Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2015–2016

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1836
Vragen van het lid Gesthuizen (SP) aan de Minister van Economische Zaken
over de verlaging van vergoedingen aan winkeliers met een postpunt
(ingezonden 15 februari 2016).
Antwoord van Minister Kamp (Economische Zaken) (ontvangen 10 maart
2016).
Vraag 1
Wat is uw reactie op het artikel «Woede om plan PostNL»?1
Antwoord 1
PostNL is een bedrijf dat opereert in een geliberaliseerde postmarkt. Zoals elk
bedrijf zal ook PostNL in die markt zoeken naar mogelijkheden voor optimalisering van bedrijfsvoering en kostenefficiënte dienstverlening. Ik ga ervan uit
dat PostNL voorgenomen plannen als deze bespreekt met stakeholders.
Derhalve vind ik dit in eerste instantie een kwestie tussen PostNL en de
Vereniging van Postale en Bancaire retailers (VVP) en haar leden.
Vraag 2
Kunt u aangeven met welke redenen de postzegelprijs het afgelopen jaar is
verhoogd?
Antwoord 2
De volumeontwikkeling van de universele postdienstverlening (hierna: UPD)
kenmerkt zich door een structurele daling, vooral als gevolg van de toename
van het elektronische berichtenverkeer. In 2014 was er opnieuw een
volumedaling van 8% van het totale segment van geadresseerde brievenbuspost ten opzichte van het jaar ervoor (ten opzichte van 2009 bedraagt de
daling 31%).2 Omdat de basisinfrastructuur die voor de UPD nodig is, wel in
stand moet blijven, zorgt dit ervoor dat de kosten per poststuk omhoog gaan.
Deze kosten worden doorberekend in het postzegeltarief. Zie voor een nadere
toelichting mijn antwoorden van 4 december 2015 op vragen van het lid De
Liefde (VVD) (Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2015–2016, nr. 763).

1

Website de Telegraaf, 11 februari 2016 (http://www.telegraaf.nl/dft/nieuws_dft/25184699/
__Woede_om_plan_PostNL__.html)
2
Marktmonitor post, ACM december 2015.

ah-tk-20152016-1836
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

1

Vraag 3
Bent u van mening dat, als deze stijging onder andere bedoeld is om de
kosten van collectie te vergoeden, er sprake is van een legitieme verlaging
van de vergoeding voor postpunthouders?
Antwoord 3
De postzegelprijs is gerelateerd aan het huidige kostenniveau. Tegelijkertijd is
er sprake van een structurele volumedaling die zich ook komende tijd nog zal
doorzetten. Hierdoor zullen de kosten per brief verder toenemen. Om verdere
stijging van de postzegelprijs zoveel mogelijk te voorkomen is het noodzakelijk dat PostNL blijft zoeken naar mogelijkheden om kosten te besparen. Het
terugbrengen van het aantal servicepunten is daarvan een voorbeeld, maar
ook het tegen het licht houden van het vergoedingensysteem voor postpunthouders.
Vraag 4 en 5
Verwacht u, zoals de Vereniging van Postale en Bancaire retailers (VVP) stelt,
dat postpunten zullen verdwijnen als PostNL deze verlaging doorzet?
Zo ja, van hoeveel postpunten verwacht u dat deze zullen sluiten en kunt u
aangeven of deze eerder in steden of in kleinere kernen gevestigd zijn?
Antwoord 4 en 5
Het is van belang onderscheid te maken tussen postvestigingen met een
compleet aanbod aan diensten (postzegels, aangetekende brieven, rijbewijzen, pakketpost etc.), postpunten met een beperkt aantal postdiensten en
pakketpunten. Ik begrijp van PostNL dat het aantal postvestigingen waar het
volledige pakket aan postdiensten wordt aangeboden, in de toekomst
ongeveer gelijk zal blijven. Het aantal pakketpunten zal in de komende jaren
worden uitgebreid. Reductie en verplaatsing naar locaties met een beter
klantenbereik zal vooral geschieden bij postvestigingen met een beperkt
aanbod. De ruimte die PostNL heeft voor een dergelijke daling, vindt zijn
oorsprong in de wijziging van de Postwet 2009 tot modernisering en
flexibilisering van de universele postdienst. Hierin is een aantal maatregelen
opgenomen met als doel het waarborgen van de continuïteit van een
kwalitatief goede, betaalbare en toegankelijke basispostvoorziening. Een van
deze maatregelen was het laten vervallen van een absolute eis ten aanzien
van het aantal postvestigingen. Doordat in het Postbesluit wel spreidingseisen zijn opgenomen ten aanzien van de beschikbaarheid van postvestigingen,
wordt een minimum aantal dienstverleningspunten gewaarborgd. Het is aan
PostNL om op basis van rendabiliteit, aangeboden volume, commerciële
overwegingen, wettelijke eisen en overleg met lokale stakeholders en
bestuurders een afweging te maken welke precieze invulling er aan de
spreiding wordt gegeven.
Vraag 6
Welke gevolgen heeft dit volgens u voor de leefbaarheid van deze steden en
kleine kernen?
Antwoord 6
Het belangrijkste doel van de UPD is het waarborgen van de beschikbaarheid
van een bepaald niveau aan postdienstverlening voor iedere burger. Dit doel
en de eisen ten aanzien van de beschikbaarheid van brievenbussen en
servicepunten van de universele dienstverlener zijn daarom vastgelegd in het
Postbesluit 2009. Bij de laatste wijziging van het Postbesluit zijn de spreidingseisen gehandhaafd. Voorts voorziet de Postwet 2009 in de verplichting
voor de UPD-verlener om advies te vragen aan consumentenorganisaties die
de belangen behartigen van kwetsbare gebruikers van de UPD over de door
hem voorgenomen wijzigingen in het aantal en de spreiding van brievenbussen en postvestigingen.
De implementatie van het herstructureringsproces dat PostNL begin dit jaar
heeft ingezet, kent een doorlooptijd van meerdere jaren. Ik heb van PostNL
begrepen dat per regio en per gebied wordt bekeken waar dienstverleningspunten blijven, waar deze worden verplaatst of waar er punten bijkomen. Dit
gebeurt in afstemming met betrokken lokale belanghebbenden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

2

Vraag 7, 8 en 9
Bent u bekend met de exclusiviteit die PostNL bedingt bij de exploitanten van
Postpunten?3
Vindt u het in lijn met het mededingingsrecht dat PostNL in de krimpende
postmarkt exclusiviteit bedingt bij deze exploitanten, waardoor zij hun
inkomsten niet kunnen aanvullen door samen te werken met andere
pakketbezorgers?
Bent u bereid de Autoriteit Consument en Markt (ACM) te vragen een
onderzoek uit te laten voeren naar de legitimiteit van deze exclusiviteit?
Antwoord 7, 8 en 9
Een exclusiviteitsbeding is niet ongebruikelijk in een vrije markt. Het staat
iedere ondernemer ook vrij om al dan niet akkoord te gaan met een
commercieel contract waarin een dergelijk beding is opgenomen. Daarbij
moet uiteraard wel worden voldaan aan het gestelde in de Mededingingswet.
ACM kan op eigen initiatief of op basis van specifieke klachten van marktpartijen daar onderzoek naar starten. Overigens heb ik begrepen dat de VVP en
ACM hierover al contact hebben gehad. Ik zie derhalve geen aanleiding om
ACM nu specifiek te vragen een onderzoek uit te voeren. Het zoeken naar
rendabelere vormen van dienstverlening heeft er overigens juist toe geleid
dat PostNL eigen postkantoren heeft gesloten en postservicepunten heeft
ondergebracht bij lokale ondernemers. Door deze ontwikkeling hebben lokale
ondernemers de laatste jaren meer mogelijkheden gekregen voor diversificatie van het aanbod en het aantrekken van nieuwe klanten.

3

Website Twinkle, 12 augustus 2014 (http://twinklemagazine.nl/nieuws/2014/08/klant-begrijptniks-van-al-die-verschillende-afhaalnetwerken/index.xml)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

3