Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2019–2020

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3245
Vragen van de leden Van Nispen (SP), Sjoerdsma en Sneller (beiden D66),
Markuszower (PVV), Kuiken (PvdA), Buitenweg (GroenLinks) en
Wassenberg (PvdD) aan de Minister van Justitie en Veiligheid over nieuwe
onthullingen in de zaak van Julio Poch (ingezonden 8 mei 2020).
Antwoord van Minister Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) (ontvangen
22 juni 2020). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2019–2020, nr.
2947.
Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van de uitzending van VPRO Bureau Buitenland met
nieuwe onthullingen in de zaak Poch?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Waarom is altijd ontkend dat het Koninklijk Huis op de hoogte was (gebracht)
van deze zaak? Waarom en wanneer precies is destijds het Koninklijk Huis
geïnformeerd over deze zaak? Met welk doel is dit gebeurd? Indien u het
antwoord hierop niet weet, wordt dit onderzocht? Zo niet, waarom niet?
Antwoord 2
In de uitzending van VPRO Bureau Buitenland van 7 mei 2020 heeft VPRO
Bureau Buitenland gemeld dat de toenmalig politie-liaison in Venezuela in
2008 zou hebben opgeschreven dat de Nederlandse ambassadeur in
Argentinië in een onderhoud zou hebben opgemerkt «dat het koningshuis er
toch vrij makkelijk in steekt». Uit de door VPRO Bureau Buitenland genoemde
bron werd vervolgens door de media afgeleid dat het Koninklijk Huis al «in
een zeer vroeg stadium« zou zijn geïnformeerd over het lopende onderzoek.
Met het artikel in Vrij Nederland dat in oktober 2007 was verschenen was de
casus van een verdachte Argentijnse piloot echter al in de publiciteit geweest.
In de opdracht aan de Commissie Dossier J.A. Poch heb ik naast een aantal
meer afgebakende vragen de commissie expliciet de vrijheid gegeven om

1

ah-tk-20192020-3245
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2020

Radio 1, VPRO Bureau Buitenland, 7 mei 2020, https://www.vpro.nl/programmas/bureaubuitenland/speel~RBX_VPRO_16135732~koningshuis-wist-van-onderzoek-naar-pilootpoch~.html

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

1

relevante feiten te signaleren in het licht van de onderzoeksvragen die bij
kunnen dragen aan de waarheidsvinding. Daaronder kan evenzeer bovengenoemd onderwerp vallen.
De Commissie heeft mijn Directeur-Generaal Rechtspleging en Rechtshandhaving op 12 juni 2020 een brief gestuurd over de voortgang van het onderzoek
en over de termijn waarbinnen de Commissie haar onderzoek denkt af te
ronden. Deze brief treft u aan in de bijlage bij de beantwoording van deze
Kamervragen2.
Vraag 3
Waarom heeft u niet eerder aan de Kamer gemeld dat toenmalig Minister van
Justitie Hirsch Ballin zich al in 2008 persoonlijk heeft bemoeid met, en
aangedrongen op strafrechtelijk onderzoek naar de heer Poch en overleg met
Argentinië hierover?
Antwoord 3
Zoals ik ook in het antwoord op vraag 2 heb aangegeven, doet de Commissie
Dossier J.A. Poch onderzoek naar deze zaak. Naast een aantal meer afgebakende vragen heb ik de Commissie expliciet de vrijheid gegeven om
relevante feiten te signaleren in het licht van de onderzoeksvragen die bij
kunnen dragen aan de waarheidsvinding. Ik kan niet vooruitlopen op de
uitkomsten van het onderzoek van de Commissie.
Vraag 4 en 5
Sinds wanneer wist u van het bestaan van dit reisverslag? Sinds wanneer
kende u de inhoud of de strekking daarvan?
Waarom heeft u dit reisverslag niet eerder aan de Kamer gestuurd, ondanks
herhaaldelijk verzoek?
Antwoord 4 en 5
In de beantwoording d.d. 30 april 20203 van Kamervraag 4 van het Lid
Sjoerdsma (D66) heb ik gemeld dat de politie aanvullende documenten had
gevonden. Dit heeft de politie in maart van dit jaar aan mijn ambtenaren
gemeld. Een van deze documenten betreft het «Journaal van een politieliaison die in januari/februari 2008 voor de eerste dienstreis naar Argentinië is
afgereisd». Dit is het document dat ook in de uitzending van VPRO Bureau
Buitenland is besproken.
Het journaal is door de politie ter beschikking gesteld aan de Commissie,
zoals dat gebeurt met alle documenten die in dit kader worden aangetroffen.
Het is nu aan de Commissie om onderzoek te doen. Als gezegd wil ik niet
vooruitlopen op de uitkomsten van dat onderzoek.
Dit betreft overigens een ander document dan het reisverslag waar uw Kamer
om heeft verzocht en waarover ik tot op heden niet meer informatie heb dan
dat dit document vernietigd zou zijn. Hierover heb ik uw Kamer eerder
bericht.4
Vraag 6, 7, 8, 9 en 10
Bent u bereid dit document, op grond van artikel 68 van de Grondwet, alsnog
zo snel mogelijk aan de Kamer te sturen, alsmede de ministeriële nota uit
2009 die u wel aan de onderzoekscommissie Machielse, maar niet aan de
Kamer wilde verstrekken, zoals de vaste commissie voor Justitie u vorige
week nog indringend verzocht?5 Waarom weigerde u dit tot nu toe?
Welke juridische basis kent uw weigering om informatieverzoeken op basis
van artikel 68 van de Grondwet te verstrekken, vanwege een lopend
onderzoek zonder einddatum?
Waarom bent u van mening dat een onderzoek zonder einddatum een basis
zou kunnen zijn om een verzoek op basis van artikel 68 van de Grondwet te
weigeren?
Bent u het ermee eens dat de informatiepositie van de Tweede Kamer ernstig
belemmerd wordt als informatie achtergehouden kan worden door een

2

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl
Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2019–2020, nr. 2646.
4
Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2019–2020, nr. 1176.
5
2020D16854
3

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

2

onderzoek zonder einddatum in te stellen, en daarmee elke grondwettelijk
verzoek tot informatie geblokkeerd kan worden? Zo nee, waarom niet? Zo ja,
bent u dan bereid zo snel mogelijk alle gevraagde documenten naar de
Kamer te sturen?»
Welke juridische basis gebruikt u om bepaalde documenten die naar boven
komen in het onderzoek wel naar de Kamer te sturen en andere juist niet?
Welk beoordelingscriterium ligt daarachter? Kunt u per verzocht document in
de zaak Poch aangeven welke afweging voor het wel of niet zenden daaraan
vooraf ging en op welke basis u dit besloten hebt?
Antwoord 6, 7, 8, 9 en 10
De gevraagde nota uit 2009 heb ik bij mijn brief van 3 juni 2020 vertrouwelijk
ter inzage aan uw Kamer gestuurd. Zoals ik ook in deze brief heb aangegeven, heb ik de gevraagde nota bij wijze van uitzondering vertrouwelijk met
uw Kamer gedeeld.
Ik hecht eraan dat er duidelijkheid bestaat over de feiten. Daarom doet de
Commissie Dossier J.A. Poch op mijn verzoek, sinds 1 maart 2019, onder
leiding van de heer Machielse, onderzoek. Dit onderzoek dient grondig en
zorgvuldig te gebeuren. Dit vereist dat de Commissie haar onderzoek in
onafhankelijkheid kan uitvoeren. Deze onafhankelijkheid moet boven elke
twijfel verheven zijn.
Zoals ik ook in mijn brief van 3 juni 20206 aan uw Kamer heb gemeld, heeft
de Commissie mijn ambtenaren recent per brief uitdrukkelijk laten weten dat
het onderzoek kan worden gehinderd indien voor oplevering van het rapport
afzonderlijke documenten middels verstrekking door mij of anderszins in de
openbaarheid komen. Dit kan ertoe leiden dat personen die de Commissie in
het kader van haar onderzoek nog wil horen, beïnvloed of vooringenomen
worden.
Ik deel de zorg van de Commissie. Tegelijkertijd zie en begrijp ik de vragen
vanuit uw Kamer om bepaalde documenten te ontvangen. Gezien het belang
van de waarheidsvinding ben ik echter terughoudend met het verstrekken van
separate documenten tijdens het lopende onderzoek. Genoemde brief van de
Commissie heb ik in de bijlage van mijn brief van 3 juni 2020 aan uw Kamer
gestuurd.
Zoals ook aangegeven in mijn antwoord op vraag 2, treft u de brief van
12 juni 2020 over de voortgang van het onderzoek en over de termijn
waarbinnen de Commissie haar onderzoek denkt af te ronden, aan in de
bijlage bij de beantwoording van deze Kamervragen.
Zoals toegezegd in mijn brief van 3 juli 20197 zal ik uw Kamer informeren
over de bevindingen van de Commissie.

6
7

Kamerstuk 35 300 VI, nr. 128.
Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2018–2019, nr. 125 HERDRUK.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

3