r

.44.

NEDEPL

Ministerie van Veiligheid en Justitie
t.a.v. de heer mr. G.A. van der Steur
Postbus 20301
2500 EH DEN HAAG

Den Haag, 28januari 2016
Dossiernummer:
uw kenmerk:
telefoonnummer:
e-mail:
Betreft: consultatie wetsvoorstel aanpassing bijzondere procedures met het oog op een
doeltreffende uitvoeringspraktijk

Geachte heer Van der Steur,
Bij brief van 15 december 2015 heeft u de Nederlandse orde van advocaten (NOvA) ter consultatie
voorgelegd het concept wetsvoorstel aanpassing bijzondere procedures met het oog op een
doeltreffende uitvoeringspraktijk. De NOvA voldoet graag aan uw verzoek en heeft zijn
adviescommissie strafrecht gevraagd te adviseren.
Bijgaand stuur ik u het advies van de adviescommissie. De algemene raad sluit zich aan bij de
overwegingen van de adviescommissie en verzoekt u deze bij de verdere uitwerking te betrekken.
Met de meeste hoogachting,
namens de algemene raad,

algemeen secretaris

Bezoekadres

bijlage: advies van de adviescommissie

Neuhuyskade 94
2596 XM Den I4aag

Tel. 070
ax 070

-

-

335 35 35
335 35 31

Postadres
2 30851
Pøstbu
2500 GW

Den tIasg

www.advocat000rdenl

-

‘tEDERLANDSE OIDE VAF4 ADVOCATEN

ADVIES
Van
Datum
Betreft

:
:
:

adviescommissie strafrecht
25januari2013
de wijziging van het Wetboek van Strafvordering en de Wet op de
Economische delicten strekkende tot aanpassing van enkele bijzondere
procedures van strafvorderlijke aard en tot regeling van enkele
aanverwante onderwerpen met het oog op een doeltreffende
uitvoeringspraktijk

De adviescommissie strafrecht (ACS) adviseert primair tot intrekking van het wetsvoorstel voor zover
kort gezegd
bijzondere getuigen trajecten (onderdeel C, D, G en H). Deze
dat ziet op de
onderdelen dienen te worden opgenomen in het wetgevingstraject met betrekking tot de
modernisering van het Wetboek van Strafvordering.
—

—

Subsidiair adviseert de ACS het wetsvoorstel als volgt aan te passen:
-

-

-

-

-

-

Ondanks talrijke rechterlijke uitspraken en de toezegging van de Minister voorziet het
wetsvoorstel niet in een rechterlijke toetsing van de getuigenbeschermings-afspraken. Hier
dient alsnog in te worden voorzien.
Het is onduidelijk welke rechter-commissaris (Amsterdam of Rotterdam) wanneer bevoegd
is. De ACS acht het wenselijk dat de Minister nader uiteenzet of en, zo ja, hoe en waarom
de relatieve bevoegdheid tussen de rechters-commissarissen van de Rechtbank Amsterdam
en de Rechtbank Rotterdam is geregeld.
Het wetsvoorstel moet worden aangevuld met een bepaling als gevolg waarvan een
(criminele) burgerinfiltrant niet kan worden ingezet dan na voorafgaande machtiging door de
rechter-commissaris.
In de voorgestelde wijziging van art. 126aa dient expliciet te worden opgenomen dat alleen
van zelfs het melden van de inzet van BOB-bevoegdheden kan worden afgezien indien met
deze bevoegdheden “geen relevante onderzoeksresultaten” zijn verkregen. Voorts is het
toepassingsbereik van deze wijziging veel te ruim geformuleerd en dient deze te worden
beperkt.
De voorgestelde wijziging van art. 1 26bb heeft als gevolg dat de inzet van bepaalde BOSbevoegdheden permanent van een notificatieplicht wordt uitgezonderd, ook in situaties waar
er inmiddels geen enkel belang meer is om van notificatie af te zien. Mede gelet op de
verstrekkende inbreuk op de privacy die de inzet van deze bevoegdheden heeft acht de ACS
dat onacceptabel.
De in het voorgestelde art. 2261, lid 4 opgenomen bepaling dat geldende wettelijke
voorschriften buiten werking blijven voor zover deze in de weg staan aan de medewerking
aan getuigenbeschermingsmaatregelen dient te worden geschrapt. Een dergelijke
ongeclausuleerde bevoegdheid waarmee de wet categorisch buiten werking wordt gesteld
acht de ACS wetssystematisch onmogelijk en los daarvan ongepast en onacceptabel, mede
gelet op de consequenties die een dergelijke bepaling heeft voor, bijvoorbeeld, de positie
van verschonings-gerechtigden zoals artsen, advocaten, geestelijken en notarissen. In ieder
Pagina 2 van 8

NEDERLANDSE ORDE VAN ADVOCATEN

geval dient aan 2261 een lid te worden toegevoegd waarin verschonirigsgerechtigden en de
verdachte worden uitgezonderd van de voorgestelde medewerkingsplicht (vgl., bijvoorbeeld,
art. 126nd, lid 2 en art. 126nf, lid 2 Sv).
1. Inleiding: intrekken wetsvoorstel en onderdeel uit laten maken van het project
modernisering
Het onderhavige wetsvoorstel strekt, aldus de titel en de concept memorie van toelichting, tot
aanpassing en aanvulling van enkele onderdelen van het Wetboek van Strafvordering en de WED
met het oog op een doeltreffende uitvoerings- en opsporingspraktijk. Daarmee wordt de lezer
eigenlijk meteen al op het verkeerde been gezet. Een en ander suggereert immers dat het veeleer
om een ‘veegwet’ gaat waarin slechts enkele praktische en tamelijk onbelangrijke wijzigingen aan
de orde zijn. Dat is wat de ACS betreft echter niet het geval. In tegendeel. Het concept wetsvoorstel
voert onder meer wijzigingen door met betrekking tot (de bescherming van) bedreigde getuigen en
kroongetuigen, een onderdeel van het strafprocesrecht dat actueler is dan ooit. De huidige
strafzaken waarin deze materie aan de orde is laten zien dat het om complexe juridische
vraagstukken gaat. Vraagstukken die bovendien raken aan de kern van het recht op een eerlijk
proces voor de verdacht enerzijds, en het recht van de samenleving op een effectieve, integere en
controleerbare m isdaadbestrijding anderzijds.
De ACS vermag niet in te zien waarom wijzigingen in zo een belangrijk en ingewikkeld onderdeel
van het strafprocesrecht geen onderdeel uitmaken van het wetgevingstraject tot modernisering van
het Wetboek van Strafvordering. Het argument van de Minister dat het gaat om wijzigingen waaraan
in de praktijk dermate behoefte bestaat dat het gerechtvaardigd is nu al te acteren overtuigt niet, al
was het maar omdat deze behoefte slechts wordt gesteld. Enige onderbouwing met concrete
voorbeelden en cijfers ontbreekt. Daar komt nog bij dat het wetsvoorstel enkele ontbrekende
onderdelen in de regelgeving met betrekking tot bedreigde getuigen waaraan aantoonbaar
behoefte bestaat in de praktijk
zoals rechterlijke toetsing van de beloofde
getuigenbeschermingsmaatregelen juist niet regelt (zie verder hieronder).
—

—

De ACS is van mening dat het van groot belang is voor het welslagen van de modernisering van het
Wetboek van Strafvordering dat onderwerpen die met elkaar samenhangen gezamenlijk worden
geregeld. Alleen dan is de uitkomst een evenwichtig wetboek waarin afdoende met de belangen van
alle procespartijen rekening is gehouden. Tussentijdse wetsvoorstellen als het onderhavige dragen
niet bij aan het bereiken van een dergelijk evenwicht en zodanige samenhang.
Om deze reden adviseert de ACS primair tot intrekking van het wetsvoorstel voor zover dat ziet op
de kort gezegd bijzondere getuigen trajecten (onderdeel C, D, G en H). Dit gedeelte van het
wetsvoorstel dient in de optiek van de ACS onderdeel uit te maken van het moderniseringstraject.
—

—

Subsidiair vraagt de ACS aandacht voor de volgende onderdelen van het wetsvoorstel.
II. Rechterlijke toetsing van getuigenbeschermingsafspraken

Hef wetsvoorstel dient alsnog te voorzien in rechterlijke toetsing van getuigenbeschermings
afspraken
Alvorens in te gaan op de inhoud van het wetsvoorstel hecht de ACS er aan om te benadrukken dat
een van de meest prangende problemen die zich op dit moment voordoet in het kader van de
Pagina 3 van 8

r

a-

.‘-

.

,.

—

NEDERLANDSE ORDE VAN ADVOCATEN

bijzondere getuigenbescherming, te weten rechterlijke toetsing van getuigenbeschermings
afspraken, in het geheel niet aan de orde komt in het wetsvoorstel.
Door diverse gerechtelijke instanties is in de afgelopen jaren aangedrongen op regelgeving omtrent
1 Zeer recent nog op 16 januari 2016
rechterlijke toetsing van getuigenbeschermingsafspraken.
overwoog de Rechtbank Amsterdam in de strafzaken tegen de verdachten van de moord op Willem
Endstra:
“Hoewel noch een dreigingsanalyse noch de daarop te baseren maatrege/en ter
bescherming van de getuige en/of anderen uit zijn omgeving zich naar hun aard voor enige
vorm van openbaarmaking lenen, hecht de rechtbank er aan op te merken dat zij van oordeel
is dat het een gemis in de wetgeving is, dat geen enkele rechter zich in de loop van het
strafgeding een zelfstandig oordeel ken vormen omtrent deze afspraken. Het tot stand
brengen van een wettelijke regeling die zowel het kader voor toetsing als een maatstaf voor
beoordeling aangeeft, wordt aanbevolen.” (ECLI :NL:RBAMS:201 6:168)
De toenmalig Minister van Justitie heeft in het licht van die aanbevelingen vanuit de rechterlijke macht
al in 2013 toegezegd een toetsing van getuigenbescherming door een gespecialiseerd rechter2
commissaris te willen gaan regelen.
Nu voorziet het onderhavige wetsvoorstel wel in een voorstel voor een regeling voor bijzondere
gespecialiseerde rechters-commissarissen en een uitbreiding van de mogelijkheden getuigen te
beschermen, maar de beloofde toetsing van die getuigenbeschermingsmaatregelen blijft uit.
De ACS acht dit niet alleen onwenselijk maar mede in het licht van de inmiddels talrijke rechterlijke
uitspraken en de toezegging van de Minister op dit punt ook onbegrijpelijk.
—

—

Dit alles wringt te meer wanneer wordt uitgegaan van de inzet van criminele burgerinfiltranten (die
op een ander punt eveneens onderwerp van nadere regelgeving zijn in dit wetsvoorstel) nu ook daar
zonder uitzondering sprake zal moeten zijn van getuigenbescherming en afspraken omtrent
getuigenbescherming.
Toezicht door de onafhankelijke rechter is overigens niet alleen noodzakelijk gezien de problemen
die zich in de praktijk hebben voorgedaan, maar is destijds ook dwingend opgelegd door cie unaniem
3 Daarbij zij wellicht ten overvloede nog
aangenomen motie Kalsbeek die nog altijd van kracht is.
opgemerkt dat dit een andere motie is dan de motie Kalsbêek die het gebruik van criminele
burgerinfiltranten verbiedt. Deze laatste motie is teruggedraaid door de motie Recourt. Op de
4
eerstgenoemde motie van Kalsbeek heeft deze tournure echter geen effect gehad.
—

—

In het licht van het bovenstaande acht de ACS het wenselijk dat alsnog wordt voorzien in rechterlijke
toetsing van de getuigenbeschermingsafspraken. Die toetsing zou vorm kunnen krijgen door aan art.
o.a. Rechtbank Amsterdam 29januari 2013, ECLI:NL:RBAMS:2013:5Z0392 en Rechtbank Rotterdam 2juni2014,
ECLI:NL:RBROT:2014:4399.
2
Brief van de Minister van Veiligheid en Justitie, ‘De burger in de bijzondere opsporing’, Kamerstukken 112012-2013,
29911, nr. 83, p. 9.
Motie van het lid Kalsbeek-Jasperse, Kamerstukkeri 111995-1996, 24072, nr. 51. De motie werd ondersteund door de
Commissie Van Traa die deze als een verbetering van de eigen aanbeveling aanmerkte. (brief van de Enquêtecommissie
van 12juni 1996, Kamerstukken 111995-1996,24072, nr. 83).
Motie van Recourt ei. al. van 20 februari 2014, o.a. te raadplegen op
http://www.pvda.nl/data!sitemanagement/media/201 4-2lMotie%2oJeroen%20Recourt%2Oet%2OaP.%2020-02-2014.pdf.
1 Zie

Pagina 4 van 8

r NEDPLANDSE OPDE VAN ADVOCATEt’
«-—

«‘-

5 lid toe te voegen dat de procedure rondom de toetsing van afspraken met een
2261 een vijfde
kroongetuige (art. 226g-226j) van overeenkomstige toepassing verklaart op de voorgenomen
beschermingsmaatregelen, met uitzondering van enkele uit de aard der zaak niet toepasselijke
bepalingen. De formulering van een dergelijk vijfde lid zou dan als volgt kunnen luiden:
“Het bepaalde in afdeling lVb van de derde titel van dit Boek is van overeenkomstige
toepassing op voorgenomen beschermingsmaatregelen bedoeld in de voorgaande leden,
met uitzondering van het bepaalde in artikel 226g, tweede lid onder b en artikel 226), tweede
lid.”
Mede gelet op het belang van de beschermingsmaatregelen voor de getuige acht de ACS het tot
slot wenselijk dat tegen een eventuele afwijzende beschikking van de rechter-commissaris ook hoger
beroep wordt opengesteld voor de getuige. Dit kan eenvoudig door in art. 226i, lid 2 Sv na “officier
van Justitie” ‘en de getuige als bedoeld in artikel 226g, eerste Ik! toe te voegen. Door een dergelijke
toevoeging wordt eveneens bewerkstelligd dat voor de kroongetuige hoger beroep open komt te
staan tegen een afwijzende beschikking van de rechter-commissaris ten aanzien van de met de
officier van justitie gemaakte afspraken die niet zien op beschermingsmaatregelen. Ook dat acht de
ACS in het kader van de rechtsbescherming een wenselijke ontwikkeling.
III. Gespecialiseerde rechters-commissarissen (onderdeel G)
Onduidelijk welke rechtbank wanneer bevoegd is
De ACS heeft op zichzelf geen bezwaren tegen het, om redenen van kennis en ervaring,
concentreren van bepaalde taken bij een of meerdere rechtbanken. Dat geldt ook voor het voorstel

om de rechters-commissarissen bij de Rechtbank Amsterdam en Rotterdam bij uitsluiting bevoegd
te maken in het kader van kort gezegd de bijzondere getuigentrajecten.
—

—

Wel acht de ACS het van belang dat duidelijk is wanneer welke rechter-commissaris (Amsterdam of
Rotterdam) bevoegd zal zijn. Die duidelijkheid ontbreekt thans. De ACS acht het daarom wenselijk
dat de Minister nader uiteenzet of en, zo ja, hoe en waarom de relatieve bevoegdheid tussen de
rechters-commissarissen van de Rechtbank Amsterdam en de Rechtbank Rotterdam is geregeld.
IV. Machtiging achterwege laten melding ex art. 126aa Sv (onderdeel C)
Het wetsvoorstel voorziet voorts in een aanpassing van art. 1 26aa Sv als gevolg waarvan de regeling
van artikel 1 49b Sv ook van toepassing is op de verplichting tot melding van uitgeoefende bijzondere
opsporingsbevoegdheden die geen relevante opsporingsresultaten hebben opgeleverd. Met andere
woorden: de officier van justitie kan met machtiging van de ‘rechter-commissaris beslissen een
nadere specificatie van de uitgeoefende bevoegdheid in de processtukken achterwege te laten.
Dit voorstel noopt de ACS tot het maken van de volgende opmerkingen.
Geen inzet (criminele) burgerinfiltrant dan na voorafgaande machtiging RC
In het kader van het moderniseringstraject strafvordering is al meermalen aan de orde gekomen dat
er een machtigingsvereiste in de “Wet BOB’ zou moeten komen waar het een bevel tot infiltratie door
Dat is ervan uitgaande dat de in het onderhavige wetsvoorstel opgenomen leden 3 en 4 gehandhaafd blijven.
Pagina 5 van 8

NEDEPLAI4DSE ORDE VAN ADVOCATEN

een burger betreft (de zogenaamde criminele burgerinfiltrant). Definiëren van zo een criminele burger
is lastig, maar kan waarschijnlijk ook achterwege worden gelaten aangezien een niet-criminele
burger in het algemeen niet succesvol zal kunnen infiltreren in een criminele Organisatie. Het zal met
andere woorden vrijwel altijd om criminele burgers gaan. Gezien de risico’s voor de integriteit van de
opsporing zou in die zaken een machtiging van de Rechter-Commissaris v&5raf moeten worden
verkregen. Een machtiging achteraf om niets kenbaar te hoeven maken omtrent zo een
6 Een en ander illustreert in de optiek van de
infiltratietraject maakt die noodzaak des te prangender.
ACS ook waarom het onderhavige wetsvoorstel niet los kan en mag worden doorgevoerd, buiten het
moderniseringstraject strafvordering om.
Indien het onderhavige wetsvoorstel desalniettemin los van het modemiseringstraject wordt
ingevoerd, adviseert de ACS om daarin een bepaling op te nemen met de strekking dat een
(criminele) burgerinfiltrant niet kan worden ingezet dan na machtiging van de rechter-commissaris.
Expliciete codificatie van het vereiste dat “geen relevante onderzoeksresultaten” zijn verkregen

De Minister stelt in de concept memorie van toelichting dat de voorgestelde wijziging van art. 126aa
Sv alleen betrekking heeft op situaties waarin de uitgeoefende opsporirigsbevoegdheden “geen
relevante opsporingsresultaten hebben opgeleverd. [...) Het gaat hierbij als gezegd om zaken waarin
bijzondere opsporingsbevoegdheden zijn toegepast die al dan niet in een vroeg stadium worden
afgebroken zonder dat zij enig resultaat hebben opgeleverd.” (p. 6)
De ACS vraagt zich af waarom dit vereiste vervolgens niet tot uitdrukking komt in de tekst van de
wetswijziging. Die luidt immers: uDe eerste volzin is niet van toepassing indien voeging op grond van

artikel 149b achterwege wordt gelaten.” Ook overigens blijkt uit art. 1 26aa Sv niet expliciet dat
daaraan slechts toepassing kan worden gegeven indien de ingezette bevoegdheden geen relevante
onderzoeksresultaten hebben opgeleverd. Sterker nog, de verwijzing naar art. 149b suggereert juist
het tegendeel. Op de voet van dit artikel in verbinding met art. 149a, lid 2 kunnen immers uitsluitend
stukken die voldoen aan het relevantiecriterium (d.w.z. processtukken) niet bij de processtukken
worden gevoegd. Voor veel stukken die geen relevante opsporingsresultaten hebben opgeleverd zal
gelden dat art. 149b niet van toepassing is. Zonder de toelichting zoals die in de memorie van
toelichting wordt gegeven zou uit de huidige redactie kunnen worden afgeleid dat (ook) van het
enkele vermelden ex art. 126aa Sv juist kan worden afgezien indien w relevante
onderzoeksresultaten zijn verkregen zolang maar sprake is van een machtiging van de rechtercommissaris zoals bedoeld in art. 149b Sv.
Tot slot is minst genomen onduidelijk of ook van het afzien van deze enkele melding wel een procesverbaal dient te worden opgemaakt dat bij de processtukken wordt gevoegd. Dat zelfde geldt voor
de vordering in dit verband en de door de rechter-commissaris verleende machtiging (vgl. art. 149b,
lid 1 en 2 Sv)
Toepassingsbereik te breed

In de huidige redactie van het wetsvoorstel wordt de uitzondering op zelfs een vermeldingsplicht van
toepassing op alle in de titels IVa tot en met Vc genoemde bijzondere opsporingsbevoegdheden. Uit
de memorie van toelichting blijkt echter dat de wijziging vooral is ingegeven door zorgen omtrent de
Zie daarover verder en met bespreking van EHRM arrest in de zaak Malone: S.L.J. Janssen De niet-verdachte burger in
de bijzondere opsporing, NJB 20 maart 2015. afi. 11 p. 680-684.

6

Pagina 6 van 8

L

‘—

‘

.NEDEPLANDSE ORDE VAN ADVOCATEN

veiligheid van een (criminele) (burger) infiltrant. Vanuit die achtergrond is het niet logisch om de
uitzondering zo breed te formuleren als thans het geval is. Ook overigens valt, zonder nadere
motivering welke ontbreekt, niet in te zien waarom bijvoorbeeld ook het enkele vermelden van de
inzet van een stelselmatige observatie of het vorderen van gegevens achterwege zou moeten
kunnen blijven.
Gelet op voormelde opmerkingen concludeert de ACS dat de voorgestelde tweede volzin thans
ongelukkig, onvolledig en onnodig ruim is geformuleerd. Zij stelt daarom voor deze als volgt te
wijzigen in lijn met de redactie van art. 149b Sv:
“De officier van justitie is bevoegd om, indien hij dit met het oog op de in artikel 187d, eerste
lid, onder a en b vermelde belangen noodzakelijk acht en sprake is van toepassing van de
opsporingsbevoegdheden zoals bedoeld in art. 126h, 126p, 126w, 126x, 126ze of 126zu
terwijl de uitoefening van deze bijzondere opsporingsbevoegdheden niet heeft geleid tot
stukken zoals bedoeld in art. 149a Sv, de eerste volzin buiten toepassing te laten. Voor de
inzet van deze bevoegdheid behoeft de officier van justitie een schriftelijke machtiging, op
diens vordering te verlenen door de rechter-commissaris. De vordering en de beschikking
worden bij de processtukken gevoegd. De officier van Justitie doet van de toepassing van
deze bevoegdheid en, voor zover de in artikel 187d, eerste lid, vermelde belangen dat
toelaten, de redenen waarom, proces-verbaal opmaken. Dit proces-verbaal wordt bij de
processtukken gevoegd. Zolang de zaak niet is geëindigd, bewaart de officier van justitie de
in dit lid bedoelde stukken.”

V. Geen notificatie ex art. 126bb Sv (onderdeel D):
Ten onrechte worden BOB-bevoegdheden permanent van een notificatieplicht uitgezonderd
In het verlengde van de hiervoor besproken wijziging van art. 126aa Sv ligt de voorgestelde wijziging
van art. 126bb Sv. De Minister motiveert deze wijziging in de concept memorie van toelichting als
volgt “Wanneer de melding in de zin van artikel 1 26aa, vierde lid, Sv op grond van artikel 149b Sv
achterwege kan blijven is een logisch gevolg dat een mededeling als bedoeld in het eerste lid van
artikel 126bb, Sv, niet van toepassing is bij het, uitoefenen van deze bevoegdheid.” (p. 9)
De ACS ziet die logica niet.
Art. 126bb Sv heeft als uitgangspunt dat melding wordt gemaakt van de ingezette BOB
bevoegdheden zodra het belang van het onderzoek dat toelaat.
Destijds is voor het opvragen van identificerende gegevens een uitzondering opgenomen in art.
126bb, lid 4 Sv opgenomen aangezien het vorderen van deze gegevens slechts een beperkte
inbreuk maakt op de persoonlijke levenssfeer, de toepassing van de bevoegdheden met
verschillende waarborgen is omgeven en een notificatieplicht erg belastend zou zijn voor het
opsporingsapparaat (Kamerstuk 33 747, nr. 2, p. 6 waarin weer wordt verwezen naar Kamerstuk 28
353, nr. 83b, p. 8). Ook indien het belang van het onderzoek notificatie (inmiddels) wel toelaat kan
daar op grond van dit artikel derhalve van worden afgezien.
Door het vierde lid te wijzigen zoals voorgesteld wordt de inzet van de van toepassing zijnde BOB
bevoegdheden permanent aan een notificatieplicht onttrokken. Ook in situaties waar er inmiddels

Pagina 7 van 8

-

F

.“,,,,

,-

-

“1

NDERLANDSEORD VAN ADVOCATEN

geen enkel belang meer is om van notificatie af te zien. Mede gelet op de verstrekkende inbreuk op
de privacy die de inzet van deze bevoegdheden heeft, acht de ACS dat onacceptabel.
Voorgesteld wordt dan ook om art. 126bb Sv als volgt te wijzigen:
[aan artikel 126bb, lid 4 w rdt na 126 zs toegevoegd] Het eerste lid is eveneens niet van
toepassing indien toepassing is gegeven aan art. 126aa, vierde lid tweede volzin, doch
uitsluitend zolang, in de optiek van de officier van Justitie, de in artikel 187d, eerste lid, onder

a en b vermelde belangen zich nog altijd voordoen.”
VI. Verplichte medewerking aan cietuigenbeschermingsmaatregelen (onderdeel H)

Schrappen van bepaling dat geldende wettelijke voorschriften buiten werking blijven
Het wetsvoorstel voorziet in een toevoeging van twee nieuwe leden aan art. 2261 Sv als gevolg
waarvan kort gezegd ook particulieren gedwongen kunnen worden om hun medewerking te
verlenen aan opdrachten van de officier van justitie in het kader van de bescherming van getuigen,
zelfs wanneer dat in strijd zoü zijn met andere wettelijke bepalingen.
—

—

De ACS acht dat een ongekend verstrekkend voorstel. In feite wordt aan de officier van justitie die
zich met getuigenbescherming bezighoudt een carte bianche gegeven om alles te vorderen wat deze
nodig acht in het kader van de getuigenbescherming. Zeker wanneer het voorbeeld in de concept
memorie van toelichting van organisaties als ziekenhuizen, banken en zorgverzekeraars in het
achterhoofd wordt gehouden, betekent dit dus ook dat op een dergelijke vordering het
verschoningsrecht van artsen (maar ook andere geheimhouders zoals notarissen, advocaten, en
geestelijken) niet van toepassing is. Ook alle privacywetgeving wordt aldus in een klap buiten
werking gesteld. Een dergelijke ongeclausuleerde bevoegdheid waarmee de wet categorisch buiten
werking wordt gesteld acht de ACS wetssystematisch onmogelijk, ongepast en onacceptabel.
In het licht van het voorgaande adviseert de ACS om de tweede volzin van het voorgestelde lid 4 bij
artikel 2261 te schrappen. In ieder geval dient aan dit artikel een vijfde lid te worden toegevoegd
waarin verschoningsgerechtigden en de verdachte worden uitgezonderd van deze
medewerkingsplicht (vgL, bijvoorbeeld, art. 126nd, lid 2 en art. 126nf, lid 2 Sv). Dit lid zou als volgt
kunnen luiden:
‘Een vordering als bedoeld in het vierde lid kan niet worden gericht tot de verdachte. Artikel

96a, derde lid, is van overeenkomstige toepassing.”

Pagina 8 van 8