Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2008–2009

22 894

Preventiebeleid voor de volksgezondheid

Nr. 184

BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN
SPORT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 24 september 2008
In het Algemeen Overleg «Preventiebeleid voor de volksgezondheid» op
5 december 20071 is met de vaste Kamercommissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport onder meer gesproken over roken in het bijzijn van
kinderen en de schadelijke effecten daarvan op kinderen. Het Kamerlid
mevrouw Wiegman-van Meppelen Scheppink (ChristenUnie) heeft aangegeven van mij te willen vernemen wat ik ga doen om kinderen te
beschermen tegen de schadelijke effecten van meeroken. Het Kamerlid
mevrouw Schippers (VVD) heeft mij daarop gevraagd of ik ook wil
ingrijpen in het privé-domein van mensen. Ik heb de Kamer gezegd dat ik
terughoudend wil zijn in het nemen van maatregelen in het privé-domein.
Wel heb ik toegezegd een literatuuronderzoek te zullen uitvoeren naar de
schadelijke effecten van meeroken op de gezondheid van kinderen. Dit
onderzoek is uitgevoerd door het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en
Milieu (RIVM). Mede namens mijn collega, minister Rouvoet van Jeugd en
Gezin, bied ik u hierbij het onderzoeksrapport aan.2
Resultaten onderzoek «blootstelling aan omgevingstabaksrook
van kinderen in de auto»

2

Het onderzoek van het RIVM is gebaseerd op eerdere studies naar de
effecten van omgevingstabaksrook op de gezondheid van zowel volwassen en kinderen. Het RIVM heeft specifieke aandacht besteed aan
meeroken in de auto.
Kinderen zijn gevoeliger voor omgevingstabaksrook dan volwassenen.
Enerzijds lopen zij meer risico op gezondheidsklachten doordat hun
lichaam nog in ontwikkeling is, anderzijds gebruiken kinderen meer lucht
voor hun ademhaling, zodat zij meer omgevingstabaksrook binnen
krijgen. Hoe groter de blootstelling aan omgevingstabaksrook, hoe schadelijker voor de gezondheid. Uit het onderzoek van het RIVM blijkt dat
roken in een auto voor inzittenden leidt tot zeer hoge blootstelling aan
omgevingstabaksrook. De gevonden waarden door het roken van één

KST122556
0809tkkst22894-184
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2008

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 22 894, nr. 184

1

TK 2007–2008, 22 894, nr. 159.
Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.

1

sigaret in de auto, overstijgen waarden die worden gevonden in horecagelegenheden. De duur van de bloostelling in de auto is echter beperkt.
Dat meeroken schadelijk is voor kinderen en volwassenen is natuurlijk al
langer bekend.
Dat de mate van blootstelling aan omgevingstabaksrook in de auto zo
hoog kan oplopen is minder algemeen bekend. Uit onderzoek van Stivoro
(2007) blijkt dat van de Nederlanders van 15 jaar of ouder, 14% minimaal
één keer per week in de auto wordt blootgesteld aan tabaksrook. Er zijn
geen gegevens hoeveel kinderen in Nederland in de auto worden blootgesteld aan omgevingstabaksrook. Van Amerikaanse kinderen zijn deze
gegevens wel beschikbaar, maar moeilijk te vertalen naar de Nederlandse
situatie omdat Amerikaanse kinderen in tegenstelling tot Nederlandse
kinderen vaak vele uren in de auto doorbrengen.
Recente ontwikkelingen in Nederland
Het huidige kabinetsbeleid is er op gericht om mensen zo goed mogelijk
te beschermen tegen de schadelijk effecten van meeroken. Scholen,
ziekenhuizen en andere openbare voorzieningen zijn al sinds 1990 rookvrij. Vanaf 2004 is daar de rookvrije werkplek bijgekomen. Bovendien zijn
de sectoren horeca, sport en kunst/cultuur sinds 1 juli 2008 rookvrij.
Sommige onderzoekers verwachten dat door deze maatregelen het roken
zich steeds meer zal verplaatsen naar het privé-domein. Uit recent Schots
onderzoek blijkt echter dat in Schotland dit niet is gebeurd. Er zijn zelfs
aanwijzingen dat het roken thuis en in de auto in het bijzijn van kinderen
daar iets afneemt.
In Nederland worden ouders via voorlichting en waar mogelijk ondersteuning zoveel mogelijk gestimuleerd om niet te roken waar hun kinderen bij
zijn. Vanaf 1997 loopt de campagne «Niet roken waar de kleine bij is».
Deze campagne wordt gevoerd via de jeugdgezondheidszorg en consultatiebureaus en zal in 2009 worden gecontinueerd. Daarnaast zijn er de
afgelopen jaren andere campagnes geweest op het gebied van meeroken;
bijvoorbeeld de campagne rond de invoering van de rookvrije werkplek
(2003/2004) en de recente campagne «Roken doe je buiten» (2007). De
campagnes hebben tot doel mensen te wijzen op de gevaren van
meeroken en rokers te stimuleren om in ieder geval buiten, in de open
lucht, te roken.
Niet-roken is in Nederland steeds meer de sociale norm. Dit zal zich naar
verwachting de komende jaren nog verder ontwikkelen. Het percentage
rokers in Nederland was in 2000 nog 33% van de bevolking, in 2007 is dit
gedaald naar 28%. Met de huidige maatregelen en campagnes wordt
verwacht dat dit percentage de komende jaren verder zal dalen. Het aantal
meerokende kinderen thuis tussen de 0 en 4 jaar was in 1998 nog 46%,
waar 30% van de ouders waren voorgelicht. In 2007 is 53% van de ouders
voorgelicht en is het aantal meerokende kinderen thuis gedaald naar 18%.
Doordat steeds minder mensen roken, worden kinderen minder blootgesteld aan de schadelijke effecten van omgevingstabaksrook.
Wij willen mensen blijven aanspreken op hun eigen verantwoordelijkheid
en hen blijven stimuleren om niet te roken waar kinderen (en volwassenen) bij zijn. Daarbij zetten we in op voorlichting en communicatie.
Ingrijpen in het privé-domein van mensen, zoals het verbieden van roken
in de auto in de aanwezigheid van kinderen, vinden wij minder passend
en – gezien ook bovenstaande ontwikkeling – niet proportioneel. Wij
hebben er alle vertrouwen in dat de huidige campagnes en voorlichtings

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 22 894, nr. 184

2

activiteiten zullen bijdragen aan het versterken van niet-roken als sociale
norm. Deze ontwikkelingen zullen ook leiden tot betere bescherming
tegen omgevingstabaksrook in het privé-domein.
De minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
A. Klink

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 22 894, nr. 184

3