Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2016–2017

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1117
Vragen van de leden Leenders en Jan Vos (beiden PvdA) aan de
Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu over de toenemende drukte op
Schiphol en de overlast die dat oplevert voor de omgeving (ingezonden
16 januari 2017).
Antwoord van Staatssecretaris Dijksma (Infrastructuur en Milieu) (ontvangen
2 februari 2017)
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht «Klankbordgroep Schiphol/A1 Gooise Meren
zoekt sympathisanten»?1 en «KLM is boos: Schiphol belemmert ons in onze
groei»?2
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Hoe beoordeelt u het feit dat Schiphol zijn maximale aantal vliegbewegingen
met de huidige groei eerder behaalt dan verwacht? Deelt u de mening dat de
gemaakte afspraken met de Omgevingsraad Schiphol (ORS) tot 2020
onverkort nagekomen moeten worden, tenzij er nieuwe afspraken komen met
instemming van de ORS?
Antwoord 2
De grens van de afgesproken 500.000 vliegtuigbewegingen komt in zicht.
Over de groei boven de 500.000 vliegtuigbewegingen na 2020 is afgesproken
dat indien er milieuruimte is om meer bewegingen te realiseren, deze ruimte
voor de helft kan worden benut voor verdere luchthavenontwikkeling en
daarmee voor de helft ten goede komt aan de omgeving (ook bekend als de
50/50 verdelingsregel). Via deze 50/50 verdelingsregel zal uiteindelijk de
verdere groei van Schiphol worden vormgegeven.
Verantwoorde groei voor Schiphol in overleg met de omgeving is voor mij
dan ook het uitgangspunt. De afgesproken volumeplafonds zijn niet heilig,

1

Website Gooise Meren, 14 december 2016 (http://gooisemeren.azurewebsites.net/lees/15224/
klankbordgroep-schiphol-a1-gooise-meren-zoekt-sympathisanten-)
2
Website Algemeen Dagblad, 11 januari 2017 (http://www.ad.nl/dossier-amsterdam/klm-is-boosschiphol-belemmert-ons-in-onze-groei~a9a81bdf/)

ah-tk-20162017-1117
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2017

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

1

mits er in goed overleg met de omgeving nieuwe afspraken worden gemaakt.
Dat is een absolute voorwaarde.
Schiphol heeft overigens meermaals aangegeven de afspraak te respecteren
dat tot en met 2020 maximaal 500.000 vliegtuigbewegingen per jaar
plaatsvinden. Dit betekent dat de komende jaren nog beperkte groei in
vliegtuigbewegingen mogelijk is, en dat het aantal passagiers kan doorgroeien als gevolg van grotere vliegtuigen en hogere bezettingsgraden.
Tegelijkertijd loopt Schiphol als gevolg van de snelle groei van de afgelopen
jaren aan tegen operationele knelpunten bij de groei naar 500.000 vliegtuigbewegingen. Daarom wordt nu ingezet op tijdelijke maatregelen om de
periode te overbruggen tot de oplevering van de nieuwe pier in 2019 en de
nieuwe terminal in 2023. Op deze manier wordt ervoor gezorgd dat Schiphol
klaar is voor verdere groei in de toekomst. Naast milieuruimte is tenslotte ook
operationele capaciteit nodig (zoals terminal en gate-capaciteit). Zie ook mijn
brief van 21 december 2016 over de ontwikkeling van Schiphol (Kamerstuk
29 665, nr. 235).
Vraag 3
Klopt het dat er in de afgelopen 6 jaar een toename is van 150 naar 879
klachten over geluidsoverlast in Bussum? Hoe waardeert u deze klachten?
Antwoord 3
De klachtenregistratie voor Schiphol vindt plaats door het Bewoners
Aanspreekpunt Schiphol (BAS). BAS heeft voor Bussum een analyse gemaakt
van het klachtenpatroon. (zie bijlage bij deze brief)3. De analyse geeft het
aantal melders en periode specifieke en algemene meldingen voor gebruiksjaar 2011 t/m 2016 weer. De analyse maakt duidelijk dat het aantal meldingen weliswaar aanzienlijk is gestegen, maar dat tegelijkertijd het aantal
melders vrijwel gelijk gebleven is. Op te maken valt dat het merendeel van de
meldingen door een beperkt aantal mensen is ingediend.
Uiteraard is iedere klager er één te veel, maar als het gaat om het aantal
klagers constateer ik dat de afgelopen 6 jaar per jaar door gemiddeld 24
inwoners van Bussum meldingen zijn ingediend over ondervonden hinder
door vliegverkeer en dat dit aantal de afgelopen zes jaar niet is toegenomen.
Vraag 4
Is er sprake van een toename van de geluidsoverlast in de omgeving van
Bussum? Zo ja, in welke mate?
Antwoord 4
Eerdere signalen van een aantal bewoners hebben mij vorig jaar aanleiding
gegeven om deze klachten te onderzoeken door middel van een steekproef.
Het aantal vliegbewegingen in de eerste 5 maanden van gebruiksjaar 2016 is
vergeleken met dezelfde periode in gebruiksjaar 2015. Hieruit blijkt dat geen
sprake is van een toename van het totaal aantal vliegbewegingen. De
vlieghoogte en ligging van de routes zijn met elkaar vergeleken. Zowel de
ligging als hoogte zijn ongewijzigd. Wel zijn er fluctuaties in het baangebruik
door het weer en baanonderhoud.
Vliegverkeer veroorzaakt geluid, vooral in de omgeving van een luchthaven.
Waarin de regio het geluid neerslaat wordt vooral bepaald door de ligging
van vliegroutes in combinatie met de start- en landingsbanen die in gebruik
zijn. De geluidsbelasting op de grond in Bussum als gevolg van het vliegverkeer van de vliegroutes van en naar Schiphol blijft ruim binnen de wettelijke
kaders. Het gebied ligt ruim buiten het wettelijk aangewezen beschermingsgebied van de 48 dB Lden-contour.
Vraag 5
Klopt het dat vliegtuigen niet doorstijgen naar 6.000 voet, maar lang op 2.000
voet blijven vliegen en hiermee extra overlast veroorzaken voor bewoners op
relatief grotere afstand van de luchthaven? Zo ja, waarom wordt dit gedaan?

3

Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

2

Antwoord 5
Nee, dit is onjuist. Vertrekkend verkeer klimt door 2000 voet heen. Voor de
start heeft het verkeer doorgaans al toestemming om te stijgen tot vliegniveau 60 (circa 6000 voet). Het komt beperkt voor dat vertrekkend verkeer
onder 6000 voet de klim tijdelijk onderbreekt. Mogelijke redenen zijn het
ontwijken van buien of om voldoende afstand tot ander verkeer te bewaren.
Vraag 6
Klopt het dat er een verhoogde concentratie van ultrafijnstof is in dergelijke
gebieden? Zo ja, kan het zijn dat vliegtuigen op een hoogte van 2.000 voet
deze verhoogde concentratie veroorzaken?
Antwoord 6
In 2015 heeft het RIVM het rapport «Nader verkennend onderzoek ultrafijnstof
rond Schiphol» uitgebracht. In het rapport staat onder meer dat de luchtvaart
van Schiphol een jaargemiddelde bijdrage aan de hoeveelheid ultrafijnstof
levert van circa 15.000 deeltjes per cm3 in woonlocaties die het dichtst bij
Schiphol zijn gelegen. De bijdrage neemt af tot 3.000 deeltjes per cm3 op een
afstand van 15 kilometer van de luchthaven. Stedelijke achtergrondconcentraties van ultrafijnstof variëren in Nederland van 8.000 tot 22.000 deeltjes per
cm3.
Het in de Kamervragen genoemde Bussum ligt hemelsbreed op meer dan 20
kilometer afstand van Schiphol. Dat betekent dat het vliegverkeer van
Schiphol volgens de huidige inzichten een kleinere bijdrage dan 3.000
deeltjes per cm3 levert aan de jaargemiddelde hoeveelheid ultrafijnstof in
Bussum.
In mijn brief van 20 april 2016 (30 175, nr. 238) heb ik aangegeven dat het
RIVM een langjarig onderzoekprogramma gaat uitvoeren naar de gezondheidseffecten van blootstelling aan ultrafijnstof. Binnen dit programma
worden ook metingen uitgevoerd rond Schiphol, teneinde nog beter inzicht te
krijgen in de bijdrage van het vliegverkeer van Schiphol aan de hoeveelheid
ultrafijnstof in de omgeving. Ik zal uw Kamer op de hoogte houden over de
(tussen)resultaten van het onderzoekprogramma.
Vraag 7
Zijn er naast Bussum ook andere dorpen, steden of gemeenten die hebben
aangegeven geluidsoverlast te ervaren van Schiphol, maar niet vertegenwoordigd zijn in de Omgevingsraad Schiphol? Zo ja, hoe wordt ervoor
gezorgd dat deze dorpen, steden en gemeenten gehoord worden?
Antwoord 7
Bussum maakt onderdeel uit van de gemeente Gooise Meren. Deze gemeente
is vertegenwoordigd in de Omgevingsraad Schiphol. Bij de geografische
afbakening van het werkingsgebied van de Omgevingsraad is de meest
uitgestrekte contour aangehouden zoals die in de Wet Luchtvaart is neergelegd: de 48 dB(A) Lden-contour. Gemeenten die daar geheel of gedeeltelijk
binnenvallen, maken deel uit van de Omgevingsraad Schiphol. Hoewel het
hier om een uitgestrekt gebied gaat (circa 40 gemeenten) kunnen er ook van
gemeenten buiten dit gebied vragen of verzoeken om informatie zijn. Die
worden in voorkomende vervallen zorgvuldig afgehandeld door mijn
ministerie dan wel door de Omgevingsraad Schiphol of het Bewoners
Aanspreekpunt Schiphol.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

3