Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2019–2020

31 288

Hoger Onderwijs-, Onderzoek- en
Wetenschapsbeleid

Nr. 845

VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
Vastgesteld 12 juni 2020
De vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap heeft een
aantal vragen en opmerkingen voorgelegd aan de Minister van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschap over de brief van 5 februari 2020 inzake de
besluitvorming Islamic University of Applied Sciences Rotterdam (IUASR)
(Kamerstuk 31 288, nr. 826).
De vragen en opmerkingen zijn op 20 februari 2020 aan de Minister van
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap voorgelegd. Bij brief van 8 juni 2020
zijn de vragen beantwoord.
De voorzitter van de commissie,
Tellegen
De adjunct-griffier van de commissie,
Verouden

kst-31288-845
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2020

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 31 288, nr. 845

1

Inhoud
I
II

blz.

Vragen en opmerkingen uit de fracties
• Inbreng van de leden van de VVD-fractie
• Inbreng van de leden van de GroenLinks-fractie
Reactie van de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap

2
2
5
5

I Vragen en opmerkingen uit de fracties
Inbreng van de leden van de VVD-fractie
De leden van de VVD-fractie hebben kennisgenomen van de besluitvorming rondom de Islamic University of Applied Sciences Rotterdam
(hierna: IUASR) en hebben hier nog enkele vragen en opmerkingen over.
Deze leden zijn verheugd dat de motie van het lid Wiersma1 is aangenomen, waarin gevraagd wordt om een aanscherping van de wettelijke
verplichting om het maatschappelijk verantwoordelijkheidsbesef te
bevorderen, uit te werken in een wetsvoorstel, waarbij de procedure tot
het ingrijpen op basis van deze wet aanzienlijk wordt verkort. De leden
vragen hoe de Minister deze motie gaat uitvoeren en wanneer de Kamer
het eerste voorstel hierover kan verwachten. Op welke manier is de
Minister van plan de huidige wetgeving rondom de procedure aan te
scherpen? Deze leden hebben nog enkele vragen over de procedure
rondom de IUASR. Op 17 december 2018 heeft de Minister de Kamer
geïnformeerd over haar besluit om de Commissie beoordeling uitingen
maatschappelijk verantwoordelijkheidsbesef (hierna: de commissie)
advies te vragen over het feit dat de Minister overwoog het besluit te
nemen om aan de opleidingen die de IUASR verzorgt, het recht te
ontnemen wettelijke graden te verlenen2. Dit omdat de rector van deze
niet-bekostigde hoger onderwijsinstelling, de heer Ahmet Akgündüz,
onlangs publiekelijk naar verluid uitspraken heeft gedaan die mogelijk niet
stroken met de verplichting het maatschappelijk verantwoordelijkheidsbesef te bevorderen. Conform de regeling heeft de Minister de commissie
verzocht om het advies in deze zaak binnen drie maanden uit te brengen.
Indien de bij de advisering te betrachten zorgvuldigheid daartoe
aanleiding geeft, kan deze termijn met maximaal drie maanden verlengd
worden. Het advies van de commissie is zwaarwegend, zo stelt de
Minister. Hoe beoordeelt de Minister dat in de beginfase van het gebruik
van de Wet bescherming namen en graden in het hoger onderwijs de
Minister minimaal drie maanden en maximaal zes maanden moet
wachten op het advies van de commissie? Is het daadwerkelijk nodig om
drie tot zes maanden te wachten om te beoordelen of de uitspraken dat
tegenstanders van de Turkse president Erdogan de doodstraf zouden
verdienen en dat hij zijn ongenoegen uitte dat er ruimte is voor homo’s en
vrouwelijke imams, welke notabene op de televisie zijn gedaan, discriminatoir zijn? Ziet de Minister zelf ook in dat dit een rijkelijk lange periode is
om dergelijke uitspraken te beoordelen? Is de Minister niet van mening
dat we keihard moeten optreden tegen discriminatoire uitlatingen en dat
het niet gepast is om een dergelijke tijd in te nemen in een beginfase van
een proces, terwijl tegelijkertijd de rector nog steeds in aanraking zou
kunnen komen met jongeren? Kan de Minister terugblikken op deze fase
van het proces en kan de Minister kritisch aangeven waar er in de
beginfase tijdwinst te behalen valt, zo vragen de leden.

1
2

Kamerstuk 31 288, nr. 819.
Kamerstuk 31 288, nr. 673.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 31 288, nr. 845

2

Voornoemde leden lezen dat op 5 juli 2019 de commissie eindelijk haar
advies aan de Minister heeft verzonden en dat twee van de drie door de
commissie onderzochte uitspraken discriminatoir zijn geweest. Kan de
Minister aangeven waarom de commissie drie maanden extra de tijd
nodig had om dit advies uit te kunnen brengen? Waarom zag de
commissie geen urgentie om meer vaart te zetten achter dit advies, om te
voorkomen dat een rector die discriminatoire uitlatingen deed onnodig
lang met kinderen in aanraking zou komen?
In het advies van de commissie3, dat op 16 september 2019 naar de
Kamer is gestuurd, lezen de leden dat de commissie op 8 februari 2019
het volledige dossier van de Minister heeft ontvangen, inclusief de
vertaling van het interview van de heer Ahmet Akgündüz. Waarom heeft
dit alsnog anderhalve maand geduurd? Waarom heeft de commissie
ervoor gekozen een literatuur- en jurisprudentieonderzoek te doen naar
aanleiding van de uitspraken dat «het geoorloofd is om iemand die tegen
de staat in opstand komt dood te maken»? Is het werkelijk nodig om zes
maanden literatuuronderzoek te doen om te beoordelen of dit soort
uitspraken discriminatoir en zelfs gevaarlijk zijn? Is de Minister van
mening dat deze uitspraken minder stuitend zijn omdat deze gedaan zijn
na de gebeurtenissen in Turkije uit 2016 en de nasleep daarvan?
De aan het woord zijnde leden vragen hoe de Minister beoordeelt dat de
IUASR in zijn persverklaring4 geen afstand heeft genomen van de
uitspraken van Akgündüz?
De commissie concludeert dat Akgündüz stelt dat Fetö en zijn groepering
rebellen zijn en dat Akgündüz hiermee impliceert dat het volgens de
Koran gerechtvaardigd is om aanhangers van de Fetö-beweging dood te
maken/te vermoorden/uit te moorden. Deze toespitsing op de
Fetö-beweging, alsmede het gebruik van het Turkse woord voor
doodmaken/vermoorden/uitmoorden, kan niet worden teruggevoerd op
het Koranvers waarnaar Akgündüz verwijst. Daarnaast concludeert de
commissie dat het voorts relevant is dat het niet vast staat dat de
Fetö-beweging verantwoordelijk is voor de mislukte staatsgreep. Mochten
de uitspraken van Akgündüz wel teruggevoerd worden op een Koranvers,
waren de uitspraken dan minder stuitend geweest? Had dit een verschil
gemaakt in de beoordeling van de uitspraken van Akgündüz? Is de
Minister het eens met de mening van deze leden dat ook met terugvoeren
tot een Koranvers dit soort uitspraken niet passen binnen een Nederlandse hbo-instelling, of überhaupt in het Nederlandse maatschappelijke
debat, zo vragen de leden.
Deze leden lezen dat de Minister op 2 augustus 2019 uiteindelijk heeft
geconcludeerd dat naleving van de verplichting om maatschappelijk
verantwoordelijkheidsbesef te bevorderen aan de IUASR niet langer
gewaarborgd is en heeft het instellingsbestuur van de IUASR in kennis
gesteld over haar voornemen om maatregelen te treffen. Waarom heeft
dit alsnog een maand geduurd? Zag de Minister geen noodzaak om
sneller te handelen? Voornoemde leden vragen of de Minister het eens is
met de conclusies van de commissie5. Hoe bindend zijn de conclusies van
de commissie? Deze leden vragen of de Minister kan ingaan op welke
manier de beoordeling van de «hate speech» van Akgündüz is meegenomen in het «verhitte en sterk gepolariseerde debat» rond de mogelijke
daders van de coup en de genomen maatregel sedertdien. Waarom zou
dit een verschil maken in de uitspraken, zeker als de heer Akgündüz na
herhaaldelijk vragen niet terug is gekomen op zijn woorden, zo vragen de
leden.
In conclusie van de commissie lezen deze leden dat de commissie over
het tweede toetsingscriterium, of er anderszins sprake is van flagrante
3

Bijlage bij Kamerstuk 31 288, nr. 785.
Nederlands Dagblad, 19 februari 2020, Verklaring IUASR.
5
Bijlage bij Kamerstuk 31 288, nr. 785.
4

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 31 288, nr. 845

3

strijd met de kernwaarden van de Nederlandse democratische rechtsstaat,
enkel blijkens de parlementaire behandeling als enige concrete voorbeeld
van dit toetsingscriterium «het oproepen tot de gewapende Jihad» kan
noemen. Is de Minister het ermee eens dat dit het enige concrete
voorbeeld is waaraan de commissie zich kan toetsen? Hoe wenselijk vindt
de Minister dit? Is de Minister van plan om meer concrete voorbeelden
aan te geven? Kan de Minister hierover nog meer concrete voorbeelden
geven? Is de Minister het ermee eens dat het recht op leven dat in gevaar
wordt gebracht door de uitingen van Akgündüz, immers tot kernwaarden
van de Nederlandse democratische rechtsstaat moet worden gerekend?
Zo ja, waarom is het dan nog steeds niet mogelijk geweest om eerder in
te grijpen bij deze hbo-instelling? Ziet de Minister zelf ook niet in dat dit,
bijna één jaar in het proces, een heel onbevredigend gevoel geeft?
Aangezien de Minister enkel een waarschuwing kon geven op dat
moment, heeft de Minister dat dus gedaan.
In het waarschuwingsbesluit is opgenomen dat het instellingsbestuur
uiteindelijk een termijn heeft van wederom drie maanden om, onder
andere in een verklaring op de website en in ten minste één landelijk
Nederlands dagblad, afstand te nemen van de door de commissie
discriminerend bevonden uitspraken van de rector. Hoe lang duurt het
gemiddeld om een advertentie te maken en deze naar een Nederlands
dagblad te sturen en hoe lang duur het gemiddeld om een bericht op de
website te zetten? Deelt de Minister de mening van deze leden dat dit
waarschijnlijk mogelijk is binnen één week in plaats van drie maanden?
Ziet de Minister mogelijkheden om op dit punt de wet aan te scherpen,
zodat we niet nogmaals drie maanden verder zijn in het proces? Na afloop
van de termijn zal de Minister beoordelen of de instelling aan haar
waarschuwing heeft voldaan. Op welke data heeft de Minister dit
beoordeeld?
De aan het woord zijnde leden hebben kennisgenomen, zoals uiteindelijk
blijkt uit de brief van 16 september 20196, dat de IUASR bezwaar heeft
gemaakt tegen de waarschuwing van de Minister en haar voorgenomen
besluit tot ontneming van het recht op graadverlening. Uit de brief van
5 februari 20207 blijkt dat gedurende de bezwaarprocedure de IUASR niet
aan de waarschuwing hoefde te voldoen. Daarna heeft de Minister
besloten dat het bezwaar ongegrond is. Ziet de Minister dit als adequaat
en snel ingrijpen? Hoe beoordeelt de Minister deze fase van het proces?
Ziet de Minister mogelijkheden om deze fase in te korten? Nu blijkt dat na
gevolg van het besluit van de Minister de IUASR binnen drie weken na
dagtekening van het besluit moet voldoen aan de waarschuwing conform
de in het besluit van 2 augustus 2019 genoemde voorwaarden. Is de
Minister het met deze leden eens dat meer dan zes maanden na dit
besluit, dit toch echt een onbevredigend gevoel moet geven? Het kan toch
niet waar zijn dat we zo lang moeten wachten totdat we optreden tegen
een rector die discriminatoire uitspraken doet en die notabene met
jongeren werkt? Daarnaast concluderen deze leden dat er alsnog een
mogelijkheid is voor de IUASR om hierin tegen bezwaar te gaan. Mocht
dit het geval zijn, hoeveel maanden zijn we dan verder, zo vragen de
leden.
Uiteindelijk concluderen voornoemde leden dat de IUASR in het Nederlands Dagblad een advertentie heeft gepubliceerd over de uitspraken van
de rector Akgündüz, waarin ze eindelijk de aanwijzingen van de Minister
en de commissie opvolgen. Hoe beoordeelt de Minister dat deze
uitspraken zijn gedaan op 27 november 2018 en pas op 19 februari 2020
deze advertentie is verschenen? Ziet de Minister zelf ook in dat deze
procedure veel te lang heeft geduurd? De leden vragen, als de Minister
het hele proces bekijkt, of ze zelf tevreden is over de lange duur van het
6
7

Kamerstuk 31 288, nr. 785.
Kamerstuk 31 288, nr. 826.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 31 288, nr. 845

4

proces en de uitkomsten daarvan. Deze leden stellen nogmaals de vraag:
hoe gaat de Minister de motie van het lid Wiersma8 uitvoeren? Ziet de
Minister, naar aanleiding van de hele opsomming van de procedure
rondom het IUASR zelf ook in dat deze procedure momenteel véél te lang
duurt? Is Minister ook van mening dat leerlingen te maken moeten
hebben met een veilige schoolomgeving, waarbij er geen rectoren
rondlopen die discriminatoire uitspraken doen? Zo ja, waar deze leden wel
vanuit gaan, dan kan toch de enige conclusie zijn dat de procedure
rondom dit wetsvoorstel zo snel mogelijk moet worden aangescherpt, zo
vragen de leden.
Inbreng van de leden van de GroenLinks-fractie
De leden van de GroenLinks-fractie vernemen dat de Commissie
beoordeling uitingen maatschappelijk verantwoordelijkheidsbesef heeft
geconcludeerd dat rector Ahmet Akgündüz van de IUASR zich schuldig
heeft gemaakt aan haatzaaien en discriminatie. Deze leden vinden
dergelijke uitlatingen onacceptabel en zijn blij dat de Minister kordaat
heeft opgetreden, zoals ook wettelijk verplicht is, vanwege het niet
nakomen van de verplichting het maatschappelijk verantwoordelijkheidsbesef van studenten te bevorderen.
De voornoemde leden begrijpen dat de IUASR op 19 februari 2020
conform de eis publiekelijk afstand heeft genomen van enkele uitspraken
van de voornoemde rector in het Nederlands Dagblad. Deze leden vragen
of hiermee de kous af is? Heeft de Minister recent contact opgenomen
met de rector en bestuur van de IUASR? Zo ja, hoe verliep dat gesprek?
Zo nee, is de Minister bereid met het bestuur om de tafel te gaan? Heeft
de Minister er vertrouwen in dat de voornoemde rector zich ook niet
binnen de muren van de instelling schuldig maakt aan haatzaaien of
discriminatie? Is bekend in hoeverre binnen de instelling beleid is om
haatzaaien en discriminatie tegen te gaan? Hoe is het gesteld met de
sociale veiligheid van de studenten van de instelling?
In hoeverre is de Minister het met deze leden eens dat het belangrijk is dat
er voldoende opleidingsaanbod is voor islamitische geestelijke verzorgers
en islamitische theologie, maar dat de kwaliteit van een dergelijke
opleiding boven alle twijfel verheven moet zijn?
Hoeveel geaccrediteerde opleidingen tot islamitisch geestelijke verzorger
en theologie kent Nederland en hoeveel studenten studeren dit jaarlijks?
Kan de Minister hiervan een overzicht delen met de Kamer?
Tot slot merken deze leden op dat de naam «Islamitische Universiteit
Rotterdam» in het audiovisueel promotiemateriaal nog steeds (althans tot
heden, 19 februari 2020) prominent gehanteerd wordt op de website van
de IUASR9. Voornoemde leden merken op dat de term «universiteit» een
beschermde naam is. Is de Minister bereid de desbetreffende hogeschool
hierop aan te spreken, zo vragen de leden.
II Reactie van de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Ik heb met interesse kennisgenomen van de inbreng van de fracties van
VVD en GroenLinks en dank de fracties voor hun inbreng. In mijn
beantwoording van de vragen heb ik dezelfde volgorde aangehouden als
in de vraagstelling.
De leden van de VVD-fractie vragen hoe de motie van het lid
Wiersma zal worden uitgevoerd, wanneer de Kamer het eerste
voorstel hierover kan verwachten en op welke manier de Minister
8
9

Kamerstuk 31 288, nr. 819.
https://www.iur.nl/nl/.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 31 288, nr. 845

5

van plan is de huidige wetgeving rondom de procedure aan te
scherpen.
Mijn reactie op de motie is opgenomen in mijn brief aan de Tweede
Kamer d.d. 20 mei 202010. Hierin heb ik aangegeven met uw Kamer de
constatering te delen dat de onderhavige procedure veel tijd heeft gekost.
In een procedure als de onderhavige ben ik echter gehouden aan
termijnen die volgen uit verschillende wetten, zoals de Wet op het hoger
onderwijs en wetenschappelijk onderzoek en de Algemene wet bestuursrecht. Aan deze termijnen kan vanuit rechtsstatelijke principes als
rechtszekerheid en rechtsgelijkheid niet worden getornd. Het recht van
een instelling om tegen deze besluitvorming in bezwaar en beroep te
gaan, hebben wij in onze democratische rechtsstaat met elkaar
afgesproken. Een procedure tot ontneming van het recht op graadverlening en de hieruit volgende besluitvorming zal dan ook altijd een
doorlooptijd hebben en houden. In een volgende casus zal er naar alle
waarschijnlijkheid enige tijdswinst zijn te boeken, in de orde van grootte
van 2 maanden.
De leden van de VVD-fractie vragen hoe de Minister beoordeelt
dat in de beginfase van het gebruik van de Wet bescherming
namen en graden in het hoger onderwijs de Minister minimaal
drie maanden en maximaal zes maanden moet wachten op het
advies van de commissie.
In de Regeling Commissie beoordeling uitingen maatschappelijk
verantwoordelijkheidsbesef (hierna: Regeling) is opgenomen dat de
Commissie beoordeling uitingen maatschappelijk verantwoordelijkheidsbesef (hierna: Commissie) het advies binnen drie maanden uitbrengt. Dit
is naar mijn oordeel een redelijke termijn, aangezien de commissie zich
moet buigen over complexe vraagstukken waaronder de afweging van
grondrechten, al dan niet in verhouding met de academische vrijheid. Een
dergelijk afweging dient uiterst zorgvuldig te gebeuren en kost daarom
tijd. Slechts in die gevallen dat de bij de advisering te betrachten
zorgvuldigheid daartoe noopt, kan deze termijn worden verlengd met
maximaal drie maanden. Deze extra termijn behoeft derhalve niet altijd
ten volle te worden benut. Maar ik geef in alle gevallen de voorkeur aan
een goed gemotiveerd, inhoudelijk advies boven een advies dat vanwege
tijdsdruk waaronder het tot stand heeft moeten komen aan kwaliteit heeft
ingeboet.
De leden van de VVD-fractie vragen of het daadwerkelijk nodig
om drie tot zes maanden te wachten om te beoordelen of de
uitspraken dat tegenstanders van de Turkse president Erdogan de
doodstraf zouden verdienen en dat hij zijn ongenoegen uitte dat
er ruimte is voor homo’s en vrouwelijke imams, welke notabene
op de televisie zijn gedaan, discriminatoir zijn. De leden vragen of
de Minister dit ook een rijkelijk lange periode vindt om dergelijke
uitspraken te beoordelen. Ook vragen de leden of de Minister niet
van mening dat we keihard moeten optreden tegen discriminatoire uitlatingen en dat het niet gepast is om een dergelijke tijd in
te nemen in een beginfase van een proces, terwijl tegelijkertijd
de rector nog steeds in aanraking zou kunnen komen met
jongeren. Daarnaast vragen de leden of de Minister kan terugblikken op deze fase van het proces en kan aangeven waar er in
de beginfase tijdwinst te behalen valt.

10

Kamerstuk 31 288, nr. 839.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 31 288, nr. 845

6

Zoals ik eerder heb aangegeven is het van groot belang dat een oordeel of
bepaalde uitspraken discriminatoir zijn, is gebaseerd op een gedegen
gemotiveerde onderbouwing. In het onderhavige geval diende hierbij in
ogenschouw te worden genomen dat de uitspraken niet in het Nederlands
zijn gedaan en dat deze waren gedaan door een academicus, waardoor
het van belang was een goede vertaling te krijgen en ook het vraagstuk
van academische vrijheid speelde. Ik ben er van overtuigd dat de
Commissie zich het belang van de opdracht heeft gerealiseerd. Met de
leden ben ik het zeer eens dat er hard moet worden opgetreden tegen
discriminatoire uitlatingen, maar het begint erbij dat er ook daadwerkelijk
sprake moet zijn van dergelijke uitlatingen. Het was de taak van de
Commissie om hierover te adviseren. De Commissie is hierbij tot het
oordeel gekomen dat de uitspraken discriminatoir waren, wat de
aanleiding is geweest om krachtig op te treden en de instelling het besluit
kenbaar te maken dat ik voornemens was het recht op graadverlening te
ontnemen. De Commissie heeft zich in dit proces zeer gedegen van haar
taak gekweten. In een procedure als de onderhavige ben ik gehouden aan
termijnen die volgen uit verschillende wetten, zoals de Wet op het hoger
onderwijs en wetenschappelijk onderzoek en de Algemene wet bestuursrecht. Aan deze termijnen kan vanuit rechtsstatelijke principes als
rechtszekerheid en rechtsgelijkheid niet worden getornd. Een instelling
heeft het recht om tegen deze besluitvorming in bezwaar en beroep te
gaan. Dit hebben wij in onze democratische rechtsstaat met elkaar
afgesproken. Een procedure tot ontneming van het recht op graadverlening en de hieruit volgende besluitvorming zal daarom altijd een
doorlooptijd hebben en ook houden. Daarnaast waren er een beperkt
aantal meer praktische zaken die tijd vergden. Zo moest een tolk die
verschillende expertises combineert bereid gevonden worden om de
benodigde vertaalwerkzaamheden te verrichten. Bovendien moest de
Commissie haar werkwijze nader uitwerken, omdat dit de eerste casus
was die aan haar werd voorgelegd. Zoals in elk proces dat voor de eerste
keer plaatsvindt zal in een volgende casus naar alle waarschijnlijkheid
enige tijdswinst zijn te boeken, in de orde van grootte van 2 maanden.
De leden van de VVD-fractie vragen of de Minister kan aangeven
waarom de commissie drie maanden extra de tijd nodig had om
het advies uit te kunnen brengen. Zij vragen waarom de
commissie geen urgentie zag om meer vaart te zetten achter dit
advies, om te voorkomen dat een rector die discriminatoire
uitlatingen deed onnodig lang met kinderen in aanraking zou
komen.
De Commissie heeft gelet op de in acht te nemen zorgvuldigheid meer tijd
nodig gehad om het gevraagde advies te kunnen uitbrengen. De
belangrijkste reden voor dit uitstel was dat de Commissie behoefte heeft
gehad te reflecteren op de toelichting en achtergronden bij de uitlatingen,
zoals door de heer Akgündüz tijdens de hoorzitting uiteen is gezet.
Daartoe heeft de Commissie getuige-deskundigen geraadpleegd. Ik ben er
van overtuigd dat de Commissie deze afweging heeft gedaan met de
grootst mogelijke zorgvuldigheid, rekening houdend met het belang van
deze zaak.
De leden van de VVD-fractie vragen waarom het anderhalve
maand duurde voordat de commissie het volledige dossier van de
Minister heeft ontvangen.
Voor de vertaling van het interview met de heer Ahmet Akgündüz bleek
specifieke deskundigheid vereist te zijn. Het heeft enkele weken gekost om
een beschikbare beëdigde tolk/vertaler te vinden die de noodzakelijke
deskundigheid bezat om de vertaling te kunnen uitvoeren.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 31 288, nr. 845

7

De leden van de VVD-fractie vragen de Minister waarom de commissie
ervoor heeft gekozen een literatuur- en jurisprudentieonderzoek te doen
naar aanleiding van de uitspraken dat «het geoorloofd is om iemand die
tegen de staat in opstand komt dood te maken». Zij vragen of het
werkelijk nodig is om zes maanden literatuuronderzoek te doen om te
beoordelen of dit soort uitspraken discriminatoir en zelfs gevaarlijk zijn.
Voorts vragen de leden of de Minister van mening is dat deze uitspraken
minder stuitend zijn omdat deze gedaan zijn na de gebeurtenissen in
Turkije uit 2016 en de nasleep daarvan.
Allereerst merk ik op dat de vraag slechts ziet op een deel van een van de
uitingen van de heer Akgündüz, zoals deze door de Commissie in haar
advies zijn beoordeeld. De Commissie heeft het gehele interview dat de
heer Akgündüz op 27 november 2018 op de Turkse televisiezender AKIT
TV heeft gegeven geanalyseerd om te beoordelen of daarin gedane
uitingen discriminatoir zijn of anderszins flagrant in strijd met de
kernwaarden van de Nederlandse democratische rechtsstaat. En of de
uitingen vallen onder de academische vrijheid of een ander grondrecht of
fundamenteel recht. Dit toetsingskader is neergelegd in de Regeling. Zoals
ik heb toegezegd tijdens de behandeling van het wetsvoorstel in de Eerste
Kamer worden uitingen getoetst aan het bestaande normenkader, zoals
opgenomen in wetgeving en zoals uitingen die de (straf)rechter en het
College voor de Rechten van de Mens in eerdere zaken als discriminerend
(of als verboden onderscheid) hebben aangemerkt. Dit normenkader is en
zal ook niet worden uitgebreid. Dit zijn complexe afwegingen en die
kosten tijd. Ten behoeve van deze beoordeling heeft de Commissie een
hoorzitting gehouden met de heer Akgündüz waarin hij zijn uitingen en de
context waarin deze zijn gedaan heeft toegelicht. De Commissie heeft bij
het opstellen van haar advies rekening gehouden met de omstandigheden
waaronder en setting waarin deze uitspraak is gedaan. Verder heeft de
Commissie twee deskundigen geconsulteerd en literatuur- en jurisprudentieonderzoek gedaan naar onder meer relevante uitspraken van het
Europese Hof voor de Rechten van de Mens inzake onder meer de vrijheid
van meningsuiting, de vrijheid van godsdienst en de botsing van die
vrijheden met andere grond- en fundamentele rechten. Alvorens de
uitingen juridisch te kunnen duiden was van belang de exacte woorden
van de heer Akgündüz vast te stellen en deze te begrijpen, en ook – onder
meer – de inhoud en betekenis vast te stellen van het Koranvers waarnaar
hij verwijst.
De leden van de VVD-fractie vragen hoe de Minister beoordeelt
dat de IUASR in zijn persverklaring11 geen afstand heeft
genomen van de uitspraken van Akgündüz.
Zoals ik uw Kamer in mijn brief d.d. 20 mei 202012 heb aangegeven heeft
de IUASR met de afstandsverklaring voldaan aan het waarschuwingsbesluit, waarmee er afstand is genomen van de uitspraken van de rector. In
de afstandsverklaring heeft de instelling opgenomen dat zij afstand neemt
van de uitlatingen van de rector, voor zover deze zijn opgevat als
rechtvaardiging voor het oproepen tot geweld. Ook heeft de instelling
opgenomen dat de Commissie beoordeling uitingen maatschappelijk
verantwoordelijkheidsbesef tot het oordeel is gekomen dat de betreffende
uitlatingen van de rector moeten worden aangemerkt als zijnde discriminerend en een vorm van «hate speech», waardoor er geen beroep kan
worden gedaan op de vrijheid van meningsuiting.

11
12

Nederlands Dagblad, 19 februari 2020, Verklaring IUASR.
Kamerstuk 31 288, nr. 839.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 31 288, nr. 845

8

De leden van de VVD-fractie vragen de Minister of de uitspraken
minder stuitend waren geweest indien de uitspraken van
Akgündüz teruggevoerd konden worden op een Koranvers.
Tevens vragen de leden of dit een verschil had gemaakt in de
beoordeling van de uitspraken van Akgündüz.
De Commissie heeft conform de Regeling beoordeeld of de uitingen
discriminatoir zijn of anderszins flagrant in strijd met de kernwaarden van
de Nederlandse democratische rechtsstaat. De Commissie heeft niet
beoordeeld of de uitspraken stuitend waren. In haar advies heeft de
Commissie vastgesteld dat de heer Akgündüz – onder verwijzing naar een
specifiek Koranvers – zegt wat geoorloofd is om te doen met opstandelingen tegen de staat, waarbij hij het Turkse woord voor doodmaken/
vermoorden/uitmoorden gebruikt, terwijl in het bewuste Koranvers het
Turkse woord voor strijden staat. Vervolgens stelt de heer Akgündüz dat
de Gülenbeweging13 en zijn groepering rebellen zijn. De Commissie
concludeert dat de heer Akgündüz hiermee impliceert dat het volgens de
Koran gerechtvaardigd is aanhangers van de Gülenbeweging14 dood te
maken/te vermoorden/uit te moorden. Deze toespitsing op de Gülenbeweging15, alsmede het gebruik van het Turkse woord voor doodmaken/
vermoorden/uitmoorden, kan niet worden teruggevoerd op het Koranvers
waarnaar de heer Akgündüz verwijst. Daarnaast is relevant dat niet vast
staat dat de Gülenbeweging16 verantwoordelijk is voor de mislukte
staatsgreep. Dit is een zwaar en helder advies. De instelling heeft in de
afstandsverklaring (ook) opgenomen dat de Commissie beoordeling
uitingen maatschappelijk verantwoordelijkheidsbesef tot het oordeel is
gekomen dat de betreffende uitlatingen van de rector moeten worden
aangemerkt als zijnde discriminerend. Indien de heer Akgündüz alleen het
bewuste Koranvers had aangehaald, zonder het Turkse woord voor
strijden te vervangen door het Turkse woord voor doodmaken/
vermoorden/uitmoorden en/of zonder dit toe te spitsen op de Gülenbeweging17, was dit wellicht van invloed geweest op de beoordeling of hem
een beroep op de vrijheid van godsdienst toekwam en/of sprake was van
hate speech, doch dit was niet aan de orde.
De leden van de VVD-fractie vragen of de Minister het met deze
leden eens is dat ook met terugvoeren tot een Koranvers dit soort
uitspraken niet passen binnen een Nederlandse hbo-instelling, of
überhaupt in het Nederlandse maatschappelijke debat.
Ik ben het met de leden eens dat uitspraken die het maatschappelijk
verantwoordelijkheidsbesef van studenten niet bevorderen, zoals
discriminatoire uitlatingen of gedragingen, niet passend zijn. Op basis van
jurisprudentie zal worden bepaald of hier sprake van is.
De leden van de VVD-fractie vragen de Minister waarom het na
ontvangst van het adviesrapport van de commissie een maand
heeft geduurd voordat de Minister heeft geconcludeerd dat de
verplichting het maatschappelijk verantwoordelijkheidsbesef te
bevorderen aan de IUASR niet langer is gewaarborgd. De leden
vragen of de Minister geen noodzaak zag om sneller te handelen.

13

In het advies wordt door de Commissie de term «Fetö-beweging» gebruikt.
Zie noot 5.
Zie noot 5.
16
Zie noot 5.
17
Zie noot 5.
14
15

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 31 288, nr. 845

9

Het opstellen van een dergelijk besluit met mogelijk verstrekkende
gevolgen dient met alle zorgvuldigheid die van een bestuursorgaan mag
worden verwacht te worden genomen. Hierbij heb ik ook de nodige
voortvarendheid betracht.
De leden van de VVD-fractie vragen of de Minister het eens is
met de conclusies van de commissie18. Zij vragen tevens hoe
bindend de conclusies van de commissie zijn.
Een besluit tot het ontnemen van het recht op graadverlening kan pas
worden genomen, nadat ik een advies heb gevraagd aan de Commissie.
Een dergelijk advies is zwaarwegend, wat betekent dat ik slechts op zeer
zwaarwegende gronden kan afwijken van het advies. Dergelijke gronden
waren er niet. De Commissie heeft zich gedegen van haar taak gekweten
en tot een goed gemotiveerd en inhoudelijk advies is gekomen waarop ik
mijn waarschuwingsbesluit heb gebaseerd.
De leden van de VVD-fractie vragen de Minister in te gaan op
welke manier de beoordeling van de «hate speech» van
Akgündüz is meegenomen in het «verhitte en sterk gepolariseerde debat» rond de mogelijke daders van de coup en de
genomen maatregel sedertdien. Zij vragen waarom dit een
verschil zou maken in de uitspraken, zeker als de heer Akgündüz
na herhaaldelijk vragen niet terug is gekomen op zijn woorden.
De Commissie wordt geacht de context waarin uitingen zijn gedaan mee
te wegen bij de beoordeling daarvan. Een uiting die wordt gedaan in de
context van onderwijs kan bijvoorbeeld vallen onder de academische
vrijheid. Ook in het onderhavig geval heeft de Commissie de context
meegewogen en is tot de conclusie gekomen dat deze twee van de drie
onderzochte uitingen niet rechtvaardigen en dat sprake is van «hate
speech».
De leden van de VVD-fractie vragen of de Minister het er mee
eens is dat «het oproepen tot de gewapende jihad» het enige
concrete voorbeeld is waaraan de commissie het toetsingscriterium of er sprake is van flagrante strijd met de kernwaarden
van de Nederlandse democratische rechtsstaat kan toetsen. Zij
vragen de Minister hoe wenselijk dit is, of de Minister van plan is
om meer concrete voorbeelden aan te geven en of de Minister in
de beantwoording nog meer concrete voorbeelden kan geven.
Ik kan ingrijpen bij een hogeronderwijsinstelling indien de verplichting het
maatschappelijk verantwoordelijkheidsbesef te bevorderen met voeten
wordt getreden. Dit is het geval wanneer een vertegenwoordiger van de
instelling discriminatoire uitingen doet of andere zeer extreme uitingen
die niet stroken met de principes van de democratische rechtstaat. Voor
deze laatste categorie heeft mijn ambtsvoorganger bij de parlementaire
behandeling van het wetsvoorstel waarin dit werd geregeld het voorbeeld
van het oproepen tot de gewapende jihad gebruikt. Dit voorbeeld geeft
weer dat het om uitingen moet gaan die evident niet in lijn zijn met de
principes van onze democratische rechtsstaat. Op dit moment zijn er geen
concrete andere voorbeelden. De huidige wettekst staat echter toe dat als
een dergelijke situatie zich aandient de grondslag tot ingrijpen aanwezig
is.

18

Bijlage bij Kamerstuk 31 288, nr. 785.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 31 288, nr. 845

10

De leden van de VVD-fractie vragen of de Minister het ermee
eens is dat het recht op leven dat in gevaar wordt gebracht door
de uitingen van Akgündüz. Zij vragen indien dit het geval is,
waarom is het dan nog steeds niet mogelijk geweest om eerder in
te grijpen bij deze hbo-instelling. Zij vragen of de Minister ook
niet inziet dat dit, bijna één jaar in het proces, een heel onbevredigend gevoel geeft.
Ik deel met de leden dat het in ons hogeronderwijsbestel niet mogelijk
moet zijn dat vertegenwoordigers van hogeronderwijsinstellingen
uitspraken doen die discriminatoir of anderszins flagrant in strijd zijn met
de principes van onze democratische rechtsstaat. Als bestuurder ben ik
verplicht om zorgvuldig te handelen. In onderhavig geval is na een
grondige behandeling in de Tweede en Eerste Kamer der Staten Generaal
geregeld dat een Minister pas kan ingrijpen nadat de Commissie heeft
geadviseerd. In onderhavig geval heeft de Commissie geoordeeld dat
sprake is van «hate speech». Op basis daarvan heb ik ingegrepen. In de
wet is geregeld dat ingrijpen bestaat uit het geven van een waarschuwing.
Deze houdt in dat de instelling zich moet distantiëren van de betreffende
uitspraken. In het onderhavige geval heeft de instelling dit ook gedaan,
wat de facto betekent dat de instelling erkent dat de uitspraken ontoelaatbaar waren. Indien niet aan de waarschuwing was voldaan, had ik het
recht op graadverlening ontnomen.
De leden van de VVD-fractie vragen de Minister erop te reflecteren dat in het waarschuwingsbesluit is opgenomen dat het
instellingsbestuur een termijn heeft van wederom drie maanden
om, onder andere in een verklaring op de website en in ten
minste één landelijk Nederlands dagblad, afstand te nemen van
de door de commissie discriminerend bevonden uitspraken van
de rector.
In de wet is opgenomen dat een instelling voor hoger onderwijs ten
minste drie maanden moet krijgen om aan een waarschuwing te voldoen.
In onderhavig geval heb ik dit een redelijke termijn gevonden en heb ik
deze termijn in mijn waarschuwingsbesluit opgenomen. In mijn
waarschuwingsbesluit heb ik tevens voorwaarden opgenomen om aan de
waarschuwing te voldoen. Een van die voorwaarden was het publiceren
van een verklaring op de website en in ten minste één landelijk Nederlands dagblad.
De leden van de VVD-fractie vragen hoe lang het gemiddeld duurt
om een advertentie te maken en deze naar een Nederlands
dagblad te sturen en hoe lang het gemiddeld duurt om een
bericht op de website te zetten. De leden vragen of de Minister
de mening van deze leden deelt dat dit waarschijnlijk mogelijk is
binnen één week in plaats van drie maanden. De leden vragen
ook of de Minister mogelijkheden ziet om op dit punt de wet aan
te scherpen.
In geval een instelling een waarschuwingsbesluit ontvangt als de
onderhavige heeft die instelling ook het recht om dit besluit voor zichzelf
te beoordelen en te wegen. Een dergelijke afweging kost tijd. Wanneer de
instelling vervolgens tot de conclusie komt dat zij afstand moet doen, kost
omzetting ervan in het nauwkeurig opstellen van een advertentie en de
plaatsing ervan vervolgens ook de nodige tijd.
De leden van de VVD-fractie vragen op welke data de Minister
heeft beoordeeld of de instelling aan de waarschuwing heeft
voldaan.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 31 288, nr. 845

11

Op een aantal momenten in de week van 17 februari jl. heeft de beoordeling plaatsgevonden van de inhoud van de verklaring, zoals deze is
gepubliceerd door de instelling. Beoordeeld is toen of deze verklaring
inhoudelijk voldeed aan de vereisten zoals deze in het waarschuwingsbesluit hiervoor zijn gesteld. Een andere eis die was gesteld, was dat de
verklaring gedurende 4 weken gepubliceerd moest blijven op een goed
vindbare en zichtbare pagina van de IUASR-website. Nadat deze 4 weken
voorbij waren kon worden geconcludeerd dat ook dit het geval was
geweest en heb ik geoordeeld dat de instelling aan de waarschuwing had
voldaan.
De leden van de VVD-fractie vragen of de Minister het als
adequaat en snel ingrijpen ziet dat de IUASR gedurende de
bezwaarprocedure niet aan de waarschuwing hoefde te voldoen.
Zij vragen hoe de Minister deze fase van het proces beoordeelt.
Tevens vragen de leden van de VVD-fractie of de Minister
mogelijkheden ziet om deze fase in te korten. De leden vragen of
de Minister het met deze leden eens is dat het een onbevredigend
gevoel geeft dat de IUASR meer dan zes maanden na het besluit
nog eens drie weken krijgt om aan de waarschuwing te voldoen.
De fase dat na besluitvorming van een bestuursorgaan de ontvanger van
een voor hem negatief besluit in bezwaar kan gaan tegen dit besluit, is
gebruikelijk in onze democratische rechtsstaat. Voor de instelling bestond
ook de mogelijkheid om bij de rechtbank een voorlopige voorziening in te
dienen, met als doel de verplichting aan de waarschuwing te voldoen op
te schorten totdat er een beslissing was genomen op het bezwaarschrift.
Indien de rechtbank in dit verzoek van de instelling was meegegaan,
hetgeen niet ondenkbaar was gelet op de toets van redelijkheid en
billijkheid die de rechtbank in een dergelijke procedure doet, was de
uitkomst hoogstwaarschijnlijk hetzelfde geweest en had er opschorting
plaatsgevonden. Ik heb gelet hierop besloten geen tijd te investeren in
deze procedure bij de rechtbank maar wel in het opstellen van de
beslissing op het bezwaarschrift.
De leden van de VVD-fractie vragen hoeveel maanden we verder
zijn als de IUASR bezwaar aantekent.
Tegen mijn besluit tot ontnemen van rechten kan de hogeronderwijsinstelling bezwaar indienen. Tegelijk met de indiening van het bezwaarschrift kan een voorlopige voorziening worden aangevraagd bij de
bestuursrechter. Een toegekende voorlopige voorziening heeft – in
tegenstelling tot het indienen van een bezwaar of beroep – schorsende
werking. Door een dergelijke spoedprocedure bij de voorzieningenrechter
kan mijn besluit dat in werking treedt, (voorlopig) ongedaan worden
gemaakt. Een bezwaarschrift moet binnen zes weken na de bekendmaking
van het besluit worden ingediend. Als in het bezwaarschrift de gronden
van het bezwaar nog niet zijn vermeld, krijgt de instelling daarvoor
vervolgens in de regel nog vier weken. Na ontvangst van de gronden
vindt in de regel een hoorzitting plaats. De beslissing op bezwaar dient
binnen zes weken (te verlengen met zes weken) na afloop van de
bezwaartermijn aan de instelling te worden verzonden. Deze kan
vervolgens in beroep gaan bij de rechtbank. Overigens is het ook mogelijk
om de bezwaarprocedure over te slaan als de instelling in het bezwaarschrift mij daarom verzoekt en ik van oordeel is dat de zaak geschikt is
voor (rechtstreeks) beroep bij de bestuursrechter. Een instelling kan
binnen zes weken na de beslissing op bezwaar een beroepschrift bij de
rechtbank indienen. Als in het beroepschrift de gronden van het beroep
nog niet zijn vermeld, krijgt de instelling daarvoor van de rechtbank
vervolgens nog vier weken. Ik heb vervolgens een termijn van vier weken

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 31 288, nr. 845

12

om een verweerschrift in te dienen. Vervolgens is het aan de bestuursrechter om de zaak op een zitting te plannen. Na de zitting doet de
rechtbank in beginsel binnen zes weken uitspraak, met de mogelijkheid
deze beslissingstermijn met zes weken te verlengen. Tegen een uitspraak
van de bestuursrechter kan binnen zes weken in hoger beroep worden
gegaan bij de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State. De
Afdeling doet in beginsel binnen dertien weken uitspraak.
De leden van de VVD-fractie vragen hoe de Minister het beoordeelt dat de uitspraken zijn gedaan op 27 november 2018 en dat
de IUASR op 19 februari 2020 een advertentie heeft geplaatst in
het Nederlands Dagblad. Zij vragen of de Minister ook vindt dat
deze procedure veel te lang heeft geduurd. Zij vragen of de
Minister tevreden is over de lange duur van het proces en de
uitkomsten daarvan.
De instelling heeft binnen de daarvoor gestelde termijn uitvoering
gegeven aan de in het waarschuwingsbesluit opgenomen eisen ten
aanzien van de afstandsverklaring. Met de leden ben ik het eens dat deze
procedure lang heeft geduurd. Ik had graag gezien dat deze procedure
niet nodig was geweest en dat de instelling direct na de uitspraken
afstand had genomen om te voldoen aan de verplichting het maatschappelijk verantwoordelijkheidsbesef te bevorderen. In deze procedure heb ik
mijn uiterste best gedaan om verschillende belangen in goede balans te
houden; enerzijds het belang om deze procedure met de noodzakelijke
snelheid te laten verlopen en anderzijds het belang van het in acht nemen
van de nodige redelijkheid en billijkheid en hierbij te voldoen aan de
beginselen van rechtszekerheid en behoorlijk bestuur. In een procedure
als de onderhavige ben ik gehouden aan termijnen die volgen uit
verschillende wetten, zoals de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek en de Algemene wet bestuursrecht. Aan deze
termijnen kan vanuit rechtsstatelijke principes als rechtszekerheid en
rechtsgelijkheid niet worden getornd. Een procedure tot ontneming van
het recht op graadverlening en de hieruit volgende besluitvorming kost
tijd.
De leden van de VVD-fractie stellen mij nogmaals de vraag hoe de
Minister de motie van het lid Wiersma19 gaat uitvoeren. Zij
vragen of de Minister, naar aanleiding van de hele opsomming
van de procedure rondom het IUASR, zelf ook vindt dat deze
procedure momenteel veel te lang duurt. Zij vragen of de Minister
ook van mening is dat leerlingen te maken moeten hebben met
een veilige schoolomgeving, waarbij er geen rectoren rondlopen
die discriminatoire uitspraken doen. De leden vragen of de
Minister het ermee eens is dat dan de enige conclusie kan zijn dat
de procedure rondom dit wetsvoorstel zo snel mogelijk moet
worden aangescherpt.
Ik verwijs voor het antwoord op deze vragen naar de antwoorden op
eerder door de leden gestelde vragen en naar mijn brief aan de Tweede
Kamer d.d. 20 mei 202020.
De leden van de GroenLinks-fractie vragen of de kous af is nu de
IUASR op 19 februari 2020 conform de eis publiekelijk afstand
heeft genomen van enkele uitspraken van de rector in het
Nederlands Dagblad.

19
20

Kamerstuk 31 288, nr. 819.
Kamerstuk 31 288, nr. 839.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 31 288, nr. 845

13

Met het conform de eisen uit het waarschuwingsbesluit, waaronder de
verklaring gepubliceerd in het Nederlands Dagblad, afstand nemen van de
uitspraken van de rector is de procedure tot ontnemen van het recht op
graadverlening geëindigd.
De leden van de GroenLinks-fractie vragen of de Minister recent
contact heeft opgenomen met de rector en bestuur van de
IUASR. Zij vragen, indien dit het geval is geweest, hoe dit
gesprek verliep. Indien dit niet het geval is geweest, vragen deze
leden of de Minister bereid is met het bestuur om de tafel te
gaan.
Vanuit de IUASR is het voorstel gedaan voor een gesprek. Ik heb daarop
aangegeven bereid te zijn om met het bestuur om de tafel te gaan en het
gesprek met elkaar te voeren.
De leden van de GroenLinks-fractie vragen of de Minister er
vertrouwen in heeft dat de rector zich ook niet binnen de muren
van de instelling schuldig maakt aan haatzaaien of discriminatie.
Zij vragen of bekend is in hoeverre binnen de instelling beleid is
om haatzaaien en discriminatie tegen te gaan. Tevens vragen zij
hoe het is gesteld met de sociale veiligheid van de studenten van
de instelling.
Ik verwacht dat de instelling ook in de toekomst de inhoud van de
verklaring gestand zal blijven doen en het maatschappelijk verantwoordelijkheidsbesef van de studenten zal bevorderen. Net als andere instellingen voor hoger onderwijs is de IUASR zelf verantwoordelijk voor een
sociaal veilig klimaat binnen de instelling.
De leden van de GroenLinks-fractie vragen in hoeverre de
Minister het met deze leden eens is dat het belangrijk is dat er
voldoende opleidingsaanbod is voor islamitische geestelijke
verzorgers en islamitische theologie, maar dat de kwaliteit van
een dergelijke opleiding boven alle twijfel verheven moet zijn.
Ik ben het met de leden eens dat aanbod van volwaardige, geaccrediteerde opleidingen tot islamitisch geestelijke verzorgers en islamitische
theologie maatschappelijk wenselijk is. Ik wijs u er hierbij op dat de
kwaliteit van het opleidingsaanbod van deze instelling niet ter discussie
heeft gestaan.
De leden van de GroenLinks-fractie vragen hoeveel geaccrediteerde opleidingen tot islamitisch geestelijke verzorger en
theologie Nederland kent en hoeveel studenten dit jaarlijks
studeren. Zij vragen voorts of de Minister hiervan een overzicht
kan delen met de Kamer.
Aan de Universiteit Utrecht wordt een bacheloropleiding Islam en
Arabisch aangeboden. Het totaal aantal eerstejaars inschrijvingen in 2019
is daar 7. Daarnaast biedt VU een track (binnen de masteropleiding
Theologie en Religiewetenschappen) tot Islamitisch Geestelijk Verzorger.
Daar zijn op dit moment 14 studenten ingeschreven. Naast deze specifiek
op de Islam gerichte opleidingen kent Nederland een groter aantal
bredere opleidingen Theologie en/of Religiewetenschappen waarbinnen
in wisselende mate aandacht wordt besteed aan de Islam. Het onderwijs
over de Islam binnen deze opleidingen zit voor een groot deel in keuzeruimte (zoals specialisaties, keuzemodules en minoren). Dat betekent dat
de mate waarin studenten onderwijs volgen over de Islam niet gelijk is

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 31 288, nr. 845

14

voor alle studenten in een bepaalde opleiding. Ik kan uw Kamer dus geen
overzicht van studentenaantallen geven.
De leden van de GroenLinks-fractie vragen of de Minister bereid
is de IUASR aan te spreken op het gebruik van de naam «Islamitische Universiteit Rotterdam» in het audiovisueel promotiemateriaal op de website van de IUASR21 omdat de term «universiteit»
een beschermde naam is.
Ik heb de instelling hier op aangesproken. Het signaal is tevens doorgegeven aan de Inspectie van het Onderwijs. Mocht naar aanleiding hiervan
nog steeds blijken dat de term «universiteit» dan wel een vertaling
hiervan nog steeds door de instelling wordt gebruikt, zal ik niet schromen
hier consequenties aan te verbinden, zoals het opleggen van een
bestuurlijke boete.

21

https://www.iur.nl/nl/.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 31 288, nr. 845

15