Zorgautoriteit

Ministerie

Volksgezondheid,

van

Welzijn

en

Newtonlaan

Sport

3584

P. Blokhuis

Drs.

Postbus
2500

EJ

Behandeld

directie

20350

Postbus

'S-GRAVENHAGE

3502

door

Telefoonnummer

Regulering

088

770

877

70

acute

psychiatrische

zorg

leveren.
Dit is zorg
die uit de Zvw wordt
te kunnen
vergoed en
wordt
zorgverzekeraars
ingekocht. Dergelijke regionale
hebben
vaak
ook een
rol in de opvang
van
samenwerkingsverbanden
verwarde
wie
is
acute
van
een
zogenoemde
bij
sprake
personen,
geen
valt onder
de verantwoordelijkheid
stoornis.
Deze
psychiatrische
opvang

situaties

gemeenten.

Adviesvraag
Op 15 juni 2016

heeft

advies
ons
een
uw
gevraagd
voorganger
op te
de acute
van
psychiatrische
bekostiging
passende
deze
het rapport
'Acute
Mede aanleiding
voor
was
vraag
zorg
per 2018.
in de
geestelijke
gezondheidszorg
Knelpunten en verbetervoorstellen
in Regulated
keten'
bureau
SIRM (Strategies
van
Markets). Dit rapport is
in het
de aandachtspunten
VWS.
Een van
in opdracht
van
opgesteld
de acute
is de bekostiging
van
Veldpartijen
psychiatrische
rapport
zorg.
die gekoppeld
de
is aan
vinden
de variabele
beschikbaarheidsvergoeding
de vergoeding
omdat
de hoogte van
dbc niet passend
crisis
afhangt van
daarover:
"De huidige
In het rapport
staat
het aantal
patiënten.
onderdeel
de dbc leidt
als
variabele
van
beschikbaarheidsvergoeding
onderof
tot
een
overdekking
bij partijen;
partijen die meer
mogelijk
dbc's
declareren
een
hogere beschikbaarheidsvergoeding,
ontvangen
een
hogere
gebieden
terwijl juist de partijen in dunnerbevolkte
zouden
moeten
ontvangen".
beschikbaarheidsvergoeding

stellen

voor

de

296

81

11

030

296

82

96

E

info@nza.nl

I

www.nza.nl

0280517/0419366

in Nederland
in
terecht
mensen
vijftigduizend
jaar komen
ongeveer
is sprake
als de situatie
Hiervan
ggz-crisis.
vraagt om acuut
de persoon
zelf of de omgeving
af te wenden,
voor
ingrijpen om gevaar
of om
overlast
te beëindigen.
Het gaat om
mensen
ernstige
bij wie
acute
stoornis.
van
een
sprake is van een vermoeden
psychiatrische
werken
in deze
acute
om
Ggz-aanbieders
regionaal samen
patiënten
zorg

van

030

F

Kenmerk

Ieder

door

T

info@nza.nl

een

die

Utrecht

E-mailadres

Blokhuis,

heer

3017
GA

Datum

Onderwerp
Advies
bekostiging

Geachte

-

1-41

Utrecht

BX

meest

27

februari

2018

Nederlandse

ons

advies

van

1 december

moment

nog

niet

wenselijk

In

20161 schreven
was

om

een

wij dat

definitieve

het

keuze

op

dat

te

maken

Kenmerk

0280517/0419366

voor

de generieke
de periode na 2018, omdat
voor
bekostigingsmodel
als
Acute
module
was
psychiatrie nog niet vastgesteld
module
is de nieuwe
Deze generieke
kwaliteitsstandaard.
richtlijn voor
de organisatie
en
en
geeft een
ordening van de acute
psychiatrische
zorg
in 2017
monitor
hiervoor.
aantal
om
een
normen
toegezegd
Wij hebben
voorstel
leveren
met
de acute
te
en
samen
een
over
veldpartijen
ggz op
uit te werken
van
en
voor
een
bekostiging
passende
toekomstbestendige
de
module.
de acute
generieke
volgens
psychiatrische
hulpverlening
in bijlage 2.
deze
U treft
monitor
aan

een

Doel

het

van

Pagina
2 van

advies

psychiatrie2 opgeleverd
brancheorganisaties.
Inschrijving van de
het
in het kwaliteitsregister
module
volgt op termijn.
bij
Zorginstituut
de veldpartijen,
met
maanden
hebben
De afgelopen
gewerkt
wij, samen
advies
inziens
aan
een
voor
een
onzes
passend en toekomstbestendig
kunnen
immers
Iedere
moet
burger in Nederland
bekostigingsmodel.
rekenen
volgens de
psychiatrische
hulpverlening
op acute
de generieke
module.
brief bevat
advies.
Deze
kwaliteitsnormen
van
ons

In

2017

maart

door

de

bij deze

is de

generieke

zorg

betrokken

module

Acute

Samenvatting
advies:
Dit zijn de hoofdlijnen
van
ons
psychiatrische
Op een deel van acute
wij inkoop
zorg adviseren
in representatie.
Op dit gedeelte is geen sprake van
de triage,
Het gaat om
beoordeling en
mededinging.
beschikbaarheid
ambulante
van
(outreachende)
crisisbehandeling
en

beschikbaarheid

Op het

van

bedden

gedeelte

resterende

en

adviseren

opname

tot

maximaal

wij de individuele

72

uur.

inkoop

behouden.
adviseren
bekostigingsvraagstuk
wij voor
wordt
ingekocht:
representatie
Een budgetsystematiek
met
vaste
een
prijs per
o
met
een
en
budgetparameter
patiëntgebonden
prestaties
het budget;
tarief
ter dekking van
vast
nacalculatie
en
plaats
o
Op het budget vindt voordoor
de NZa.
uitgevoerd en vastgesteld
dat niet in
psychiatrische
Op het gedeelte van de acute
zorg
wordt
ingekocht, blijven de patiëntgebonden
representatie
met
een
(crisis dbc's met verblijfsprestaties)
prestaties
maximumtarief
van
toepassing.
in te
2019
deze
om
systematiek
Wij adviseren
per 1 januari
het vaste
tarief
is op grond van
Voor de invoering
van
voeren.
de Wmg een
artikel
57 van
aanwijzing vereist.

1

2

Ten

aanzien

van

het

het

gedeelte

dat

in

https://puc.overheid.nl/nza/doc/PUC_3522_22/l/
nl/wp-content/uploads/2015/11/Generiekehttp://www. kwaliteitsontwikkelingggz.

module-Acute-psychiatrie.

pdf

Zorgautoriteit

te

21

Nederlandse

advies

Opbouw

Kenmerk

Eerst
van
beschrijven wij de functies
volgt opgebouwd.
de
module
de acuut
volgens
generieke
psychiatrische
hulpverlening
2 in op de
acute
psychiatrie. Vervolgens gaan wij in hoofdstuk
diverse
redenen
die
in hoofdstuk
2
om
we
marktordening.
Wij adviseren,
ander
de
te
acute
over
toelichten,
inkoopmodel voor
stappen
op een
Daarna
namelijk inkoop in representatie.
volgt in
psychiatrische
zorg,
hoofdstuk
3 het bekostigingsvraagstuk.
Welke
het
is
meest
bekostiging
uit de
passend bij acute
psychiatrische
zorg volgens de normen
module?
generieke
Tot slot gaan
genoemde
wij expliciet in op de door uw voorganger
randvoorwaarden
(hoofdstuk 4) en de stappen die noodzakelijk zijn
advies
de meeste
scoort
van
(hoofdstuk
5). Het totale
positief op veruit
de huidige marktordening
criteria.
De monitor
de genoemde
de
over
van
is als bijlage bijgevoegd
acute
psychiatrische
(bijlage 2).
Ons

advies

is als

Functies

1.

psychiatrische

acute

hulpverlening

De generieke
module
Acute
en
psychiatrie beschrijft de inhoud
de acuut
van
psychiatrische
hulpverlening.
organisatie
Partijen laten de
generieke module
inschrijven in het kwaliteitsregister
bij het
module
Met de generieke
als basis, zijn wij in overleg
Zorginstituut.
de acute
functies
met
van
partijen om de verschillende
gegaan
ggz af te

bakenen.
De

Dit geven

functies

van

we

acute

weer

in

een

psychiatrische

(zie bijlage 1).

stroomschema

hulpverlening

zijn:

Ggz-triage;

Beoordeling;
Crisisbehandeling.
Triage
de generieke
module
hebben
Met het opstellen
van
partijen ook een
Als er bij een
ontwikkeld.
triagewijzer
patiënt mogelijk sprake is van
wordt
acute
een
psychiatrische
problematiek
ingeschakeld.
ggz-triagist
behandelaar
Deze
beeld
te krijgen
om
een
gebruikt de ggz-triagewijzer
de situatie
de patiënt.
de triage is tweeledig.
Het doel van
van
van
de patiënt.
kan
Ten eerste
De triagist
passende zorg voor
zorgt het voor
het vermoeden
acute
van
maar
psychiatrische
problematiek
bevestigen
ook uitsluiten.
Als na triage nog steeds
vermoeden
acute
een
van
het 'voorportaal'
is het tevens
tot
bestaat,
psychiatrische
problematiek
de triagewijzer
Ten tweede
de acuut
deelt
hulpverlening.
psychiatrische
in
vermoeden
acute
met
van
een
problematiek
psychiatrische
patiënten
de
Deze
zijn bepalend voor
volgens verschillende
urgentiegraden.
maximale
module
De generieke
geeft als norm
wachttijd tot beoordeling.
24*7
beschikbaar
worden
is. Deze functie
moet
dat de triagefunctie
door
Hbo
met
een
specialisatie
uitgevoerd
opgeleide verpleegkundige
(acute) ggz.
Uit

gesprekken

met

consultatiefunctie

beantwoorden

Zorgautoriteit

en

komt
naar
voren
experts
heeft, bijvoorbeeld
richting
korte

interventies

kan

de

de

huisarts,

uitvoeren.

ook

triagist

dat

en

een

vragen

kan

0280517/0419366
Pagina

3 van

21

Nederlandse

Beoordeling
Als

na

er

Kenmerk

de triage

problematiek
hulpverleners
stellen.

Met

steeds

nog

bestaat,
plaats.
het

vindt
De

een

vermoeden

een

beoordeling

er

beoordeling

vaststellen

van

dient
eerste

een

van

om

door
een

acuut
een

psychiatrische
team

werkdiagnose

behandelbeleid

vindt

0280517/0419366

van

Pagina

te

vaak

4

de

kan
al plaats. Bij acute
psychiatrische
hulpverlening
behandeling
locatie
dan
andere
een
van
een
beoordeling
patiënt plaatsvinden
op
de instelling.
vindt
De beoordeling
de beoordelingslocatie
van
bij
de
thuis.
voorkeur
plaats bij
patiënt
24*7
module
dat het beoordelingsteam
De generieke
geeft als norm
bestaat
Hbo opgeleide
uit een
is. Het team
beschikbaar
verpleegkundige
met
een
en
specialisatie
(acute) ggz, een basisarts
psychiater als
dient
de beoordeling
binnen
achterwacht.
Bij de hoogste urgentiegraad
één uur plaats te vinden.
de
Dit is een
ten
van
versnelling
opzichte
de
binnen
80%
twee
van
van
uur.
huidige norm
beoordelingen
als er
is. Bijvoorbeeld
observatiebed
Het kan zijn dat een
noodzakelijk
vermoeden
acuut
een
van
psychiatrische
problematiek
bestaat, maar
onder
invloed
de patiënt
niet mogelijk is omdat
van
beoordeling
medische
noodzaak
toestand
is. Als er een
middelen
is, en de somatische
de patiënt
dan kan deze
worden
is stabiel,
van
opgenomen
op een
Zodra
het mogelijk is, kan dan beoordeeld
worden
of
observatiebed.
bij deze patiënt.
sprake is van acute
psychiatrische
problematiek
eerste

de

Crisisbehandeling
de beoordeling
is vastgesteld
na
vindt
psychiatrische
problematiek,

Als

deze

van

weken

Zorgautoriteit

functie

is het

stabiliseren

er
sprake is van acuut
crisisbehandeling
plaats. Het doel
de patiënt.
Dit kan tot enkele
van

dat

er

duren.

crisisbehandeling
gebeurt kan verschillen.
of
thuisomgeving,
op de beoordelingslocatie
kan direct
kan een
er
en
crisisbehandeling
nodig zijn. Ambulante
opname
Over
intensief
het
ter voorkoming
van
ingezet worden
opname.
is het zo dat er sprake is van
crisiscontacten
een
hoog aantal
algemeen
de crisis
in het begin van
met
daarbij ook een grote mate van
dat er professionele
is het noodzakelijk
Hiervoor
onvoorspelbaarheid.
beschikbaar
en
bevoegde
zorgverleners
zijn. De voorspelbaarheid
het
Hierdoor
heeft
daarmee
nemen
planbaarheid
toe, later in het traject.
meer
reguliere zorg. Mocht er sprake zijn van acute
opname,
weg van
houden
dan is het beschikbaar
van
noodzakelijk.
(lege) crisisbedden
De

omgeving

Het

kan

waarin

plaatsvinden

de

in de

van

21

Nederlandse

inkoop

2.

De

2.1

Implementatie

acute

zorg

generieke

module

van

Kenmerk

/0419366

0280517
Pagina
5 van

is ingeschreven
maar
generieke module
bij het Zorginstituut,
hoe de generieke
in te voeren.
module
feitelijk ook nu al, is de vraag
Dat is een
in de ggz en heeft
de coördinatie
transitie
en
gevolgen voor
de acute
van
organisatie
psychiatrische
zorg.

Zodra

Het
Een

de

reqioplan
belangrijk

van

de

generieke

tussen

de

keten

uitgangspunt

samenwerkingsafspraken
hebben
ketenpartners

zijn de

module
3

partners.
bestuurlijk overleg

De

betrokken

structureel,
op regionaal
het regionaal
wordt
overleg van ketenpartners
door
de
het
in
elke
In
gekozen
participerende
overleg.
partijen
regio
dient
de gehele
keten
de acute
een
van
regionaal
plan voor
Daarin
de volgende
moeten
thema's
psychiatrische
zijn
zorg te komen.
niveau.

De

voorzitter

van

opgenomen:

één telefoonnummer
beschikken
dat zij kunnen
over
Verwijzers
bellen;
SEH en verslavingszorg
maken
de
Crisisdienst,
afspraken over
somatische
of patiënten
met
comorbiditeit
patiënten
zorg van
die onder
invloed
zijn;
Crisisdienst

en

SEH

verantwoordelijk
beoordeling;

is

Er is voldoende

Er is voldoende
intensieve

maken

capaciteit
capaciteit

ambulante

afspraken

wie

wanneer

uitvoeren

van

de

het

voor

om

aan

aan

acute

outreachende

de

psychiatrische

triagenormen
opname

behandelin

te

bedden

voldoen;
en

.

het maatschappelijk
is vanuit
implementatie
belang gewenst.
Acute
die volgens de generieke
module
wordt
psychiatrische
zorg
Binnen
de regio moet
van
geleverd verhoogt de kwaliteit
gewerkt
zorg.
worden
acute
volgens één regionaal ketenplan
psychiatrische
zorg,
het begin van
de zorg
waarin
(meldkamer
ambulancezorg/politie,
HAP,
of door verwijzing
sociaal
naar
SEH) en het einde (ggz behandeling
Dit vereist
de
tussen
domein) zijn opgenomen.
samenwerkingsafspraken
andere
stakeholders.
Door de keten
en
zorgaanbieders,
zorgverzekeraars
die hierdoor
rond de patiënt
is de zorg
continu
en
afgestemd
ontstaat,
door de keten
heen.
De patiënt
gewaarborgd.
gaat vloeiend
De

heeft
behoefte
snelle
De patiënt
met
acute
een
aan
een
en
zorgvraag
die 24/7 beschikbaar
is. In dit proces
is
goed georganiseerde
zorgketen
de patiënt.
voor
een
er
van
weinig tot geen ruimte
vrije artsenkeuze
vaak
zal immers
niet bij machte
De patiënt
zijn om een dergelijke keuze
keuze
Vaak
is er ook geen
te maken.
tijd om een dergelijke afgewogen
wil worden
Als de patiënt
niet geholpen
te maken.
en
(zorgmijder)
hij of
zichzelf
of zijn omgeving,
dan kan de patiënt
een
voor
zij vormt
gevaar
of opgenomen.
worden
behandeld
gedwongen

3

Zorgautoriteit

als ketenpartners
module
worden
In de generieke
ambulancezorg,
genoemd:
van
en
regionale vertegenwoordiging
crisisdiensten,
ggz-instellingen
gemeenten,
openbaar
maatschappelijk
huisartsenposten,
opvang,
huisartsenvoorzieningen,
en
van
politie, RIBW,
naasten,
patiënten
vertegenwoordigers
ministerie,
ziekenhuizen.
verslavingszorg,

21

Nederlandse

Er komen
kortere
de toegankelijkheid
van
zorg.
Het zorgaanbod
moet
waar
nodig
beoordelingstijden.
worden
de nieuwe
te halen
om
(toegankelijkheids)normen
aangepast
de 24*7
beschikbaarheid
van
om
triage en beoordeling te garanderen.

De

verbetert

keten

normen

Kenmerk

0280517/0419366

voor

en

wordt.
belangrijk dat de generieke module
geïmplementeerd
rekenen
burger die in een crisis terecht
komt, moet er op kunnen
dat hij of zij de acuut
psychiatrische
volgens de verhoogde
zorg ontvangt
kwaliteitsde generieke
module.
van
en
toegankelijkheidsnormen
Iedere

2.2

Inkoopmodellen

welk
onderzocht
het meest
inkoopmodel
Wij hebben
past bij deze acute
hebben
aantal
We
varianten
beoordeeld:
de
een
psychiatrische
zorg.
de individuele
beschikbaarheidbijdrage,
inkoop, inkoop op basis van
volgbeleid en inkoop in representatie.

(en
prestaties
tarieven).
mogelijk
marktordening
gezondheidszorg
(Wmg, art. 56a) nog de optie van een
Er is dan bijna geen
rol voor
beschikbaarheidbijdrage.
zorgverzekeraars
de bekostiging
vindt
middels
De subsidie
subsidie.
wordt
en
een
plaats
rechtstreeks
betaald
uit het Zorgverzekeringsfonds.
Het

is dat

uitgangspunt

Als dit

Deze

adviseren

variant

zorgverzekeraar
deze

zorg.

De

zorg

bekostigd

dient

is, dan

biedt

de Wet

gezien

het

niet

dan
NZa

rol heeft
belangrijke
psychiatrische
zorg.

wij echter
nagenoeg

is

van

te

niet

vervullen

worden

feit

via

dat

de

inkoop
zorgverzekeraar
juist een
de acute
in de organisatie
van

geen
dat

mening

te

rol

meer

vervult

bij de

van

de

inkoop van zorg, waarbij een zorgverzekeraar
zelfstandig
binnen
de
is het uitgangspunt
onderhandelt,
zorgaanbieder
in beginsel
dienen
dan
Zorgverzekeringswet
(Zvw). Zorgverzekeraars
in te kopen.
ook in onderlinge
concurrentie
zorg

Individuele

met

een

niet tot een
inkoop van acuut
psychiatrische
zorg leidt echter
de generieke
van
module, vanwege
soepele en snelle implementatie
coördinatieproblemen.
inkoop is de dekking van de
Bij individuele
de zorgaanbieder
niet voor
100%
beschikbaarheidskosten
voor
geborgd,
komen
ontstaan
kan de samenwerking
tot stand
niet voldoende
er
en
tariefverschillen
de regio's.
tussen
het volgbeleid,
is een
tussenvariant
tussen
Een ander
inkoopmodel,
individuele
en
inkoop. Bij inkoop in representatie
inkoop in representatie
in een
psychiatrische
regio de acute
koopt één (of twee) verzekeraar(s)
is de
in. Het verschil
tussen
volgbeleid en inkoop in representatie
zorg
dat verzekeraars
afwijken van het volgbeleid.
mogelijkheid
gaan
het contract
te volgen en eigen
kan weigeren
De zorgverzekeraar
is de kans
maken.
hierop kleiner,
Bij inkoop in representatie
afspraken
de representerende
is gegeven
dan een
omdat
aan
er
duidelijk mandaat
een
gekozen wordt en de
er
zorgaanbieder
verzekeraar,
eenduidig
met
is. Een budgetsystematiek
en
een
voorbekostiging sluitend
is bij volgbeleid
nacalculatie
praktisch niet goed op te zetten.

Individuele

Pagina
6

is dus

Het

Zorgautoriteit

van

21

Nederlandse

2.3

Meest

De

NZa

passende

inkoopmodel

Zorgautoriteit

Kenmerk

0280517/0419366

acht

vastgelegd
door

het
in de

individuele

aanzien

niet

de

van

module

generieke

acute

psychiatrische

zorg

als

Pagina

inkoop
volgbeleid) tot goede

onvoldoende

zeker

zorgverzekeraars

leidt.
Bijvoorbeeld
is en
gewaarborgd

resultaten
dan

ten

dat

de

(al dan niet door
omdat
dekking van beschikbaarheidskosten

er

patiënten

voor

tariefverschillen

regio

per

ontstaan.

de inkoop in representatie
wordt
het doel, een
soepele en snelle
de generieke
zekerheid
van
implementatie
module, met de meeste
bereikt.
dat
en
aan
Zorgaanbieders
zorgverzekeraars
inkoop
geven
de voorkeur
heeft
is. De NZa
en
representatie
feitelijk noodzakelijk
de voorkeur.
onderschrijft
Met

in

Inkoop in representatie
Een
zorgverzekeraars.

is een
tussen
samenwerkingsafspraak
de
dergelijke samenwerking
mededinging
mag
niet beperken.
De Autoriteit
Consument
Markt
en
(ACM) ziet er op basis
de Mededingingswet
heeft
de mogelijkheid van
De
NZa
toe.
van
(Mw) op
niet
een
representatiemodel
waarbij zorgverzekeraars
op de inkoop van
de
ACM
De ACM
acute
met
concurreren
psychiatrische
besproken.
zorg
heeft
dat
kan
er
wanneer
sprake
zijn van concurrentie,
aangegeven
geen
de acute
uit de context
van
psychiatrische
zorg volgt dat
niet of zeer
commerciële
zorgverzekeraars
beperkt over
vrijheden
-

-

beschikken
De

om

concurrentie

zich
kan

beperkt

worden.

Volgens

de

van

elkaar

in dat

te

geval

kunnen

onderscheiden.

ook

door

niet

inkoop

in

representatie

zich
voor
om
zijn de mogelijkheden
zorgverzekeraars
dus
de
te onderscheiden,
te concurreren,
in
acute
van
en
is ingevoerd.
psychiatrie beperkt zodra de generieke module
Zij kunnen
zoals
het aanbod,
door ons
ook
en
bekostigingsadvies
op veel aspecten,
concurrentievoordeel
behalen.
Die ruimte
is door
meer
op de prijs, geen
of door overheidsbemoeienis
de generieke
module
niet meer
aanwezig.
de voorgestelde
de representerende
Binnen
bekostiging maken
de budgethouder
voorstel
en
zorgverzekeraar
gezamenlijk
nog wel een
de NZa die het budget,
de capaciteit
is het uiteindelijk
maar
en
voor
ook de capaciteit,
vaststelt.
De kennis
daarmee
van
zorgverzekeraars
voorstel
de regionale
te
tot een
om
voor
over
capaciteit
omstandigheden
komen, vinden
wij van wezenlijk belang.
NZa

elkaar

NZa verwacht,
na
overleg met de ACM, niet dat inkoop in
Dit gezien
strijd oplevert met de mededingingsregels.
representatie
De

sturingsmogelijkheden
de acute
psychiatrische
zorg

beperkte
van

elkaar

kunnen

onderscheiden.

waarover

beschikken

Hieronder

zorgverzekeraars
en

lichten

waarmee
we

deze

ten
ze

zich

conclusie

de

aanzien
van

toe.

7

van

21

Nederlandse

voor
zorgverzekeraar
Sturingsmogelijkheid
op het aanbod
module
kan er per regio
juiste uitvoering van de generieke
één zorgaanbieder
worden
onder
wiens
maar
geselecteerd
regie deze
Meerdere
in 1 regio is
geleverd wordt.
regievoerders/budgethouders
zorg
kwaliteit
is
onwenselijk, zowel vanuit
(het doel van de generieke module
juist om de patiënt snel en soepel door de keten te laten lopen) als
betaalbaarheid
in de lucht
houden
(twee keer een 24*7 beschikbaarheid
is zeer
bij lage volumes
ondoelmatig).

2.3.1

Voor

een

is dan

Het

ook

zorgverzekeraar
psychiatrische
zorgverzekeraar

niet

conform

zorg

de

te

A een

leveren

in dezelfde

module

generieke

aanbieder

met

in

regio

een

regio,

en

contract

een

de

als

sluit

contract

om

ene

acute

andere
een
tegelijkertijd
heeft
met
gesloten

dit coördinatieprobleem
kan de
op te lossen
de regievoerder
die tevens
selecteren
zorgverzekeraar
deze zorg in een
de
is voor
van
regio. Bij het selecteren
is er dan dus nog wel sprake
'om
de
concurrentie
van
markt'.
Alle betrokken
stellen
het regioplan
ketenpartners
vervolgens
op.
In het regioplan
onder
hoe de 24*7
andere
beschikbaarheid
staat
van
eerste
en
triage en beoordeling
behandeling
(ter plaatse) wordt
uitgevoerd.
aanbieder

B. Om

representerende
budgethouder
budgethouder

Sturingsmogelijkheden
huidige bekostiging
Dit is ook mogelijk omdat

2.3.2

de

op prijs
worden
verzekeraars

geacht

op prijs.
sprake
In hoofdstuk
drie adviseren
te
wij u om een budgetsystematiek
introduceren
het budget bepaald wordt
door de NZa aan
waarin
de hand
die
worden
door
met
vaste
van
een
budgetparameters
prijs
gedekt
tarief.
met
vast
een
prestaties
Op het aspect prijs is dan geen
meer
sturingsmogelijkheid
aanwezig.
In

er

is

van

een

te

sturen

maximumtarief.

Advies:

Op deze markt
zijn er op het gebied van het aanbod
en, door
of beperkte
voorgestelde
budgetsystematiek,
op de prijs geen
Er zijn geen
meer.
voor
sturingsmogelijkheden
mogelijkheden
zich te onderscheiden
hun
van
om
zorgverzekeraars
concurrenten.

Er is geen

concurrentievoordeel

te

behalen

de

dat

kan worden
aan
doorgegeven
zijn verzekerden.
module
door strikte
Door
en
invoering van de generieke
ruimte
meer
voor
overheidsregulering
op de prijs is er geen
mededinging.
ook om
de inkoop in representatie
te laten
u dan
Wij adviseren
plaatsvinden.
is draagvlak
Voor de inkoop in representatie
bij partijen.
de ACM verwacht
de NZa dat uitvoering
dit
met
Na overleg
van
advies
en
beperkte commerciële
regulering
gezien de strikte
hoeft
mededingingsrisico
vrijheden van zorgverzekeraars
geen
de inkoop in representatie
door
ten aanzien
van
op te leveren
-

-

zorqverzekeraars.

Zorgautoriteit

Kenmerk

0280517/0419366
Pagina
8 van

21

Nederlandse

2.4

Voor

Aan

de

welk

deel

geldt

de

keten

de functies

die

van

de

inkoop

beschreven

zijn

in

representatie?

Zorgautoriteit

Kenmerk

0280517/0419366

hand

van

in hoofdstuk

1, bakenen

Pagina

de inkoop in
psychiatrische
wij af welk deel van de acute
zorg onder
vallen.
is dat de beperking
moeten
zou
van
Uitgangspunt
representatie
de concurrentie
de zorg waarvoor
alleen
dit strikt
geldt voor
noodzakelijk
module.
is. En dat deze
is vastgelegd
in de generieke
afbakening

Triage en beoordeling
de functies
Op basis van het regioplan zal één aanbieder
triage en
de
module
de
uitvoeren.
In
beoordeling
generieke
zijn
hiervoor
Voor de triage is er een
(kwaliteits)normen
vastgelegd.
de beschikbaarheid
voor
(capaciteits)norm
(24*7) en een kwaliteitsnorm
de
het
in de vorm
van
van
opleidingsniveau
triagist. Voor de beoordeling
is
beschikbaarheid
er
een
voor
(ter plaatse)
(capaciteits)norm
(24*7),
het
dat
beschikbaar
de
snelheid
de
team
moet
voor
waarmee
zijn en
behandeld
dienen
worden.
Ook
het
is
meest
te
gevallen
urgente
opleidingsniveau
genormeerd.
in de
voorgeschreven
Zo moet
24/7
zijn, patiëntvriendelijk
over
(zoveel mogelijk prikkelarm en met daglicht) zijn en beschikken
in de onmiddellijke
Ook moet
er
patiëntvriendelijke
spreekkamers.
beperkende
maatregelen
omgeving van de beoordelingsruimte
toepasbaar
zijn.
De

ruimte

beoordeling

de

waar

module.

de

locatie

plaatsvindt,

is

beschikbaar

beoordeling

Op de functies
triage
om
zorgverzekeraars

en

zich

van

concurrentievoordeel

te

behalen.

elkaar

zijn
te

er
mogelijkheden
geen
onderscheiden
een
en

voor

tot 72 uur
en
crisisbehandeling
crisisopname
doel
Een belangrijk
is
begint de crisisbehandeling.
Hetzelfde
dat de beoordeling
immers
te stabiliseren.
team
ambulante
doet, levert dus ook de eerste
(outreachende)
dat 24/7
Dit team
is een
team
crisisbehandeling.
multidisciplinair
bezoeken
beschikbaar
moet
aflegt in
zijn en indien nodig hoogfrequente
die 24*7
de eerste
periode na de melding. Dit is de onplanbare
zorg
wat de
stelt de werkdiagnose
vast
beschikbaar
moet
en
zijn. Dit team
hoeft
niet per
is. Deze
vervolgbehandeling
juiste vervolgbehandeling
behandelaar
definitie
of dezelfde
team
plaats te vinden.
bij hetzelfde

ambulante

Outreachende
Direct

bij beoordeling
de patiënt
om

Als directe

opname

beschikbaar

zijn.

regio beschikbaar
representatie.

daar
bedden
is dan moeten
voor
noodzakelijk
bedden
hoeveel
in een
het regioplan
is vastgelegd
er
de inkoop in
vallen
onder
moeten
zijn. Deze bedden

In

de crisisbehandeling
en
crisisopname,
is, en de vervolgbehandeling
noodzakelijk
is acute
deze
72 uur.
Door
maximum
tot een
van
tijdsgrens
in het weekend
geborgd.
psychiatrische
zorg
De

afbakening

beschikbaarheid

tussen

waarvoor

begrenzen

we

9

van

21

Zorgautoriteit

Nederlandse

hebben

Partijen
na

72

weken

aangegeven

Wij erkennen

uur.

duren.

afkappunt

De

72

dit.

dat

de

De

acute

is bovenal

uur

psychiatrische
zorg
kan
psychiatrische
zorg

acute

'technisch

een

en

niet

stopt

Kenmerk

tot

enkele

0280517

administratief'

geborgd
kan na de 72 uur ook gewoon
is. De acute
psychiatrische
doorlopen
zorg
is de marktordening
alleen
anders.
De (individuele)
en
bekostiging
kader
hun
in
het
moeten
van
zorgverzekeraars
zorgplicht ook aandacht
hebben
de acute
72 uur.
de
voor
na
psychiatrische
zorg
Zo

zodat

ontstaat

er

er

in het

weekend

één

pakket

van

voldoende

de zorg

dat

beschikbaarheid

in

representatie

wordt

ingekocht:
Triage;
Beoordeling;
ambulante
(outreachende)
crisisbehandeling
(inclusief beoordelingsruimte);

Beschikbaarheid
maximaal

72

uur

Beschikbaarheid
Dit pakket wordt
zorgverzekeraar

Voor

de

op

crisisbedden
basis

en

opname

het regioplan
door
bij één zorgaanbieder.

van

ingekocht

tot

maximaal

de

representerende

72

tot

uur.

inkoop in representatie
gelden de volgende uitgangspunten:
betekent
niet dat de zorgplicht
voor
inkopen in representatie
de niet-inkopende
Als de zorgplicht
partijen in een regio vervalt.
in het geding
ook diegene
is, kan de NZa een zorgverzekeraar,
die zich laten
hierop aanspreken;
representeren,
Als er op basis
verzekerden
alle
van
voor
van
representatie
wordt
zorgverzekeraars
ingekocht dan geldt deze zorg als
alle verzekerden;
voor
gecontracteerd
Als de representerende
de
met
zorgverzekeraar
afspraken maakt
betekent
dit dat de overige verzekeraars
deze
aanbieder,
de 'reguliere'
afspraken volgen. Ook als er voor
zorg geen
wordt
deze
aanbieder.
contract
met
afgesloten
Het

Advies:
waar
inkoop in representatie
beperkt zich tot die functies
is en die direct
noodzakelijk
volgen uit de generieke
module.
de triage,
Dit betreft
beschikbaarheid
beoordeling,
ambulante
beschikbaarheid
en
(outreachende)
crisisbehandeling

De

dat

strikt

crisisbedden

3.

en

Voor

het

resterende

Hoe

bekostigen

72
tot maximaal
opname
deel
qeldt individuele

we

acute

psychiatrische

uur.

inkooo.

zorg?

de meest
wat
we
beschrijven
passende en
de acute
is
voor
psychiatrische
toekomstbestendige
bekostiging
zorg.
Onze
uitgangspunten
zijn dat de zorg wordt geleverd volgens de
module
de
uit de generieke
en
en
toegankelijkheidscapaciteitsnormen
dat
het
de
is
in
voor
Belangrijk hierbij
inkoop
afbakening
representatie.
de bekostiging
twee
en
inkoopmodel
puzzelstukjes
zijn die samenvallen
verbonden
elkaar
met
ook onlosmakelijk
en
zijn.
In

dit

hoofdstuk

Pagina
10 van

/0419366

21

Nederlandse

3.1

Randvoorwaarden

bekostigingsmodel

voor

Zorgautoriteit

Kenmerk

0280517/0419366
tot

ons

voorstel

belang

dat

er

Om

een

voor

een

hoge

mate

laag
regionale verschillen,
waren
aanleiding voor

worden

Dat

met

neemt

ongewenste

een

bekostigingsmodel

regionaal sterk wisselend
die ook geconstateerd
zijn

nog toe als de
effecten.
Met

is het

beschikbaarheidskosten

van

en

uw

komen

te

voorganger

om

ons

om

van

vergoed
volume.

in het

Juist

Sirm

advies

Pagina

moet

de

rapport,

te

vragen.
Dit heeft

is ingevoerd.
generieke module
de bekostiging
willen
de volgende
we

zaken

borgen:
Een

patiënt

aangeslagen,

niet

moet

puur

zwaarder
alleen

en

op zijn eigen
doordat
hij deze

risico

worden

zorg

heeft

in een
acute
aan
regio met een laag volume
psychiatrische
zorg;
Voor de zorgaanbieder
acute
die onder
van
psychiatrische
zorg
inkoop in representatie
valt, moet er sprake zijn van
kostendekkenheid.
Ook in regio's met een
laag volume;
Voor de zorgverzekeraars
de regionale
verschillen
moeten
het
en
deze
niet leiden
tot concurrentie
van
voorregionaal volume
zorg
af nadeel;
Stuurbaarheid
door verzekeraars;
Een volumeprikkel
ontstaat
Tegen gaan van volumeprikkels.
doordat
omzet
meer
productie, meer
oplevert.

ontvangen

3.2

Bekostigingsmodel

De

die wij adviseren
valt uiteen
in twee
stukken:
bekostiging
beschikbaarheid
1) De functies
triage, beoordeling,
(outreachende)
ambulante
beschikbaarheid
bedden
en
en
crisisbehandeling
maximaal
worden
72
tot
via
in
uur
inkoop
representatie
opname
ingekocht;
die door
en
2) De overige functies
crisisbehandeling
crisisopname
verzekeraars
individueel
worden
de
individuele
ingekocht bij

voor

de

acute

psychiatrische

zorg

aanbieders.
beschikbaarheid
voor
Bekostigingsmodel
triage, beoordeling,
ambulante
beschikbaarheid
bedden
en
(outreachende)
crisisbehandeling
adviseren
door
met
nacalculatie
een
een
vooren
budgetsystematiek
Wij
de NZa waarbij
de NZa na beoordeling
het budget
vaststelt
basis
van
op
Net
in
verzoek.
als
de
voor
een
ingediend tweezijdig
periode
gezamenlijk
2013
deel van
de acute
het budget dan
is voor
een
psychiatrische
zorg
leidend
dienen
de prestaties
tarief
in de bekostiging
met
vast
ter
en
het
die
adviseren
De
van
financiering
budget.
budgetsystematiek
wij
kennen
de huisartsenposten.
en
Bij dit
wij al in de ambulancezorg
sluiten
dan
ook zo
in
voor
inkoop
representatie
wij
bekostigingsmodel
dat
wil
veel mogelijk aan
bestaande
bij
uitzonderingen,
bij
zeggen
andere
met
een
vooren
waarbij ook inkoop in representatie
zorgvormen
nacalculatie
is.
van
toepassing

3.2.1

11

van

21

Nederlandse

geadviseerde
borgen:

bekostiging

De

gebruik maakt
bedrag ten laste

Nederlander
wordt

die

hetzelfde

van
risico, onafhankelijk
in regio's
hoge tarieven
te leggen aan
patiënten;

waar

de

waar

er

Alle

door

aanbieders

kunnen

het

tarief

vaste

overschot

of -tekort

concurrentie

voor-

wij willen

bewaken

en

alle

volume

Vooral

de

is, zijn lastig uit

zorgverzekeraars

ontstaan

en

geen

op

productieprikkel
budget.

omdat

rol in het

beschikbaarheid

de

geborgd

is

Bekostiging:

met
vaste
een
budget(parameters)
prijs
met
vaste
een
een
budgetsystematiek,
prijs per
Voor de triage,
beschikbaarheid
budgetparameter.
beoordeling,
ambulante
beschikbaarheid
bedden
en
(outreachende)
crisisbehandeling
worden
tot 72 uur
met
vaste
en
een
budgetparameters
prijs
opname
door
verzekeraar
De NZa
en
afgesproken
representerende
budgethouder.
stelt vervolgens
het budget vast.
Een deel van
de kosten
die aanbieders
maken
de acute
is vast.
Dit zijn de kosten
voor
om
psychiatrische
zorg
24*7
beschikbaarheid
Het volume,
te garanderen.
de Q, is
onderhandelbaar.
Dit zal vaak
het aantal
fte en bedden
zijn dat nodig is

Ons

advies

is

voor

deze

24*7

De

kosten

van

een

fte

en

van

een

bed, zal

tussen

regio's

niet

veel

verschillen.

fte

of bedden

dat

beschikbaar

zijn, zal

tussen

regio's

en

tot

leiden, net
het budget.

als

beschikbaar

beschikbaarheid.

houden

aantal

Het

verschillen

een

gedeclareerde

aantal

andere

hoogte

prestaties

ter

moet
van

het

financiering

budget
van

het

wel
het

tarief
met
vast
een
Financiering:
prestaties
financiering van het budget, adviseren
wij nader uit te werken
tarief.
Aanbieders
kunnen
de prestaties
met
vast
in
een
prestaties
rekening brengen zodra er sprake is van patiëntgebonden
(face-to-face)
72 uur
ook de eerste
contact.
en
Zij omvatten
crisisbehandeling
opname.
Omdat
er
sprake is van patiëntgebonden
prestaties
gaat dit ten laste van
de patiënt.
het eigen risico
het vaste
tarief
De hoogte van
moet
van
een
reëel
kostendekkend
tarief
72 uur
gelden de reguliere
zijn. Na de eerste

Ter

crisis

dbc's

met

maximumtarief.

Voor

triage

die

niet

declarabele

prestaties

triage

via

de

voor-

gaan
en

Kenmerk

Pagina
12 van

eigen

wordt.

centrale
een
nog steeds
efficiëntie
de
bij
aanbieder;

Er is geen

het

het

van

nadelen;

hebben

sturen

gebracht
zorg geboden

minder

psychiatrische

acute

van

met
voorbudgetsystematiek
werken;
het opbrengst
van
verrekening

de

en
over
en

Zorgverzekeraars

via

die

de

kostendekkend

nacalculatie
Door

bij op de zaken

aan

0280517/0419366

Iedere
zorg

goed

sluit

Zorgautoriteit

het

leidt

tot

beoordeling

een

vastgesteld.
verreken-

nacalculatie.

of

De

worden
geen
beschikbaarheidskosten

vereffeningsbedrag,

wat

individueel
van

voortkomt

de
uit

21

Nederlandse

nacalculatie

Voor-

en

Bij de

voor-

Kenmerk

stellen

nacalculatie

en

de

verzekeraar

de

en

aanbieder

in

ronde
en
nacalculatie) het verschil
(ronde voorcalculatie
kosten
uit budget en omzet
uit de prestaties
tussen
vast.
(de verwachte)
de aanbieder
dienen
De representerende
en
zorgverzekeraar
tweezijdig
verzoek
de NZa na beoordeling
in bij de NZa op grond waarvan
het
een
wederom
basis
van
een
budget vaststelt.
Bij de nacalculatie,
op
kan het tekort
of overschot
de
vanuit
van
tweezijdig verzoek
partijen,
verrekend
worden
de individiduele
verzekeraars.
met
Dit te
aanbieder,
of te betalen
bedrag is een lumpsum bedrag en wordt niet per
ontvangen
Net als bij het
door
de zorgaanbieder.
toegerekend
patiënt
ambulancevervoer
kunnen
de verrekende
bedragen meegenomen

rondes

twee

worden
Het

in de

kosten

die

worden

opgegeven
informatie

Zorgverzekeraars

handboek

de

voor

Zvw

risicoverevening.
de
geeft hiervoor

kaders.
van
Toerekening
kan plaatsvinden

Voorwaarde

voor

het

lumpsumbedrag
basis

van
op
de verdeelsleutel

stellen,
nacalculatie
kan
uitgevoerd
stellen
De zorgverzekeraars

eenvoudig

verzekerden

blijft

is vast

te

te

verdelen.

een

zodat
worden
voor

Deze

naar

de

individuele

vooraf

vastgestelde

is dat

deze

voor

verzekeraars

verdeelsleutel.
alle

spoedig na afloop van
en
afrekening plaats
om

de

verdeelsleutel

kosten

op

basis

is snel

vaststelling
ongewijzigd.
Bij het opstellen van
zullen
en
wij deze, en andere
opties, verkennen
tegen
ook de financiering
vanuit
we
Bij het afwegen moeten
na

vast

partijen
het jaar

de

kan

vinden.

van

het

te

stellen

aantal
en

beleidsregel
elkaar
afwegen.
gemeentes
de

betrekken.
de inkoop in representatie
als de beschikbare
aanbieders
staan?
bij andere
kan worden
dat verschillende
aanbieders
In het regioplan
afgesproken
bedden
beschikbaar
houden
het oog op
Dit met
voor
crisisbehandeling.
Zo kan de PAAZ bedden
beschikbaar
houden
als er
specifieke expertise.
somatische
de verslavingszorginstelling
is met
samenloop
problematiek,
als er sprake
in het spel is en de VG-instelling
is van
als er verslaving
aanbieders
Deze
niet de
verstandelijk
gehandicapten.
zijn echter
die onder
de inkoop in representatie
vallen
aanbieders
de zorg
van
worden
dus niet in
en
behandeling)
(triage, beoordeling en onplanbare
bedden
de opname
tot 72
en
ingekocht. De beschikbare
representatie
via onderlinge
aanbieder
kunnen
uur
bekostigd worden
bij een andere
waarin
administratief
Dit is een
onderling
dienstverlening.
proces
hiervan
verkennen
verrekend
wordt.
De precieze
we
uitwerking
nog.

3.2.2

Hoe

crisisbedden

werkt

Zorgautoriteit

0280517
Pagina
13 van

/0419366

21

Nederlandse

positie van de SEH?
de keten
acute
belangrijke
positie in binnen
De generieke
module
de ziekenhuizen
ook één van
noemt
de
psychiatrie.
in het regioplan.
Uit de ggz triagewijzer
partijen die moet deelnemen
UO en Ul patiënten
de ambulance
de
met
naar
volgt dat de zogenoemde
SEH moeten
worden
omdat
uitval
vitale
functies
is of dat
er
van
gebracht
het levensbedreigend
is voor
de persoon.
De SEH is verantwoordelijk
het bieden
de somatische
het regioplan
Binnen
voor
van
spoedzorg.
maken
de ggz crisisdienst
de ziekenhuispsychiatrie
wie
en
afspraken over
de psychiatrische
uitvoert
beoordeling
bij patiënten
op de SEH die
worden
Maar
ook
er
plaatsvindt
tijdens of na de somatische
spoedzorg.
U2 of hoger waarbij
met
afspraken gemaakt over
patiënten
urgentie
die toch
maar
sprake is van somatische
problematiek,
geen
op de SEH
terechtkomen.4

3.2.3
De

Wat

SEH

is de

neemt

een

Het Kwaliteitskader
de generieke
module
en
spoedzorgketen
waarbinnen
de
een
norm
na
Ziekenhuispsychiatrie
psychiatrie
geven
SEH5.
dient
de
24*7
dient
de
te
aanwezig
zijn
A(N)IOS
oproep
op
binnen
30 minuten
te zijn op de SEH. Wordt
deze
psychiatrie
aanwezig
dan
de
beschikbaarheidskosten
niet
tot
norm
zeer
gevolgd
zijn
beperkt
heeft
De psychiatrie
immers
'wachtfunctie'
aanwezig.
geen
op de SEH.
Indien
wel de noodzaak
tot beschikbaarheid
de
er
van
('wachtfunctie')
de
beschikbaarheidskosten
het
in
mee
ziekenhuispsychiatrie
is, lopen
kan hiervoor
budget. Via onderlinge dienstverlening
bekostigd worden.
UO en Ul kunnen,
de
van
voor
urgentiegraad
worden
de
medischvia
spoedzorg,
bekostigd
reguliere
de eventuele
Voor
aanvullende
specialistische
prestaties.
psychiatrische
kunnen
de crisis
dbc's
gebruikt worden.
zorg
Eén van
de punten
die naar
kwam
voren
tijdens de overleggen met de
dat
SEH's
is
niet altijd gebruik mogen
maken
de crisis
dbc's
van
partijen,
(met beschikbaarheidscomponent)
afspraken met
vanwege
de crisis
dbc's
van
zorgverzekeraars.
Wij zullen de prestatiebeschrijving
dat duidelijk wordt, dat alle aanbieders
die acute
zodanig vorm
geven,
maken.
er
psychiatrische
gebruik van mogen
zorg leveren
Patiënten

met

een

somatische

Advies:
voor
Budgetsystematiek
ambulante
(outreachende)
en

en

nacalculatie

financiering
met
prestaties

Ter

De

4

van
een

beschikbaarheidskosten

verrekenbedrag

soepel

juiste

zorg

of

door
het
door

en

opname

tot

72

uur

met

de

NZa;
budget zijn er (patiëntgebonden)
de NZa vastgesteld
vast
tarief;
worden

(deels)

verrekend

via

het

vereffeningsbedrag.6

nihil moeten
moeten
zijn. De patiënten
lopende keten zou deze stroom
de juiste plaats ontvangen.
5
https ://www.ggzstandaarden.ni/generieke-modules/ziekenhuispsychiatrie
6
Een
onderscheid
tussen
De Wmg maakt
en
vereffeningsbedragen.
verrekenbedragen
het bedrag dat een
term
is de juridische
voor
vereffeningsbedrag
Het
in rekening kan brengen.
ziektekostenverzekeraar
bij een zorgaanbieder
in rekening
het bedrag dat de zorgaanbieder
is de juridische
term
voor
verrekenbedrag
kan brengen
bij de ziektekostenverzekeraar.
de

Bij een

beschikbaarheid
triage, beoordeling,
maximaal
72 uur
crisisbehandeling

crisisbedden

beschikbaarheid

voor-

de

op

Zorgautoriteit

Kenmerk

0280517/0419366
Pagina
14

van

21

Zorgautoriteit

Nederlandse

3.3

bij de crisisbehandeling

Bekostigingsmodel

en

crisisopname

na

de

72

uur

de
en
na
crisisopname
inkoop van crisisbehandeling
in te laten
individuele
72 uur
door
zorgverzekeraars
kopen.
kan plaatsvinden
Deze
bij verschillende
(vervolg)behandeling
de ene
aanbieder
die ook in representatie
wordt
zowel
aanbieders,
hiervoor
In feite verandert
niets
aanbieders.
ten
ingekocht als bij andere
dit gedeelte
dat wij voor
Dit betekent
opzichte van de huidige situatie.
dbc's
crisis
adviseren
en
om
(op dit moment
patiëntgebonden
prestaties
maximumtarief.
Het verschil
met
te behouden
een
verblijfsprestaties)
de huidige situatie
is dat bij deze
met
patiëntgebonden
prestatie
geen
kan worden
en
gedeclareerd.
beschikbaarheidscomponent
afgesproken

Ons

advies

is

de

om

Advies:

crisisbehandeling
patiëntgebonden
prestaties

Voor

3.4

de

Afstemming

met

en

crisisopname
met

een

zijn

er

maximumtarief.

partijen

overleggen
Wij zijn
geweest.
inhoudelijke experts de acute
af te bakenen.
formele
Daarna
en
psychiatrische
zijn er diverse
zorg
informele
het advies
af
met de branchepartijen
om
overleggen
geweest
februari
In december
te stemmen.
en
zijn er ook twee bestuurlijk
door ons
overleggen
georganiseerd
waarbij wij de branchepartijen
hebben
geconsulteerd.
Om

rond

tot

de

dit advies
zomer

te

van

komen

2017

zijn
gestart

er

diverse

om

met

in ons
Het inkopen
in
zich in grote lijnen vinden
advies.
Partijen kunnen
voor
een
belangrijk deel van de acute
psychiatrische
representatie
zorg
wordt
als een
GGZN
ZN hebben
en
belangrijke gewenste
stap ervaren.
dat zij de tijdsgrens
72 uur
willen
zien
van
aangepast
aangegeven
graag
2 weken.
Vanuit
naar
om
gronden zijn zij voorstander
zorginhoudelijke
in het representatiemodel
ambulante
maximaal
voor
crisisbehandeling
de reguliere
weken
Deze
Daarna
start
te bekostigen.
twee
behandeling.
de professionals
is door
met
GGZN
tijdsgrens
gezamenlijk
bepaald op
grond van de volgende criteria:
de patiënt
weken
is nodig om
te
twee
Deze
van
tijdsperiode
kunnen
inzichtelijk te
omgevingsproblematiek
diagnosticeren,
te bepalen.
krijgen en een vervolgbehandeling
is gemiddeld
Periode
nodig om de patiënt en zijn omgeving te

de-escaleren
Periode

is

en

te

nodig

om

stabiliseren.

de

vervolgbehandeling

zonder

organiseren

te

wachttijd.
komen
de acute
van
wijst GGZN op het in gevaar
module
door
de bekostiging
de
volgens
generieke
psychiatrische
zorg
delen.
te knippen in twee
worden
kunnen
teniet
van
vorm
gedaan
Afspraken over
zorg
de individuele
door
de afspraken
van
inkoop;
Daarnaast

Onzekerheid

de totale

over

crisiszorg

blijft;

Er is geen
door

individuele

deel

beeld

van

de

volume

kosten

totale

inkoop

te

laten

en

prijs
van

van

de

gebeuren.

de

acute

te

declareren

ggz

door

op

een

Kenmerk

0280517

/0419366

Pagina
15 van

21

Zorgautoriteit

Nederlandse

Zoals

eerder

in dit

dat de
zijn wij er ons van bewust
72 uur
van
voorgestelde
tijdsgrens
ook zeker
aandacht
van
(de
zijn

benoemt,

advies

psychiatrische
zorg
dan
Hiervoor
moet
doorgaat.
individuele) zorgverzekeraars

ook

acute

na

de

in het

kader

van

hun

zorgplicht.

Randvoorwaarden

4.

Randvoorwaarden

4.1

In de

brief

VWS

15

van

randvoorwaarden

dat

noemt

uw

voorganger

aantal

een

dit advies.

voor

Wij concluderen

geadviseerde

juni 2016

het

door

bekostigingsmodel,

ons

en
geschetste
inkoopmodel
positief scoort
op de volgende

de

van

criteria:

Voldoende
Stuurbaarheid

mate

van

door

kostendekkendheid;
zorgverzekeraars;
onwenselijke
productieprikkels;

Waarborgen
tegen
De bekostiging
is snel in te voeren;
leidt niet tot marktverstoring
De bekostiging
of zorgverzekeraars;
De bekostiging
is toekomstbestendig.

bij zorgaanbieders

in de keten
op samenwerking
module
dat ketenpartners
is bepaald
generieke
één
maken.
Per regio moet
moeten
er
samenwerkingsafspraken
ook
acute
regionaal
ketenplan
psychiatrische
komen, waarin
zorg
begin (meldkamer
HAP, SEH) en het einde
ambulancezorg/politie,
of door verwijzing
sociaal
naar
behandeling
domein) in opgenomen

Gericht
In

de

het

(ggz
zijn.

toegankelijkheid
module
wordt
de toegankelijkheid
verbeterd.
generieke
de beoordelingstijden.
Er komen
normen
voor
namelijk kortere
Bij de
één uur
de beoordelingstijd
binnen
moet
hoogste urgentiegraad
plaats
vinden.
Dit is een
waarin
versnelling ten opzichte van de huidige norm
2 uur
de beoordelingen
binnen
80%
Voor de
van
plaats moet vinden.
De patiënt
is
tot geen
sprake van keuzevrijheid.
patiënt is nauwelijks
kwalitatief
crisissituatie
acute
en
gebaat bij een snelle
goede
juist in een
keten.
afgestemde
op elkaar
Voldoende

Door

de

en
zorgaanbieders
verantwoordelijk
zijn er gezamenlijk
acuut
hulpverlening
burger in Nederland
psychiatrische
in
zoals
die
de generieke
de
toegankelijkheidsnormen,
volgens
ontvangt
ook
de
is
ruimte
het
module
beschreven.
Via
om
capaciteit
budget
zijn
voldoende
dat er sprake
is van
toegankelijkheid.
zodanig in te richten

Zorgverzekeraars
voor

dat

iedere

Kenmerk

0280517

/0419366

Pagina
16 van

21

Nederlandse

zorgverzekeraars
de inkopende
betalende
en
blijven
zorgverzekeraars
partij.
kunnen
hun
met
Zorgverzekeraars
specifieke kennis van de regionale
de aanbieder,
voorstel
doen
de
met
samen
een
voor
omstandigheden,
ook
als
de
in
benodigde capaciteit.
hebben,
Zorgverzekeraars
zij
zorg
voldoende
om
inkopen, een zorgplicht.
representatie
Zij zijn gehouden
in te kopen (naturapolis)
acute
of te vergoeden
psychiatrische
zorg
de
hand
de
Aan
module
het regioplan
van
en
(restitutiepolis).
generieke
de zorgverzekeraar
de
contracteert
acute
(in representatie)
psychiatrische
zorg.

Stuurbaarheid

door

Kenmerk

De

mate
kostendekkendheid
van
sprake
te introduceren
met
een
vooren
budgetsystematiek
nacalculatie
kostendekkendheid
is er sprake van
waarvoor
op de functies
beschikbaarheidskosten
zal kritisch
moeten
zijn. De zorgverzekeraar
kosten
in het budget (die worden
blijven of de opgevoerde
bepaald door
het aantal
fte en beschikbare
tot het
bedden) in relatie staan
ingezette
volume.
de NZa die het budget vaststelt.
Het is uiteindelijk
(verwachte)

Voldoende

Door

de

Het

kan

kosten

voorkomen,
en

de eerste
de
van
jaren, dat een inschatting
Dit hoeft
afwijkt van de realisatie.
probleem
geen
via het verrekenbedrag/vereffeningsbedrag
verrekening

het

zeker

volume

zijn, omdat
plaats vindt.

te

Waarborgen
onwenselijke
productieprikkels
tegen
voor
bekostiging van de beschikbaarheidskosten
bijvoorbeeld
functies
maar
triage is niet afhankelijk van de crisisbehandeling,
of vereffeningsbedrag,
wat
(deels) bekostigd via het verrekenDe

voortkomt

de

uit

voor-

en

nacalculatie.

wordt

Hiermee

een

de

wordt

ongewenste

voorkomen.
Daarnaast
zit de waarborg
productieprikkel
tegen
in de nacalculatie.
Meer
behandelen
dan
onwenselijke
productieprikkels
medisch
Omzet
boven
de kosten
noodzakelijk geeft geen extra omzet.
de zorgverzekeraars.
immers
worden
moet
aan
terugbetaald
zit wel een
budgetsystematiek
prikkel om het personeel en bedden
de kosten
dus gedekt zijn,
zijn opgevoerd in het budget, en waarvan
declareren
die niet meelopen
in de voorte laten
en
prestaties
nacalculatie.
de representerende
Het is in eerste
instantie
aan
in
om
zorgverzekeraar
hierop toe te zien. Veel fte en/of bedden
opvoeren
moet
een
aanleiding zijn
staan,
budget waar
weinig prestaties
tegenover
beschikbare
fte.
kritisch
te zijn op het aantal
om
In

de

die

De

bekostiging

is

administratieve
Als

we

deze

administratieve

eenvoudig

en

leidt

niet

tot

een

toename

de

van

lasten
manier

van

lasten.

bekostigen
Waar

de

invoeren

zal

dat

effect

hebben

psychiatrische
zorg op dit
de inkoopgesprekken,
is binnen
inziens
geval zijn. Dit is onzes

acuut

op

de

moment

zal
van
onderwerp
gesprek
nauwelijks
het
deze
wel
marktordening
bij
nacalculatie
extra
Daarnaast
en
geeft de voornoodzakelijk.
het mogelijk
maken
dit is voor
van
administratieve
inkoop
lasten, maar
De intentie
de kostendekkendheid
van
in representatie
en
noodzakelijk.
lasten
is deze
alle partijen
zo
laag mogelijk te houden.

dat

Zorgautoriteit

0280517

/0419366

Pagina
17 van

21

Zorgautoriteit

Nederlandse

Voor

die bedden
beschikbaar
houden
niet in representatie
en
administratieve
lasten.
extra
er
Zij moeten
ingekocht, ontstaan
deze
bedden
of via bijvoorbeeld
onderlinge verrekening
bekostigen
uitwerken
en
we
toeslag. Dit moeten
bepalen.
nog nader
aanbieders

Kenmerk

worden
via
een

0280517
Pagina

18

is toekomstbestendig
bekostiging
wordt
iedere
zorgclustermodel
patiënt ingedeeld in één van de 21
clusters.
Dit indelen
gebeurt aan de hand van een Zorg Toeleiding
bevat
Instrument
Ieder
cluster
een
(HONOS+ vragenlijst).
beschrijving
de zorgvraag,
van
van
behandelomschrijving
richtlijnen en
op basis
evaluatieperiodes.
psychiatrische
problematiek
Bij een patiënt met acute
zal het (gestructureerd)
afnemen
de vragenlijst
echter
niet altijd
van
mogelijk zijn. Het is dan niet mogelijk om de (onbekende)
patiënt in een
cluster
Desondanks
kunnen
de acute
in te delen.
van
wij de bekostiging
binnen
het het
een
psychiatrische
hulpverlening
plaats te geven
Dit door
deze
acuut
uit te sluiten
psychiatrische
zorgclustermodel.
zorg
de verplichting
cluster
De overgang
te bepalen.
acute
van
een
van
de
vindt
de
naar
wanneer
reguliere
psychiatrische
plaats
zorg
ggz-zorg
stabiel
is.
patiënt

De

In

het

leidt
niet
tot marktverstoring
bekostiging
bij zorgverzekeraars
de (acute)
in
er
Marktverstoringen
psychiatrie
legio, net als in veel
zijn
andere
zowel
de
marktfalen
als van
in
vorm
van
zorgmarkten,
randvoorwaarde
in deze
overheidsfalen.
wordt
Met 'marktverstoring'
niet
het
brede
marktof
overheidsfalen.
gedoeld op
begrip

De

De

randvoorwaarde
met

overeen

een

het

uit

vraag

specifieker bedoeld,
voor
toetsingskader

hier

wordt

beschikbaarheidbijdrage.7

De vraag

die

hier

aan

letterlijk

komt

en
een

de

orde

is, en

die

we

sprake is van substantiële
marktverstoringen
voor
zorgverzekeringen
bij de door ons geadviseerde
op de markt
die er niet (of veel minder) zouden
bekostiging,
zijn bij een eventuele
in de bekostiging.8 Als het
inzet
een
van
beschikbaarheidbijdrage
antwoord
luidt, dan kan er aanleiding
zijn om een
hierop bevestigend
antwoord
te overwegen.
beschikbaarheidbijdrage
Bij een ontkennend
hieronder

nagaan,

is of

er

niet.
niet leidt
is dat wij de door
conclusie
ons
geadviseerde
bekostiging
Wij zien dan ook geen
bij zorgverzekeraars.
marktverstoring
Bovendien
is
te overwegen.
om
een
beschikbaarheidbijdrage
aanleiding
de
niet
de zorgverzekeraar
meer
bij een beschikbaarheidbijdrage
partij. Dit sluit niet aan bij een andere
inkopende en betalende
Alle partijen
zien
stuurbaarheid
door zorgverzekeraars.
randvoorwaarde,
echter
voor
zorgverzekeraars.
een
duidelijke rol en verantwoordelijkheid

Onze
tot

Op de markt
de
sterk
dan
Dit

voor

zorgverzekeringen

per verzekerde
verschillen
tussen

kosten

genoodzaakt
geldt echter

verzekeraars.

de

premie

alleen

als

te

de

is

de acuut

voor

sprake van marktverstoring
hulpverlening
psychiatrische
zijn
Sommige zorgverzekeraars
er

ten
verhogen
opzichte
risicoverevening

ex-ante

van

als

concurrenten.

hiervoor

niet

compenseert.

7

beschikbaarheidbijdragen
Toelichting
bij het Besluit
kan ook voorkomen
Marktverstoring
op de markten
Daarop gaan wij niet in.

8

/0419366

Wmg, Stb. 2012, 396.
en
zorgverlening.
voorzorginkoop

van

21

Nederlandse

ex-ante
niet specifiek voor
verevent
de acuut
risicoverevening
Wel zitten
in het vereveningsmodel
psychiatrische
hulpverlening.
meerdere
die direct
of indirect
verband
houden
met hoge
parameters
Deze parameters
maakt
het op voorhand
ggz-kosten van de verzekerde.
dat het systeem
ex-ante
voldoende
van
aannemelijk
risicoverevening
de verschillen
tussen
als het gaat
voor
compenseert
zorgverzekeraars
de kosten
acuut
om
van
psychiatrische
zorg.

De

de

Door

budgetsystematiek,

nacalculatie

worden

klein

gehouden.

rato)

meebetalen

de

prestaties

kosten

iedere

In

aan

de

Een

aanvullend

dbc's

in de

4.2

Overige

randvoorwaarden

Ook

partijen

hebben

alle

tarief

vast

tussen

verzekeraars

regio

gaan

acute

psychiatrische

is dat

het

argument
totale

met

verzekerde

per

aandeel

en

de

voor-

en

zorgverzekeraars
namelijk (naar

zorg.

van

de

kosten

van

crisis

de
beperkt.
ligt voor
ggz
per
rond de 3 a 4%. Tussen
verzekeraars
is er
jaren 2013 t/m 2015 stabiel
Het risico
dat verzekeraars
nauwelijks verschil.
genoodzaakt
zijn de
hun
te
klein
omdat
ten
is
concurrenten
van
verhogen
premies
opzichte
de kosten
de acute
klein
van
zijn.
ggz

verzekeraar

kosten

enkele

ons

randvoorwaarden

is

Dit

meegegeven.

verschillen
voor
regionale
de acute
verschillen.
van
Regionaal gaat de organisatie
psychiatrische
kunnen
leiden
tot kostenverschillen
met
Regionale verschillen
lage
voor
en
verrekenbedragen
regio's met een hoog volume
hoge voor
In de budgetafspraken
de
en
regio's met een laag volume.
uiteindelijk
nacalculatie
worden
de regionale
verschillen
verrekend.
vooren
Ruimte

In

te

passen

in

het

gemeentelijk

domein

kunnen
psychiatrische
gebruikt
zorg,
worden
de zorgverlening
in meerdere
Dit zal
voor
financieringssystemen.
het geval zijn voor
de functies
met
name
triage en beoordeling.
de acuut
ook
beoordeelt
behandelt
Zo triageert,
en
psychiatrische
zorg
Ook
patiënten
jonger dan 18 jaar. Deze zorg valt onder de Jeugdwet.
bredere
de voorzieningen
kunnen
voor
een
doelgroep gebruikt worden
dan acuut
van
Bijvoorbeeld voor de opvang
psychiatrische
patiënten.
wordt
Als een
'verwarde
een
gebruikt voor
personen'.
voorziening
ook gedeeld
dan dienen
de kosten
bredere
doelgroep dan Zvw-patiënten
De

voorzieningen

te

worden.

voor

de

acuut

het
De voorgestelde
bekostiging sluit goed aan bij de financiering vanuit
wordt
nacalculatie
domein.
Voor de vooren
gebruik
gemeentelijke
kunnen
Op basis van deze verdeelsleutels
gemaakt van verdeelsleutels.
de
worden
verdeeld
de voorziening
kosten
de (begrote)
over
van
verschillende
financieringsstromen.

Zorgautoriteit

Kenmerk

0280517/0419366
Pagina

19

van

21

Zorgautoriteit

Nederlandse

S.

Stappen

invoering

voor

bekostigingsmodel

per

2019

in te

voeren.

Kenmerk

0280517

Het

geadviseerde

bekostigingsmodel

Dit

betekent

dat

wel

de

2019

is per

tijd de volgende

komende

stappen

gezet

moeten

worden:
VWS:

Uiterlijk

1 mei

ontvangen

we

van

graag

u

aanwijzing.

een

NZa:

Uiterlijk 1 juli
vastgesteld

en

Zorgaanbieders

en

moeten

hebben

wij de het
in onze

bekostigingsmodel
regelgeving.

uitgewerkt

zorgverzekeraars:

2019
module
moet
inschrijving van de generieke
kwaliteitsregister
bij het Zorginstituut
plaats vinden.
module
De generieke
schrijft hier
Bepalen van de regio-indeling.
het volgende
"Een belangrijke
randvoorwaarde
voor
over:
goede
is structureel,
samenwerking
bestuurlijk overleg op regionaal
de betrokken
Het is aan
niveau
te raden
tussen
ketenpartners.
In veel
om
bij bestaande
overlegstructuren.
hierbij aan te sluiten
het meest
logisch".
regio's is aansluiting
bij de ROAZ-structuur
Vanuit
de plicht om
te maken
samenwerkingsafspraken
zijn er op
het
dit moment
al regio's bepaald en afgebakend.
Wij hebben
in kaart
de huidige regio's de aanrijtijden
RIVM verzocht
om
voor
deze
situatie
te brengen.
Wij adviseren
partijen om vanuit
op
korte
en
daarbij aansluiting te zoeken
bij
termijn door te werken
het op initiatief
het ROAZ georganiseerde
van
regionale overleg
het ROAZ afspraken
de vlag van
Het onder
acute
zorgketen.
de grenzen
maken
niet dat de "acute
betekent
van
regio's"
ggz
de ROAZ-regio's
moeten
volgen. Het is aan partijen hoe in de
toekomst
conform
de module
verder
de
aan
invulling te geven
regio-indeling.
elkaar
de regio's te
ZN stellen
GGZ Nederland
met
en
voor
om
de
de
uitkomsten
van
van
uitgevoerd
analyses
bepalen op grond
kan
door
het RIVM. Deze
een
bijlage
bij de
zijn
regio-bepaling
module.
generieke

Voor

1 januari

in het

Zorgverzekeraars:
Het

maken

van

afspraken

en

het

aanwijzen

van

de

inkoop
representatie.
belangen van alle verzekeraars
De representerende
voldoende
bod komen.
aan
zorgverzekeraars
Dit kan binnen
worden
Zorgverzekeraars
per regio aangewezen.
Nederland
(ZN) verband.
vindt
de regievoerder/de
De selectie
plaats
van
budgethouder
vindt
selectie
De
door de representerende
zorgverzekeraar.
en
objectieve criteria.
plaats op basis van transparantie
niet
gezamenlijk
Zorgaanbieders
op de 'keuzeprocedure',
mogen
een
aanbesteding,
bijvoorbeeld
reageren.

zorgverzekeraar(s)
Er moet
geborgd

in het

zijn dat

kader

de

van

de

in

/0419366

Pagina

20

van

21

Nederlandse

Zorgaanbieders:

Kenmerk

eventueel

Het

aanpassen

toegankelijkheidskan

6.

worden

en

van

het

kwaliteitsnormen

zorgaanbod
van

zodat
de

aan

generieke

de
module

voldaan.

Tenslotte

Evaluatie
beschikbaarheid
triage, beoordeling,
de beschikbaarheid
ambulante
van
en
crisisbehandeling
(outreachende)
72 uur
tot maximaal
bedden
en
plaats
tijdelijk via representatie
opname
3 jaar evalueren.
vinden.
te laten
en
na
Bij dit
Wij zullen monitoren
de
de implementatie,
de werking van
evaluatiemoment
kijken we naar
het meest
model
of het bekostigingsmodel
en
geëigende
marktordening
Ons

advies

is

om

inkoop

van

de

is.

Met

dit

advies

van
bekostiging
branchepartijen
Indien
gewenst

Bijlagen
2

Zorgautoriteit

wij u geadviseerd

de marktordening
over
Met betrokken
psychiatrische
zorg.
is het advies
uitvoerig besproken.
bereid.
tot nadere
toelichting
zijn wij uiteraard

hebben
de

acuut

en

0280517

/0419366

Pagina
21 van

21