4
Vragenuur: Vragen Westerveld
Vragen van het lid Westerveld aan de minister voor Basisen Voortgezet Onderwijs en Media over het bericht dat de
vrijheid van leraren en schoolleiders over de besteding van
werkdrukmiddelen door schoolbesturen wordt ingeperkt.
De voorzitter:
Dan gaan we nu naar mevrouw Westerveld namens
GroenLinks voor haar vraag aan de minister voor Basis- en
Voortgezet Onderwijs en Media over het bericht dat de
vrijheid van leraren en schoolleiders over de besteding van
werkdrukmiddelen door schoolbesturen wordt ingeperkt.
Ik heet de minister van harte welkom.

Mevrouw Westerveld (GroenLinks):
Dank u wel, voorzitter. Het Nederlandse onderwijs is koploper als het gaat om werkdruk. Klassen zijn te vol en leraren
in het primair onderwijs werken gemiddeld een dag per
week onbetaald over. Een op de vier leraren krijgt te maken
met burn-outklachten. In februari sloot de minister een
werkdrukakkoord met werkgevers en werknemers. Per
gemiddelde school van 225 leerlingen komt er komend
schooljaar zo'n €35.000 extra beschikbaar, geld dat specifiek
is bedoeld om de werkdruk aan te pakken. GroenLinks was
blij verrast dat lerarenteams besluiten waar het geld naartoe
gaat, want bij de ene school kan het gaan naar een conciërge terwijl er bij de andere school meer behoefte is aan
extra handen in de klas.
Uit een peiling van de Algemene Vereniging Schoolleiders
bleek dat op vrijwel alle scholen overleg is geweest met
lerarenteams, maar ondanks de duidelijke afspraken geeft
10% van de schoolleiders aan dat de directie zich toch te
sturend bemoeit met het geld. We lazen op de site van PO
in actie zelfs dat een schoolbestuur voorstelde om een deel
van het geld te besteden om de werkdruk op het stafbureau
te verminderen in plaats van dat het geld naar de klas zou
gaan. Onze vraag aan de minister is of hij deze signalen
kent. Klopt het dat in 10% van de gevallen het schoolbestuur
zich te sturend bezighoudt met de plannen? Wat betekent
dit voor het werkdrukakkoord? Wat gaat de minister hiertegen doen?
De voorzitter:
Het woord is aan de minister.

Minister Slob:
Dank u wel, voorzitter. Ik dank mevrouw Westerveld voor
het feit dat zij opnieuw aandacht vraagt voor het prachtige
werkdrukakkoord dat we enkele maanden geleden hebben
afgesloten. Inmiddels wordt op bijna alle scholen in
Nederland en misschien wel op alle scholen in Nederland
hard gewerkt aan het invullen van de mogelijkheden die
men krijgt om met ingang van dit cursusjaar al 237 miljoen
euro in te zetten voor het verlagen van de werkdruk. U weet
dat dat zal oplopen tot 430 miljoen euro.

Tweede Kamer

Vragenuur: Vragen Westerveld

Ik heb ook van de Algemene Vereniging Schoolleiders de
peiling, de "thermometer", zoals zij die zelf noemen, ontvangen, met een begeleidende brief. Hun conclusie is, en ik
citeer letterlijk uit de brief die ik ontvangen heb: "Het doet
mij een genoegen u te kunnen melden dat zich een beeld
aftekent waaruit blijkt dat het goed gaat." Dat beeld wordt
in mijn richting ook van andere kanten bijna dagelijks
bevestigd, ook als ik zelf op de scholen op bezoek ga.
Ik sluit niet uit dat er op scholen ook nog wel wat druk zal
worden uitgeoefend, maar daar hebben we ook rekening
mee gehouden met de procedure. De personeelsgeleding
van de medezeggenschapsraad móét instemmen met de
plannen. Het is allemaal nog bezig, dus we laten hen ook
de ruimte die ze nodig hebben, maar mijn advies aan hen
is, mocht het niet volgens de regels gaan: niet instemmen.
Het tweede wat we gedaan hebben, is dat we een meldpunt
hebben ingericht waar men zich toe kan richten als er
eventueel klachten zijn over de procedure. Ik heb bij het
algemeen overleg van een paar weken geleden aangegeven
dat er 17 meldingen waren en dat dat vooral technische
vragen betrof. Dat is opgelopen naar 26. Er zijn er dus 9 bij
gekomen. Nog steeds zijn dat veelal technische vragen.
Dus heeft men echt aanleiding om te veronderstellen dat
het niet goed gaat: trek aan de bel en zorg dat je bij het
meldpunt komt.
Maar het algehele beeld is ongelooflijk goed. Hier staat
eigenlijk een hele trotse minister, die blij is dat we met deze
nieuwe aanpak zijn begonnen en die er alle vertrouwen in
heeft dat het de goede kant uit zal gaan.
Mevrouw Westerveld (GroenLinks):
Dank aan de minister voor de antwoorden. De minister
geeft eigenlijk aan dat het op heel veel scholen goed gaat.
Dat klopt inderdaad. Ik heb die thermometer van de Algemene Vereniging Schoolleiders ook gelezen. Daarin staat
ook dat hun beeld is dat het goed gaat. Toch geeft 10% van
de schoolleiders aan dat zij vinden dat het bestuur zich
sturend bezighoudt met de besteding van gelden, terwijl
de afspraak in het werkdrukakkoord heel duidelijk is dat het
lerarenteam instemt. Ik zou dus nogmaals aan de minister
willen vragen of hij bereid is om in die gevallen waarin het
niet goed gaat, de schoolbesturen aan te spreken. Als dit
al niet goed gaat, in ieder geval in 10% van de gevallen,
wat is dan zijn beeld als de medezeggenschap straks
instemmingsrecht krijgt? Betekent dit niet dat de medezeggenschap dan te veel onder druk wordt gezet? Hoe zorgen
we ervoor dat zij echt onafhankelijk goed kunnen kijken
naar die plannen, om dan al dan niet hun instemming
daaraan te verlenen?
Minister Slob:
Het beeld dat wij hebben, ook op basis van deze thermometer, deze tussentijdse peiling — want dat is het, het proces
is nog gaande — is overwegend heel, heel erg positief. Als
het niet goed gaat, hebben we dus in de procedure al de
mogelijkheden ingebouwd om te zijner tijd ook in beweging
te komen.
Ten eerste: als de personeelsgeleding van de medezeggenschapsraad niet instemt, zal dat uiteindelijk ook gaan leiden
tot een verantwoording in het jaarverslag. Op basis daarvan
kunnen we weer verder gaan handelen. Dus dat moeten

22 mei 2018
TK 83

83-4-1

we afwachten. Die verslagen komen te zijner tijd naar ons
toe.
Ten tweede, en die oproep die ik ook aan alle scholen: als
men echt aanleiding heeft om te veronderstellen dat iets
niet conform afspraken is, dan kan men zich melden bij het
meldpunt. Dat is meldpunt@werkdrukpo.nl. Op dit moment
hebben we nog niet echt veel vragen binnengekregen, niet
meer dan veelal technische vragen. Het zou heel fijn zijn
als men ons ook tussentijds weet te vinden. Dan kan er
contact gezocht worden. Hier hebben overigens ook de
andere geledingen die hierbij betrokken zijn, een taak in.
Denk onder andere aan de PO-Raad.

nieuws van te maken. Maar inderdaad, dit kabinet investeert
honderden miljoenen, oplopend tot 430 miljoen, extra in
alleen al de werkdruk, laat staan in nog andere dingen. En
90% van de scholen houdt zich aan wat daarbij is afgesproken. Nou, ik zou willen dat dat op heel veel terreinen zo zou
zijn. Mijn vraag aan de minister is dan ook de volgende. Is
hij bereid, zoals ook PO in actie vraagt, om hier met zijn
handen van af te blijven, dit aan het veld, de scholen over
te laten, te vertrouwen op de tegenkracht van de medezeggenschap ter plaatse, en wel na te blijven denken over wat
dit succes, wat het in mijn ogen is ...
De voorzitter:
De minister.

Mevrouw Westerveld (GroenLinks):
Ik had de minister ook nog gevraagd wat dit voor het
akkoord betekent. Klopt het dat schoolbesturen het extra
geld op het spel zetten als zij zich te veel bemoeien met
waar het geld wordt ingezet? Dat is in ieder geval een uitspraak die de voorzitter van de AVS afgelopen weekend
deed in het Algemeen Dagblad. Kan de minister daar nog
op reageren? En ik vroeg nog een keer of de minister met
de schoolbesturen waar het om gaat, waarmee het niet
goed gaat — de minister zou de AVS kunnen vragen om
een lijstje — in gesprek te gaan, zodat we ervoor kunnen
zorgen dat het geld zo snel mogelijk in de klas terechtkomt.
Minister Slob:
Mijn oordeel over het werkdrukakkoord en de gekozen
systematiek dat het een mooie, goede aanpak is, wordt
dagelijks bevestigd. Het is nieuw. Het is ook op het niveau
van de scholen inderdaad nog even wennen om zo te werken, maar we hebben voldoende elementen ingebouwd
om in te grijpen als het t.z.t. nodig is. We hebben ook de
afspraak gemaakt dat men, als men zich bijvoorbeeld niet
heeft gehouden aan de gemaakte afspraken, niet een volgende tranche van gelduitkering zal krijgen. Maar we hebben, ook nu het proces nog bezig is en er nog meldingen
binnenkomen — ik herhaal nogmaals het meldpunt: meldpunt@werkdrukpo.nl, dat daarvoor is opengesteld —
mogelijkheden om op die wijze in het proces nog wat bij
te sturen waar dat nodig is. Ik zou me graag daaraan willen
houden. Zo hebben we het afgesproken. Maar het algehele
beeld is heel erg positief.
De voorzitter:
Dat heeft u gezegd.
Minister Slob:
Ik ben erg dankbaar dat het vele geld straks op een goede
manier in de scholen zal terechtkomen.

De heer Van Meenen (D66):
... kan betekenen voor verdere manieren waarop we het
geven van geld ...
De voorzitter:
Punt!
De heer Van Meenen (D66):
... aan scholen beter kunnen doen?
Minister Slob:
Het goede nieuws in de richting van de heer Meenen ...
De voorzitter:
Van Meenen.
Minister Slob:
... Van Meenen is dat het 96% is. Dus het gaat inderdaad
goed, maar het zou natuurlijk wel fijn zijn als het overal
uiteindelijk afsluitend helemaal goed gaat zoals we het
afgesproken hebben. Ik vind dat we de procedure zo zorgvuldig hebben ingericht dat het nu inderdaad aan de scholen is, en de mensen die erbij betrokken zijn, om op een
goede manier bezig te zijn. Het meldpunt, dat ook in handen
is van de betrokkenen bij dit onderwerp, is een fantastische
mogelijkheid om, als het nodig is, in het proces een signaaltje te geven: "Hé, mensen bij die school, zo hadden we het
niet afgesproken. Zorg ervoor dat het geld straks niet in
gevaar komt. Doe het nu gewoon op een goede manier."
U zult zien wat voor een prachtige energie het in de school
losmaakt als je de docenten en schoolleiders er goed bij
betrekt.

De heer Van Meenen (D66):
Het komt niet zo heel vaak voor dat we het bij het vragenuurtje over goed nieuws mogen hebben, ondanks de
beperkte poging van GroenLinks om er toch nog slecht

Mevrouw Van den Hul (PvdA):
"Prachtige energie" en "fantastisch succes"; de ballonnen
kunnen opgelaten worden. Negen van de tien is inderdaad
goed, maar ik vind het wel degelijk terecht dat mevrouw
Westerveld hier vragen over stelt, want bij een op de tien
gaat het dus niet goed. Mij baart daarbij in het bijzonder
zorgen dat wij ook lezen in Trouw dat een deel van die
schoolbesturen waar het niet goed gaat, hiermee gaten aan
het vullen is die helemaal niet te maken hebben met werkdruk maar met andere zaken in de begroting. Dus ik zou

Tweede Kamer

22 mei 2018
TK 83

De voorzitter:
Dank u wel en dank u wel, mevrouw Westerveld. De heer
Van Meenen.

Vragenuur: Vragen Westerveld

83-4-2

heel graag van de minister willen horen of deze verhalen
hem ook bekend in de oren klinken en, indien dat het geval
is, wat dan zijn strategie wordt om die scholen daarop aan
te spreken.

De voorzitter:
Nee, meneer Van Raan, u mag niet interrumperen. Want
mevrouw Arissen heeft twee interrupties gepleegd. De
Partij voor de Dieren is daarmee al geweest.

Minister Slob:
Twee dingen. Allereerst zou ik u dringend willen ontraden
om ballonnen los te laten. Dat schijnt niet zo goed voor het
milieu te wezen. Het tweede is dat er aan wordt gegeven
dat er invloed wordt geprobeerd uit te oefenen. Dat is nog
iets anders dan dat dat uiteindelijk ook tot resultaten leidt.
Het zou kunnen dat er in de school wat druk wordt uitgeoefend en dat er voorbeelden worden genoemd van hoe men
graag zou zien dat het geld wordt besteed, maar uiteindelijk
telt voor ons wat er afgesproken wordt. Wat afgesproken
wordt moet de instemming hebben van de personeelsgeleding, van de mr. Mijn oproep aan hen is: maak er dan ook
gebruik van. Op het moment dat het niet gaat zoals het
hoort, moet er gewoon geen instemming worden verleend.
Dan zal dat later ook duidelijk worden in de jaarverslagen
en hebben we mogelijkheden om in de richting van die
scholen actie te ondernemen. Het tweede is — ik blijf het
herhalen — dat prachtige meldpunt. Dat is door de initiatiefnemers zelf in het leven geroepen. Maak er dan ook gebruik
van.
De heer Kwint (SP):
Voordat mensen gebruik kunnen maken van een meldpunt,
moeten ze wel precies weten hoe het zit. Want wie gaat er
nou over het geld? Op de website van het ministerie lees
ik: "Schoolleiders, leraren, onderwijsondersteunend personeel gaan het gesprek aan." In het akkoord zelf staat niks
over besturen. PO in actie heeft het over leraren en
schoolleiders, niet over besturen. Maar dan kijk ik op de
website van de PO-Raad en dan staat daar: "Schoolbesturen
worden niet buitenspel gezet. Schoolbesturen maken mede
het plan." Dus de vraag is: wie maakt uiteindelijk deze
plannen? En als ik straks naar het meldpunt mail "goh, mijn
bestuur probeert wel een heel dikke vinger in de pap te
hebben", wat voor antwoord krijg ik dan van dat meldpunt?
Want het staat voor de SP als een paal boven water dat dit
echt aan de mensen is die voor de klas staan en niet aan
de bestuurskamers.
Minister Slob:
Voorzitter. Uiteindelijk zijn natuurlijk de betrokkenen in de
school met elkaar in gesprek. Het zou dan ook vreemd zijn
om bepaalde personen buiten die gesprekken te houden.
Maar het is evident duidelijk — dat hebben we afgesproken
en dat is ook in het akkoord vastgelegd — dat er instemmingsrecht is voor de personeelsgeleding van de mr. Het
personeel heeft daar uiteindelijk dus een heel duidelijke en
zelfs beslissende stem in. Zij moeten dus actief betrokken
worden bij de keuzes die gemaakt worden. Ik heb er in de
afgelopen weken voorbeelden van gezien dat men in een
goede school in goed overleg tot verantwoorde keuzes
probeert te komen waarin iedereen zich kan vinden. Ik heb
er vertrouwen in dat dat zal gebeuren op alle scholen in
Nederland.

Tweede Kamer

Vragenuur: Vragen Westerveld

22 mei 2018
TK 83

83-4-3