2015D46173

LIJST VAN VRAGEN
De vaste commissie voor Financiën heeft over het Jaarverslag Beheer
Staatsdeelnemingen 2014 (Kamerstuk 28 165, nr. 227) de navolgende
vragen ter beantwoording aan de Minister van Financiën voorgelegd.
De voorzitter van de commissie,
Duisenberg
De griffier van de commissie,
Van den Eeden

nds-tk-2015D46173

1

Nr.

Vraag

1

Klopt het dat bij de conversie van variabele- naar vaste beloning
een conversiefactor van 40% wordt gehanteerd?
Waarop is de conversiefactor voor variabel naar vaste beloning
gebaseerd?
Waarom publiceren sommige deelnemingen hun jaarverslag pas in
juni van het jaar volgend het verslagjaar? Is het mogelijk om alle
deelnemingen op dezelfde tijd en eerder dan juni het verslag te
laten publiceren?
Waarom werd pas in 2015 duidelijk dat De Munt in 2014 kampte
met financiële gevolgen van problemen bij een grote order?
Waarom is het ministerie niet al in 2014 daarover geïnformeerd?
Wanneer komt de heroriëntatie van De Munt naar de Tweede
Kamer?
Hoe wordt de Tweede Kamer bij de heroriëntatie van De Munt
betrokken?
Waarom wordt hier opeens een nieuwe indeling van de staatsdeelnemingen toegevoegd in relatie tot monopoliepositie, er is toch
een indeling in tijdelijke, permanente en niet-permanenten?
Waarom worden Schiphol en het Havenbedrijf Rotterdam (HbR)
aangeduid als monopoliepositie?
Er is toch concurrentie tussen luchthavens en havens in Europa?
Waarom wordt NS aangeduid als monopoliepositie, als zo’n 50%
van de activiteiten niet onder het hoofdrailnet vallen?
Waarom worden Holland Casino en Staatsloterij aangeduid als
monopoliepositie op het gebied van kansspelen, er zijn toch
gewoon andere commerciële gokspelen en andere loterijen zoals
de Postcodeloterij?
Waarom wordt gezegd dat de staat van oudsher actief is met
deelnemingen als Havenbedrijf Rotterdam?
Hoe lang is de Nederlandse Staat al aandeelhouder bij het
Havenbedrijf Rotterdam?
Waarom ziet de Minister een belang van 5,9% in KLM als een
«klein belang», terwijl dit in aandelentermen als een groot belang
wordt gezien?
Bent u bereid om UCN te verplaatsen naar «Permanent aandeelhouderschap»? Zo nee, wanneer wordt hier eindelijk een besluit
over genomen?
Waarom is hier de actuele ontwikkeling met betrekking tot
Propertize nog niet vermeld?
Wanneer worden de verkoopplannen voor ASR bekend gemaakt?
Wat is de stand van zaken met betrekking tot het voornemen tot
verkoop van de aandelen Urenco?
Het aandeelhouderschap in De Munt en Thales wordt in 2015
geëvalueerd. Wanneer kan de Tweede Kamer deze rapporten
verwachten (welke maand/kwartaal)?
Wat is de resterende meerjarenplanning van de evaluatie van de
staatsdeelnemingen die eens per 7 jaar moeten plaats vinden en
wanneer hebben de laatste evaluaties van de staatsdeelnemingen
plaats gevonden?
Zijn de vernieuwde statuten van NS inmiddels de notaris
gepasseerd?
Heeft u al zicht op een moment van privatisering voor Holland
Casino. Zo ja, wanneer?
Welke knelpunten worden er ervaren door de staatsdeelnemingen
als gevolg van het aangepaste beloningsbeleid, want bijvoorbeeld
bij ProRail was het lastig om binnen de afgesproken kaders een
nieuwe CEO te vinden?
Waar knellen de kaders voor het beloningsbeleid?

2
3

4
5
6
7
8

9
10
11
12

13
14
15

16

17
18
19
20

21

22
23
24

25

2

Nr.

Vraag

26

Waarom wordt het doel van maximaal 20% variabele beloning als
een doel op zicht gezien?
In welke sectoren waar staatsdeelnemingen actief zijn, zijn hogere
variabele beloningen normaal?
In hoeverre is het niet gewoon cruciaal voor staatsdeelnemingen
als Schiphol en het belang wat daar mee gemoeid is (zoals de
belangen van KLM in het geval van Schiphol) om gewoon goede
bestuurders te hebben in plaats van te focussen op allerlei
subonderwerpen als variabele beloning?
Wanneer worden bestuurders van TenneT, HbR en Holland Casino
onderworpen aan het nieuwe beleid?
Indien er wel synergievoordelen zijn te behalen, maar er daardoor
marktverstoring of oneerlijke concurrentie plaats vindt in een
concurrerende markt, zijn branchevreemde activiteiten dan
toegestaan?
Kan een overzicht worden gegeven van de investeringsdrempels
per staatsdeelneming die ter goedkeuring moeten worden
voorgelegd aan de aandeelhouder?
Wordt in de toets op het marktconforme rendement rekening
gehouden met het publieke belang? Zo ja, op welke wijze?
Zijn er ook investeringen niet goed gekeurd in 2014? Zo ja, welke
en waarom?
Waarom zijn de bieding Scotrail en bieding concessie Limburg
slechts informeel besproken?
Heeft de staat als aandeelhouder in het verleden wel eens
investeringsvoorstellen (informeel) afgekeurd? Zo ja, welke? Zo
nee, wat zegt dit?
Welke rendementen zaten er in de zestien investeringsvoorstellen
die zijn gedaan in 2014?
Hoe verhouden deze zich tot normrendementen?
Bij welke investeringsvoorstellen is externe validatie gedaan op de
voorstellen?
BNG Bank bouwt de buitenlandse leningen en beleggingen in
papieren van klanten in het buitenland af. Wanneer is die portefeuille in het buitenland helemaal afgebouwd?
Waarom wordt er gewerkt met een tabel van gestapelde staafdiagrammen, aangezien dit niet echt overzichtelijk is?
Kan er een vergelijking worden gegeven van de bandbreedte van
normrendementen van de staatsdeelnemingen ten opzichte van
relevante sectoren?
Waarom zijn de normrendementen van de staatsdeelnemingen
bedrijfsvertrouwelijke informatie, want juist voor staatsdeelnemingen is toch transparantie van cruciaal belang?
Hoe verhoudt het uitgekeerde dividend zich tot het geraamde
dividend in de begroting voor 2014?
Wat zijn de belangrijkste oorzaken van het verschil in geraamde
dividenden en gerealiseerde dividenden?
Hoe realistisch is het doel in de Rijksbegroting dat 80% van de
deelnemingen een pay-out ratio van minimaal 40% moeten hebben
en hoe gaat dat in de toekomst gehaald worden?
BNG Bank is met 2% kapitaalratio nog ver af van de 3% die
Europees vastgesteld is, laat staan van de 4% die in Nederland is
opgelegd. Hoe gaat de BNG Bank tijdig de benodigde kapitaalratio
halen?
BNG Bank is met 2% kapitaalratio nog ver af van de 3% die
Europees vastgesteld is, laat staan van de 4% die in Nederland is
opgelegd. In hoeverre moet de Nederlandse Staat daarvoor geld
bijstorten?

27
28

29
30

31

32
33
34
35

36
37
38
39

40
41

42

43
44
45

46

47

3

Nr.

Vraag

48

Waarom wil de regering afwijken van de 4% kapitaalratio die
andere banken worden opgelegd en in hoeverre zorgt dit voor een
ongelijk speelveld?
Al ruim 2 jaar wordt aangegeven dat de staat en de Centrale
Organisatie voor radioactief Afval (COVRA) spreken over het
achterblijven van de groei van het eindbergingsfonds, de gevolgen
hiervan voor het resultaat van COVRA en mogelijke oplossingen
hiervoor. Welke oplossingen zijn er mogelijk en welke risico’s zijn
er verbonden aan het feit dat er nog steeds geen oplossing is?
Hoe komt het dat de stralingsdosis aan de terreingrens van COVRA
sinds 2011 fors is gestegen?
In 2014 is de De Nederlandse Financierings-maatschappij voor
Ontwikkelingslanden (FMO) begonnen met de ontwikkeling van
een instrument waarmee de ontwikkelingsimpact beter kan worden
gemeten. Is dit instrument inmiddels af, zo ja in welke opzichten
verschilt het van de hiervoor gebruikte EDIS methodiek?
Welke doelstellingen heeft het FMO wel en niet gerealiseerd in
2014?
FMO wil onder meer actief worden in de agro-sector. In hoeverre
doen andere gewone banken deze activiteiten niet ook?
Welke activiteiten pakken gewone banken niet op die FMO wel
oppakt?
Welke activiteiten doet FMO die reguliere banken ook doen?
In hoeverre is hier sprake van oneerlijke concurrentie?
Wanneer wordt de Kamercommissie Financiën expliciet en
separaat betrokken bij het proces van verkoop en opknippen van
Holland Casino, aangezien dit een formeel traject is?
Waarom valt uit de aangeleverde cijfers niet op te maken dat de
heer Graaf een beëindigingspremie heeft meegekregen bij zijn
vertrek?
Wat is de verklaring voor het feit dat de overslag van olieproducten
is gedaald met 8.1%? Waarom is de verwachting dat de overslag
van olieproducten in 2015 zal stijgen?
In 2013 heeft de (Rotterdamse?) haven een afname van de
olieopslag gezien van 8,1%. Toch verwacht de haven het resultaat
te laten groeien met 3 tot 4% mede dankzij deze olieopslag. Welke
aannames leiden tot deze verwachting?
Wat is de stand van zaken en planning met betrekking tot de Wet
op de kansspelen (Wok)?
In hoeverre wordt de Kamercommissie Financiën straks (in
bijvoorbeeld 2017) voor een voldongen feit gesteld als het gaat om
de keuzes die zijn of worden gemaakt met betrekking tot de
verkoop en het opknippen van Holland Casino?
Hoe past het huidige proces in het afgesproken besliskader?
Wat heeft de Autoriteit Consument en Markt (ACM) over de
plannen opgemerkt (o.a. in september 2015) en wat doet de
regering met het advies van ACM, hoe wordt de Tweede Kamer
daar verder bij betrokken?
In april 2015 is het beloningsbeleid bij KLM aangepast. Gaat de
huidige Raad van Bestuur daar iets van merken?
Hoe verklaart u dat ondanks de penibele financiële situatie waar
KLM reeds in 2014 in verkeerde, de president/CEO (aangesteld per
oktober 2014) een beloning heeft bedongen overeenkomstig het
beloningsbeleid, zoals voor het laatst vastgesteld in juli 2010?
Op welke manier stelt het Ministerie van Infrastructuur en Milieu
het behoud van de autonome positie van KLM binnen de Air
France-KLM groep aan de orde?

49

50
51

52
53
54
55
56
57

58

59

60

61
62

63
64

65
66

67

4

Nr.

Vraag

68

Hoe groot was het negatieve effect van concurrerende luchtvaartmaatschappijen uit het Midden-Oosten op het resultaat van KLM in
2014?
In welke mate is het verantwoord voor een bedrijf als KLM om een
solvabiliteitsratio van 0,1% te hebben? Wat is de doelstelling van
KLM op de lange termijn voor haar solvabiliteitsratio?
Hoe is in april 2015 het beloningsbeleid van KLM aangepast?
In april 2015 is het beloningsbeleid van KLM aangepast. Welke
beperkingen vloeien hier uit voort?
In hoeverre is het niet gewoon cruciaal voor staatsdeelnemingen
als KLM en het belang wat daar mee gemoeid is voor Nederland
om gewoon goede bestuurders te hebben in plaats van (zuinig) te
sturen op het beloningsbeleid?
In het Jaarverslag wordt vermeldt dat de Minister van Financiën
inmiddels op regelmatige basis overlegd met de Raad van
Commissarissen en Raad van Bestuur van Schiphol. Hoe vaak is
deze regelmatige basis, en wat zijn de onderwerpen die daar
besproken worden?
Klopt het dat het eigen vermogen van KLM is gedaald van 1611
miljoen euro naar 9 miljoen euro?
Welke verwachting heeft u voor het eigen vermogen van KLM over
2015?
Waarom staat hier niets over de actuele situatie c.q. de informatie
uit brief die op 5 november 2015 naar de Tweede Kamer is
gestuurd? Waarom blijft de huidige CEO van De Munt nog tot
medio 2016 aan?
Is de transparantiescore van De Munt inmiddels bekend? Zo ja, wat
is deze en is deze toe- of afgenomen t.o.v. 2013?
Is inmiddels aan te geven hoeveel verlies De Munt in 2014 heeft
geleden? Zo ja, kan dan ook uiteengezet worden waar deze
verliezen precies aan te wijten zijn?
Hoe hoog zijn de boetes die De Munt moet betalen wegens
wanprestatie ten aanzien van de order van 850 miljoen Chileense
peso’s?
Hoeveel geld had het Ministerie van Financiën nog tegoed van De
Munt in 2014?
Zijn er door het Ministerie van Financiën fouten gemaakt in het
toezicht op De Munt die ertoe hebben kunnen leiden dat problemen in de bedrijfsvoering bij De Munt zich hebben kunnen
manifesteren?
In hoeverre moet rekening gehouden worden met de mogelijkheid
dat het KNM kan omvallen? Zou het omvallen van het KNM
gevolgen hebben voor de waardering van andere staatsdeelnemingen?
In het Jaarverslag Beheer Staatsdeelnemingen wordt gemeld dat
de jaarrekening van De Munt over 2014 nog niet is goedgekeurd
maar dat er rekening moet worden gehouden met een fors verlies.
In uw brief van 5 november bent u hier verder op ingegaan. Wat
zijn de laatste inzichten? Is de Chief Restructuring Officer reeds
begonnen, en wat zijn zijn eerste bevindingen?
Wat houdt het «lessons-learned project» in, waar de NS in 2014
aan begonnen is?
Hoe laat het Fyra-debacle zich in financiële zin vertalen in dit
jaarverslag?
Wat bedragen de investeringen in zowel de SNG’s (nieuwe
generatie Sprinter) als de Stadler Flirt?

69

70
71
72

73

74
75
76

77
78

79

80
81

82

83

84
85
86

5

Nr.

Vraag

87

In 2014 was bekend dat een tekort aan rollend sprintermaterieel in
2016 zou ontstaan. Hoe is in dit stuk terug te zien dat NS maatregelen neemt om te voorkomen dat in 2016 een tekort aan rollend
sprintermaterieel ontstaat?
Abellio is actief in het buitenland, maar is Abellio ook actief in
Nederland? Zo ja, waar en waarom?
Wat is de stand van zaken met betrekking tot het bedrag dat NS
taakstellend zelf moet zien op te lossen als gevolg van de
problemen met de Fyra?
Waarom staat op pagina 73 bijvoorbeeld dat de investeringsvoorstellen voor de nieuwe generatie Sprinters (SNG) ter goedkeuring
zij n voorgelegd aan de aandeelhouder, terwijl op pagina 25 stat
dat het alleen ter informatie is besproken?
Er wordt gesteld in het Jaarverslag Beheer Staatsdeelnemingen
dat bij de nieuwe investeringsvoorstellen voor de aankoop van
nieuwe treinstellen de «lessons learned van de Fyra voldoende
toegepast zijn». Om welke lessen gaat het hier precies? En wat
verstaat u onder «voldoende toegepast»?
Tot welke aanpassingen leiden de aanbevelingen van de Fyraenquête in de toekomstige aanbestedingen van nieuwe treinstellen
van de NS?
De Nederlandse Waterschapsbank (NWB Bank) is met 1,8%
kapitaalratio nog ver af van de 3% die Europees vastgesteld is, laat
staan van de 4% die in Nederland is opgelegd. Hoe gaat NWB Bank
tijdig de benodigde kapitaalratio halen? In hoeverre moet de
Nederlandse Staat daarvoor geld bijstorten?
Waarom wil de regering afwijken van de 4% die andere banken
worden opgelegd? In hoeverre zorgt dit voor een ongelijk
speelveld?
Waarom is Schiphol in 2014 gezakt van de 3e naar de 5e plaats van
de beste luchthavens van de wereld?
Zou u, in het Nederlands, kunnen uitleggen wat de vier thema’s
waar de strategie van Schiphol omheen gebouwd is, betekenen? Te
weten: «top connectivity», «excellent visit value», «competitive
marketplace» en «sustainable performance.
Zijn in 2014 boetes uitgedeeld aan luchtvaartmaatschappijen die
vliegen op Schiphol, omdat ze zich niet aan het uitbetalen van
vergoedingen hielden naar aanleiding van vertragingen van 3 uur
of meer?
U geeft aan dat de investeringen uit 2014 in Luchthaven Lelystad
onder de statutaire drempels vallen, maar dat hier wel (informeel)
overleg over is geweest met de staat. Is dit aanleiding om na te
denken over een verlaging van de drempel?
Welke reservering c.q. voorziening heeft de Staatsloterij opgenomen als gevolg van de uitspraak van de Hoge Raad?
Hoe zwaar hebben de vermeende misstanden bij trekkingen van de
Staatsloterij het resultaat van de loterij gedrukt, in absolute cijfers?
Hoe zwaar heeft de berichtgeving over misleidende communicatie
over de winkansen van prijzen in de periode 2000–2007 het
resultaat van de loterij gedrukt, in absolute cijfers?
Staatsloterij gaat de portfolio uitbreiden voor de online en offline
markt. Welke plannen zijn er concreet voor de offline markt?
Bestaat er een relatie tussen het aantal onderbrekingen en/of de
netbeschikbaarheid en de variabele beloning van de bestuurders
van Tennet? Zo nee, uit welke factoren bestaat de variabele
beloning dan?

88
89

90

91

92

93

94

95
96

97

98

99
100
101

102
103

6

Nr.

Vraag

104

Kunt u voor de tien investeringen die vermeld staan uiteenzetten
welke bedragen precies gemoeid waren met elk van deze
investeringen?
Tennet heeft de komende 10 jaar een investeringsprogramma van
circa 10 miljard euro. Wat is de kapitaalbehoefte die daaruit
voortvloeit?
Tennet heeft de komende 10 jaar een investeringsprogramma van
circa 10 miljard euro. In hoeverre moet de Nederlandse staat weer
een kapitaalinjectie doen? Zo ja, hoe groot moet die dan zijn? Zo ja,
hoe en wanneer wordt de Tweede Kamer daarbij betrokken?
Hoe kan het dat UCN maar 1 werknemer heeft, dat zijn er toch veel
meer?
Is inmiddels bekend of het Verenigd Koninkrijk en/of Duitsland tot
verkoop van hun belangen in URENCO over willen gaan? Wanneer
één van deze beide aandeelhouders, of deze beide aandeelhouders
tot verkoop van hun belangen overgaan, gaat de Nederlandse staat
dan ook over tot verkoop van haar belangen?
Welke van de beleidsdeelnemingen zijn tijdelijk, permanent en
niet-permanent?
Hoe groot zal de investering van de bom zijn in de onderhoudsfaciliteit van de F35?
In hoeveel projecten wordt geïnvesteerd en bij hoeveel van die
projecten zijn één of meerder mkb-bedrijven betrokken?
Is in 2014 sprake geweest van inconsistenties en risico’s aan de
kant van DC ANSP (Dutch Caribbean Air Navigation Service
Provider)? Zo ja, welke zijn dit dan?
Op welke manier is EBN betrokken bij de wijze waarop invulling
wordt gegeven aan de vermindering van het productieniveau uit
het Groningenveld?
Hoe komt het dat de winst van EBN B.V. in 2014 aanzienlijk lager is
uitgevallen dan in voorgaande jaren?
In welke mate hebben de verscherpte houding van de EU met
Rusland en de politieke crisis in Oekraïne de gasverkopen van
Gasterra geraakt, in absolute cijfers?
Welke doelstellingen had het Innovation Quarter in 2014 en heeft
zij deze doelstellingen gehaald?
In hoeveel projecten wordt geïnvesteerd en bij hoeveel van die
projecten zijn één of meerdere mkb-bedrijven betrokken?
In hoeveel projecten wordt geïnvesteerd en bij hoeveel van die
projecten zijn één of meerdere mkb-bedrijven betrokken?
In hoeveel projecten wordt geïnvesteerd en bij hoeveel van die
projecten zijn één of meerdere mkb-bedrijven betrokken?
Welke overwegingen zijn er om niet te komen tot een gelijke
eigendomsverhouding tussen provincies en Rijk?
Wat is de actuele stand van zaken van de oriëntatie van en
gesprekken met de Noordelijke provincies op een grotere
betrokkenheid bij de NOM via het aandeelhouderschap?
In hoeveel projecten wordt geïnvesteerd en bij hoeveel van die
projecten zijn één of meerdere mkb-bedrijven betrokken?
Met welke argumenten is er voor gekozen om geen participaties
aan te gaan die niet gericht zijn op topsectoren? Welke gevolgen
heeft dit voor het economisch beleid in de provincies Gelderland
en Overijssel?
Waarom wordt bij OOST niet gestreefd naar een gelijke eigendomsverhouding tussen provincies en Rijk?
Waarom wordt er bij het overzicht van ProRail nergens gesproken
over de (financiële) problemen bij ProRail, het lijkt nu wel of er
helemaal niks aan de hand is?

105

106

107
108

109
110
111
112

113

114
115

116
117
118
119
120
121

122
123

124
125

7

Nr.

Vraag

126

Welke gevolgen hebben de (financiële) problemen voor ProRail
waarover niet wordt gesproken bij het overzicht?
Wanneer vindt de evaluatie van de beleidsdeelneming ProRail
plaats conform de afspraak dat een deelneming één keer per zeven
jaar geëvalueerd moet worden?
Wanneer hebben voor het laatst noemenswaardige gebeurtenissen
plaatsgevonden op de Saba Bank?
Is de verwachting dat in de nabije en/of de verre toekomst de Saba
Bank nog geleased gaat worden aan oliebedrijven?
Wat bedragen de onkostenvergoedingen van de Raad van Bestuur
en de Raad van commissarissen van de Saba Bank Resources N.V.?
Waaruit bestaan de werkzaamheden van de leden van de Raad van
Bestuur en Raad van Commissarissen?
Welk beletsel is er om de Saba Bank op te heffen?
Wordt SSCS als een permanente beleidsdeelneming gezien? Zo ja,
waarom? Zo nee, wanneer kan deze deelneming afgebouwd
worden?
Waarom zijn er nog geen financiële gegevens beschikbaar?
Wanneer zijn de financiële gegevens wel beschikbaar en hoe wordt
de Tweede Kamer daarover geïnformeerd?
En is de Minister bereid om de Tweede Kamer daarover tussentijds
te informeren in plaats van te wachten op het jaarverslag beheer
staatsdeelnemingen 2015? Zo nee, waarom niet?
Het Ministerie van IenM zou de beleidsdeelnemingen DC ANSP en
Winair evalueren. Wat is daaruit gekomen?
In hoeverre gaat het wat betreft DC ANSP en Winair om permanente beleidsdeelnemingen? Waarom kunnen deze niet afgebouwd
worden?
Wat is het normrendement van deze beleidsdeelnemingen?
Waarom worden DC ANSP en Winair niet overgeheveld naar het
Ministerie van Financiën als aandeelhouder?

127

128
129
130
131
132
133

134
135
136

137
138

139
140

8