Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2021–2022

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3415
Vragen van de leden Becker en Verkuijlen (VVD) aan de Minister van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid en de Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid
over het bericht dat mogelijk ook een Nederlandse moskee een rol speelt in
constructies voor mensenhandel en prostitutie (ingezonden 25 mei 2022).
Antwoord van Minister Van Gennip (Sociale Zaken en Werkgelegenheid)
(ontvangen 5 juli 2022). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar
2021–2022, nr. 3166.
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht «Moskeeën Zweden regelen «plezierhuwelijk»
van een uurtje: «Misbruikt voor prostitutie»»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Deelt u de mening dat deze zogenoemde «plezierhuwelijken», waarbij een
man en een vrouw voor zeer korte tijd in het huwelijk treden met het doel om
betaalde seks te hebben, te allen tijde zouden moeten worden voorkomen in
Nederland omdat deze veelal kwetsbare vrouwen vaak hiertoe worden
gedwongen en er dus sprake is van mensenhandel en ook omdat het sluiten
van religieuze huwelijken zonder dat daar een wettelijk huwelijk aan vooraf is
gegaan verboden is in Nederland? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 2
In Nederland wordt alleen het burgerlijk huwelijk wettelijk erkend. In
Nederland is het verboden voor een priester, rabbijn of imam om een
religieus huwelijk te sluiten zonder dat daar een burgerlijk huwelijk aan
vooraf is gegaan conform art. 449 Wetboek van Strafrecht en art. 1:68
Burgerlijk Wetboek. Een religieus huwelijk zonder een burgerlijk huwelijk, hoe
kort ook, is niet wettig. Wanneer het huwelijk onder dwang wordt afgesloten,
is dit strafbaar in Nederland als vorm van dwang (art. 284 Sr).

1

ah-tk-20212022-3415
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2022

RTL Nieuws, 24 mei 2022, «Moskeeën Zweden regelen «plezierhuwelijk» van een uurtje:
«Misbruikt voor prostitutie»» (https://www.rtlnieuws.nl/nieuws/buitenland/artikel/5310581/
zweden-plezierhuwelijk-sjiitische-moskee-den-haag-prostitutie).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

1

Indien sprake is van betaalde seks kan worden gesproken van sekswerk.
Kenmerkend voor sekswerk is het zich bedrijfsmatig beschikbaar stellen tot
het verrichten van seksuele handelingen met een ander tegen betaling. Het
moet hierbij gaan om vrijwilligheid en wederzijdse instemming op basis van
gelijkwaardigheid. Een klant van een sekswerker die weet of een vermoeden
heeft dat er sprake is van dwang, uitbuiting of mensenhandel is strafbaar
volgens art. 273g Wetboek van Strafrecht. Het is van groot belang om
seksueel geweld, waaronder het dwingen van een ander tot het plegen van
seksuele handelingen, te voorkomen.
Het dwingen – al dan niet door gebruikmaking van de kwetsbaarheid van de
ander – tot het plegen van seksuele handelingen, kan het strafbare feit
verkrachting opleveren. Indien een ander gedwongen wordt tot seksuele
handelingen met een derde en de persoon die de dwang uitoefent daarvan
voordeel heeft, kan er sprake zijn van seksuele uitbuiting. Dit is strafbaar op
grond van artikel 273f Wetboek van Strafrecht.
Vraag 3
Is het juist dat er in Nederland ook dergelijke «plezierhuwelijken» worden
afgesloten, zoals uit het Zweedse onderzoek blijkt en welke signalen heeft u
hier tot op heden over ontvangen?
Antwoord 3
Tot op heden heeft het kabinet geen signalen ontvangen dat er in Nederland
zogenaamde plezierhuwelijken worden afgesloten.
Vraag 4
Bent u bereid om naar deze «huwelijken» (verder) onderzoek te doen gezien
de ernst van de situatie en daarbij ook de Taskforce Problematisch Gedrag en
Ongewenste buitenlandse beïnvloeding te betrekken? Kunt u de Kamer op zo
kort mogelijke termijn informeren over het tijdspad van dit onderzoek? Zo
nee, waarom niet?
Antwoord 4
Gezien het feit dat het kabinet – buiten dit artikel – tot op heden geen
signalen over plezierhuwelijken heeft ontvangen ziet het Kabinet op dit
moment geen aanleiding om een onderzoek te starten naar deze vorm van
huwelijken.
Vraag 5
Bent u het eens dat dit soort praktijken het belang van financiële weerbaarheid van kwetsbare vrouwen met een migratieachtergrond benadrukken? Zo
ja, welke mogelijkheden ziet u om sneller/extra stappen te zetten? Zo nee,
waarom niet?
Antwoord 5
Zoals aangegeven bij de beantwoording van vraag 2, 3 en 4 heeft het
Kabinet, tot op heden, geen signalen ontvangen dat er in Nederland
zogenaamde plezierhuwelijken worden afgesloten. Het bevorderen van de
financiële onafhankelijkheid van vrouwen is een belangrijke pijler binnen het
emancipatiebeleid van dit kabinet. Het zorgt niet alleen voor meer gendergelijkheid over de hele linie, maar geeft vrouwen de vrijheid om hun eigen
keuzes en hun talenten te ontplooien. De exacte maatregelen legt dit kabinet
vast in de Emancipatienota, die uw Kamer eind september ontvangt. Hierin
zal ook aandacht zijn voor kwetsbare vrouwen met een migratieachtergrond
uit gesloten gemeenschappen.
Daarnaast is het voor financiële zelfredzaamheid van vrouwen belangrijk dat
zij zelf hun geldzaken begrijpen en kunnen beheren. Om goed mee te kunnen
doen in onze samenleving, heb je taal- reken-, digitale en financiële vaardigheden nodig. Wie niet, of onvoldoende, over deze basisvaardigheden
beschikt, is vaak minder zelfredzaam, en heeft minder participatie- en
ontwikkelingsmogelijkheden. In Nederland vinden we dat iedereen de kans
moet krijgen om mee te doen, om te werken, een opleiding te volgen, te
stemmen en gezond door het leven te gaan. Daarom is het actieprogramma
Tel mee met Taal van de Ministeries van OCW, BZK, SZW en VWS in het
leven geroepen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

2

Voor mensen met geldvragen en geldzorgen zijn in veel gemeenten vrijwilligersorganisaties actief, zoals Schuldhulpmaatje en Humanitas. Verder hebben
diverse gemeenten laagdrempelige loketten voor vragen, zoals de buurtteams
die in veel gemeenten actief zijn, of specifieke loketten voor geldvragen. Uw
Kamer zal voor het einde van de zomer worden geïnformeerd over het
meerjarig plan gericht op zelfbeschikking waarin ook specifieke aandacht zal
uitgaan naar acties gericht op het verhogen van de financiële zelfredzaamheid
van kwetsbare groepen, waaronder kwetsbare vrouwen met een migratieachtergrond uit gesloten gemeenschappen.
Vraag 6
Bent u bereid actie te ondernemen richting de genoemde Haagse moskee, die
onderdeel is van de Stichting Alcauther door in elk geval de Taskforce
Problematisch gedrag en Ongewenste buitenlandse beïnvloeding grondig
onderzoek te laten doen, ook naar de financiering van deze moskee, het
mogelijk bestaan van een netwerk van mensenhandel rond deze moskee, en
het Openbaar Ministerie (OM) te betrekken bij een vermoeden van strafbare
feiten, zodat tegen betrokken personen stevig kan worden opgetreden? Zo ja,
binnen welke termijn? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 6
Het OM heeft laten weten dat er op dit moment geen signalen zijn van
strafbare feiten.
De Taskforce PG&OBF doet geen onderzoek naar personen of organisaties,
want zij heeft geen eigenstandige onderzoeksbevoegdheden. Het vorige
kabinet heeft uw Kamer op verschillende momenten geïnformeerd over de
specifieke problemen omtrent de grondslag voor het verwerken van
persoonsgegevens van een aantal partners. Als gevolg van deze problemen
worden sinds april 2021 in Taskforce verband geen persoons- of organisatie
duidingen meer gedaan.2 In de Taskforce werken een aantal departementen
samen, die gemeenten kunnen voorzien van informatie over (algemene)
fenomenen, niet over casuïstiek waarbij persoonsgegevens verwerkt worden.
Het principe binnen de Taskforce is dat alle individuele partners in de
Taskforce vanuit hun eigen grondslag en bevoegdheden deelnemen aan de
Taskforce. De partners in de Taskforce kunnen dus onderzoek doen, indien zij
daartoe zelf een grondslag hebben.
Het is aan de gemeente om de Taskforce Problematisch gedrag en ongewenste buitenlandse financiering hierbij te betrekken als zij ondersteuning
nodig hebben op fenomeenniveau. Dit is niet gebeurd.
Vraag 7
Zal het OM in gevallen zoals deze vervolgen voor seksuele uitbuiting?
Antwoord 7
Indien er signalen zijn van (seksuele) uitbuiting zal door de politie – onder
leiding van het Openbaar Ministerie – een strafrechtelijk onderzoek worden
ingesteld. Als er voldoende bewijs is voor seksuele uitbuiting zal – met
inachtneming van het opportuniteitsbeginsel – over worden gegaan tot
vervolging.
Vraag 8
Bent u bereid om in gesprek te gaan met de Eerste Kamer om de Wet
Tegengaan huwelijkse gevangenschap vervroegd in werking te laten treden?
Antwoord 8
Op 1 juni jl. is een novelle bij het wetsvoorstel tegengaan Huwelijkse
gevangenschap en enige andere onderwerpen bij Uw Kamer ingediend.
(Kamerstukken II 36 123). De Eerste Kamer heeft de verdere behandeling van
het Wetsvoorstel Tegengaan huwelijkse gevangenschap uitgesteld in
afwachting van deze novelle.

2

Stenogram POCOB-debat, blz. 44-7-40 https://www.tweedekamer.nl/debat_en_vergadering/
plenaire_vergaderingen/details/activiteit?id=2020A03068.
Kamerstuk 30 821, nr. 180.
Kamerstuk 35 228, nr. 39.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

3

In het licht van een zorgvuldige wetsbehandeling en de constitutionele
verhoudingen tussen Tweede Kamer, Eerste Kamer en regering lijkt het
aangewezen om de behandeling van deze novelle af te wachten. Afhankelijk
van die behandeling is een spoedige inwerkingtreding van de Wet Tegengaan
huwelijkse gevangenschap immers mogelijk.
Vraag 9
Wanneer ontvangt de Kamer de weerbaarheidsagenda die volgens het
kabinet een oplossing moet bieden tegen dergelijk problematisch gedrag en
hoe neemt u genoemde ernstige problematiek daarin mee?
Antwoord 9
Zoals aangegeven bij vraag 6 zet het Kabinet in op de (financiële) redzaamheid en weerbaarheid van vrouwen. Uiteindelijk is daarmee het doel om
weerbaarheid te vergroten, schadelijke praktijken tegen te gaan en zelfbeschikking te stimuleren. De Kamer ontvangt de Agenda Veerkracht en
Weerbaarheid na de zomer. Zelfbeschikking is onderdeel van deze agenda.
Vraag 10
Bent u het eens dat het hoog tijd is voor meer instrumenten om te kunnen
ingrijpen wanneer zich problematisch gedrag in een moskee voordoet? Zo ja,
wanneer komt u met de aangekondigde wetgeving om in het geval van
problematisch gedrag sancties te kunnen opleggen zoals het verbeurd
verklaren en het verbieden van het ontvangen van middelen uit het buitenland?
Antwoord 10
De aangekondigde wetgeving zoals benoemd in de vraag betreft de nota van
wijziging bij het wetsvoorstel Transparantie maatschappelijke organisaties
(hierna Wtmo) die de voormalige Minister voor Rechtsbescherming begin juni
2021 heeft aangekondigd (Kamerstukken 2020–2021, 35 228, nr. 38). Deze
voorgenomen wijziging van de Wtmo voegt o.a. een bevoegdheid voor het
OM toe om de rechter te verzoeken maatregelen te treffen jegens organisaties die onze democratische rechtstaat ondermijnen. De Wtmo is in november
2020 naar uw Kamer gestuurd waarop uw Kamer in december 2020 verslag
heeft uitgebracht. Er wordt gewerkt aan beantwoording van het verslag. De
nota van wijziging op de Wtmo is afgelopen augustus 2021 voorgelegd aan
de Raad van State voor een adviesaanvraag. Het advies is ontvangen op
17 november jl. en wordt nog verwerkt.
De Wtmo is overigens geen instrument dat is bedoeld om, als er sprake is
van ondermijning van de democratische rechtstaat, alleen bij moskeeën in te
kunnen grijpen. Álle vormen van ondermijning van de democratische
rechtstaat, waarbij financiering een rol speelt, zullen onder de Wtmo kunnen
vallen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

4