Aan de orde is het spoeddebat over de berichten dat
de vakbonden definitief gestopt zijn met onderhandelingen met postbedrijven Sandd, Selektmail
en VSP.
De voorzitter: Dit spoeddebat is aangevraagd door
mevrouw Gesthuizen van de SP. Ik geef haar als eerste
het woord.
©
Mevrouw Gesthuizen (SP): Voorzitter. ″Een kanon″
noemde voormalig staatssecretaris Heemskerk mijn
voorstel om, met het volledig liberaliseren van de markt,
postbedrijven de maatregel op te leggen om met
arbeidscontracten te gaan werken. In die tijd zag de
Kamer in meerderheid niet de gevaren van een al te
coulante houding jegens postbedrijven die met stukloon
werken. Dat heeft tot dusverre tot een akelige situatie
geleid. Natuurlijk is er sprake van communicerende vaten
tussen de werkgelegenheid bij TNT en het ontduiken van
minimumloon bij andere postbedrijven. Dat zei Peter
Wiechmann van de ABVAKABO een paar jaar geleden al
en dat zien wij nu inderdaad. Nog steeds dreigt voor
meer dan 10.000 mensen bij TNT ontslag, terwijl het
dochterbedrijf van TNT, Netwerk VSP, vrolijk doorgaat
met het werven van stukloners en TNT zelf volop
bezorgers zoekt. Steeds meer mensen vragen zich af hoe
dat kan en hoe het zo ver heeft kunnen komen.
Vandaag gaat het om het herstellen van een lek. Dat
lek is het gat in de arbeidsvoorwaarden, namelijk de
mogelijkheid voor postbedrijven om mensen met een
overeenkomst van opdracht werk te laten doen dat in
alle opzichten gedaan hoort te worden door mensen met
een arbeidsovereenkomst in een dienstbetrekking.
Daarom ben ik aan de ene kant uiterst verheugd over de
brief van gisteren van minister Van der Hoeven, waarin
zij aangeeft dat op 1 januari 2011 een maatregel van
kracht zal worden waarmee alle bedrijven in de post met
arbeidsovereenkomsten dienen te gaan werken. Het
kanon van weleer wordt in stelling gebracht, maar is dat
eigenlijk wel een kanon? In mijn ogen niet. Ik roep de
woorden van minister Donner in herinnering: bedrijven
die in Nederland actief willen zijn, behoren zich aan de
regels te houden die wij in dit land hebben. Die regels
waren duidelijk, zijn duidelijk en blijven hopelijk duidelijk.
Aan de andere kant ben ik wel een beetje bezorgd.
Mag ik de bewindspersonen vragen of zij bereid zijn om
zowel de marktpartijen als de Tweede Kamer zo snel
mogelijk te informeren over de voortgang van de
voorbereiding voor de AMvB, waarmee per 1 januari alle
bedrijven met arbeidscontracten dienen te werken? Ik
overweeg om op dat punt een motie in te dienen.
Tot slot vraag ik om hun reactie op de suggestie om
een prijsmaatregel te nemen. Stel nu dat een minimumprijs wordt gehanteerd, die volgens SEO Economisch
Onderzoek, kostendekkend is voor het bezorgen van
post. Daarmee zou een cao voor de gehele sector toch
veel gemakkelijker binnen handbereik komen.

aan begonnen. Als consument constateer ik dat de post
niet beter, niet sneller en niet goedkoper wordt bezorgd.
Helaas pindakaas! Nederland moest weer eens het
braafste jongetje van de klas zijn en veel eerder dan in
de omringende landen de liberalisering erdoor drukken.
Nu de liberalisering er is, moet de markt echter zijn
werk doen. Dat kan alleen als er geen sprake is van
prijsdumping en als er geen concurrentie plaatsvindt op
arbeidsvoorwaarden. Wij zien dat in ″de markt″ wel
sprake is van prijsdumping, want de gemiddelde
stukprijs is gezakt tot 10,5 cent. Tevens zien wij dat door
het hanteren van stukloon sprake is van concurrentie op
arbeidsvoorwaarden. Als er sprake zou zijn van een
normale marktsituatie, rekenen werkgevers hun
arbeidskosten door in hun prijzen. Indien op 1 januari de
algemene maatregel van bestuur voor de postmarkt gaat
gelden, krijgen alle postbezorgers een arbeidscontract.
De loonkosten nemen dan met ongeveer 42% toe. Indien
alle marktpartijen deze kosten doorberekenen, zal het
Nederlandse postvolume hierdoor niet merkbaar
wijzigen. Zelfs als een Nederlands postbedrijf financieel
zou bezwijken – quod non, want de directie van Sandd
heeft vandaag in de pers laten weten dat Sandd de extra
kosten van arbeidscontracten best kan dragen – gaan die
postbezorgers gewoon aan de slag bij de concurrent.
Ook de bonden erkennen dit. Kortom, indien de sector en
de bonden, de werknemers, geen overeenkomst sluiten,
roepen wij de minister op om de algemene maatregel
van bestuur per 1 januari 2011 onverkort in te voeren.
Ingeval die algemene maatregel van bestuur van kracht
wordt, vragen wij de minister tevens hoe de naleving
wordt gecontroleerd en gesanctioneerd.
Tegelijkertijd roep ik de sector en de werknemers op
om in gesprek te blijven. Immers, een akkoord voor
1 januari 2011 geeft beide partijen de kans om met een
resultaat te komen dat wellicht toch meer recht doet aan
de uitgangspositie van eenieder dan een door de
overheid opgelegde maatregel. In dat overleg moet naar
mijn mening wel oog zijn voor de wensen van de
postbezorgers.
©

De heer Van Vliet (PVV): Voorzitter. De liberalisering van
de postmarkt, waar mijn fractie tegen was, is mislukt.
Dankzij de vermaledijde Europese Unie zijn wij daar ooit

De heer Braakhuis (GroenLinks): Voorzitter. Vandaag
vervang ik Ineke van Gent, die even verderop probeert te
zorgen dat er nog wat investeringen voor elkaar komen
bij het spoor, een ander voorbeeld van een ″succesvol″
geliberaliseerde markt.
Zoals bekend heeft mevrouw Van Gent samen met
mevrouw Vermeij een motie ingediend waarin de
minister wordt verzocht om voor 1 oktober de Kamer te
informeren over de stappen die genomen zijn of
genomen worden om de duizenden mensen die in de
postmarkt onder het minimumloon werken op zijn minst
het minimumloon te kunnen bieden. Kan de minister
aangeven hoe het ervoor staat? Of wordt de AMvB
gewoon binnen drie maanden uitgevoerd? Wat zijn de
laatste berichten van de Arbeidsinspectie eigenlijk? Zijn
er mensen die het minimumloon verdienen of klopt het
bericht in de Volkskrant over Joris, dat erop neerkomt
dat een postbezorger nooit het minimumloon kan
verdienen?
Ik ben nieuw op dit dossier en ik heb een en ander
met grote verbazing doorgenomen. Ik zie de drie
aanbieders die het grootste deel van de markt in handen
hebben, elkaar de markt uit pesten via prijsdumping.

Tweede Kamer

7 oktober 2010
TK 9

©

Postbedrijven

9-47

Braakhuis
Twee daarvan, beiden voormalige staatsbedrijven, doen
dat niet alleen op de Nederlandse, maar ook op de
Duitse markt. Het gaat er blijkbaar om wie de langste
adem heeft. Dat zal niet Sandd zijn. Het is maar de vraag
of het TNT is. Bij voortzetting van deze prijsoorlog blijft
er dan nog één over en zijn wij weer terug bij af. Dan
constateer ik dat liberalisering gefaald heeft. Eén
aanbieder kan dan de prijzen zelf bepalen. Ging de
liberalisering niet over kwaliteitsverbetering en marktwerking? Inmiddels giert wat de kwaliteit betreft de
bezorging behoorlijk naar beneden. Wijken die geen post
ontvangen. TNT die de termijn van de bezorging
verlengt. Het aantal misstanden neemt hand over hand
toe. Mijn verbazing houdt niet op. Ik stel vast dat de
postbedrijven zich inmiddels verschuilen achter de door
henzelf ingezette prijsdumping om aan te geven dat het
afgesproken cao-ingroeimodel onhaalbaar is. De
gemiddelde prijs per poststuk is van 38 cent naar
ongeveer 10 cent gedaald, terwijl er tenminste 24 cent
nodig is om fatsoenlijke arbeidsvoorwaarden te kunnen
bieden. Dat is toch de wereld op zijn kop? Voor mijn
fractie is het onaanvaardbaar. Het kan niet zo zijn dat
liberalisering op deze manier werknemers rechteloos
maakt. De minister ziet hen wellicht niet als werknemers,
maar als ondernemers, maar voor mij zijn het pseudozzp’ers die eigenlijk werknemer moeten zijn en recht
hebben op het minimumloon en een fatsoenlijke cao.
Is de minister van Economische Zaken bereid om
binnen afzienbare tijd met haar Duitse ambtsgenoot te
gaan praten over mogelijkheden om in te grijpen in deze
situatie, die alleen maar verliezen en verliezers oplevert?
Kan de minister aangeven of zij bereid is daarbij het
stellen van een minimumprijs ter tafel te brengen? Zo
niet, hoe denkt de minister dat de arbeidsvoorwaarden
van de medewerkers verbeterd kunnen worden zonder
ingrijpen in het prijsdumpingsproces? Als wij het nu niet
doen, bestaat het risico dat wij over een paar jaar terug
bij af zijn, dat TNT is opgeslokt door Deutsche Post en
dat de postbezorgers, de mensen hier op de tribune, de
dupe zullen zijn. Aan deze keiharde concurrentie in een
krimpende markt, over de ruggen van medewerkers en
klanten, dient in elk geval snel een einde te komen.

het plan van aanpak sturen om dit tijdelijk besluit echt
per 1 januari tot uitvoering te laten komen? Stuurt hij een
legertje ambtenaren naar de postbedrijven? Ik wil graag
een voorstelling van zaken krijgen, want er moet
namelijk nog heel wat gebeuren bij Sandd, Selektmail en
Netwerk VSP.
Er is nog iets anders aan de hand met de markt
waarvan alle werknemers, ook die van TNT, de dupe
worden: de prijzen in de zakelijke dienstverlening zijn te
laag. Dit is ook al gememoreerd door mijn collegae
Braakhuis en Gesthuizen. Wij vragen de minister van EZ
om direct een prijsmaatregel in te stellen, waardoor er
een bodemprijs komt voor de zakelijke post. Als de
prijzen namelijk iets hoger zijn, kunnen de postbedrijven
hun personeel voor een normaal loon in dienst nemen.
Dit zou de gewone verjaardagskaart voor tante Bep niet
raken, maar voor Wehkamp wordt het versturen van
gidsen iets duurder en voor de verzekeraars ook. Dat
moeten bedrijven echter overhebben voor een goede
service en een fatsoenlijke behandeling van de postmedewerkers. Een faire prijs voor een goed product; zo was
het twee jaar geleden ook nog. Ik verwacht daarom dat
de minister ingrijpt. Niemand kan immers ontkennen dat
de postmarkt een stevige marktmeester nodig heeft. De
bedrijven afzonderlijk kunnen het niet, maar dit is wel
heel belangrijk. Wij zijn dit aan alle postbezorgers in dit
land verschuldigd.
Ik heb nog een algemene opmerking over het
opknippen van baantjes met of zonder arbeidscontract.
Bij Sandd zit men gemiddeld op acht uur en bij TNT zijn
de gemiddelden negen uur, zoals ik verneem. Willen wij
een samenleving waarin je ook met drie kleine baantjes
nog niet rond kan komen? Ik hoop dat beide ministers
hierop net als ik met ″nee″ zullen antwoorden.
©

Mevrouw Vermeij (PvdA): Voorzitter. Laat ik beginnen
met de stelling dat de werkgevers in de post, netjes
geformuleerd, hun verstand aan het verliezen zijn, en dat
ten koste van de werknemers. De nieuwe postmarkt
moet zorgen voor nette dienstverlening. Daar is geen
sprake van, zoals wij hier al herhaaldelijk hebben
vastgesteld. Die markt moet ook zorgen voor fatsoenlijke
arbeidsvoorwaarden en voor lage prijzen. Over het
laatste punt kom ik later nog te spreken.
Een ingroeimodel om tot 80% arbeidscontracten in
2012 te komen lukt niet. Er ligt nog geen cao. De minister
zal per 1 januari moeten handhaven op 100% arbeidscontracten. Help, wij vallen om. Dit zeggen enkele werkgevers nog, al zegt Sandd vandaag iets anders. De Partij
van de Arbeid vindt echter dat het kiezen of delen is:
ofwel ligt er een cao met een ingroeimodel, ofwel zijn er
per 1 januari arbeidsovereenkomsten. Voor wat betreft de
wet hebben wij aan minister Donner altijd een goede
gehad. Hij heeft telkens klip-en-klaar gezegd dat hij de
wet gaat uitvoeren. Ik heb daarom dezelfde eenvoudige
vraag als enkele van mijn collega’s: kan de minister ons

De heer Verhoeven (D66): Voorzitter. De postmarkt
verkeert in een lastige situatie: er bestaat namelijk een
conflict tussen werkgevers en werknemers. De Kamer
moet zich afvragen welke rol zij speelt in caoaangelegenheden. Hier geldt echter een AMvB, afgedwongen bij de liberalisatie van de postmarkt. Dit tijdelijk
besluit blijkt nu echter een breekijzer in de onderhandelingen. Het draait allemaal om het ingroeimodel voor
vaste contracten tussen werkgevers en werknemers. De
streefcijfers zijn niet gehaald en daardoor moeten de
werkgevers iedereen per 1 januari 2011 een contract
aanbieden, terwijl men weet dat dit niet kan.
D66 vindt de liberalisering van de postmarkt nog
steeds een goed idee. Die creëert een eerlijk speelveld
voor alle bedrijven en dus ook voor nieuwe toetreders.
Op den duur worden wij daarvan beter, ook als de markt
intussen verandert of krimpt. Het valt immers niet te
ontkennen dat de papieren postomzet daalt vanwege
e-mail, msn en sms. De taart wordt kleiner, terwijl er juist
meer mensen een taartpunt willen. Het digitale tijdperk is
echter onomkeerbaar. Het beïnvloedt alle aanbieders,
ongeacht hun personeelsconstructie. Wat D66 betreft,
mag de strijd zich verharden, mits binnen de spelregels.
Dit heet ″marktwerking″.
Kortom, de problemen zijn veroorzaakt door marktontwikkeling en versneld door liberalisering. Nieuwe
concurrenten bereikten hun concurrentiepositie via
stukloon. Het is natuurlijk het beste als de sociale
partners er samen uitkomen. Ik geef als advies: geef niet

Tweede Kamer

7 oktober 2010
TK 9

©

Postbedrijven

9-48

Verhoeven
te snel op. Dit proces dicteren of de markt kunstmatig
beschermen, acht mijn fractie echter onwenselijk. Wij
zien de nadelen van stukloon via de zogenaamde
OVO-weg zeker ook. Postbodes zijn kwetsbaarder en
krijgen minder betaald dan zzp’ers. Anderzijds kiezen
velen bewust voor deze vrijheid. De waarheid ligt
waarschijnlijk ergens in het midden. Laat dus objectief
onderzoeken wat postbestellers willen. Dat werpt een
licht op de voorliggende 80%-eis; die lijkt nu immers
meer doel dan middel te zijn geworden. Volgens D66 zijn
er andere doelen, namelijk concurrerende postprijzen en
gelukkige postbodes. Daartoe is het wel nodig om de
postbestellers die de OVO-weg kiezen, de nodige
garanties te bieden, namelijk minimumloon en verzekering tegen ziekte en werkloosheid.
D66 ziet mogelijkheden om werkgevers en werknemers er samen uit te laten komen. Wat kan de minister
doen, bieden aan ruimte of handreikingen, om dit
optimaal mogelijk te maken? Als het antwoord eventueel
onbevredigend is, overweeg ik een motie.
Mevrouw Vermeij (PvdA): Voorzitter. De heer Verhoeven
zegt dat het na de liberalisering nog goed moet komen
met de markt; dat hoopt hij ook zeer. Maar hij kent vast
het rapport van SEO wel, van economen die allemaal
ook voor de vrije markt zijn. Zij stellen dat er met de
prijzenoorlog die op dit moment in de zakelijke markt
plaatsvindt – twee jaar geleden werd nog 38 cent
betaald, nu is dat 10,5 cent – geen goede arbeidsvoorwaarden mogelijk zijn. Is de heer Verhoeven het met mij
eens dat de markt op dit moment niet optimaal
functioneert en je dus moet ingrijpen in de prijzenoorlog,
wil je deze markt wél goed laten functioneren?
De heer Verhoeven (D66): Ik knip deze vraag in tweeën.
Met het eerste deel van de vraag ben ik het wel eens: het
functioneert niet optimaal, puur omdat de arbeidsvoorwaarden een aantal tekortkomingen kennen voor de
mensen die nu in de OVO-constructie zitten. Ik heb
daarom ook gezegd dat voor hen wat extra’s moet
gebeuren. In het tweede deel kan ik natuurlijk niet
meegaan. In de oplossing die mevrouw Vermeij
suggereerde, kan ik mij niet vinden; vandaar dat ik een
andere oplossing heb.
Mevrouw Vermeij (PvdA): Als deze prijzenoorlog niet
wordt stopgezet, komt er geen postbode met een
gewoon arbeidscontract. Daar moet je toch wat aan
willen doen?
De heer Verhoeven (D66): Als je ervoor zorgt dat de
arbeidsvoorwaarden in orde zijn en dus op een bepaald
minimumniveau zitten, heeft dat uiteindelijk ook effect op
de prijzen, die horen bij de kaders die je dan schept: de
prijzen voor de post gaan dan waarschijnlijk omhoog,
om die arbeidsvoorwaarden mogelijk te maken. U draait
dit eigenlijk om en daarin ga ik niet mee.
Mevrouw Gesthuizen (SP): Voorzitter. Ik volgde zo-even
dit interruptiedebatje ...
De heer Verhoeven (D66): Interruptiedebatje?
Mevrouw Gesthuizen (SP): Dat intrigeerde mij toch, met
name het laatste deel van uw antwoord; vandaar dat ik
nu pas reageer. Hoe ziet u dit voor zich? U wilt gelukkige

Tweede Kamer

Postbedrijven

postbodes die door de straat heen huppelen en tegelijk
wilt u de voordelen voor de consument. U constateert op
dit moment een prijzenoorlog, en dat postbodes bij lange
na niet het minimumloon kunnen verdienen. Wat wilt u
doen om uw ideaalbeeld te bereiken?
De heer Verhoeven (D66): Mijn ideaalbeeld ligt ergens
tussen die 10 cent en 38 cent van twee jaar geleden.
Naar die ideale oplossing moeten wij toewerken. Alleen
lijkt een aantal fracties het volgende te willen: eerst maar
eens een prijsmaatregel, dan komt het vanzelf wel goed.
Wij zeggen: schep kaders om de mensen de juiste
arbeidsvoorwaarden te geven, dan komt het met de prijs
wel goed.
Mevrouw Gesthuizen (SP): Wat zijn volgens u dan
precies die kaders? Wat moeten wij hier in de Kamer
afdwingen, wat zou het kabinet eventueel moeten doen?
Welke instrumenten moeten wij anderen in handen
geven?
De heer Verhoeven (D66): Dat zal ik u verklappen.
Sowieso wacht ik eerst de antwoorden van de ministers
op mijn vragen af. Als die onbevredigend zijn, zie ik
mogelijkheden voor de regering om ervoor te zorgen dat
het ideaalbeeld dat wij zien, door de cao-partners zelf zal
worden bereikt.
De heer Braakhuis (GroenLinks): Bent u zich ervan
bewust dat juist de prijzenoorlog heeft veroorzaakt dat
de werkgevers zich nu verschuilen achter de prijzen op
de markt, om hun afspraken zoals dat ingroeimodel voor
de cao niet na te komen? Wat is uw mening? Het
stopzetten van die prijzenoorlog en de prijs omhoogkrikken, in ieder geval naar 24 cent, is dan toch een heel
goede oplossing?
De heer Verhoeven (D66): Een prijzenoorlog gebeurt op
allerlei markten en dat hoeft helemaal geen groot
probleem te zijn. Je zou het kunnen zien als een spel,
een hard spel dat ten koste gaat van veel mensen en
banen. Als de spelregels goed zijn, kan dit plaatsvinden
zonder dat er schade is voor de deelnemers aan het spel.
Anders zijn de kaders niet in orde en in dat opzicht kan
een prijzenoorlog verkeerde gevolgen hebben. Een aantal
van de vragen die op mij afkomen, suggereren dat een
prijzenoorlog per definitie fout is, maar dat hoeft
helemaal niet het geval te zijn; dat noemen wij ″marktwerking″.
De heer Braakhuis (GroenLinks): Nee, dat is niet het
geval. Deze prijzenoorlog is slecht. Volgens mij is daarbij
sprake van een ongewone situatie in een ongewone
markt. Vindt u dit een normale gang van zaken in deze
markt?
De heer Verhoeven (D66): Als het een normale gang van
zaken was, dan zaten wij hier nu niet. Ook D66 vindt dat
een aantal dingen op dit moment niet goed loopt. Er
worden maatregelen voorgesteld om de prijzenoorlog
helemaal te beteugelen en zo tot het gewenste beeld te
komen, namelijk terug naar de oude situatie met een
monopoliespeler die de post bezorgt. Dat vinden wij
onwenselijk.
De heer Van Vliet (PVV): Volgens mij is het doel van

7 oktober 2010
TK 9

9-49

Verhoeven
liberalisering vooral dat de consument er beter van
wordt. Ik heb daar als consument niets van gemerkt. D66
is nog steeds voorstander van liberalisering. Vindt de
heer Verhoeven dat de liberalisering een succes is?
De heer Verhoeven (D66): Er is een aantal voorwaarden
om een goede liberalisering tot stand te laten komen.
Een daarvan is tijd; daarvan hebben wij op dit moment
nog niet genoeg genomen. Wij hebben dit namelijk nog
maar anderhalf jaar meegemaakt. Er zijn nu in ieder
geval mogelijkheden om te kiezen door wie je je post
laat versturen. Dat is voor consumenten en bedrijven een
groot goed en dat is zeker een voordeel voor consumenten of marktspelers die gebruikmaken van de post. In dat
opzicht gloort er volgens ons hoop dat het een succesvolle liberalisering zal worden, waarbij wij echter nog
wel een aantal problemen moeten wegnemen. Daar ben
ik ook op ingegaan.
De heer Van Vliet (PVV): Mijn perceptie als consument
is anders.
De heer Verhoeven (D66): Mijn perceptie als consument
is dan weer iets anders dan die van u.
©
Mevrouw Schaart (VVD): Voorzitter. Het is al vaker door
mijn fractie aangegeven: de politiek gaat niet over de
arbeidsvoorwaarden bij de postbedrijven. Sterker nog: de
politiek gaat überhaupt niet over arbeidsvoorwaarden in
de private sector. Mijn fractie heeft zich altijd op dit
standpunt gesteld. Bij nieuwkomers Sandd en Selektmail
hebben werkgevers en werknemers een cao gesloten
met een zogeheten ingroeimodel. TNT heeft een cao
waarin werk boven inkomen gaat. Dat is hun eigen
keuze. Wij hebben daar niets mee te maken. Daarom
waren wij destijds ook tegen de AMvB die nieuwkomers
op de postmarkt verplicht tot een ingroeimodel, waarbij
aan het einde van de rit 80% van de postbodes een vast
contract moet krijgen. Dat hoort niet en daar komen
brokken van. Dat blijkt nu maar weer. Het is nu net deze
AMvB die ervoor zorgt dat de bonden het cao-overleg
hebben afgebroken en dat er nu een vervelende impasse
is ontstaan.
Door de politieke bemoeienis is de onderhandelingspositie van de bonden nu enorm sterk, omdat alle
postbodes bij de nieuwkomers in vaste dienst moeten
komen als er per 1 januari geen cao ligt. De nieuwe
postbedrijven geven aan dat het huidige ingroeimodel en
het laatste bod van de bonden simpelweg niet financieel
op te brengen zijn. Laten wij hierbij niet vergeten dat
door deze nieuwe bedrijven concurrentie op de
postmarkt eindelijk mogelijk is geworden en dat wij daar
allemaal van profiteren. Concurrentie is goed voor
producten, voor innovatie, voor een wendbare markt en
voor ons als consumenten. Daarnaast zijn de tarieven in
de postmarkt sterk gedaald. Concurrentie werkt dus.
De nieuwe postbedrijven kunnen het in deze veranderende marktomstandigheden met krimp simpelweg niet
meer opbrengen om postbodes per 1 januari een relatief
duur vast contract te geven. Als hier geen oplossing voor
komt, gaan de nieuwkomers failliet en staan er 30.000
werknemers op straat. Bovendien verdwijnen dan alle
voordelen van concurrentie op de postmarkt. Daar willen

Tweede Kamer

Postbedrijven

de overheid en de Kamer toch niet verantwoordelijk voor
zijn?
De VVD is – dat zal geen verbazing wekken – voor
eerlijke concurrentie en een gelijk speelveld. De VVD
dringt er dan ook op aan dat beide ministers voorkomen
dat de nieuwe postbedrijven door deze cao-problemen in
financiële nood raken en werkgelegenheid verloren gaat.
Welke mogelijkheden zien beide ministers om tot een
oplossing te komen? Zo nodig komt de VVD hier in
tweede termijn op terug met een motie.
©
De heer Koppejan (CDA): Voorzitter. Ik kan het deze keer
kort houden. Wij zijn blij met de brief van de minister die
wij gisteren ontvingen. De CDA-fractie roept beide
ministers op om onverkort vast te houden aan het
Tijdelijk besluit arbeidsovereenkomsten post. Wel vraag
ik de minister, hoe hij dit besluit gaat handhaven
wanneer de sociale partners onverhoopt niet tot een cao
kunnen komen voor 1 januari 2011. Mijn collega spreekt
in dit verband over een plan van aanpak.
Ten slotte doe ik ook een oproep aan de sociale
partners om het niet zo ver te laten komen en om er
samen uit te komen, zowel omwille van de werkgelegenheid als voor redelijke arbeidsvoorwaarden in de
postmarkt.
De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.
De voorzitter: Dames en heren, mag ik stilte in de zaal
en op de publieke tribune? Ik geef het woord aan de
minister van Economische Zaken en daarna, als daar
behoefte aan is, ook nog aan de minister van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid.
©
Minister Van der Hoeven: Voorzitter. Wij hebben een
taakverdeling afgesproken. Als u dus straks denkt dat ik
in mijn inbreng iets vergeet, is dat niet het geval. Het
komt in de inbreng van mijn collega aan de orde.
De voorzitter: Misschien kunt u zeggen wat u gaat doen
en wat hij gaat doen?
Minister Van der Hoeven: Ja. Ik ga in ieder geval iets
zeggen over de cao-onderhandelingen. Dat is eigenlijk
het enige onderwerp dat aan de orde is geweest. Ik ga
ook iets zeggen over de prijsmaatregel, want die is ook
door een aantal leden genoemd.
We weten allemaal wat er gebeurd is. De caogesprekken zijn mislukt. De hoofdredenen kennen wij
ook. We hebben aan de andere kant het Tijdelijk besluit
arbeidsovereenkomst post, waarin bepaald is dat
postvervoerbedrijven met alle postbezorgers een
arbeidsovereenkomst per 1 januari 2011 moeten hebben
als er geen cao is afgesloten. Uiteindelijk komt dus nu
het volledige opleggen van arbeidsovereenkomsten in
beeld. Dat heeft wel een aantal gevolgen. Zo kunnen
postbedrijven mogelijk failliet gaan. Ik dacht dat met
name mevrouw Schaart daar heel terecht op wees. Ook
de kleine regionale bedrijven kunnen daar een flinke tik
van meekrijgen. En laten we wel wezen: dat betekent dat
er 1200 vaste arbeidsplaatsen bij in ieder geval Sandd op
de tocht komen te staan en dat bijverdiensten van zeker

7 oktober 2010
TK 9

9-50

Van der Hoeven
meer dan 1200 postbezorgers wegvallen. Dat is hier
terecht aangegeven.
Wij zitten daar niet op te wachten, maar de vraag is of
het te vermijden is. Laat ik op de eerste plaats zeggen
dat er nog tijd is tot 1 januari 2011. Mevrouw Schaart en
de heer Verhoeven hadden ook gelijk met hun opmerking
dat de politiek niet over arbeidsvoorwaarden gaat. Daar
gaan wij niet over. Als wij de indruk geven dat wij daar
wel over gaan, zullen de partijen op hun handen gaan
zitten en gewoon niets doen. Dan hebben wij het immers
tot een probleem van de politiek gemaakt, in plaats van
een probleem van degenen die daarover moeten
onderhandelen, namelijk de sociale partners. Hoe dan
verder? Ik ben van mening dat alle partijen de tijd
moeten aangrijpen om tot een mogelijke oplossing te
komen. Ik heb verder geen suggestie gehoord wat de
Kamer van ons zou verwachten, behalve de prijsmaatregel, maar daar kom ik zo meteen op.
Mevrouw Gesthuizen en de heren Braakhuis en Van
Vliet hebben expliciet gevraagd naar het handhaven van
het tijdelijk besluit per 1 januari. Het Tijdelijk besluit
arbeidsovereenkomst post ligt er. Ik heb al gezegd dat
het in beeld komt. Uiteraard zal ik de Kamer informeren
over ontwikkelingen die zich nog zouden kunnen
aandienen. Ik hoop dat er gewoon een goede oplossing
komt, maar stel dat er – ik kijk naar de heer Van Vliet –
niets komt, wat dan? In de eerste plaats hoop ik dat men
tot bezinning zal komen. Hoe er gehandhaafd gaat
worden, is de verantwoordelijkheid van de OPTA, zowel
wat de Postwet als ook de lagere wetgeving betreft. Wat
kan de OPTA doen? Zij kan na onderzoek een schriftelijke
waarschuwing sturen en een termijn stellen om de
eventuele overtreding te beëindigen. Als de overtreding
dan niet is beëindigd, kan de OPTA het boetebeleid uit
de Postwet toepassen. Dat betekent dat er per overtreding een bestuurlijke boete van ten hoogste € 450.000
kan worden opgelegd of, als dat meer is, 10% van de
relevante netto-omzet van de betreffende onderneming.
Dan heb ik het over artikel 39 van de Postwet 2009. Het
kan dus over veel geld gaan.
Mevrouw Gesthuizen vroeg als eerste naar het begrip
prijsmaatregel. Zij is daarin bijgevallen door de heer
Braakhuis en mevrouw Vermeij, die zei: ik wil het per
direct hebben. Ik vind een dergelijke maatregel niet
wenselijk en ook niet mogelijk. Wij praten over een net
geliberaliseerde markt. Zoals de heer Verhoeven zei, zijn
wij er anderhalf jaar mee bezig. Het is een normale markt
en het moet een normale markt zijn. Daar moeten wij
naartoe. Het is een markt die is gericht op een eerlijk
speelveld, op keuzevrijheid en ook op goede prijzen voor
consumenten.
De Prijzenwet biedt geen enkele ruimte. Een maatregel
is alleen mogelijk indien er sprake is van een zich
plotseling voordoende noodsituatie in de nationale
economie, veroorzaakt door een of meer schoksgewijs
optredende factoren, en een versnellende inflatie. Beide
zaken zijn niet aan de orde. Er is dus geen mogelijkheid
voor een prijsmaatregel.
De heer Braakhuis vroeg mij om met mijn Duitse
collega te praten over een oplossing. Ik ben dat niet van
plan. Ik zie echt niet in hoe een dergelijk gesprek kan
leiden tot een oplossing voor de problemen op de
Nederlandse markt. Ik weet ook niet wat het belang is
van mijn Duitse collega daarbij. Het is een Nederlands
probleem op de Nederlandse markt en dat behoort hier
te worden opgelost.

Tweede Kamer

Postbedrijven

Volgens mij ben ik hiermee ingegaan op de twee
onderwerpen die op mijn terrein liggen.
Mevrouw Vermeij (PvdA): Ik hoor de minister zeggen dat
het een normale markt moet zijn.
Minister Van der Hoeven: Dan hebt u niet helemaal
gehoord wat ik zei, mevrouw Vermeij.
Mevrouw Vermeij (PvdA): Mag ik mijn vraag afmaken?
Minister Van der Hoeven: Misschien even voor de
helderheid: het is een normale markt en het moet een
normale markt zijn. Zo heb ik het gezegd.
De voorzitter: Het helpt niet als u door elkaar spreekt.
Mevrouw Vermeij heeft het woord.
Mevrouw Vermeij (PvdA): In mijn optiek is het op dit
moment echt geen normale markt. Bij een normale markt
– die voorwaarde is hier klip-en-klaar gesteld – horen
immers ook goede arbeidsvoorwaarden. Dat heeft de
minister meermalen gezegd in de Kamer. Er is een
levensgroot probleem. Dat ontkent de minister niet.
Vervolgens zegt zij echter bij ieder voorstel van de
Kamer, zoals een bodem in de markt leggen om rust te
brengen en met de Duitse minister te spreken, dat zij
helemaal niets gaat doen. Dat is buitengewoon teleurstellend voor een minister die hier graag iets goeds van
wil maken. Er ligt een levensgroot probleem. Mensen
hebben geen contracten en werken onder het minimumloon. Het is een hopeloze markt waarop door de
prijzenoorlog grote brokken gaan ontstaan. De minister
zegt echter dat zij niets gaat doen. Dat kan niet waar zijn.
Minister Van der Hoeven: Ik heb twee voorstellen
gehoord. Het eerste voorstel was het leggen van een
bodem, met andere woorden een prijsmaatregel. Daar
heeft mevrouw Vermeij naar gevraagd. Ik heb uitgelegd
waarom ik dat niet wenselijk vind en niet mogelijk acht.
Het tweede voorstel, van de fractie van GroenLinks, was
om te gaan praten met mijn Duitse collega over een
oplossing. Ik heb gezegd dat ik niet zie wat daarvan de
meerwaarde is, dat ik niet zie hoe dat kan leiden tot een
oplossing voor de problemen op de Nederlandse markt.
Verder heb ik eerlijk gezegd geen voorstellen gehoord.
De heer Verhoeven heeft wel iets aangekondigd, maar hij
heeft niets gezegd. Daar kan ik dus niet op reageren.
De heer Braakhuis (GroenLinks): Ik neem aan dat de
minister zich ervan bewust is dat het probleem dat wij in
Nederland hebben ook speelt op de Duitse markt. Ook
daar vindt prijsdumping plaats door zowel TNT als
Deutsche Post.
Minister Van der Hoeven: Wat de heer Verhoeven net
aangaf ...
De heer Verhoeven (D66): Voorzitter, er is nu sprake van
een naamverwisseling. Wellicht kunt u ingrijpen.
De voorzitter: Dat zal ik zeker doen, maar u kunt het zelf
ook. U bent de heer Verhoeven van de D66-fractie en net
sprak de heer Braakhuis van de fractie van GroenLinks.
De heer Verhoeven (D66): Dank u wel, voorzitter.

7 oktober 2010
TK 9

9-51

Van der Hoeven
Minister Van der Hoeven: Zo is dat. En ik ben mevrouw
Van der Hoeven, de minister van Economische Zaken.
De voorzitter: Wij dachten even dat u familie was, maar
dat is dus niet zo.
Minister Van der Hoeven: Nee. Ik ga nu terug naar de
vraag van de heer Braakhuis. Ik zie een gesprek met mijn
Duitse collega niet als een oplossing voor de problemen
op de Nederlandse markt. Wij hebben te maken met de
Nederlandse markt. Daar staan wij ook voor. Op de
Nederlandse markt zijn de cao-onderhandelingen
vastgelopen en de zaken rond het ingroeimodel. Het
alternatief, dat nu als een zwaard van Damocles boven
de postmarkt hangt, is het van kracht worden van de
tijdelijke maatregel, de AMvB, per 1 januari 2011. Geen
enkel gesprek met welke collega dan ook kan op dat punt
tot een oplossing leiden. Dat heeft te maken met het feit
dat cao-onderhandelingen aan de sociale partners zijn.
De heer Braakhuis (GroenLinks): Tegelijkertijd stel ik
vast dat het vermoedelijk Deutsche Post zal zijn die hier
de langste adem heeft. Dat bedrijf heeft het meeste
kapitaal achter de hand. Uiteindelijk hebben we dus een
niet langer geliberaliseerde markt, maar een monopolie
van Deutsche Post. Vandaar mijn vraag.
Minister Van der Hoeven: Ik begrijp uw vraag wel, daar
gaat het niet om, maar dat leidt niet tot een oplossing
voor de problematiek waarvoor we gesteld zijn.
De heer Verhoeven (D66): Vindt de minister van
Economische Zaken het goed dat ik mijn oplossing, die ik
misschien nog zal gebruiken, tot beide bewindspersonen
richt, nadat ik de minister van Sociale Zaken en
Werkgelegenheid heb gehoord? Mijn oplossing richt zich
namelijk niet op de prijsmaatregelen, maar vooral op de
cao-partijen.
Minister Van der Hoeven: Laat ik eerst zeggen dat als
uw voorstel, waarnaar ik nu natuurlijk heel benieuwd
ben, zich richt op de cao-partijen, ik mij daar iets bij kan
voorstellen, maar we moeten er dan wel voor zorgen – ik
weet niet of dat in uw voorstel staat – dat de verantwoordelijkheden uit elkaar blijven. Zodra in uw voorstel
verantwoordelijkheden verknoopt worden, ben ik er
waarschijnlijk geen voorstandster van. Maar ik wacht uw
voorstel af.
De heer Verhoeven (D66): Dank u wel.
©
Minister Donner: Voorzitter. Ik geloof dat er weinig rest.
Ik constateer dat als mevrouw Gesthuizen iets voorstelt,
het een kanon is, maar dat als wij het doen, het geen
kanon meer is. Ja, dat is hinderlijk, maar dat is de
situatie wel ongeveer als ik haar geloof, ook in het licht
van de discussie die net gevoerd is. De situatie op de
arbeidsmarkt voor de post is op dit moment niet
normaal. Om die reden is de tijdelijke maatregel
getroffen. Zij is in werking getreden en zal zes maanden
na het beëindigen van de cao-onderhandelingen effect
sorteren. Op de vragen hoe het met de voorbereiding
van die maatregel staat, moet ik dus antwoorden dat die
er is. In de tweede plaats hoeft die maatregel ook niet

Tweede Kamer

Postbedrijven

meer in werking te treden, want die is al in werking
getreden. Zij is gepubliceerd en sorteert te zijner tijd
effecten. De maatregel is nu net het enige doeltreffende
wat de overheid kan doen om op de arbeidsmarkt voor
de post behoorlijke arbeidsvoorwaarden te scheppen.
Zoals gezegd, is dit geen zaak des overheids, maar een
zaak voor partijen. Zij onderhandelen over een cao.
Vandaar dat op grond van de tijdelijke maatregel wordt
geëist dat er een arbeidsovereenkomst is waarop een
cao dan van toepassing zal zijn. Op die wijze worden de
arbeidsvoorwaarden gerealiseerd. Je zou zeggen dat dit
zo klaar als een klontje is of dat het klopt volgens
Bartjens. Dit is de situatie. Derhalve voorziet de wet in de
wijze van handhaving. Wat dat betreft is dat inderdaad
minder een kwestie van een plan van aanpak, gelet op
de situatie die zich vermoedelijk voordoet als er geen cao
is, namelijk dat we niet precies hoeven na te gaan
hoeveel arbeidsovereenkomsten er al dan niet zijn,
omdat er vermoedelijk heel weinig arbeidsovereenkomsten zijn. Er zal dus worden gehandhaafd naar de
bedrijven toe.
Wat de heer Verhoeven vroeg, deed mij enigszins
denken aan het verhaal van Nebukadnezar. Hij had een
droom, riep de wijze bij zich om de droom te laten
uitleggen en zei vervolgens: om te bewijzen dat u echt
wijs bent, moet u mij eerst vertellen wat ik gedroomd
heb. Daar komt het voorstel van de heer Verhoeven op
neer. Hij zegt dat hij een oplossing heeft en vraagt of de
minister een handreiking heeft om die oplossing
mogelijk te maken. Ik weet niet wat de oplossing is en ik
ben ook niet zo wijs dat ik die kan raden.
De heer Verhoeven (D66): Voorzitter. De minister schetst
wederom een prachtig verhaal en probeert dat toe te
passen op deze situatie. Daar ga ik alleen niet helemaal
in mee, want ik heb wel degelijk naast een prachtig
glorende oplossing een heel concrete vraag gesteld. Als
u mij toestaat, stel ik haar nog een keer. Welke ruimte en
welke handreiking kan de regering, in dit geval de
minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, doen
om de sociale partners er samen uit te laten komen? Dat
was mijn concrete vraag.
Minister Donner: De tijdelijke maatregel, zoals die er is.
Dat die deze mogelijkheid biedt, blijkt ook. Toen wij die
maatregel namen, was er een cao met een ingroeimodel
waarover partijen het eens waren. Dit is nu juist de enige
methode om inderdaad ook de prijzen op een behoorlijk
niveau te brengen. Anders blijven wij met een kipeiverhaal zitten dat inhoudt dat er aan de ene kant
gezegd wordt dat er eerst in de prijzen ingegrepen moet
worden, omdat de opbrengst anders onvoldoende wordt
om de arbeidsvoorwaarden te betalen. Aan de andere
kant hebben wij vanaf het begin aangegeven dat dit niet
de wijze is waarop het in Nederland werkt. Op grond van
deze tijdelijke maatregel worden bepaalde arbeidsvoorwaarden geëist. Partijen hebben het in de hand om via
een cao te regelen dat er geen sprake hoeft te zijn van
100% aan arbeidsovereenkomsten, maar slechts van
80%. Daarover was men het eens en daarbij waren alle
partijen betrokken. Ik zie niet wat we nog anders moeten
doen. We beginnen niet opnieuw over de AMvB.
De heer Verhoeven (D66): Zou de minister toch nog iets
meer kunnen zeggen over de mogelijkheden die er zijn
om ervoor te zorgen dat de AMvB per 1 januari niet

7 oktober 2010
TK 9

9-52

Donner
nodig is? Ik doel dan op alles in het werk stellen om die
cao-partijen weer bij elkaar te brengen en die alsnog zo
ver te krijgen dat ze tot een resultaat komen, waardoor
die AMvB alsnog in de lade kan.
Minister Donner: Zou het niet eenvoudiger zijn als de
heer Verhoeven nu gewoon vertelde wat hij in het hoofd
heeft? Anders blijft het een soort raadselspelletje in de
trant van ″kunt u raden wat ik in mijn hoofd heb?″.
De heer Verhoeven (D66): Ik denk dat de tweede termijn
daarvoor een heel geschikt moment zou kunnen zijn.
Minister Donner: Dan kan ik het antwoord ook beter
bewaren voor de tweede termijn, want ik kan het niet
raden.
De voorzitter: Dat lijkt mij een goed voorstel. U vervolgt
uw betoog.
Minister Donner: Ja, dat kan verder vrij kort zijn. Ik denk
zelfs dat daarmee de verschillende vragen zijn beantwoord. De heer Koppejan vroeg of de minister gaat
handhaven. Hij weet dat aan het eind van iedere wet
staat dat Hare Majesteit alle autoriteiten gelast om
daaraan de hand te houden. Ook in dezen zal dat
geschieden.
Mevrouw Vermeij (PvdA): Tussen de regels door hoorde
ik de minister zeggen dat het volgende gaat gebeuren:
per 1 januari zal er gehandhaafd worden, er zijn geen
arbeidsovereenkomsten, er zullen dus boetes opgelegd
worden, er zullen bedrijven omvallen en er zullen
mensen ontslagen worden. Ondanks het feit dat ik een
groot voorstander ben van deze AMvB, vraag ik mij toch
af wat de minister voor ogen heeft. Hij zegt dat hij gaat
handhaven, maar hij gaat die 100% aan arbeidscontracten helemaal niet opleggen. Hij gaat gewoon boetes
opleggen. Is er in zijn departement niet een machientje
dat op gang komt om ervoor te zorgen dat er wel
arbeidsovereenkomsten afgesloten worden?
Minister Donner: Ik zeg nogmaals dat dit één van de
punten is: naar Nederlands recht is de arbeidsovereenkomst een vrijwillige overeenkomst tussen twee
personen. Men kan het paard naar het water brengen,
maar men kan het niet tot drinken dwingen.
Mevrouw Vermeij (PvdA): Ik stel een vervolgvraag. Dan
zijn we het hierover in januari allemaal eens, ongeacht
de positie die er wordt gekozen met betrekking tot
liberalisering, dat we van de regen in de drup zijn
gekomen, dat het iets is om wanhopig van te worden en
dat we allemaal een goede ordening willen. Maar dan
komt toch weer die prijs in beeld. Dan zou je toch weer
een bodem in die markt moeten leggen? Als het een
puinhoop is, moet er toch een marktmeester optreden?
Waarom leg je die functie dan niet gewoon bij de
overheid neer? Het gaat tenslotte – ik zeg dit tegen beide
ministers – gewoon om mensen.

geduld hebben om een systeem te laten werken. We
hebben het nu over een regeling die per 1 januari in
werking treedt en die vanaf het begin bedoeld was als
stok achter de deur. Daarover is ook met deze Kamer
gesproken. Uiteraard zal de tijd gaan dringen. Het heeft
geen zin om dan op een gegeven moment de bedrijven
een brief te sturen waarin staat: zeg, weten jullie wel dat
per 1 januari de tijdelijke AMvB van toepassing wordt?
Dat weten ze echt al wel. Ik meen dat er zelfs weer
processen zijn aangespannen om alsnog de geldigheid
en verbindendheid van de regeling aan de orde te
stellen. Men is dus zeer wel op de hoogte van de
regeling en van de consequenties ervan. Bij stokken
achter de deur moet soms echter de druk wat worden
opgevoerd.
De heer Braakhuis (GroenLinks): Vindt de minister dat
de werkgevers op dit moment verstandig opereren? Zij
verschuilen zich achter de prijzen en de prijsdumping.
Dat zet zo’n beetje alles op slot.
Minister Donner: Ik constateer gewoon dat dit in rechte
geen excuus zal zijn voor het niet voldoen aan de
tijdelijke maatregel. Daarvoor is althans geen excuus
gegeven.
Mevrouw Gesthuizen (SP): Een aantal fracties in de
Kamer heeft uitdrukkelijk verzocht om informatie van de
regering over de handhaving na 1 januari. De minister
stelt dat wij die informatie gewoon kunnen vinden in de
wet. Daarin is sprake van een boete et cetera. Ik heb
eigenlijk maar één vraag. Mag ik hieruit de conclusie
trekken dat de minister een motie niet nodig acht waarin
de regering wordt gevraagd, informatie naar de Kamer te
sturen over de stappen die het ministerie zal gaan zetten
voor een directe handhaving op 1 januari?
Minister Donner: Ik zou op zo’n motie vermoedelijk
reageren door de relevante wetsbepalingen naar de
Kamer te sturen. Daarin staat onder andere dat in dit
geval de OPTA is belast met de handhaving, niet een van
de ministeries. Het gaat hierbij om civielrechtelijke
contracten. Die kunnen niet worden opgelegd. Net als bij
het algemeen verbindend verklaren van een cao is
daarbij altijd het middel voor handhaving de mogelijkheid om civielrechtelijke boetes of in dit geval publiekrechtelijke boetes op te leggen. Ik meen dat die boetes
zelfs kunnen oplopen tot € 450.000 per geval.
Mevrouw Gesthuizen (SP): Hoort het intrekken van een
vergunning voor de postmarkt ook tot de opties?
Minister Donner: Nee, het gaat hier om de handhaving
van de tijdelijke maatregel.
De voorzitter: Ik zie dat er behoefte is aan een tweede
termijn.
Mevrouw Gesthuizen (SP): Voorzitter. Ik wil even iets
aanpassen in een motie die ik wil indienen.

Minister Donner: Mevrouw Vermeij, op dit punt moet ik
u eraan herinneren dat de wetgever op deze markt niet
de bevoegdheid heeft gegeven om op die wijze in de
prijs in te grijpen. Dat is net uiteengezet door de minister
van Economische Zaken. Wat dat betreft moet u het

Mevrouw Gesthuizen (SP): Ja, één minuut is ruim
voldoende.

Tweede Kamer

7 oktober 2010
TK 9

Postbedrijven

De voorzitter: Is een schorsing van één minuut
voldoende?

9-53

Donner
De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.

een prijzenoorlog;

©

constaterende dat dit leidt tot een gemiddelde prijs per
poststuk, die totstandkoming van een cao naar wettelijke
maatstaven zoals minimumloon in de weg staat;

Mevrouw Gesthuizen (SP): Voorzitter. In tweede termijn
beperk ik mij tot het indienen van een motie.

constaterende dat twee van deze bedrijven deze
prijzenoorlog zowel op de Nederlandse als op de Duitse
markt aan het uitvechten zijn;

Motie
De Kamer,

overwegende dat het niet aannemelijk is dat deze
bedrijven zelf de ontstane impasse doorbreken;

gehoord de beraadslaging,
constaterende dat er op dit moment geen overeenkomst
is tussen sociale partners over een ingroeimodel voor
arbeidsovereenkomsten in de postsector;
constaterende dat op dit moment geen sprake is van
naleving van de eerder gemaakte afspraken omtrent
ingroei;

overwegende dat in beide landen sprake is van dezelfde
kwalijke gevolgen van deze prijzenoorlog;
verzoekt de regering om samen met de Duitse regering
stappen te ondernemen om deze postbedrijven te
dwingen hun prijzenoorlog te staken en daarover de
Kamer te informeren voor 1 november 2010,
en gaat over tot de orde van de dag.

constaterende dat derhalve, drie maanden voor datum,
het zeer waarschijnlijk is dat de AMvB welke afdwingt
dat postbedrijven per 1 januari aanstaande werken met
arbeidscontracten, invloed zal krijgen in de postmarkt;
overwegende dat de situatie van invloed en handhaving
van de AMvB een zorgvuldige voorbereidingstijd vergt
en dat partijen in de markt van zowel werkgevers als
werknemerszijde behoefte hebben aan duidelijkheid
omtrent voorbereiding, handhaving, sanctionering en/of
gevolg in geval van niet-naleving van de AMvB;
verzoekt de regering, de Kamer voor 1 november
aanstaande te informeren over de door het kabinet te
zetten stappen in voorbereiding tot en ná 1 januari en
daarbij aan te geven wat van marktpartijen wordt
verwacht,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter: Deze motie is voorgesteld door de leden
Gesthuizen en Vermeij. Naar mij blijkt, wordt de
indiening ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 34 (29502).

De voorzitter: Deze motie is voorgesteld door de leden
Braakhuis en Vermeij. Naar mij blijkt, wordt de indiening
ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 35 (29502).
©
Mevrouw Vermeij (PvdA): Voorzitter. Ik dank beide
bewindslieden voor de beantwoording, die overigens
niet geheel naar tevredenheid was. Een prijsmaatregel is
bijzonder en is dan ook niet vaak genomen. Volgens mijn
fractie en enkele andere fracties is zo’n maatregel op dit
moment noodzakelijk voor de rust van alle medewerkers
van postbedrijven, ook die van TNT. Volgens mij is die
rust zeer gewenst. Er is een marktmeester nodig om rust
op de markt te brengen en om tot goede arbeidsvoorwaarden voor medewerkers te komen, want daar gaat
het uiteindelijk om.
Motie
De Kamer,

©

gehoord de beraadslaging,

De heer Braakhuis (GroenLinks): Voorzitter. Op de
meeste vragen hebben wij van de bewindslieden
antwoord gekregen. Op één vraag heb ik echter een zeer
onbevredigend antwoord gekregen. Ik blijf van mening
dat wij een groot probleem hebben op de Duitse en de
Nederlandse markt. Ik dien dan ook een motie op dit
punt in.

constaterende dat de prijs die op het moment gevraagd
wordt voor het verzenden van poststukken op de
zakelijke markt bij lange na niet kostendekkend is indien
postbezorgers een arbeidscontract hebben;

Motie

overwegende dat de bedrijven die opereren op de
Nederlandse Postmarkt zelf niet in staat zijn om de trend
van prijsdaling individueel te keren op straffe van
klantenverlies;

De Kamer,

constaterende dat deze situatie ertoe leidt dat mensen in
sommige gevallen werken voor minder dan het WML
door middel van overeenkomsten van opdracht;

gehoord de beraadslaging,
constaterende dat de grote postbedrijven die actief zijn
op de Nederlandse markt, elkaar gevangen houden in

verzoekt de regering om op korte termijn een onderzoek
te starten naar de mogelijkheden van het instellen van
een prijsmaatregel voor de zakelijke postmarkt zodat een

Tweede Kamer

7 oktober 2010
TK 9

Postbedrijven

9-54

Vermeij
normale, werkbare marktorde wordt hersteld, en de
Kamer daarover zo spoedig mogelijk te informeren,

Wij zullen wachten totdat de bewindslieden beschikken
over de tekst van de moties.

en gaat over tot de orde van de dag.

De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.

De voorzitter: Deze motie is voorgesteld door de leden
Vermeij en Braakhuis. Naar mij blijkt, wordt de indiening
ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 36 (29502).

©

constaterende dat hierbij de 30.000 banen van de
postbezorgers van de betrokken postbedrijven op het
spel staan;

Minister Van der Hoeven: Mevrouw de voorzitter. Ik zal
mij beperken tot een deel van de ingediende moties. Ik
begin met de motie van de heer Braakhuis en mevrouw
Vermeij, waarin zij de regering verzoeken om samen met
de Duitse regering stappen te ondernemen om deze
postbedrijven te dwingen hun prijzenoorlog te staken en
daarover de Kamer te informeren voor 1 november 2010.
Ik ontraad deze motie. Ik zou overigens niet weten welke
stappen de Duitse regering en wij zouden moeten nemen
tegen bedrijven die geen wettelijke regelingen overtreden. In beide landen dienen ze zich te houden aan de
nationale wet- en regelgeving, dus ik ontraad deze motie.
Dan ga ik in op de motie van mevrouw Vermeij en de
heer Braakhuis over de prijsmaatregel. Zoals ik daarnet
al heb aangegeven, is de Prijzenwet overduidelijk wat dit
betreft. Deze laat het instellen van een prijsmaatregel
niet toe. Dat betekent dat de Prijzenwet gewijzigd zou
worden. Dat geldt dan voor alles en niet alleen maar
voor één sector, dus ook deze motie ontraad ik.
Dan de motie van de heer Verhoeven. We hebben
hierover al even met elkaar gesproken. De bedoeling is
ons helder. Wij denken dat het goed is om in ieder geval
te bevorderen dat er een verkenner komt, laat ik het zo
noemen, waarbij het natuurlijk van belang is dat de
overheid geen onderdeel van het probleem wordt. Dat
betekent dat de verantwoordelijkheid van de sociale
partners onverlet overeind blijft. Als met de motie wordt
bedoeld om te bevorderen om op deze manier met die
verantwoordelijkheid van de sociale partners te proberen
het proces vlot te trekken via een tussenpersoon die een
aantal mogelijkheden onderzoekt, zoals ik erin lees, dan
kunnen wij ons daar wel in vinden en dan laten we het
oordeel over deze motie aan de Kamer. Nogmaals, dat
laat onverlet dat de verantwoordelijkheden gescheiden
moeten zijn, want anders worden we een onderdeel van
het probleem in plaats van van de oplossing.

constaterende dat een aantal werkgevers in de postmarkt
hun arbeidskrachten betaalt via een OVO-constructie
gebaseerd op stukloon en dat onvoldoende duidelijk is
welk deel van de postbestellers hiervoor vrijwillig kiest;

De heer Braakhuis (GroenLinks): Voorzitter. Is de
minister het wel met de motie eens als ik het woord
″dwingen″ vervang door ″bewegen″, dus dat zij probeert
om die bedrijven daartoe te bewegen?

verzoekt de regering om een verkenner in te stellen die
dit in overleg met de sociale partners objectief kan laten
onderzoeken en die tevens de onderhandelingen vlot kan
trekken en zodoende alles in het werk stelt om grootschalig verlies van werkgelegenheid bij de nieuwe
postbedrijven te voorkomen,

Minister Van der Hoeven: Nee, daar ben ik het ook niet
mee eens. Ik blijf bij mijn ontraden. Mijn argument is dat
het gaat om bedrijven die geen enkele wettelijke regeling
overtreden en die zich houden aan de nationale wet- en
regelgeving. Ik zie echt niet in op welke manier ik via
mijn Duitse collega stappen zou moeten ondernemen
om, zoals hier staat, deze postbedrijven te overreden, in
plaats van te dwingen, om hun prijzenoorlog te staken.

©
De heer Verhoeven (D66): Voorzitter. Nu ik de antwoorden van de regering heb gehoord, wil ik toch graag de
oplossing noemen die ik in tweede termijn naar voren
wilde brengen.
Ik zeg er bij voorbaat bij dat ik nu een motie ga
voorlezen waarvan de laatste alinea met de pen is
aangepast. De definitieve versie wordt op dit moment
gemaakt.
Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat de cao-onderhandelingen tussen
werkgevers- en werknemersorganisaties op de vorig jaar
geliberaliseerde postmarkt op 27 september 2010 zijn
afgebroken vanwege verschil van inzicht over het
ingroeimodel;
overwegende dat dit tot gevolg kan hebben dat een
AMvB van kracht wordt die alle postbedrijven per
1 januari 2011 verplicht, al hun postbestellers een vast
dienstverband aan te bieden en dat hierdoor de nieuwe
postbedrijven in financiële nood dreigen te raken;

en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter: Deze motie is voorgesteld door de leden
Verhoeven en Schaart. Naar mij blijkt, wordt de indiening
ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 37 (29502).

Mevrouw Vermeij (PvdA): U hebt gereageerd op de
motie van mijn collega Verhoeven. U zegt dat u van zins
bent een verkenner te benoemen.
Minister Van der Hoeven: Nee, te bevorderen ...

Mij blijkt dat mevrouw Schaart en de heer Koppejan niet
meer het woord willen voeren. Dan zijn wij gekomen aan
het eind van de inbreng in tweede termijn van de Kamer.

Tweede Kamer

Postbedrijven

Mevrouw Vermeij (PvdA): Te bevorderen dat er een

7 oktober 2010
TK 9

9-55

Van der Hoeven
verkenner komt. Hebt u zich al gewend tot de sociale
partners? Wat vinden zij hiervan?

Mevrouw Gesthuizen (SP): Ik meen dat ik er verstandig
aan doe om de motie aan te houden.

Minister Van der Hoeven: Nou, mevrouw de voorzitter,
ik vind dit een beetje een domme vraag, met alle respect.
We krijgen net een voorstel voorgelegd van dit Kamerlid
en dan zouden we binnen twee minuten met de sociale
partners hebben moeten overleggen. Ik kan veel, maar
dat kan ik niet.

De voorzitter: Op verzoek van mevrouw Gesthuizen en
mevrouw Vermeij stel ik voor, hun motie (29502, nr. 34)
van de agenda af te voeren.

Mevrouw Vermeij (PvdA): Ik ga ervan uit dat u al eerder
hebt nagedacht over wat u gaat doen en wat u hier gaat
zeggen, dus ik ga er ook vanuit dat u al hebt nagedacht
over de vraag die de werkgevers hier al hebben
neergelegd; om een bemiddelaar te benoemen. ″Een
domme vraag″ vind ik echt een kwalificatie buiten de
orde. Ik vraag gewoon aan de minister of zij al contact
heeft gehad met werkgevers en werknemers over wat zij
van dat idee vinden.
Minister Van der Hoeven: Mevrouw de voorzitter. Ik blijf
bij mijn antwoord, maar het woordje ″dom″ neem ik
terug. Mevrouw Vermeij heeft gelijk dat ik dat niet had
moeten zeggen. Voor de rest blijf ik bij mijn antwoord. Ik
ben echt niet in staat om binnen twee minuten met wie
dan ook te praten, behalve met mijn collega hier achter
de tafel. Het voorstel voor een bemiddelaar is door de
bonden afgewezen. Dat is mij ook bekend. Om die reden
neem ik het woord ″bemiddelaar″ niet in de mond. Als
mevrouw Vermeij daarop doelt, dat is welbewust door
mij gedaan. Het voorstel bevat het woord ″verkenner″. Ik
ben het ermee eens dat dit ook door de sociale partners
geaccepteerd zal moeten worden. Dat moet nader
bekeken worden wanneer de Kamer deze motie
aanvaardt.

Daartoe wordt besloten.
Minister Donner: Als de Kamer ervoor zorgt dat ik hier
in december nog sta als minister van Sociale Zaken, dan
kan ik antwoorden.
De voorzitter: Ik heb niet de indruk dat de Kamer
daarvoor kan zorgen.
De beraadslaging wordt gesloten.
De voorzitter: Er wordt volgende week dinsdag
gestemd over de ingediende moties.
Ik complimenteer de mensen op de tribune buitengewoon voor de manier waarop zij het debat hebben
bijgewoond.
De vergadering wordt van 17.20 uur tot 17.30 uur
geschorst.

De heer Verhoeven (D66): Ik bevestig alleen dat de geest
van de ingediende motie overeenkomt met de veronderstelling van de minister.
©
Minister Donner: Voorzitter. Er is één motie ingediend
waarmee ik enige relatie heb, anders had ik helemaal
niets te doen. Het betreft de motie die als eerste is
ingediend.
In deze motie wordt de regering verzocht de Kamer
voor 1 november aanstaande te informeren over de te
zetten stappen. Zoals ik in eerste termijn al aangaf, is er
op 1 november nog geen sprake van een overtreding.
Derhalve kan ook niet vastgesteld worden wat er
gebeurt. Ik kan wel verwijzen naar een publicatie in de
Staatscourant van eind 2009. Daarin is beschreven op
welke wijze de OPTA en de Arbeidsinspectie samenwerken op het terrein in kwestie.
Mevrouw Gesthuizen verzoekt de regering tevens aan
te geven wat van marktpartijen wordt verwacht. Dat is op
dat moment, al naar gelang de stand van het caooverleg, de inhoud van de tijdelijke maatregel. Als
mevrouw Gesthuizen het met mij eens is dat met het
toezenden van de genoemde publicatie in de Staatscourant en de tijdelijke maatregel aan deze motie is voldaan,
laat ik het oordeel daarover aan de Kamer. Anders moet
ik de motie ontraden, want ik kan mevrouw Gesthuizen
eenvoudigweg niet meer informatie geven. Zij vraagt
naar het onmogelijke.

Tweede Kamer

Postbedrijven

7 oktober 2010
TK 9

9-56