Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2015–2016

34 350 VIII

Wijziging van de begrotingsstaten van het
Ministerie van Onderwijs, Cultuur en
Wetenschap (VIII) voor het jaar 2015 (wijziging
samenhangende met de Najaarsnota)

Nr. 2

MEMORIE VAN TOELICHTING
A. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL
Wetsartikelen 1 en 2
De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden op
grond van artikel 1, derde lid, van de Comptabiliteitswet 2001 elk
afzonderlijk bij de wet vastgesteld en derhalve ook gewijzigd. Het
onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om voor het jaar 2015 wijzigingen
aan te brengen in:
1. de departementale begrotingsstaat van het Ministerie van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschap;
2. de begrotingsstaat van het agentschap Dienst Uitvoering Onderwijs.
De in de begrotingsstaat opgenomen begrotingsartikelen worden in
onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht.
De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,
M. Bussemaker

kst-34350-VIII-2
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2015

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 350 VIII, nr. 2

1

B. BEGROTINGSTOELICHTING
1.
2.

Leeswijzer
Het beleid
2.1. Overzicht belangrijkste uitgaven- en ontvangstenmutaties
2.2. Beleidsartikelen
2.3. Niet-beleidsartikelen
2.4. Agentschap

2
2
2
4
26
30

1. Leeswijzer
Allereerst is de begrotingsstaat voor de verplichtingen, uitgaven en
ontvangsten voor de begroting van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur
en Wetenschap opgenomen. Hierin wordt inzicht gegeven in de financiële
wijzigingen die op (beleids)artikelniveau worden voorgesteld in de
begroting voor het jaar 2015.
In paragraaf 2 «Het beleid» wordt een toelichting gegeven op de belangrijkste begrotingsmutaties uit dit wetsvoorstel (paragraaf 2.1). Vervolgens
wordt inzicht gegeven in de begrotingsmutaties op artikelniveau voor de
beleidsartikelen en de niet-beleidsartikelen (paragraaf 2.2 en 2.3). Voor alle
artikelen geldt dat in de tabel budgettaire gevolgen van beleid de «Stand
1e suppletoire begroting» inclusief de Incidentele suppletoire begroting
(ISB) 2015 is. De ISB 2015 heeft namelijk alleen betrekking op artikel 14
Cultuur en daarom wordt alleen in dit artikel de «Stand incidentele
suppletoire begroting» apart weergegeven.
Daarnaast geldt dat uitgaven- en ontvangstenmutaties groter dan € 2,2
miljoen worden toegelicht. De toelichtingen op de uitgaven gelden ook
voor de verplichtingen. Alleen indien er sprake is van een groot verschil
van de verplichtingenmutaties ten opzichte van de uitgavenmutaties,
wordt dit verschil apart toegelicht. Deze verschillen ontstaan bijvoorbeeld
doordat er verplichtingen zijn aangegaan die niet tot een uitgavenmutatie
leiden (zoals het aangaan van garantieverplichtingen in het kader van
schatkistbankieren) of door regelingen waarvoor de verplichtingen dit jaar
worden aangegaan terwijl de uitgaven pas volgend jaar (of in de jaren
daarna) plaatsvinden.
2. Het beleid
2.1 Overzicht belangrijkste uitgaven- en ontvangstenmutaties
In de 2e suppletoire begroting van OCW wordt een verdere uitwerking
gegeven aan de besluiten van het kabinet over de Najaarsnota voor het
begrotingshoofdstuk van OCW (VIII). Als gevolg hiervan wordt in de
OCW-begroting in 2015 een uitgavenpeil van € 36,4 miljard geraamd. Het
geraamde ontvangstenniveau is € 1,3 miljard.
In tabel 1 en 2 wordt de aansluiting getoond van respectievelijk de
uitgaven en ontvangsten tussen de 1e suppletoire begroting 2015 en de 2e
suppletoire begroting 2015. Een deel hiervan is al gepresenteerd in de
Miljoenennota 2016 en de hiermee samenhangende OCW-begroting 2016.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 350 VIII, nr. 2

2

Tabel 1. Belangrijkste suppletoire uitgavenmutaties 2015 (Tweede suppletoire
begroting) (Bedragen x € 1.000)
Artikelnr.
Stand oorspronkelijk vastgesteld begroting 2015

36.032.123

1

Stand 1e suppletoire begroting 2015
Belangrijkste suppletoire mutaties:
1)
Bijstelling autonome raming studiefinanciering
2)
Mee- en tegenvallers
3)
Meerjarige kasschuiven
4)
Overlopende verplichtingen
5)
Loonruimte-overeenkomst
6)
Niet kaderrelevante mutaties
7)
Overige mutaties

36.248.637
11
diverse
1, 8, 95
diverse
diverse
11
diverse

Stand 2e suppletoire begroting 2015
1

Uitgaven

– 25.000
– 43.204
– 10.066
– 40.176
231.366
70.000
2.442
36.433.999

Inclusief Incidentele suppletoire begroting 2015

Toelichting op de belangrijkste uitgavenmutaties:
1) Ramingsbijstelling autonome raming studiefinanciering
Voor de basisbeurs en de aanvullende beurs gift geldt dat de gerealiseerde uitgaven voor met name de BOL iets achterblijven bij de raming.
2) Mee- en tegenvallers
Dit betreft het saldo van diverse mee- en tegenvallers. Zo is er sprake van
een tegenvaller van € 12,0 miljoen bij de asielzoekers-/leerplusregelingen.
Bij de lerarenbeurs is sprake van een onderuitputting van € 31,5 miljoen.
Ook is er sprake van onderuitputting op de regeling voortijdig schoolverlaten (€ 12,0 miljoen) en de regeling praktijkleren (€ 5,5 miljoen).
3) Meerjarige kasschuiven
Dit betreft een kasschuif voor het Lerarenfonds van € 4,5 miljoen van 2015
naar 2016. De inschrijving is in oktober 2015 opengesteld waardoor een
groot deel van de uitgaven pas in 2016 plaatsvinden. Daarnaast wordt er
op het centrale apparaatsartikel € 5,3 miljoen doorgeschoven naar de
jaren 2016–2019 om aan te sluiten bij de gewijzigde financieringsbehoefte
in verband met (inter)departementale ontwikkelingen.
4) Overlopende verplichtingen
Op diverse artikelen zijn er verplichtingen die niet in 2015 tot uitgaven
leiden maar in 2016.
5) Loonruimte-overeenkomst
Het Kabinet heeft op 10 juli 2015 een Loonruimte-overeenkomst publieke
sector 2015 – 2016 afgesloten. Dit betreft de toevoeging van de kabinetsbijdrage voor OCW voor 2015. Zie artikel 91 Nominaal en onvoorzien voor
de verdeling over de begrotingsartikelen.
6) Niet kaderrelevante uitgaven
De niet-kaderrelevante uitgaven voor studiefinanciering zijn hoger dan
geraamd. Uit de realisatiegegevens van DUO tot en met augustus 2015
blijkt dat meer studenten zijn gaan lenen dan aanvankelijk geraamd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 350 VIII, nr. 2

3

7) Overige mutaties
Het betreft overboekingen met andere departementen en desalderingen
van uitgaven met ontvangsten.
Tabel 2. Belangrijkste suppletoire ontvangstenmutaties 2015 (Tweede suppletoire
begroting) (Bedragen x € 1.000)
Artikelnr.

Ontvangsten

Stand oorspronkelijk vastgesteld begroting 2015

1.256.715

Stand 1e suppletoire begroting 20151
Belangrijkste suppletoire mutaties:
1)
Bijstelling autonome raming studiefinanciering
2)
Rente studiefinanciering
3)
Meerontvangsten
4)
Overige mutaties

1.304.577
13
11
1, 3
1, 14, 95

Stand 2e suppletoire begroting 2015
1

10.000
– 40.000
4.300
16.568
1.295.445

Inclusief Incidentele suppletoire begroting 2015

Toelichting op de belangrijkste ontvangstenmutaties:
1) Ramingsbijstelling autonome raming studiefinanciering
Uit de realisatiegegevens van DUO tot en met augustus 2015 blijkt dat er
meer lesgeldontvangsten zijn dan geraamd. Dit heeft te maken met
achterstallige betalingen over het jaar 2014.
2) Rente studiefinanciering
Uit realisatiegegevens van DUO blijkt dat de renteontvangsten tot en met
de maand augustus lager zijn dan geraamd. Door de lage rente is het
renteaandeel in de aflossingsbedragen laag.
3) Meerontvangsten
Dit betreft meerontvangsten als gevolg van terugvorderingen en
afrekening van diverse subsidies in het po en vo.
4) Overige mutaties
Dit betreft desalderingen van uitgaven met ontvangsten.
2.2 Beleidsartikelen
Artikel 1. Primair onderwijs
Budgettaire gevolgen van beleid
Budgettaire gevolgen van beleid, beleidsartikel 1 (Tweede suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
Stand oorspronkelijk vastgestelde
begroting (na nota
van wijziging,
amendementen en
ISB) (1)

Stand 1e
suppletoire
begroting (2)

Mutaties 2e
suppletoire
begroting (3)

Stand 2e
suppletoire
begroting
(4)=(2+3)

Verplichtingen
Waarvan garantieverplichtingen

9.963.954

9.935.976

256.162

10.192.138

Totale uitgaven

9.963.954

9.935.976

122.162

10.058.138

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 350 VIII, nr. 2

4

Stand oorspronkelijk vastgestelde
begroting (na nota
van wijziging,
amendementen en
ISB) (1)
Waarvan juridisch verplicht

Stand 1e
suppletoire
begroting (2)

Mutaties 2e
suppletoire
begroting (3)

99,80%

Bekostiging
•
Hoofdbekostiging
–
Bekostiging Primair Onderwijs
–
Bekostiging Caribisch Nederland
•
Prestatiebox
•
Aanvullende bekostiging
–
Conciërgeregeling
–
Subsidieregeling Passend Onderwijs
–
Overig

Stand 2e
suppletoire
begroting
(4)=(2+3)

99,90%

9.413.110
9.268.730
9.255.775
12.955
128.000
16.380
11.432
0
4.948

9.405.548
9.260.328
9.247.128
13.200
128.000
17.220
11.432
0
5.788

124.088
124.088
123.434
654

Subsidies
–
Regeling Onderwijsvoorziening jonggehandicapten
–
Nederlands onderwijs buitenland
–
Herstart en Op de Rails
–
Basis voor Presteren (School aan Zet en Bèta Techniek)
–
Humanistisch vormend en godsdienstonderwijs
–
Overig

122.615
23.862
13.355
0
8.992
10.000
66.406

103.631
23.862
13.355
0
7.080
10.000
49.334

– 7.547

– 10.047

96.084
23.862
13.355
0
9.580
10.000
39.287

Opdrachten

11.344

10.020

– 4.220

5.800

Bijdragen aan agentschappen
–
Dienst Uitvoering Onderwijs

28.431
28.431

28.310
28.310

5.592
5.592

33.902
33.902

Bijdragen aan ZBO’s/RWT’s
–
Stichting Vervangingsfonds en Particpatiefonds
–
Stichting Vervangingsfonds en Bedrijfsgezondheid
–
UWV

15.981
5.716
7.964
2.301

15.994
5.729
7.964
2.301

15.149
15.000

31.143
20.729
7.964
2.450

Bijdragen aan medeoverheden
–
Gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid
–
Convenant G37
–
Ondersteuning niet G37

361.550
261.750
95.000
4.800

361.550
261.750
95.000
4.800

0

361.550
261.750
95.000
4.800

Bijdragen aan sociale fondsen
–
Brede Scholen

10.923
10.923

10.923
10.923

– 10.900
– 10.900

23
23

Ontvangsten

1.661

1.661

16.700

18.361

0

2.500

149

9.529.636
9.384.416
9.370.562
13.854
128.000
17.220
11.432
0
5.788

In de kolom «Mutaties 2e suppletoire begroting 2015» worden de mutaties
ten opzichte van de «Stand 1e suppletoire begroting 2015» weergegeven.
Hieronder worden de belangrijkste mutaties toegelicht.
Toelichting mutaties:
Verplichtingen
De verplichtingen worden met € 256,2 miljoen verhoogd. Het verschil
tussen de verplichtingen- en uitgavenmutaties (€ 134,0 miljoen) wordt
veroorzaakt door:
• bijstelling van de verplichtingenraming (€ 154,0 miljoen) als gevolg
van de schooljaarsystematiek, waardoor een deel van de nieuw
aangegane verplichtingen die in 2016 tot betaling leiden, drukt op de
verplichtingenstand van 2015;
• neerwaartse bijstelling van € 20,0 miljoen omdat voor een aantal
subsidies met een betaaleffect in 2015 de verplichting vóór 2015 is
aangegaan.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 350 VIII, nr. 2

5

Uitgaven
Toelichting per instrument:
Bekostiging
Het budget voor Bekostiging Primair Onderwijs wordt per saldo met
€ 124,1 miljoen verhoogd door:
• de doorverdeling van de loon- en prijsbijstelling tranche 2015 en de
extra middelen uit de loonruimte-overeenkomst voor 2015 (waarvan
de loonbijstelling € 121,9 miljoen bedraagt, en de prijsbijstelling € 3,7
miljoen);
• middelen die vanuit het Begrotingsakkoord 2014 beschikbaar zijn
gesteld voor een schone scholenfonds. Een deel hiervan loopt via het
Restauratiefonds. Het benodigde budget (€ 2 miljoen) wordt aan het
fonds toegevoegd.
• een dalend aantal plaatsen in justitiële jeugdinrichtingen waardoor de
kosten voor het onderwijs in deze inrichtingen zijn gedaald. De teveel
ontvangen bijdrage (€ 5,3 miljoen) wordt teruggestort naar DJI;
• toevoeging van middelen uit de eindejaarsmarge 2014 (€ 4,1 miljoen).
Subsidies
Het budget voor subsidies wordt per saldo met € 7,5 miljoen verlaagd
door:
• het doorschuiven van de juridische verplichting van een aantal
projecten (Platform Bèta en Techniek en doorbraak project ICT) naar
2016 en de daarmee samenhangende betalingen (€ 3 miljoen);
• het beschikbaar stellen van € 5 miljoen in 2015 voor het Lerarenontwikkelfonds. Vanwege de schooljaarsystematiek zal een groot deel van
de uitgaven in 2016 plaatsvinden. Daarom wordt € 4,5 miljoen
doorgeschoven naar 2016;
• een overboeking van artikel 3 naar artikel 1 (€ 2,5 miljoen) voor het
project Bèta en techniek;
• een overboeking naar de bekostiging voor de regeling procesbegeleiders in krimpregio’s (1,8 miljoen).
Opdrachten
Het budget voor opdrachten wordt per saldo met € 4,2 miljoen verlaagd
door:
• minder gestarte onderzoeksprojecten (€ 1,5 miljoen) dan oorspronkelijk voorzien;
• een overboeking van artikel 1 naar artikel 3 (€ 2 miljoen) ten behoeve
van CITO.
Bijdragen aan agentschappen
•

Met het Programma Dienstverlening Instellingen wordt, in lijn met
kabinetsbeleid «Digitaal 2017», gewekt aan de inrichting van een
optimale ICT-omgeving voor onderwijsinstellingen. Dit programma
(€ 5 miljoen) draagt bij aan reductie van administratieve lasten.

Bijdragen aan ZBO’s/RWT’s
•

Het budget voor bijdragen aan ZBO’s/RWT’s wordt per saldo met
€ 15,1 miljoen verhoogd. Voor € 15 miljoen wordt dit verklaard door
een betaling aan het Participatiefonds van teruggevorderde negatief
getoetste declaraties van schoolbesturen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 350 VIII, nr. 2

6

Bijdragen aan sociale fondsen
•

Het budget voor bijdragen aan sociale fondsen is met € 10,9 miljoen
verlaagd vanwege een overboeking naar het Gemeentefonds ten
behoeve van de impuls brede scholen, sport en cultuur.

Ontvangsten
Het ontvangstenbudget wordt met € 16,7 miljoen verhoogd. Dit bedrag
bestaat voor € 15 miljoen uit de terugvordering door het Participatiefonds
van negatief getoetste declaraties van schoolbesturen. De resterende
€ 1,7 miljoen betreffen meerontvangsten bij afhandeling van jaarrekeningen en afrekeningen van diverse subsidies.
Artikel 3. Voortgezet onderwijs
Budgettaire gevolgen van beleid
Budgettaire gevolgen van beleid, beleidsartikel 3 (Tweede suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
Stand oorspronkelijk vastgestelde
begroting (na nota
van wijziging,
amendementen en
ISB) (1)

Stand 1e
suppletoire
begroting (2)

Mutaties 2e
suppletoire
begroting (3)

Stand 2e
suppletoire
begroting
(4)=(2+3)

Verplichtingen
Waarvan garantieverplichtingen

7.502.074

7.581.729
1.425

227.713
18.163

7.809.442
19.588

Totale uitgaven
Waarvan juridisch verplicht

7.480.508

7.533.960
99,90%

116.371

7.650.331
99,90%

Bekostiging
•
Hoofdbekostiging
–
Bekostiging voortgezet onderwijs lumpsum
–
Bekostiging lichte ondersteuning
–
Bekostiging Caribisch Nederland
•
Prestatiebox
–
Regeling prestatiebox voortgezet onderwijs
•
Aanvullende bekostiging
–
Regeling IGVO (Internationaal Georiënteerd Voortgezet
Onderwijs)
–
Regeling leerplusarrangement, nieuwkomers en eerste opvang
vreemdelingen
–
Regeling bekostiging kenniscentra voor leerwerktrajecten
vmbo
–
Regeling functiemix VO Randstadregio’s

7.341.604
7.022.187
6.434.326
574.810
13.051
177.363
177.363
142.054

7.370.795
7.051.378
6.461.632
574.810
14.936
177.363
177.363
142.054

117.759
101.759
93.306
8.390
63
0
0
16.000

7.488.554
7.153.137
6.554.938
583.200
14.999
177.363
177.363
158.054

2.741

2.741

0

2.741

77.677

77.677

16.000

93.677

250
61.386

250
61.386

0
0

250
61.386

Subsidies
–
Stichting Kennisnet (basissubsidie) PO, VO, BE
–
ICT-projecten
–
Beter presteren (Scholen aan Zet en Platform Beta en
Techniek)
–
Onderwijs Bewijs
–
Regionale verwijzingscommissies VO
–
Pilots zomerscholen
–
Overige projecten

59.937
12.052
700

71.213
12.052
700

– 10.110
300
0

61.103
12.352
700

3.465
1.363
6.985
9.000
26.372

2.465
1.363
6.985
9.000
38.648

– 1.760
0
0
– 4.623
– 4.027

705
1.363
6.985
4.377
34.621

Opdrachten
–
In- en uitbesteding

1.582
1.582

1.552
1.552

26
26

1.578
1.578

Bijdragen aan agentschappen
–
Dienst Uitvoering Onderwijs

30.001
30.001

29.980
29.980

1.012
1.012

30.992
30.992

Bijdragen aan ZBO’s/RWT’s
–
ZBO: College voor Toetsen en Examens
–
SLOA: onderwijs ondersteunende instellingen PO/VO/BVE
(incl. examens)

47.146
4.165

60.182
4.165

7.684
4.420

67.866
8.585

42.981

56.017

3.264

59.281

238

238

0

238

Bijdragen aan (inter)nationale organisaties

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 350 VIII, nr. 2

7

–

Stand oorspronkelijk vastgestelde
begroting (na nota
van wijziging,
amendementen en
ISB) (1)

Stand 1e
suppletoire
begroting (2)

Mutaties 2e
suppletoire
begroting (3)

Stand 2e
suppletoire
begroting
(4)=(2+3)

238

238

0

238

1.361

1.361

2.600

3.961

GRAZ (ECML) en PISA

Ontvangsten

In de kolom «Mutaties 2e suppletoire begroting 2015» worden de mutaties
ten opzichte van de «Stand 1e suppletoire begroting 2015» weergegeven.
Hieronder worden de belangrijkste mutaties toegelicht.
Toelichting mutaties:
Verplichtingen
De verplichtingen worden met € 227,7 miljoen verhoogd. Het verschil
tussen de verplichtingen- en uitgavenmutaties (€ 111,3 miljoen) wordt
veroorzaakt door:
• garantieverplichtingen/rekening-courant kredieten aan onderwijsinstellingen die in 2015 zijn aangegaan en waar OCW garant voor staat
(€ 18,2 miljoen);
• bijstelling van de verplichtingenraming doordat, naast de extra
verplichtingen voor het kalenderjaar 2015 als gevolg van de uitdeling
van de kabinetsbijdrage en middelen voor de loonruimteovereenkomst 2015, een deel van de uitgavenmutaties voor 2016 reeds
in 2015 wordt verplicht (totaal € 93,2 miljoen).
Uitgaven
Toelichting per instrument:
Bekostiging
Het budget wordt per saldo met € 117,8 verhoogd. De belangrijkste
mutaties hebben betrekking op:
• een bijstelling van € 90,0 miljoen in verband met de doorverdeling van
de loonbijstelling tranche 2015 en de extra middelen uit de loonruimteovereenkomst voor 2015;
• een bijstelling van € 3,2 miljoen in verband met de uitdeling van de
prijsbijstelling 2015;
• een verhoging van € 12,0 miljoen als gevolg de stijging van het aantal
nieuwkomers en eerste opvang vreemdelingen;
• een overboeking van subsidies naar bekostiging van € 5,5 miljoen van
NOA-middelen;
• het saldo van diverse overboekingen van en naar andere beleidsterreinen (€ 7,1 miljoen).
Subsidies
Het budget wordt per saldo met € 10,1 miljoen verlaagd. De verlaging is
met name het gevolg van de volgende mutaties:
– een overboeking van subsidies naar bekostiging van € 5,5 miljoen van
NOA-middelen;
– het saldo van diverse overboekingen van en naar andere beleidsterreinen (€ 4,6 miljoen).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 350 VIII, nr. 2

8

Bijdragen aan ZBO’s/RWT’s
•

Het budget voor ZBO’s/RWT’s wordt per saldo met € 7,7 miljoen
verhoogd. Deze verhoging houdt verband met bijdragen van andere
beleidsterreinen voor de instellingssubsidie van CvTE: € 4,4 miljoen en
SLO/CITO: € 3,3 miljoen. De financiering van deze instellingen verloopt
via het beleidsterrein van voortgezet onderwijs.

Ontvangsten
Het ontvangstenbudget wordt met € 2,6 miljoen verhoogd. Dit betreft
extra ontvangsten als gevolg van terugvorderingen op diverse dossiers en
projecten.
Artikel 4. Beroepsonderwijs en volwasseneneducatie
Budgettaire gevolgen van beleid
Budgettaire gevolgen van beleid, beleidsartikel 4 (Tweede suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
Stand oorspronkelijk
vastgestelde begroting
(na nota van wijziging,
amendementen en
ISB) (1)

Stand 1e
suppletoire
begroting (2)

Mutaties 2e
suppletoire
begroting (3)

Stand 2e
suppletoire
begroting
(4)=(2+3)

Verplichtingen
Waarvan garantieverplichtingen

4.063.888

3.989.619
415

30.942
21.730

4.020.561
22.145

Totale uitgaven
Waarvan juridisch verplicht

4.107.238

4.067.876
99,7%

20.070

4.087.946
100%

Bekostiging
•
Hoofdbekostiging
– Bekostiging roc’s/overige regelingen
– Bekostiging kbb’s
– Bekostiging Caribisch Nederland
– Bekostiging vavo
•
Prestatiebox
– Kwaliteitsafspraken
•
Aanvullende bekostiging
– Schoolmaatschappelijk werk in het mbo
– Versterken centrale en uniforme toetsing
– RMC’s
– Plusvoorzieningen overbelaste Jongeren en
wijkscholen
– Programmagelden regio’s
– Convenanten met RMC-regio’s
– Aanvullende vergoeding experimenten vmbombo 2
– Leerlinggebonden financiering (LGF)
– Taal en Rekenen
– School-ex 2.0
– Regionaal Investeringsfonds
– Salarismix Randstadregio’s

3.724.131
3.355.048
3.220.435
69.650
5.664
59.299
228.865
228.865
140.218
14.017
4.981
0

3.678.515
3.313.868
3.181.547
65.193
7.829
59.299
228.100
228.100
136.547
13.944
0
0

10.853
67.515
86.367
– 19.159
– 431
738
– 11.000
– 11.000
– 45.662
0
0
0

3.689.368
3.381.383
3.267.914
46.034
7.398
60.037
217.100
217.100
90.885
13.944
0
0

30.400
19.150
17.100

30.400
19.258
17.065

0
0
– 1.000

30.400
19.258
16.065

0
0
0
0
13.450
41.120

0
0
0
0
14.760
41.120

0
0
0
0
– 3.542
– 41.120

0
0
0
0
11.218
0

242.918
209.000
4.000
5.000
3.800
0
2.100
19.018

256.447
206.253
4.000
5.000
0
0
2.100
39.094

– 11.272
– 5.253
0
0
0
0
– 500
– 5.519

245.175
201.000
4.000
5.000
0
0
1.600
33.575

Opdrachten
– In- en uitbesteding

4.294
4.294

4.295
4.295

12.310
12.310

16.605
16.605

Bijdragen aan agentschappen
– Dienst Uitvoering Onderwijs
– Rijksdienst voor Ondernemend Nederland

18.141
18.141
0

22.424
18.158
4.266

300
300
0

22.724
18.458
4.266

Subsidies
– Subsidieregeling praktijkleren
– Actieplan Laaggeletterdheid
– Pilots laaggeletterdheid
– Sectorplan mbo-hbo techniek
– Netwerkscholen
– Loopbaanorientatie
– Overige projecten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 350 VIII, nr. 2

9

Stand oorspronkelijk
vastgestelde begroting
(na nota van wijziging,
amendementen en
ISB) (1)

Stand 1e
suppletoire
begroting (2)

Mutaties 2e
suppletoire
begroting (3)

Stand 2e
suppletoire
begroting
(4)=(2+3)

Bijdragen aan ZBO’s/RWT’s
– College voor Examens
– Wet SLOA
– SBB

5.239
332
4.907
0

3.236
550
2.686
0

20.152
1
– 682
20.833

23.388
551
2.004
20.833

Bijdragen aan medeoverheden
– Caribisch Nederland
– RMC’s
– Educatie

112.515
25.791
32.425
54.299

102.959
14.535
32.425
55.999

– 12.273
– 13.099
125
701

90.686
1.436
32.550
56.700

Bijdragen aan sociale fondsen
– Participatiebudget

0
0

0
0

0
0

0
0

Ontvangsten

0

6.500

0

6.500

In de kolom «Mutaties 2e suppletoire begroting 2015» worden de mutaties
ten opzichte van de «Stand 1e suppletoire begroting 2015» weergegeven.
Hieronder worden de belangrijkste mutaties toegelicht.
Toelichting mutaties:
Verplichtingen
De verplichtingen worden met € 30,9 miljoen verhoogd. Het verschil
tussen de verplichtingen- en uitgavenmutaties wordt veroorzaakt door:
• garantieverplichtingen/rekening-courant kredieten aan onderwijsinstellingen die in 2015 zijn aangegaan en waar OCW garant voor staat
(€ 21,7 miljoen).
Uitgaven
Toelichting per instrument:
Bekostiging
Het budget voor de bekostiging wordt per saldo met € 10,9 miljoen
verhoogd. Deze verhoging is met name het gevolg van de volgende
mutaties:
• de bekostiging voor de roc’s en vakinstellingen wordt opgehoogd met
een bedrag van € 86,4 miljoen. Dit kan voor een bedrag van € 41
miljoen verklaard worden door de doorverdeling van de loon- en
prijsbijstelling tranche 2015 en de extra middelen uit de loonruimteovereenkomst voor 2015. Uit het macrobudget van 2016 wordt € 3
miljoen geschoven naar 2015 voor de incidentele bijdrage aan de SVO.
De ophoging van € 41,1 miljoen wordt toegelicht bij de salarismix;
• de bekostiging van de kbb’s is verlaagd met een bedrag van € 19,3
miljoen. Vanaf 1 augustus zijn de kbb’s opgehouden te bestaan. Deze
taken zijn overgeheveld naar SBB en deze middelen zullen daarom
vanaf 1 augustus 2015 gerealiseerd worden op het instrument
«Bijdrage aan ZBO’s/RWT’s»;
• er wordt een meevaller van € 12 miljoen verwacht op de regeling
voortijdig schoolverlaten (VSV). Doordat sommige instellingen
gedeeltelijk niet de VSV-norm van dit jaar hebben gehaald, blijft er in
2015 geld over op deze regeling. Daarom zijn de kwaliteitsafspraken
met € 11 miljoen verlaagd (mbo) en de middelen voor de convenanten
met RMC-regio’s zijn met € 1 miljoen verlaagd (vo);

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 350 VIII, nr. 2

10

•
•

in het kader van het investeringsfonds mbo wordt een bedrag
doorgeschoven naar 2016 (€ 3,5 miljoen);
in 2014 is abusievelijk de regeling salarismix 2015 (€ 41,1 miljoen)
uitbetaald aan de mbo-instellingen (34 000 VIII, nr. 82). Daarom zal er
in 2015 geen realisatie plaatsvinden op de regeling salarismix.

Subsidies
Het budget voor de subsidies wordt per saldo met € 11,3 miljoen
verlaagd. Deze verlaging is met name het gevolg van de volgende
mutaties:
• op de regeling praktijkleren wordt een onderuitputting van circa € 5
miljoen verwacht, omdat het aantal aanvragen lager was dan de
beschikbare middelen;
• het budget voor overige projecten wordt verlaagd met € 5,5 miljoen.
Dit kan grotendeels verklaard worden door een kasschuif van € 4,4
miljoen vanwege overlopende verplichtingen.
Opdrachten
Het budget voor opdrachten wordt per saldo met € 12,3 miljoen
verhoogd. Dit kan grotendeels verklaard worden door een overboeking
van € 11,5 miljoen van het instrument bijdragen aan medeoverheden.
Naar verwachting zal er ten behoeve van Caribisch Nederland voor dit
bedrag aan opdrachten gerealiseerd worden.
Bijdragen aan agentschappen
Het budget voor bijdragen aan agentschappen wordt per saldo met € 0,3
miljoen verhoogd.
Bijdragen aan ZBO’s/RWT’s
Het budget voor bijdragen aan ZBO’s/RWT’s wordt per saldo met € 20,2
miljoen verhoogd. Dit wordt grotendeels verklaard door de overboeking
van het instrument Bekostiging ten behoeve van Stichting Samenwerking
Beroepsonderwijs Bedrijfsleven (SBB) (€ 19,2 miljoen).
Bijdragen aan medeoverheden
Het budget voor bijdragen aan medeoverheden wordt per saldo met
€ 12,3 miljoen verlaagd. Dit kan grotendeels verklaard worden door de
overboeking van € 11,5 miljoen naar het instrument opdrachten doordat
de opdrachten voor Caribisch Nederland onder het instrument opdrachten
gerealiseerd worden in plaats van onder het instrument bijdragen aan
medeoverheden.
Artikel 6. Hoger beroepsonderwijs
Budgettaire gevolgen van beleid
Budgettaire gevolgen van beleid, beleidsartikel 6 (Tweede suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)

Verplichtingen
Waarvan garantieverplichtingen

Stand oorspronkelijk vastgestelde
begroting (na nota
van wijziging,
amendementen en
ISB) (1)

Stand 1e
suppletoire
begroting (2)

Mutaties 2e
suppletoire
begroting (3)

Stand 2e
suppletoire
begroting
(4)=(2+3)

2.778.940

2.823.030
10.000

49.656
14.383

2.872.686
24.383

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 350 VIII, nr. 2

11

Stand oorspronkelijk vastgestelde
begroting (na nota
van wijziging,
amendementen en
ISB) (1)

Stand 1e
suppletoire
begroting (2)

Mutaties 2e
suppletoire
begroting (3)

Stand 2e
suppletoire
begroting
(4)=(2+3)

Totale uitgaven
Waarvan juridisch verplicht

2.770.109

2.787.395
99,90%

23.842

2.811.237
99,90%

Bekostiging
•
Hoofdbekostiging
– Onderwijsdeel hbo
– Deel ontwerp en ontwikkeling
– Bekostiging postinitiële masteropleidingen hbo
•
Prestatiebox
– Onderwijskwaliteit en studiesucces, en profilering

2.720.998
2.544.885
2.474.148
69.253
1.484
176.113
176.113

2.731.341
2.555.228
2.484.491
69.253
1.484
176.113
176.113

24.788
22.771
21.978
793

2.756.129
2.577.999
2.506.469
70.046
1.484
178.130
178.130

Subsidies
– Regeling stimulering Bèta/techniek
– Overig

375
0
375

3.068
2.758
310

878
878

3.946
2.758
1.188

Opdrachten
– Uitbesteding

100
100

165
165

88
88

253
253

Bijdragen aan agentschappen
– Dienst Uitvoering Onderwijs

16.916
16.916

17.476
17.476

137
137

17.613
17.613

Bijdragen aan ZBO’s/RWT’s
– NWO (Praktijkgericht onderzoek hbo)
– NWO (Promotiebeurs voor leraren)

29.529
27.154
2.375

30.779
28.404
2.375

317
292
25

31.096
28.696
2.400

Bijdragen aan (inter)nationale organisaties
– SKI 123 en NUFFIC

2.191
2.191

4.566
4.566

– 2.366
– 2.366

2.200
2.200

Ontvangsten

1.213

1.213

2.017
2.017

1.213

In de kolom «Mutaties 2e suppletoire begroting 2015» worden de mutaties
ten opzichte van de «Stand 1e suppletoire begroting 2015» weergegeven.
Hieronder worden de belangrijkste mutaties toegelicht.
Toelichting mutaties:
Verplichtingen
De verplichtingen worden met € 49,7 miljoen verhoogd. Het verschil
tussen de verplichtingen- en uitgavenmutaties (€ 25,8 miljoen) wordt
veroorzaakt door:
• Garantieverplichtingen/rekening-courant kredieten aan onderwijsinstellingen die in 2015 zijn aangegaan en waar OCW garant voor staat
(€ 14,4 miljoen).
• bijstelling van de verplichtingenraming als gevolg van een aanpassing
van de bekostiging in 2016 (€ 11,4 miljoen), overeenkomstig de
bekostigingsregeling wordt de kasmutatie 2016 verplicht in 2015.
Uitgaven
Toelichting per instrument:
Bekostiging
Het budget voor de bekostiging wordt per saldo met € 24,8 miljoen
verhoogd in verband met:
• de doorverdeling van de loon- en prijsbijstelling tranche 2015 en de
extra middelen uit de loonruimte-overeenkomst voor 2015. (€ 29,2
miljoen);

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 350 VIII, nr. 2

12

•

•
•

een intertemporele compensatie (voor 2015 – € 4,1 miljoen) om de
beschikbare budgetten voor Flexibel hoger onderwijs voor volwassenen (Leven Lang Leren) in overeenstemming te brengen met de
beoogde uitgaven;
diverse geringe mutaties (interne overboekingen) die het budget
verlagen (€ 2,3 miljoen);
het budget voor de prestatiebox wordt met € 2,0 miljoen verhoogd in
verband met de loon- en prijsbijstelling 2015 en de uitdeling van de
boven sectorale loonruimte 2015.

Bijdragen aan (inter)nationale organisaties
•

Het budget voor SKI 123 en NUFFIC wordt met € 2,4 miljoen verlaagd
door het overhevelen van het aandeel hbo in de middelen voor het
EP-NUFFIC naar het instrument «Bijdragen aan (inter)nationale
organisaties» onder artikel 7.

Artikel 7. Wetenschappelijk onderwijs
Budgettaire gevolgen van beleid
Budgettaire gevolgen van beleid, beleidsartikel 7 (Tweede suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
Stand oorspronkelijk
vastgestelde begroting
(na nota van wijziging,
amendementen en ISB)
(1)

Stand 1e
suppletoire
begroting (2)

Mutaties 2e
suppletoire
begroting (3)

Stand 2e
suppletoire
begroting (4)=(2+3)

Verplichtingen

4.126.980

4.166.137

66.812

4.232.949

Totale uitgaven
Waarvan juridisch verplicht

4.139.632

4.169.574
99,9%

40.946

4.210.520
99,9%

Bekostiging
•
Hoofdbekostiging
– Onderwijsdeel wo
– Onderzoeksdeel wo
– Deel ondersteuning geneeskundig onderwijs
en onderzoek
– Bekostiging tweede mastergraden in het wo
•
Prestatiebox
– Onderwijskwaliteit en studiesucces, en
profilering

4.108.307
3.974.053
1.628.730
1.728.754

4.140.416
4.006.162
1.657.639
1.731.954

38.022
36.616
17.455
18.163

4.178.438
4.042.778
1.675.094
1.750.117

616.569
0
134.254

616.569
0
134.254

998
1.406

617.567
0
135.660

134.254

134.254

1.406

135.660

Subsidies
– Subsidieregeling Sirius programma
– Subsidieregeling Libertas Noodfonds
– Overig

4.954
2.407
265
2.282

4.954
2.407
265
2.282

19

19

4.973
2.407
265
2.301

Opdrachten
– Uitbesteding

1.362
1.362

1.443
1.443

51
51

1.494
1.494

Bijdragen aan ZBO’s/RWT’s
– Nederlands-Vlaamse Accreditatie Organisatie
(NVAO)

3.673

3.673

359

4.032

3.673

3.673

359

4.032

Bijdragen aan (inter)nationale organisaties
– Organisaties excl. NVAO en SKI 123 (zie ook
tabel 6.5 uit MJN 2015)

21.336

19.088

2.495

21.583

21.336

19.088

2.495

21.583

16

16

Ontvangsten

16

In de kolom «Mutaties 2e suppletoire begroting 2015» worden de mutaties
ten opzichte van de «Stand 1e suppletoire begroting 2015» weergegeven.
Hieronder worden de belangrijkste mutaties toegelicht.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 350 VIII, nr. 2

13

Toelichting mutaties:
Verplichtingen
De verplichtingen worden met € 66,8 miljoen verhoogd. Het verschil
tussen de verplichtingen- en uitgavenmutaties (€ 25,9 miljoen) wordt
veroorzaakt doordat uitgavenmutaties voor het jaar 2016 – overeenkomstig de bekostigingsregelgeving – in het jaar 2015 worden verplicht.
Daarom wordt deze verwerkt in het verplichtingenbudget 2015.
Uitgaven
Toelichting per instrument:
Bekostiging
Het budget voor de bekostiging wordt per saldo met € 38,0 miljoen
verhoogd in verband met:
• de doorverdeling van de loon- en prijsbijstelling tranche 2015 en de
extra middelen uit de loonruimte-overeenkomst voor 2015 (€ 35,8
miljoen);
• een intertemporele compensatie (voor 2015 – € 0,3 miljoen) om de
beschikbare budgetten voor Flexibel hoger onderwijs voor volwassenen (Leven Lang Leren) in overeenstemming te brengen met de
beoogde uitgaven;
• diverse geringe mutaties (interne overboekingen) die het budget
verhogen (€ 1,1 miljoen);
• het budget voor de prestatiebox wordt met € 1,4 miljoen verhoogd in
verband met de loon- en prijsbijstelling van de boven sectorale
loonruimte 2015.
Bijdragen aan (inter)nationale organisaties
Het budget wordt met € 2,5 miljoen verhoogd in verband met:
• Het naar artikel 7 overhevelen van het aandeel hbo (artikel 6) in de
middelen voor het EP-NUFFIC (€ 2,4 miljoen);
• de loon- en prijsbijstelling 2015 en de toekenning van de extra
middelen naar aanleiding van de loonruimteovereenkomst (in totaal
€ 0,1 miljoen).
Artikel 8. Internationaal beleid
Budgettaire gevolgen van beleid
Budgettaire gevolgen van beleid artikel 8 (bedragen x € 1.000)
Stand oorspronkelijk
vastgestelde begroting
(na nota van wijziging,
amendementen en
ISB) (1)

Stand 1e
suppletoire
begroting (2)

Mutaties 2e
suppletoire
begroting (3)

Stand 2e
suppletoire
begroting
(4)=(2+3)

Verplichtingen

6.582

9.305

1.715

11.020

Totale uitgaven
Waarvan juridisch verplicht

11.235

12.158
86,40%

1.287

13.445
93,19%

Subsidies
–
Duitsland Instituut Amsterdam (DIA)
–
Frans-Nederlandse academie (FNA)
–
Netherlands house for Education and Research
(Neth-ER)
–
Incidentele subsidies voor het uitwisselen van
cultuur

1.739
725
0

1.739
725
0

75
5

1.814
730
0

600

600

600

364

364

364

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 350 VIII, nr. 2

14

–

Overige incidentele subsidies

Opdrachten
–
Beleidsonderzoek en benchmarking
–
Incidentele Internationale activiteiten
–
Incidentele Internationale activiteiten

Stand oorspronkelijk
vastgestelde begroting
(na nota van wijziging,
amendementen en
ISB) (1)

Stand 1e
suppletoire
begroting (2)

Mutaties 2e
suppletoire
begroting (3)

Stand 2e
suppletoire
begroting
(4)=(2+3)

50

50

70

120

205
100
105

205
100
105

600

805
100
105
600

600

Bijdragen aan (inter)nationale organisaties
–
OCW-vertegenwoordiging in het buitenland
–
EP-Nuffic
–
Nederlandse Taalunie
–
Europa College Brugge
–
Unesco
–
OESO CERI
–
Fulbright Center
–
DCICC Cultural Contact Point
–
Stichting Ons Erfdeel
–
Nationaal Agentschap Erasmus + Onderwijs &
Training (voormalig Nationaal Agentschap Leven
Lang Leren)
–
Programma’s Rijksdienst voor Ondernemend
Nederland (voorheen Agentschap NL)
–
Incidentele EU-programma’s en activiteiten

8.841
135
3.485
2.640
30
20
76
368
90
185

9.764
135
3.485
3.493
30
20
76
438
90
185

612

1.762

1.762

0
50

0
50

Bijdragen aan andere begrotingshoofdstukken
–
Vlaams-Nederlands Huis DeBuren (Hoofdstuk V
BuZa)

450

450

450

450

450

Ontvangsten

99

99

99

20
623

– 70

39

10.376
135
3.505
4.116
30
20
76
368
90
185

1.801
0
50

0

450

In de kolom «Mutaties 2e suppletoire begroting 2015» worden de mutaties
ten opzichte van de «Stand 1e suppletoire begroting 2015» weergegeven.
Artikel 9. Arbeidsmarkt- en personeelsbeleid
Budgettaire gevolgen van beleid
Budgettaire gevolgen van beleid, beleidsartikel 9 (Tweede suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
Stand oorspronkelijk
vastgestelde begroting
(na nota van wijziging,
amendementen en ISB)
(1)

Stand 1e
suppletoire
begroting (2)

Mutaties 2e
suppletoire
begroting (3)

Stand 2e
suppletoire
begroting
(4)=(2+3)

Verplichtingen

257.146

275.863

– 28.824

247.039

Totale uitgaven
Waarvan juridisch verplicht

249.541

268.258
97,2%

– 39.679

228.579
92,5%

Bekostiging
•
Hoofdbekostiging
–
Beloning LeerKracht lumpsum po/vo/bve
•
Prestatiebox
–
Professionalisering po/vo/bve
•
Aanvullende bekostiging
–
Functiemix VO Randstadregio’s
–
Salarismix MBO Randstadregio’s
–
Tegemoetkoming kosten opleidingsscholen
–
G.O.- en vakbondsfaciliteiten po

24.168
0
0
0
0
24.168
0
0
24.168
0

23.324
0
0
0
0
23.324
0
0
23.324
0

– 37
0
0
0
0
– 37
0
0
– 37
0

23.287
0
0
0
0
23.287
0
0
23.287
0

Subsidies
–
Lerarenbeurs/zij-instroom
–
Impuls lerarentekorten vo en wetenschap en
techniek pabo

198.125
123.200

217.590
143.850

– 28.083
– 31.504

189.507
112.346

27.300

26.215

0

26.215

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 350 VIII, nr. 2

15

Stand oorspronkelijk
vastgestelde begroting
(na nota van wijziging,
amendementen en ISB)
(1)

Stand 1e
suppletoire
begroting (2)

Mutaties 2e
suppletoire
begroting (3)

Stand 2e
suppletoire
begroting
(4)=(2+3)

17.100
2.640
1.000
0
2.945
0
7.625
2.000
5.000
2.097
7.218

17.100
2.640
1.000
0
2.945
0
7.625
1.900
5.000
2.097
7.218

0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
3.421

17.100
2.640
1.000
0
2.945
0
7.625
1.900
5.000
2.097
10.639

Opdrachten
–
Onderzoek, ramingen en communicatie
–
Leraren- en schoolleiders

21.092
3.847
17.245

21.222
3.977
17.245

– 11.686
0
– 11.686

9.536
3.977
5.559

Bijdragen aan agentschappen
–
Dienst Uitvoering Onderwijs

6.156
6.156

6.122
6.122

127
127

6.249
6.249

0
0

0
0

0
0

0
0

6.000

6.000

0

6.000

–
–
–
–
–
–
–
–
–
–
–

Versterking samenwerking lerarenopleidingen en
scholen
Verankering academische opleidingsschool
InnovatieImpuls Onderwijs
Arbeidsmarkt-/kennisactiviteiten po
Onderwijscoöperatie
Open Universiteit (LOOK)
Promotiebeurs voor leraren
Projecten professionalisering
Projecten regionale arbeidsmarktproblematiek
Caribisch Nederland
Overige projecten

Bijdragen aan ZBO’s/RWT’s
–
Stichting Vervangingsfonds/Bedrijfs-gezondheid
Ontvangsten

In de kolom «Mutaties 2e suppletoire begroting 2015» worden de mutaties
ten opzichte van de «Stand 1e suppletoire begroting 2015» weergegeven.
Hieronder worden de belangrijkste mutaties toegelicht.
Toelichting mutaties:
Verplichtingen
De verplichtingen worden met € 28,8 miljoen verlaagd. Het verschil
tussen de verplichtingen- en uitgavenmutaties (€ 10,8 miljoen) wordt
veroorzaakt doordat de uitgaven voor het lerarenregister in 2015 worden
verlaagd, maar de verplichting wordt doorgeschoven naar 2016.
Uitgaven
Toelichting per instrument:
Subsidies
•

Het budget voor lerarenbeurs/zij-instroom wordt per saldo met € 31,5
miljoen verlaagd. Voor de lerarenbeurs zijn minder aanvragen
ingediend.

Opdrachten
Het budget voor het lerarenregister wordt per saldo met € 11,7 miljoen
verlaagd. Met het oog op de aanbevelingen van de «commissie Elias»
(onder andere zorg voor draagvlak bij betrokken partijen en faseer de ICT
ontwikkeling) vindt de ontwikkeling van de verschillende onderwijsregisters door PRB in een dynamisch proces plaats. Hierdoor vindt de
uitputting van het ICT ontwikkel- en beheerbudget, waarover afspraken
zijn gemaakt met CIBG (een beheerorganisatie voor verschillende
registers), later plaats dan eerder gepland.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 350 VIII, nr. 2

16

Artikel 11. Studiefinanciering
Budgettaire gevolgen van beleid
Budgettaire gevolgen van beleid, beleidsartikel 11 (Tweede suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
Stand oorspronkelijk vastgestelde
begroting (na nota
van wijziging,
amendementen en
ISB) (1)

Stand 1e
suppletoire
begroting (2)

Mutaties 2e
suppletoire
begroting (3)

Stand 2e
suppletoire
begroting
(4)=(2+3)

Verplichtingen

4.246.402

4.217.490

93.589

4.311.079

Totale uitgaven
Waarvan juridisch verplicht

4.246.402

4.217.490
100%

93.589

4.311.079
100%

Inkomensoverdracht
•
Basisbeurs
– Gift (R)
– Prestatiebeurs (NR)
•
Aanvullende beurs
– Gift (R)
– Prestatiebeurs (NR)
•
Reisvoorziening
– Bijdrage aan vervoersbedrijven (R)
– Gift (R)
– Prestatiebeurs (R)
•
Overige uitgaven
– Overige uitgaven relevant (R)
– Overige uitgaven niet-relevant (NR)

2.214.066
1.224.947
1.053.070
171.877
690.044
579.416
110.628
135.506
414.922
577.661
– 857.077
163.569
117.242
46.327

2.241.243
1.339.797
1.068.774
271.023
725.973
587.513
138.460
160.935
361.747
599.684
– 800.496
14.538
138.366
– 123.828

– 75
– 1.814
– 13.481
11.667
– 2.841
– 6.989
4.148
4.580
4.580
0
0
0
0
0

2.241.168
1.337.983
1.055.293
282.690
723.132
580.524
142.608
165.515
366.327
599.684
– 800.496
14.538
138.366
– 123.828

Leningen
– Rentedragende lening (NR)
– Collegegeldkrediet (NR)

1.913.040
1.723.876
189.164

1.853.545
1.669.801
183.744

84.068
83.292
776

1.937.613
1.753.093
184.520

Bijdragen aan agentschappen
– Dienst Uitvoering Onderwijs (R)

119.296
119.296

122.702
122.702

9.596
9.596

132.298
132.298

Ontvangsten
– Ontvangen rente en relevante hoofdsom (R)
– Kortlopende vorderingen (R)
– Terugontvangen hoofdsom (NR)

804.481
236.592
88.329
479.560

816.984
197.052
96.527
523.405

– 40.000
– 40.000
0
0

776.984
157.052
96.527
523.405

In de kolom «Mutaties 2e suppletoire begroting 2015» worden de mutaties
ten opzichte van de «Stand 1e suppletoire begroting 2015» weergegeven.
Hieronder worden de belangrijkste mutaties toegelicht.
Toelichting mutaties:
Uitgaven
Toelichting per instrument:
Inkomensoverdrachten
•

•

•

Het budget voor de basisbeurs gift wordt per saldo met € 13,5 miljoen
verlaagd. Uit realisatiegegevens van DUO tot en met augustus 2015
blijkt dat de uitgaven iets lager zijn dan geraamd. Dit is voornamelijk
het geval bij de BOL. Dit heeft geleid tot een neerwaartse bijstelling
van € 15,0 miljoen. Daarnaast is het budget met € 1,5 miljoen
opgehoogd vanwege de aanpassing aan het prijspeil van 2015.
Het budget voor de basisbeurs prestatiebeurs wordt per saldo met
€ 11,7 miljoen verhoogd vanwege de aanpassing aan het prijspeil van
2015.
Het budget voor de aanvullende beurs gift wordt per saldo met € 7,0
miljoen verlaagd. Evenals bij de basisbeurs gift geldt dat de gereali-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 350 VIII, nr. 2

17

•
•

seerde uitgaven voor met name de BOL iets achterblijven bij de
raming. Dit heeft geleid tot een neerwaartse bijstelling van € 10,0
miljoen. Daarnaast is het budget met € 3,0 miljoen opgehoogd
vanwege de aanpassing aan het prijspeil van 2015.
Het budget voor de aanvullende beurs prestatiebeurs is met € 4,1
miljoen opgehoogd vanwege de aanpassing aan het prijspeil van 2015.
Het budget voor de bijdrage aan vervoersbedrijven in het kader van de
reisvoorziening is met € 4,6 miljoen opwaarts bijgesteld in verband
met de aanpassing aan het prijspeil van 2015.

Leningen
•

Het budget voor rentedragende leningen wordt per saldo met € 83,3
miljoen verhoogd. Uit gegevens tot en met augustus blijkt dat meer
studenten zijn gaan lenen dan aanvankelijk geraamd. Dit verklaart
€ 70,0 miljoen van de bijstelling. De overige bijstelling van € 13,3
miljoen is het gevolg van aanpassing aan het prijspeil van 2015.

Bijdragen aan agentschappen
•

Het budget voor DUO wordt per saldo met € 9,6 miljoen verhoogd. Dit
betreft voor € 7,7 miljoen extra kosten voor het Programma Vernieuwing Studiefinanciering (PVS). Voor de overige € 1,9 miljoen betreft
het terugboeken van een niet doorgegaan dereguleringsvoorstel, een
compensatie voor de ondernemingsraad van DUO en de extra
middelen uit de loonruimte-overeenkomst voor 2015.

Ontvangsten
Het ontvangstenbudget wordt met € 40 miljoen verlaagd. Uit realisatiegegevens van DUO blijkt dat de renteontvangsten tot en met de maand
augustus lager zijn dan geraamd. Door de lage rente is het renteaandeel
in de aflossingsbedragen laag.
Artikel 12. Tegemoetkoming onderwijsbijdrage en schoolkosten
Budgettaire gevolgen van beleid
Budgettaire gevolgen van beleid, beleidsartikel 12 (Tweede suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
Stand oorspronkelijk
vastgestelde
begroting (na nota
van wijziging,
amendementen en
ISB) (1)

Stand 1e
suppletoire
begroting (2)

Mutaties 2e
suppletoire
begroting (3)

Stand 2e suppletoire
begroting (4)=(2+3)

Verplichtingen

89.214

94.738

626

95.364

Totale uitgaven
Waarvan juridisch verplicht

89.214

94.738
100%

626

95.364
100%

Inkomensoverdracht
•
TS 17– Minderjarige deelnemers bol (R)
•
TS 18+
– Tegemoetkoming lerarenopleiding (tlo) (R)
– Deeltijd vo (R)
•
VO 18+
– Volwassenenonderwijs (vavo) (R)
– Meerderjarige scholieren vo (R)
– Meerderjarige scholieren vso (R)
– STOEB/ALR (NR)

71.644
0
0
6.064
4.576
1.488
65.580
6.031
53.342
4.954
1.253

77.236
6.600
6.600
5.900
4.412
1.488
64.736
5.549
53.221
5.017
948

289
0
0
0
0
0
289
0
289
0
0

77.525
6.600
6.600
5.900
4.412
1.488
65.024
5.549
53.510
5.017
948

Bijdragen aan agentschappen
– Dienst Uitvoering Onderwijs (R)

17.570
17.570

17.502
17.502

337
337

17.839
17.839

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 350 VIII, nr. 2

18

Stand oorspronkelijk
vastgestelde
begroting (na nota
van wijziging,
amendementen en
ISB) (1)

Stand 1e
suppletoire
begroting (2)

Mutaties 2e
suppletoire
begroting (3)

Stand 2e suppletoire
begroting (4)=(2+3)

3.709
269
703
2.737

3.288
288
96
2.904

0
0
0
0

3.288
288
96
2.904

Ontvangsten
– TS 17- (R)
– TS 18+ (R)
– VO 18+ (R)

In de kolom «Mutaties 2e suppletoire begroting 2015» worden de mutaties
ten opzichte van de «Stand 1e suppletoire begroting 2015» weergegeven.
Artikel 13. Lesgelden
Budgettaire gevolgen van beleid
Budgettaire gevolgen van beleid, beleidsartikel 13 (Tweede suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
Stand oorspronkelijk
vastgestelde begroting
(na nota van wijziging,
amendementen en ISB)
(1)

Stand 1e
suppletoire
begroting (2)

Mutaties 2e
suppletoire
begroting (3)

Stand 2e suppletoire
begroting (4)=(2+3)

Verplichtingen

7.515

7.452

153

7.605

Totale uitgaven
Waarvan juridisch verplicht

7.515

7.452
100%

153

7.605
100%

Bijdragen aan agentschappen
– Dienst Uitvoering Onderwijs (R)

7.515
7.515

7.452
7.452

153
153

7.605
7.605

246.227

242.600

10.000

252.600

Ontvangsten

In de kolom «Mutaties 2e suppletoire begroting 2015» worden de mutaties
ten opzichte van de «Stand 1e suppletoire begroting 2015» weergegeven.
Hieronder worden de belangrijkste mutaties toegelicht.
Toelichting mutaties:
Ontvangsten
Het ontvangstenbudget wordt met € 10 miljoen verhoogd.
• Uit de realisatiegegevens van DUO tot en met augustus 2015 blijkt dat
er meer lesgeldontvangsten zijn dan geraamd. Dit heeft te maken met
achterstallige betalingen over het jaar 2014.
Artikel 14. Cultuur
Budgettaire gevolgen van beleid
Budgettaire gevolgen van beleid, beleidsartikel 14 (Tweede suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
Stand oorspronkelijk vastgestelde
begroting (na nota
van wijziging,
amendementen en
ISB) (1)

Stand 1e
suppletoire
begroting (2)

Stand
incidentele
suppletoire
begroting (3)

Mutaties 2e
suppletoire
begroting (4)

Stand 2e
suppletoire
begroting
(5)=(3+4)

Verplichtingen
Waarvan garantieverplichtingen

892.898
629.000

855.433
629.000

935.433
629.000

58.461
0

993.894
629.000

Totale uitgaven
Waarvan juridisch verplicht

733.744

716.064
97,40%

796.064

625

796.689
99,7%

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 350 VIII, nr. 2

19

Stand oorspronkelijk vastgestelde
begroting (na nota
van wijziging,
amendementen en
ISB) (1)

Stand 1e
suppletoire
begroting (2)

Stand
incidentele
suppletoire
begroting (3)

Mutaties 2e
suppletoire
begroting (4)

Stand 2e
suppletoire
begroting
(5)=(3+4)

Bekostiging
– Culturele basisinfrastructuur
Vierjaarlijkse instellingen
Vierjaarlijkse fondsen
– Monumentenzorg
– Archieven incl. Regionale Historische
Centra
– Investeringen huisvesting rijksgesubsidieerde musea
– Cultuureducatie met Kwaliteit
– Archeologie

614.211
480.811
327.558
153.253
82.691

623.235
469.622
316.369
153.253
82.691

623.235
469.622
316.369
153.253
82.691

– 4.569
8.443
7.737
706
– 4.489

618.666
478.065
324.106
153.959
78.202

24.905

25.011

25.011

0

25.011

14.242
10.000
1.562

34.549
10.000
1.362

34.549
10.000
1.362

– 7.230
0
– 1.293

27.319
10.000
69

Subsidies
– Verbreden inzet cultuur
– Internationaal cultuurbeleid (incl. HGIS)
– Programma bibliotheekvernieuwing
– Programma leesbevordering
– Programma CRISP
– Programma erfgoed en ruimte
– Programma ondernemerschap
– Specifiek cultuurbeleid
– Regeling frictie- en transitiekosten
culturele basisinfrastructuur 2009–2012

72.516
8.687
7.323
25.942
2.850
0
8.000
1.737
17.977

41.508
8.987
7.355
48
2.850
0
6.200
1.737
14.331

41.508
8.987
7.355
48
2.850
0
6.200
1.737
14.331

– 5.471
462
– 796
0
0
0
– 4.708
0
– 429

36.037
9.449
6.559
48
2.850
0
1.492
1.737
13.902

0

0

0

Opdrachten
– Beleidsonderzoek, evaluaties en
kennisbasis

4.062

4.550

84.550

10.037

94.587

4.062

4.550

84.550

10.037

94.587

Bijdragen aan agentschappen
– Nationaal Archief

39.710
39.710

43.405
43.405

43.405
43.405

603
603

44.008
44.008

Bijdragen aan (inter-)nationale organisaties
– Uitvoering internationale verdragen
– Uitvoering internationale contributies
– Europese samenwerking

3.245
2.310
875
60

3.366
2.365
941
60

3.366
2.365
941
60

25
1
24

3.391
2.366
965
60

780

2.687

32.687

418

33.105

Ontvangsten

0

In de kolom «Mutaties 2e suppletoire begroting 2015» worden de mutaties
ten opzichte van de «Stand 1e suppletoire begroting 2015» weergegeven.
Hieronder worden de belangrijkste mutaties toegelicht.
Toelichting mutaties:
Verplichtingen
De verplichtingen worden met € 58,5 miljoen verhoogd. Het verschil
tussen de verplichtingen- en uitgavenmutaties wordt met name veroorzaakt door:
• Bijstelling van de verplichtingenraming als gevolg van meer verplichtingen voor de monumentenzorg (€ 43,2 miljoen).
• Bijstelling van de verplichtingenraming als gevolg van enkele
meerjarige verplichtingen ten laste van het budget investeringen
huisvesting rijk gesubsidieerde musea (€ 6,8 miljoen).
• Bijstelling van de verplichtingenraming als gevolg van diverse
meerjarige subsidieverplichtingen die in 2015 zijn aangegaan (€ 8,5
miljoen).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 350 VIII, nr. 2

20

Uitgaven
Toelichting per instrument:
Bekostiging
•

•

•

Het budget voor vierjaarlijkse instellingen wordt per saldo met € 7,7
miljoen verhoogd. De belangrijkste oorzaak daarvan is dat investeringen in de huisvesting van musea hebben geleid tot hogere structurele
huisvestingssubsidies aan de musea. Daarom zijn uit het budget
investeringen huisvesting musea middelen overgeboekt naar de
vierjaarlijkse instellingen (€ 7,2 miljoen).
Het budget voor monumentenzorg wordt per saldo met € 4,5 miljoen
verlaagd. Dit wordt met name veroorzaakt doordat in 2015 sommige
uitgaven aan monumentenzorg niet via het financieel instrument
bekostiging plaatsvinden, maar via subsidies en opdrachten. De
bekostiging is daarom verlaagd ten gunste van deze financiële
instrumenten.
Het budget voor investeringen huisvesting musea wordt per saldo met
€ 7,2 miljoen verlaagd. Zie toelichting hierboven bij het eerste punt
onder bekostiging.

Subsidies
•

Het budget voor het programma erfgoed en ruimte wordt per saldo
met € 4,7 miljoen verlaagd. De belangrijkste oorzaak is dat een groot
deel van dit programma in 2015 niet wordt uitgevoerd via subsidies,
maar via opdrachten. Daarom wordt bij najaarsnota € 4,1 miljoen van
het budget overgeboekt naar het financiële instrument opdrachten.

Opdrachten
Het budget voor opdrachten wordt per saldo met € 10,0 miljoen
verhoogd. Deze verhoging is grotendeels afkomstig uit het programma
erfgoed en ruimte (€ 4,1 miljoen, zie ook onder subsidies), uit de
monumentenzorg (€ 4,6 miljoen, zie ook onder bekostiging) en uit
archeologie (bekostiging, € 1,2 miljoen).
Artikel 15. Media
Budgettaire gevolgen van beleid
Budgettaire gevolgen van beleid, beleidsartikel 15 (Tweede suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
Stand oorspronkelijk
vastgestelde begroting
(na nota van wijziging,
amendementen en
ISB) (1)

Stand 1e
suppletoire
begroting (2)

Mutaties 2e
suppletoire
begroting (3)

Stand 2e
suppletoire
begroting
(4)=(2+3)

Verplichtingen

996.075

997.075

28.478

1.025.553

Totale uitgaven
Waarvan juridisch verplicht

996.406

854.569
99,90%

10.058

864.627
100%

Bekostiging
– Publieke Omroep (omroepinstellingen)
Landelijke publieke omroep
Wereldomroep
Regionale Omroep
Minderhedenprogrammering
Bezuiniging Publieke Omroep (nog in te vullen)
– Beheertaken landelijke publieke omroep
Stichting Omroep Muziek
Uitzenden en uitzendgereedmaken

991.549
905.086
751.216
0
153.870
0
0
60.130
14.885
24.962

849.917
776.241
650.414
0
125.827
0
0
48.671
11.672
20.413

9.915
0

859.832
776.241
650.414
0
125.827
0
0
48.671
11.672
20.413

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 350 VIII, nr. 2

0

21

Stand oorspronkelijk
vastgestelde begroting
(na nota van wijziging,
amendementen en
ISB) (1)

Stand 1e
suppletoire
begroting (2)

Mutaties 2e
suppletoire
begroting (3)

20.283
30.360

16.586
28.652

0

17.047
2.185
7.722

17.047
2.185
6.288

17.047
2.185
6.288

1.900

1.900

1.900

1.506
0

1.232
0

1.232
0

– 4.853
500
326
326

– 4.473
500
326
326

9.940
– 25
0

5.467
475
326
326

Subsidies
– Subsidies

920
920

920
920

– 457
– 457

463
463

Opdrachten
– Opdrachten

0
0

0
0

522
522

522
522

3.902
3.902

3.697
3.697

53
53

3.750
3.750

35
35
190.500

35
35
191.500

25
25
0

60
60
191.500

–

–
–
–

Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid
(NIBG)
Dotaties, bijdragen publieke omroep
Stimuleringsfonds Nederlandse Culturele
Mediaproducties
Stimuleringsfonds voor de Pers
Filmfonds van de omroep en Telefilm (COBO)
Mediawijsheid Expertisecentrum (Bewust
mediagebruik)
Organisatie van Lokale Omroepen in Nederland
(OLON)
Kabelraden
Dotatie/onttrekking Algemene Mediareserve
(AMR)
Overige bekostiging media (uit rente AMR)
Basisinfrastructuur Cultuur 2013–2016
Vierjaarlijkse instellingen

Bijdragen aan ZBO’s/RWT’s
– Commissariaat voor de Media
Bijdragen aan (inter-)nationale organisaties
– Uitvoering internationale contributies
Ontvangsten

Stand 2e
suppletoire
begroting
(4)=(2+3)

16.586
28.652

In de kolom «Mutaties 2e suppletoire begroting 2015» worden de mutaties
ten opzichte van de «Stand 1e suppletoire begroting 2015» weergegeven.
Hieronder worden de belangrijkste mutaties toegelicht.
Toelichting mutaties:
Verplichtingen
De verplichtingen worden met € 28,5 miljoen verhoogd. Het verschil
tussen de verplichtingen- en uitgavenmutaties wordt veroorzaakt door:
• bijstelling van de verplichtingenraming als gevolg van eind 2015 aan te
gane verplichtingen ten behoeve van 2016 (€ 18,4 miljoen). Het betreft
de verplichtingen aan de landelijke publieke omroep en de regionale
omroepen. In de beschikkingen is al rekening gehouden met de
wettelijke prijsindex 2015 (doorwerking in 2016) en 2016.
Uitgaven
Toelichting per instrument:
Bekostiging
Het budget voor dotatie/onttrekking Algemene Mediareserve wordt per
saldo met € 9,9 miljoen verhoogd. Dit betreft grotendeels de in 2015
ontvangen prijsindex.
• De prijsindex is in de begrotingscijfers al opgevoerd bij de andere
onderdelen van de bekostiging en in mindering gebracht op de dotatie
aan de Algemene Mediareserve. Nu het bedrag daadwerkelijk is

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 350 VIII, nr. 2

22

ontvangen, wijzigt de begrote onttrekking van € 4,5 miljoen aan de
Algemene Mediareserve in een dotatie hieraan van € 5,5 miljoen.
Artikel 16 Onderzoek en wetenschapsbeleid
Budgettaire gevolgen van beleid
Budgettaire gevolgen van beleid, beleidsartikel 16 (Tweede suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
Stand oorspronkelijk
vastgestelde begroting
(na nota van wijziging,
amendementen en
ISB) (1)

Stand 1e
suppletoire
begroting (2)

Mutaties 2e
suppletoire
begroting (3)

Stand 2e
suppletoire
begroting
(4)=(2+3)

Verplichtingen

951.909

950.519

27.221

977.740

Totale uitgaven
Waarvan juridisch verplicht

973.046

1.012.511
99,80%

23.368

1.035.879
99,90%

Bekostiging
•
Hoofdbekostiging
NWO-wet en WHW
– NWO
– KNAW
– KB
•
Aanvullende bekostiging
– NWO Talentenontwikkeling
– NWO STW
– NWO Grootschalige researchinfrastructuur
– Nationaal Regieorgaan onderwijsonderzoek
– Kust- en zeeonderzoek
– Poolonderzoek

846.796
609.364

895.405
646.040

18.023
16.024

913.428
662.064

475.371
87.744
46.249
237.432
162.318
8.000
54.243
12.871
0
0

471.377
87.744
86.919
249.365
162.318
8.000
54.243
19.362
2.500
2.942

12.130
1.136
2.758
1.999
0
0
0
1.999
0
0

483.507
88.880
89.677
251.364
162.318
8.000
54.243
21.361
2.500
2.942

Subsidies
•
Kaderregeling exploitatiesubsidies onderzoek en
wetenschap
– LF TUD bibliotheek
– Stichting SURF
– CPG
– Montesquieu Instituut
– Max Planck Instituut
– NCB/Nationaal Herbarium
– BPRC
– NEMO
– STT
– NTU/INL
– EIB

40.470

30.553

– 4.553

26.000

24.273
0
0
0
0
0
9.896
8.271
3.327
218
2.561
0

20.612
0
0
0
0
0
6.196
8.298
3.338
219
2.561
0

– 2.400
0
0
0
0
0
70
61
28
2
– 2.561
0

18.212
0
0
0
0
0
6.266
8.359
3.366
221
0
0

•

Subsidieregeling St.AAP

1.026

1.027

5

1.032

•

Kaderregeling subsidiëring projecten ten behoeve
van onderzoek en wetenschap
– Kust- en zeeonderzoek
– Poolonderzoek
– Genomics
– Nationale coördinatie
– Bilaterale samenwerking
– Weerstandsverhoging onderzoeksinstellingen
(CBRN)
– Hersenen en Cognitie
– Nader te verdelen

15.171
2.500
2.942
0
6.979
2.750

8.914
0
0
0
6.164
2.750

– 2.158
0
0
0
– 2.158
0

6.756
0
0
0
4.006
2.750

0
0
0

0
0
0

0
0
0

0
0
0

0
0

835
835

0
0

835
835

303
303

301
301

2
2

303
303

84.990
800
4.795
30.950
39.945

84.930
800
4.735
30.950
39.945

9.733
12
111
0
6.923

94.663
812
4.846
30.950
46.868

Opdrachten
– Uitbesteding
Bijdragen aan agentschappen
– Dienst Uitvoering Onderwijs
Bijdragen aan (inter-)nationale organisaties
– EMBC
– EMBL
– ESA
– CERN

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 350 VIII, nr. 2

23

Stand oorspronkelijk
vastgestelde begroting
(na nota van wijziging,
amendementen en
ISB) (1)

Stand 1e
suppletoire
begroting (2)

Mutaties 2e
suppletoire
begroting (3)

Stand 2e
suppletoire
begroting
(4)=(2+3)

8.500
0

8.500
0

115
2.572

8.615
2.572

Bijdragen aan medeoverheden
– Nationaal contactpunt Kaderprogramma

487
487

487
487

163
163

650
650

Ontvangsten

101

101

0

101

–
–

ESO
NTU/INL

In de kolom «Mutaties 2e suppletoire begroting 2015» worden de mutaties
ten opzichte van de «Stand 1e suppletoire begroting 2015» weergegeven.
Hieronder worden de belangrijkste mutaties toegelicht.
Toelichting mutaties:
Verplichtingen
De verplichtingen worden met € 27,2 miljoen verhoogd. Het verschil
tussen de verplichtingen- en uitgavenmutaties (€ 3,9 miljoen) wordt
veroorzaakt door:
• uitgavenmutaties voor het jaar 2016 – overeenkomstig de bekostigingsregelgeving – in het jaar 2015 worden verplicht. Daarom wordt
deze verwerkt in het verplichtingenbudget 2015.
Uitgaven
Toelichting per instrument:
Bekostiging
Het budget voor bekostiging wordt per saldo met € 18,0 miljoen
verhoogd. De verhoging is het gevolg van onder andere. de volgende
mutaties:
• een bijstelling van € 2,3 miljoen ten behoeve van een tegemoetkoming
in de BTW compensatie in het kader van de uitvoering van de Wet
Stelsel Openbare Bibliotheekvoorzieningen door de Koninklijke
Bibliotheek;
• een bijstelling van € 9,1 miljoen in verband met de doorverdeling van
de loon- en prijsbijstelling tranche 2015 en de extra middelen uit de
loonruimte-overeenkomst voor 2015;
• een bijstelling van € 4,6 miljoen. Dit wordt met name veroorzaakt door
meerdere interne en externe overboekingen ten behoeve van projecten
die worden uitgevoerd door het Nationale regieorgaan Onderwijsonderzoek alsmede door een interne overboeking ten behoeve van de
Nationale Wetenschapsagenda.
Subsidies
Het budget voor subsidies wordt per saldo met € 4,6 miljoen verlaagd. De
verlaging is het gevolg diverse interne overboekingen onder andere. ten
behoeve van de nationale Wetenschapsagenda alsmede een overboeking
naar (inter)nationale organisaties.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 350 VIII, nr. 2

24

Bijdragen aan medeoverheden
Het budget voor bijdragen aan medeoverheden wordt per saldo met € 0,2
miljoen verhoogd.
Bijdragen aan (inter)nationale organisaties
Het budget voor (inter-)nationale organisaties wordt per saldo met € 9,7
miljoen verhoogd. De verhoging is het gevolg van de volgende mutaties:
• een verhoging van € 6,9 miljoen van de contributie aan CERN als
gevolg van het vrijgeven van de minimum wisselkoers door de
Zwitserse Nationale Bank;
• een interne overboeking van € 2,6 miljoen van subsidies naar
(inter-)nationale organisaties.
Artikel 25. Emancipatie
Budgettaire gevolgen van beleid
Budgettaire gevolgen van beleid, beleidsartikel 25 (Tweede suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
Stand oorspronkelijk
vastgestelde begroting
(na nota van wijziging,
amendementen en
ISB) (1)

Stand 1e
suppletoire
begroting (2)

Mutaties 2e
suppletoire
begroting (3)

Stand 2e
suppletoire
begroting
(4)=(2+3)

Verplichtingen

7.605

5.759

1.725

7.484

Totale uitgaven
Waarvan juridisch verplicht

15.172

15.238
71,30%

– 1.901

13.337
%

Bekostiging
Kennisinfrastructuur
– Vrouwenemancipatie
– LHBT

4.148
4.148
2.948
1.200

4.148
4.148
2.948
1.200

0
0

4.148
4.148
2.948
1.200

Subsidies
Subsidieregeling emancipatie
– Vrouwenemancipatie
– LHBT
Subsidieregeling emancipatie 2011
– Vrouwenemancipatie
– LHBT

7.199
1.446
1.446
0
5.753
3.601
2.152

7.722
1.503
1.446
57
6.219
3.870
2.349

– 836
– 1.160
– 1.160
324
– 188
512

6.886
343
286
57
6.543
3.682
2.861

Opdrachten
– Vrouwenemancipatie
– LHBT

1.084
585
499

1.256
682
574

451
561
– 110

1.707
1.243
464

151
151

150
150

1
1

151
151

2.590
2.190
1.290
900
400
400

1.857
1.457
717
740
400
400

– 1.837
– 1.437
– 697
– 740
– 400
– 400

20
20
20
0
0
0

Bijdragen aan (inter)nationale organisaties
– LHBT

0
0

105
105

320
320

425
425

Ontvangsten

0

0

Bijdragen aan agentschappen
– Dienst Uitvoering Onderwijs
Bijdragen aan mede-overheden
Gemeentefonds BZK
– Vrouwenemancipatie
– LHBT
EL&I Talent naar de Top
– Vrouwenemancipatie

0

In de kolom «Mutaties 2e suppletoire begroting 2015» worden de mutaties
ten opzichte van de «Stand 1e suppletoire begroting 2015» weergegeven.
Hieronder worden de belangrijkste mutaties toegelicht.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 350 VIII, nr. 2

25

Toelichting mutaties:
Verplichtingen
De verplichtingen worden met € 1,7 miljoen verhoogd. Het verschil tussen
de verplichtingen- en uitgavenmutaties wordt veroorzaakt door:
• Bijstelling van de verplichtingenraming als gevolg van het aangaan
van verplichtingen in 2015 met kasjaren in 2016, 2017 en 2018.
Uitgaven
Toelichting per instrument:
Subsidies
•

Het budget voor 2015 wordt per saldo met € 0,8 miljoen verlaagd. Dit
als gevolg van het feit dat sinds de Midtermreview en Beleidsdoorlichting 2014 het emancipatiebeleid steeds meer gestalte krijgt via het
reguliere beleid van alle departementen (gender mainstreaming). In
2015 heeft dit beleid een grote inzet van het emancipatiepersoneel
gevergd. Dit beleid gebeurt zonder inzet van geldstromen. Het gevolg
hiervan is lagere uitgave van € 0,8 miljoen voor 2015.

Opdrachten
•

Het budget voor 2015 wordt per saldo met € 0,5 miljoen verhoogd,
doordat de uitgaven plaatsvinden via het instrument opdrachten in
plaats van via bijdragen aan mede-overheden.

Bijdragen aan mede-overheden
•

•

Het budget voor 2015 wordt per saldo met € 1,8 miljoen verlaagd,
doordat uitgaven plaatsvinden via de instrumenten opdrachten en
bijdrage (inter)nationale organisaties in plaats van via bijdragen aan
mede-overheden.
In 2015 is voor 35 gemeenten geld gereserveerd voor de uitrol kracht
on tour. Voor 2015 zijn er geen aanvragen binnengekomen.

Bijdragen aan (inter)nationale organisaties
Het budget voor 2015wordt per saldo met € 0,3 miljoen verhoogd. Dit
betreft een bijdrage aan OESO-onderzoek over economische kosten
homovijandigheid.
2.3 Niet beleidsartikelen
Artikel 91. Nominaal en onvoorzien
Budgettaire gevolgen van beleid
Budgettaire gevolgen van beleid, artikel 91 (Tweede suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
Stand oorspronkelijk
vastgestelde begroting
(na nota van wijziging,
amendementen en
ISB) (1)

Stand 1e
suppletoire
begroting (2)

Mutaties 2e
suppletoire
begroting (3)

Stand 2e
suppletoire
begroting
(4)=(2+3)

Verplichtingen

1.355

230.807

– 230.807

0

Uitgaven
•
Loonbijstelling
•
Prijsbijstelling

1.355
0
0

230.807
103.445
62.887

– 230.807
– 103.445
– 62.887

0
0
0

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 350 VIII, nr. 2

26

•

Stand oorspronkelijk
vastgestelde begroting
(na nota van wijziging,
amendementen en
ISB) (1)

Stand 1e
suppletoire
begroting (2)

Mutaties 2e
suppletoire
begroting (3)

Stand 2e
suppletoire
begroting
(4)=(2+3)

1.355

64.475

– 64.475

0

0

0

0

0

Nader te verdelen

Ontvangsten

In de kolom «Mutaties 2e suppletoire begroting 2015» worden de mutaties
ten opzichte van de «Stand 1e suppletoire begroting 2015» weergegeven.
Hieronder worden de belangrijkste mutaties toegelicht.
Toelichting mutaties:
Uitgaven
Toelichting per instrument:
Loonbijstelling
•

•

De post loonbijstelling wordt per saldo met € 103,5 miljoen verlaagd.
Dit betreft de doorverdeling van de loonbijstelling tranche 2015. De
verdeling over de begrotingsartikelen is reeds toegelicht in het
algemeen deel van het verdiepingshoofdstuk uit de OCW-begroting
2016.
Daarnaast wordt de post loonbijstelling verhoogd en direct weer
verlaagd met een bedrag van € 231,4 miljoen. Het Kabinet heeft op
10 juli 2015 een Loonruimte-overeenkomst publieke sector 2015 – 2016
afgesloten. Dit betreft de toevoeging en doorverdeling van de
kabinetsbijdrage voor OCW voor 2015. Voor de sector Onderwijs gaat
het om een bedrag van € 228,3 miljoen en voor de sector Rijk om € 3,1
miljoen. Onderstaande tabellen geeft de doorverdeling over de
begrotingsartikelen weer:

Tabel Verdeling loonruimte-overeenkomst, sector Onderwijs (Tweede suppletoire
begroting) (bedragen x € 1.000)
Art.

Omschrijving

1
3
4
6
7
9
16

Primair onderwijs
Voortgezet onderwijs
Beroepsonderwijs en volwasseneneducatie
Hoger beroepsonderwijs
Wetenschappelijk onderwijs
Arbeidsmarkt- en personeelsbeleid
Onderzoek en wetenschapsbeleid

Totaal van de verdeling

2015
85.999
62.811
28.355
20.472
22.704
2.102
5.858
228.301

Tabel Verdeling loonruimte-overeenkomst, sector Rijk (Tweede suppletoire begroting)
(bedragen x € 1.000)
Art.

Omschrijving

2015

1
3
4
6
8
9
11
12
13
14

Primair onderwijs
Voortgezet onderwijs
Beroepsonderwijs en volwasseneneducatie
Hoger beroepsonderwijs
Internationaal beleid
Arbeidsmarkt- en personeelsbeleid
Studiefinanciering
Tegemoetkoming onderwijsbijdrage en schoolkosten
Lesgeld
Cultuur

258
197
89
93
43
37
504
94
42
128

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 350 VIII, nr. 2

27

Art.

Omschrijving

2015

16
25
95

Onderzoek en wetenschapsbeleid
Emancipatie
Apparaatsuitgaven

2
1
1.577

Totaal van de verdeling

3.065

Prijsbijstelling
•

De post prijsbijstelling wordt in totaal met € 62,9 miljoen verlaagd. Dit
betreft voor € 33,0 miljoen de doorverdeling van de prijsbijstelling
tranche 2015. De verdeling over de begrotingsartikelen is reeds
toegelicht in het algemeen deel van het verdiepingshoofdstuk uit de
OCW-begroting 2016. Voor € 29,9 miljoen betreft het prijsbijstelling
tranche 2015 over de niet kaderrelevante uitgaven studiefinanciering.

Nader te verdelen
•

Het restant van de eindejaarsmarge 2014/2015 wordt ingezet ter
dekking van incidentele OCW-brede problematiek. Het betreft onder
meer extra uitgaven voor het Programma Vernieuwing Studiefinanciering (PVS) als gevolg van de invoering van het studievoorschot,
tegenvallers bij de contributie aan het CERN en het onderwijs op
Caribisch Nederland als gevolg van koersverschillen en de bijdrage
van OCW aan de voorzieningen binnen de generieke digitale infrastructuur (GDI).

Artikel 95. Apparaatskosten
Budgettaire gevolgen van beleid
Budgettaire gevolgen van beleid, artikel 95 (Tweede suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
Stand vastgestelde
begroting(na nota van
wijziging, amendementen
en ISB) (1)

Stand 1e
suppletoire
begroting (2)

Mutaties 2e
suppletoire
begroting (3)

Stand 2e suppletoire begroting
(4)=(2+3)

Verplichtingen

247.052

244.571

4.652

249.223

Uitgaven

247.052

244.571

4.652

249.223

Personele uitgaven
Waarvan
– eigen personeel
– externe inhuur

159.386

171.807

2.948

174.755

143.343
6.081

160.110
8.305

3.698
– 750

163.808
7.555

Materiële uitgaven
Waarvan
– eigen personeel
– externe inhuur

87.666

72.764

554

73.318

21.136
29.454

30.915
24.035

– 5.407
6.363

25.508
30.398

0

0

1.150

1.150

567

567

1.150

1.717

Begrotingsreserve schatkistbankieren
Ontvangsten

In de kolom «Mutaties 2e suppletoire begroting 2015» worden de mutaties
ten opzichte van de «Stand 1e suppletoire begroting 2015» weergegeven.
Hieronder worden de belangrijkste mutaties toegelicht.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 350 VIII, nr. 2

28

Toelichting mutaties:
Uitgaven
Toelichting per instrument:
Personele uitgaven
Het budget voor personele uitgaven wordt per saldo met € 2,9 miljoen
verhoogd. Dit wordt veroorzaakt door:
• de doorverdeling van de loonbijstelling tranche 2015 en de extra
middelen uit de loonruimte-overeenkomst voor 2015 € 3,3 miljoen;
• de inzet van € 10,0 miljoen van de eindejaarsmarge ter dekking van de
problematiek op de apparaatskosten;
• diverse interdepartementale overboekingen en technische mutaties
hebben geleid tot een verhoging van € 0,1 miljoen;
• diverse kasschuiven die hebben geleid tot een verlaging van het
budget met totaal € 5,5 miljoen. De belangrijkste hiervan zijn:
– een kasschuif van 2015 naar 2016 t/m 2019 van € 4,4 miljoen
waarmee het budget wordt aangepast aan het verwachte uitgavenpatroon;
– als gevolg van een vertraging in de realisatie van het project «Rijk
aan informatie» en het project «OCW naar 3F» zal € 1,1 miljoen pas
in 2016 uitgegeven worden.
• een verlaging van € 5,0 miljoen ten behoeve van het Programma
Dienstverlening Instellingen bij DUO, waarbij, in lijn met kabinetsbeleid «Digitaal 2017», wordt gewerkt aan inrichting van een online
zelfbedieningsplatform voor onderwijsinstellingen.
Materiële uitgaven
Het budget voor materiële uitgaven wordt per saldo met € 0,6 miljoen
verhoogd. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door:
• toevoeging van de prijsbijstelling van totaal € 0,8 miljoen.
• de inzet van € 2,4 miljoen van de eindejaarsmarge ter dekking van de
problematiek op de apparaatskosten;
• de dekking voor de bijdrage van OCW voor Rijksbrede ICTproblematiek (Uitwerking Commissie Elias en Generieke Digitale
Infrastructuur) ad € 6,0 miljoen.
• diverse kasschuiven die hebben geleid tot een verlaging van het
budget met totaal € 8,0 miljoen. De belangrijkste hiervan zijn:
– een kasschuif van 2015 naar 2016 t/m 2019 van € 0,9 miljoen
waarmee het budget wordt aangepast aan het verwachte uitgavenpatroon;
– als gevolg van een vertraging in de oplevering van de nieuwe
ICT-werkplek zal € 5,9 miljoen pas in 2016 uitgegeven worden;
– door vertraagde interdepartementale besluitvorming kan in 2015
niet gestart worden met de voorziene herinrichting van de
Hoftoren. De projectkosten ad € 1,2 miljoen verschuiven daarmee
naar 2016.
• diverse interdepartementale overboekingen en technische mutaties
hebben geleid tot een verlaging van € 0,6 miljoen.
Begrotingsreserve schatkistbankieren
OCW staat garant voor onderwijsinstellingen die bij de Staat lenen
(schatkistbankieren). Voor het risico dat OCW hierdoor loopt, ontvangt
OCW een vergoeding (risicopremie). De risicopremie voor 2014 is

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 350 VIII, nr. 2

29

ontvangen in 2015 en deze bedraagt € 1,2 miljoen. Deze premie wordt (via
een desaldering) toegevoegd aan de begrotingsreserve schatkistbankieren.
Ontvangsten
Zie hiervoor de toelichting bij de Begrotingsreserve schatkistbankieren.
2.4 Agentschap
In deze paragraaf is de 2e suppletoire begroting opgenomen van de
Dienst Uitvoering Onderwijs. De Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO) is de
uitvoeringsorganisatie van de rijksoverheid voor het onderwijs. DUO
levert producten en diensten op het terrein van bekostiging van instellingen, financiering van studenten, informatievoorziening alsmede
diensten gericht op de verbetering van de verbinding tussen beleid en
uitvoering. Daarnaast verricht DUO werkzaamheden voor overige
departementen en derden.
Tabel 1 Staat van baten-lastenagentschap DUO (Tweede suppletoire begroting)
(bedragen x € 1.000)
Omschrijving

Baten
Omzet moederdepartement
Omzet overige departementen
Omzet derden
Rentebaten
Bijzondere baten
Totaal baten
Lasten
Apparaatskosten
–
Personele kosten
Waarvan eigen personeel
Waarvan externe inhuur
–
Materiële kosten
Waarvan apparaat ICT
Waarvan bijdrage aan
SSO’s
Rentelasten
Afschrijvingskosten
–
Materieel
Waarvan apparaat ICT
–
Immaterieel
Overige lasten
–
Dotaties voorzieningen
–
Bijzondere lasten
Totaal lasten
Saldo van baten en lasten

Oorspronkelijk
vastgestelde
begroting 2015

Mutaties 2e
suppletoire
begroting 2015

Totaal geraamd

236.953
18.980
8.050

36.587
8.400
4.371

263.983

49.358

273.540
27.380
12.421
0
0
313.341

257.938
147.173
131.092
16.081
110.765
18.000

45.363
7.103
– 816
7.919
38.260
1.886

303.301
154.276
130.276
24.000
149.025
19.886

0
45
6.000
6.000
5.000
0
0
0
263.983

12.500
0
1.727
1.727
727
0
2.000
2.000
0
49.090

12.500
45
7.727
7.727
5.727
0
2.000
2.000
0
313.073

0

268

268

Toelichting:
De baten van de 2e suppletoire begroting laten een stijging zien van
€ 49,4 miljoen ten opzichte van oorspronkelijk vastgestelde begroting
2015 (€ 264,0 miljoen), waar een lasten stijging van € 49,1 miljoen
tegenover staat resulterend in een positief saldo van € 0,3 miljoen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 350 VIII, nr. 2

30

Baten
Omzet moederdepartement
•

De omzet moederdepartement is € 36,6 miljoen hoger dan de
oorspronkelijk vastgestelde begroting. De stijging heeft grotendeels
betrekking op incidentele financiering zijnde geen onderdeel makend
van de begroting, voor onder andere de werkzaamheden voor de
uitvoering van het Programma Vernieuwing Studiefinanciering (€ 16,9
miljoen), projecten voor instandhouding systemen (onderhoud),
compacte rijksdienst trajecten (€ 7,1 miljoen) en uitvoering beleidsopdrachten ad € 2,5 miljoen. Daarnaast betreft het bijstellingen in de
(basis)dienstverlening (€ 10,0 miljoen), zoals uitvoering onvindbare
debiteuren, dienstverlening vanuit de Shared Service Organisatie
Noord en uitvoering digitalisering examens (FACET).

Omzet overige departementen en derden
•

De omzet overige departementen en derden stijgen met € 12,8 miljoen
ten opzichte van de oorspronkelijke begroting. Het betreft hier
uitbreiding van werkzaamheden ten behoeve van het Ministerie van
Sociale Zaken en Werkgelegenheid in het kader van de Inburgeringstaak € 3,1 miljoen, projectmatige werkzaamheden ten behoeve
van bekostiging Kinderopvang € 1,9 miljoen, dienstverlening vanuit de
Shared Service Organisatie Noord € 3,7 miljoen ten behoeve van
meerdere opdrachtgevers, extra werkzaamheden voor examens Wet
Financieel Toezicht (Wft) ten behoeve van het Ministerie van Financiën
€ 2,5 miljoen, detachering van personeel € 1,3 miljoen en overige
bijstellingen optellend tot € 0,3 miljoen.

Lasten
Apparaatskosten
•

De personele begroting laat een stijging zien van € 7,1 miljoen,
benodigd voor de additionele inzet op de (basis)dienstverlening. De
materiële kosten laten een stijging zien van € 38,2 miljoen samenhangend met de eerder genoemde additionele werkzaamheden op
(basis)dienstverlening, projecten en opdrachten OCW en overige
departementen. Tot slot is een dotatie voorziening ter grootte van
€ 2,0 miljoen voor Sociaal Beleid Rijk geraamd.

Tabel 2 Kasstroomoverzicht baten-lastenagentschap DUO (Tweede suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
Omschrijving

1.
2.
3a
3b
3.
4a
4b
4c
4d
4.
5.

Rekening courant RHB 1 januari 2014
Totaal operationele kasstroom
Totaal investeringen (-/-)
Totaal boekwaarde desinvesteringen (+)
Totaal investeringskasstroom
Eenmalige uitkering aan moederdepartement (-/-)
Eenmalig storting van moederdepartement (+)
Aflossingen op leningen (-/-)
Beroep op leenfaciliteit (+)
Totaal financieringskasstroom
Rekening courant RHB 31 december 2014

Oorspronkelijk vastgestelde begroting 2014

Mutaties 2e suppletoire
begroting 2015

Stand 2e suppletoire begroting
2015

47.069
6.000
– 6.000

0
– 4.555
0

– 6.000

0

47.069
1.445
– 6.000
0
– 6.000

0

0

– 314

0
0

– 314
46.755

0
– 4.555

0
– 314
0
– 314
42.200

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 350 VIII, nr. 2

31

Kasstroomoverzicht
Het kasstroomoverzicht is aangepast ten opzichte van de oorspronkelijke
begroting op basis van via de balans gereserveerde middelen voor in
2015 doorlopende projecten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 350 VIII, nr. 2

32