Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2022–2023

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

697
Vragen van het lid Hijink (SP) aan de Minister voor Langdurige Zorg en Sport
over de uitzending van In het vizier van De Jager over ouderenmishandeling
(ingezonden 30 september 2022).
Antwoord van Minister Helder (Langdurige Zorg en Sport) (ontvangen
11 november 2022). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2022–2023,
nr. 442.
Vraag 1
Wat is uw reactie op de uitzending van In het vizier van De Jager over
ouderenmishandeling?1
Antwoord 1
Ik ken de uitzending. Het is duidelijk dat de betreffende cliënt niet op correcte
wijze is bejegend, terwijl dat wel zou moeten. En dat is te betreuren.
Vraag 2
Wat is uw reactie op het feit dat de klokkenluider die de misstanden binnen
de instelling waar zij werkte naar buiten bracht om deze reden is ontslagen,
terwijl deze misstanden niet werden beëindigd na interne meldingen?
Antwoord 2
Ik heb contact gehad met Vilente. Daar blijken enkele nuances. Het is aan de
organisatie om een oordeel te geven over het ontslag van deze medewerker.
Zij zijn tot dat besluit gekomen na een reeks van ontwikkelingen.
Vraag 3
Heeft u zicht op het probleem van ouderenmishandeling binnen instellingen?
Zo nee, bent u bereid om dit in kaart te brengen?
Antwoord 3
Er is eerder onderzoek gegaan naar ouderenmishandeling in zorginstellingen.
In 2004 verscheen «Ouderenmishandeling in het verpleeghuis, Ervaringen,
kennis en behoeften van verpleeghuisartsen» (Bardelmeijer, Maastricht). Dit
onderzoek is weliswaar ouder, maar heeft een inzichtelijke indeling. In

1

ah-tk-20222023-697
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2022

Omroep Gelderland, 1 september 2022, «In het vizier van De Jager – ouderenmishandeling»
(www.gld.nl/tv/aflevering/in-het-vizier-van-de-jager-ouderenmishandeling/177584).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

1

augustus 2019 verschenen de resultaten van een landelijke survey, Ouderenmishandeling in intramurale zorginstellingen (Beke en Movisie).
Vraag 4
Bent u bereid om zorginstellingen een handreiking te geven over het melden
van ouderenmishandeling, aangezien in de uitzending duidelijk wordt dat het
niet altijd duidelijk is voor instellingen wat wettelijk gezien moet worden
gemeld als het gaat om ouderenmishandeling?
Antwoord 4
Hiervoor is een handreiking Veilige zorgrelatie beschikbaar (vindplaats
www.veiligezorgrelatie.nl). Deze gebruikt de Inspectie Gezondheidszorg en
Jeugd als richtsnoer.
Er is ook een serious game over ouderenmishandeling, «Wie helpt», om
breder kennis te verspreiden, zodat het gesignaleerd kan worden. Het is een
interactieve game ontwikkeld door het Mentorschap West-Brabant, Rabobank
Zuidwest-Brabant, tanteLouise, en vertegenwoordigers van het National
Actieprogramma tegen kindermishandeling & Huiselijk geweld. Iedereen kan
de game makkelijk en gratis op z’n telefoon/tablet installeren (app store en
google play, developer Goal043 BV).
Aan de hand van filmpjes en vragen ga je door het spel en krijg je inzicht hoe
je ouderenmishandeling kunt herkennen en wat je dan kunt doen. Op die
manier wordt het bewustzijn rondom dit thema vergroot.
Vraag 5
Wat is uw reactie op de berichtgeving in de uitzending dat het voor naasten
vaak een zeer lastig traject is om door het doen van aangifte hun recht te
halen?
Antwoord 5
Het doen van aangifte kan in sommige situaties noodzakelijk zijn, maar is niet
altijd eenvoudig en leidt bovendien niet altijd tot een bevredigende uitkomst.
Het verdient dan ook de voorkeur zo mogelijk eerst andere mogelijkheden uit
te nutten, zoals in gesprek gaan met de zorgaanbieder. Dat vergroot de kans
op onderling begrip.
Vraag 6
Bent u het ermee eens dat het makkelijker moet worden voor zorgverleners
om ouderenmishandeling binnen hun eigen instelling te melden? Zo ja, welke
stappen gaat u zetten om dit te bereiken?
Antwoord 6
Ouderenmishandeling door medewerkers moet worden voorkomen en door
mantelzorgers en/of familie tijdig worden gesignaleerd. Binnen zorginstellingen moet op een goede manier worden omgegaan met ouderenmishandeling. De organisatie moet daarvoor beleidsmatig aandacht hebben, ook
wanneer sprake is van mishandeling door een medewerker.
De »Leidraad Veilige Zorgrelatie» is daarbij een richtsnoer. Daarnaast is een
open en lerende cultuur in de organisatie cruciaal. Medewerkers zijn daarbij
zelf ook belangrijk om dit onderling bespreekbaar te maken.
Vraag 7
Bent u het ermee eens dat het gemakkelijker moet worden voor zorgverleners
om misstanden binnen hun eigen zorginstelling te melden bij de Inspectie
voor Gezondheidszorg en Jeugd? Zo ja, welke stappen gaat u zetten om dit te
bereiken?
Antwoord 7
Zorgverleners kunnen mogelijke misstanden altijd melden bij de Inspectie
voor Gezondheidszorg en Jeugd. Bij het meldpunt van de inspectie kunnen
zorgaanbieders, zorgprofessionals en/of zorgverleners situaties melden die
bijvoorbeeld een ernstige bedreiging vormen voor de veiligheid van cliënten
of de zorg.
Op deze manier is het mogelijk voor zorgverleners om (anoniem) melding te
maken over hun eigen werkgever of over een collega instelling of zorgverlener. Daarnaast is er de «Leidraad Veilige Zorgrelatie». De IGJ ziet erop toe dat

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

2

deze leidraad geïmplementeerd én nageleefd wordt. De IGJ gebruikt deze
leidraad om te laten zien dat ouderenmishandeling uiteraard sterk wordt
afgekeurd en erop toe wordt gezien dat zorgaanbieders ervoor zorgen dat dit
niet kan gebeuren bij hun cliënten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

3