussen “binnen- en buitenstedelijke” plannen is niet eenduidig te maken vanwege
verschillende definities die provincies hanteren en omdat niet alle provincies in de inventarisaties dit
onderscheid maken. Het aandeel binnenstedelijke plannen, 44% in Overijssel, tot 98% in Zeeland is hoog
tot zeer hoog te noemen. Deels is dat het gevolg van de gehanteerde definities.

Verwachte voorraadontwikkeling
Als gevolg van het relatief lage aantal afgegeven bouwvergunningen in het afgelopen jaar en de stikstof- en
PFAS-perikelen wordt in de Primos Prognose voorzien dat de woningbouwproductie vanaf 2021 enigszins
inzakt. In de periode vanaf 2025 wordt een inhaalslag voorzien. Deze verwachting is mede ingegeven door
de sterkere regie die het rijk het afgelopen jaar is gaan voeren op het woningbouwdossier en de in het kader
hiervan beschikbaar gekomen woningbouwimpuls van 1 miljard euro. In de periode tot 2024 zal de
uitbreiding van de voorraad gemiddeld per jaar 62 duizend woningen bedragen terwijl voor de tweede helft
van het decennium uitbreiding met 83 duizend woningen wordt voorzien.

46

r2020-0052LG

Onzekerheden
De coronacrisis is nog niet in de trendraming verwerkt. De duur van de crisis en de gevolgen zijn op dit
moment nog niet in te schatten. Demografische prognoses dienen altijd gezien te worden als een
puntschatting binnen een mogelijke bandbreedte. Op basis van de 67% prognose-intervallen is de
bandbreedte te benaderen. In de Trendraming neemt de woningbehoefte (exclusief woningtekort) in heel
Nederland tot 2030 toe met 695 duizend. In Hoog is dat 827 duizend woningen, in Laag 566 duizend
woningen.

Tijdelijke/Flexwoningen
Steeds meer provincies verzamelen informatie met betrekking tot het aantal tijdelijke of flexwoningen in
voorbereiding. De geïnventariseerde aantallen zijn echter (nog) beperkt in omvang te noemen.

Inventarisatie Plancapaciteit April 2020

47

Bijlage 1 – Brief aan provincies
Geachte heer/mevrouw,
Veel mensen hebben moeite met het vinden van een passende woning. Inzicht in de voorraad
plancapaciteit, de bouw- en sloopplannen gecombineerd met de behoefte aan woningen is een
voorwaarde om het woningbouwbeleid vorm te kunnen geven. De afgelopen twee en een half jaar heeft
u ons informatie verschaft over de te plannen woningen binnen uw provincie. Middels deze brief willen
we u bedanken voor de informatie. Bovendien doe ik wederom een dringend beroep op u om actuele
informatie over de plancapaciteit in uw provincie aan te leveren. Juist nu is deze informatie belangrijk
om het goede gesprek te voeren en nieuwbouw mogelijk te maken daar waar dat nodig is. De informatie
is onmisbaar voor de gesprekken tussen u, de regio en de minister van BZK, maar ook voor het gesprek
dat de minister van BZK voert met de leden van de Tweede Kamer.
De minister heeft in mei 2017 toegezegd (motie Koerhuis & Ronnes) om de Tweede Kamer tweemaal per
jaar te informeren over de stand van de plancapaciteit, de hardheid van de bouwplannen en de
nieuwbouw. U heeft in augustus/september informatie over de plancapaciteit geleverd aan ABF Research
die verwerkt is in de Staat van de Woningmarkt 2019. ABF Research zal u binnenkort benaderen met de
vraag of er nieuwe c.q. aanvullende cijfers beschikbaar zijn over de plancapaciteit voor de periode 20202030. Inzicht in de hardheid van de plannen is wederom van belang. Sinds de laatste inventarisatie
hebben meer provincies al op dezelfde wijze vormgegeven aan het begrip harde plancapaciteit. We
hopen dat dit zo blijft.
In de uitvraag, die u van ABF Research ontvangt, wordt u verzocht om de plancapaciteit te actualiseren
en aan te geven in hoeverre de bouwplannen hard of zacht zijn. Ook zal worden gevraagd om inzicht in
de sloopopgave te geven. ABF zal ook wederom vragen naar de voornemens om tijdelijke of flexibele
woningen te realiseren op locaties die (meestal) geen woonbestemming hebben. De vorige twee
uitvragen hebben nog te weinig concrete informatie opgeleverd. Het realiseren van meer tijdelijke
woningen heeft grote politieke aandacht. Daarom verzoek ik u om extra prioriteit te geven aan de
inventarisatie van deze bouwplannen.
Periodejanuari 2020 – maart 2020:

Update inventarisatie plancapaciteit en harde bouwplannen 2020-2030

Inzicht in de sloopopgave 2020-2030

Inzicht in bouwplannen voor tijdelijke woningen
Uiterlijk 31 januari zal ik u via ABF Research een verzoek doen toekomen om een update van
plancapaciteit aan te leveren voor 2020-2030. Deze informatie zou ik eind maart 2020 van u willen
ontvangen, zodat de resultaten verwerkt kunnen worden in de Staat van de Woningmarkt 2020 die in
mei aan de Tweede Kamer wordt verzonden.
Ik dank u hartelijk voor uw medewerking.
Hoogachtend,

M.D. Appelman
Directeur Woningmarkt

r2020-0052LG | Inventarisatie Plancapaciteit April 2020

49

Bijlage 2 – Verantwoording
Algemeen
Bij inventarisaties met peildatum 1-1-2019 zijn uitsluitend woningen met opleverdatum na 1-1-2020
opgenomen. Soms is daartoe een schatting gemaakt omdat er woningen voor bijvoorbeeld de periode 20192024 worden opgegeven.

Groningen
■

Naast de inventarisatie die door de Regio Groningen-Assen is aangeleverd, heeft de provincie voor een
beperkt aantal gemeenten buiten de regio Groningen-Assen geactualiseerde planinformatie verstrekt.
Het betreft de voormalige gemeenten De Marne en Eemsmond alsmede de gemeenten Stadskanaal en
Loppersum. Voor de overige gemeenten is gebruik gemaakt van eerder aangeleverde gegevens.

■

Peildatum is wisselend 1-1-2018, 1-1-2019 en 1-1-2020

■

Het jaar van sloop en de hardheid van de sloop is geschat

Friesland
■

Friesland heeft geen nieuwe cijfers aangeleverd. De cijfers uit de actualisatie van mei 2019 zijn gebruikt.

■

Friesland heeft cijfers op basis van afsprakenperiodes aangeleverd. Deze periodes beslaan
verschillende tijdvakken vanaf 2015 t/m 2028. Omdat onduidelijk is in hoeverre plannen al zijn
uitgevoerd is aangenomen dat er voldoende plancapaciteit in de gemeenten in Friesland aanwezig is.

Drenthe
■

Naast de door de Regio Groningen-Assen aangeleverde cijfers zijn er voor de overige gemeenten in
Drenthe geen actuele cijfers bekend. Aangenomen is dat er voldoende plancapaciteit in de gemeenten
in Drenthe aanwezig is.

Overijssel
■

Peildatum is 1-1-2020

■

De provincie heeft op planniveau de actuele harde plancapaciteit voor alle 25 gemeenten per 1-12020 in beeld (via de planmonitor wonen). Daarnaast zijn gemeenten gevraagd om een schatting van
de zachte capaciteit voor de komende tien jaar door te geven. Dat is één aantal per gemeente; zachte
capaciteit is niet op planniveau bekend. Het verschilt hoe gemeenten tot dit aantal komen, daarom zijn
de cijfers onderling niet altijd goed vergelijkbaar. Verzocht is om de zachte capaciteit alleen
geaggregeerd te rapporteren.

■

De geleverde gegevens met betrekking tot binnen- en buitenstedelijke plannen heeft uitsluitend
betrekking op harde plannen. Plannen met plantype uitleg zijn beschouwd als buitenstedelijk, plannen
met andere plantypes (herstructurering, transformatie, verdichting, onbekend) als binnenstedelijk.

■

In Enschede komen ook nog 700 wooneenheden (studenten en extramurale zorg), dit zijn zachte
plannen.

r2020-0052LG | Inventarisatie Plancapaciteit April 2020

51

Gelderland
■

Peildatum van de plannen is voorjaar 2019

■

De plancapaciteit voor het jaar 2019 is apart in een kolom opgenomen. Deze aantallen zijn niet meegeteld,
aangenomen is dat deze woningen zijn opgeleverd.

■

Provincie inventariseert 1x per jaar de woningbouwplannen de gemeenten (via planningslijsten, planmonitor).
De cijfers in dit format zijn afkomstig van de inventarisatie uit het voorjaar 2019. De gegevens geven met name
inzicht in het woningbouwprogramma voor de afsprakenperiode (dus tot ca 2027, niet volledig tot 2030).

■

De actuele cijfers over de stand per januari 2020 zijn op dit moment nog niet volledig beschikbaar en zullen
worden meegenomen in de volgende inventarisatie (september 2020).

■

HARD/ZACHT
De harde plancapaciteit voor woningbouw bestaat uit de onherroepelijke plannen en de door de gemeenteraad
vastgestelde plannen. De zachte plancapaciteit omvat capaciteit in ontwerpplannen, plancapaciteit in
voorbereiding en potentiële plancapaciteit.
Harde plannen
1A: Onherroepelijk plan op basis waarvan een bouwvergunning verleend kan worden.
1B: Onherroepelijk plan met uitwerkingsplicht*.
2: Door gemeenteraad vastgesteld plan of besluit waartegen nog beroep mogelijk is of waartegen beroep is
ingesteld.
Zachte plannen
3: Plan of besluit in voorbereiding, nog niet door de gemeenteraad vastgesteld.
4: Potentiële bouwlocatie, die volgens de huidige inzichten mogelijk in de toekomst voor woningbouw
beschikbaar komt, maar waarvoor nog geen plan of besluit in voorbereiding is.

■

Het beeld over de plancapaciteit in de periode 2025/2027 tot 2030 is niet volledig omdat een aantal gemeenten
(waarschijnlijk) niet alle zachte plancapaciteit buiten de huidige afsprakenperiode volledig heeft opgegeven.
Sommige gemeenten hebben in hun planningslijst woningbouw ook de geplande woningen na 2030
opgegeven.

■

Voor de verwachte sloop is alleen onderscheid gemaakt in verwachte sloop bij de harde dan wel zachte
plancapaciteit; er is geen onderscheid gemaakt in de fasering van de sloop.

■ Binnenstedelijke plannen zijn gelegen in bestaand stedelijk gebied, actuele komgrenzen. Buitenstedelijk
plannen zijn niet in bestaand stedelijk gebied, buiten de komgrenzen.
■

Uitgangspunt in Gelderland is bouwen voor behoefte. Eind 2019 hebben wij een nieuwe bevolkings- en
huishoudensprognose opgesteld op basis van Primos 2019. Op basis van deze prognose is de (rest)opgave tot
2030 omhoog bijgesteld. Tot 2030 zullen in Gelderland ruim 80.000 woningen bijgebouwd moeten worden. Met
het actieplan Wonen en de woondeal Arnhem-Nijmegen zet de provincie in op versnelling van de
bouwproductie. Inmiddels zijn gemeenten bezig met de ontwikkeling van nieuwe locaties, wordt de uitvoering
van woningbouwplannen naar voren geschoven en/of worden zachte woningbouwplannen hard gemaakt. In de
woondeal Arnhem-Nijmegen wordt voor de periode tot 2030 ingezet op 35.000 woningen in deze regio. Naast
het verhogen van de plancapaciteit spannen partijen zich in om planuitval zoveel mogelijk te beperken en de
voorzienbaarheid van de woningbouwproductie te vergroten. Met het Actieplan Wonen willen we de komende
vijf jaar de bouw van 45.000 woningen versnellen. Het versnellen van de woningbouw doen we op een aantal
locaties in gebieden waar de woningnood het hoogst is. Het Actieplan Wonen is nog niet vastgesteld. De

52

r2020-0052LG

versnelling is ook nog niet verwerkt in de cijfers. Een deel van de hogere prognose wordt veroorzaakt door
arbeidsmigratie. Het is onzeker hoe structureel de vraag is en welke type woningen hiervoor geschikt zijn.
■

Tijdelijkheid: Met het Actieplan Wonen zetten we in op 2.000 flexibele woningen op een aantal tijdelijke
(flex)locaties. Bij de huidige uitvraag van de woningbouwplannen hebben wij bij de gemeenten specifiek
aandacht gevraagd voor het aanleveren van de tijdelijk/flexwonen-initiatieven. Dit heeft tot nu toe nog
nauwelijks informatie over initiatieven opgeleverd.

Flevoland
■

Flevoland kent geen definitie van hard/zacht. De opgenomen verdeling hard/zacht is gebaseerd op
twee woningbouwscenario's, namelijk het basisscenario en de middenvariant. Het verschil tussen
deze twee scenario's is hier 'zacht' genoemd.

■

Vrijwel alle plannen zijn in gebieden die voor woningbouw bestemd zijn. In die zin wordt in Flevoland
vrijwel alles binnenstedelijk gebouwd.

■

In Flevoland is een tijdelijke/flexibele/verplaatsbare woning een keuze van de bewoners. In principe
kunnen de (tijdelijke/flexibele/verplaatsbare) woningen permanent op een bestemming geplaatst
worden, aangezien er voldoende harde plancapaciteit beschikbaar is. In die zin hebben dergelijke
initiatieven in onze provincie geen bijzondere belangstelling

Utrecht
■

Peildatum is maart 2020

■

In de planmonitor heeft een beperkt aantal plannen als periode van oplevering: '2019 en eerder'. Deze
plannen worden beoordeeld als plancapaciteit die nog moet worden opgeleverd. Deze is
meegerekend in de periode 2020-2024.

■

De plancapaciteit in de provincie Utrecht zoals die is opgenomen in de planmonitor is toegenomen
t.o.v. de inventarisatie voor ABF rapportage van oktober 2019. Deze toename komt omdat veel
gemeenten (afzonderlijk en in regionaal verband) in het kader van o.a. het programma U Ned en de
provinciale Omgevingsvisie het afgelopen jaar visietrajecten zijn gestart. Dit zijn intensieve trajecten
waarbij wordt nagedacht (en partijen met elkaar in gesprek zijn) over een toekomstperspectief. Hierbij
zijn nieuwe locaties in beeld gekomen. Deze zijn opgenomen in de planmonitor. Ook zijn nu al eerder
bekende potentiele locaties (zoals de A12-zone tussen Oudenrijn en Lunetten) opgenomen in de
planmonitor. Tegelijk zijn er ook locaties (al eerder opgenomen in de planmonitor) geoptimaliseerd
en/of nieuwe plannen toegevoegd waardoor de plancapaciteit tot 2030 verhoogd is. Deze optimalisatie
van plannen gebeurt omdat er meer mogelijk is (bepaalde plannen worden in hogere dichtheden
gerealiseerd en nieuwe plannen van marktpartijen dienen zich aan). In het kader van de trajecten als
U Ned en de provinciale Omgevingsvisie (en regionale visies) worden de komende jaar/jaren nog
verdere uitwerkingen en afwegingen gemaakt. Ook start de provincie dit jaar met het proces van
regionale programmering voor woningbouw. Dit is een gezamenlijk traject van gemeenten, regio en
provincie met de bedoeling om de woningbouwproductie en plancapaciteit op peil te houden. Inzet is
dat partijen (gemeenten, provincie) samen afspraken maken die jaarlijks wordt gemonitord en
bijgesteld, Doordat er een beter overzicht is kan beter worden geprioriteerd en ingespeeld op
ontwikkelingen.

Inventarisatie Plancapaciteit April 2020

53

■

De planologische status is opgedeeld in hard, zacht en zacht indicatief (en onbekend)
Hard

Zacht

Zacht indicatief

1A Onherroepelijk
1B Onherroepelijk, uitwerkingsplicht
2A Vastgesteld
2B Vastgesteld, uitwerkingsplicht
1C Onherroepelijk, wijzigingsbevoegdheid
2C Vastgesteld, wijzigingsbevoegdheid
3 In voorbereiding
4A Visie
4B Optie

Zacht/Onbekend

■

Kanttekening bij hard/zacht: Uitgegaan is bij wat door de gemeenten is ingevuld als planfase in de
planmonitor waarbij conform de duiding van ABF een onderscheid in hard en zacht is gemaakt. De
aantallen onder planfase 3 ‘In voorbereiding’ bevatten voor de gemeente Utrecht bijvoorbeeld de
plannen waarvoor een door de gemeenteraad vastgestelde omgevingsvisie is en/of een start
beslissing. Utrecht werkt al langs de lijn van de nieuwe Omgevingswet. In dat kader zijn/worden voor
een aantal grote gebiedsontwikkelingen Omgevingsvisies vastgesteld op raadsniveau, bijvoorbeeld
voor het Beurskwartier en de Merwedekanaalzone. Het daarop volgende bestemmingsplan is een
(juridische) weerslag daarvan. In de huidige definitie betreft een vastgestelde omgevingsvisie nog
geen harde plancapaciteit, tegelijkertijd gaat het hier wel om door de gemeenteraad vastgestelde
besluiten. Daarmee is de verwachting dat ene groot deel van de zachte plannen, hard wordt.

■

Het blijkt dat er niet veel sloop is opgegeven door gemeenten. Wellicht dat er in de inventarisatie hier
meer op gewezen moet worden dan tot nu toe gedaan is. Onze inschatting is dat gemeenten in een
behoorlijk aantal gevallen zelf al rekenen met een netto toename, maar dat kunnen we op dit moment
niet met zekerheid vaststellen. We hebben gekozen voor de weergave van het netto aantal en een
apart tabblad met de sloop die wel is opgegeven.

■

Het aantal plannen binnen stedelijk gebied is berekend volgens het in Provincie Utrecht geldende
beleid (Provinciale Ruimtelijke Verordening, Hoofdstuk 4; o.a. te zien op Kaart 7. Wonen en Werken).

■

Provincie Utrecht beschikt momenteel niet over een inventarisatie van initiatieven voor tijdelijke
woningen. Er is gekozen prioriteit te geven aan het verbeteren van de inventarisatie van plancapaciteit
in het algemeen, die, zoals hierboven ook beschreven, voorheen niet voldoende compleet was.

Noord-Holland
■

De plancapaciteitsmonitor is door de meeste gemeenten in maart 2020 voor het laatst bijgewerkt. Voor
zeven gemeenten ligt deze datum in 2019.

■

Definitie harde plannen:
Juridische Status van het plan
Hard/Zacht
1A Onherroepelijk plan op basis waarvan een bouwvergunning verleend kan
worden.
Hard
1B Onherroepelijk plan met uitwerkingsplicht
Hard
1C Onherroepelijk plan met wijzigingsbevoegdheid
Zacht
2 Door gemeenteraad vastgesteld plan of besluit waartegen nog beroep mogelijk
is of waartegen beroep is ingesteld.
Hard
2 B Vastgesteld (als 2) met wijzigingsbevoegdheid
Zacht
3 Plan of besluit in voorbereiding, nog niet door de gemeenteraad vastgesteld. Zacht
4 Potentiële bouwlocatie, die volgens de huidige inzichten mogelijk in de
toekomst voor woningbouw beschikbaar komt, maar waarvoor nog geen plan of
besluit in voorbereiding is.
Zacht
Onbekend
Zacht

■

Binnenstedelijke gebied: Gebied als bedoeld in artikel 1.1.1 eerste lid onder h, van het Besluit
ruimtelijke ordening; bestaand stedenbouwkundig samenstel van bebouwing ten behoeve van wonen,
dienstverlening, bedrijvigheid, detailhandel of horeca, alsmede de daarbij behorende openbare of

54

r2020-0052LG

sociaal culturele voorzieningen, stedelijk groen en infrastructuur. In de inventarisatie van NoordHolland bepaalt de gemeente dus zelf of een plan in binnenstedelijk gebied is gelegen.

Zuid-Holland
■

Aantallen zijn gebaseerd op de data (per plan) die aan de provincie is aangeleverd i.h.k.v. (monitoring
van) de regionale woonvisies (dec 2019 m.u.v. onderstaande). Gemeenten stemmen onderling de
woonbehoefte in bestemmingsplannen af en geven een jaarlijkse update van de te verwachten
uitvoering.

■

Peildatum is december 2019 met een aantal uitzonderingen. De regio’s Alblasserwaard en Rotterdam
zijn niet geactualiseerd.

■

De aangeleverde gegevens van de regio’s zijn gerelateerd aan de provinciale woningbehoeftecijfers
die in 2019 zijn gepubliceerd, de WBR en TR. Natuurlijk zijn in deze behoeftecijfers én dus ook in de
regionale gegevens met betrekking tot de plancapaciteit de onlangs door het CBS verhoogde
bevolkingsprognose niet meegenomen.

■

In het bestand zijn uitsluitend zogenaamde “aanvaarde” plannen opgenomen. Met gemeenten is een
categorie-indeling afgestemd voor de regionale indiening van woningbouwplannen. Bepaalde
categorieën worden wel opgenomen (aanvaard) voor de regionale indiening en andere categorieën niet,
de gemeenten bepalen zelf welke plannen in welke categorie vallen. De aanvaarde plannen passen met
aantal woningen binnen de behoefteraming, dit wordt meegenomen in de ladder voor duurzame
verstedelijking. Plannen die niet in aanvaarde categorieën vallen vormen geen representatief beeld,
Enkele gemeenten houden deze plannen fanatiek bij, andere gemeenten houden deze minder goed of
helemaal niet bij. Het gaat hierbij om ongeveer 15.000 woningen (saldo bouw en sloop) tot 2030, dit
aantal is exclusief de regio’s Alblasserwaard en Rotterdam.

■

Regio Alblasserwaard (gemeenten Molenlanden en Gorinchem) levert geen planlijst aan de provincie,
hiervoor zijn uitsluitend totalen bekend.

■

Planologische status:
Status_planologisch
1A Onherroepelijk
1B Onherroepelijk, uitwerkingsplicht
Hard
2A Vastgesteld
2B Vastgesteld, uitwerkingsplicht
1C Onherroepelijk, wijzigingsbevoegdheid
2C Vastgesteld, wijzigingsbevoegdheid
Zacht

3 In voorbereiding
4A Visie
4B Optie

Onbekend

■

Onbekend of niet ingevuld

BSD2018 is een weergave van wat in 2018 volgens de provinciale regelgeving tot het Bestaand Stadsen Dorpsgebied behoort. Deze grens schuift op als er ontwikkelingen mogelijk worden gemaakt via
bestemmingsplanprocedures (vanaf bouwrijp telt een stuk grond mee). 2018 is dus beste referentie.
Nog ten overvloede wellicht: BSD kan behoorlijk anders zijn dan ‘binnenstedelijk’ of BBG, zoals in

Inventarisatie Plancapaciteit April 2020

55

andere studies gebruikt wordt. Daarnaast maakt niet exacte of foutieve opgave van locatie ook dat
slechts voorzichtige conclusies mogelijk zijn.

Zeeland
■

Peildatum: 13 maart 2020

■

Bij sommige gemeenten is de zachte plancapaciteit en de sloop niet volledig in beeld.

■

Binnen-/buitenstedelijk gebied gebaseerd op “Grenzen kaart bestaand bebouwd gebied Zeeland”.

■

Voor de inventarisatie van initiatieven voor tijdelijke woningen zijn de gemeenten benaderd om bij hun
bekende initiatieven door te geven. Zeeland heeft een lijstje met tijdelijke woningen/Klein wonen/ Tiny
Houses in voorbereiding geleverd; het gaat om circa 75 woningen. De gemeenten Borsele,
Reimerswaal, Tholen en Noord-Beveland hebben aangegeven dat er in hun gemeente geen
initiatieven bekend zijn.

■

Definitie hard/zacht
Hard: een door de gemeenteraad vastgesteld bestemmingsplan zonder wijzigingsbevoegdheid
(categorieën 1A, 1B en 2)
Zacht: categorieën 1C, 2B, 3, 4 en onbekend

Noord-Brabant
■

Over het aantal tijdelijke, flexibele en/of verplaatsbare woningen hebben wij (nog) geen gegevens. In
het kader van ons Actieprogramma Nieuwe Woonvormen en Zelfbouw, dat begin maart is vastgesteld,
zullen wij over dergelijke woonvormen de komende tijd (op een systematische wijze) gegevens
verzamelen.

■

Zoals uit ‘de scores’ blijkt zijn er in Brabant (anno 2019/2020) plannen voor de bouw van in totaal ruim
130.000 woningen. Twee derde hiervan (85.000 woningen) is voorzien voor de eerstkomende vijf jaren.
Een groot deel van dit planaanbod is ook al hard.

■

Voor voortgang van de woningbouw is het essentieel dat er voor de korte termijn steeds voldoende
harde plannen zijn. Plannen voor woningen op geschikte plekken die aansluiten op de actuele vraag.
Voor de middellange en langere termijn vindt Brabant het juist van belang niet te veel van het
toekomstige woningbouwprogramma vast te leggen in harde capaciteit, vooral niet als het gaat om
nieuwe uitbreidingslocaties. De ervaring leert immers dat zich steeds weer nieuwe, vaak onvoorziene
inbreidingsmogelijkheden,

binnenstedelijke

transformatieopgaven

en

leegstandsvraagstukken

aandienen. Met een flexibel planaanbod kan bovendien gemakkelijker worden meebewogen met
veranderingen in de vraag.

Limburg
■

Ten opzichte van de vorige inventarisatie zijn bij ons geen nieuwe cijfers bekend. Zoals steeds
aangegeven, doorlopen wij 1 keer per jaar in samenwerking met de Limburgse gemeenten en onder
begeleiding van een externe partij een intensief proces. Op basis daarvan beschikken we over
fijnmazige en gecontroleerde bestanden over de plancapaciteiten in Limburg met peildatum 31-12.
Het databestand met peildatum 31-12-2019 is nog niet beschikbaar en zal zoals de vorige jaren
waarschijnlijk rond september beschikbaar komen.

■

56

Gehanteerde definitie voor binnenstedelijk: "Binnen contour met prov. kwal. criterium’

r2020-0052LG

■

Gegevens over tijdelijke woningen hebben we bij de vorige inventarisatie doorgegeven. Dit item is
vorig jaar voor de eerste keer meegenomen in de Limburgse Plancapaciteitsmonitor. Dit is dus nog
wennen voor de gemeenten en het vermoeden bestaat dat het daadwerkelijke aantal hoger zal liggen.

Inventarisatie Plancapaciteit April 2020

57

Bijlage 3 – Woondealregio’s
Woondealregio

Gemeente

Woondealregio

Gemeente

Gemeente Groningen

Groningen

Metropoolregio Amsterdam

Stedelijk Gebied Eindhoven

Best
Eindhoven
Geldrop-Mierlo
Helmond
Nuenen c.a.
Oirschot
Son en Breugel
Veldhoven
Waalre

Zuidelijke Randstad

Albrandswaard
Barendrecht
Brielle
Capelle aan den IJssel
Delft
Den Haag
Dordrecht
Hellevoetsluis
Krimpen aan den IJssel
Lansingerland
Leiden
Leidschendam-Voorburg
Maassluis
Midden-Delfland
Nissewaard
Pijnacker-Nootdorp
Ridderkerk
Rijswijk
Rotterdam
Schiedam
Vlaardingen
Wassenaar
Westland
Westvoorne
Zoetermeer

Aalsmeer
Almere
Amstelveen
Amsterdam
Beemster
Beverwijk
Blaricum
Bloemendaal
Diemen
Edam-Volendam
Gooise Meren
Haarlem
Haarlemmermeer
Heemskerk
Heemstede
Hilversum
Huizen
Landsmeer
Laren
Lelystad
Oostzaan
Ouder-Amstel
Purmerend
Uitgeest
Uithoorn
Velsen
Waterland
Weesp
Wijdemeren
Wormerland
Zaanstad
Zandvoort

Regio Arnhem-Nijmegen

Arnhem
Berg en Dal
Beuningen
Doesburg
Druten
Duiven
Heumen
Lingewaard
Montferland
Mook en Middelaar
Nijmegen
Overbetuwe
Renkum
Rheden
Rozendaal
Westervoort
Wijchen
Zevenaar

Regio Utrecht

Bunnik
De Bilt
De Ronde Venen
Houten
IJsselstein
Lopik
Montfoort
Nieuwegein
Oudewater
Stichtse Vecht
Utrecht
Utrechtse Heuvelrug
Vijfheerenlanden
Wijk bij Duurstede
Woerden
Zeist

r2020-0052LG | Inventarisatie Plancapaciteit April 2020

59