Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2008–2009

26 150

Algemene Vergadering der Verenigde Naties

Nr. 68

BRIEF VAN DE MINISTERS VAN BUITENLANDSE ZAKEN EN VOOR
ONTWIKKELINGSSAMENWERKING
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 16 februari 2009
Graag bieden wij u hierbij het verslag aan van de herfstzitting van de 63e
Algemene Vergadering van de Verenigde Naties (AVVN), die werd
gehouden van 23 september tot eind december 2008. In dit verslag wordt
aan de hand van een thematische indeling een beeld geschetst van de
beraadslagingen. Dit verslag is een vervolg op de brief inzake de richtlijnen voor de Koninkrijksdelegatie naar de 63e AVVN (Kamerstuk 2008–
2009, 26 150, nr. 60).
Een eensluidende brief zenden wij aan de Voorzitter van de Tweede Kamer
der Staten-Generaal.
De minister van Buitenlandse Zaken,
M. J. M. Verhagen
De minister voor Ontwikkelingssamenwerking,
A. G. Koenders

KST128208
0809tkkst26150-68
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 26 150, nr. 68

1

VERSLAG 63E ALGEMENE VERGADERING VAN DE VERENIGDE
NATIES (AVVN)
1. Algemeen
Nederland kan terugkijken op een grotendeels bevredigend verlopen
najaarszitting van de 63e AVVN. Tijdens de ministeriële week van de 63e
AVVN (22–26 september 2008) was de Nederlandse regering sterk vertegenwoordigd met de aanwezigheid van minister-president Balkenende,
minister Verhagen en minister Koenders. De ministeriële week werd gedomineerd door twee toppen. Op maandag 22 september 2008 vond een top
plaats over de ontwikkelingsbehoeften van het Afrikaanse continent en op
donderdag 25 september 2008 was er een top over de Millenniumontwikkelingsdoelen. Minister-president Balkenende en Minister Koenders
namen deel aan beide toppen. Deze kunnen als geslaagd worden
beschouwd, aangezien ze het belang van de ontwikkeling van Afrika
respectievelijk de Millenniumontwikkelingsdoelen opnieuw onder de
aandacht brachten, en tot nieuwe inspanningen en toezeggingen leidden.
De Prins van Oranje was als expert uitgenodigd bij één van de rondetafels
van de top over de Millenniumontwikkelingsdoelen. De premier van de
Nederlandse Antillen, mw. de Jongh-Elhage was eveneens aanwezig, o.a.
bij een bijeenkomst over het tegengaan van moedersterfte.
Tijdens de ministeriële week voerden minister-president Balkenende,
minister Verhagen en minister Koenders een groot aantal gesprekken met
ambtgenoten en topfunctionarissen van de VN, waaronder SecretarisGeneraal Ban Ki-moon. Daarnaast speelde de minister-president een
centrale rol in een bijeenkomst over water en sanitatie, die Nederland
samen met Japan en Tadzjikistan organiseerde. De Prins van Oranje was
hierbij uitgenodigd als voorzitter van het United Nations SecretaryGeneral Advisory Board on Water and Sanitation (UNSGAB). Minister
Verhagen leidde samen met zijn ambtgenoten uit Costa Rica en Bangladesh een ministeriële bijeenkomst over de Responsibility to Protect. Ook
zat hij een informele discussie voor, getiteld Promoting the Twin Goals of
Restoring Peace and Ensuring Justice. Deze concentreerde zich gezien de
actualiteit vooral op het verzoek van aanklager Ocampo van het Internationaal Strafhof om een arrestatiebevel tegen de Soedanese President
Bashir. Minister Koenders zat bijeenkomsten voor over de implementatie
van de Delivering as One-werkwijze op landenniveau (One UN) en de
humanitaire hulp aan Somalië. Ook hield hij een inleiding bij een bijeenkomst over private sectorontwikkeling in Afrika, en zat hij een bijeenkomst
voor over inclusive financial sectors, waar Prinses Máxima in het panel
zat. Daarnaast speelde hij een centrale rol bij een ministerieel ontbijt over
de financiering van aanpassing aan klimaatverandering, dat Nederland
samen met Bangladesh, het Verenigd Koninkrijk en Zwitserland organiseerde. Ten slotte was minister Verhagen medio december in New York
om samen met de Franse staatssecretaris Yade een bijeenkomst voor te
zitten over het tegengaan van discriminatie op basis van seksuele oriëntatie.
Gedurende de herfstzitting werd een aantal resultaten geboekt. De EU
speelde in veel onderhandelingen een centrale rol. Op het gebied van de
mensenrechten werd een door Nederland en België geïnitieerde resolutie
aanvaard inzake de bestrijding van straffeloosheid ten aanzien van alle
vormen van geweld tegen vrouwen. De najaarssessie van de Derde
Commissie (mensenrechten) werd onder Nederlands voorzitterschap
succesvol afgerond. Voorts resulteerde een actieve inzet van Nederland in
meer gebalanceerde resoluties over de situatie in het Midden-Oosten en
werd de door Nederland getrokken resolutie over de relatie tussen de VN
en het Internationaal Strafhof met consensus aanvaard.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 26 150, nr. 68

2

De AVVN nam in de verschillende commissies en in de plenaire vergadering in totaal 266 resoluties aan. De toename ten opzichte van voorgaande
jaren is toe te schrijven aan een groot aantal relatief formele resoluties
over de samenwerking tussen de VN en andere internationale organen en
organisaties. Voor de tekst van de resoluties en het stemgedrag van de
lidstaten verwijzen wij u naar de website van de Verenigde Naties: http://
www.un.org/Depts/dhl/resguide/r63.shtml
De onderhandelingen speelden zich overigens in een wat meer gepolariseerde sfeer af dan in voorgaande jaren. Dit is ten dele toe te schrijven
aan de invloed van haviken binnen het samenwerkingsverband van
ontwikkelingslanden. Ook speelde een rol dat de voorzitter van de AVVN
(dit vergaderjaar Nicaragua) zich kritisch toonde ten aanzien van Westerse
landen en geregeld stelling nam in verscheidene gevoelige debatten.
Ook gedurende deze zitting werd de AVVN bijgewoond door delegaties
van de Eerste en Tweede Kamer, de werkgeversorganisaties en
vakbonden, evenals een vrouwenvertegenwoordiger en een jeugdvertegenwoordiger.
2. Ontwapening
De Eerste Commissie nam 54 resoluties en vier besluiten aan op het
gebied van ontwapening, non-proliferatie, wapenbeheersing en internationale veiligheid.
Op het terrein van non-proliferatie en ontwapening spitste de discussie
zich vooral toe op de resoluties over de vermindering van de operationele
paraatheid van kernwapensystemen (ingediend door onder meer NieuwZeeland, Zwitserland en Zweden; Nederland onthield zich van stemming),
transparantie en vertrouwenwekkende maatregelen op het gebied van
activiteiten in de ruimte (ingediend door de Russische Federatie, Nederland stemde voor) en het voorkomen van de proliferatie van raketten,
waarover twee resoluties in stemming werden gebracht: de Hague Code
of Conduct-resolutie (HCoC) en een Iraanse resolutie. Door een actieve
opstelling in EU-verband droeg Nederland bij aan de aanname van de
HCoC-resolutie. Deze resolutie werd vorig jaar niet ingediend, omdat
hiervoor toen onvoldoende steun bestond. Teneinde dit jaar maximale
steun voor de resolutie te genereren organiseerde Nederland, samen met
enkele andere landen, voorafgaand aan de stemming in de Eerste
Commissie een bijeenkomst over de Haagse Gedragscode. De HCoCresolutie werd vervolgens met grote meerderheid van stemmen aangenomen. Iran stemde als enige land tegen. Nederland stemde tegen de
Iraanse resolutie. Behalve het ontbreken van een verwijzing in de Iraanse
resolutie naar de HCoC woog voor Nederland de politieke geloofwaardigheid van het indienende land zwaar. Iran werkt immers nog steeds actief
aan de uitbreiding en verbetering van zijn raketprogramma en weigert
internationale maatregelen uit te voeren die oproepen tot meer transparantie, hetgeen de inhoud van de resolutie ongeloofwaardig maakt.
De resolutie inzake de Disarmament Commission van de VN (UNDC) is dit
jaar door Nederland namens het Bureau van de UNDC ingediend omdat
de plaatsvervangend Permanent Vertegenwoordiger van Nederland bij de
PV in New York voorzitter was. De resolutie werd met consensus aangenomen. De eveneens door Nederland ingediende resolutie Transparency
in Armaments over het VN-Wapenregister, waarin gegevens worden
uitgewisseld over wapenexport en regelgeving, werd ook aangenomen en
kon rekenen op een groot aantal co-sponsors.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 26 150, nr. 68

3

Nederland stemde voor de resolutie inzake het gebruik van verarmd
uranium in munitie en ander wapentuig. Het Nederlandse besluit om dit
jaar voor de resolutie te stemmen is gebaseerd op nieuwe verwijzingen in
de tekst naar het rapport van de Secretaris-Generaal over dit onderwerp.
Dat rapport reflecteert de uiteenlopende opvattingen die over dit onderwerp bestaan, inclusief die van de Nederlandse regering.
Voor een uitgebreide beschrijving van het verloop van de Eerste
Commissie verwijzen wij u naar de Kamerbrief «Verslag van de 63e Eerste
Commissie van de AVVN» van 22 december 2008 (Kamerstuk 26 150,
nr. 65).
3. Ontwikkeling
De Tweede Commissie werd dit jaar gedomineerd door de onderhandelingen over het uitkomstdocument van de Financing for Developmentconferentie in Doha (FfD) en de financiële crisis. Over de Nederlandse
inzet voor de FfD-conferentie werd de Kamer reeds separaat geïnformeerd
(Kamerstuk 2008–2009, 26 150, nr. 64). In het uitkomstdocument van de
FfD-conferentie, dat door de AVVN is onderschreven, is vastgelegd dat
nog deze AVVN een «conference at the highest level» gehouden zal
worden over de gevolgen van financiële crisis voor ontwikkeling.
Overigens werd ook tijdens de algemene debatten vaak verwezen naar de
financiële crisis evenals naar de voedsel- en energiecrises. Meerdere
resoluties verwijzen naar de consequenties hiervan voor ontwikkelingslanden.
Nederland heeft intensief steun gezocht om Full employment and decent
work for all het algemene thema te maken van het tweede decennium
voor armoedebestrijding (2008–2017). Dit thema werd inderdaad gekozen
voor de eerste twee jaar, met een mogelijkheid tot verlenging.
Nederland continueerde de inzet op het terrein van de VN-hervorming en
het One UN-concept. Namens de EU onderhandelde Nederland over de
belangrijke resolutie over de ontwikkelingsactiviteiten van de VN en
harmonisatie van de plannings- en evaluatiecyclus. Het besluit om de
driejarige beleidsevaluaties van de AVVN (Triennial Comprehensive Policy
Review of the operational activities of the United Nations System, TCPR)
om te zetten naar een vierjarige cyclus (Quadrennial CPR) heeft consequenties voor de VN-organisaties, met name de Fondsen en Programma’s. Door verlenging van de TCPR naar een QCPR en gelijkschakeling
van planningsperioden, wordt mogelijk gemaakt dat de aanwijzingen van
de AVVN beter kunnen worden meegenomen bij de opstelling van de
vierjarige strategische plannen. Zodoende worden de plannen van de
verschillende organisaties beter op elkaar afgestemd.
De discussie in het kader van de resolutie over migratie en ontwikkeling
richtte zich vooral op de relatie tussen de VN en het Global Forum on
Migration and Development (GFMD). De G77 en Mexico, gesteund door
Zwitserland en Noorwegen, stelden voor om in 2010 een nieuwe High
Level Dialogue (HLD) in VN-verband te organiseren. De EU, Australië,
Canada en de VS konden hier niet mee instemmen omdat de voorkeur
wordt gegeven aan de verdere ontwikkeling van het informele en vooralsnog prille GFMD-proces, dat als opvolging van de HLD in 2006 bewust
buiten de VN is gehouden. Uiteindelijk is als compromis besloten om in
2013 een nieuwe HLD te organiseren om op politiek niveau te debatteren
over de voortgang in GFMD-verband. Ter voorbereiding zal in 2011 in de
VN een eendaags, informeel thematisch debat over migratie en ontwikkeling worden gehouden. Nederland kan zich vinden in dit besluit, zolang
het informele GFMD-proces leidend blijft in de mondiale dialoog over

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 26 150, nr. 68

4

migratie en ontwikkeling. Daarvoor is het nodig dat de te organiseren
bijeenkomsten in VN-verband aansluiten op het GFMD-proces en overlappingen worden voorkomen.
De onderhandelingen over de resolutie over klimaatverandering verliepen
teleurstellend. Omdat de EU een resolutie wilde aannemen vóór de
klimaattop in Poznan is uiteindelijk ingestemd met het feit dat er geen
verwijzing naar mitigatie in de resolutie is opgenomen. Hierdoor straalt de
resolutie niet het ambitieniveau uit dat de EU voor ogen had. Een referte
aan gender in de preambule van deze resolutie was wel een positief resultaat voor de EU.
4. Mensenrechten
Nederland kan terugkijken op een succesvolle najaarszitting van de Derde
Commissie, onder alom gewaardeerd voorzitterschap van de Permanente
Vertegenwoordiger van Nederland bij de VN. Er zijn resoluties aangenomen over prioritaire onderwerpen die ook in de Mensenrechtenstrategie en het EU priorities paper aan bod komen. Een belangrijk succes
was de aanname met consensus van de Nederlands/Belgische resolutie
over geweld tegen vrouwen. Tevens zijn beide door de EU ingediende
resoluties aangenomen die specifiek ingaan op mensenrechtenschendingen in Birma/Myanmar en Noord-Korea. Ook de door Canada
ingediende resolutie over mensenrechtenschendingen in Iran is aangenomen. Nederland droeg hieraan bij door actief te lobbyen tegen de
procedurele motie die Iran indiende om behandeling van deze resolutie te
voorkomen. Nederland speelde eveneens een actieve rol bij de aanname
van de EU-resolutie over vrijheid van godsdienst en levensovertuiging.
Op 10 december 2008, zestig jaar na de totstandkoming van de Universele
Verklaring van de Rechten van de Mens, nam de AVVN met consensus een
resolutie aan over de aanvaarding van een protocol bij het Verdrag inzake
Economische, Sociale en Culturele Rechten. In dit protocol wordt het
individuele klachtrecht geregeld.
Voorts stemde de Derde Commissie over een resolutie over de komende
conferentie die de implementatie van de verklaring en het actieprogramma van Durban uit 2001 moet herzien en een besluit over het
strategische raamwerk van het OHCHR. De korte tijd die de Commissie
gegund was om over de Durban-resolutie te onderhandelen bleek niet
genoeg om alle pijnpunten weg te werken. Na een eveneens controversiële behandeling in de Vijfde Commissie over de financiële implicaties
van de resolutie, stemde Nederland in de plenaire vergadering met vijf
EU-partners tegen. De rest van de EU onthield zich.
Tenslotte nam Nederland samen met het Franse EU-voorzitterschap het
initiatief voor een verklaring over mensenrechten, seksuele geaardheid en
genderidentiteit. De verklaring werd uiteindelijk door 66 lidstaten ondertekend. Op 18 december werd de tekst in de AVVN voorgelezen en vervolgens, tijdens een door Nederland georganiseerd High Level Event, onder
de aandacht van lidstaten, NGO’s en de internationale media gebracht.
Hierbij sprak Nederland de hoop uit dat deze verklaring tot een waardig
debat in VN-verband zal leiden over dit thema.
Voor een uitgebreide beschrijving van de resultaten behaald in de Derde
Commissie, zie de Kamerbrief inzake resultaten Derde Commissie van de
Algemene Vergadering van 6 januari 2008 (Kamerstuk 2008–2009, 26 150,
nr. 66).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 26 150, nr. 68

5

5. Politieke onderwerpen
Op politiek terrein zijn vier onderwerpen vermeldenswaard: de MiddenOosten resoluties, vredesmissies, terrorismebestrijding en de Servische
resolutie inzake het verzoek aan het Internationaal Gerechtshof om een
advies over de onafhankelijksverklaring van Kosovo.
Geconstateerd kan worden dat er in de Vierde Commissie van de AVVN dit
jaar weer bijzonder veel aandacht voor de situatie in het Midden-Oosten
was, terwijl even schrijnende omstandigheden in andere regio’s onvoldoende voor het voetlicht kwamen. Aan het Midden-Oosten werden meer
resoluties gewijd dan aan alle andere regio’s tezamen. In totaal betrof het
achttien resoluties die deels in het plenaire deel van de AVVN en deels in
de Tweede, Derde en Vierde Commissie werden behandeld.
Nederland speelde bij de onderhandelingen binnen de EU over deze resoluties een actieve rol en zette zich met name in om eenzijdige veroordeling van één van de partijen, in casu Israël, te voorkomen. Opmerkelijk
was dat de Palestijnse delegatie dit jaar in tegenstelling tot voorgaande
jaren nauwelijks aandrong op een verdere verscherping van de resolutieteksten en zich relatief compromisbereid opstelde. Mede dankzij de
stevige Nederlandse inzet is de trend voortgezet dat in de resolutieteksten
aandacht wordt besteed aan de eigen verantwoordelijkheid van de Palestijnen, de veiligheidsbelangen van Israël en de raketbeschietingen op
Israël. Het stemgedrag van Nederland en de EU kende geen veranderingen ten opzichte van vorig jaar, met uitzondering van de Cypriotische
voorstem op de Syrische Golan-resolutie. Ten aanzien van de politiek
belangrijke resolutie over Israeli Practices Affecting Human Rights is mede
dankzij de Nederlandse inzet een EU-voorstem (wederom) gecombineerd
met een krachtige EU-stemverklaring.
Het mandaat van de AVVN ten aanzien van VN-vredesmissies beperkt zich
tot de financiering van de operaties. Tijdens deze herfstsessie van de 63e
AVVN is de begroting voor UNAMID herbevestigd en zijn de resterende
middelen vrijgegeven. In een gesprek met OSG DPKO LeRoy werd van
Nederlandse zijde bezorgdheid geuit over de langzame ontplooiing van
UNAMID en daarmee samenhangend het gebrek aan effectiviteit van deze
vredesoperatie. LeRoy gaf aan dat er onlangs weer een vluchtelingenkamp onder bescherming was geplaatst. Hij verwachtte gedurende 2009
de ontplooiing van de missie te kunnen voltooien.
De financiering van UNAMID voor de periode juli 2009–juni 2010 zal, tegelijkertijd met de financiering van alle andere VN-vredesmissies, besproken
worden tijdens de tweede hervatte zitting van de Vijfde Commissie in mei
2009. Behalve de reguliere financiële bijdrage draagt Nederland ook bij
aan de spoedige ontplooiing van UNAMID door middel van het ter
beschikking stellen van materieel en uitrusting voor Afrikaanse vredestroepen. Ten slotte is in de Vijfde Commissie overeenstemming bereikt over
de financiële afwikkeling van UNMEE (de VN-vredesmissie in Ethiopië en
Eritrea), aangezien de VNVR het mandaat van UNMEE beëindigde per
31 juli 2008.
Het instrument van vredesmissies heeft de afgelopen jaren een ongekende ontwikkeling meegemaakt. Op dit moment zijn achttien
VN-vredesoperaties op vijf continenten geautoriseerd, waarbij circa
110 000 troepen zijn ontplooid. Door de toename van het aantal vredesmissies, hun complexiteit en de grote hoeveelheid taken ziet de VN zich
voor een belangrijke uitdaging gesteld. Van belang is dat de verschillende
VN-organisaties beter samenwerken bij het uitvoeren van de taken, en
indien nodig integreren. Een andere belangrijke uitdaging vormt de relatie

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 26 150, nr. 68

6

tussen vredeshandhaving en vredesopbouw. Een punt van grote zorg blijft
de voortdurende strijd tegen seksuele uitbuiting en misbruik door
VN-personeel. Nederland steunt wat dit betreft het zero tolerance-beleid
van de VN.
In september 2008 vond de eerste formele evaluatie plaats van de wereldwijde VN-strategie tegen terrorisme (op 8 september 2006 door de AVVN
aangenomen). De strategie beoogt de wereldwijde inspanningen op het
terrein van terrorismebestrijding beter te stroomlijnen en ziet toe op
onderwerpen als de aanpak van onderliggende factoren voor terrorisme,
de rol van de mensenrechten bij de bestrijding van terrorisme, de aanpak
van bioterrorisme en een betere afstemming van activiteiten tussen
VN-organisaties. De Nederlandse delegatie zette in een verklaring de
nationale inspanningen uiteen. Nederland benadrukte het belang van de
versterking van het internationaal wettelijk kader, met name door
aanname van het alomvattende verdrag tegen terrorisme. Ook gaf Nederland aan dat het voorstander is van gebruikmaking van het Internationaal
Strafhof bij de vervolging van terroristische misdrijven die kwalificeren als
misdaden tegen de menselijkheid en als zodanig vallen binnen de rechtsmacht van het hof. Nederland onderstreepte verder het belang van de
eerbiediging van de mensenrechten in de strijd tegen het terrorisme.
Nederland heeft diverse activiteiten rond de implementatie van de Strategie door de Counter Terrorism Implementation Task Force (CTITF) financieel ondersteund.
De Werkgroep Terrorisme, ingesteld om het alomvattende verdrag tegen
terrorisme uit te onderhandelen, slaagde er wederom niet in om overeenstemming over de definitie van terrorisme te bereiken. De vraag of door
staten toegepast geweld onder het begrip terrorisme kan vallen, blijft een
bron van verdeeldheid. Voor een ruime definitie waarbij ieder land zijn
eigen interpretatie kan hanteren, was onvoldoende steun. De Werkgroep
zal de discussie in het voorjaar voortzetten.
Servië diende bij de AVVN een resolutie in waarmee het Internationaal
Gerechtshof (IGH) verzocht werd een (niet bindend) advies te geven over
de Kosovaarse onafhankelijkheidsverklaring. Nederland heeft de Republiek Kosovo erkend en ziet dan ook geen noodzaak tot een advies van het
IGH. Met betrekking tot de ingediende resolutie wilden Nederland en het
merendeel van de EU-lidstaten Servië echter niet de mogelijkheid
ontnemen om gebruik te maken van de juridische expertise van het Hof
en hebben zich van stemming onthouden. De resolutie is met een kleine
meerderheid aangenomen.
6. Financieel-adminstratieve zaken
Zoals gebruikelijk verliepen de onderhandelingen in de Vijfde Commissie
moeizaam. De tegenstellingen tussen de verschillende regionale groepen
leken op veel onderwerpen aanvankelijk onoverbrugbaar. Vooral de
besprekingen over de versterking van de aan ontwikkeling gerelateerde
onderdelen van het VN-Secretariaat, waarbij de verschillende regionale
groepen tot op het laatst lijnrecht tegenover elkaar stonden, hadden een
negatief en vertragend effect op de andere onderhandelingen. Door een
onverwacht grote bereidheid tot compromis bij de regionale groepen
tijdens de laatste dagen kan desondanks teruggekeken worden op een
productieve sessie met veel belangrijke beslissingen en overeenstemming
op het gebied van personeelsbeleid en structurele hervormingen van het
VN-Secretariaat.
Een van de belangrijkste resultaten is de aanpassing van het personeelsbeleid. De onderhandelingen over dit onderwerp komen voort uit de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 26 150, nr. 68

7

Wereldtop van 2005, waar de toenmalige SGVN voor het eerst verzocht tot
herziening van het beleid. De Vijfde Commissie ging deze zitting akkoord
met stroomlijning van het huidige ondoorzichtige contractenstelsel en
stemde in met maatregelen om de arbeidsvoorwaarden binnen het
VN-systeem verregaand te harmoniseren. Hoewel van volledig geharmoniseerde arbeidsvoorwaarden nog geen sprake is, kan worden gesteld dat
de Vijfde Commissie een grote stap heeft gezet in de richting van het
nakomen van de beloftes die voortvloeiden uit de Wereldtop. Een belangrijke uitkomst van dit besluit is dat het VN-Secretariaat nu arbeidsvoorwaarden kan aanbieden die dichter in de buurt komen van de voorwaarden van de VN-Fondsen en Programma’s. De vermindering van deze
discrepantie komt het effectief functioneren van VN-Secretariaatsonderdelen op landenniveau, waar ook UNAMA en UNAMI onder vallen, ten
goede.
Onder voorzitterschap van Nederland bereikte de Vijfde Commissie tevens
een akkoord over de hervorming van het interne rechtspraaksysteem voor
VN-medewerkers. Het nieuwe United Nations Dispute Tribunal (UNDT) en
United Nations Appeals Tribunal (UNAT) zullen per 1 juli 2009 hun werkzaamheden beginnen. De verwachting is dat de beslechting van interne
geschillen hierna professioneler en efficiënter zal verlopen.
Ook werd een akkoord bereikt over de overheveling van het takenpakket
van de Procurement Task Force (PTF), wat een tijdelijk mandaat had en
was opgericht in 2006, naar het VN Office of Internal Oversight Services
(OIOS). Het PTF heeft onderzoek gedaan naar frauduleuze praktijken in de
aanbestedingsfunctie van de VN. Door het besluit van de Vijfde
Commissie wordt verzekerd dat de capaciteit en deskundigheid, die de
PTF heeft opgebouwd en voorheen onvoldoende aanwezig was in het
VN-systeem, voor de VN behouden blijft.
De Vijfde Commissie stemde in met een gewijzigde begroting van
USD 4,8 miljard. De stijging komt grotendeels voort uit de kosten van de
Special Political Missions, zoals UNAMA en UNAMI. De hoogte van de
begroting is tevens het uitgangspunt voor de nog vast te stellen begroting
van 2010–2011.
Nadat de onderhandelingen verschillende keren waren uitgesteld stemde
de Vijfde Commissie tijdens de afgelopen sessie in met een aanzienlijke
versterking van het Department of Political Affairs. Deze versterking van
bijna vijftig functies zal vooral de capaciteit van het VN-Secretariaat op het
gebied van conflictbemiddeling en preventieve diplomatie versterken.
Wederom had de Vijfde Commissie onvoldoende tijd om alle onderwerpen te bespreken. Een aantal onderwerpen, waaronder de hervorming
van het aansprakelijkheidsraamwerk en risicomanagement, zal in de
hervatte sessies in maart en mei 2009 worden besproken.
7. Juridische zaken
Op initiatief van Nederland nam de AVVN zonder stemming de jaarlijkse
resolutie aan over het Internationaal Strafhof (ICC). De resolutie telde 97
co-sponsoren waaronder enkele landen die nog geen partij zijn bij het
ICC-statuut. De VS presenteerde na de lange onderhandelingen een aparte
verklaring waarin weliswaar afstand werd genomen van de consensus,
maar in veel mildere termen dan voorheen. Gezien het verzoek van de
ICC-Aanklager om een arrestatiebevel tegen president Bashir wekte het
geen verwondering dat Soedan zich fel verzette tegen de resolutie.
Soedan kreeg echter geen steun, waardoor de resolutie niet in gevaar

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 26 150, nr. 68

8

kwam. Nederland is tevreden met het bereikte resultaat, dat als een steun
in de rug voor het ICC kan worden gezien.
Kenmerkend voor de debatten in de Zesde Commissie dit najaar waren
sterk tegengestelde standpunten. Op een aantal punten werd echter wel
overeenstemming bereikt. Mede dankzij Nederlandse inzet werd een
verdrag over contracten inzake vervoer over zee (de Rotterdam Rules)
geautoriseerd. Dit verdrag wordt in Rotterdam voor ondertekening opengesteld op 23 september 2009. De Nederlandse inzet op het thema rule of
law was eveneens succesvol. Deze leidde tot een verstevigde positie van
rule of law op de AVVN-agenda, inclusief financiering van vier formatieplekken van de Rule of Law Unit uit het reguliere VN-budget.
8. Tot slot
De 63e zitting van de AVVN vond plaats tegen de achtergrond van de
financiële crisis. Een crisis die wereldwijd hard toeslaat, maar die ontwikkelingslanden extra hard raakt. Een effectieve bestrijding van deze crisis
vereist een internationale aanpak. Tijdens deze herfstzitting bleek andermaal dat de VN een belangrijk platform van internationaal overleg is, met
name gedurende de top-bijeenkomsten in de ministeriële week. De herfstsessie van de AVVN verliep voor Nederland op bevredigende wijze.
Tijdens de ministeriële week speelde Nederland, mede dankzij de hooggeplaatste delegatie, een actieve rol. Nederland was tijdens deze herfstzitting gewaardeerd voorzitter van de Derde Commissie. Resoluties die
voor Nederland prioriteit hadden werden alle aangenomen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 26 150, nr. 68

9