Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2010–2011

32 317

JBZ-Raad

Nr. 64

BRIEF VAN DE MINISTERS VAN VEILIGHEID EN JUSTITIE, VAN
BINNENLANDSE ZAKEN EN KONINKRIJKSRELATIES EN VOOR
IMMIGRATIE EN ASIEL EN DE STAATSSECRETARIS VAN
VEILIGHEID EN JUSTITIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 29 juni 2011
Hierbij doen wij u een afschrift toekomen van de notitie die wij aan de
Commissarissen Malmström (Binnenlandse Zaken) en Reding (Justitie,
Grondrechten en Burgerschap) hebben aangeboden met het standpunt
van het kabinet inzake de financiering van de Europese samenwerking op
het gebied van Justitie en Binnenlandse Zaken onder het nieuwe
Meerjarig Financieel Kader vanaf 2014.
De minister van Veiligheid en Justitie,
I. W. Opstelten
De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
J. P. H. Donner
De minister voor Immigratie en Asiel,
G. B. M. Leers
De staatssecretaris van Veiligheid en Justitie,
F. Teeven

kst-32317-64
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2011

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 317, nr. 64

1

EU-FINANCIERING OP HET GEBIED VAN JUSTITIE EN BINNENLANDSE ZAKEN VANAF 2014
Samenvatting
Algemeen
• Nederland is voorstander van modernisering van de EU-begroting. Op de EU-begroting moeten voldoende middelen worden
vrijgespeeld om binnen het krappere budgettaire kader meer te
kunnen investeren in met name concurrentievermogen en
innovatie en samenwerking op het terrein van justitie, migratie en
asiel. Dit is volgens het kabinet alleen mogelijk als er elders in de
EU-begroting voldoende besparingen worden gevonden.
• EU-financiering op het terrein van Justitie en Binnenlandse Zaken
moet bijdragen aan de verbetering van de implementatie en
praktische toepassing van EU-regelgeving of aan het verkrijgen
van kennis en input vanuit de praktijk ter voorbereiding van
aangekondigde voorstellen voor regelgeving teneinde de
uitvoerbaarheid van nieuwe regelgeving te garanderen. Hierbij
dient, naast financiële, met name ook praktische ondersteuning
geboden te worden en moet worden ingezet op goede regelgeving die eenvoudig te implementeren valt en op vermindering
van administratieve lastendruk.
• Er moet een horizontaal kader komen voor alle agentschappen,
zodat de efficiency, coherentie en onderlinge coördinatie kan
worden verhoogd en er meer uniformiteit tussen de verschillende
agentschappen ontstaat.
• Nederland is voorstander van ruimere financiële middelen voor
het agentschap Frontex.
Interne veiligheid
• Het effectief voorkomen en bestrijden van terrorisme en
georganiseerde criminaliteit is zeer gebaat bij een geïntegreerde
benadering van veiligheid. Een geïntegreerde benadering van de
financiering is wenselijk. Hiervoor is nodig dat financiële
instrumenten sectoroverstijgend zijn. Samenwerking via het
Comité voor Interne Veiligheid (COSI) zou ondersteund moeten
worden door een speciaal fonds voor de interne veiligheid.
Speerpunt is het vergroten van cyber security.
• De financieringsbehoefte betreft primair grensoverschrijdende
operationele samenwerking en informatie-uitwisseling. Om
praktische, operationele samenwerking op het gebied van
veiligheid te ondersteunen zijn in ieder geval flexibiliteit en
snelheid bij beoordeling van aanvragen van belang. Een
sectoroverstijgend instrument is ook in het belang van de
justitiesamenwerking, die nauw met het veiligheidsbeleid
verbonden is.
Strafrecht en de rechtstaat
• Bij de strafrechtelijke samenwerking staat voorop het bevorderen
van contacten en daarmee de uitwisseling van kennis en ervaring
tussen personen die in de praktijk moeten werken met de
EU-instrumenten. Ook grensoverschrijdende operationele samenwerking,
onderzoeksprojecten ter voorbereiding van aangekondigde
regelgeving en projectmatige ondersteuning van individuele
lidstaten draagt bij aan de versterking van de Europese justitiële
ruimte.
• Ook dient meer aandacht te komen voor het functioneren van de
rechtstaat en het bevorderen van het wederzijds vertrouwen in

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 317, nr. 64

2

elkaars rechtsstelsels. De «additionele evaluatie» uit het
Stockholmprogramma kan hierbij een belangrijke rol spelen en
dient nader te worden uitgewerkt.
Migratie, asiel en integratie
• Nederland meent dat het Meerjarig Financieel Kader van de EU
(MFK) dient te voorzien in de financiële behoeften van nieuwe
migratieterreinen die de achterliggende jaren aan betekenis
hebben gewonnen en noemt in dit verband bestrijding van
misbruik en fraude, handhaving en legale migratie.
• Nederland hecht er aan het thema integratie flexibeler dan thans
het geval is te adresseren. Lokale overheden worden geconfronteerd met categorieën migranten die de thans vastgestelde
Europese juridische categorie van derdelanders overstijgen (dus
ook vluchtelingen en EU-burgers).
Externe dimensie
• Nederland hecht aan continuering van het instrumentarium voor
migratie en veiligheid in het extern beleid. Daarnaast dient de
aansluiting van deze instrumenten bij de externe dimensie van
het JBZ-beleid te worden versterkt. De inzet op migratie en
veiligheid dient coherenter te zijn.
Beheer
• Vereenvoudiging van de processen en lastenvermindering voor
aanvragers en begunstigden zijn zeer wenselijk. Vereenvoudiging
en lastenverlichting moeten gepaard gaan met de instelling van
een effectief systeem van monitoring van projecten.
• Verkleining van het aantal instrumenten is wenselijk. De
bestaande splitsing over de verschillende deelterreinen belemmert de financiering van een coherent programma of project.
Nederland verwelkomt de consultaties door de Commissie over de
EU-financiering op het gebied van Justitie en Binnenlandse Zaken ten
behoeve van het Meerjarig Financieel Kader vanaf 2014. Met het oog op
de komende voorstellen doen wij u deze notitie toekomen met het
standpunt van de Nederlandse regering over de EU-financiering op het
gebied van veiligheid, recht en migratie vanaf 2014.
Financiële interventie op EU-niveau
Nederland is voorstander van modernisering van de EU-begroting. Mede
gelet op de budgettaire situatie in de lidstaten is een kritische reflectie op
de wijze waarop Europese publieke middelen worden besteed, vereist. De
voorstellen voor het nieuwe Meerjarig Financieel Kader komen op een
moment waarop in een groot deel van Europa nationale overheden lastige
keuzes moeten maken om nationale begrotingen te stabiliseren. Deze
gevolgen van de financieel-economische crisis dwingen ook de EU tot het
maken van scherpe keuzes. Nederland acht het wenselijk dat er op de
EU-begroting voldoende middelen worden vrijgespeeld om binnen het
krappere budgettaire kader meer te kunnen investeren in met name
concurrentievermogen en innovatie (in lijn met de Europa 2020-strategie)
en samenwerking op het terrein van justitie, migratie en asiel. Dit is
volgens het kabinet alleen mogelijk als er elders in de EU-begroting
voldoende besparingen worden gevonden.
Waar het gaat om de JBZ-samenwerking, moet modernisering van de
begroting volgens Nederland ook een bijdrage leveren aan vergroting van
de veiligheid en rechtszekerheid in de EU. De vorming en versterking van
een Europese rechtsruimte is direct in het belang van burgers en

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 317, nr. 64

3

bedrijven. Het is van belang te blijven werken aan vertrouwen in de
rechtsstaat, bijvoorbeeld door middel van de additionele evaluaties uit het
Stockholmprogramma. De EU kan een belangrijke rol spelen bij het
vergroten van de interne veiligheid in de lidstaten, onder meer door
uitvoering van een geïntegreerde EU-interne veiligheidsstrategie. Daarvan
maakt bijvoorbeeld de bewaking van de buitengrenzen onderdeel uit. Ook
het accent op migratie en asiel moet worden verzwaard.
Doelstellingen en prioritering
EU-financiering op het terrein van Justitie en Binnenlandse Zaken dient
volgens Nederland bij te dragen aan de verwezenlijking van één van de
volgende doelen:
1) verbetering van de implementatie en praktische toepassing van
EU-regelgeving;
2) verkrijgen van kennis en input vanuit de praktijk ter voorbereiding
van aangekondigde voorstellen voor regelgeving teneinde de
uitvoerbaarheid van nieuwe regelgeving te garanderen;
3) bevordering van operationele samenwerking tussen de lidstaten
buiten het strikte kader van de toepassing van bestaande EU-wetgeving, voor zover er althans een duidelijk aantoonbare meerwaarde
op EU-niveau is.
Daarbij is voorts van belang dat de gefinancierde projecten daadwerkelijk
toegevoegde waarde creëren op EU-niveau. In beginsel is dit mogelijk op
alle terreinen van het veiligheidsbeleid en terrorismebestrijding, civiel- en
strafrechtelijke samenwerking, rechtshandhaving, asiel, migratie en
integratie. De toegevoegde waarde hangt in de praktijk overigens sterk af
van hoe de Europese financiële (of andere) ondersteuning wordt vorm
gegeven. Verbeterde implementatie en praktische toepassing van
Europese regelgeving kan immers ook worden bewerkstelligd door
eenvoudige en goede regelgeving (waardoor implementatie vergemakkelijkt wordt), betere administratieve samenwerking en praktische ondersteuning door de Europese Unie. Nederland acht het strategisch en
beleidsmatig wenselijk dat de EU praktische, operationele samenwerking
ondersteunt. Indien de administratieve lastendruk echter relatief hoog
blijft (inclusief een lange doorlooptijd voor besluitvorming), leent die
EU-financiering zich minder voor praktische, operationele samenwerking
in de vorm van daadwerkelijke operaties. Bovendien blijft voorop staan
dat iedere lidstaat zelf verantwoordelijk is (inclusief financiering) voor de
implementatie van EU-regelgeving (art. 4, derde lid, VEU).
Het veiligheidsterrein
Als hoogste prioriteit op het veiligheidsterrein zijn aangemerkt de
bestrijding van georganiseerde criminaliteit en terrorismepreventie. Dit
vraagt om een Europese aanpak, omdat daartoe effectieve samenwerking
tussen (meerdere) lidstaten noodzakelijk is. Om deze grensoverschrijdende misdaadfenomenen effectief te kunnen aanpakken, heeft Europa
een strategie nodig waarvoor financiële middelen beschikbaar gesteld
moeten worden. Speerpunten bij de preventie en bestrijding van
criminaliteit zijn terrorisme, mensenhandel en misdrijven tegen kinderen,
drugshandel en wapenhandel, corruptie en fraude, allemaal onderwerpen
die nu en de komende jaren hoog op de Europese agenda staan. Thans
zijn de financiële programma’s ISEC (Prevention of and fight against
crime) en CIPS (Prevention, Preparedness and Consequence Management
of Terrorism and other Security-related Risks) beschikbaar, maar veel
winst valt te behalen uit een geïntegreerde benadering van veiligheid.
Een geïntegreerde, multidisciplinaire benadering van veiligheid vraagt om
een meer geïntegreerde benadering van de financiering dan thans

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 317, nr. 64

4

mogelijk is. Zo zullen, bijvoorbeeld, met de mededeling van de Commissie
inzake de uitvoering van de Interne Veiligheidsstrategie en het in 2010
opgerichte Comité voor Interne Veiligheid (COSI) meer gezamenlijke
operaties, projecten en acties worden uitgevoerd op het terrein van de
interne veiligheid. In de praktijk blijkt een behoefte aan een fonds dat
middelen kan verstrekken aan sectoroverstijgende operaties. In de jaren
na 2013 zal de behoefte aan een geïntegreerde benadering van de
financiering zeker niet afnemen. Om meer en betere samenwerking tussen
verschillende organisaties tot stand te brengen, zou COSI daarom
ondersteund moeten worden door een speciaal fonds voor de interne
veiligheid.
De vergroting van cyber security is bij uitstek een speerpunt binnen het
Nederlandse beleid. Cyber security biedt volgens de Nederlandse regering
het antwoord op de grootste dreiging die nu op ons afkomt en die de
komende tijd alleen maar groter zal worden. Aangezien cyber crime een
internationaal probleem is, moet dat ook internationaal worden
aangepakt. Hoewel dit in mondiaal verband moet gebeuren (VN), is de
komende jaren vooral veel te verwachten van bilaterale samenwerking,
onder meer met de Verenigde Staten, en van een aanpak in EU-verband.
Daarom moet samenwerking in EU-verband worden gestimuleerd.
Daarvoor moeten voldoende fondsen beschikbaar komen om deze
samenwerking tot stand te kunnen brengen en in stand te houden.
De financieringsbehoefte betreft primair de operationele samenwerking.
In grensoverschrijdende operationele samenwerking wordt het overeengekomen beleid zichtbaar uitgevoerd en moeten concrete resultaten
worden gehaald die Europa dichter bij de burger brengen. De financieringsprogramma’s moeten de operationele samenwerking ondersteunen,
waarbij de criteria een multidisciplinaire, geïntegreerde aanpak moeten
ondersteunen. Dit betreft ook nieuwere vormen van samenwerking, zoals
in het kader van de bestuurlijke aanpak van georganiseerde criminaliteit.
Dergelijke projecten behoeven geen aanzienlijke verhoging van het
Europese budget, omdat Europese gelden additioneel zijn aan de
nationale uitgaven op deze terreinen.
Daarnaast betreft de financieringsbehoefte de informatie-uitwisseling, in
het bijzonder het gebruiksvriendelijk toegankelijk maken van de informatiekanalen van de bij de uitvoering van het EU-beleid betrokken diensten.
Goede ondersteuning blijft van wezenlijk belang. Grotere toegankelijkheid
van deze kanalen moet worden bereikt met slimme innovaties. Hierbij
dient aansluiting gezocht te worden bij al bestaande projecten en
ICT-toepassingen. Dit dient uiteraard gepaard te gaan met een goede
afwegingskader en bijpassende projecten inzake gegevensbescherming.
Voor beide prioriteiten geldt dat financiële en praktische ondersteuning de
samenwerking kunnen versterken en daarmee een grote toegevoegde
waarde over de gehele linie kunnen hebben.
Strafrechtelijke samenwerking
EU-financiering op het terrein van DG Justitie dient volgens Nederland bij
te dragen aan de verwezenlijking van de hierboven genoemde algemene
doelstellingen. Vanuit deze gedachte kunnen de in het consultatiedocument van vice-voorzitter Reding voorgestelde acties voor de toekomst
worden onderschreven. Daarbij dient het volgende te worden opgemerkt.
Veel belang wordt gehecht aan het bevorderen van contacten en daarmee
de uitwisseling van kennis en ervaring tussen personen die in de praktijk
moeten werken met de EU-instrumenten. Dat kan via geïnstitutionali-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 317, nr. 64

5

seerde netwerken (zoals EJN), maar ook door (ad hoc) bijeenkomsten te
organiseren en te financieren over een bepaald onderwerp. Dergelijke
gremia kunnen ook bijdragen aan het leveren van praktische input
wanneer de Commissie nieuwe regelgeving voorbereidt. Nederland hecht
groot belang aan de uitvoerbaarheid van nieuwe regelgeving, en input
van personen uit de praktijk kan hieraan bijdragen.
Het stimuleren van grensoverschrijdende operationele samenwerking is
goed, maar dient wel betrekking te hebben op de daadwerkelijke
toepassing van EU-instrumenten of gericht te zijn op de bestrijding van
bepaalde vormen van criminaliteit die op EU-niveau als prioriteit zijn
aangemerkt. Een kritische toetsing is noodzakelijk om te voorkomen dat
projecten worden gefinancierd die geen of beperkte meerwaarde hebben
op EU-niveau. Bij het financieren van grensoverschrijdende operationele
samenwerking zou ook kunnen worden gedacht aan het opzetten en
uitvoeren van (pilot) projecten die betrekking hebben op het opdoen van
ervaring met bepaalde (nieuwe) instrumenten. Zo zou een groep lidstaten
kunnen bezien hoe bijvoorbeeld een Europees beschermingsbevel het
beste vanuit de praktijk zou kunnen worden ingevoerd.1
De financiering van onderzoeksprojecten ter voorbereiding van aangekondigde regelgeving acht Nederland van groot belang. Degelijke impact
assessments die het probleem waarvoor de toekomstige regelgeving een
oplossing moet bieden goed in kaart brengen, alsmede de verschillende
oplossingsrichtingen en gevolgen daarvan voor de lidstaten, zijn noodzakelijk. Nederland is zich ervan bewust dat de Commissie dergelijk
tijdrovend onderzoek niet zelf kan uitvoeren. Het is dus zaak dat geld
beschikbaar is om dergelijk, zo nodig ook empirisch, onderzoek in de
lidstaten te kunnen verrichten.

1
In dit verband vindt Nederland ook dat het
Maritieme Analyse- en OperatiecentrumNarcotica (MAOC-N) in Lissabon structureel
medegefinancierd moet worden door de
Commissie, om maritieme drugssmokkel
beter te kunnen bestrijden.
2
Activiteiten op het gebied van het auteursrecht kunnen een belangrijke rol spelen bij het
verzilveren van het economische potentieel
van culturele werken in de digitale omgeving
en onnodige belemmeringen voor creativiteit
en innovatie wegnemen, vooral in het kader
van de digitale agenda en de Single Market
Act.
3
Met betrekking tot gender equality is dit van
belang op het terrein van de arbeidsverhoudingen (combinatie van publiek-private
arrangementen zoals flexibele werktijden,
tweeverdieners en verlof), seksuele en
reproductieve gezondheid en rechten, en
seksuele oriëntatie (in het bijzonder lesbische
en biseksuele vrouwen en transgender
personen).

Ten slotte zou nagedacht moeten worden over de vraag of EU-beleid ook
zou kunnen worden gericht op individuele lidstaten in het kader van de
Europese justitiële ruimte, bijvoorbeeld bij projecten om gevangenissen te
moderniseren, opdat de detentieomstandigheden Uniebreed op een meer
uniform niveau komen en voldoen aan bepaalde minimumstandaarden
waarop gedetineerden in alle lidstaten kunnen rekenen. Wanneer de
Europese justitiële ruimte daadwerkelijk beoogt een meer gelijkwaardige
positie voor burgers die in het strafrecht zijn betrokken te verwezenlijken,
zou ondersteuning van projecten met aantoonbare Europese meerwaarde
ter bevordering daarvan ook in de rede kunnen liggen. Overigens blijft
ook hier voorop staan dat iedere lidstaat zelf verantwoordelijk is voor de
financiering en implementatie van EU-regelgeving.
Civielrechtelijke samenwerking, grondrechten en burgerschap
Een beperkte continuering van EU-financiering op het gebied van
auteursrecht, contractenrecht, consumentenrecht, grondrechten,
non-discriminatie en gender equality, naast regelgeving en voorwaardenscheppend beleid, blijft van belang. Zo is bijvoorbeeld bij het consumentenrecht in de digitale omgeving, toegevoegde waarde op EU-niveau te
vinden in het verbeteren van de toegang tot het recht, het wegnemen van
belemmeringen en het terugdringen van kosten van grensoverschrijdende
juridische procedures en het faciliteren van grensoverschrijdende zakelijke
en consumententransacties.2 Op het gebied van grondrechten en
burgerschap zou de nadruk moeten liggen op het identificeren, ontwikkelen en uitwisselen van beste praktijken, en op informatie en bewustzijnsverhoging.3 Ook hier blijft voorop staan dat iedere lidstaat zelf
verantwoordelijk is voor de implementatie van EU-regelgeving.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 317, nr. 64

6

Migratie, asiel en integratie
Voor Nederland gelden ter zake het Meerjarig Financieel Kader als
beleidsmatige prioriteiten op het terrein van migratie, asiel en integratie
achtereenvolgens:
– nadrukkelijker financiële adressering van de externe dimensie van
migratie in het MFK en betere aansluiting bij de financiële instrumenten buiten het JBZ-terrein;
– het voorzien in de financiële behoeften van nieuwe migratieterreinen
die de achterliggende jaren aan betekenis hebben gewonnen en
waarvoor thans nog geen Europese middelen bestaan, respectievelijk:
legale migratie, handhaving en bestrijding van misbruik en fraude;
– ruimere financiële middelen voor het grensagentschap Frontex;
– op het terrein van integratie financieringsmogelijkheden bieden die
verder gaan dan de thans vastgestelde Europese juridische categorieën (resp. derdelanders, vluchtelingen en EU burgers).
Nederland meent dat Europese samenwerking op het terrein van migratie,
asiel en integratie grote toegevoegde waarde heeft voor een goede
regulering. Bij een toenemende mobiliteit van personen, strekt een goed
beheerd Europees migratiestelsel alle betrokkenen tot voordeel. De
EU-begroting vormt een belangrijk instrument bij het realiseren van dit
geharmoniseerde Europees Migratie- en asielstelsel.
Het Meerjarig Financieel Kader dient mede te voorzien in de financiële
behoeften van nieuwe migratieterreinen die de achterliggende jaren aan
betekenis hebben gewonnen, respectievelijk: legale migratie, handhaving,
bestrijding van misbruik en fraude en flexibelere ondersteuning in
crisissituaties, zoals deze zich bijvoorbeeld thans voordoen aan de
zuidelijke buitengrenzen van de Unie. Voorts meent Nederland dat het
agentschap Frontex ruimere financiële armslag dient te krijgen: de
ontwikkelingen aan de Europese buitengrenzen kwalificeren zich als zeer
dynamisch en met grote impact voor het Europese continent. Hierbij dient
er ook aandacht naar de oostelijke buitengrenzen uit te gaan. Het zgn.
waterbedeffect beperkt zich immers niet tot de zuidelijke buitengrenzen.
Het thema integratie dient flexibeler te worden vormgegeven dan thans
het geval is. De brede categorie van migranten waar de lokale overheden
in de lidstaten zich mee geconfronteerd zien overstijgen de vastgestelde
Europese juridische categorieën (resp. derdelanders, vluchtelingen en EU
burgers). Het Europees Integratiefonds (EIF) kan thans immers slechts
worden aangewend ten behoeve van de integratie van derdelanders.
Daarnaast zijn onder het EIF ook bepaalde categorieën vluchtelingen
uitgezonderd, want deze vallen thans nog onder het Europees Vluchtelingenfonds (EVF). Tot slot moeten de (bestaande) Europese middelen ook
aangewend kunnen worden voor zgn. tweede generatie migranten, gelet
op de achterstand waar deze categorie op sommige terreinen mee kampt.
Een instrument waarin alle bestaande migratiefondsen worden samengevoegd, kan aanzienlijk helpen om deze flexibiliteit te bereiken.
De externe dimensie
1

De financiële instrumenten binnen het
JBZ-domein dienen nadrukkelijker te worden
verbonden met de instrumenten en fondsen
buiten het JBZ-domein. Het betreft hierbij bijv.
het Thematisch programma voor de samenwerking met derde landen op het gebied van
migratie en asiel (DCI), het Europese
Ontwikkelingsfonds, het instrument voor het
Europees Nabuurschapsbeleid, het Instrument
voor pre-accessie, en het Europees Sociaal
Fonds.

De bestaande financieringsmogelijkheden binnen het externe instrumentarium gericht op migratie en veiligheid dienen te worden gecontinueerd.
Daarnaast dient de aansluiting van deze financieringsmogelijkheden bij de
externe dimensie van het JBZ-beleid te worden versterkt. De inzet op
migratie en veiligheid dient coherenter te zijn.1
Nederland hecht er aan dat er synergie ontstaat tussen enerzijds de
financieringsmiddelen voor het externe beleid, en anderzijds de middelen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 317, nr. 64

7

voor intern beleid. Beleidsterreinen als migratie, klimaat, onderwijs,
wetenschapsbeleid en energie hebben zowel sterke externe en interne
componenten. Ook de link tussen het extern beleid en het Stockholm
programma dient hierbij in acht te worden genomen. Zoals in de reactie
van Nederland op de consultatie van de Commissie «What funding for EU
external action after 2013» is opgenomen, hecht Nederland belang aan de
thema’s migratie en veiligheid binnen de verschillende instrumenten.
Naast specifieke aandacht voor migratie en veiligheid in de instrumenten
is hierbij wederkerigheid van groot belang. Tegenover Europese inspanningen staan verplichtingen voor ontwikkelingspartners op het gebied van
onder meer goed bestuur, goed macro-economisch beleid, mensenrechten en het nakomen van internationale afspraken (o.m. op het gebied
van migratie en terugkeerbeleid).
Rol van de agentschappen
Nederland is van mening dat de agentschappen, zoals Europol, Eurojust,
het Europees asiel ondersteuningsbureau (EASO) en Frontex, een
positieve bijdrage leveren aan de uitvoering van het JBZ-beleid. De
agentschappen voeren belangrijke coördinerende en operationele taken
uit. Nederland acht het aannemelijk dat de bijdrage van deze en andere
agentschappen groter kan zijn. Dit hangt deels af van de middelen die de
agentschappen tot hun beschikking krijgen, maar ook van de nog te
behalen efficiencywinsten van de samenwerking van de lidstaten en de
Commissie met de agentschappen.
Het antwoord op de vraag of de agentschappen momenteel voldoende
financiële middelen ontvangen om hun taken uit te voeren, hangt af van
de verdere ontwikkeling van de agentschappen na 2014, met name van de
beoogde taak- en rolverdeling tussen nationale autoriteiten en EU-instellingen en agentschappen. In elk geval is er ruimte voor meer synergie en
betere samenwerking tussen de agentschappen, de Commissie en de
lidstaten. Nederland is van mening dat er spoedig een horizontaal kader
moet komen voor de agentschappen, zodat de efficiency, coherentie en
coördinatie (zoals ook onderschreven in het Stockholm Programma) kan
worden verhoogd en er meer uniformiteit tussen de verschillende
agentschappen ontstaat. Hierdoor zal ook de transparantie toenemen en
kan ook de controle worden versterkt.
Management en structuur van de JBZ-fondsen
Vereenvoudiging van de processen en lastenvermindering voor
aanvragers en begunstigden zijn zeer wenselijk. Op dit moment zijn de
administratieve lasten die de Europese subsidieprogramma’s met zich
meebrengen hoog, de structuur van programmering is te complex en de
regels rondom subsidiabiliteit zijn te gedetailleerd. Vereenvoudiging en
lastenverlichting moeten gepaard gaan met de instelling van een effectief
systeem van monitoring van projecten. Het financiële risico is hoog en
detectie van mogelijke problemen in een vroegtijdig stadium biedt de
mogelijkheid projecten tijdig bij te stellen. Om het leereffect te vergroten,
is het noodzakelijk dat de aanvrager bij een afwijzing de redenen voor de
afwijzing te horen krijgt.
Een grotere budgettaire flexibiliteit bij het herschikken van fondsen zou
lange en onnodige vertraging voorkomen, want het amenderingsproces
duurt nu nog erg lang. Ook zou de drempel van een minimumbedrag voor
projecten verlaagd moeten worden, zeker bij overheidsprojecten, omdat
het grootste deel daarvan vaak bestaat uit salarissen voor ambtenaren,
die niet voor financiering in aanmerking komen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 317, nr. 64

8

Verkleining van het aantal instrumenten is eveneens wenselijk. Het aantal
fondsen op het terrein van veiligheid en migratie, of gerelateerd daaraan,
is aanzienlijk. De splitsing over de verschillende deelterreinen belemmert
de financiering van een coherent programma of project. Er moeten wel
voldoende mogelijkheden zijn om gebruik te kunnen maken van de
financiële instrumenten. Reductie van het aantal fondsen draagt bij aan de
door Nederland gewenste coherentie. Nederland denkt daarbij aan een
fonds voor migratie (in den brede), een fonds voor interne veiligheid en
een fonds voor straf- en civielrechtelijke samenwerking. Hierbij dient
overigens ook te worden gelet op raakvlakken tussen financieringsprogramma’s inzake strafrechtelijke samenwerking (DG Justitie) en inzake
bestrijding georganiseerde criminaliteit (DG Binnenlandse Zaken). Het
Nederlandse kabinet vindt dat een sectoroverstijgend instrument voor het
veiligheidsbeleid ook in het belang van de justitiesamenwerking is, die
nauw met het veiligheidsbeleid verbonden is. Ten minste zou op het
terrein van DG Justitie het samenvoegen van de JPEN (strafrecht) en de
JCIV (civielrecht) programma’s een verbetering inhouden.
Het inzicht van de lidstaten in elkaars projecten moet worden bevorderd,
om lidstaten te stimuleren voor te bouwen op in andere lidstaten
behaalde projectresultaten, in plaats van dat lidstaten hetzelfde wiel
verschillende malen uitvinden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 317, nr. 64

9