Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2012–2013

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2273
Vragen van het lid Thieme (PvdD) aan de staatssecretaris van Economische
Zaken en aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport over de
aanwezigheid van huisdieren in voedsel en veevoer (ingezonden 12 april 2013).
Antwoord van staatssecretaris Dijksma (Economische Zaken) (ontvangen
17 mei 2013)
Vraag 1
Is het waar dat er in Spanje straathonden, aangereden wild en huisdieren
worden verwerkt in producten die onder meer verkocht werden als grondstof
voor voer en de mogelijkheid bestaat dat dit voer ook aan Nederlandse
bedrijven is geleverd?1 Zo ja, hoe beoordeelt u dit?
Antwoord 1
De Spaanse autoriteiten zijn in januari 2013 een onderzoek gestart naar
aanleiding van een verdenking dat dode gezelschapsdieren verwerkt werden
tot diermeel en dat deze verwerkte dierlijke eiwitten gebruikt zouden worden
in de productie van voeder voor gezelschapsdieren. Uit het Spaanse
onderzoek blijkt dat het diermeel (verwerkte dierlijke eiwitten) van het
verwerkingsbedrijf geen honden DNA bevat. Daarmee is voor de Spaanse
autoriteiten dit spoor gesloten.
Vraag 2
Is het waar dat Spaanse bedrijven honden- en kattenvlees in gehakt hebben
verwerkt en een Nederlands bedrijf hier ook van wordt verdacht?2 Zo ja, hoe
beoordeelt u dit?
Antwoord 2
Zoals aangegeven in antwoord op vraag 1 bleken alle monsters negatief te
zijn op honden DNA. Ook over de link naar een Nederlands bedrijf is vanuit
de contacten met de Spaanse autoriteiten geen aanwijzing gekomen. Op
5 april jl. is door de Spaanse autoriteiten gemeld dat er geen RASFF-melding
(Rapid Alert System for Food and Feed) valt te verwachten omdat daar geen
aanleiding toe is.

1
2

ah-tk-20122013-2273
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2013

NRC Handelsblad, 5 april 2013, Straathonden en huisdieren belandden in Spanje in voer.
http://www.rtl.nl/components/actueel/editienl/nieuws/2013/w14/hondenvlees-in-gehakt.xml

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

1

Vraag 3
Hoe verhouden de berichten over de aanwezigheid van straathonden,
gezelschapsdieren en aangereden dieren in voer en de betrokkenheid van
Nederlandse bedrijven zich tot uw antwoorden op eerdere vragen3 waarin u
aangeeft dat er in Nederland geen sprake is van dit soort frauduleuze
praktijken, die bovendien de voedselveiligheid in gevaar brengen?
Antwoord 3
Zie antwoord op vraag 1 en 2. Spaans onderzoek heeft opgeleverd dat er
geen honden DNA in de producten is aangetroffen. Omdat er geen bewijs is
dat illegale materialen zijn verhandeld heeft Spanje geen meldingen gedaan.
Vraag 4
Acht u de controle van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA)
op (gezelschaps) diervoeding van voldoende kwaliteit? Zo ja, hoe verklaart u
dat de aanwezigheid van onder andere straathonden en gezelschapsdieren in
de voeding niet is opgemerkt? Zo, nee wat gaat u doen om de controle aan te
scherpen en op welke termijn gebeurt dat?
Antwoord 4
Ja. Bij de petfoodbedrijven controleert de NVWA op de aanvoer van dierlijk
materiaal en op de etikettering van het petfood (risicogebaseerd). Deze
controles acht ik voldoende. In Nederland zijn er geen aanwijzingen voor
aanwezigheid van huisdieren in voeding of veevoer.
Vraag 5
Kunt u bevestigen dat het in de Betuwe gevestigde bedrijf dat gespecialiseerd
is in het vervoer van verwerkte dierlijke eiwitten een vergunning van de
NVWA heeft voor het handelen in dierlijke bijproducten?4 Zo ja, bent u bereid
om deze vergunning in te trekken als blijkt dat het bedrijf bewust ook
handelde in producten afkomstig van zwerfdieren, aangereden wild en
gezelschapsdieren en waarom wel of niet?
Antwoord 5
Het bedrijf in de Betuwe heeft een registratie als handelaar van verwerkte
dierlijke eiwitten (diermeel). Als een bedrijf betrokken is bij handel in illegale
producten zal de NVWA optreden. De bestraffing kan bestaan uit boetes,
strafrechtelijke vervolging en/of intrekken van de registratie. Dit laatste
betekent dat het bedrijf niet meer mag handelen. De vorm van bestraffing is
afhankelijk van de ernst van de overtreding.
Vraag 6
Hoe beoordeelt u de uitspraak van de eigenaar van de in Zaltbommel
gevestigde groothandel in kracht- en mengvoer dat het niet erg is als honden
hondenvlees te eten krijgen omdat ze elkaar in de natuur immers ook
opeten?5
Antwoord 6
Vanuit biologisch oogpunt bezien klopt het dat honden of hondachtigen in de
natuur elkaar kunnen opeten. In Europa is echter het gebruik van honden
(gezelschapsdieren) voor menselijke en dierlijke consumptie wettelijk niet
toegestaan.
Vraag 7
Deelt u, onder andere met het oog op voedselveiligheid en ziektebeperking,
de mening van de eigenaar van het in Zaltbommel gevestigde Cagemax? Zo
ja, waarom? Zo nee, hoe gaat u voorkomen dat er producten van honden of
katten worden verwerkt in gezelschapsdiervoeding?

3

Aanhangsel handelingen, TK 2012–2013, nr. 1517.
NRC Handelsblad, 5 april 2013, Straathonden en huisdieren belandden in Spanje in voer.
5
NRC Handelsblad, 5 april 2013, Straathonden en huisdieren belandden in Spanje in voer.
4

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

2

Antwoord 7
In de Europese regelgeving, in Nederland via de Wet dieren geïmplementeerd, is het gebruik van gezelschapsdieren voor de productie van verwerkte
dierlijke eiwitten ten behoeve van gebruik als diervoedergrondstof, verboden.
Vooralsnog zijn er geen aanwijzingen dat in Nederland dit verbod wordt
overtreden.
Vraag 8
Kunt u uitleggen waarom de NVWA vooralsnog geen alarm slaat naar
aanleiding van deze vormen van voedselfraude?
Antwoord 8
De Spaanse autoriteiten hebben geen melding gemaakt van betrokkenheid
van Nederlandse bedrijven. Bovendien is er geen honden DNA aangetroffen
in diermeel. Dit is voor de NVWA reden om geen alarm te slaan.
Vraag 9
Hoe beoordeelt u het feit dat Spanje nog geen melding heeft gemaakt van
deze fraudepraktijken via het Europese alarmeringssysteem RASFF en kunt u
aangeven hoe hier vanuit de EU naar wordt gekeken?
Antwoord 9
Zie antwoord op vraag 2.
Vraag 10
Bent u bereid in Europa aan te geven dat het onacceptabel is dat Spanje haar
verantwoordelijkheid niet neemt door geen melding te maken van deze
praktijken? Zo nee, waarom niet? Zo ja, op welke termijn en wijze?
Antwoord 10
Het RASFF-systeem is een systeem waarmee lidstaten elkaar informeren als
er een gezondheidsrisico wordt geconstateerd.
Een lidstaat die informatie heeft over levensmiddelen of diervoeders die een
ernstig risico voor de gezondheid vormen moet onmiddellijk de Europese
Commissie op de hoogte stellen met behulp van het RASFF-systeem. Zoals
eerder vermeld ziet Spanje geen reden voor een RASFF melding, omdat er
geen bewijs is dat illegale materialen zijn verhandeld.
Vraag 11
Kunt u bevestigen dat er stukjes dolfijn zijn aangetroffen in blikjes tonijn?6 Zo
ja, hoe beoordeelt u dit?
Antwoord 11
Nee. Over de berichtgeving n.a.v. het onderzoek heeft IMARES zelf op
19 maart onderstaand bericht op haar website heeft geplaatst:
«De aanwezigheid van dolfijn in blikken tonijn is{.nooit onderwerp van
onderzoek geweest. In 2010 is wel een kleinschalig onderzoek uitgevoerd
waaruit bleek dat erfelijk materiaal (DNA) van dolfijn kon worden aangetoond
in de onderzochte ingevroren pakken tonijn. Dat heeft waarschijnlijk voor de
verwarring gezorgd. Uit deze resultaten kunnen echter geen conclusies
worden getrokken over andere dan de onderzochte tonijnproducten en ook
niet over het voorkomen van soortvreemd DNA in blikproducten.»Imares en
producenten werken momenteel aan het ontwikkelen van een keurmerk dat
garandeert dat visproducten geen sporen van andere soorten bevatten.»
Vraag 12
Deelt u de mening dat de aanwezigheid van dolfijn in tonijnproducten is
veroorzaakt door de methode van tonijnvangst en dat deze huidige methoden
onverantwoord zijn met het oog op de bijvangst die ze veroorzaken? Zo nee,
waarom niet? Zo ja, bent u bereid er in Europa voor te pleiten dat vangstmethoden die dergelijke bijvangst tot gevolg hebben verboden moeten worden
en waarom wel of niet?

6

http://www.rtl.nl/components/actueel/editienl/nieuws/2013/w12/wat-dolfijn-in-blikje-tonijn.xml
http://www.rtl.nl/components/actueel/editienl/nieuws/2013/w12/wat-dolfijn-in-blikje-tonijn.xml

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

3

Antwoord 12
Het is bekend dat dolfijnen in sommige visserijen worden bijgevangen, maar
het is de vraag of dat ook automatisch de oorzaak is. Als er sprake is van
dolfijn DNA in tonijn producten, zullen de betreffende controle agentschappen alle mogelijke oorzaken moeten onderzoeken. De EU heeft reeds in 2004
maatregelen genomen om de bijvangst van dolfijn- en walvisachtigen in kaart
te brengen en te voorkomen. Deze verordening is niet voldoende effectief
gebleken. Uw Kamer is geïnformeerd over de evaluatie van de Europese
Commissie hierover (31 oktober 2011).
Ik pleit er in Brussel dan ook voor dat onder de nieuwe technische maatregelen (in het kader van het nieuwe Gemeenschappelijke Visserij Beleid) wél
effectieve voorwaarden worden gesteld. Mijn inzet is dat visserij mogelijk
blijft met een minimum aan bijvangsten van kwetsbare diersoorten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

4