Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2019–2020

25 424

Geestelijke gezondheidszorg

Nr. 525

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VOLKSGEZONDHEID,
WELZIJN EN SPORT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 13 maart 2020
Bij brief van 21 februari jl. (Kamerstuk 25 424, nr. 521) heb ik uw Kamer
aangegeven dat ik enkele grote zorgverzekeraars, grote ggz-aanbieders en
brancheorganisaties Zorgverzekeraars Nederland (ZN) en GGZ Nederland
heb gevraagd om een plan te maken om te zorgen voor landelijk
voldoende capaciteit in hoog complexe ggz. In het AO van 29 januari jl.
had ik u dit ook al aangekondigd (Kamerstuk 25 424, nr. 524). De partijen
zijn voortvarend met mijn vraag aan de slag gegaan en hebben mij op
4 maart jl. een plan gestuurd. Op 10 maart jl. heb ik het plan met de
partijen doorgesproken. Met deze brief deel ik het plan graag met u1.
Plan van aanpak toegankelijkheid en beschikbaarheid hoogcomplexe ggz
De kern van het plan is dat patiënten met een hoogcomplexe ggz
zorgvraag met prioriteit een behandelaanbod op maat krijgen, door
middel van een verbeterde toegankelijkheid en beschikbaarheid van de
zorg voor deze doelgroep.
Partijen geven dit invulling door per 1 april a.s. van start te gaan met een
landelijk sluitend netwerk van aanbieders en financiers, in de vorm van
regiotafels. De zorgbehoefte van mensen met een hoogcomplexe
zorgvraag wordt ingebracht op een regiotafel als deze niet adequaat via
de reguliere route kan worden opgepakt. Het gaat om zorgbehoefte van
mensen voor wie het ondanks eerdere tussenkomst van een zorgaanbieder en/of de afdeling zorgbemiddeling van de verzekeraar niet is gelukt
een passende plek te vinden. De toeleiding naar deze speciale aanpak is
gekoppeld aan een aantal kenmerkende aspecten van de zorgbehoefte,
die een speciale aanpak rechtvaardigen. Die aspecten zijn vervat in zeven
inclusiecriteria. Naar verwachting van de partijen gaat het om 250 tot 300
mensen. Dit is een aanname. De afspraak met partijen is dat dit geen
bovengrens is.
1

kst-25424-525
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2020

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 25 424, nr. 525

1

De speciale aanpak via de regiotafels voor hoogcomplexe zorg zal bestaan
als sluitstuk van het aanbod van opschalingsmogelijkheden, zoals de ggz
met bijzondere hoogspecialistische voorzieningen, zorgbemiddeling door
zorgverzekeraars en het werk van de Unit complexe zorgvragen van mijn
ministerie.
Iedere regiotafel voor hoogcomplexe zorg staat onder leiding van een
grote ggz-aanbieder. De regiotafels hebben als taak een passend
behandelaanbod te vinden. Als het passende aanbod vanuit de inhoud is
geformuleerd en gevonden, dan wel nieuw gecreëerd, zorgt de zorgverzekeraar voor passende financiering. De tafels hanteren het principe van
doorzettingskracht op basis van gezamenlijke verantwoordelijkheid. Dit
betekent concreet dat men werkt via het principe van opschaling, totdat er
passende zorg of ondersteuning is gevonden. Het netwerk van regiotafels
hoogcomplexe zorg is landelijk dekkend, wat betekent dat voor casussen
uit het hele land toegang is geregeld tot een regiotafel. Over de route van
toeleiden hebben betrokken zorgaanbieders en zorgverzekeraars
afspraken gemaakt.
Partijen stellen zich garant dat voor betreffende patiënten, waar zij ook in
Nederland wonen, met prioriteit een passend aanbod wordt geboden. Dit
is een grote stap in de goede richting, voor zeer kwetsbare patiënten.
Ik ben blij met deze goede stap. Tegelijkertijd zullen er ondanks alle
mogelijkheden van zorgbemiddeling, coördinatie en doorzettingskracht,
toch situaties blijven waarin het een zoektocht blijft naar wat het meest
passend is voor een patiënt. Dit hoor ik terug van professionals in de zorg,
die met ziel en zaligheid zoeken naar mogelijkheden voor mensen in
benarde situaties. Individuele verwachtingen kunnen niet altijd worden
waargemaakt. We laten mensen dan niet los, maar professionals zoeken
met mensen naar hernieuwd perspectief. Met dit plan doen verzekeraars
en aanbieders het uiterste om de «match» tussen hoogcomplexe
zorgvraag en maatwerk-aanbod te organiseren.
Rol gemeenten
Een deel van de doelgroep met een hoog complexe ggz-zorgvraag heeft
tijdens en/of na de behandeling behoefte aan ondersteuning vanuit het
sociaal domein, zoals beschermd wonen. De partijen constateren dat de
doorstroom van mensen met een hoogcomplexe zorgvraag vanuit de ggz
naar het sociaal domein op dit moment niet altijd goed verloopt. Hierdoor
krijgen deze mensen te laat een passend aanbod en komt er gedurende
die wachtperiode bovendien geen behandelcapaciteit voor nieuwe
patiënten met een complexe zorgvraag beschikbaar. Het omgekeerde zien
wij ook: mensen krijgen soms ondersteuning vanuit de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo), terwijl op dat moment aanvullende behandelcapaciteit vanuit de ggz niet tijdig beschikbaar is. Deze onwenselijke
situatie moeten we gezamenlijk aanpakken, zodat mensen op het juiste
moment de juiste zorg op de juiste plek krijgen. Daarom ga ik samen met
de opstellers van het plan op korte termijn het gesprek aan met de
Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) om te bezien hoe we dit
beter vorm kunnen geven en welke extra maatregelen moeten worden
getroffen. In dit gesprek zal ik de gemeenten vragen om voor 1 juli 2020
een aanvullend plan op te stellen waarin een sluitende aanpak wordt
vastgelegd om de doorstroming van cliënten met een (hoogcomplexe)
zorgbehoefte vanuit ggz-aanbieders naar het gemeentelijk domein te
verbeteren.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 25 424, nr. 525

2

Financieel
Naast de gezamenlijke inzet om de aansluiting tussen de ggz en het
sociaal domein te verbeteren, hebben de partijen gevraagd om twee
financiële maatregelen als randvoorwaarden voor een goede uitvoering.
Ik zal hier met verzekeraars en aanbieders de komende tijd verder aan
werken. Dit betekent concreet dat ik met partijen en de NZa ga werken aan
een prestatie in de bekostiging voor deze doelgroep, zodat verzekeraars
de hoge behandelkosten van patiënten beter kunnen vergoeden aan
aanbieders. Ook gaan de Minister voor Medische Zorg en Sport en ik met
verzekeraars in gesprek over een mogelijke aanpassing van de risicoverevening voor patiënten uit deze doelgroep met zeer hoge zorgkosten.
Beide maatregelen kunnen per 2021 hun beslag krijgen en worden
gefinancierd vanuit het bestaande budgettaire ggz-kader.
Vervolg
Ik heb waardering voor de inzet van verzekeraars en aanbieders, die
gezamenlijk in korte tijd dit plan hebben opgesteld. Partijen nemen met dit
plan hun verantwoordelijkheid om de toegankelijkheid en beschikbaarheid
van hoogcomplexe ggz te verbeteren. Mijn vertrouwen stel ik in de
zorgverleners en andere betrokkenen die dit in de praktijk mogelijk gaan
maken.
Ik ben me er natuurlijk bewust van dat met dit plan niet alle uitdagingen in
de GGZ worden opgelost. Er is nog volop werk te doen, met name op het
punt van de wachttijden. Ik heb u reeds toegezegd dat ik – met partijen in
het veld zoals patiëntenorganisaties, zorgprofessionals, zorgaanbieders,
zorgverzekeraars en wethouders- een visie op het toekomstige zorglandschap GGZ wil maken over hoe de GGZ toekomstbestendig georganiseerd
moet worden. In deze visie wil ik ook specifiek ingaan op en werken aan
aspecten die kunnen bijdragen aan het terugdringen van de wachttijden,
zoals de herstelondersteunende intake en de inzet van ervaringsdeskundigen daarbij. In december 2020 zal ik de visie zorglandschap GGZ aan uw
Kamer toesturen. Voor de zomer zal ik u een eerste opzet doen toekomen.
Nu is het zaak aan de slag te gaan, te beginnen met de start van de
regiotafels per 1 april 2020, en echt het verschil te maken voor mensen
met een hoogcomplexe zorgvraag. Ik zal de voortgang van de uitvoering
van het plan nauwlettend volgen en zal hier regelmatig met partijen over
spreken en uw Kamer daarover informeren.
De Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
P. Blokhuis

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 25 424, nr. 525

3