J4FM

T.a.v. mevrouw drs. J. Klijnsma
90801
2509 LV DEN HAAG
0

Datum
Ooskenmerk
Pagina

4maart2013
TFFP-JWMi-13020215
1 van 4

Telefoon
E-mai

Betreft

Wetgevingsbrief 2013

Geachte mevrouw Klijnsma,
Op 26juni 2012 stuurde de toenmalige minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid het rapport “Pensioen in
duidelijk taal” aan de Tweede Kamer. In dat rapport deed hij een aantal aanbevelingen. Wij achten die van grote
waarde voor verbetering van de effectiviteit en efficiëntie van de communicatie tussen pensioenuitvoerders en hun
belanghebbenden. De aard, omvang en verstrekkendheid van die aanbevelingen geven ons het vertrouwen dat de
omzetting van deze aanbevelingen in de pensioenwet- en -regelgeving zal leiden tot de noodzakelijke
verbeteringen op het gebied van communicatie.
Wij bepleiten van harte de omzetting van die aanbevelingen in wet- en regelgeving. Wij zien echter aanleiding tot
enkele verbeterpunten, die wij hierna toelichten.

1. Informatieverplichtingen PwfWvb/Wft
a. Open normen
In de Wet op het financieel toezicht (Wfl) is bepaald dat informatie over een financieel product of financiële dienst
geen afbreuk tnag doen aan verplicht te verstrckken informatie. Voorts is bepaald dat informatie correct, duidelijk
. In depensioenwetgeving is echter alleen bepaald dat een deel van de wettelijk verplichte
1
en niet-misleidend is
. Wij bepleiten gelijkstelling van de eisen aan informatie die door
2
informatie duidelijk en begrijpelijk moet zijn
pensioenuitvoerders wordt verstrekt, zoals bepaald in de pensioenswetgeving aan de eisen aan informatie die door
financiële dienstverleners wordt verstrekt, zoals bepaald in de Wft. In het toezicht hebben wij namelijk een aantal
ontissies geconstateerd. Zo valt onjuiste informatie niet te sanctioneren wegens ontbreken van een wettelijke norm
/uist of correct.

‘Artikel 4:19 Wft
Bijvoorbeeld wel bij aanvang en einde deelneming, maar niet bil waardeoverdracht of korten

Stichting Autoriteit Financiële Markten
Kamer van Koophandel Amsterdam, nr. 41207759
TT FP—J UMI— 13020215
Kenmerk van deze brief

Bezoekadres Vijzelgracht 50
Postbus 11723 1001 GS Anisteidam
Teleføon 020-7972000 • Feit 020-7973800’ www afinni

Datum
0n kenmerk
Pagina

4 maart 2013
TTFP-JWMi-l30202l 5
2 van 4

Ook blijkt het voor ons onmogelijk om niet-verplichte informatie, bijvoorbeeld geplaatst op de website van de
pensioenuitvoerder over verlaging van pensioenen, te sanctioneren als die informatie belanghebbenden op het
verkeerde been kan zetten. Dat komt doordat enerzijds de pensioenwetgeving geen andere eis stelt dan dat de
betreffende deelnemer uiterlijk 1 maand véôr de verlaging moet worden geïnformeerd en anderzijds geen
algemene eisen gelden dat niet-wettelijk verplichte informatie niet misleidend mag zijn en geen afbreuk mag doen
aan verplichte informatie.
b. Periodieke infirmalie (gewezen) deelnemers
Wat betreft de gegevens die (gewezen) deelnemers kunnen inzien op www.miinpcnsioenoverzicht.nl, en in de
toekomst in het pensioendashboard, achten wij het van belang dat pensioenuitvoerders ook de aanspraken van
gewezen deelnemers ten minste jaarlijks actualiseren. Op dit moment zijn pensioenuitvoerders verplicht om dit
slechts eenmaal per vijfjaar te doen. Dit is, zeker gezien de toenemende frequentie waarmee verlagingen (of
verhogingen) zullen voorkomen in een voorwaardelijk pensioencontract, van groot belang. Ook voor actieve
deelnemers is het belangrijk dat zij zo snel mogelijk na het cffectuercn van de bijstelling de gevolgen hiervan
kunnen terugzien in de hoogte van de aanspraak. Nu duurt dat in het ongunstigste geval 19 maanden. Wij achten
het daarom van belang dat van de pensioenuitvoerders gevraagd wordt de aanspraken steeds zo actueel mogelijk
presenteren.
c. Kwaliteitseisen informatieverstrekking via pensioenregister/pensioendashboard
De invulling, opzet en inhoud van het UPO en het pensioenregister zijn grotendeels overgelaten aan de
pensioensector zelf. Wij onderkennen dat de pensioenuitvoerders zich hebben ingespannen om deelnemers zo
goed mogelijk te informeren. Wij zien echter ruimte voor verbetering van de genoemde communicatieinstrumenten. De pensioensector komt hier tot op heden echter onvoldoende aan toe. Daarom pleiten wij voor
kwaliteitseisen die van toepassing worden op primair het pensioenregister enJof in de toekomst het
pensioendashboard. Een belangrijk uitgangspunt achten wij daarbij dat de consument laagdrempelig toegang krijgt
tot een eerste laag aan informatie, en zo nodig tot actie kan overgaan. Wij zien op termijn dat consumenten zich op
elk gewenst moment een (schriftelijk en digitaal) actueel overzicht moeten kunnen verschaffen van een
totaaloverzicht van pensioen uit eerste, tweede en derde pijler, eventueel uit kostenoverweging ter vervanging van
een UPO.
d. Transitie
Tot slot vragen wij ook uw aandacht voor de comrnusiicatie aangaande de transitie naar de nieuwe
pensioencontracten (nominaal en reëel) per 1januari 2015 en daarna. Het is van essentieel belang dat
pensioenuitvoerders hun deelnemers tijdig en op begrijpelijke en evenwichtige wijze informeren over de
aanstaande wijzigingen en over de gevolgen daarvan. Het ontbreken van enig wettelijk kader ten aanzien van de
communicatie hierover zien wij als een risico.

‘AFM
Datum
Ons keiunerk
Pagina

4maart2013
TfFP-JWMi 13020215
3 van 4

2. Vergelijking van kwaliteit tussen pensioenregelingen
Dat pensioenregelingen aanzienlijk kunnen verschillen in kwaliteit is langer bekend. Wij geven hier het voorbeeld
van pensioenregelingen waarin de beschikbare premie laag en gelijkblijvend is en niet stijgt met de toename van
de leeftijd, een zogeheten vlakke premiestaffel. Tot op heden is geen instrument beschikbaar om verschillen in
kwaliteit van onderdelen van de pensioenregeling, bijvoorbeeld de hoogte van het opbouwpercentage of de
franchise, te kunnen duiden.
Een instrument om de verschillen in kwaliteit tussen pensioenregelingen inzichtelijk te maken is vooral van belang
voor de groep werknemers die een pensioenregeling heeft die op onderdelen (zeer) beperkt van kwaliteit is,
waardoor er een (zeer) grote kans bestaat op een tegenvallend pensioen. Voor deze groep heeft een
pensioenvergelijker een signaalfunctie, Daarnaast kan een pensioenvergelijker een instrument zijn voor
baanwisselaars; zij kunnen de aan hen aangeboden arbeidsvoorwaarde pensioen vergelijken met hun huidige of
een andere pensioenregeling.
Wij zijn van mening dat het in ieder geval nuttig is om een dergelijk instrument te ontwikkelen en in te voeren,
Wij denken namelijk dat het relevant is dat voor de werknemer inzichtelijk wordt vat de relatieve kwaliteit is van
onderdelen van een pensioenregeling, zeker als de werknemer risico’s loopt in geval van qua opbouw of dekking
(uiterst) bescheiden pensioenregelingen. Ook voor een werkgever kan dat inzicht van belang zijn, namelijk als hij
ten behoeve van zijn werknemers een keuze moet maken tussen pensioenregelingen van verschillende aanbieders.

3. Aanpassing systeem van waardeoverdracht

Recentelijk hebben de Stichting van de Arbeid, de Pensioenfederatie en het Verbond van Verzekeraars u een
.
4
advies gestuurd over de herziening van het systeem van individuele waardeoverdracht
Het advies bevat het ons inziens waardevol uitgangspunt dat werknemers een weloverwogen keuze moeten
kunnen maken om wel of geen waardeoverdracht te laten doorvoeren. Het advies stelt niet alleen dat de
betreffende werknemers het proces moeten kunnen begrijpen, maar desgewenst ook toegang moeten kunnen
krijgen tot persoonlijke hulp en uitleg. Wij zijn verheugd over de ambities van dit onderdeel van het advies.
Bij waardeoverdracht is de informatievoorziening thans beperkt tot het enkel informeren van de betreffende
deelnemer over het recht op waardeoverdracht en het proces op dat gebied. Wij bepleiten dat de informatie de
gewezen deelnemer niet alleen tijdig bereikt, maar ook zo begrijpelijk is dat hij inzicht krijgt in de mogelijkheden
waaruit hij een keuze kan maken en de risico’s die daarmee gepaard gaan. Aangezien er altijd werknemers zullen
zijn die geen keuze kunnen maken enkel op basis van informatie, bepleiten wij voorts dat deze categorie toegang

Zie ons rapport ‘Pensloenrisicoanalyse’, 1juni 2012
“Heroverweging systeem van waaroverdracht van pensioenaanspraken”, 17 december 2012

Datum
Ons kenmerk
Pagina

4maart 2013
TTFP-JWMi- 13020215
4 van 4

krijgt tot deskundige hulp. Afbakening van de reikwijdte van het begrip ‘hulp’ kan behulpzaam zijn bij het
.
5
wegnemen van kennelijke vrees voor aansprakelijkheid voor schade wegens verkeerd advies

4. Invoering nieuwe transparantie-eisen
Recentelijk hebt u laten weten dat de invoering van de aanpassingen van de pensioenwetgeving is verb-aagd, met
een jaar tot 1januari 2015. Wij hebben daar begrip voor, maar vragen uw aandacht voor de noodzaak om zo snel
mogelijk transparanter te zijn over de aanvullende pensioenen.

Naar onze indruk kunnen de aanpassingen van de transparantie-eisen onafhankelijk plaatsvinden van de wijziging
van het prudentiele kader voor pensioenregelingen. De aanbevelingen uit het Rapport ‘Pensioen in duidelijke taal’
zijn immers pensioentechniekneutraal. De huidige onrust over bijvoorbeeld het niet indexeren, de verlaging van
pensioen, de aanpassingen van de pensioenregeling en de verschuivende risico’s, vereist relevante en proactieve
communicatie met belanghebbenden op de kortst mogelijke termijn.
Wij vertrouwen erop hiermee onze aandachtspunten voldoende onder uw aandacht te hebben gebracht en zien uw
reactie graag tegemoet.

Hoogachtend,
Autoriteit Firi’anciële Markten

drs. H.W.O.L.M. Korte
Bestuurslid

Dr. R. (ierritsc
Bestuursvoorzitter

Wij zijn begonnen daartoe guidance te geven in onze Leidraad Communicatie voor Pensioenuitvoerders