Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2017–2018

21 501-08

Milieuraad

Nr. 739

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN INFRASTRUCTUUR EN
WATERSTAAT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 9 juli 2018
Met deze brief informeer ik u, mede namens de Minister van Infrastructuur en Waterstaat en de Minister van Economische Zaken en
Klimaat, over de Milieuraad die op 25 juni jl. bijeenkwam in Luxemburg.
Tijdens deze Raad stonden beleidsdebatten op de agenda over de
Commissievoorstellen t.a.v. de herziening van de Drinkwaterrichtlijn en
CO2-normen voor personenauto’s en bestelwagens. Daarnaast zijn er
Raadconclusies aangenomen over het derde Circulaire Economie pakket.
Bij de diversenpunten presenteerde de Commissie een aantal nieuwe
voorstellen en kwam onder meer de COP-15 biodiversiteit, het EU-initiatief
voor bestuivers, het Parijs Akkoord als onderdeel van EU-overeenkomsten
met derde landen, terugkoppeling van recente internationale bijeenkomsten, het internationaal chemicaliën- en afvalbeleid na 2020 en de
prioriteiten van het aanstaande Oostenrijkse Voorzitterschap aan bod.
Herziening Drinkwaterrichtlijn
De Raad voerde een beleidsdebat over het Commissievoorstel voor een
herziening van de Drinkwaterrichtlijn, waarbij de discussie zich concentreerde op de aanpak voor materialen en chemicaliën die in contact
komen met drinkwater en op het opnemen van bepalingen inzake toegang
tot drinkwater in de Drinkwaterrichtlijn.
Lidstaten benadrukten het belang van toegang tot drinkwater, maar
tegelijkertijd werden er ook twijfels geuit over de voorgestelde aanpak om
dit op Europees niveau te regelen, en om dit te doen in een richtlijn die
ziet op de kwaliteit van drinkwater. Veel lidstaten achtten het meer
passend om het aan lidstaten te laten om maatregelen te nemen op
nationaal niveau omdat dit een verantwoordelijkheid van de lidstaten
betreft, maar ook om rekening te houden met nationale en lokale
klimatologische, culturele en sociaaleconomische factoren. Daartegenover

kst-21501-08-739
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2018

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 21 501-08, nr. 739

1

stond een groep vooral zuidelijke lidstaten die zich juist groot voorstander
van deze bepaling toonden en die soms zelfs nog verdergaande maatregelen bepleitten.
Nederland heeft met betrekking tot het nieuwe artikel 13 over toegang tot
drinkwater aangegeven veel belang te hechten aan goede toegang tot
schoon en veilig drinkwater en noemde daarbij de Blue Deal als voorbeeldinitiatief. Nederland heeft echter vraagtekens geplaatst bij het
instrument van de Drinkwaterrichtlijn om dit onderwerp te adresseren
evenals bij de zeer gedetailleerde en voorschrijvende wijze waarop
invulling is gegeven aan een kwestie die toch vooral de verantwoordelijkheid van lidstaten betreft.
Met betrekking tot harmonisatie van materialen en producten die in
contact zijn met water, wezen vrijwel alle Lidstaten erop dat een aanpak
uitsluitend via de Bouwproductenverordening ontoereikend is om een
adequaat beschermingsniveau te handhaven. Er was een duidelijke
voorkeur om harmonisatie van gezondheidskundige of hygiënische
vereisten voor materialen en chemicaliën in contact met drinkwater te
regelen via de Drinkwaterrichtlijn en alleen de standaardisatie van
producten, op basis van deze vereisten, via de Bouwproductenverordening te doen.
Ook Nederland heeft zich uitgesproken tegen het schrappen van artikel 10
over materialen en chemicaliën in contact met drinkwater. Nederland
deelde de mening dat de huidige situatie verbetering behoeft, maar de
Bouwproductenverordening is niet de juiste manier om dit te regelen.
Nederland heeft gepleit voor Europese harmonisatie van hygiënische
vereisten voor materialen en chemicaliën via de Drinkwaterrichtlijn om
zowel de interne marktproblemen te adresseren als het noodzakelijke
beschermingsniveau te kunnen waarborgen.
Het Oostenrijkse voorzitterschap zal nu op basis van de discussie in de
Raad de verdere onderhandelingen over de Drinkwaterrichtlijn
vormgeven.
CO2-normen personenauto’s en bestelwagens
Lidstaten hebben zich uitgesproken over het voorstel van de Commissie
om de bestaande CO2-normen voor auto’s en bestelwagens aan te
scherpen voor de jaren 2025 en 2030. In het beleidsdebat stonden deze
ambitieniveaus en het voorgestelde stimuleringsmechanisme voor
bevordering van emissievrije en -arme auto’s centraal.
Eurocommissaris Klimaatactie en Energie, Dhr. Caňete, benadrukte dat de
voorgestelde reductiepercentages van 15% in 2025 en 30% in 2030 wat
hem betreft gebalanceerd en tegelijkertijd ambitieus zijn.
De Lidstaten waren verdeeld over het voorgestelde ambitieniveau van de
Commissie; ongeveer de helft van de Lidstaten gaf aan een hogere
ambitie na te streven. Er was ook een deel Lidstaten die juist meer
terughoudendheid verlangden, vanwege de mogelijke nadelige impact op
bestaande auto-industrie en een verschuiving van import van tweedehands auto’s naar Oost-Europa.
Nederland heeft aangegeven dat er meer gedaan moet worden aan het
ambitieniveau. Voor het jaar 2025 is een doelstelling van 25%
CO2-reductie een goed begin. Uit verschillende rapporten – waaronder de
Impact Assessment van de Commissie – blijkt echter dat in 2030 reductiedoelstellingen van 60, 70% kunnen worden behaald mét netto voordelen
voor de samenleving en ruim 200.000 nieuwe banen in de EU. Nederland

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 21 501-08, nr. 739

2

heeft aangedrongen om het volledige kosteneffectieve reductiepotentieel
in de transportsector te gebruiken, anders verleggen we de last naar
sectoren zoals landbouw en gebouwen.
Met betrekking tot het stimuleringsmechanisme voorgesteld door de
Commissie, heeft Nederland aangegeven dat nationale prikkels alleen niet
voldoende zijn om producenten ertoe te bewegen naar lage- en
nulemissie-mobiliteit; daarvoor is Europese wetgeving nodig. De
voorgestelde benchmarks door de Commissie zijn lager dan wat fabrikanten zelf hebben aangekondigd; in combinatie met de voorgestelde
bonus kan dat zelfs tot meer CO2-uitstoot leiden. Kortom: hogere
benchmarks met op zijn minst naast een bonus ook een malus zijn
noodzakelijk.
De gemaakte opmerkingen en gedeelde standpunten van de milieuministers worden betrokken in de verdere besprekingen bij het bepalen van
het standpunt van de Raad in een later stadium. De Eurocommissaris gaf
daarbij aan beide onderdelen (doelen 2025 en 2030, prikkels voor nul- en
emissiearme voertuigen) als essentieel te beschouwen om overeenstemming te bereiken.
Raadconclusies Circulaire Economie
Tijdens de Milieuraad zijn Raadsconclusies aangenomen over het derde
circulaire economiepakket, waaronder de Europese Strategie voor
Kunststoffen; het snijvlak tussen chemicaliën-, product- en afvalbeleid en
het monitoringsraamwerk voor een circulaire economie. Lidstaten zijn
over het algemeen tevreden over de ambities die de Raadsconclusies
weergeven en zien uit naar de uitwerking en realisatie van de aangekondigde en aanbevolen maatregelen en acties.
Nederland pleitte voor het versterken van het EU-productbeleid gericht op
het bevorderen van een circulaire economie, waaronder maatregelen
gericht op de voorkant van materiaalketens, zoals preventie, eco-design,
productie en gedrag. Ook vroeg Nederland aandacht voor de bijdrage die
Circulaire Economie heeft in het aanpakken van klimaatverandering en het
belang van het inzichtelijk maken van deze bijdrage door middel van het
monitoringsraamwerk.
Diversen
Presentatie nieuwe Commissievoorstellen
De Commissie presenteerde de nieuwe wetgevingsvoorstellen voor: het
LIFE-programma voor financiering van milieu-, klimaat- en natuurbehoudprojecten (in het kader van het nieuwe MFK); een verordening voor
minimumvereisten voor hergebruik van afvalwater; CO2-normen voor
zware voertuigen; een richtlijn om plastic producten voor eenmalig
gebruik te beperken en een richtlijn om 10 bestaande
EU-wetgevingsinstrumenten op het milieugebied te wijzigen met het oog
op stroomlijning van rapportageverplichtingen. De Commissie presenteerde eveneens het allereerste EU-initiatief om de teloorgang van
bestuivers tegen te gaan. Het initiatief biedt een raamwerk voor een
geïntegreerde aanpak van het probleem door het verbeteren van kennis
en samenwerking en een effectiever gebruik van bestaande instrumenten
en beleidsmaatregelen.
De Kamer zal via de gebruikelijke route van het BNC-fiche over deze
voorstellen worden geïnformeerd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 21 501-08, nr. 739

3

Conventie over biodiversiteit (COP 15 in 2020)
Frankrijk heeft in de Raad opgeroepen tot een vroege en krachtige
mobilisatie van de Europese Unie en haar lidstaten met het oog op
ambitieuze resultaten op de aankomende COP-15 in 2020 (de COP-14 zal
nog dit jaar plaatsvinden).
Nederland heeft haar waardering uitgesproken voor het initiatief van
Frankrijk en apprecieert de ambitie die eruit spreekt. Nederland heeft
aangegeven de zorgen over de wereldwijde toestand van biodiversiteit en
de implicaties die dit heeft voor het welzijn van de mens te delen.
Nederland wees op het belang dit punt tijdig mee te nemen in de
voorbereidingen voor de COP-14.
Parijs akkoord als onderdeel van EU-overeenkomsten
Frankrijk vroeg aandacht voor hun voorstel om naleving van het Parijs
klimaatakkoord op te nemen als essentieel element in
EU-overeenkomsten met derde landen, waaronder handelsakkoorden. Er
was sprake van enige sympathie onder Lidstaten voor dit voorstel, waarbij
breed werd benadrukt dat nadere juridische analyse en uitwerking nodig
is.
Chemicaliën en afval na 2020
Zweden stelde voor om een alliantie te vormen om het bewustzijn te
vergroten van de urgentie om te komen tot een gezamenlijke mondiale
aanpak van chemicaliën en afval. Dit initiatief bouwde voort op de
besprekingen tijdens de tweede internationale conferentie over de
«chemicaliën- en afvalarchitectuur voor de periode na 2020». Het initiatief
leidt mogelijk tot een ministeriële verklaring waar Nederland zich bij zal
aansluiten.
Terugkoppeling van internationale bijeenkomsten
De Commissie heeft de Lidstaten geïnformeerd over recente high-level
bijeenkomsten, waaronder EU for Talanoa, de Ministeriële bijeenkomst
over Klimaatactie en de Petersberg-dialoog (waarover de
co-organiserende partijen Duitsland en Polen ook nog terugkoppeling
hebben gegeven). Een aantal landen, waaronder Nederland, heeft daarbij
de Commissie opgeroepen om leiderschap te tonen richting COP-24 in
Katowice, Polen. De EU-langetermijnstrategie die de Commissie dit najaar
zal publiceren moet duidelijk maken of de bestaande 2030-doelen
voldoende zijn om de doelstelling uit het Verdrag van Parijs te halen. Wat
Nederland betreft moet het Europese CO2-reductiedoel verhoogd worden
van tenminste 40% reductie t.o.v. 1990 naar 55%.
Werkprogramma inkomend voorzitterschap
Oostenrijk heeft met het Programme of the Austrian Presidency haar
prioriteiten voor het aankomende Voorzitterschap gepresenteerd op het
gebied van milieu en klimaat. Voor de Milieuraad zijn de thema’s COP24,
biodiversiteit, CO2-normen voor voertuigen, LIFE, circulaire economie,
single-use plastics en de revisie van POP (persistent organic pollutants)
genoemd als aandachtspunten.
Europese aanpak chemicaliën
Zoals toegezegd tijdens het AO Milieuraad (Kamerstuk 21 501-08, nr. 738)
is er informeel (aangezien REACH geen agendapunt was op de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 21 501-08, nr. 739

4

Milieuraad) met milieuministers gesproken over het aanpakken van
potentieel zeer zorgwekkende stoffen, waaronder persistente, mobiele en
toxische (PMT) stoffen, op basis van het voorzorgsprincipe. Met name
PMT-stoffen kunnen voor problemen bij drinkwaterproductie zorgen. Deze
gedachte krijgt steeds meer steun. Ik heb ook aandacht gevraagd voor het
versterken van de doorwerking naar de vergunningverlening.
Verder heeft ambtelijk informeel overleg plaatsgevonden met de Europese
Commissie over het beschermen van drinkwaterkwaliteit via REACH. Dit
hangt nauw samen met het initiatief van Duitsland voor regulering van de
PMT-stoffen, dat Nederland vanaf het begin heeft gesteund. In de brief
over de relatie tussen de REACH-verordening en drinkwaterbescherming,
die de Minister u bij het AO Water van 28 juni heeft toegezegd, zal op dit
punt verder ingegaan worden.
Ook is er informeel gesproken met de aanwezige Eurocommissarissen,
waarbij is aangedrongen op publicatie van de strategie voor een non-toxic
environment.
Ten slotte heb ik toegezegd u te informeren over het initiatief van de
Staatssecretaris van SZW over kennisdeling over gevaarlijke stoffen.
Daarvoor verwijs ik kortheidshalve naar haar recente brief.1
De Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat,
S. van Veldhoven-van der Meer

1

Kamerstuk 25 883, nr. 330.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 21 501-08, nr. 739

5