Vragen van het lid Weekers aan de minister van
Financiën over het feit dat het rapport-Scheltema zo
snel mogelijk openbaar moet worden gemaakt
zodat nog voor het verkiezingsreces over de
inhoud van het rapport-Scheltema een debat met
de minister kan worden gevoerd.
De voorzitter: Ik heet de minister van Financiën
welkom.
©
De heer Weekers (VVD): Voorzitter. Bij de ondergang van
DSB Bank heeft de Kamer bij de toenmalig minister van
Financiën afgedwongen dat de onderste steen boven zou
komen. De ondergang van DSB heeft geleid tot vele
gedupeerden, die allemaal recht hebben op volledige
openheid van zaken. Waarom is deze bank failliet
gegaan? Wat is hierin de rol van DSB zelf geweest, de
verkoopmethode en het verdienmodel? Maar ook: wat is
de rol geweest van de toezichthouders AFM en de
Nederlandsche Bank? Wat is de rol van het ministerie
van Financiën geweest? Toenmalig minister Bos heeft
meteen de commissie-Scheltema ingesteld, die eigenlijk
al voor 1 maart jongstleden zou rapporteren. Wij hebben
in de Kamer discussie gehad over de onafhankelijkheid
van deze commissie en de vraag of deze maximale
openheid van zaken zou brengen. De toenmalig minister
heeft deze twijfel bij de Kamer weggenomen en
bezworen dat de randen van de wettelijke mogelijkheden
zouden worden opgezocht, zodat een parlementaire
enquête hierover niet nodig zou zijn.
Het werk van de commissie-Scheltema is afgerond.
Het rapport zou volgende week gepubliceerd worden,
maar minister De Jager heeft twee weken geleden laten
weten dat momenteel een toezichtsvertrouwelijke check
wordt uitgevoerd, die langer duurt dan verwacht, zonder
daarbij duidelijk te maken wanneer wij het rapport
krijgen, laat staan dat wij weten wanneer wij erover in de
Kamer kunnen spreken.
De VVD-fractie maakt zich grote zorgen dat het hoe en
waarom van de val van DSB in de doofpot wordt
gestopt. Daarom heb ik de volgende vragen. Klopt het
dat het conceptrapport al twee weken gereed is? Klopt
het dat drie van de vier onderzochte partijen, namelijk
AFM, DNB en het ministerie van Financiën, al wel
beschikken over het conceptrapport? Hoeveel tijd is
nodig voor een check op toezichtsvertrouwelijke
informatie? Is het niet raar dat de Nederlandsche Bank
zelf die check uitvoert en daarmee dan ook de mogelijkheid krijgt, het rapport te censureren; met andere
woorden: een slager die zijn eigen vlees keurt? Hoe
wordt ervoor gezorgd dat de geloofwaardigheid van een
onafhankelijk onderzoek niet wordt ondermijnd nu een
belangrijk onderwerp van onderzoek, namelijk de
Nederlandsche Bank, de mogelijkheid krijgt tot censuur?
Kan de minister onze vrees wegnemen dat de Nederlandse samenleving straks een ander rapport van de
commissie-Scheltema voorgeschoteld krijgt dan het
rapport dat al twee weken op publicatie ligt te wachten?

de wereld te helpen. Uiteraard mag er op geen enkele
wijze sprake zijn van een doofpot of van het censureren
van het rapport. Het ministerie van Financiën en ook de
commissie-Scheltema zelf, die inderdaad volstrekt
onafhankelijk opereert, zullen daarop toezien. Ik vind de
onafhankelijkheid van het onderzoek, de plicht om te
rapporteren en om daarbij de grenzen van de wet op te
blijven zoeken, ontzettend belangrijk. Het conceptrapport
is gebaseerd op verschrikkelijk veel informatie. Het
rapport is naar mijn weten nog niet afgerond. Een
concept is ook beschikbaar op het ministerie van
Financiën – ik heb het zelf nog niet gelezen – omdat de
controle op toezichtsvertrouwelijkheid door de Nederlandsche Bank en de AFM uitgevoerd wordt onder regie
van het ministerie. Op die manier wordt ervoor gezorgd
dat er geen censuur kan plaatsvinden. Overigens zal de
commissie-Scheltema daar natuurlijk ook op toezien.
Op het moment dat de commissie mij het rapport
aanbiedt, vindt er een nieuwe afweging plaats. Daarin zal
ik, conform de toezegging van de heer Bos van destijds,
bij het informeren van de Kamer ook de grenzen van de
wet opzoeken. Wij moeten nog nagaan op welke manier
wij dat kunnen doen, maar die toezegging staat. Daarbij
mag geen sprake zijn van censuur, want iedere steen
moet absoluut boven kunnen komen. Vervolgens zullen
wij toetsen op welke wijze wij zullen omgaan met
toezichtsvertrouwelijke informatie. Door de toezichthouders is aangegeven dat er in het concept veel toezichtsvertrouwelijke informatie staat. Daarover zal gesproken
moeten worden. De heer Scheltema heeft laten weten
dat hij daarvoor meer tijd nodig heeft. Ik wil de druk op
de verschillende partijen wel opvoeren en dat hebben wij
informeel ook wel gedaan. Vandaag vindt er op het
ministerie ook een gesprek plaats met de heren Wellink
en Hoogervorst waarin wij nog eens zullen aangeven dat
het van belang is om die analyse zo snel mogelijk te
maken en om daar ook zo snel mogelijk samen met de
commissie-Scheltema uit te komen. Dat moet heel snel
gebeuren. Er is geen enkele sprake van dat het met de
verkiezingen of zoiets te maken heeft. Het moet dus zo
snel mogelijk gebeuren, maar ik kan nu niet met
zekerheid een bepaalde datum noemen. Dat is in het
verleden veel te vaak gebeurd. Dat kan nu even niet met
zekerheid, maar voor zover ik daar invloed op heb – het
is immers een onafhankelijk rapport – zullen wij ons best
doen om het zo snel mogelijk af te ronden en naar de
Kamer te sturen binnen de grenzen van de onafhankelijkheid en binnen de grenzen van wat toezichtsvertrouwelijk
binnen de wet inpasbaar is. Maar ook daarbij zullen wij
de grenzen opzoeken.

Minister De Jager: Voorzitter. Dank voor de vragen,
want dit geeft mij de gelegenheid om misverstanden uit

De heer Weekers (VVD): De minister kan zeggen dat het
niet in de doofpot wordt gestopt en dat moet ik dan ook
van hem aannemen, maar hij heeft mijn zorgen absoluut
nog niet weggenomen. Hij zegt dat er vanmiddag op het
ministerie een gesprek plaatsvindt met de Nederlandsche
Bank en de AFM. Ik zou hem willen vragen om na
ommekomst van dat gesprek aan te geven wat het
tijdpad wordt en om druk uit te oefenen om ervoor te
zorgen dat wij liefst volgende week dat rapport krijgen. Ik
zou ook wel eens willen weten wat de regie van het
ministerie op de toezichtsvertrouwelijke informatie nou
inhoudt. Mij is volstrekt niet duidelijk wie zo meteen met
een rode pen in het rapport gaat schrappen. Wat moet er
straks allemaal uit? Ik hoop niet dat straks een aantal
cruciale elementen uit het rapport verdwijnt onder het

Tweede Kamer

11 mei 2010
TK 82

©

Vragenuur

82-6940

De Jager
mom van toezichtsvertrouwelijke informatie, terwijl die
cruciaal is om de waarheid boven tafel te krijgen. Dus
wanneer krijgen wij het rapport-Scheltema op tafel?
Krijgen wij de eerlijke waarheid? En waarom wordt het
nog steeds onder de pet gehouden?
Minister De Jager: Dat laatste vind ik een kwalificatie.
Met ″onder de pet houden″ wordt iets gesuggereerd
waar het hier niet over gaat. Dat heb ik juist ontkracht. Ik
kan de heer Weekers echter toezeggen dat ik de Kamer
na ommekomst van niet alleen de gesprekken met de
heer Wellink en Hoogervorst maar ook na consultatie van
de heer Scheltema, die ook moet plaatsvinden, per brief
laat weten of er een tijdpad is. Ik kan dat niet afdwingen,
maar binnen de grenzen van de onafhankelijkheid van
het onderzoek en gelet op de problemen met de
toezichtsvertrouwelijkheid van de informatie zal ik daarop
aandringen. Wat toezichtsvertrouwelijk is, is uiteindelijk
een afweging van mij, de minister van Financiën.
Natuurlijk hebben de toezichthouders daarin een enorm
belangrijke rol, want die hebben daarin bepaalde
wettelijke en statutaire rollen te vervullen. Zij moeten dus
kunnen aangeven: dit kan echt niet. Daar moet je dan
naar luisteren, maar daarmee mag de Kamer niet een
cruciale afweging worden onthouden. Ik zal dus moeten
balanceren tussen de informatieplicht en de toezichtsvertrouwelijkheid. De informatieplicht aan de Kamer weegt
voor mij heel erg zwaar. Als iets cruciaal is in de
afweging van de Kamer, zal er meer kans zijn dat de
balans uitslaat naar het heel erg opzoeken van de
grenzen van de toezichtsvertrouwelijkheid om de Kamer
alsnog te informeren. Die toezegging kan ik de heer
Weekers doen.
Mevrouw Van Gent (GroenLinks): Die laatste toezegging
is al gedaan door de vorige minister van Financiën. Hij
heeft al aangegeven dat de grenzen van de vertrouwelijkheid maximaal, zo ver mogelijk worden opgerekt om de
Kamer op een juiste manier over een en ander te
informeren. Maar ik heb de volgende vraag. Nu komt er
een gesprek. De minister zegt dat wij daar ″zo snel
mogelijk″ over worden geïnformeerd; ik zou zeggen ″per
omgaande″. Ook de GroenLinks-fractie is namelijk van
mening dat de Kamer in principe de mogelijkheid moet
hebben om het debat over het rapport-Scheltema nog
voor het verkiezingsreces te voeren. Het gaat nu toch een
beetje op een langzaamaanactie lijken. De indruk wordt
gewekt dat er dingen onder de pet worden gehouden. Ik
weet dat de minister dat ook niet wil, dus die indruk
moet je wegnemen. Daarom zou ik per omgaande die
informatie willen hebben. De druk moet maximaal
worden opgevoerd zodat wij – dat ben ik met de heer
Weekers eens – volgende week over dat rapport kunnen
debatteren.

pressure cooker worden gestopt. De suggestie wordt
gewekt dat het een beetje wordt opgehouden, maar daar
is absoluut geen sprake van, want wat mij betreft moet
het juist zo snel mogelijk.
Mevrouw Vos (PvdA): Als ik de minister goed begrijp, wil
de heer Scheltema zelf dus extra tijd. In het instellingsbesluit wordt verwezen naar de Wft, artikel 1:42, lid 5. Maar
direct daarna staat ook lid 6. Ik dacht dat minister Bos
dat destijds bedoelde met ″het maximale″ en ″de ruimte
opzoeken″, namelijk dat, niettegenstaande het vierde en
vijfde lid, onze minister gewoon zelf een aantal mededelingen kan doen over al die informatie. Gaat de minister
nu uiteindelijk over het besluit om het rapport gewoon
aan de Kamer te sturen, of gaan uiteindelijk DNB en de
AFM erover? Is het mogelijk dat de minister vanmiddag
na het gesprek met de heren Wellink en Hoogervorst
gewoon besluit om het rapport op te sturen, net zoals
dat het geval was bij het rapport van de commissieDavids, dat toch redelijk snel gekomen is, zonder allerlei
voorafgaande inzagen?
Minister De Jager: Zodra het rapport door de heer
Scheltema aan mij wordt aangeboden, kan ik zeggen: we
vinden de informatieplicht zwaarder wegen dan de
geheimhoudingsplicht. Dat is heel goed mogelijk. Maar
het rapport is nog niet afgerond. Mevrouw Vos is al een
fase verder dan wat men op dit moment aan het doen is.
De commissie past nu niet alleen een check op toezichtsvertrouwelijke informatie toe, ik heb ook begrepen dat zij
ook wederhoor aan het toepassen is en daarnaast nog
wederhoor moet toepassen bij een aantal betrokken
partijen. Ook dat hoort bij een zorgvuldig proces. Dat
kost tijd. De heer Scheltema heeft aangegeven die tijd,
gelet op de reacties, nodig te hebben. Ik heb op geen
enkele wijze druk uitgeoefend op de heer Scheltema of
de commissie-Scheltema om het langzamer te doen. Het
is eerder het tegenovergestelde.
Mevrouw Koşer Kaya (D66): De minister zegt dat het
rapport nog niet afgerond is, maar dat er een concept
ligt. Als we willen dat iedere schijn van partijdigheid en
censurering voorkomen wordt, dan moeten we volgende
week hierover kunnen debatteren. Ik vrees dat als dat na
de verkiezingen gebeurt, we wel degelijk de schijn tegen
hebben dat het een partijdig rapport zou zijn. Dat moeten
we zien te voorkomen. Volgende week graag dat rapport.

Minister De Jager: Voor alle duidelijkheid, ik sta hier
liever ook niet met de boodschap: dat rapport is er nog
niet. Wat mij betreft, had dat rapport er al lang moeten
zijn. Maar het moet wel een goed en zorgvuldig rapport
zijn en er moet niet de wet mee worden overtreden. Daar
moet wel naar worden gekeken. Dat het volgende week
komt, kan ik nu echt niet toezeggen. Ik heb de heer
Weekers duidelijk toegezegd om zo snel mogelijk samen
met de verschillende partijen aan te geven wat een te
realiseren tijdpad is. Ik kan echt niet zeggen ″volgende
week″, want daarmee zou een en ander ineens in een

Minister De Jager: Wil de Kamer een stapel papier of
wil de Kamer een rapport waarvoor ook wederhoor is
toegepast en waarvoor een check is gedaan voordat het
openbaar gemaakt kan worden? Op dat laatste punt
moet ik de Kamer toch om zorgvuldigheid vragen. Ik zou
het rapport liever drie weken geleden al gehad hebben
met die zorgvuldigheid dan dat het nu nog niet verstuurd
is. Oorspronkelijk had de commissie het al veel eerder, in
februari, moeten sturen. De commissie-Scheltema is hard
aan het werk. Zij moet ook bepaalde dingen gewoon
doen. Als een toezichthouder aangeeft dat iets toezichtsvertrouwelijk is, dan moet men in de gelegenheid
worden gesteld om ernaar te kijken. De commissie moet
ook wederhoor kunnen toepassen in de gevallen waarin
dat nog nodig is. Ook dat vindt plaats. Ik wijs de Kamer
erop dat er ook enorme juridische implicaties aan
vastzitten in verband met bepaalde partijen die nog
wederhoor moeten krijgen. Er zullen ook advocaten naar

Tweede Kamer

11 mei 2010
TK 82

Vragenuur

82-6941

De Jager
gaan kijken, misschien wel een heleboel advocaten.
Volgende week is naar alle waarschijnlijkheid gewoon
niet haalbaar, maar het is aan de commissie-Scheltema
om daarover een oordeel te vellen. We kunnen kijken of
het mogelijk is voor de verkiezingen of dat het mogelijk
is op een andere manier. Ik wil de Kamer zo veel
mogelijk betrekken bij het hele proces, maar er zal dus
wel gekeken moeten worden naar al die kwetsbaarheden
in dit proces, ook op juridisch gebied.
Mevrouw Blanksma-van den Heuvel (CDA): Voor de
CDA-fractie is nu niet helemaal duidelijk wat er nu echt
ligt. De minister zegt dat er eigenlijk helemaal niets ligt.
Hij meldt dat er geen afgerond rapport ligt, maar hij zegt
wel dat er een conceptrapport is. Wat doet dat conceptrapport op het ministerie van Financiën? Ik neem aan
dat de commissie-Scheltema uiteindelijk een eindrapportage aan de minister aanbiedt. Ik begrijp dus niet precies
wat er nu wel en niet ligt. De minister stuit echt tegen
die geheimhoudingsverplichting aan, die toezichtsvertrouwelijke informatie. Gisteren hebben wij van de
commissie-De Wit kunnen horen dat ook zij daar continu
tegen aanloopt. De minister zoekt daarin de grenzen op.
Dat vinden wij prima, maar wat zijn de grenzen? Ik heb
mij laten vertellen dat Nederland veel zorgvuldiger en
veel strenger hierop toeziet dan de Europese regelgeving
vraagt. Ik vraag de minister van Financiën om een
onderzoek te doen of in ieder geval een studie te
verrichten wat de grenzen zijn en of wij die hier wat
meer kunnen oprekken.

in de krant komen. Dat zie je ook bij grootschalige
fraudeonderzoeken, wij hebben dat bijvoorbeeld ook
gezien bij de FIOD in de bouwwereld. Dan wordt de druk
op die manier wellicht ook wel eens opgevoerd. Dus de
vraag is waar die anonieme bronnen vandaan komen. Je
moet je altijd heel erg afvragen waarom het anonieme
bronnen zijn, wat de waarde ervan is en wat de reden
van die bronnen is om zoiets te zeggen. Dat het rapport
van de commissie-Scheltema juridische implicaties kan
hebben, als je over een deconfiture van een bank
uit-en-te-na een rapport maakt, is wel zeker. Die
implicaties geven mij natuurlijk ook wel reden om tegen
Scheltema en anderen te zeggen: graag en, gelet op ook
de geluiden in deze Kamer, zo snel mogelijk, maar het
moet natuurlijk wel zorgvuldig.
Mevrouw Schippers (VVD): De heer Scheltema is niet
van de straat. Hij lijkt mij een zeer zorgvuldig en
deskundig man. Het lijkt mij dat de minister ons in ieder
geval deze week een tijdpad moet kunnen geven, zodat
wij kunnen weten wanneer het daadwerkelijk verschijnt
en eventueel van reces kunnen terugkomen om hierover
een debat te voeren.
Minister De Jager: Ik zal in de loop van deze week een
brief sturen, de brief die ik net aan de heer Weekers heb
toegezegd, en daarin een verwacht tijdpad opnemen.
De voorzitter: Ik dank de minister van Financiën voor
zijn antwoorden.

Minister De Jager: Dat laatste kan ik toezeggen. Dat is
ook een van de elementen die door de commissie-De Wit
zijn opgebracht. Gaat Nederland anders om met
toezichtsvertrouwelijke informatie? Ik heb begrepen dat
dat helemaal niet het geval is als je over de hele linie
kijkt, maar misschien gaan op bepaalde onderdelen
sommige landen net iets anders ermee om. Heel veel
van de eisen zijn juist Europeesrechtelijk afgedwongen.
Dan zou het toch geen groot verschil kunnen maken. Ik
wil daarnaar inderdaad eens een onderzoek doen en de
Kamer daarover berichten. Dat lijkt mij inderdaad heel
erg verstandig.
Wat de status betreft, het is nog niet afgerond. Er ligt
dus geen rapport. Er is echter wel een conceptverhaal
waarin door één of meer van de toezichthouders is
aangegeven wat toezichtsvertrouwelijk is. Om die reden
ligt het op het ministerie van Financiën, want het
ministerie van Financiën kijkt mee met de toezichtsvertrouwelijkheid. Het ministerie zal daarin een zeer vrije
opvatting, een zeer vergaande flexibele opvatting hebben
over iets toezichtsvertrouwelijk verklaren. Dat kan ik
toezeggen.
De heer Irrgang (SP): Volgens mij had de minister het
echt over een concept. Hij zei dat hij het zelf nog niet had
gelezen, maar ik neem aan dat hij door zijn staf op het
ministerie wel op de hoogte is gebracht van de inhoud
ervan. Kan hij ingaan op de anonieme betrokkenen, die
in een bekend avondblad werden geciteerd, over het feit
dat de publicatie zou zijn uitgesteld vanwege explosief
materiaal voor betrokkenen?
Minister De Jager: Als de belangen in juridische
procedures enorm groot worden, qua aanspraken of
geldbedragen, zijn er ook de risico’s dat dit soort zaken

Tweede Kamer

Vragenuur

11 mei 2010
TK 82

82-6942