Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2014–2015

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2847
Vragen van de leden Van der Staaij (SGP) en Dik-Faber (ChristenUnie) aan
de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport over levensbeëindiging bij
pasgeborenen (ingezonden 3 juni 2015).
Antwoord van Minister Schippers (Volksgezondheid, Welzijn en Sport)
(ontvangen 9 juli 2015). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar
2014–2015, nr. 2529
Vraag 1
Hebt u kennisgenomen van het artikel «Levensbeëindiging bij pasgeborenen»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Deelt u de opvatting dat er te weinig oog is voor het maatschappelijk belang
van goed toezicht op de levensbeëindiging van pasgeborenen?
Antwoord 2
Ik ondersteun de auteur in zijn betoog dat het van groot belang is gevallen
van levensbeëindiging bij pasgeborenen (en late zwangerschapsafbreking in
categorie 2-gevallen) te melden bij de deskundigencommissie. In mijn
standpunt op de evaluatie Regeling late zwangerschapsafbreking in categorie
2-gevallen en levensbeëindiging bij pasgeborenen (hierna: de Regeling) gaf ik
al aan het van groot belang te vinden dat deze gevallen wel worden gemeld2,
zodat er een transparante toetsingspraktijk kan ontstaan en de zorgvuldigheid
is geborgd. Uit de evaluatie van de Regeling weten we echter dat niet alle
gevallen worden gemeld en dat de Regeling in zijn algemeenheid als
onduidelijk wordt ervaren. Daarom heb ik ook aangekondigd de Regeling te
zullen aanpassen.

1
2

ah-tk-20142015-2847
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2015

Nederlands Juristenblad, 29 mei 2015, 1415 e.v.
Kamerstukken II, 33 750 XVI, nr.110

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

1

Vraag 3
Deelt u de visie van de auteur van dit artikel, J. Dorscheidt, dat de neiging
van artsen om te voldoen aan ouderlijke verzoeken tot actieve levensbeëindiging bij hun ernstig aangedane baby’s vragen oproept over de eerbiediging
van de fundamentele rechten van de gehandicapte neonaat?
Antwoord 3
Ik lees in het KNMG-standpunt dat ouders goed geïnformeerd, voorbereid en
betrokken moeten worden en dat er aandacht moet zijn voor het lijden en de
mening van ouders; dit is een vorm van goed hulpverlenerschap. Het is iets
anders dan voldoen aan ouderlijke verzoeken. Zie verder ook mijn antwoord
op een gelijkluidende vraag van mw. Arib.
Vraag 4
Op welke manier wordt voorkomen dat het juridisch perspectief in de
discussie over levensbeëindiging van pasgeborenen nauwelijks aanwezig is?
Antwoord 4
In de deskundigencommissie is het juridisch perspectief geborgd, omdat er
juridische kennis aanwezig is in de commissie. Daarnaast heeft de commissie
de taak een melding door te geleiden naar het OM en daarover te adviseren.
De beoordeling door het OM is een juridische beoordeling.
Vraag 5
Hoe beoordeelt u het gegeven dat in veel gevallen geen documentatie
aanwezig is van de precieze doelstelling van het gebruik van spierverslappers
of verhoogde doseringen van pijn- en kalmeringsmedicatie?
Antwoord 5
De dossiervorming is verplicht op basis van de Wet op de geneeskundige
behandelovereenkomst (Wgbo). De Wgbo is bedoeld om kwaliteit van zorg zo
goed mogelijk te garanderen. Dossiervorming dient dus te allen tijde op orde
te zijn.
Vraag 6
Deelt u de visie van de auteur dat het ernstig lijden dat ouders ervaren ook
los van een aan gaspen gerelateerd lijden van het kind een grond is voor
levensbeëindiging? Zo ja, hoe verhoudt zich dit tot de bescherming van de
rechten van de kinderen zelf? Zo nee, wat is dan uw inzet om deze ontwikkeling tegen te gaan?
Antwoord 6
In het kabinetsstandpunt op de evaluatie van de Regeling heb ik aangegeven
het van groot belang te vinden dat de beroepgroep het KNMG standpunt
verder uitwerkt. Het gaat dan onder meer om het geven van verdere
duidelijkheid rondom gaspen en het continueren van spierverslappers. De
beroepsgroepen zijn hierover met elkaar in overleg. In het kabinetsstandpunt
heb ik aangegeven zo nodig het Kwaliteitsinstituut te willen vragen om een
faciliterende rol te vervullen bij de verdere uitwerking van het standpunt. Eén
van de uitgangspunten van het KNMG-standpunt is dat de kwaliteit van leven
en sterven van de pasgeborene centraal staat. Dit standpunt onderschrijf ik.
Vraag 7
Deelt u de mening van de auteur dat een diepgaander juridische doordenking
noodzakelijk is, waarbij uitdrukkelijk wordt ingegaan op de inbreuk op de
neonatale integriteit (art. 8 Europees Verdrag tot bescherming van de rechten
van de mens en de fundamentele vrijheden (EVRM), onmenselijke of
vernederende behandeling (art. 3 EVRM) en andere (internationaal) gewaarborgde rechten? Hoe geeft u, in uw standpuntbepaling over deze vorm van
levensbeëindiging, rekenschap over deze juridische aspecten?
Antwoord 7
Deze mening deel ik niet. De juridische kaders zijn helder; hierbij horen
natuurlijk ook de grondrechten die door de Regeling mogelijk geraakt zouden
kunnen worden. Op dit moment ben ik bezig met het tot stand brengen van

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

2

een nieuwe Regeling. Ook bij deze Regeling worden alle juridische aspecten
en belangen zorgvuldig afgewogen, waarbij het kind centraal staat.
Vraag 8
Deelt u onze opvatting dat de keuze van artsen om niet open te zijn, niet
opweegt tegen de noodzaak om de belangen van deze kinderen en de
toetsing van de beëindiging van hun leven?
Antwoord 8
Ja, deze mening deel ik. Zie ook mijn antwoord op vraag 2.
Vraag 9
Deelt u tevens de opvatting dat niet eenvoudig geaccepteerd moet worden
dat artsen situaties van levensbeëindigend handelen bij pasgeboren niet
melden, omdat daarmee de maatschappelijke toetsing van dit handelen
onmogelijk wordt gemaakt en het gevaar bestaat dat de arts de enige is die
het levensbeëindigend handelen toetst?
Antwoord 9
Ja. Het doel van de Regeling is het bieden van duidelijkheid en transparantie
en het waarborgen van de zorgvuldigheid in het medische handelen. Om tot
een transparante en zorgvuldige praktijk te kunnen komen, moeten artsen
melden.
Vraag 10
Bent u bereid om in de standpuntbepaling over de richtlijn en het evaluatierapport uitdrukkelijk in te gaan op de in het artikel genoemde (juridische)
vragen?
Antwoord 10
In de zomer van 2014 ontving u reeds het kabinetsstandpunt op de evaluatie
van de Regeling. Op dat moment gaf ik aan de wijziging van de regeling in
het voorjaar van 2015 aan u te sturen. Helaas is het – vanwege nadere
afstemming met de beroepsgroepen – nog niet gelukt de wijziging van de
Regeling af te ronden. De verwachting is dat de gewijzigde Regeling in het
najaar gereed is.
Toelichting:
Deze vragen dienen ter aanvulling op eerdere vragen terzake van het lid Arib
(PvdA), ingezonden 2 juni 2015 (vraagnummer 2015Z10037)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

3