sa

Ministerie van Financien

Directie Buitenlandse
TER

BESLISS^G
I
de minisMr

Financidle Betrekkingen

Aan

Persoonsgegevens

nota

Nota jaarbegroting 2024 Europese Unie

Datum

22 juni 2023
Notanummer
2023 0000160304

Bijlagen
geen

Aanleiding
Op 7 juni jl presenteerde de Europese Commissie het voorstel voor de EU
begroting 2024 Op dit moment wordt dit voorstel behandeld in de
voorportalen van de Raad met als doel het bereiken van een Raadspositie in
juM De Commissie publiceerde tevens een mededeling over de technische
aanpassing van de MFK plafonds voor 2024
Zoals gebruikelijk stuurt u hierover een brief aan het parlement waarin u
ingaat op het voorstel de appreciate en Nederlandse inzet en de budgettaire
gevolgen Deze brief is ambtelijk interdepartementaal afgestemd en intern
•

•

met FEZ en IRF

Beslispunten
•

Bent u akkoord met verzending van deze brieven aan de Eerste en Tweede
Kamer

•

Zo la

kunt u beide brieven ondertekenen

Bent u akkoord met ooenbaarmakina van voorliaoende

en

voorafgaande

biioevoegde beslisnota

Kernpunten
Voorgestelde Nederlandse inzet Raadspositie
o
In de strategienota Jaarbegroting 2024 25 05 die u van ons ontvangen
hebt hebben wij de voorgenomen strategic toegelicht Wij stellen voor
deze aan te houden en in vergelijking met eerdere jaren minder

•

aandacht te besteden aan het vergroten van de marges
o

NL is voorstander van een prudente

realistische en moderne begroting

waarin de afspraken uit het MFK akkoord gerespecteerd worden
•

Budgettaire gevolgen Commissievoorstel en technische aanpassino
o

De budgettaire gevolgen voor de totale bni afdracht zijn in onderstaande

tabel weergeven
o

De naming van de Nederlandse afdrachten wordt gebaseerd op de omvang
van

het jaarlijkse betalingenptafond uit het Meerjarig Financieel Kader

MFK 2021 2027

plus de maximale Inzet van speciale instrumenten die

boven dit plafond worden gefinancierd
o

Wijzigingen onder dit plafond lelden daarom niet tot een wijziging van de
naming Wijzigingen van het plafond zelf en wijzigingen aan de
inkomstenkant van de begroting kunnen wel leiden tot een verandering
van de Nederlandse afdrachtenraming

Pagina 1 van 3

2015960

00001

f

Tabel 3

Gevolgen voor de raming van de NL afdrachten
2023

2024

in miljoenen euro
2025

2026

2027

84

85

87

77

78

80

81

84

29

6

5

6

•84

2028

Technische aanpassing

Single margin instrument
Spedale instrumenten

49

Actualisatie boete opbrengsten

27

EU jaarbegroting 2024

Actualisatie VK bijdrage

75

Actualisatie kortingcrjFers

Totaal
een

bni afdracht

49

postlief getal betekent een meer afdractiten

een negatief getal minder afdrachten

Toelichting
De verwerking van deze mutaties vindt plaats bij de Ontwerpbegrotmg 2024
en de centrals ISB ronde op Prinsjesdag 2023 op de begroting van het
•

ministerie van Buitenlandse Zaken
•

Uit het voorstel voor de jaarbegroting 2024 valt het volgende op
o

Dekking rentekosten NGEU de stijging van de rente heeft een significante
invioed gehad op de kosten van de leningen die zijn aangegaan onder
NGEU Hierdoorzijn de rentebetalingen over 2023 die in 2024 moeten
worden uitgevoerd bijna met 100
gestegen van ca 2 miljard euro naar
4 miijard euro
De Commissie stelt voor deze stijging te financieren via
de spedale instrumenten van de EU begroting het Flexibiliteitsinstrument
en het Single Margin Instrument
■

Samen met andere lidstaten denken wii na over dekkinosopties

binnen de EU beoroting
o

Public Administration

door hoge inflatie en energieprijzen staan de
budgetten onder deze begrotingscategorie volgens de Commissie onder
druk Om te voldoen aan haar wettelijke en contractuele verplichtingen en
heeft de Commissie een aantal bezuinigingen doorgevoerd Deze dekken
echter de tekorten onvoldoende

Daarom stelt de Commissie inzet van het

Single Margin instrument in voor een waarde van 177 miljoen euro
Wij hebben aanoeoeven geen voorstander te zi1n van het gebruik van
•

spedale instrumenten voor deze structurele problematiek
o

De betalingenmarge die de Commissie voorstelt voor 2024 is circa 31

miljard euro

Dit is in vergelijking met vorig jaar

eerdere jaren erg hoog
in de cohesie

en

4 4 miljard euro

en

Dit komt omdat een groot deel van de middelen

landbouwfondsen niet uitgeven wordt in 2024 terwiji

deze wel voor 2024 zijn begroot De Commissie geeft aan dat dit een
onderdeel is van de MFK

komen

cyclus waarin programma s altijd later op gang

bijv door uitonderhandelen van sectorale verordeningen dit keer

extra vertraagd door een late aanname van het MFK

in latere jaren wel tot besteding komen

De middelen zullen

Deze grote betalingenmarge leidt

hoogstwaarschijnlijk tot minder gerealiseerde afdrachten door NL aan de
EU in 2024 maar tot hogere afdrachten in latere jaren Het totale effect
op onze NL afdrachtenraming is nu nog moeilijk in te schatten Daarover
wordt u op een later moment geinformeerd
Communicatie
Middels deze brief worden de Kamers geinformeerd over het Commissievoorstel

Politiek bestuurlijke context

Pagira 2 van 3

2015960

00001

De Kamer heeft doorgaans aandacht voor de Nederlandse afdrachten aan de EU

begroting met name in de context van de MFK onderhandelingen die reeds zijn
afgerond en het voorstel voor de herziening van het MFK dat de Commissie
onlangs publiceerde De EU jaarbegroting krijgt doorgaans minder aandacht
Krachtenveld

Doorgaans zijn alle lidstaten kritisch over hogere administratieve urtgaven en
voorstander van naleving van begrotingsafspraken
Informatie die niet openbaar gemaakt kan worden
Niet van toepassing

Pagina 3 van 3

2015960

00001

do Qsls

15 00w

CFia^
Ministerie van Financien

A

Directie Buitenlandse
TER BE5PREK1NG

Finandele Betrekkingen

Aan

de minister
PersQonsgegevens

7

nota

Persoonsgegevens

Europese Jaarbegroting 2024

Datum
17 mei 2023
Notanummer
2023 0000120330

Bijiagen

Aanleiding
In deze nota wordt de voorgenomen strategie ten aanzien van de Europese

jaarbegroting 2024 aan u voorgelegd en wordt ingegaan op de samenhang tussen
het jaarbegrotingsproces en de Mid term Review MTR van het Meerjarig
Financieel Kader MFK
Bespreking van deze strategie staat op de agenda van
het volgende reguliere Buiteniandoverleg
Kernpunten
Eik jaar wordt een jaarbegroting opgesteid binnen de wettelijke kaders van
het MFK Het MFK geeft op hoofdlijnen de jaarlijkse uitgaven weer bij de
jaarbegroting vindt hier de specifieke invulling van piaats
Het voorstei van de Commissie voor de jaarbegroting 2024 verwachten wij op
7 juni Daarna mogelijk 20 juni verwachten we het voorstei voor de MTR
De budgettaire uitdaaingen voor beide voorstellen zullen vergelijkbaar zijn de
oorlog in OekraTnej_ defensie gestegen rente uitgaven van het

•

•

•

coronaherstelfonds
•

hogere administratieve uitgaven door infiatie
Bij onderhandelingen over de jaarbegroting^£ypor de Raadspositie zette NL in
het verieden in op voidoende marges om te kunnen reageren op onvoorziene

Voor de aankomende MTR zet NL juist in op flexibilisering en

herprioritering
afgesproken in de REA van 2 5~april Met die inzet dienen
eventuele extra uitgaven in principe onder het plafond te worden gedekt
daarmee gebruikmakend van de aanwezige marges
Daardoor ligt het inzetten op grotere marges in de jaarbegroting 2024 minder
voor de hand
De Commissie zal vermoedelijk ook geen of zeer kleine marges

binnen het MFK

voorstelien
Voor de Nederlandse inzet bij de onderhandelingen over de Raadspositie bij

de jaarbegroting 2024 adviseren we dit laar daarom anders dan de
traditionele inzet
o

We richten ons bij de beoordeling en inbreng in de onderhandelingen op

de prioritaire onderwerpen die waarschijnlijk ook bij de MTR

terugkomen Oekrai ne defensie gestegen rentekosten en hogere
administratieve uitgaven
o

We zien af van inzet op grotere marges

maar zullen een

eventuele

roep van andere lidstaten hiertoe wel steunen Dit betek^t dat we voor
de Raadspositie in kunnen stemmen met een Commissievoorstel dat

binnen de MFK plafonds blijft

Pagina 1 van 3

2015959

00002

Toelichting
Jaarbegroting
Bijiage 1 bevat een procesbeschrijving van de Europese jaarbegroting
In juli wordt de Raadspositie bij het begrotingsvoorstel vastgesteld De
Nederlandse strategie hierbij was de afgelopen jaren de facto gericht op
verlaging van de uitgaven m n vastleggingen ten opzichte van het
Commissievoorstel met als doel de marges onder de plafonds te vergroten
•

•

De invioed van Nederland op de Europese jaarbegroting

ruimte om prioriteiten binnen te halen

en

daarmee de

is in de praktiik beberkt

Bij het

vaststellen van dejRaadspositie is dit vanwege tegengestelde prioriteiten vati

diverse lidstaten

en

in de uiteindelijke triloo£

^derhandeling met het EP

vanwege wie er daadwerkelijk aan de onderhandelingstafel zit
voorzitterschap en ook FR DE

Internationale en diplomatieke belangen

Besluitvorming over de Jaarbegroting vindt plaats in de Raad met QMV en in
het EP op basis van een meerderheid

Samenhang MTR en voorstel Nieuwe eigen middelen
Op 20 juni komt de Commissie niet alleen met een voorstel voor de MTR maar
ook voor nieuwe eigen middelen NOR
De Europese Commissie heeft ook
aangekondigd om in het kadervan de MTR met een voorstel voor een
Europees Soevereiniteitsfonds te komen Het is nog onduidelijk wat er in deze
voorstellen zal staan Het kabinet zal ze op eigen merites beoordelen
Een akkoord op de MTR kan later via aanvullende begrotingen en of de
Amending Letter worden verwerkt In de EU begroting 2024
•

•

•

De jaarbegroting moet binnen de wettelijke kaders van het huidige MFK
worden opgesteld

Er kan dus waarschijnlijk geen structurele opiossing
gevonden worden voor uitdagingen Mogelijk doet de Commissie bij de MTR

wel voorstellen voor structurele opiossingen
•

Naast Interdepartementale voorbereiding van het NL standpunt is er ook

contact met andere lidstaten

Internationale en diplomatieke belangen

Internationale en diplomatieke belangen

Vanaf 1 juli neemt ES het EU voorzitterschap van SE over
Communicatie
De Kamer wordt begin juli geinformeerd over de inhoud van het
Commissievoorstel en de Nederlandse inzet
Politiek

bestuurlijke context

Kamer heeft doorgaans aandacht voor de Nederlandse afdrachten aan de EU

begroting met name in de context van de MFK onderhandelingen De EU
jaarbegroting krijgt doorgaans minder aandacht
Informatie die niet openbaar gemaakt kan worden
Niet van toepassing

2015959

00002

Proces EU jaarbegrotingsonderhandelingen
Bijiage 1
De onderhandelingen over de EU jaarbegroting vinden in feite plaats in twee

•

rondes Als eerste doet de Commissie een voorstel
wordt onderhandeld over de Raadspositie

recht van initiatief

en

Nederland trok hierbij de afgelopen

jaren op met een brede groep van gelijkgestemde lidstaten SE DK AT FI
FR
•

•

•

DE

BE en IE

gezamenlijk een blokkerende minderheid

Vervolgens wordt onderhandeld door de Commissie Raad
begrotingsautoriteit en EP mede begrotingsautoriteit Doorgaans neemt de
Raad een positie aan met lagere uitgaven grotere marges dan in het
Commissievoorstel terwiji het EP juist de uitgaven marges fors verhoogt De
onderhandelingen monden uit in een triloogfase die eindigt met de Ecofin
begrotingsraad in november
Over de Europese begroting wordt met gekwalificeerde meerderheid besloten
in de Raad met instemming van het Europees Parlement
Hieronder het reguliere schema over de onderhandelingen EU jaarbegroting

Periode
Januari

Wat

jaar t

Raad stelt zogeheten budget guidelines
op om wensen

geen juridische waarde
richting de Commissie kenbaar te maken

Begin juni

Commissie publiceert het voorstel voor de EU begroting jaar t H

Juni

Lidstaten behandelen Commissievoorstel in raadswerkgroep

juli

begrotingscomite

Halverwege juli

Raad stelt positie bij het Commissievoorstel vast
EP behandelt het Commissievoorstel in het BUDG comite
EP kan a

instemmen met Raadspositie of b

amendement indienen

EP kiest meestai

optie b Indian Raad niet akkoord gaat wat in regel
het geval is start de zogeheten conciliatieperiode van 3 weken
Eind oktober
Conciliatieperiode in deze periode vinden verschillende trilogen
Medio november plaats tussen Raad EP en Commissie Tijdens deze trilogen wordt
onderhandeld over een mogelijk compromis tussen Raad en EP
Medio november Doorgaans lukt het niet om tijdens deze trilogen tot overeenstemming
te komen Aan het einde van conciliatieperiode wordt de
Begrotingsraad geagendeerd waar Raad EP uitnodigt om nog een
laatste maal met elkaarte onderhandelen
Ecofin begrotingsraad plaats

Medio november vindt de

Doorgaans wordt na enkele

compromisvoorstellen van de Commissie een akkoord bereikt tussen
de Raad en het EP
lanuari t

1

Start nieuwe EU jaarbegroting

Verteaenwoordiaina Ecofin begrotingsraad
•

De afgelopen jaren is er voor gekozen dat de PVEU Nederland
vertegenwoordigt bij de Ecofin begrotingsraad in november De PVEU wordt
ondersteund door de begrotingsattache en door medewerkers van het
ministerie van Buitenlandse Zaken en het ministerie van Financien

•

•

Het merendeel van de lidstaten vaardigt hun PV af

Een enkeie lidstaat

vaardigt hun staatssecretaris of minister af vb SE Stas DK MFIN
Hoewel de PV veel ervaring heeft met de begrotingsonderhandelingen kan het
voordelen hebben om de minister af te vaardigen aangezien dit onder
bepaalde omstandigheden betere toegang tot de Commissie en het
voorzitterschap betekent tijdens de onderhandelingen Daarnaast kan een
minister een

meer cobrdinerende

rol spelen in de afstemming met de

likeminded landen

2015959

00002