Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2014–2015

34 000 J

Vaststelling van de begrotingsstaat van het
Deltafonds voor het jaar 2015

Nr. 6

VERSLAG HOUDENDE EEN LIJST VAN VRAGEN EN
ANTWOORDEN
Vastgesteld 12 november 2014
De vaste commissie voor Infrastructuur en Milieu, belast met het
voorbereidend onderzoek van dit voorstel van wet, heeft de eer verslag uit
te brengen in de vorm van een lijst van vragen met de daarop gegeven
antwoorden.
De vragen zijn op 16 oktober 2014 voorgelegd aan de Minister van
Infrastructuur en Milieu. Bij brief van 11 november 2014 ze door de
Minister van Infrastructuur en Milieu beantwoord.
Met de vaststelling van het verslag acht de commissie de openbare
behandeling van het wetsvoorstel voldoende voorbereid.
De voorzitter van de commissie,
Van Dekken
De griffier van de commissie,
Sneep

kst-34000-J-6
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2014

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 J, nr. 6

1

Vraag 1
Waaruit blijkt dat er integraal gefinancierd wordt nu waterkwaliteit is
opgenomen in het Deltafonds?
Antwoord 1
Door integratie van waterkwaliteit met waterveiligheid en zoetwater in het
Deltafonds kunnen de opgaven gemakkelijker binnen het fonds integraal
gefinancierd worden. Het Besluit beheer Haringvlietsluizen is een
voorbeeld van een integraal project, dat zowel vanuit waterkwaliteit als
vanuit zoetwater integraal gefinancierd wordt.
Vraag 2
Welke gevolgen heeft de integrale financiering van projecten waarin
waterkwaliteit een rol speelt voor de financiering van andere projecten?
Antwoord 2
In beginsel heeft de integrale financiering van projecten, waarin waterkwaliteit een rol speelt, geen consequenties voor de financiering van
andere projecten. De projecten op het gebied van waterkwaliteit worden
met ingang van deze begroting verantwoord op artikel 7 van het Deltafonds, de projecten op het gebied van waterveiligheid op artikel 1 en de
projecten op het gebied van zoetwatervoorziening op artikel 2. Doordat
waterkwaliteit is opgenomen in het Deltafonds wordt zo de transparantie
van de uitgaven binnen het waterdomein vergroot.
Vraag 3
Kan worden aangegeven welke andere opgaven niet meer worden
gerealiseerd, doordat er binnen andere budgetten dan die voor waterveiligheid en zoetwatervoorziening dekking is gevonden voor de opgave van
de uitvoering van de Europese Kaderrichtlijn Water ten aanzien van artikel
7 van het Deltafonds?
Antwoord 3
Dekking voor de uitvoering van de KRW leidt er niet toe dat andere
opgaven niet meer gerealiseerd worden. Het grootste deel (€ 314,2 mln.)
wordt gedekt door de extrapolatie van het budget «Verbeterprogramma
Waterkwaliteit Rijkswateren». Daarnaast worden de ontvangsten vanuit de
Wet Verontreiniging Oppervlaktewateren ingezet (totaal € 56 mln.) en
vrijval vanuit Beheer en Onderhoud hoofdwatersysteem. Ook voor deze
middelen geldt dat dit niet ten koste gaat van andere opgaven. De
ontvangsten waren nog niet aan een specifieke uitgave gekoppeld.
De verlaging van de structurele budgetten voor bodemsanering van € 4,9
mln. per jaar met ingang van 2019 zal worden ingepast binnen het
programma Bodemsanering. Momenteel worden daarover afspraken
gemaakt met de decentrale overheden en het bedrijfsleven.
Vraag 4
Voor welk jaar worden de budgetten bodemsanering op artikel 13.04
(vanaf 2019 tot en met 2027) ingezet? Is dit in het licht van de eerdere
afroming van deze budgetten van € 50,3 mln. verantwoord? Kunt u dit
toelichten?
Antwoord 4
Deze budgetten worden, naast andere budgetten, ingezet voor de dekking
van de resterende opgave waterkwaliteit vanuit de Europese Kaderrichtlijn
Water vanaf 2019 tot en met 2027. De verlaging van de structurele
budgetten voor bodemsanering van € 4,9 mln. per jaar met ingang van
2019, zal worden ingepast binnen het programma bodemsanering.
Momenteel worden daarover afspraken gemaakt met de decentrale
overheden en het bedrijfsleven.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 J, nr. 6

2

Vraag 5
Is het gangbaar om ontvangsten vanaf 2014 tot en met 2027 in te zetten?
Antwoord 5
De begroting van het Deltafonds kent een looptijd tot en met 2028. Dit
betekent dat geraamde ontvangsten voor deze periode kunnen worden
opgenomen in de begroting. Specifiek voor de Wet Verontreiniging
Oppervlaktewater (WVO) geldt dat hier structurele ontvangsten uit volgen.
Een deel van de ontvangsten die hieruit volgen worden aan de begroting
van het Deltafonds toegevoegd, deze ontvangsten zijn geraamd tot en met
2028 en opgenomen in de begroting van het Deltafonds. Middels de
voorliggende begroting wordt voorgesteld deze geraamde ontvangsten
voor de periode 2014–2027 in te zetten voor het Verbeterprogramma
Waterkwaliteit Rijkswateren.
Vraag 6
Gaat de Wet Verontreiniging Oppervlaktewater op in de Omgevingswet?
Zo ja, per wanneer? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 6
De Wet Verontreiniging Oppervlaktewater is op 22 december 2009 met 7
andere wetten (of delen ervan) opgegaan in de Waterwet. De Waterwet
gaat voor een groot deel op in de Omgevingswet. De inwerkingtreding
van de Omgevingswet is voorzien in 2018.
Vraag 7
Wat zijn de «nog te verrichten werkzaamheden agentschap RWS BenO
nat»? Waarom valt dit vrij?
Antwoord 7
Indien werkzaamheden in het kader van beheer en onderhoud later
worden uitgevoerd dan eerder was voorzien, worden de middelen die
hiervoor beschikbaar zijn aan het einde van het boekjaar op de balans van
RWS verantwoord onder de post nog te verrichten werkzaamheden.
Wanneer de werkzaamheden later worden verricht, worden deze betaald
uit deze balanspost.
Bij de analyse van de balanspost is gebleken dat een bedrag van € 59,7
mln. niet meer zal leiden tot betalingen voor Beheer en Onderhoud
werkzaamheden. Deze middelen vallen vrij. Ik heb besloten deze middelen
in te zetten ter dekking van de resterende opgave vanuit de Europese
Kaderrichtlijn Water voor de tweede en derde tranche.
Vraag 8
Waarom staat er bij Maaswerken bij «Start realisatie» «niet van
toepassing»? Is dit wel of geen mijlpaal in 2015?
Antwoord 8
Er staat bij Maaswerken bij «Start realisatie» niet van toepassing, omdat
het project Maaswerken in 2015 geen nieuwe projecten start.
Vraag 9
Waarom wordt voor nadere toelichtingen over de stand van zaken voor de
lopende programma’s verwezen naar de toelichting op de productartikelen, de voortgangrapportages en het MIRT Projectenboek 2015? Kan in
de komende jaren dit soort informatie worden opgenomen in het
Deltafonds, zodat het op zichzelf staand leesbaar en werkbaar wordt? Zo
nee, waarom niet?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 J, nr. 6

3

Antwoord 9
De opzet en inhoud van de rijksbegrotingen is vastgelegd in de Rijksbegrotingsvoorschriften. Sinds de begroting van 2012 is deze gebaseerd op
de systematiek van «Verantwoord Begroten». Deze begrotingssystematiek
gaat ervan uit dat begrotingen in de kern financiële documenten zijn. De
begrotingen bevatten daarom alleen in beperkte mate beleidsinformatie
en verwijzen waar mogelijk naar achterliggende beleidsdocumenten of
achtergrondstukken. Op deze manier worden dubbelingen voorkomen en
blijven de begrotingen compact en in de kern financiële documenten.
Vraag 10
Waar is de vrije ruimte van het Deltafonds te vinden? Hoeveel bedraagt
die vrije ruimte?
Antwoord 10
De vrije ruimte van het Deltafonds is te vinden op artikel 5.03 Investeringsruimte. De programmaruimte bedraagt € 0,66 mld tot en met 2028.
Binnen deze programmaruimte is voor een betekenisvolle start van de
opgaven van waterveiligheid en zoetwater een voorlopige reservering van
circa € 200 mln. gemaakt voor de rijksbijdragen aan de meerkosten van
rivierverruiming en een reservering van circa € 150 mln. voor rijksbijdragen aan zoetwatermaatregelen. De resterende programmaruimte
binnen het Deltafonds is bestemd voor het kunnen opvangen van risico’s
en voor het starten van verkenningen en planuitwerkingen. Daarnaast is
er tot en met 2028 een beleidsruimte van circa € 275 mln. beschikbaar,
waarover de besluitvorming wordt overgelaten aan een volgend kabinet.
Vraag 11
Kunt u aangeven of de uitgaven voor Natuurcompensatie Perkpolder en
de Marker Wadden één-op-één aansluiten bij de middelen die daartoe zijn
overgemaakt vanaf artikel 12 op begrotingshoofdstuk XII (Ministerie van
Infrastructuur en Milieu)?
Antwoord 11
Bij ontwerpbegroting 2015 zijn de middelen voor Natuurcompensatie
Perkpolder van Hoofdstuk XII (Artikel 12) naar het Deltafonds (Artikel 7)
overgeheveld. Bij Miljoenennota 2014 (pagina 35) waren deze middelen
nog opgenomen op Hoofdstuk XII (Artikel 12) voor € 3,238 mln. in 2015.
Dit bedrag is één-op-één overgeheveld naar het Deltafonds. Daarnaast is
bij ontwerpbegroting 2015 het totale budget voor Natuurcompensatie
Perkpolder met € 0,128 mln. opgehoogd als gevolg van indexatie.
De middelen beschikbaar voor Marker Wadden worden verantwoord op
het Deltafonds (Artikel 4), hiervoor heeft geen overboeking van Hoofdstuk
XII (Artikel 12) naar het Deltafonds plaatsgevonden.
Vraag 12
Kunt u gedetailleerd per investeringsdomein uiteenzetten hoe de korting
op de prijsbijstelling tranche 2014 is verwerkt? En hoe deze zich verhoudt
tot de korting die voor de terreinen Infrastructuur en Milieu in zijn geheel
moet worden gedekt?
Antwoord 12
Als gevolg van de korting op de prijsbijstelling tranche 2014 zijn de
projecten en programma’s op zowel het Infrastructuurfonds als het
Deltafonds geïndexeerd uit de resterende investeringsruimte bij de
modaliteiten. Bij alle IenM-begrotingen is eenzelfde werkwijze gehanteerd
waarbij kritisch is bezien bij welke projecten en programma’s indexatie dit
jaar noodzakelijk was, bijvoorbeeld vanuit juridische en/of bestuurlijke
verplichtingen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 J, nr. 6

4

Voor het Deltafonds betekent dit dat in ieder geval de middelen
beschikbaar voor Beheer en Onderhoud en Vervanging (evenals Watermanagement en de netwerkgebonden/-overstijgende kosten bij Rijkswaterstaat) volledig zijn geïndexeerd. Daarbovenop zijn alle projecten in
realisatie met een juridische verplichting (o.a. Ruimte voor de Rivier,
Maaswerken en de realisatieprojecten binnen het programma HWBP-2),
alsmede enkele planstudieprojecten waarvoor afspraken over indexatie
zijn gemaakt (m.n. Ooijen-Wanssum en de Afsluitdijk) geïndexeerd.
Vraag 13
Wat wordt er bedoeld met «als juridisch verplicht beschouwd» (artikelen
1, 2 en 7)? Zijn deze uitgaven nu wel of niet verplicht? Kunt u uw
antwoord toelichten?
Antwoord 13
In lijn met de vereisten uit de Rijksbegrotingsvoorschriften wordt onder de
onder de tabel «Budgettaire gevolgen van de uitvoering» bij elk artikel
voor het begrotingsjaar 2015 inzicht gegeven in de budgetflexibiliteit.
Hierbij worden, met uitzondering van verkenningen en planuitwerkingen,
de budgetten in 2015 als juridisch verplicht beschouwd op de peildatum
1 januari 2015. De reden hiervoor is dat de budgetten voor realisatie,
DBFM, bekostiging Rijkswaterstaat en Beheer en Onderhoud voor het
grootste deel al in juridische contracten zijn vastgelegd.
Vraag 14
Welke vijf maatregelen uit de planologische kernbeslissing Ruimte voor
de Rivier zullen per 31 december 2015 naar verwachting zijn geschrapt?
Welk onderzoek of welke onderzoeken hebben aangetoond dat ze
inderdaad niet nodig zijn?
Antwoord 14
De onderstaande vijf maatregelen uit de PKB Ruimte voor de Rivier zijn
geschrapt:
− Obstakelverwijdering Suikerdam en polderkade naar de zandberg; de
dijk teruglegging Lent bleek bij de projectbeslissing meer waterstanddaling te bereiken dan in de PKB is opgenomen, waardoor deze
maatregel overbodig is geworden (bron: VGR 18 Ruimte voor de
Rivier).
− Kribverlaging Waalbochten; de dijkteruglegging Lent bleek bij de
projectbeslissing meer waterstanddaling te bereiken dan in de PKB is
opgenomen, waardoor deze maatregel overbodig is geworden (bron:
VGR 18 Ruimte voor de Rivier).
− Kadeverlaging Biesbosch; bij de projectbeslissing voor de ontpoldering Noordwaard is gebleken dat de maatregel kadeverlaging
Biesbosch niet nodig is, daar de verwachte opstuwing niet plaatsvond
(zie: VGR15 Ruimte voor de Rivier).
− Dijkverbetering Neder-Rijn/Gelderse Vallei; uit analyse van het
(toenmalige) waterschap Vallei en Eem blijkt, dat de dijk voldoende
hoog en sterk is en dijkverbetering niet nodig is(bron: VGR14 Ruimte
voor de Rivier).
− Dijkverbetering Lek/Lopiker- en Krimpenerwaard; uit onderzoek door
Waterschap Stichtse Rijnlanden bleek dat de dijkvakken voldoen aan
de geldende veiligheidsnormen en derhalve dijkverbetering niet nodig
is (bron: VGR 16 Ruimte voor de Rivier).
In de beantwoording van de vragen over de 22e Voortgangsrapportage
Ruimte voor de Rivier van 6 november 2013 (TK 33750-XII/2013D41439)
ben ik eerder ingegaan op de redenen van het vervallen van de vijf
maatregelen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 J, nr. 6

5

Jaarlijks wordt een integrale pakkettoets uitgevoerd om vast te stellen of
(nog steeds) aan de waterveiligheidsopgave uit de PKB wordt voldaan.
Die bevestigt dat, ondanks het schrappen van bovenstaande maatregelen,
de waterveiligheidsopgave behaald zal worden.
Vraag 15
Waar hangt het vanaf of er een begin gemaakt zal worden met de
aanpassing van de primaire waterkeringen op Vlieland en Terschelling?
Antwoord 15
Alvorens de primaire waterkeringen op Vlieland en Terschelling kunnen
worden aangepast, wordt de projectprocedure overeenkomstig de
Waterwet doorlopen. De uitkomsten daarvan zijn van invloed op de wijze
waarop de primaire waterkeringen aangepast zullen worden.
Vraag 16
Waarom heeft er bij het project Afsluitdijk een verschuiving plaatsgevonden tussen het planuitwerking- en het realisatiebudget?
Antwoord 16
Normaliter worden kosten voor de voorbereiding van de realisatie
(bijvoorbeeld contractvoorbereiding) gefinancierd vanuit het realisatiebudget. Bij de Afsluitdijk was dit aanvankelijk ondergebracht bij het
budget voor de planuitwerking. De (budget-neutrale) verschuiving van
planuitwerking- naar realisatiebudget heeft dus plaatsgevonden om de
budgetopbouw voor het project Afsluitdijk te laten aansluiten op de
gebruikelijke werkwijze bij projecten.
Vraag 17
Welk bedrag is er vanaf 2015 beschikbaar voor het nieuwe Hoogwaterbeschermingsprogramma?
Antwoord 17
In de periode 2015–2028 is er voor het nieuwe Hoogwaterbeschermingsprogramma circa € 3,7 mld. gereserveerd in het Deltafonds. Dat is
exclusief de projectgebonden 10% die door de betreffende waterschappen
zelf wordt ingebracht; inclusief dit projectgebonden aandeel gaat het om
een bedrag van circa € 4,1 mld. Deze reservering is terug te vinden op
pagina 85, in bijlage 3 «Overzicht Hoogwaterbeschermingsprogramma»
(onder de kop «II.2 Uitgavenbudget/nHWBP« op subtotaalregel Deltafonds
vanaf 2015 en latere jaren) van de ontwerpbegroting Deltafonds 2015. Zie
voor meer informatie ook de beschrijving van de programmering van het
Hoogwaterbeschermingsprogramma in paragraaf 4.2 van het DP2015
(pagina 94–100) en hoofdstuk 5 (pagina 120–128).
Vraag 18
Wat is de reden dat van 234 kilometer dijken en 375 kunstwerken, drie jaar
na de Derde Landelijke Rapportage Toetsing primaire waterkeringen, nog
niet bekend is of ze aan de normen voldoen? Wanneer kunnen de
resultaten van de onderzoeken hiernaar verwacht worden?
Antwoord 18
In mijn brief van 28 februari 2014 (TK 31 710, nr. 32) heb ik u het resultaat
van de verlengde derde landelijke toetsing van de primaire waterkeringen
toegezonden. In deze brief heb ik aangegeven dat van de 234 km keringen
met de kwalificatie «nader onderzoek» uit de derde landelijke rapportage
toetsing primaire waterkeringen er 39 km dijktrajecten overblijven met de
kwalificatie «nader onderzoek». Voor wat betreft de genoemde 375
kunstwerken heb ik aangegeven dat na de verlengde derde landelijke

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 J, nr. 6

6

toetsing er nog 110 kunstwerken overblijven met de kwalificatie «nader
onderzoek».
Met de waterschappen, die het grootste aandeel in de (ongewenste)
categorie «nader onderzoek» hebben, is overleg gevoerd over het
aanpakken hiervan. De waterschappen richten zich op het zoveel mogelijk
compleet maken van hun gegevens en kennis over deze keringen, zodat
deze dijken en kunstwerken in de vierde toetsronde (2017–2023) een
definitief oordeel kunnen krijgen.
Vraag 19
Welke vijf partijen voeren de meeste onderzoeken uit met het budget voor
studiekosten (artikel 1.03) en welk bedrag is hier per partij mee gemoeid?
Antwoord 19
In de periode 2015–2020 is er € 11,8 mln. gereserveerd voor studiekosten
waterveiligheid. Van deze € 11,8 mln. is op dit moment € 2,1 mln.
gereserveerd voor de ontwikkeling van een nieuw Deltamodel. De
ontwikkeling vindt plaats door instituut Deltares. Het overige budget is
gereserveerd voor MIRT onderzoeken, maar is nog niet uitbesteed aan
externe partijen.
Vraag 20
Zijn de veiligheidsnormen voor regionale waterkeringen al vastgesteld?
Waaruit bestaan deze normen? Wat is het bedrag dat is opgenomen voor
de toetsing in 2015 en 2016? Is dit bedrag sec voor de toetsing? Wat
resteert daarna als investeringsruimte?
Antwoord 20
Ik verwacht de veiligheidsnormen voor regionale waterkeringen die bij het
Rijk in beheer zijn de komende maanden te kunnen vaststellen. Voor de
regionale waterkeringen die bij waterschappen in beheer zijn, stellen de
provincies de normen vast. Bij het bepalen van de normen maak ik
gebruik van de door de provincies voor regionale keringen ontwikkelde
methodiek. De normen geven de kans op overschrijding van de waterstand die de waterkering nog veilig moet kunnen keren. Voor de
uitvoering van de toetsing is in totaal € 3 mln. beschikbaar. Naar
verwachting zal dit bedrag geheel worden uitgeput.
Vraag 21
Waarom zijn er op dit moment nog geen geïntegreerde projecten bij de
hoofdwatersystemen? Wordt hierover wel met uitvoerders overlegd? En
zijn deze er wel bij andere watersystemen?
Antwoord 21
Bij alle projecten wordt gekozen voor een integrale benadering van de
verschillende fases van een project via de LCC-methode («life cycle
costing»). Via deze methode worden de toekomstige kosten voor aanleg,
beheer en onderhoud c.q. instandhouding en/of exploitatie niet alleen
inzichtelijk gemaakt, maar ook tegen elkaar afgewogen en budgettair
geraamd.
Indien het project groter is dan € 60 mln. wordt er, conform het kabinetsbeleid, ook afgewogen of het voordelig is om de meerdere fases ook in
één keer aan te besteden via een DBFM-contract. Nadat ervaring is
opgedaan met wegenprojecten met DBFM heeft een gecontroleerde
uitbreiding naar natte infrastructurele projecten plaatsgevonden.
Inmiddels zijn er twee DBFM projecten in aanbesteding, Keersluis Limmel
en Zeetoegang IJmond en staan vervolgprojecten op stapel. Het project
Afsluitdijk, onderdeel van het hoofdwatersysteem, zal in 2015 als DBFM
project in aanbesteding komen. Bij nieuwe door het Rijk uit te voeren
projecten die groter zijn dan € 60 mln. zal deze afweging iedere keer

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 J, nr. 6

7

gemaakt worden, ook voor projecten met betrekking op de hoofdwatersystemen. Over de resultaten hiervan wordt uw Kamer via de voortgangsrapportages DBFM(O) geïnformeerd.
Vraag 22
Hoe verhoudt het budget voor de Marker Wadden zich tot de bijdragen
van Economische Zaken hieraan, en het totale budget?
Antwoord 22
De ministeries van IenM en EZ dragen ieder € 15 mln. bij (totaal € 30
mln.) aan de eerste fase Marker Wadden. Dit is samengebracht op artikel 4
van het Deltafonds: het experimenteerartikel. In totaal is nu € 50 mln.
beschikbaar voor de eerste fase Marker Wadden, waarmee het project van
start gaat. Natuurmonumenten zoekt parallel naar aanvullende financiering voor de rest van de eerste fase, onder andere door middel van
private financiering en Europese subsidies.
Vraag 23
Zijn de uitgaven voor 2015 binnen artikel 3 nu wel of niet juridisch
verplicht?
Antwoord 23
Van de uitgaven 2015 is 90% juridisch verplicht.
Vraag 24
Waaruit wordt de piek van uitgaven aan beheer en onderhoud in 2015
verklaard en waarop is de verwachting gebaseerd dat er veel minder geld
naar onderhoud zal gaan in 2019?
Antwoord 24
De uitgaven voor Beheer en Onderhoud en vervanging liggen in 2015 op
een hoger niveau, omdat er veel uitgaven verwacht worden voor met
name de post vervanging. Dat verklaart de piek. Het budget dat op dit
artikelonderdeel in de huidige begrotingsperiode is opgenomen, is
bestemd voor de werkzaamheden ten behoeve van de stuwen
Nederrijn/Lek en Inhaalslag Stroomlijn. De renovatie van de stuwen is in
2019 nagenoeg afgerond en de Inhaalslag Stroomlijn is dan klaar.
Vraag 25
Waarom is het streefcijfer voor informatievoorziening voor maatschappelijk vitale processen ten tijde van hoogwater, laagwater, ijsgang of
calamiteuze lozingen in 2014 en 2015 «slechts» 95%, terwijl er grote
maatschappelijke gevolgen (kunnen) zijn wanneer de informatievoorziening niet voldoet of niet op tijd is?
Antwoord 25
Ik heb voor de tijdigheid en kwaliteit van de Informatievoorziening voor
maatschappelijke vitale processen een prestatieniveau van 95% gekozen.
De ervaring heeft geleerd dat het risico op uitval van de informatievoorziening voor de continuïteit van gebruiksfuncties, inclusief de vitale
processen als stormvloedkeringen en scheepvaart met de huidige
beschikbare middelen en personele capaciteit, op dit percentage
acceptabel is. Dit niveau is zodanig scherp gesteld dat er een verbeteringsprikkel van uitgaat voor de organisatie zonder dat maatschappelijk
vitale processen in gevaar komen. De normwaarde van 100% kan alleen
tegen zeer hoge kosten over een langere periode worden benaderd.
Wanneer we terugkijken dan zien we dat wanneer de norm niet wordt
gehaald, dit overschrijdingen betreft van slechts enkele minuten op de
levertermijn om de betrouwbaarheid en kwaliteit van de berichtgeving te
vergroten. In geen enkel geval heeft dit consequenties gehad voor de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 J, nr. 6

8

veiligheid met betrekking tot hoogwater, voor de inname van drinkwater
en voor de scheepvaart in verband met ijsgang.
Vraag 26
Hoe wilt u ervoor zorgen dat de streefwaarden voor informatievoorziening
van 2014 en 2015 gehaald gaan worden, gezien het feit dat de realisatie in
2013 (93%) onder de streefwaarde van 95% ligt?
Antwoord 26
Wanneer we kijken naar de «Betrouwbaarheid Informatievoorziening» dan
zien we dat er geen structurele oorzaak ligt achter het niet halen van de
norm. Bij deze streefwaarde wordt steeds de tijdigheid en kwaliteit tegen
elkaar afgewogen en dit leidt in een aantal gevallen tot de afgewogen
beslissing van het niet halen van de norm. In extreme situaties – bijvoorbeeld bij beslissingen over het wel of niet sluiten van de stormvloedkeringen – is de betrouwbaarheid belangrijker dan tijdigheid.
Vraag 27
Wat bedragen de kosten van de renovatie voor project Stuwen Nederrrijn?
Waaruit wordt dit gedekt?
Antwoord 27
Voor de lopende renovatie van het stuwensemble is een taakstellend
budget van € 148,8 mln. beschikbaar. De dekking vindt plaats uit het
budget voor vervanging van het Deltafonds.
Vraag 28
Biedt het experimenteerartikel ook ruimte voor projecten die meerwaarde
hebben op het gebied van energievoorziening?
Antwoord 28
Voorwaarde voor verantwoording op het Deltafonds op artikel 4 (het
experimenteerartikel) is dat deze maatregelen moeten samenhangen met
maatregelen ten behoeve van waterveiligheid of zoetwatervoorziening,
daarnaast moet er sprake zijn van additionele financiering in de vorm van
het toevoegen van extra middelen aan het fonds afkomstig van andere
begrotingen van het Rijk of derden. Indien hieraan voldaan wordt en er
tevens besloten wordt om middelen beschikbaar te stellen vanuit het
Deltafonds, valt dit binnen de experimenteerbepaling in de Waterwet.
Vraag 29
Kunt u toelichten hoe bureau en budget van de Deltacommissaris tot en
met 2028 zijn voorzien in het Deltafonds?
Antwoord 29
De apparaatskosten van de staf Deltacommissaris zijn in het Deltafonds
voorzien tot en met 2028 conform de begrotingssystematiek om
apparaatskosten te reserveren. De programma-uitgaven van de Deltacommissaris zijn tot en met 2020 gereserveerd.
Vraag 30
Wat zijn de kosten voor het onderhoud van ICT-systemen die zijn
opgenomen onder artikel 5.02 (Overige uitgaven)?
Antwoord 30
Het gaat hier om de kosten van het onderhoud van ICT die ten behoeve
van het hoofdwatersysteem worden gebruikt, zoals het Landelijk Meetnet
Water, de Stormvloedwaarschuwingsdienst en voor de waterhoogten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 J, nr. 6

9

Vraag 31
Hoe groot is het kasritmeprobleem over 2015 en 2016?
Antwoord 31
Het Ministerie van IenM dekt in de ontwerpbegroting 2015 de schade door
het niet-uitkeren van de prijsbijstelling uit de resterende Investeringsruimte. Deze dekking staat in latere jaren, waardoor er een kasritmeprobleem resteert. Voor 2015 en 2016 volgt hier voor het Deltafonds een
negatief kaseffect uit van respectievelijk € 24,997 mln. en € 17,863 mln.
Vraag 32
Hoe worden ondernemers en in het bijzonder (sport)vissers betrokken bij
de beslissingen over Markermeer-IJmeer?
Antwoord 32
Beslissingen over het Markermeer-IJmeer worden in uiteenlopende
verbanden genomen. In het traject rond het Rijk-RegioprogrammaAmsterdam-Almere-Markermeer (RRAAM) zijn ondernemers en (sport)vissers betrokken. De uitwerking van maatregelen zoals de Luwtemaatregelen Hoornse Hop en Marker Wadden zijn open planprocessen waar ook
ondernemers en (sport)vissers in participeren of geconsulteerd worden.
Vanuit de KRW vindt op regionaal niveau overleg plaats met ondernemers
en (sport)vissers, evenals bij Natura 2000 (opstellen van het conceptbeheerplan).
Binnen het bestuurlijk traject onder leiding van de Staatssecretaris van EZ,
om te komen tot een gezonde visstand in het IJsselmeer/Markermeer,
worden ondernemers en (sport)vissers nadrukkelijk betrokken.
Vraag 33
In hoeverre is de aanpak bij het Markermeer-IJmeer erop gericht om niet
alleen de waterkwaliteit, maar ook de visstand weer op peil te brengen?
Antwoord 33
Een gezonde visstand maakt deel uit van de ambitie om te komen tot een
Toekomstbestendig Ecologisch Systeem (TBES) in het MarkermeerIJmeer, waardoor een kwalitatief hoogwaardige leefomgeving ontstaat
met aantrekkelijke natuur- en recreatiegebieden. De visstand is ook een
expliciet onderdeel van de KRW-opgave.
Verbetering van de habitatdiversiteit is een belangrijke voorwaarde voor
verbetering van de visstand. Hieraan wordt gewerkt door het vergroten en
inrichten van de leefgebieden voor vis en het herstellen van verbindingen,
zoals het vispasseerbaar maken van objecten zoals sluizen, gemalen en
stuwen. Projecten als de Luwtemaatregelen Hoornse Hop en Marker
Wadden die in het kader van TBES worden uitgevoerd vergroten de
habitatdiversiteit en dragen zodoende bij aan het verbeteren van de
visstand.
In een bestuurlijk traject onder leiding van het Ministerie van EZ, gericht
op het bereiken van een gezonde visstand op IJsselmeer/Markermeer,
wordt in overleg met alle betrokken partijen gekeken naar een vermindering van de visserijdruk door de beroepsvissers. Zoals in de brief van de
Staatssecretaris van EZ aan uw Kamer van 1 juli 2014 is aangegeven (TK
29 664-XIII, nr. 121), is de kern van de maatregelen een reductie van 85%
op de staande netten voor de periode 1 juli 2014-1 juni 2015 en daarnaast
voor enkele andere vistuigen een verbod, dan wel een aanzienlijke
verkorting van de toegestane periode.
Vraag 34
Is het budget voor het programma «Natuurlijker Markermeer-IJmeer»(€ 8
mln. over 2015 tot en met 2017) puur bedoeld voor de pilot? Zo ja, welk
budget denkt u nodig te hebben voor het op peil brengen en in stand

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 J, nr. 6

10

houden van de waterkwaliteit en in hoeverre is dit geld al dan niet
beschikbaar wanneer het nodig is? Zo nee, hoeveel van dit budget is dan
beschikbaar voor de pilot en hoeveel voor de verdere implementatie?
Antwoord 34
De genoemde € 8 mln. is bedoeld voor de monitorfase van de pilot
moeras. Dit bedrag is het deel van het totaalbudget van ruim € 22 mln.
dat, naar aanleiding van het amendement Jacobi (TK 33 503, nr. 8), van de
begroting naar het Deltafonds wordt overgeheveld. De middelen worden
ingezet om de waterkwaliteit bij de diverse experimenten te monitoren,
waaronder de pilot moeras. De pilot moeras is in 2013 aangelegd.
Voorts wordt met de projecten Luwtemaatregelen Hoornse Hop en Marker
Wadden ook beoogd de waterkwaliteit te verbeteren in het Markermeer.
Beide projecten worden in samenwerking met andere partijen uitgevoerd.
Het beschikbare realisatiebudget voor de Luwtemaatregelen Hoornse
Hop: € 6 mln. Rijksbijdrage, € 1,5 mln. provincie Noord-Holland, € 1,5
mln. provincie Flevoland.
Beschikbaar budget Marker Wadden: € 15 mln. Ministerie van Economische Zaken en € 15 mln. Ministerie van Infrastructuur en Milieu, € 15
mln. bijdrage Postcodeloterij en € 5 mln. provincie Flevoland en Natuurmonumenten.
Het op peil brengen en in stand houden van de waterkwaliteit van het
Markermeer is tevens onderdeel van het Verbeterprogramma Waterkwaliteit Rijkswateren. Voor het gehele verbeterprogramma is in het Deltafonds € 573 mln. gereserveerd voor de periode tot en met 2027. De
voorgenomen maatregelen van het verbeterprogramma zijn onderdeel
van het ontwerpBPRW. Deze wordt eind december 2014 ter inzage gelegd.
Vraag 35
Kunt u aangeven hoe, bij afnemende studiekosten tot 2020 en een
0-begroting daarvoor na 2020, kennisontwikkeling en kennisborging een
plaats krijgen in het fonds?
Antwoord 35
Kennisontwikkeling en kennisborging krijgen op verschillende plekken een
plaats in de beleidsbegroting van het Ministerie van IenM en de begroting
van het Deltafonds. In de beleidsbegroting is de kennisinfrastructuur van
IenM (RIVM, KIM, PBL, KNMI, etc.) structureel bekostigd. Op het Deltafonds zijn voor de komende jaren ook middelen gereserveerd voor
kennisontwikkeling op het gebied van waterveiligheid en zoetwater. De
meer specifieke kennisonderzoeken na 2020 moeten nog geprogrammeerd worden, afhankelijk van de vraag. Kennisontwikkeling en kennisborging wordt ook gedekt uit het budget voor «overige netwerkgebonden
uitgaven» (artikel 05.02.01). Deze middelen worden onder andere ingezet
voor kennisontwikkeling en strategische innovatie.
Vraag 36
Hoever bent u met de uitvoering van het Kierbesluit?
Antwoord 36
In mijn brief over waterkwaliteit van 2 juni 2014 (TK 27 625, nr. 318) heb ik
u geïnformeerd over het Kierbesluit. Op die datum is ook de realisatieovereenkomst voor de compenserende maatregelen Kierbesluit gesloten
met het waterbedrijf Evides en het waterschap Hollandse Delta. Deze
maatregelen betreffen het verleggen van hun innamepunten. Op
20 november 2014 is er een officiële starthandeling voor deze werkzaamheden. Deze werkzaamheden zullen, conform eerder gecommuniceerde
planning, tot 2018 duren. Vanaf 2018 zal Rijkswaterstaat starten met het
stapsgewijs op een kier zetten van de Haringvlietsluizen; het zogenaamd
lerend implementeren.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 J, nr. 6

11

Vraag 37
Wat is de resterende investeringsruimte per investeringsdomein?
Antwoord 37
Zie het antwoord op vraag 10.
Vraag 38
Wanneer is de eerstvolgende herijking van het investeringsprogramma?
Hoe wordt de Kamer hierover geïnformeerd?
Antwoord 38
De volgende landelijke toetsing van primaire waterkeringen op basis van
het nieuwe waterveiligheidsbeleid en de nieuwe normen vindt plaats
vanaf 2017. Het nieuwe Hoogwaterbeschermingsprogramma heeft een
nieuwe opzet gekregen met een voortrollende programmering. Dat
betekent dat het programma jaarlijks wordt geactualiseerd. Met deze
werkwijze is het mogelijk om ieder jaar te prioriteren en te programmeren
op basis van urgentie en de nieuwste inzichten. Dat vergroot de doelmatigheid en flexibiliteit van het Hoogwaterbeschermingsprogramma. Uw
Kamer wordt jaarlijks hierover geïnformeerd via het Deltafonds en het
Deltaprogramma.
Vraag 39
Waarom is bijlage 5 van de begroting van het Infrastructuurfonds 2013 (de
efficiency- en versoberingsmaatregelen) niet bijgevoegd bij deze
begroting? Kan dat alsnog? Zo nee, waarom niet? Wat is de inschatting
van de effecten van deze maatregelen op veiligheid en doorstroming tot
nu toe? En naar verwachting over 2015?
Antwoord 39
Deze bijlage is onderdeel van bijlage 4 van de begroting van het Deltafonds voor 2015. De eerste paragraaf hiervan geeft een overzicht van de
stand van zaken van de versoberings- en efficiencymaatregelen. Voor het
Deltafonds zijn overigens geen versoberingen voorzien vanwege het
potentiële effect op de veiligheid. Maar wel efficiencymaatregelen, met
name door anders inkopen.
Vraag 40
Wat is er in 2014 op het gebied van efficiency en versobering gepresteerd?
Antwoord 40
Voor het Deltafonds zijn geen versoberingen voorzien vanwege het
potentiële effect op de veiligheid. De resultaten op het vlak van efficiency
over 2014 zal ik meenemen in het jaarverslag over 2014. Daarnaast wordt
u over de voortgang van de versoberings- en efficiencyopgave op het
gebied van Beheer en Onderhoud geïnformeerd middels de bijlage op het
Deltafonds (zie pagina 88).
Vraag 41
Hoe wordt de Kamer geïnformeerd wanneer de maatregelen aan de
onderkant van de bandbreedte dreigen uit te komen? Hoe groot is dat
risico? Welke nieuwe maatregelen zijn dan te treffen? Wordt de Kamer
hierbij betrokken?
Antwoord 41
Wanneer de opbrengsten van de efficiencymaatregelen aan de onderkant
van de bandbreedte dreigen uit te komen zal ik daarover in de betreffende
begrotingsbijlage informeren. Het risico acht ik op dit moment niet groot;
mocht dit zich toch voordoen dan zal ik daarbij tevens aangeven hoe ik dit
probleem ga oplossen. Over dat voornemen kunt u zich dan uitspreken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 J, nr. 6

12

Vraag 43
Wat is «verruimen werkvensters en op delen van het netwerk overdag
werken met minder flankerende maatregelen»?
Antwoord 43
Dit betreft een maatregel voor het hoofdwegennet. Deze heeft dus geen
betrekking op het Deltafonds, maar op het Infrastructuurfonds. De
begrotingsbijlage betreffende Beheer, onderhoud, vervanging en
renovatie RWS heb ik zowel in de begroting van het Infrastructuurfonds
als van het Deltafonds opgenomen. Deze maatregel is eerder toegelicht in
bijlage 5 van de begroting van het Infrastructuurfonds voor 2013.
Vraag 44
Is het minder baggeren van vaarwegen verantwoord? Kunt u uw
antwoord toelichten?
Antwoord 44
Dit betreft een maatregel voor het hoofdvaarwegennet. Deze heeft dus
geen betrekking op het Deltafonds, maar op het Infrastructuurfonds. De
begrotingsbijlage betreffende Beheer, onderhoud, vervanging en
renovatie RWS heb ik zowel in de begroting van het Infrastructuurfonds
als van het Deltafonds opgenomen. Deze maatregel is eerder toegelicht in
bijlage 5 van de begroting van het Infrastructuurfonds voor 2013.
Minder baggeren van de vaarwegen acht ik verantwoord. Op basis van
betere metingen en monitoring worden de gehanteerde meerjarige
gemiddelde baggervolumes teruggebracht terwijl de bereikbaarheid zo
goed mogelijk in stand wordt gehouden. Ontzien worden: de zeetoegangen, de hoofdtransportassen en de hoofdvaarwegen die rivier zijn,
omdat deze het snelst dichtslibben. Ook bij sluizen zal wel worden
gebaggerd om te voorkomen dat de baggerspecie het functioneren van de
sluis (deuren, omloopriool, rinketten) gaat beïnvloeden.
Als gevolg van betere informatievoorziening en monitoringsgegevens
over de ligging van de vaarwegbodem en op basis daarvan bijgestelde
baggerregimes is er sprake van beperkt functieverlies door aanzanding,
op de lange termijn, met name in Zuid-Holland en Zeeland. Dit betekent
dat een aantal locaties niet te allen tijde voldoende op diepte wordt
gehouden. Dit is vooral van invloed op recreatievaart, rondvaartschepen
en snelveerdiensten. Dit risico is beheersbaar door te monitoren en
kleinschalig correctief te baggeren.
Vraag 45
Wat bedragen de financiële gevolgen van de leges voor de vergunningverlening op grond van de Waterwet? Wanneer is de regelgeving waarin
leges worden uitgewerkt gereed? Waarom is deze regelgeving nog niet
gereed?
Antwoord 45
De verwachte opbrengst van deze maatregel is € 4 mln. Momenteel wordt
gewerkt aan aanpassing van de regelgeving, naar verwachting zal dit
gereed zijn in 2015.
Vraag 46
Waarom vallen zaken met betrekking tot het hoofdwegennet onder het
Deltafonds? Zou het voor de helderheid niet beter zijn deze onder te
brengen onder het Infrastructuurfonds? Kunt u uw antwoord toelichten?
Antwoord 46
Vanuit transparantieoogpunt is ervoor gekozen de tekst van deze bijlage
volledig in zowel Infrastructuurfonds als Deltafonds op te nemen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 J, nr. 6

13