Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2017–2018

22 112

Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven
van de lidstaten van de Europese Unie

Nr. 2603

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 22 juni 2018
Overeenkomstig de bestaande afspraken ontvangt u hierbij 14 fiches, die
werden opgesteld door de werkgroep Beoordeling Nieuwe Commissievoorstellen (BNC).
Fiche: Verordening Europese Verstrekkings- en Bewaringsbevelen voor
e-evidence (Kamerstuk 22 112, nr. 2593)
Fiche: Richtlijn juridische vertegenwoordigers voor verzameling van
bewijs in Strafprocedures (Kamerstuk 22 112, nr. 2594)
Fiche: Mededeling – Europa in beweging; Duurzame Mobiliteit voor
Europa: veilig, verbonden en schoon (Kamerstuk 22 112, nr. 2595)
Fiche: Mededeling – Op weg naar een EU-strategie voor geautomatiseerde
Mobiliteit (Kamerstuk 22 112, nr. 2596)
Fiche: Richtlijn Verkeersveiligheid Weginfrastructuur (Kamerstuk 22 112,
nr. 2597)
Fiche: Verordening goedkeuringseisen voor de algemene veiligheid van
voertuigen, inzittenden en kwetsbare verkeersdeelnemers (Kamerstuk
22 112, nr. 2598)
Fiche: Verordening etikettering autobanden (Kamerstuk 22 112, nr. 2599)
Fiche: Verordening voor CO2-normen van zware bedrijfsvoertuigen in 2025
en 2030 (Kamerstuk 22 112, nr. 2600)
Fiche: eFTI – verordening electronic freight transport information
(Kamerstuk 22 112, nr. 2601)
Fiche: Verordening EMSWe (Kamerstuk 22 112, nr. 2602)
Fiche: Verordening Aanpassingen Visuminformatiesysteem
Fiche: Verordening betreffende de oprichting van een Europees netwerk
van immigratie liaison officers (Kamerstuk 22 112, nr. 2604)
Fiche: Verordening statistieken over migratie en internationale
bescherming (Kamerstuk 22 112, nr. 2605)

kst-22112-2603
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2018

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 22 112, nr. 2603

1

Fiche: Mandaat en Verordening splitsing tariefcontingenten binnen de
WTO vanwege Brexit (Kamerstuk 22 112, nr. 2606)
De Minister van Buitenlandse Zaken,
S.A. Blok

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 22 112, nr. 2603

2

Fiche: Verordening Aanpassingen Visuminformatiesysteem
1. Algemene gegevens
a) Titel voorstel
Voorstel voor een Verordening van het Europees Parlement en de Raad
tot wijziging van de VIS-verordening1, de Visumcode2, de EESverordening3, de Schengengrenscode4, de Verordening Interoperabiliteit5 en Beschikking 2004/512/EC6 en tot intrekking van Raadsbesluit
2008/633/JBZ7
b) Datum ontvangst Commissiedocument
17-05-2018
c) Nr. Commissiedocument
COM(2018) 302
d) EUR-Lex
https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/
?uri=CELEX:52018PC0302
e) Nr. Impact Assessment Commissie en Opinie Raad voor Regelgevingstoetsing
SWD(2018) 195 en SEC(2018)236
f) Behandelingstraject Raad
Raad Justitie en Binnenlandse Zaken
g) Eerstverantwoordelijk ministerie
Ministerie van Buitenlandse Zaken
h) Rechtsbasis
De artikelen 16, tweede lid, 77, tweede lid, onder a, b, d en e, 78,
tweede lid, onder d, e en g, 79, tweede lid, onder c en d, 87, tweede lid,
onder a, en 88, tweede lid, onder a, VWEU.
i) Besluitvormingsprocedure Raad
Gekwalificeerde meerderheid
j) Rol Europees Parlement
Medebeslissing
2. Essentie voorstel
a) Inhoud voorstel
Het voorstel heeft als doel om het Visuminformatiesysteem (VIS), de
EU-databank met informatie over personen die een Schengenvisum
aanvragen, te verbeteren. Het VIS wordt zowel aan de buitengrenzen van
de EU door grenswachten als wereldwijd op de consulaten van de
lidstaten gebruikt. Het VIS verschaft de autoriteiten die visa verlenen
belangrijke informatie over personen die een Schengenvisum voor kort
1

Verordening (EG) nr. 767/2008 van het Europees Parlement en de Raad van 9 juli 2008
betreffende het Visuminformatiesysteem, PB L 218 van 13-8-2008.
2
Verordening (EG) nr. 810/2009 van het Europees Parlement en de Raad van 13 juli 2009 tot
vaststelling van een gemeenschappelijke visumcode (Visumcode), PB L 243 van 15-9-2009.
3
Verordening (EU) 2017/2226 van het Europees Parlement en de Raad van 30 november 2017 tot
instelling van een inreis-uitreissysteem(EES), PB 327 van 9-12-2017.
4
Verordening (EU) 2016/399 van het Europees Parlement en de Raad van 9 maart 2016 betreffende een Uniecode voor de overschrijding van de grenzen door personen, PB L 77 van
23-3-2016.
5
Verordening (EU) XX/2018 van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een
kader voor interoperabiliteit tussen de EU-informatiesystemen (politiële en justitiële samenwerking, asiel en migratie).
6
Beschikking van de Raad van 8 juni 2004 betreffende het opzetten van het Visuminformatiesysteem (VIS) Pb 213 van 15 juni 2004.
7
Besluit 2008/633/JBZ van de Raad van 23 juni 2008 over de toegang tot het Visuminformatiesysteem (VIS) voor raadpleging door aangewezen autoriteiten van de lidstaten en door
Europol, met het oog op het voorkomen, opsporen en onderzoeken van terroristische
misdrijven en andere ernstige strafbare feiten, Pb L 2018 van 13 augustus 2008.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 22 112, nr. 2603

3

verblijf aanvragen en stelt grenswachten in staat om reizigers te identificeren die wellicht een veiligheidsrisico vormen.
De Commissie acht de veranderingen nodig om beter op de veranderende
uitdagingen op het gebied van veiligheid en migratie te kunnen inspelen
en de buitengrenzen van de EU beter te kunnen beheren. De voorgestelde
veranderingen maken het mogelijk de achtergrond van visumaanvragers
grondiger te controleren, lacunes op het gebied van veiligheidsinformatie
te verhelpen door middel van betere gegevensuitwisseling tussen de
lidstaten en te zorgen voor volledige interoperabiliteit met andere
EU-databanken.
Het voorstel vormt de tweede stap van de hervorming van het gemeenschappelijke EU-visumbeleid. Eerder presenteerde de Commissie in maart
2018 wijzigingen van de Visumcode en kondigde zij het voorliggende
voorstel aan in de Mededeling «Aanpassing van het gemeenschappelijke
visumbeleid aan nieuwe uitdagingen»8.
De voorgestelde herziening van de VIS-databank zal de interne veiligheid
en het grensbeheer verbeteren door de volgende maatregelen:
• Versterkte veiligheidscontroles ten behoeve van visumaanvragen met behulp van alle gegevensbanken: alle visumaanvragen
die in het VIS zijn opgeslagen worden voortaan via één enkel zoekportaal automatisch gecontroleerd aan de hand van alle andere
EU-informatiesystemen voor veiligheid en migratie, zoals bijvoorbeeld
het nieuwe in- en uitreissysteem (EES), het Schengeninformatiesysteem (SIS) en het Europees Strafregister Informatiesysteem (ECRIS).
Bij deze verplichte kruiscontrole wordt duidelijk welke aanvragers
gebruikmaken van meerdere identiteiten en/of een risico vormen uit
het oogpunt van veiligheid of irreguliere migratie. Daarnaast zullen de
visumaanvragen ook worden gecontroleerd aan de hand van een lijst
met risico’s en risico indicatoren.
• Betere informatie-uitwisseling: Momenteel wordt er op EU-niveau
geen informatie bijgehouden over visa voor verblijf van langere duur
en verblijfsvergunningen. Door de voorgestelde verbeteringen wordt
deze informatie ook opgenomen in het VIS. Dit stelt grenswachters in
staat snel vast te stellen of een visum voor verblijf van langere duur of
een verblijfsvergunning, waarvan gebruik wordt gemaakt om de
buitengrenzen van het Schengengebied te passeren, geldig is en door
de rechtmatige houder wordt gebruikt. Zo wordt een belangrijke
lacune op veiligheidsgebied gedicht.
• Betere veiligheidscontroles en doeltreffender terugkeerprocedures: Voortaan zal in de VIS-databank ook een kopie van het
reisdocument van de visumaanvrager worden opgenomen. Deze
maatregel en de bevoegdheid van het personeel van het Europees
Grens- en kustwachtagentschap om het VIS te raadplegen, vergemakkelijken de identificatie en overname van irreguliere migranten zonder
papieren. Hierdoor wordt het terugkeerbeleid van de EU doeltreffender. Daarnaast wordt de leeftijd vanaf wanneer vingerafdrukken
worden afgenomen verlaagd van 12 jaar naar 6 jaar. Dit maakt het
makkelijker om de identiteit van kinderen te controleren. Hierdoor zijn
ze beter beschermd tegen mensenhandel en irreguliere migratie. Het
Europees agentschap voor de grondrechten heeft aangegeven dat het
verlagen van de leeftijd waarop vingerafdrukken worden afgegeven
kan worden gerechtvaardigd als dit de bescherming van het kind tot
doel heeft.
• Verbeterde toegang tot VIS informatie voor de opsporing en
preventie van criminaliteit: De rechtshandhavingsinstanties en
8

COM(2018) 251 en COM(2018) 252, Kamerstuk 22 112, nr. 2547.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 22 112, nr. 2603

4

•

Europol hebben voortaan een meer gestructureerde toegang tot het
VIS voor het voorkomen, opsporen of onderzoeken van terroristische
misdrijven en andere ernstige strafbare feiten, onder strikte voorwaarden en met volledige inachtneming van de gegevensbeschermingsregels van de EU. De rechtshandhavingsinstanties krijgen ook toegang
tot het VIS voor het zoeken naar of identificeren van vermiste of
ontvoerde personen en slachtoffers van mensenhandel.
Herziening van de technische componenten van het VIS: de
manier om biometrie af te nemen wordt verbeterd door onder meer
foto’s live af te nemen. Daarnaast wordt een centrale technische
oplossing voorgesteld voor consultatie, vertegenwoordiging en de
daaropvolgende notificatie.

Eu-LISA9 wordt verantwoordelijk voor de ontwikkeling en het beheer van
de verbeterde VIS-databank.
b) Impact assessment Commissie
De Commissie heeft vier probleemgebieden geïdentificeerd en daarvoor
in de verordening oplossingen aangedragen:
1. Gemis aan reisdocumenten als bewijs in terugkeer procedures.
Geschat wordt dat circa 10 tot 20% van de terugkeerzaken van
visum-overstayers betrekking hebben op visumhouders die geen
reisdocument kunnen of willen tonen. Als geen reisdocument kan
worden getoond zijn derde landen meestal niet bereid de nationaliteit
te bevestigen. Daarnaast accepteren veel derde landen geen biometrische match tegen het VIS als bewijs om de identiteit vast te stellen.
Hierdoor wordt de samenwerking in terugkeerprocedures bemoeilijkt.
Geschat wordt dat, indien er geen actie wordt ondernomen, het
aandeel visum-overstayers in 2019 zal stijgen tot meer dan 350.000,
waarvan tussen de 30.000 en 60.000 zonder geldig reisdocument in
een terugkeerprocedure zullen terechtkomen.
2. Gebrek aan biometrische data van kinderen onder de 12. Doordat er
geen vingerafdrukken van kinderen onder de 12 worden afgenomen,
zijn deze moeilijker te identificeren en dus kwetsbaarder voor
mensenhandel. Het aantal kinderen dat de EU binnengesmokkeld
wordt zal, indien er geen maatregelen worden getroffen, naar
verwachting hoog blijven of zelfs stijgen gezien het toenemende aantal
visumaanvragen en de toenemende professionalisering onder de
georganiseerde criminele netwerken.
3. Onvoldoende informatie met betrekking tot lang verblijf visa en
verblijfsdocumenten: deze informatie lacune veroorzaakt problemen in
het grensmanagement en maakt het Schengengebied kwetsbaarder
voor veiligheidsrisico’s. Het versterken van grenscontroles voor andere
categorieën reizigers (bijvoorbeeld door invoering van het European
Travel Information and Authorization System (ETIAS) – voor niet
visumplichtige derdelanders – en EES – registratie in- en uitreis van
alle derdelanders) kan irreguliere reizigers motiveren om voor andere,
minder veilige typen documenten te kiezen, die het mogelijk maken
om het Schengengebied binnen te komen en vrij binnen Schengen te
reizen (fraude gebaseerd op de «zwakste schakel» benadering).
4. Onvoldoende controle op migratie en veiligheidsrisico’s bij het
verwerken van visumaanvragen: bestaande EU IT-systemen worden
niet allemaal »gecontroleerd bij de afhandeling van visumaanvragen.
Invoering van EES, ETIAS, en de Verordening Interoperabiliteit zou tot
een asymmetrische situatie leiden waarbij automatische controles
9

Eu-LISA is het in 2011 opgerichte Europees Agentschap voor het operationeel beheer van
grootschalige IT-systemen op het gebied van vrijheid, veiligheid en recht (Verordening (EU) No
1077/2011).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 22 112, nr. 2603

5

plaatsvinden van visumvrije derdelanders in ETIAS tegen alle EU
informatie systemen en andere databases, terwijl voor visumplichtige
derdelanders er geen systematische controles zouden plaatsvinden.
3. Nederlandse positie ten aanzien van het voorstel
a) Essentie Nederlands beleid op dit terrein
Nederland is voorstander van een verdere versterking van de grensbewaking voor het Schengengebied via een effectief en efficiënt grenstoezicht. Het kabinet wil de nationale veiligheid verbeteren, zoveel mogelijk
irreguliere migratie tegengaan en terugkeer van irreguliere migranten
bevorderen. Daarbij wil het kabinet een goede balans tussen mobiliteit en
veiligheid. Het kabinet wil bonafide zakenmensen en toeristen zo veel
mogelijk faciliteren, door het visumproces zo efficiënt mogelijk te laten
verlopen. Nederland onderneemt daarom reeds actie op het gebied van
een slimmer gebruik van data door informatie gestuurd werken en
digitalisering van visumdossiers.
b) Beoordeling + inzet ten aanzien van dit voorstel
Versterkte veiligheidscontroles van visumaanvragen met behulp
van alle gegevensbanken
Het voorstel van de Commissie is in lijn met de eerder aangenomen
aanpassing van de Schengengrenscode inzake de systematische controles
met behulp van informatiesystemen bij overschrijding van de buitengrenzen10. Daarin is neergelegd welke systemen moeten worden
geraadpleegd bij grenspassage. Het kabinet onderschrijft de door de
Europese Commissie geschetste asymmetrische situatie waarbij automatische controles plaatsvinden van visumvrije derdelanders in ETIAS,
terwijl voor visumplichtige derdelanders er geen systematische controles
zouden plaatsvinden, en bijbehorende risico’s en is bijgevolg voorstander
van raadpleging van dezelfde informatiesystemen bij het beoordelen van
visumaanvragen als uiteengezet in de Schengengrenscode en ETIASverordening11. Daarnaast is het voorstel van de Commissie om mogelijk
te maken dat gelijktijdig alle relevante EU-databases via een zoekportaal
worden doorzocht voor het beoordelen van visumaanvragen, in lijn met
de voorstellen voor het versterken van interoperabiliteit tussen
EU-informatiesystemen. Het kabinet is hier in beginsel ook voorstander
van. Dit is in lijn met het standpunt van het kabinet, inclusief de wens tot
voorwaarden zoals in de behandeling van de Interoperabiliteitverordeningen ingebracht: snelle responstijd, kwaliteit van informatie en
in geval van niet beschikbaarheid van het zoekportaal mogelijke directe
raadpleging van de informatiesystemen zoals het VIS. Het gebruik van het
zoekportaal zal de controles in het kader van het visumproces kunnen
vergemakkelijken en verbeteren.
Het kabinet is niet overtuigd van de noodzaak om gegevens te betrekken
van ECRIS ten behoeve van het vaststellen van een actueel veiligheidsrisico. ECRIS is een systeem waarmee decentraal opgeslagen justitiële
informatie wordt uitgewisseld (onherroepelijke veroordelingen). Voor
derdelanders (TCN) wordt een uitbreiding van ECRIS voorzien12 met een
systeem dat aangeeft in welke lidstaat informatie aanwezig is. Deze
gegevens kunnen vervolgens worden opgevraagd en volgens nationaal
10

Verordening (EU) 2017/458 van het Europees Parlement en de Raad van 15 maart 2017 tot
wijziging van Verordening 2016/399 inzake het aanscherpen van de controles aan de hand van
relevante databanken aan de buitengrenzen, PB L 74 van 18-3-2017.
11
COM (2016)731.
12
COM (2017)344.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 22 112, nr. 2603

6

recht verstrekt. Deze verstrekking is enkel verplicht voor strafrechtelijke
doeleinden en werken met kinderen. De opname in ECRIS-TCN geldt
daarbij voor alle onherroepelijke strafrechtelijke veroordelingen en
beperkt zich niet tot zware criminaliteit en contraterrorisme. Het gaat om
ooit in een lidstaat onherroepelijk veroordeelden voor alle typen
mistrijven. Een ECRIS-TCN hit mag niet op zichzelf staand een reden zijn
om een visum te weigeren omdat dit indruist tegen de rechtsbescherming
van het individu. Dit systeem lijkt daarmee niet geschikt voor het beoogde
doel als voorzien in dit voorstel. De bevraging van het SIS, welke reeds
onderdeel uitmaakt van de procedure, biedt dit reeds.
Verder is van belang om bij de beoordeling van visumaanvragen met
behulp van informatie uit andere informatiesystemen goed in het oog te
houden wat een functionele vervolgstap is vanuit veiligheidsperspectief.
Een hit melding op informatie uit een ander systeem vergt een zaakgerichte benadering bij de beoordeling van de vervolgactie ten aanzien van
de visumaanvraag in samenhang met een eventuele opsporingsonderzoek en/of andere veiligheidsmaatregel ten aanzien van de persoon.
Betere informatie-uitwisseling
Het kabinet onderschrijft het nut en de noodzaak van het opnemen van
visa voor langdurig verblijf en verblijfstitels en de personen aan wie ze
zijn toegekend in het VIS. Daardoor wordt een beter inzicht verkregen in
welke vreemdelingen voor kortere dan wel langere termijn naar welke
lidstaat c.q. lidstaten van de Europese Unie komen. Momenteel zijn
gegevens over deze visa en verblijfsvergunningen niet via een EU-breed
informatiesysteem beschikbaar voor andere lidstaten. Bij opname van
deze gegevens in het VIS krijgen lidstaten de mogelijkheid om derdelanders aan de grenzen te checken of zij eerder in andere EU-lidstaten zijn
toegelaten dan wel geweigerd, waardoor ook een beter beeld van
mogelijke migratie- en veiligheidsrisico’s kan worden verkregen.
Gelet op de verwevenheid van de mogelijke implementatie van de
interoperabiliteitinitiatieven met het voorstel voor de VIS-verordening
pleit het kabinet ervoor dat een prioritair doel de voortdurende beschikbaarheid van kwalitatief goede informatie is bij alle instanties waaronder
consulaten en grensbewakings-autoriteiten. Dit vergt risico-mitigerende
maatregelen die ook generiek voor de interoperabiliteitinitiatieven
uitgevoerd moeten worden.
Nederland wil inzetten op innovatieve ontwikkelingen en een slimmer
gebruik van data. In dit kader zal Nederland inzetten op een zo breed
mogelijk gebruik van de gegevens die door uitbreiding VIS en koppeling
van systemen (interoperabiliteit) beschikbaar komen. Uiteraard binnen de
voorschriften en randvoorwaarden die de Algemene verordening
gegevensbescherming (AVG)daaraan stelt incluis de bescherming van
persoonsgegevens. Informatie gestuurd werken is als richting binnen de
migratieketen al breed ingezet en zal de komende jaren enorm aan belang
toenemen. Het is cruciaal voor het realiseren van een effectievere
uitvoering van publieke taken en een optimale dienstverlening, ook op het
gebied van visaverstrekking en grenstoegang.
Betere veiligheidscontroles en doeltreffender terugkeerprocedures
Nederland verwelkomt het voorstel om eenkopie van het reisdocument op
te nemen in het VIS ter vergemakkelijking van het terugkeerproces. Een
dergelijke maatregel past bij het belang dat door Nederland en de EU aan
terugkeer wordt gehecht. Om de impact voor de uitvoeringspraktijk rond

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 22 112, nr. 2603

7

visumaanvragen als gevolg van het scannen van paspoorten beperkt te
houden, is verdere modernisering van het visumproces in de vorm van
digitalisering randvoorwaardelijk. Nederland neemt reeds actie op het
gebied van digitalisering van visumdossiers, en zal er op toezien dat de
nadere uitvoering van deze verordening gelijke pas houdt met de
modernisering van het visumproces in EU-verband.
Het kabinet steunt het voorstel om de leeftijdsgrens voor het afnemen van
vingerafdrukken te verlagen, teneinde kinderen beter te kunnen
beschermen tegen mensenhandel. Nederland wil daarbij ook bekijken of
dit vergezeld kan gaan met afspraken over een soepeler omgang met de
59-maanden regel voor afname van biometrie. Dit acht Nederland van
belang om de kwaliteit van de vingerafdrukken in het VIS te kunnen
blijven verbeteren en de mogelijkheden voor identificatie te optimaliseren.
Verbeterde toegang tot VIS informatie voor de opsporing en
preventie van criminaliteit
Het kabinet acht de voorstellen inzake de toegang voor rechtshandhavende autoriteiten tot het VIS met het oog op voorkomen, opsporen en
onderzoeken van terroristische misdrijven en andere ernstige strafbare
feiten coherent met de gestroomlijnde benadering zoals de Europese
Commissie in de voorstellen ter versterking van de interoperabiliteit van
EU informatiesystemen heeft aangedragen. Dit zal de snelheid van
operationele processen bespoedigen waarbij het kabinet conform haar
inzet voor de interoperabiliteitvoorstellen zal bepleiten dat alleen die
autoriteiten en personen die bevoegd zijn om de onderliggende informatie in het VIS te mogen ontvangen ook aan de voorkant een
zogenoemde hit/no-hit notificatie krijgen betreffende de aanwezigheid van
relevante informatie in het VIS.
Herziening van de technische componenten van het VIS
Het kabinet steunt de herziening van de technische onderdelen van het
VIS. Deze verbeteringen zullen de betrouwbaarheid van de informatie uit
het VIS vergroten, wordt de continuïteit van het systeem verbeterd,
risico’s van dataverlies en niet-beschikbaarheid van het systeem worden
beperkt, communicatiekanalen worden verbeterd en de datakwaliteit zal
toenemen. De technische impact van de maatregelen op het VIS is fors.
De impact op de Nederlandse systemen zal nog bekeken moeten worden
en is afhankelijk van keuzes ten aanzien van de wijze waarop dit zal
worden geïmplementeerd.
De Algemene verordening gegevensbescherming of de richtlijn gegevensbescherming opsporing en vervolging zijn van toepassing op de
verwerking van persoonsgegevens door de lidstaten bij de toepassing van
de voorgestelde verordening onderscheidenlijk de verwerking van
persoonsgegevens door rechtshandhavingsautoriteiten. De verwerking
van persoonsgegevens door de communautaire instellingen en organen
wordt beheerst door verordening 45/2001.
c) Eerste inschatting van krachtenveld
De meeste lidstaten staan in principe positief tegenover aanpassing van
het VIS. De lidstaten steunen het verbeteren van het VIS om zo de
veiligheid binnen de EU en het grensbeheer te verbeteren. De financiële,
technische en administratieve consequenties van het voorstel moeten
door de meeste lidstaten nog bestudeerd worden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 22 112, nr. 2603

8

4. Beoordeling bevoegdheid, subsidiariteit en proportionaliteit
a) Bevoegdheid
Het kabinet oordeelt positief ten aanzien van de bevoegdheid voor de
verordening. De Commissie baseert de bevoegdheid van de EU op de
hieronder genoemde artikelen van het VWEU.
Op grond van artikel 77, tweede lid, onder a, b, d en e, VWEU is de EU
bevoegd maatregelen vast te stellen voor het gemeenschappelijk beleid
inzake visa en andere verblijfstitels van korte duur, de controles waaraan
personen bij het overschrijden van de buitengrenzen worden onderworpen, de geleidelijke invoering van een geïntegreerd systeem van
beheer van de buitengrenzen, het voorkomen dat personen, ongeacht hun
nationaliteit, bij het overschrijden van de binnengrenzen aan enige
controle worden onderworpen.
Artikel 16, tweede lid, VWEU geeft de EU de bevoegdheid om maatregelen te treffen ter bescherming van individuen ten opzichte van het
verwerken van persoonsgegevens door de instellingen organen en
instanties van de Unie en door de lidstaten.
Een ander doel van dit voorstel is een wijziging van de voorwaarden ten
aanzien van toegang van rechtshandhavingsinstanties en Europol tot het
VIS. Dit is in lijn met de voorstellen ter versterking van de interoperabiliteit van de EU informatiesystemen. Daarom is het voorstel ook
gebaseerd op de artikelen 87, tweede lid, onder a, en artikel 88, tweede
lid, onder a, VWEU.
Het voorstel heeft daarnaast onder meer tot doel om bij te dragen aan de
onderzoeksprocedure in het kader van asiel, dat valt onder artikel 78,
tweede lid, onder d, e, en g VWEU, het helpen identificeren en ondersteunen van terugkeerprocedures als onderdeel van de maatregelen die
vallen onder artikel 79, tweede lid onder c, VWEU en het helpen identificeren van slachtoffers en tegengaan van mensenhandel als onderdeel van
de maatregelen die vallen onder artikel 79, tweede lid, onder d VWEU.
Het kabinet acht dit de juiste grondslagen.
b) Subsidiariteit
Het kabinet beoordeelt de subsidiariteit als positief. De leeftijdsgrens voor
afname van vingerafdrukken voor Schengenvisa is opgenomen in EU
regelgeving, namelijk de Visumcode. Het verlagen van de leeftijd waarop
vingerafdrukken worden afgenomen kan derhalve alleen middels
aanpassing van deze EU regelgeving.
Hoewel maatregelen om tot een betere medewerking te komen van derde
landen op het gebied van terugname van irreguliere migranten ook op
nationaal niveau kunnen worden genomen, is het kabinet van mening dat
het centraal in het VIS registreren van de houderpagina voor gerechtvaardigde gevallen, een positieve bijdrage leveren omdat deze maatregelen
dan op geharmoniseerde wijze in alle lidstaten zullen worden uitgevoerd.
Het verbeteren van de informatie-uitwisseling door de opname van lang
verblijf visa en verblijfsdocumenten in het VIS is eveneens alleen mogelijk
op Europees niveau en zal de grenscontroles versterken.
Ook het geautomatiseerd checken van databases als het EES en het SIS
zal de veiligheid binnen de EU versterken en illegale migratie tegengaan.
c) Proportionaliteit
De proportionaliteit van de voorgestelde verordening wordt positief
beoordeeld met een kanttekening. De voorgestelde wijzigingen gaan in
het algemeen niet verder dan noodzakelijk om het beoogde doel te
behalen – herziening van het VIS om de veiligheid binnen de EU en het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 22 112, nr. 2603

9

grensbeheer te verbeteren. Het kabinet is vooralsnog niet overtuigd van
de proportionaliteit van het betrekken van justitiële gegevens uit
ECRIS-TCN. In ECRIS-TCN worden niet alleen de veroordelingen
opgenomen wegens zware criminaliteit of contraterrorisme, maar alle
onherroepelijke strafrechtelijke veroordelingen. Een hit uit dat systeem
mag op zichzelf geen reden zijn om een visum te weigeren. Op dit punt
gaat de voorgestelde verordening volgens het kabinet verder dan
noodzakelijk.
5. Financiële implicaties, gevolgen voor regeldruk en administratieve lasten
a) Consequenties EU-begroting
De Europese Commissie heeft de kosten beraamd op € 182 miljoen. Het
gaat met name om kosten voor uitbreiding van het VIS om gegevens met
betrekking tot lang verblijf visa en verblijfsdocumenten in het VIS op te
nemen, het automatisch checken tegen EU en Interpol databases in
verband met de veiligheid en irreguliere migratie, het verlagen van de
leeftijd dat vingerafdrukken worden afgenomen en het bewaren van een
kopie van de houderpagina van het reisdocument van aanvragers in het
VIS. De ontwikkelfase wordt verwacht tussen 2021 en 2023. De benodigde
fondsen worden in dat geval opgenomen in de volgende EU begroting.
Zoals vastgelegd in de Kamerbrief van 1 juni 2018 over de Kabinetsappreciatie van het Commissie MFK-voorstel, maken de onderhandelingen over
de toekomst van het VIS voor wat betreft de financiële aspecten, integraal
onderdeel uit van de onderhandelingen over het Meerjarig Financieel
Kader (MFK) 2021–2027. Nederland hecht eraan dat besprekingen over de
toekomst van het VIS niet vooruitlopen op de integrale besluitvorming
betreffende het MFK. De beleidsmatige inzet van Nederland bij de
aanpassing van het VIS zal ondersteunend moeten zijn aan de Nederlandse inzet in de MFK-onderhandelingen zoals hierboven toegelicht, te
weten een ambitieus gemoderniseerd en financieel houdbaar MFK. Dit
vraagt scherpe keuzes, én bezuinigingen. Om het vertrek van het Verenigd
Koninkrijk op te kunnen vangen en nieuwe prioriteiten te kunnen
financieren moeten substantiële bezuinigingen worden doorgevoerd.
Binnen dit kader blijft vanzelfsprekend de ruimte bestaan om op de
inhoud actief in te spelen op het verloop van de onderhandelingen.
b) Financiële consequenties (incl. personele) voor rijksoverheid en/ of
decentrale overheden
Ten aanzien van de financiële consequenties voor de rijksoverheid zal een
impactanalyse naar het voorstel inzicht moeten geven in de kosten voor
de betrokken uitvoeringsdiensten in Nederland. Er moet nog worden
onderzocht wat de voorgestelde wijzigingen precies voor het Nederlandse
systeem betekenen en wat de extra kosten zullen zijn. Daarnaast zijn er
extra kosten voor de lidstaten die voortvloeien uit de extra administratieve
werkzaamheden met betrekking tot het scannen van de houderpagina, het
afnemen van vingerafdrukken van kinderen en het opnemen van lang
verblijf visa en verblijfsdocumenten in het VIS. Aan de andere kant
worden er besparingen verwacht doordat lidstaten minder verzoeken van
migratie en terugkeer-autoriteiten krijgen voor ondersteunende
documenten, minder verzoeken voor kopieën van reisdocumenten, en
door een makkelijker terugkeerprocedure voor migranten die op basis van
nationaal visum niet tijdig terug zijn gekeerd.
Er zijn geen financiële consequenties voor decentrale overheden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 22 112, nr. 2603

10

De budgettaire gevolgen worden ingepast op de begroting van de
beleidsverantwoordelijke departementen conform de regels voor
budgetdiscipline.
c) Financiële consequenties (incl. personele) voor bedrijfsleven en burger
Er zijn geen financiële consequenties voor bedrijfsleven en burger.
d) Gevolgen voor regeldruk/administratieve lasten voor rijksoverheid,
decentrale overheden, bedrijfsleven en burger
De ontwikkeling en implementatie van deze verordening zal investeringen
in techniek en personeel vergen. De voornaamste toename in de
regeldruk voor nationale overheden is de verplichting om in het VIS de
houderpagina van het reisdocument en de uitgegeven lang verblijf visa te
registeren. Daar staat tegenover dat grenscontroles soepeler kunnen
verlopen omdat de informatie over de geldigheid van lang verblijf visa
centraal beschikbaar is.
e) Gevolgen voor concurrentiekracht
N.v.t.
6. Implicaties juridisch
a) Consequenties voor nationale en decentrale regelgeving en/of
sanctionering beleid (inclusief toepassing van de lex silencio positivo)
De verordening is rechtstreeks toepasselijk in de lidstaten. Voor de
toepassing van de verordening is naar verwachting geen – of zeer
beperkte – aanpassing van de nationale wet- en regelgeving noodzakelijk.
Er wordt nader bezien of er een aanpassing nodig is.
b) Gedelegeerde en/of uitvoeringshandelingen, incl. NL-beoordeling
daarvan
Het voorstel kent de Commissie geen bevoegdheden toe om een
gedelegeerde handeling vast te stellen.
De volgende elementen zullen via uitvoeringshandelingen worden
bepaald:
• De lijst reisdocumenten waarop een visum kan worden aangebracht
zal worden geïntegreerd in het VIS. De regels hoe de functionaliteit te
beheren worden via een uitvoeringshandeling bepaald.
• De procedures voor een geautomatiseerde data kwaliteitscontrole
mechanisme.
• De specificatie van de kwaliteitsnormen voor het opslaan van
gegevens in het VIS.
• De technische specificaties voor de kwaliteit, resolutie en gebruik van
vingerafdrukken en gezichtsopname voor biometrische identificatie en
verificatie in het VIS.
• Een regeling voor controle van gegevens, bedoeld voor vervoerders
• Een fall-back procedure voor als het VIS niet goed functioneert.
• Een lijst met risico’s en risico indicatoren
• De functionaliteit voor gecentraliseerd management van de lijst
bevoegde nationale autoriteiten die toegang hebben tot het EES.
Het gaat om uitvoering van de regelgeving, de voorgestelde uitvoeringshandelingen zijn naar het oordeel van het kabinet het hiervoor geëigende
instrument omdat deze erop gericht zijn om de verordening in de lidstaten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 22 112, nr. 2603

11

volgens eenvormige voorwaarden uit te voeren. Op de vaststelling van de
uitvoeringshandelingen is de onderzoeksprocedure van toepassing. De
keuze voor deze procedure is volgens het kabinet geschikt, omdat het hier
gaat om handelingen van algemene strekking (zie art. 2, lid 2).
c) Voorgestelde implementatietermijn (bij richtlijnen), dan wel voorgestelde datum inwerkingtreding (bij verordeningen en beschikkingen) met
commentaar t.a.v. haalbaarheid
Voorgesteld wordt om de verordening twintig dagen na de dag van
bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie in
werking te laten treden. De verordening is verbindend in al haar onderdelen en rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat. Er moet nog onderzocht
worden op welke termijn de maatregelen gerealiseerd kunnen zijn. Het
kabinet zal erop aandringen dat er een realistische termijn voor de
toepassing van de verordening wordt aangehouden, indien de verordening tot ingrijpende wijzigingen in het Nederlandse visuminformatiesysteem leidt of nadere uitvoering door middel van aanpassing van
nationale wetgeving behoeft.
d) Wenselijkheid evaluatie-/horizonbepaling
Op basis van artikel 50 van de VIS Verordening maakt de Commissie
iedere vier jaar een algehele evaluatie van het VIS. Het kabinet steunt dit.
7. Implicaties voor uitvoering en/of handhaving
a) Uitvoerbaarheid
Op basis van de beschikbare informatie lijkt het voorstel uitvoerbaar. De
exacte uitvoeringsconsequenties moeten nader worden geïnventariseerd.
Ten aanzien van de voorgestelde maatregel om gegevens met betrekking
tot lang verblijf visa en verblijfsdocumenten in het VIS op te nemen dient
nog besloten te worden welk departement uitvoeringsverantwoordelijk
wordt. Betrokken partijen hierbij zijn het Ministerie van Justitie en
Veiligheid (eerstverantwoordelijke ministerie voor lang verblijf) en het
Ministerie van Buitenlandse Zaken (eerstverantwoordelijke ministerie voor
VIS). De uitvoering van dit aspect van het voorstel zal investeringen in
techniek en personeel vergen.
b) Handhaafbaarheid
Ook de exacte consequenties voor de handhaving zijn op dit moment niet
goed in te schatten. De gevolgen voor de lidstaten zullen naar
verwachting beperkt zijn gezien de verantwoordelijkheid van EU-LISA
voor de ontwikkeling en het beheer van de geüpgradede VIS-databank.
De Algemene verordening gegevensbescherming of de richtlijn gegevensbescherming opsporing en vervolging zijn van toepassing op de
verwerking van persoonsgegevens door de lidstaten bij de toepassing van
de voorgestelde verordening onderscheidenlijk de verwerking van
persoonsgegevens door rechtshandhavingsautoriteiten. De verwerking
van persoonsgegevens door de communautaire instellingen en organen
wordt beheerst door verordening 45/2001.
8. Implicaties voor ontwikkelingslanden
Er zijn geen implicaties voor ontwikkelingslanden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 22 112, nr. 2603

12