Vestiging Drachten
Betreft:

Ronde tafel gesprek hoorzitting tweede kamer

DEEL 1: OPENINGSWOORD - VISIE OP HET TAFELGESPREK
Openingswoord door Nely
Geachte Kamerleden, hartelijk dank voor uw uitnodiging voor dit ronde tafelgesprek. Namens de leden
van LTO-Noord wil graag benoemen waar het vandaag in onze ogen over moet gaan. En dat zijn twee
hoofdzaken. Enerzijds willen we het hebben over het toekomstperspectief van de individuele agrariers
en van de sector als geheel. Daar zal mijn collega Alma den Hertog haar visie op geven. Anderzijds
moet het gaan over de zaken die nog beter kunnen.
En die punten zijn er!
Het begint met de onzekerheid. Onzekerheid over de toekomst hangt als een donkere wolk boven het
Groninger land waarvan ca. 80% door onze agrariërs wordt bewerkt en bewoond. Onzekerheid over
wat de wijzigingen in de schade afhandeling en het bouwkundig versterken betekenen voor de sector.
Onzekerheid over mogelijke toekomstige schade maar ook onzekerheid over de afhandeling van al
lopende schades.
Wat we merken is dat het door de aanstelling van de TCMG en de wijzigingen in de opdracht van de
NCG ontbreekt aan een integrale en sector specifieke aanpak. Schade en bouwkundig versterken zijn
twee autonome sporen vrijwel zonder enige verbinding. Zo kan het voorkomen dat de inspecteur voor
de opname voor het bouwkundig versterken vandaag op de stoep staat, terwijl de inspectie voor de
schade afhandeling vorige week nog is geweest. En nog erger dat er al lang en breed plannen zijn voor
herbouw van een bestaande schuur, maar dat er toch geld over de balk wordt gegooid door het pand te
inspecteren voor bouwkundig versterken. Ook als meermalen is aangegeven dat het betreffende pand
gesloopt en herbouwd zal worden.
Wat Agro onder meer zo specifiek maakt is de grondgebondenheid. Op het gebied van schade aan
drainage en ongelijkmatige maaivelddaling is er beperkt onderzoek uitgevoerd. Aangelegde
proefvelden worden niet meer gemonitord omdat de financiën hiervoor ontbreken. Dit terwijl een
uitbreiding van het onderzoek juist recht zou doen aan de waarnemingen van de agrariërs.
Veranderingen in de bodem. Veranderingen in grondwaterstromingen, veranderingen in kwel zijn
enkele van de waargenomen effecten. Erkenning van deze gevolgen gaat nog niet vanzelf,
kennisdeling en daadkrachtig nieuw onderzoek gaat ook moeizaam
Daarnaast is het niet mogelijk om schades aan gewassen door veranderingen in de bodem of
grondwaterstromingen te melden bij de bestaande loketten.
Doorlooptijden van de behandeling van schades duren veel te lang. Ditzelfde geldt voor de
behandeltermijnen van de arbiter. Sommige dossiers lopen al vier jaar en het einde is nog steeds niet in
zicht. Uit eigen ervaring weet ik hoeveel tijd en energie je hier in moet steken, wat ten kosten gaat van
je gezin en bedrijf. Sinds ons, niet eens erg ingewikkelde, dossier afgelopen zomer is afgerond ervaar
ik pas wat het met je doet. We hebben nu de tijd en energie weer terug om zelf weer te bepalen waar
we ons op focussen. Nu de dossiers nog van al die andere agrariërs, die nog elke dag worstelen met
hun situatie.
Agro heeft als kenmerk dat het vaak gaat om complexe situaties; naast herhalende schade aan de
aanwezige bovengemiddeld grote gebouwen en ondergrondse mestkelders zit je ook met combinaties
met bijvoorbeeld asbest, tijdelijk uitplaatsen van vee, tijdelijke opslag van de oogst, seizoen
gebondenheid, logistiek op het erf etc. En mogelijk verstrekkende consequenties t.a.v. de verplichte
agrarische bedrijfsboekhouding. Het overtreden van bijv. mestwetgeving kan als economisch delict
gezien worden. Praktische stappen maken, investeringen kunnen doen hangt niet zelden af van de
afwikkeling van schade. De ervaring leert dat de afhandeling van oude én nieuwe schades compleet
stokt op de complexiteit.

LTO Noord - Morra 2 - 9204 KH Drachten - Postbus 186 - 9200 AD Drachten
T 088 - 888 66 66 - F 088 - 888 66 60 - E info@ltonoord.nl - I www.ltonoord.nl
Het hoofdkantoor is gevestigd in Zwolle - KvK 08 13 06 50

TCMG richt zich op ‘snel succes’ door zich eerst alleen te richten op enkelvoudige schade. Met als
gevolg dat de bedrijfsschades en problemen zich in de agrarische sector verder opstapelen. Gezien de
financiële belangen is de gang naar arbiter c.q. rechter soms de enige weg.
Ben je eindelijk zo ver dat er een constructieve, integrale oplossing is -vaak in de vorm van sloopnieuwbouw-, dan loop je er tegenaan dat het dak vol ligt met asbest en dat er allerlei eisen worden
gesteld aan het uiterlijk van je nieuwe schuur. Allemaal zaken die ook nog eens kostenverhogend
werken, maar ook zaken die als koppelkans tot hele mooie dingen kunnen leiden.
Kortom: als u mij vraagt wat ik verwacht van deze ronde tafel bijeenkomst, dan zou ik blij zijn als u er
van doordrongen bent dat er nog veel, heel veel te verbeteren valt.

2

Openingswoord door Alma
Geachte Kamerleden, hartelijk dank voor uw uitnodiging voor dit ronde tafelgesprek. Zoals Nely Schutte
al aangaf zijn er genoeg zaken waar nog ruimte voor verbetering is. En dat onderschrijf ik van harte.
Er zijn ook zaken die goed gaan, waar constructief aan wordt gewerkt en dat willen we graag zou
houden!
Door initiatief te nemen en de benodigde ruimte en middelen geregeld te krijgen zijn er ook goede
dingen gebeurd. LTO Noord heeft zich de afgelopen vijf jaar met succes hard gemaakt voor de
belangen van de agrarische sector in het dossier mijnbouw Groningen. LTO Noord heeft zich hierbij
ingezet voor een integrale aanpak van de agrarische sector. Immers, schade, versterken en
toekomstperspectief gaan hand in hand!
Zo is er onderzoek gepleegd, specifieke kennis vergaard, is er een sectorale aanpak gecreëerd en zijn
er kaders en programma’s opgesteld om schademeldingen integraal af te handelen en versterken en
toekomst te verbinden met ruimtelijke ordening, innovatie en duurzaamheid. In het verleden is intensief
samengewerkt tussen LTO Noord, NAM, CVW, Gemeenten en Provincie en NCG. Van de tien
speerpunten die LTO Noord in 2015 met haar leden heeft geformuleerd, is een deel uitgewerkt of zijn er
stappen gezet om tot een oplossing te komen. De resultaten van deze uitwerking hebben een grote
bijdrage geleverd aan de afwikkeling van schade.
Voor ons is het van groot belangrijk dat ontwikkelde regelingen, protocollen en specialisten van het
Agroteam blijvend kunnen worden ingezet. De regelingen en protocollen zijn tot stand gekomen met
specifieke agrarische kennis en kunde van een Agroteam. Deze kennis en middelen faciliteren een
snelle en doelmatige schade afhandeling; hierbij zijn alle partijen gebaat! Daarnaast zorgen zij voor een
verbinding tussen schade, versterking en voor verduurzaming en toekomstperspectief voor de sector.
Met de wijziging van het private naar het publieke domein is ook de vraag gerezen óf -en zo ja- waar en
hoe, de opgebouwde kennis en instrumenten in de toekomst behouden blijven. LTO Noord wil hier
graag initiatief in nemen c.q. houden. Dit heeft ons in het verleden verder gebracht en we zijn er van
overtuigd dat dit ons in de toekomst –met uw hulp- ook weer verder zal brengen.
LTO Noord vraagt dan ook specifiek om het handhaven van onze posities op zowel strategisch niveau
(klankbord, adviesorgaan, kader scheppend) als op tactisch niveau (in de vorm van een samenwerking
in het Agroteam waarmee huidige regelingen, programma’s en technische kennis geborgd is).
Daarnaast verzoekt wij het ministerie van EZK om opdracht te geven voor inzet en borging van
bestaande regelingen en protocollen
Daarnaast vragen wij ook aandacht voor een aantal specifieke thema’s:

Versterking als integraal onderdeel van de aanpak van de agrarische sector. Zoals in de motie
nr. 510 van Mulder is aangegeven is er onduidelijkheid over de veiligheid van agrarische
bedrijfsgebouwen. Wij zouden graag zien dat er meer duidelijkheid komt over nut en noodzaak
van bouwkundig versterken en over hoe dit meegenomen kan worden in de bestaande
programmatische aanpak. Naast veiligheid en doelmatigheid gaat het hierbij ook om asbest en
behoud van waarden.

Ongelijkmatige maaivelddaling en de invloed op drainage. Op beperkte schaal is onderzoek
gedaan naar ongelijkmatige maaivelddaling en de werking van drainage. De bodem is echter
wel de basis van ons bestaan. Gezien de waarnemingen van onze achterban verdienen deze
punten een breder onderzoek.

Invulling van de agrotafel. Wij zijn groot voorstander van de sectorale, integrale aanpak van de
agrosector en het installeren van een regulier overleg, zoals ook wordt aangegeven in motie nr.
518 van Bisschop. In onze beleving is het installeren van de agrotafel is niet de uitvoering van
de motie, maar een eerste stap. De inzet van de agrotafel richt zich wat ons betreft op
bestuurlijke inzet en het initiëren en vaststellen van beleid en regelingen. LTO Noord wil zich
daarbij laten ondersteunen door een Agroteam met specialisten dat de uitvoering van de
regelingen, protocollen en onderzoeken begeleid.

Beschikbaar komen van een Agropunt. Vanuit LTO Noord vinden we het belangrijk dat er een
agropunt voor individuele agrarische ondernemers zou moeten zijn, die kan dienen als
wegwijzer voor de individuele ondernemer .

Het Nationaal Programma Groningen: Als agrarisch ondernemer in het Groninger landelijk
gebeid is het goed ondernemen met de kwaliteiten die dit gebied heeft: vruchtbare bodem,
voldoende en veilig water, ruimte en innovatief ondernemerschap, produceren met de laagste
footprint ter wereld in een biodiverse omgeving. Ook in de toekomst kunnen en willen we

3

inzetten op dit rentmeesterschap met duurzaam en innovatief ondernemerschap. Daar zetten
we in de uitvoering van het NPG op in.
U vindt verdere detaillering en inzet in de toegevoegde stukken
Wat we u mee willen geven is dat we graag de ruimte, de middelen en de financiën willen krijgen om te
handhaven en uit te bouwen wat we hebben. Samen met extra inspanning op de verbeterpunten zoals
ook mijn collega Nely die noemde, is dat dé manier om succes te bereiken!

4

DEEL 2: UITDIEPING VAN EEN AANTAL ONDERWERPEN
2A

Waar ligt de ruimte voor verbetering

Via een enquête onder 700 leden van LTO Noord in het bevingsgebied zijn de gevolgen van de gaswinning voor
de landbouw geïnventariseerd. Reeds vanaf 2015 heeft een Agro-team zich samen met LTO Noord bezig
gehouden met het formuleren van de landbouwopgaven in een plan van aanpak met 10 thema’s die zijn/worden
uitgewerkt in een regeling of programma. Deze thema’s zijn hieronder weergegeven.
Thema’s plan van aanpak
1 : schade (vergoeding/herstel)
2 : bouwkundig versterken
3 : programma Groninger schuren
(schadeherstel of nieuwbouw)
4 : waardedalingsregeling voor
agrarische bedrijfspanden
5 : aardbevingsbestendiger nieuwbouw

6 : verduurzaming landbouwsector (waardevermeerdering)
7 : ruimtelijke ordening (verbinding privaat-publiekrecht)
8 : regeling mestkelders
9 : drainage
10 : lokale maaivelddaling

Onderstaande verbeterpunten zijn gebaseerd op de bovenstaande thema’s.
Goede aansluiting van beleidskaders en voldoende financiële middelen
Vanuit agrarisch perspectief spelen er twee factoren een rol:
1.de functionaliteit en doelmatigheid van oude schuren is in veel gevallen matig tot slecht. Agrariërs willen
investeren in nieuwe schuren en hebben niet altijd belang bij schadeherstel of versterken.
2.Voor 2024 moeten boeren en particulieren investeren in verwijderen van asbest en in nieuwe daken.
De uitdaging is om de wens tot bouwkundig versterken en investeren zo mogelijk gekoppeld aan leefbaarheid en
behoud van de ruimtelijke uitstraling en/of cultureel erfgoed aan elkaar te verbinden. Daartoe hebben LTO Noord
en het Agro-team het initiatief genomen om een programma Groninger Schuren (PGSS) als schade plus model te
ontwikkelen die deze ontwikkelingen aan elkaar verbindt voor de Groninger schuren.
Dit programma is een methodiek om de schade aan (dikwijls verouderde en niet functionele) bedrijfsgebouwen niet
te gaan uitkeren voor herstel, maar samen met andere uitkeringen te besteden aan aardbevingsbestendiger, in het
landschap passende verantwoorde nieuwbouw waarbij het de bedoeling is dat dan tevens de andere doelen
worden gehaald (en gefinancierd), zoals vervroegde asbestsanering, ruimtelijke kwaliteit, cultuurhistorie,
duurzaamheid). Dit model is goed werkbaar als meerdere stakeholders de handen ineen willen/kunnen slaan. Door
gezamenlijk op te trekken, kunnen we met oog voor cultuurhistorie, duurzaamheid en ruimtelijke kwaliteit een
toekomstbestendige landbouw realiseren.
Voor zowel LTO Noord als voor EZK, TCMG en NCG is het van belang dat de beleidskaders van de regelingen en
programma’s en de daarbij behorende financiële middelen goed op elkaar aansluiten, er voldoende financiële
middelen zijn en dat de middelen voor de uitvoering van de regelingen en programma’s geborgd/gereserveerd
worden.
Het is de vraag in hoeverre EZK deze thema’s te willen faciliteren en daarnaast aangegeven o.b.v. de
maatschappelijke verantwoordelijkheid om -samen met andere stakeholders- in redelijkheid een bijdrage te leveren
aan een toekomstbestendige agrarische sector. Omdat de reguliere schademethodiek bij agrarische
bedrijfsgebouwen soms onvoldoende doelmatig is, complex is, een verhoogt financiële risico met zich mee kan
brengen en de verduurzaming van landbouwsector tegenwerkt hebben LTO Noord en agro-team het programma
Groninger schuren ontwikkeld. De uitdaging hierbij is om de wens tot aardbevingsbestendiger nieuwbouw,
bouwkundig versterken, schadeherstel, herhalingskans, asbest en de eigen investering van de ondernemer te
koppelen/stapelen en behoud van de ruimtelijke uitstraling en/of cultuurhistorie aan elkaar te verbinden.
LTO Noord verzoekt het Ministerie van EZK om voor het programma Groninger schuren naast de NAM
(aansprakelijkheid vanuit schade) het eigenaarschap en financiering van het programma Groninger schuren bij
meerdere stakeholders vast te leggen en voor het onderdeel asbest financiële middelen te reserveren en te
borgen.
5

Faciliteren van een investeringsregeling
Er zijn situaties waarbij een ondernemer na vaststelling van een erkende schade besluit zijn gebouw niet te
herstellen maar aardbevingsbestendiger nieuw te willen bouwen. Een afweging kan zijn dat het schadeherstel van
een ouder gebouw niet opweegt tegen een onvoldoende functionaliteit en doelmatigheid van dit gebouw
(bedrijfseconomische component) en vaak afgeschreven fiscale levensduur. Voor die casussen is de ontwikkeling
van het programma Groninger opgezet. Als een ondernemer besluit nieuw te bouwen zal een
financieringsaanvraag bij de bank volgen. Een deel van de financiering zal komen uit het bedrag voor
schade(herstel) en een andere deel uit bancaire financiering. LTO Noord pleit voor een derde vorm van
financiering. Hierbij ontstaat een passend instrumentarium en mix voor financieringen. Investeringen (b.v. via
nieuwbouw) en een passend instrumentarium voor het gebeid zijn essentieel en zorgen voor een blijvend
toekomstperspectief.
LTO Noord pleit ervoor dat het Ministerie van EZK de mogelijkheden voor een investeringsregeling voor
(agrarische) bedrijven in het aardbevingsgebied uitwerkt waarbij het Ministerie van Financiën de regeling kan
faciliteren. Als voorbeeld kan hierbij gedacht worden aan een in de landbouw bekende financieringsvorm van
een ruilverkavelingsfonds. Hierbij leent de overheid geld aan de ondernemer waarbij de ondernemer de lening in
een periode van 30 jaar tegen gunstige rentetarieven terugbetaald (via de belastingdienst). Het moment hiervoor is
goed omdat de overheid thans goedkoop geld kan lenen.
Waardevermeerderingsregeling (voldoende financiële middelen beschikbaar houden)
Huiseigenaren in de provincie Groningen met een aardbevingsschade van minimaal 1.000 euro kunnen een
aanvraag voor de Tijdelijke Regeling Waardevermeerdering (WVM) indienen bij het Samenwerkingsverband
Noord-Nederland (SNN). De regeling is bedoeld om woningen met aardbevingsschade te verduurzamen. De
premie van de WVM kan oplopen tot 4.000 euro. Bij een erkende A of B schade kan tot 1 maand na de erkenning
van de schade door het Centrum voor veilig wonen (CvW) of NAM hiervoor bij het samenwerkingsverband NoordNederland nog een aanvraag worden ingediend. De doorlooptijd van een schademelding tot de erkenning van
een A of B schade kan in de praktijk door verschillende oorzaken vertraging kan oplopen. Binnenkort zal het
subsidieplafond voor deze regeling waarschijnlijk worden vastgesteld op 125 miljoen euro. Aan aanvragen is voor
einde 2015 reeds voor 103 miljoen euro ingediend. Er resteert dan nog (slechts) 22 miljoen euro.
LTO Noord pleit voor continuering van de regeling waardevermeerdering en verzoekt het Ministerie van EZK
voldoende toekomstige financiële middelen te reserveren. Daarnaast verzoekt LTO Noord het Ministerie van EZK
voldoende financiële middelen te reserveren of reeds gereserveerde middelen te bestemmen zodat het
bedrijfsgedeelte (daken) kunnen worden benut voor zonnepanelen (in het kader van koppelkansen ten aanzien van
duurzaamheid). In het algemeen is het voor landbouw belangrijk mee te draaien in duurzaamheidsprojecten in de
provincie t.a.v. de opwekking van energie via zon maar ook b.v. via mono-vergisting en (kleinere) windmolens.
Versterkingsopgave (bouwkundig versterken)
Over de kwetsbaarheid van agrarische bedrijfsgebouwen bestaat nog onzekerheid. De Pilot Overschild heeft hier
tot op heden nog geen uitsluitsel over gegeven. Gezien de bouwkundige kenmerken zal naar verwachting een
substantieel deel van de agrarische bedrijfsgebouwen bouwkundig versterkt moeten worden.
Daarnaast komt het voor dat er bij een agrarisch bedrijfsgebouw zowel sprake is van bouwkundig versterken als
van sloop-nieuwbouw. Door de gefragmenteerde aanpak bestaat het risico dat de investering die gedaan wordt in
bouwkundig versterken een desinvestering wordt omdat er een compleet nieuw gebouw wordt gerealiseerd. In
voorkomende gevallen is een integrale aanpak en het combineren van financiële middelen essentieel.
LTO Noord verzoekt het Ministerie van EZK op korte termijn uitsluitsel te geven over het aandeel agrarische
bedrijfsgebouwen dat voor doen naar het woongedeelte van boerderijen. Tevens verzoekt LTO Noord om een
geïntegreerd spoor op te zetten voor die gevallen waar zowel sprake is van (complexe) schade als van
bouwkundig versterken.

6

Ongelijkmatige maaivelddaling en drainage
Agrariërs in het gaswinningsgebied in Groningen hebben bij de Commissie Bodemdaling klachten geuit over de
aanwezigheid van ingesloten laagtes als gevolg van lokale verzakkingen in landbouwpercelen. Hierdoor blijft na
regenval langdurig water op de percelen staan wat de agrariërs in de bedrijfsvoering hindert en schade
veroorzaakt. De agrariërs wijten deze laagtes aan toegenomen lokale ongelijkmatige maaiveldzakking als gevolg
van de gaswinning. Daarnaast zijn er ook meldingen van een verminderde werking van drainage.
In opdracht van de Commissie Bodemdaling zijn met twee pilots de omvang en de mogelijke oorzaken van
(toegenomen) ongelijkmatige bodemdaling op perceelniveau en de bijdrage daarvan door gaswinning,
geïnduceerde aardbevingen en autonome (ondiepe) bodemprocessen onderzocht. De pilots zijn, in samenspraak
met LTO Noord en de Federatie Particulier Grondbezit, uitgevoerd op twee locaties. Locatie één betrof een
melkveelocatie met grasland op een bodemprofiel van klei op veen. Locatie twee betrof een akkerbouwlocatie op
een bodemprofiel van klei.
Gezien de beperkte omvang van de pilot en het grote areaal aan landbouwgrond verzoekt LTO Noord aan het
Ministerie van EZK om de middelen beschikbaar te stellen om het onderzoek naar ongelijkmatige maaivelddaling
en het functioneren van drainage verder te onderzoeken. Tevens zou zij graag zien dat er een analyse op de
afwijkende waarden van de 375 vaste meetpunten die gefundeerd zijn op beton en staal (voordat de afwijkende
waarden uit meetreeks verwijderd worden) wordt uitgevoerd.
Aanvullend onderzoek met TILT monitoren
Bij leden van LTO Noord (Groningen) bestaat de behoefte aan een vaststelling van de (in)directe oorzaken van
ontstane schades aan onroerende goederen. Deze oorzaken kunnen te maken hebben met temperatuur/weersinvloeden, maar ook met zettingen, bodembewegingen en grondwaterstanden.
In het tweede kwartaal van 2018 is het plan van aanpak voor de pilot tiltsensoren door de NCG verder
aangescherpt. Daarbij is gebruik gemaakt van de input die maatschappelijke organisaties en overheden tijdens de
bijeenkomst op 28 maart hebben gegeven.
Het plan van aanpak is in de bestuurlijke en maatschappelijke stuurgroep van 31 mei besproken. De
voorbereidende werkzaamheden voor een Europese aanbesteding zijn inmiddels opgestart. Naar verwachting
publiceert NCG de aanbesteding rond de zomer.
Bij drie panden waar al met tiltsensoren wordt gemeten, is nu ook de onderliggende data beschikbaar gekomen.
TNO en Deltares hebben een plan van aanpak voor een quickscan van de data opgesteld. Na afloop van de
quickscan leveren zij een rapportage op die door andere deskundigen wordt beoordeeld (bron: kwartaalrapportage
NCG).
De wens van LTO Noord is om kennis en ervaringen op te bouwen rondom causaliteit (los van wat de oorzaak ook
kan/mag zijn) en vraagt het Ministerie van EZK LTO noord te betrekken bij het meetnet en de resultaten ervan te
delen.

7

2B

Wat is er en hoe kan dat in de toekomstige structuur worden ingepast

Huidige situatie
LTO heeft de afgelopen jaren met succes de belangen van haar leden behartigd in het
aardbevingsdossier. Het Agroteam met deskundigen vanuit de sector heeft aan de basis gestaan van
producten en programma's als de mestkelderregeling, PGSS en Nije Heerd. Het Agroteam heeft
daarvoor nauw en intensief samengewerkt met NAM, NCG, CVW, provincie en gemeenten.
Het afgelopen half jaar is zijn er veel wijzigingen n het speelveld gekomen. Schade afhandeling wordt
sinds maart autonoom door de TCMG gedaan. De rol van de NCG is veranderd van complexe schade
en bouwkundig versterken naar louter bouwkundig versterken. Kennis, kunde en zeggenschap is
verdeeld en gesegmenteerd.
In de Agro-sector willen we de handschoen opnieuw oppakken. Agrariërs zijn nu eenmaal gewend om
hun eigen boontjes te doppen, maar dan wel graag met steun van overheden.
Ontwikkelingen
Begin van dit jaar is de NAM op afstand gezet. Samengevat zijn de taken verdeeld tussen de TCMG en
NCG. Beide organisaties opereren geheel autonoom op het gebied van respectievelijk schade en
bouwkundig versterken.
TCMG dient zich te houden aan de regels die EZK stelt. Het schadeprotocol vormt het kader waarmee
de opgave van TCMG is afgebakend. Zeker voor de complexe schades in de Agro sector zijn die
kaders te ‘eng’.
NCG wordt gedreven door de Provincie en de gemeenten die de regie over de versterkingsopgaven
hebben gekregen. Veelal ontbreekt inhoudelijke kennis en capaciteit om dit goed aan te sturen en te
ondersteunen. Daarnaast is onderlinge samenwerking niet altijd vanzelfsprekend of ontbreekt dit zelfs
in veel gevallen.
Beoogde situatie
In de verwachtte nieuwe situatie zien we op twee niveaus een rol voor LTO Noord weggelegd. Als
eerste op het strategisch niveau waar we (net als andere maatschappelijke groepen) als klankbord en
advies orgaan willen fungeren en mee willen denken over de beleidskaders.
Als tweede een rol op het tactische niveau waar we door de samenwerking met Agro experts uit de
verschillende organisaties tot een integrale oplossing komen voor de agrarische sector. Een en ander
zoals dat tot voor kort plaatsvond in het Agroteam.
In de navolgende figuur is schetsmatig weergegeven waar we ons zelf vanuit de agrarische sector
zouden willen positioneren in de verwachtte toekomstige situatie.

8

Korte termijn en praktische punten
Bovengenoemde ontwikkelingen vergen tijd. De praktijk is echter dat de vragen van agrariërs over het
bouwkundig versterken en de meldingen met schade doorgaan. Voor de kortere termijn hebben wij een
aantal punten waar we dagelijks tegenaan lopen en die we graag opgelost zouden zien.
1. Afstemming tussen BKV en schade. In de praktijk is het meermaals voorgekomen dat agrarische
panden geïnspecteerd zijn voor bouwkundig versterken terwijl de agrariër vergevorderde plannen
heeft voor sloop-nieuwbouw.
Vanwege verschillende redenen pleiten wij ervoor om de
mogelijkheid te bieden om het budget dat voor inspectie en engineering ook alternatief aangewend
kan worden door het in te zetten als bijdrage voor sloop-nieuwbouw. Uiteraard moet de zekerheid
geboden worden dat het doelmatig wordt ingezet en dat de vervangende nieuwbouw aan de
veiligheidseisen voldoet.
2. Opnemen van huidige programma en regelingen in het schadeprotocol. De TCMG heeft de
opdracht om schade meldingen af te handelen conform het schade protocol. Begin 2018 is door
EZK aangegeven dat hier in de toekomst mogelijk ook het Programma Groninger Schuren en
Stallen en de Regeling Groninger mestkelders onder kan vallen. Wij pleiten er voor om deze
bestaande instrumenten te implementeren in het schadeprotocol zodat de huidige wijze van
afhandeling gecontinueerd kan worden. Dit sluit ook aan bij de aangenomen amendementen,
waarbij een integrale aanpak voor de agrarische sector is toegezegd.
3. Beschikbaar houden van bestaande kennis en ervaring. In de huidige situatie is de samenwerking
tussen de ‘Agro mensen’ uit de verschillende organisaties zoals die plaatsvond in het Agroteam niet
geborgd. Schade is verplaatst van NCG en CVW naar de TCMG, maar de opgedane kennis en
ervaring is slechts voor een deel meegegaan. Het verzoek is of er voor de overbruggingsperiode .

9