Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2019–2020

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1156
Vragen van de leden Belhaj en Groothuizen (beiden D66) en Voordewind
(ChristenUnie) aan de Minister van Defensie en de Staatssecretaris van Justitie
en Veiligheid over het bericht «Vluchtelingenwerk bezorgd om uitzetting
Afghaanse tolk» (ingezonden 30 september 2019).
Antwoord van Staatssecretaris Broekers-Knol (Justitie en Veiligheid), mede
namens de ministers van Defensie en van Buitenlandse Zaken (ontvangen
19 december 2019) Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2019–2020,
nr. 485
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht «Vluchtelingenwerk bezorgd om uitzetting
Afghaanse tolk»?1
Antwoord 1
Ja
Vraag 2
Kunt u bevestigen dat een Afghaanse man, die tevens een tolk is geweest
voor het Amerikaanse leger in Afghanistan en asiel heeft aangevraagd in
Nederland, is afgewezen voor een verblijfsvergunning in Nederland en
binnenkort wordt uitgezet?
Antwoord 2
Zoals bekend ga ik niet in op individuele zaken.
Vraag 3, 4, 5, 6, 7 en 8
Hoe verhoudt deze uitzetting zich tot uw eerdere antwoorden dat «in het
algemeen geldt dat iedereen die in Afghanistan voor een tegenstander van de
Taliban of van ISIS heeft gewerkt, zich in een kwetsbare positie kan bevinden» en «op 1 maart jl. heeft het Ministerie van Buitenlandse Zaken een
algemeen ambtsbericht over Afghanistan uitgestuurd, waarin onder meer
wordt ingegaan op de positie van specifieke groepen zoals tolken. In dit

1

ah-tk-20192020-1156
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2019

Vluchtelingenwerk bezorgd om uitzetting Afghaanse tolk (NOS, 27-9-2019)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

1

ambtsbericht wordt verwezen naar berichten uit internationale media die een
soortgelijke dreiging voor tolken beschrijven»?2
Op welke wijze wordt gewogen of tolken die in Afghanistan hebben gewerkt
wel of niet in de categorie vallen van risicogroepen in de zin van paragraaf
C2/3.2 van de Vreemdelingencirculaire? Kunt u uw overwegingen hierbij
toelichten?
Waarom is volgens u het enkel kunnen aantonen dat iemand als tolk heeft
gediend voor een tegenstander van de Taliban of ISIS niet voldoende om in
aanmerking te komen voor een asielvergunning? Kunt u zo concreet en
specifiek mogelijk toelichten wanneer wel of geen sprake is van het deel uit
maken van een risicogroep in de zin van paragraaf C2/3.2 van de Vreemdelingencirculaire en wanneer voorts een asielvergunning wordt toegekend?
Deelt u de mening dat tolken, die bijdragen aan de veiligheid van internationale militaire missies en de internationale veiligheid in het algemeen, steun
en bescherming van de Nederlandse Staat verdienen? Zo ja, hoe verhoudt dit
antwoord zich tot de eerder genoemde asielafwijzing en voorgenomen
uitzetting van een tolk die heeft gewerkt voor het Amerikaanse leger in
Afghanistan?
Waarom wordt er onderscheid gemaakt tussen verschillende tolken die in
Afghanistan gediend hebben voor het wel of niet toekennen van een
asielvergunning in Nederland?3 Waarop is dit onderscheid gebaseerd?
Waarom krijgt niet elke tolk een asielvergunning indien aangetoond kan
worden dat de desbetreffende persoon als tolk in Afghanistan heeft gediend,
gelet op het feit dat onder andere het ambtsbericht van het Ministerie van
Buitenlandse Zaken van 1 maart jl. wijst op de dreiging voor tolken in
Afghanistan?
Antwoord 3, 4, 5, 6, 7 en 8
Uit het ambtsbericht van Buitenlandse Zaken van 1 maart 2019 over
Afghanistan kwam naar voren dat burgers die geassocieerd worden met – of
die beschouwd worden als ondersteunend aan – de Afghaanse regering,
pro-regering gewapende groepen, het Afghaanse maatschappelijk middenveld en de internationale gemeenschap in Afghanistan, waaronder internationale strijdkrachten, extra risico lopen op gericht geweld van met name de
Taliban en ISKP. Daarom is deze groep in het landgebonden asielbeleid als
risicogroep toegevoegd.4
Dit betekent dat iemand op basis van geringe indicaties voor bescherming in
aanmerking kan komen. Afhankelijk van de individuele omstandigheden
wordt door de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) bepaald of betrokkene
voldoet aan de voorwaarden voor bescherming. Het behoren tot een
risicogroep betekent echter niet dat er automatisch recht op bescherming
ontstaat. Personen die in Afghanistan als tolk hebben gewerkt voor Nederland of andere buitenlandse troepen werden in beginsel tot deze risicogroep
gerekend.
Op 12 november 2019 is door uw Kamer een motie5 van het lid Belhaj c.s.
aangenomen om tolken als systematisch vervolgde groep aan te merken. Het
kabinet heeft besloten om conform de motie, systematische vervolging aan te
nemen voor tolken die hebben gewerkt voor internationale militaire missies
in Afghanistan. Dat betekent dat personen die tot deze categorie behoren
voor bescherming in Nederland in aanmerking komen, tenzij het asielverzoek
kan worden afgewezen bijvoorbeeld omdat er verboden gedragingen zijn
gepleegd als bedoeld in artikel 1F van het Vluchtelingenverdrag, een andere
lidstaat verantwoordelijk is voor de behandeling van het asielverzoek op
grond van de Dublinverordening of er sprake is van een veilig derde land.
Een meer uitgebreide reactie op de motie ontvangt u via een separate brief
aan uw Kamer.

2

Antwoorden op schriftelijke vragen van het lid Belhaj (D66), ontvangen op 4 juli 2019; kamerstuknummer 3278
https://www.nd.nl/nieuws/nederland/einde-aan-lange-nachtmerrie-voor-afghaansetolk.3543525.lynkx
4
Zie brief Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid d.d. 1 juli 2019, Kamerstuk 19 637 nr. 2507.
5
Kamerstuk 35 300 X, nr. 44 d.d. 12 november 2019
3

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

2

Vraag 9
Hoeveel Afghaanse tolken hebben een asielverzoek in Nederland ingediend?
Hoeveel daarvan zijn toegekend?
Antwoord 9
De IND registreert niet op asielmotieven. Derhalve is het niet mogelijk exacte
cijfers te geven over de aantallen asielverzoeken van Afghaanse tolken.
Uit de mij bekende dossiers blijkt wel een indicatie van de cijfers. Daaruit
blijkt dat op dit moment rond de tien Afghaanse voormalig lokale medewerkers een asielvergunning is verleend en dat momenteel minder dan vijf
asielaanvragen openstaan.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

3